Punku p'anqa: Kawsay yachay

Kawsay Yachay

Kawsay yachay nisqaqa (latin simipi: Biologia; kastilla simipi: Biología) istudyah yachaymi tukuy kawsaqkunata. Kawsay yachaymi ñawpa musuqpas. Ñawpa yachay hina, Aristotelis (384 watamanta 322 watakama K.ñ.) Kawsay yachaypa taytansi. Paymi tiksikuh huk jatun qillqasqap paqarichoqnin watiqaypi.

XIX pachakwatapi, Kawsay yachay musuq yachaytam kawsay pachap wiñay kawsayninpa yanapanrayku tukuchikusqan: Schleiden Schwannpas Kawsaykuqpa Iñiyninmantam rimaranku; Pasteur Byuhinisismantam rimaran; Lamarck Darwinpas huktaq yachaqkunapas rikch'aqyaymanta rimaranku

 Katiguriya:Kawsay yachay 

<div style="display:block;border:1px solid #458B00;vertical-align: top;width:100%;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;">

<h2 style="padding:3px; background:#458B00; color:white; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">Qillqakuna <span style="float:right;"> <td width="50%">
<table>
128px|
 Kawsay yachay 
Ch'uyanchaku 

120px|
 Uywakuna 
 Ñuñuqkuna: Ñuñuq - Paqucha - Puma - Ukumari - Usqullu - Uturunku - Asnu - Kawallu - Waka - Taruka - Iskay ruk'anayuq - K'usillu - Khankiq
 Pisqukuna: Pisqu - Kuntur  - Wachwa - Chhukruna - Ch'usiqa - Wallpa - Waqar - Hatun Waqar - Mayu sunsu - Tunki
 Challwakuna: Challwa
 Palamakuna: Palama - Akatanqa - K'uslulu - Ninakuru - Pillpintu - Sisi - Suntu
 Llamp'u uywakuna: Ch'uru - Wiksachaki
 Aycha uquq ñuñuq - Ch'ulla ruk'anayuq - Iskay ruk'anayuq - Sillwichaki - Pakcha: Apasanka - Kusi-kusi - Sira-sira 

120px|
 Yurakuna 
Yura - Kinwa - Sara - Papa - Chilltu - Chirimuya - Mallki - Tintin - Awaymantu - Chilina - Lurasnu - Kichkaluru - Luqma - Waysallpu - Kina-kina - Inchik - Awina - Arrus - Sintinu - Siwara - Triyu - Chaqallu - Pakay - Sach'a-sach'a - Chaqallu yura rikch'aq ayllu - Chaqullu yura urin rikch'aq ayllu - Ch'ulla phutuy raphiyuq - Tara yura urin rikch'aq ayllu - Thaqu yura urin rikch'aq ayllu - Iskay phutuy raphiyuq - Qatasqa muruyuq - Llat'an muruyuq - Kimsa khata sisayuq - Papa yura rikch'aq ayllu - Yura rikch'aq ayllu - Wayuq - Ch'antasqa tuktuyuq rikch'aq ayllu‎

120px|CDs
 Mitan kamay 
Mitan kamay - Rikch'aq -  Rikch'ana - Rikch'aq ayllu - Rikch'aq ñiqi - Rikch'aq sinri -  Rikch'aq putu -  Rikch'aq t'aqa -  Rikch'aq suyu  
</td>
<td width="50%">
<table>
120px|
 Kawsay yachaqkuna 
Aristutilis - Carl von Linné - Karlus Darwin - Gregor Mendel - Alfred Russel Wallace - Alfred Day Hershey - Martha Chase - James Watson - Francis Crick - Andreas Vesalius - William Harvey - Lazzaro Spallanzani - Georges Louis Leclerc, Buffonpa Kuntin - Matthias Jakob Schleiden - Theodor Schwann - Luwis Pasteur - Jean-Baptiste Lamarck

120px|

 Kawsaqkunap rikch'aqyaynin 
Carl von Linné - Charles Darwin - Jean-Baptiste Lamarck

120px|

 Kawsaykuq 
Kawsaykuq - Añaki

120px|

 Kawsay chaqllisinchi 
Imayay yamkiy - Miraykuy - Samay  - Ispay - Inti wayllay - Wiksayay - Wachay / Yuriy 

120px|

 Kawsay Pacha Yachay 
Kawsay Pacha Yachay - Ernst Haeckel - Kawsay Pacha

120px|
 Ñawrakuna 
Kurku yachay - Wanuchana - Ch'ullayuq
</tr>
</table>
</td>
</tr>
</table>
</span></h2>

</div>

Rikcha:LinkFA-star.png Hatunruku Ima 

20px Atih ruwayta imakuna 
 Musuq qillqasqakuna (kachkah pukapi) qallarinanchis.
 Runqu qillqasqakuna tukunanchis.

20px Kaytataq yacharqankiri? 
 Lliw kawsaqkuna kawsaykuqkunamanta ruwasqa kachkanku.
 Kawsaqkunap tawqa imaymanankukuna kan: uywakuna, yurakunapas, kallampakunapas ancha taksa kawsaqkunapas.

20px Wikiruraykamaykuna 
Wikiruraykamay Piruw (kastilla simipi)
Huk punku p'anqakuna

!
Kawsay yachay