Chilli llacta

Chili, Chili k'iti icha Chilisuyuqa Urin Apya Yalapi llaqtam. Uma llaqtanqa Santiago de Chile llaqtam.
 756.950 km².
 19.678.310 tiyaq

 Suti 
Manaraq América llaqtata tarichkaptinkuqa, Atacama chunniqpa urayninpi allpakunaqa Chili sutiyuqñam karqa indigenakunapa tradicionninpi.Garcilaso de la Vega, Inca (1609). «Capítulo 25». Comentarios Reales de los Incas - Parte I - Libro 5. Lisboa. pp. 255-257. Huk kuti Musuq Castilla, Musuq Toledo llaqtakunapi tiyaptinku, Ispaña atipaqkunaqa chay sutiwanmi uralan suyuta suticharqanku, wakin kutitaq "Chili wayq'u" nispapas riqsirqanku, chay sutiqa qhipamanmi kunan pacha lliw suyuman mast'arikurqan.de Ercilla y Zúñiga, Alonso (1852 [1569, 1578 y 1589]). «Declaración de algunas cosas de esta obra». La Araucana (Madrid: Imprenta de Gaspar y Roig): 166.

 Allpa saywachi 
 Urqukuna 
 Ojos del Salado, 6880 m, (Atakama suyu)
 Tupungato, 6800 m (Metropolitana suyu)
 Yuyayyaku, 6739 m (Antuphaqasta Suyu)
 Parinaquta, 6342 m  (Tarapaka suyu)
 Likankawur, 5916  (Antuphaqasta Suyu)
 Descabezado Grande, 3830 m ('Mawlli suyu)
 Torres del Paine, 2800 m (Región de Magallanes y de la Antártica Chilena)
 Villarrica, 2840 m (Arawkaniya Suyu)
 Osorno, 2652 m (Quchakuna Suyu)
 Hudson, 1905 m, XI. Region (Aysin Suyu)
 Puyewe nina urqu, 2.236 m

 Quchakuna 
 Colico qucha, 56 km², IX. Region (Arawkaniya Suyu)
 Caburga qucha, 51 km², IX. Region (Arawkaniya Suyu)
 Villarrica qucha, 176 km², IX. Region (Arawkaniya Suyu)
 Calafquén qucha, 120 km², IX. Region (Arawkaniya Suyu) /  (Quchakuna Suyu)
 Panguipulli qucha, 116 km² (Quchakuna Suyu)
 Riñihue qucha, 77 km² (Quchakuna Suyu)
 Ranco qucha, 401 km² (Quchakuna Suyu)
 Puyehue qucha, 156 km² (Quchakuna Suyu)
 Rupanco qucha, 223 km² (Quchakuna Suyu)
 Llanquihue qucha, 860 km² (Quchakuna Suyu)
 Wat'akuna 
 Chiluwiy wat'akuna
 Mocha wat'a
 Ninasuyu
 Rapanuy (Paskwa wat'a)

 Mayukuna 
 Lawqa mayu , 160 km (Tarapaka suyu)
 Lluta mayu, 167 km (Tarapaka suyu)
 Luwa mayu, 443 km (Antuphaqasta suyu)
 Kupyapu mayu, 162 km (Atakama suyu)
 Illki mayu, 170 km (Kukimpu suyu)
 Chuwapa mayu, 160 km (Kukimpu suyu)
 Akunkawa mayu, 142 km (Walparaysu Suyu)
 Maypu mayu, 250 km (Metropolitana suyu) / Walparaysu Suyu)
 Mapuchu mayu, 120 km (Metropolitana suyu)
 Kachapuwal mayu, 172 km (Libertador General Bernardo O'Higgins suyu)
 Mawlli mayu, 240 km ('Mawlli Suyu)
 Phiw-Phiw mayu, 380 km (Phiw-Phiw Suyu)
 Imperial mayu, 52 km (Arawkaniya Suyu)
 Walthiwiya mayu, 52 km (Mayukuna Suyu)

 Pulitika Rakiy 
Chunka kimsayuq suyunmi kan.
NºSuyuUma llaqtaHallka k'iti kancharRunakuna center|200pxXVArika ParinaqutaArica16.873,3 km²189.692ITarapakaIquique42.225,8 km²286.105IIAntuphaqastaAntuphaqasta126.049,1 km²547.933IIIAtakamaQhupiyapu75.176,2 km²272.402IVKukimpuLa Sirina40.579,9 km²677.300VWalparaysuWalparaysu16.396,1 km²1.682.005RMSantiagoTupawi15.403,2 km²6.607.805VILibertador General Bernardo O'HigginsRankawa16.387,0 km²849.120VIIMawlliTalka30.269,1 km²975.244VIIIPhiw-PhiwKunsiwsyon37.068,7 km²1.982.649IXArawkaniyaTimuku31.842,3 km²937.259XIVMayukunaWalthiwiya18.429,5 km²373.712XQuchakunaPuerto Montt48.583,6 km²794.529XIAisén del General Carlos Ibáñez del CampoKuyayki108.494,4 km²100.417XIIMagallanespa Antartikapas Punta Arenas132.033,5 km²156.502

 Simikuna 
 Kastilla simi: 16.800.000 rimaq
 Aymara simi: 48.477 rimaq (Aylwin 1994)

 Hatun llaqtakuna 

 Chili (Llaqtakuna) #  Llaqta  Runakuna  Suyu ... 1992  ... 2002  ... 2005 1.  Santiago de Chile  4.295.593  4.668.473  4.837.248  Metropolitana 2.  Puente Alto  254.127  492.603  510.412  Metropolitana 3.  Antofagasta  225.316  295.792  309.835  Antofagasta 4.  Viña del Mar  285.454  286.931  294.553  Valparaíso 5.  Valparaíso  274.228  275.141  282.450  Valparaíso 6.  Talcahuano  244.034  248.964  252.969  Biobío  7.  San Bernardo  179.398  241.138  249.856  Metropolitana 8.  Temuco  185.936  232.528  238.131  Araucanía 9.  Iquique  145.139  214.586  227.501  Tarapaka  10.  Concepción  206.839  212.003  215.414  Biobío  11.  Rancagua  179.638  206.971  212.696  Bernardo O'Higgins 12.  Talca  159.711  193.755  197.480  Maule 13.  Arica  161.333  175.441  186.000  Tarapaka  14.  Coquimbo  110.139  154.316  161.319  Coquimbo 15.  Puerto Montt  110.139  155.895  160.055  Los Lagos 16.  La Serena  109.293  147.815  154.523  Coquimbo 17.  Chillán  145.759  148.015  150.396  Biobío  18.  Calama  106.970  136.600  143.085  Antofagasta 19.  Osorno  114.239  132.245  135.774  Los Lagos 20.  Valdivia  112.712  129.952  133.420  Los Lagos 21.  Quilpué  102.233  126.893  130.264  Valparaíso 22.  Copiapó  98.188  125.983  129.281  Atakama 23.  Los Angeles  94.716  123.445  125.431  Biobío  24.  Punta Arenas  109.110  116.005  117.432  Magellanes 25.  Curicó  77.733  100.506  102.439  Maule 26.  Villa Alemana  70.663  94.802  97.320  Valparaíso 27.  Coronel  79.677  91.469  92.941  Biobío 28.  San Antonio  74.742  83.435  85.651  Valparaíso 29.  Chiguayante  56.371  81.238  82.545  Biobío  30.  San Pedro de la Paz  67.817  80.159  81.449  Biobío 31.  Ovalle  53.515  73.790  77.139  Coquimbo 32.  Linares  59.658  68.224  69.536  Maule 33.  Quillota  53.765  66.025  67.779  Valparaíso 34.  Peñaflor  46.711  63.209  65.494  Metropolitana 35.  Colina  33.459  62.811  65.082  Metropolitana 36.  Melipilla  45.722  60.898  63.100  Metropolitana 37.  San Felipe  44.327  57.760  59.294  Valparaíso 38.  Los Andes  44.107  55.388  56.859  Valparaíso 39.  Buín  33.059  53.506  55.440  Metropolitana 40.  San Fernando  42.684  51.136  52.551  Bernardo O'Higgins 41.  Talagante  37.198  49.957  51.763  Metropolitana

 Rikchakuna 

 Kaypipas qhaway 
 Pablo Neruda
 Víctor Jara
 Claudio Arrau
 Luis Jiménez

 Pukyukuna 

 Hawa t'inkikuna 

Katiguriya:Mama llaqta (Awya Yala)