Ария

За арию ше подрозумює же є „широко розшпивана”, дакеди зоз зложеним, виртуозним характером, виполнєта зоз експресивносцу и чувствствительносцу. Часто ше опрез ариї находзи рецитатив. Файта ариї то ариєта.Arieta ru.wikipedia.org

У 14. вику словне мено за арию применьовало ше и подрозумйовало єдноставни и поетски композициї, як цо то напульски ариї. Познєйше ария завжала основну улогу у оперох, кантатох и ораториюмох. 

У своїм историйним розвою поготов у 17. вику, ария як форма у опери преходзела през розлични фази. Италиянску оперу-серию характерує подзелєнє арийох у зависносци од чувствох хтори ше виражую: ариї ошветолюбивосци, ариї жалєня („ламенто”), любовни, геройски. 

Ария у 17. вику у опери- сериї, по правилох, мала тродїлну форму А-Б-А а треца часц подполно повторена перша (такв. ариї „да капо”, зоз италиянского Da capo - ознова). Постоя дводїлни /двочасцово ариї у хторих ше зоз контрастами спомалшеней першей часци и швидкей другей часци приказую збуваня особох. Постої и ария-приповеданя (ария диялоґу) и ария-монолоґу.  

Познєйше ария постала вше популарнєйша у оперох и достала свойо подфайти: 

 Aria cantabile, 
 Aria agitata, 
 Аria parlante, наративного характеру, у ,,стилу бешеди''
 Aria di bravura, найчастейше є зверена даєдней героїни 
 Aria buffo, ария комичного характеру и найчастейше таку арию виводза баси лєбо бас-баритoни итд.)Talbotn.d.;   Solie1977 бок. 54–5 

У 18. вику у оперох ше зявйовали и виводзели зашором ариї хтори лиричнєйши и зоз тим ше зменшовал простор за рецитатив хтори баржей виражовал змисти акциї и драматичносци. Так же ше поступно заоштровало „зражованє” медзи арию и рецитативом, прето же ария барз часто представяла виривки хтори нє були у складзе зоз драмскима збуванями и гамовали єй розвой. Прето ше реформаторе опери (К. В. Ґлук и Р. Ваґнер) намагали же би ариї заменєли зоз формами хтори би були лєпши и еластичнєйше прилагодзени ґу розвою драмского збуваня.

Постої назва и за меншу (меншого змисту) арию - ариозо. За ариозо харктеристичне же є шлєбодна композиция, найчастейше то монолоґ єдней особи. А зоз нїм повязани два други поняца; У кабалети розлика у геройскeй характеристики мелодиї и словох, а у каватини преовладує романтична мелодийска интонативна прикмета.Westrup_et_al.n.d., Introduction.


 Ария у Инструменталней музики 

Назва ария ше часто означовала у 17. и 18. вику як инструментална музика хтора ше хасновала за танєц лєбо варияциї, а по уплїву на вокалну музику.Aria buffa in Webster's 1913 Dictionary Напр. дїло Й. С. Баха такв. „Ґолдберґ варияциї “ наслов публикациї зоз 1741. року, „Clavier Ubung bestehend in einer ARIA mit verschiedenen Verænderungen“ (Вежба за клавиятуру, хтора ше состої зоз  єдней ариї зоз розличнима варияциями).

Слово ария дакеди похасноване у сучасней музики як назва за инструментални композициї-миниятури, напр. ария Робина Холовея зоз 1980. за камерни ансамбл,„Boosey and Hawkes” Архивоване 2013-05-04 на сайту Wayback Machine website, accessed 21 March 2013 лєбо композиция Харисона Биртвистла  Ґраймторпова ария (1973. року).„Birtwistle – Grimethorpe Aria for brass ensemble”  Universal Edition Arhivovane з ориґиналу 28. 4. 2018. року.

 Литература 

 Anthony, James R. (1991), «Air and Aria added to French Opera from the Death of Lully to 1720», in Révue de Musicologie, vol.77/2, pp. 201—219.
 Lewis, Anthony (1959), «Handel and the Aria», in Proceedings of the Royal Musical Association, vol. 85, pp. 95-107.
 Platoff, John (1990), «The Buffa Aria in Mozart’s Vienna», in Cambridge Opera Journal, vol.2 no.2, pp. 99-120
 Robinson, M. F. (1962), «The Aria in Opera Seria, 1725—1780», in Proceedings of the Royal Musical Association, vol. 88, pp. 31-43.
 В. Перичић и Д. Сковран: Наука о музичким облицима - Београд, Уметничка академија, 1961, VII изд. 1991, 574 стр.
 Rosen, Charles (1988), Sonata Forms, New York: Norton ISBN 9780393302196
 Solie, John F. (1977), «Aria Structure and Ritornello Form in the Music of Albinoni», in The Musical Quarterly, vol.63 no. 1, pp. 31-47
 Talbot, Michael (n.d.), «Ritornello», in Grove Music Online (subscription only), accessed 22 March 2013.
 Wagner, Richard (1995), tr. W. Ashton Ellis, Opera and Drama, Lincoln and London: University of Nebraska Press. ISBN 9780803297654.
 Westrup, Jack, et al. (n.d.), «Aria», in Grove Music Online (subscription only), accessed 20 March 2013.

 Референци 

Катеґория:Музика
Катеґория:Музични форми
Катеґория:Музични термини