Inkariy

Inkariy nisqamantaqa Piruwpim runakuna willakunku. Inkariy (Kastilla simipi: Inka Rey), "Inka Qhapaq" ñiyta munan.

Achka llaqtakunapis Inkarrimanta willakunku, chay hinataq Q'irus, Pukyu llaqta, Wamanqa, hukpas llaqtakunapi. José María Arguedas-pa willasqankunarayku tukuy pacha Inkarrita riqsirin.

Inkariy intip churinsi kasqa. Quri tawnanta chamqaspa, chayamusqanpi Qusqu llaqtatas kamasqa.

Raya q'asapis Qullarríwan llallinakuspa chaypis Inkakunap Qullakunawan saywantas tukuchisqa. Qullarí tawnanta Titiqaqa quchaman chamqaspa chayamusqanpi Punu llaqtatas kamasqa.

Ispañamanta awqansi (Ispañariy icha Pizarro) chayamuspa, Inkata hap'ispa sipisqa. Hap'iptin Inkaqa rimasqa: "Sipiwanki, ichaqa kutimusaq," ñispa. Uman Lima llaqtapis, kurkun Qusqu llaqtapitaq p'ampasqa. Kunanña wiñachkaspas, kutimunqa.

Huk willasqakunakamataq Inkariyqa Antisuyupi Paytiti llaqtaman aypispas chinkasqa, huk p'unchawpi, taripay pachapi kutimunqas.

 Hawa tinkikuna 

 Inkariy ñisqamanta willasqakuna

 Kaypipas qhaway 

 Kastilla Atiy
 Manqu Qhapaq
 Atawallpa
 Tupaq Amaru
 Tupaq Amaru iskay ñiqin

Katiguriya:Tawantinsuyu willakuy
Katiguriya:Antikuna willakuy runa kay