Hipólito Unanue

José Hipólito Unanue y Pavón  sutiyuq runaqa (*13 ñiqin chakra yapuy killapi 1755 paqarisqa Arica llaqtapi - †15 ñiqin anta situwa killapi 1833 wañusqa Kañiti llaqtapi) huk piruwanu midiku wan pulitiku. Piruwpas Hawa Ministru wan Musiku ministruninmi kanqa.

Tayta: Antonio Unanue de MontalivertMama: Manuela Pavón y Salgado

Warmi: Manuela de la Cuba / Josefa de la Cuba y de la RochaWawakuna: Jesús, Francisca, Germán, Rosa wan José.

Alma mater: Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin

 Qillqasqankuna 
Observaciones sobre el clima de Lima y su influencia en los seres organizados, en especial el hombre
Obras científicas y literarias
Proyecto de reglamento de comercio
Mi retiro y vuelta a la vida del campo

 Kaypipas qhaway 
 Piruwpa Kunrisun

 Hawa t'inkikuna 

 Ñawpaqnin kaq:
José de La Mar Piruw Umalliq 1 ñiqin ayriway killapi 1825 - 5 ñiqin qhulla puquy killapi 1826 watapi
25px|Piruw wallqanqaKamachiy sunturpa umalliqnin Qhipaqnin kaq:
José de La Mar Ñawpaqnin kaq:
José de La Mar Piruw Umalliq25 ñiqin hatun puquy killapi 1825 watapi - 28 ñiqin inti raymi killapi 1826 watapi
25px|Piruw wallqanqaKamachiy sunturpa umalliqnin Qhipaqnin kaq:
Andrés de Santa Cruz

Katiguriya:Qhari
Katiguriya:Hampikamayuq (Piruw)
Katiguriya:Pulitiku (Piruw)
Katiguriya:Apulliq (Piruw)
Katiguriya:Musiku Ministru (Piruw)
Katiguriya:Hawa Ministru (Piruw)
Katiguriya:Uma kamayuq (Piruw)
Katiguriya:Umalliq (Piruw)
Katiguriya:Paqarisqa 1755
Katiguriya:Wañusqa 1833
Katiguriya:Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin hatun runakuna