José de Aguirre

José Mariano de Aguirre y Mayora sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Lima llaqtapi -  wañusqa Lima llaqtapi), huk piruwanu taytakura, taripay amachaq wan qillqaq runapas. ( Maypis sutin: Husi Maryanu Ayiirri Mayura)

1823 watamanta 1824 watakama wan 1833 watamanta 1835 watakama Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin Rector karqan. 

Yaya:Juan Millán de Aguirre y Elola;  Mama: Joaquina Mayora y Ardiles.

Runayay wasi: Real Convictorio de San Carlos. Hutsannaq Karlus Qhapaq malta yachakaanan

Qillqasqankuna
 Carta sobre los maricones. Wayllayukunapaq rapra qillqasqa
 Discurso sobre la falsa religión de los indios del Perú. Piruwpa pachan runapa lluta iñiypaq rimay.
 Descripción de la famosa fuente que adorna la Plaza Mayor de esta capital. Kay llaqtapa Kuraq Patapa riqisqa pukyunta qillqapay.
 Conversación sobre el señorío de las mujeres. Warmikunapa atiyninpaq rimapay
 Carta sobre la pintura. Llimpiypaq rapra qillqasqa Descripciones de las provincias de Tinta y Chachapoyas, y de la intendencia de Tarma. Tinta, Chachapuya wamanikunapaq, Tarma suyupaqwan qillqapaykunaWillay pukyukuna 
 Alberto Tauro del Pino. Enciclopedia Ilustrada del Perú. Lima: PEISA, 2001.
 Kaypipas qhaway 
 Sociedad Amantes del País Piruw kuyaqkuna Huñusqa Mercurio Peruano Piruwki Yaku qullqi''

Hawa t'inkikuna
 MCN Biografías

Katiguriya:Qhari
Katiguriya:Lima llaqtapi paqarisqa
Katiguriya:Paqarisqa 1760
Katiguriya:Wañusqa 1835
Katiguriya:Taripay amachaq (Piruw)
Katiguriya:Qillqaq (Piruw)
Katiguriya:Taytakura (Piruw)