Михайло Висаник

Михайло (фон) Висаник (Вӱсяник, нім. Michael von Viszanik, 10. октовбер 1792, Дюлай, жупа Саболч — 3. новембер 1872, Відень) быв австрійськый медик русинського роду, дохтор-прімарь віденської псіхіатрічної болниці, реформатор австрійської псіхіатрії.

 Біоґрафія 
Сын грекокатолицького пароха села Дюлай (днесь Nyírgyulaj) Ивана Вӱсяника. Скончив ґімназію в Сатмарі, пак ся учив у Яґрі (філософія), Пешті и Відню. У Відню здобыв діплому дохтора (1821) и тітулу маґістра акушерства (1825). Зачав роботу у віденськуй Централнуй болници як молодшый дохтор, де мав и практику из псіхічно хворыми. Пузніше ся добрі вказав уже як окружный дохтор у часі повени (1830) [de] і епідемії колеры (1831) у Відню, а пак у часі повени в Будапешті (1838) [hu]. Быв активным пропаґатором вакцинації.


У 1838 именованый на дохтора-прімаря псіхіатрічної лічниці Централної болниці у Відню, што ся розміщала в так званум ізолаторі Наррентурм («турни глупакув»). Измагав ся го модернізовати як лічебну установу: пропаґовав працовну терапію, дошколованя персонала, зрушив фіксацію хворых ланцами (уєдно дав изняти 30 тон желіза). У 1843-1844 ся пустив у служебну дорогу до Німеччины, Франції и Швейцарії. У заграничу ся окреме інтересовав архітектуров псіхіатрічных установ, котра бы мала помагати уліченю хворых. У 1844 рядив проєктованя нової псіхіатрічної лічниці в Брюннлфелду (днесь часть Відня), доконченої в 1852. році. У 1845 ся габілітовав як другый на Віденськум універзитеті доцент псіхіатрії. У дісертації аналізовав роботу віденської псіхіатрічної лічниці уд року 1784, окреме зазначаючи хосновитусть гуманного удношеня до паціентув и удмітаючи їх «неулічнусть». У 1853-1869 рокы рядив псіхіатрічноє обзираня у Централнуй болници. Удступив уд роботы в 1871. році.

Двараз быв деканом медицинського факултета Віденського універзитета. Основав общества спомаганя бывшым паціентам псіхіатрії и вдовам дохторув. Быв судовым засідательом (táblabíró [hu]) у мадярськых жупах Саболч, Чанад, Унґ, Сатмар и Боршод. Носитель тітулы дворського радника (Hofrat), ордена Франца Йозефа, папського ордена с. Ґеорґія Великого, пруського ордена Коруны. У 1849 быв єдным из шести членув русинської делеґації пуд веденьом Віктора Добрянського, што подала імператору Францу Йозефу I. петіцію Памятник Русинов угорскых.

Погребеный на Централнум теметові у Відню вєдно з жонов Амалійов (рож. Янко, 1803—1876).

 Референції 

 Одказы 




Катеґорія:Медици
Катеґорія:Псіхіатрія
Катеґорія:Австрія
Катеґорія:Відень
Катеґорія:Персоналии 19. стороча