Voces del taíno

Tayinu simita ( idioma taíno)rimayaran Kariwi watakunapi ( Islas del Caribe), Kristupal Kulun ( Christopher Columbus)1492 watapi chamunqanchaw.  Uraypa shamur qipan quri ashiqkuna Tawantinsuyu mamalalqtaman apayamuran, mana wiyasha simikunata.
 Ahii ( tayinu), utsu runa simipi. Ají.
 Kasiki ( tayinu), kuraq runa simipi. Cabeza de comunidad, alcalde  actual.
 Kanuwa ( tayinu), wanpu runa simipi. Balsa, barquichuelo.
  Mayis ( tayinu),  hara, manaqa sara, runa simipi. Maíz.

Katiguriya:Rimay
Katiguriya:Wiñay kawsay