Wallmapu

Wallmapuqa Urin Apya Yalapi Mapuchi runakunap ñawpa pacha hallp'anpa, ñawpa pacha mama llaqtanpa sutinmi. Kay simiqa 1990 wata qallariypi Indiyaq huñukuna ichataq 2000 watakunapi Arawkaña llaqtapi mapuchi maqanakuy astawan kallpachakuptin aysay nisqatam chaskirqan. Wakinqa Wallmaputaqa iskay hatun rakikunamantam qhawarinku, inti chinkaykuy larupi Ngulumapu, inti lluqsimuy larupi Puwilmapu, Ngulumapupa uralan rakintaq Phutahuwillimapu sutiwan riqsisqa.The brighter side of the indigenous renaissance (Part 1), 2006.
rikchacha| Wenufoye Laphara 1992 watapi Consejo de Todas las Tierras sutiyuq indihina tantanakuypa kamasqan; hatun umancha mapuchi kikillanmnata llamk'ay puriy, Chiri suyu (aswanta) hinallataq Arhintina.

Chilemanta historiamanta yachaq Cristóbal García Huidobro nin: "'Wallmapu' terminología nisqaqa manam ancha mawk'achu, aswanqa musuqmi. Hatarinmi, hamut'asqanchikman hina, huk revisionista kuyuymanta, 1990 wata qallariypi". (...) ruwanku huk musuqmanta yachayta hinaspa huk musuqmanta yachayta identidadmanta, simimanta, chaynallataq chay simbolokunamantapas representan el pueblo mapuche (...) manan tapuy históricochu chay hina, manan hamunchu cultura ancestral mapuche runakunaq mana hayk'aqpas territorionkuta percibirqankuchu huk lugar particularmente definido hina".

19 ñiqin qhulla puquy killapi 2022 watapi "Wallmapup manchachiynin" (Kastilla simipi: La amenaza de Wallmapu) nisqa, Niwqhin llaqtapi, Arhintina suyupi, ruwakurqa.Sánchez, Francisco (2022-05-16). "Neuquén debate sobre el proyecto de crear una nación mapuche en territorios de Argentina y Chile". LM Neuquén (in Spanish). Retrieved 2022-05-19.

 Pukyukuna 

Katiguriya:Allpamanta yachaykuna (Chili)
Katiguriya:Allpamanta yachaykuna (Arhintina)