Piruw suyupi runa llaqtakuna

Huriyu iñiy hukkunapas

Kay Piruw suyupiqa kanmi askha runa llaqtakuna. 

 Achual
 Awahun (Aguaruna, (Aguajun, Ahuajun)
 Amawaka (Amahuaca, Amaguaco, Ameuhaque, Ipitineri, Sayaco, Amawaca , Amenguaca, Sayacu, Inuvaken, Viwivakeu)
 Amarakaeri (Harakmbut, Amaracaire, Amarakaire)
 Arabela (Chiripuno, Chiripunu, Chripunu, Gaye, Gae, Shimigae, Semigae, Simikai, Tapweyokwaka, Tapueyocuaca)
 Arasaeri (Arasairi, Arazaeri, Arazairi, Harakmbut)
 Ashaninka (Campa, Kampa)
 Asheninka Pajonal (Ashéninka Pajonal, Atsiri, Pajonal, Ashéninca, Asheninka Pajonalino)
 Asheninka Perene (Ashéninka Perené, Ashéninca Perené, Ashaninka Perene, Ashéninga)
 Aymara runa
 Bora
 Candoshi-Shapra (Kandoshi, Candoshi, Candoxi, Murato)
 Cashibo-Cacataibo (Cachibo, Cacibo, Cahivo, Caxibo, Hagueti, Managua, Uni)
 Chamikuru (Chamicuro)
 Chayawita (Chayahuita, Campo Piyapi)
 Ese'Ejja (Ese Eja, Chama, Huarayo, Tiatinagua) Kapanawa (Capanahua, Nuquencaibo)
 Kashinawa (Cashinahua, Kaxinawá, Kaxynawa, Caxinawa, Caxinawá)
 Kawaranu (Cahuarano, Cahaurana, Moracano, Kawarano, Kawará)
 Kulina runa (Culina, Kulino, Kulyna, Kurina, Kollina, Madija, Madihá)
 Huachipaeri (Huachipaire, Wacipaire, Wachipaire, Waxipaeri, Harakmbut, Huacaria)
 Wamwisa (Huambisa)
 Huitoto Murui (Bue, Witoto)
 Ikitu runa (Iquito)
 Isqunawa (Isconahua)
 Jebero (Chebero, Shiwilu, Xebero, Xihuila)
 Jibaro (Mayne, Shiwiar)
 Machiqinqa (Machiguenga)
 Mashco-Piro (Cujareno, Cujareño, Mashco)
 Mayuruna (Matses, Matsés, Mayoruna, Mayorunas, Mayaruna)
 Mayo-Pisabo
 Nanti (Cogapacori, Kogapakori)
 Nawa runa (Yora, Yura, Yoranahua, Manu Park Panoan, Parquenahua, Nahua)
 Nomatsiguenga
 Umawa runa (Omagua, Omagua-Yete, Ariana, Pariana, Anapia, Macanipa, Kambeba, Yhuata, Umaua, Cambeba, Campeba, Cambela, Cambeeba, Compeva, Canga-Peba, Agua)
 Llakwash (San Martin Quechua, Lama, Lamano, Lamista, Lamisto, Motilón, Ucayali) Qhichwa runa
 Sapitiri (Sapiteri, Sireneri, Harakmbut, Amarakaeri)
 Secoya (Angotero, Encabellao, Siona-Secoya)
 Shipibo-Conibo (Shipibo, Caliseca, Sinabo, Manamabobo, Manava, Xipibo, Chama)
 Pastasa runa (Uralan Pastasa Qichwa, Inga)
 Sharanawa (Sharanahua)
 Tawshiru (Taushiro)
 Tikuna runa (Ticuna, Tukuna)
 Toyoeri (Toyeri, Toioeri, Tuyuneri, Tuyuneri, Harakmbut, Amarakaeri)
 Urarina (Shimacu, Simacu, Itucali, Kachá, Cimarrón)
 Uru runa, (Uro, Uru)
 Yagua runa (Nijyamïï Nikyejaada, Nikyejaada, Yahua, Llagua, Yava, Yegua)
 Yaminawa ( Yaminahua, Jaminawá, Yuminahua, Yamanawa)
 Yanesha (Amuesha, Amuese, Amueixa, Amoishe, Amagues, Amage, Omage, Amajo, Lorenzo, Amuetamo, Amaje)
 Piru runa (Yine, Piro, Pirro, Pira, Simirinche, Simiranch, Contaquiro)

 Pukyu: www.nativeplanet.org / Ethnic Communities from Latin America

 Amarumayu sach'a-sach'a suyupi runa llaqtakuna 
 Qhichwa runa: Llakwash, Napuruna, Qhichwa Pastasa-Tigre 
 Arawaka rimaq ayllu llaqtakuna: Amuesha, Ashaninka, Culina, Chamicuro, Machiqinqa, Nomatsiguenga, Piro 
 Jíbaro rimaq ayllu llaqtakuna: Achual, Awahun, Candoshi, Huambisa, Jíbaro 
 Pano rimaq ayllu llaqtakuna: Amahuaca, Capanahua, Cashibo - Cacataibo, Cashinahua, Isconahua, Mayo-Pisabo, Mayoruna, Nahua, Sharanahua, Shipibo - Conibo, Yaminahua 
 Tupi-Warani rimaq ayllu llaqtakuna: Cocama - Cocamilla 
 Cahuapana rimaq ayllu llaqtakuna: Chayahuita, Jebero 
 Ya no clasificada: Taushiro, Ticuna, Urarina 
 Peba-Yagua rimaq ayllu llaqtakuna: Yagua 
 Huitoto rimaq ayllu llaqtakuna: Bora, Huitoto, Ocaina 
 Harakmbet rimaq ayllu llaqtakuna: Amarakaeri 
 Tacano rimaq ayllu llaqtakuna: Ese' Ejja 
 Tucano rimaq ayllu llaqtakuna: Orejón, Secoya 
 Záparo rimaq ayllu llaqtakuna: Sapara: Arabela, Iquito

 Qhichwa rimaq runa llaqtakuna 
 Qhichwa runa 
 Chanka runa 
 Inka 
 K'ana runa 
 Qanchi runa 
 Q'irus 
 Wanka 

 Kichwa runakuna  
 Llakwash 
 Napuruna 
 Piruwanu Pastasa runa

 Ñawpa pachap runallaqtankuna 
 Chachapuya 
 Chimu 
 Inka 
 Muchik

 Simikuna 
 Ashaninka simi
 Awahun simi
 Aymara simi
 Chayawita simi
 Haqaru simi
 Kukama simi
 Machiqinqa simi 
 Qhichwa simi
 Shipibu simi
 Terena simi
 Yanisha simi

 Pukyu 

 Kaypipas qhaway 
 Buliwya suyupi runa llaqtakuna
 Ikwadurpi Indihina runa llaqtakuna 
 Hawa t'inkikuna 
 www.ethnologue.com / Piruwpi rimaykuna



Katiguriya:Awya Yalapi runa llaqta

Katiguriya:Wiñay kawsay (Piruw)