Рапсодия

Рапсодия (греч. ῥαψῳδία - rhapsodia) означує:

• епску писню у старогреческей поезиї хтору шпивал рапсод (греч. rhapsodos) шпивач, рецитатор и поета у старей Греческей. 

• означує и музичнo-вокалну лєбо найчастейше инструменталну композицию у чиїм музичним змисту як основу похасновани народни мотиви, лєбо є компонована у духу народней музики.

Историйно, перши познати рапсод бул Гомер, и шицким школяром позната його кнїжка Гомерова Илияда. После нього шлїдбенїки предлужели писац у його стилу а при вигваряню поезиї провадзело ше их на инструментох гарфа и лира.

Слово рапсодия походзи зоз греческого: ραψωδος,- рхапсоидос, рецитатор епскей поезиї (рапсодиста), а у Европи ше хаснує од 16. вику за литературни форми, нє лєм епски писнї, алє и зборнїки рижних записох а познєйше, и велїх других хтори виражую екстраваґандни чувства. У 18. вику, литературни рапсодиї ше першираз повязую зоз музику; Musicalische Rhapsodien (1786) Кристияна Фридриха, Даниєла Шубарта, Зборнїк зоз провадзеньом клавира, вєдно зоз даскельо соло композициями.Rink  2001 

Перши соло клавирски композициї зоз назву рапсодия були Петнац рапсодиї чешского композитора Вацлава Яна Томашека, од хторих ше перша у явносци зявела 1810. року. Тиж исную и вокални приклади рапсодиї; позната Й. Брамса Алт рапсодия, оп. 53 (1869. рок).
мини|300x300п|Франц Лист,  Мадярска рапсодия  ч.10
Рапсодия у музики то дїло зоз єдним мелодийским рушаньом, хторе и епизодичне, алє интеґроване, шлєбодного цеку, зоз контрастнима розположенями, музичного колориту и тоналитету. Форма рапсодиї найчастейше писана у шлєбодним импровизацийним епским стилу и находзиме ю у новшей епохи у другей половки 19. вику и на початку 20, вику кед доживює свой препород.Рапсодiя, у 2 т. / авт.-уклад  
мини|300x300п|Ф. Лист, Мадярска рапсодия  ч. 2
Першенствено є инструменталней форми алє може буц и хорска а дакеди аж и вокално-инструментална композиция. Рапсодия доживює препородзенє ознова у 19. вику, под уплївом естетики романтизма, и єй интересованьом за фолклор. З початку була часто наменєна за клавир и здогадовала на фантазию на народни теми (19 мадярски рапсодиї  Франца Листа).Ференц Лист. Венгерские рапсодии Познєйше ше рапсодия зоз своїм змистом приблїжела ґу кантатом и писньом (композициї Йоганеса Брамса) зоз солистичнима концертами за клавир и оркестер, (Рапсодия на українски теми, Серґея Люпунова, Рапсодия на Паґанинийову тему Серґея Рахманїнова, а у стилу блуз музики Рапсодия у белавим 1924. року Джорджа Ґершвина).Літературознавча енциклопедія.

Композиторе зоз бувших югославянских просторох хтори  компоновали рапсодию то: Стеван Христич, Франьо Лотка-Калински, Йован Бандур, Мариян Липовшек.

 Рапсод 
То шпивач, рецитатор и поета геройских писньох у старей Греческей. Рапсоди найчастейше путовали од места до места и наступали на рижних сходох и шветочносцох. При сербскому народу подобну улогу мал ґуслар, а при старих Келтох бард.

Року 1975. британски рок состав Queen  видал ґрандиозни гит Bohemian Rhapsody (Боемска рапсодия), бомабасту и вишмейовацку рок композицию, хтора у форми штиродїйней свити, алє у виводзеню рок инструментациї. Без огляду же ю композитор и шпивач Фреди Меркюри (Freddie Mercury) описал як „фалшиву оперу” вона тиж була характеристична як свойофайтова 7-минутова рок кантата лєбо „меґа писня” у трох розличних дїйох (Тарускин 2009. рок, ч. 328). Боемска рапсодия постала єдна зоз найпредаванших британских синґл плочох шицких часох.

 Композиторе и познати рапсодиї 

 Гуґо Алфен, Шведскa рапсодия ч.1, за оркестер (Midsommarvaka)

 Бела Барток, Рапсодия ч. 1 и Рапсодия ч. 2, за виолину и клавир (обробена и за оркестер)

 Йоганес Брамс, Два рапсодиї, oп. 79, и Рапсодия у E - duru, oп.119  ч.4, за соло клавир

 Емануел Кабриер, (Шпания), Рапсодия за оркестер

 Клод Дебиси, Премиєрна рапсодия за калринет и клавир

 Клод Дебиси, Рапсодия за алт саксофон и оркестер

 Ерне Дохнян'ї, Штири рапсодиї оп.11, за соло клавир

 Джрдж Енеску, Румунска рапсодия ч. 1 и 2, за оркестер

 Едвард Ґерман, Велшска рапсодия за оркестер

 Джрдж Ґершвин, Рапсодия у белавим, Друга рапсодия за клавир и оркестер

 Давид Попер, Мадярска рапсодия

 Панчо Владиґеров, Болгарска рапсодия „Вардар”

 Морис Равел, Шпанска рапсодия за оркестер

 Ракф Фуґган Вилиамс, Нортфолк рапсодия ч.1, за оркестер

 Вонкашня вяза 

 Anon. n.d. "166: Queen, Bohemian Rhapsody". Rolling Stone Music: 500 Greatest Songs of All Time (Accessed 9 April 2013).

 Kennedy, Michael (ed.). 2006. "Rhapsody". The Oxford Dictionary of Music, second edition, revised. Associate editor, Joyce Bourne. Oxford and New York: Oxford University Press. ISBN 9780198614593. 
 Brahms - Rhapsody Op.119 No.4 (Nelson Freire, piano) youtube.com  

 Референци 

Катеґория:Музика
Катеґория:Музични форми
Катеґория:Музични термини