Kasta

Awya Yalapi Kastilla Kamachiy pachapiqa kasta (casta) nisqakunaman kapuq runakuna chikan rasa (raza) nisqayuq tayta mamamanta paqarimuq runakunas karqan.

Kamachiq ispañul wiraquchakuna chawchuri rikurispa tukuy kamachipusqa runakunata sapaq hayñiyuq rasa icha kasta nisqakunamansi rakirqan.

Ispañul kamachiqkunaqa kay tiksi nisqa kastakunatam kamarqan:
 Misti (Mestizo): ispañul taytayuq, indihina mamayuq.
 Kastisu (Castizo): misti taytayuq, ispañul mamayuq.
 Sampu (Zambo): yana taytayuq, indihina mamayuq.
 Mulatu (Mulato icha Pardo): ispañul taytayuq, yana mamayuq.
 Murisku (Morisco): mulatu taytayuq, ispañul mamayuq.
 Chulu (Coyote icha Cholo): misti taytayuq, indihina mamayuq.
 Chinu (Chino): mulatu taytayuq, indihina mamayuq.

Katiguriya:Wiñay kawsay (Awya Yala)