José Carlos Mariátegui

José Carlos Mariátegui La Chira sutiyuq runaqa (14 ñiqin inti raymi killapi 1894 paqarisqa Muqiwa llaqtapi, 16 ñiqin ayriway killapi 1930 wañusqa Lima llaqtapi) huk piruwanu kumunista willariy kamayuq, qillqaq, pulitiku, yachay wayllukuqpas karqan.

Piruwpa kikin susyalismupaqsi chharpuykurqan. APRA partidupi wankurisqa kachkaspa paskakuspa 1928 watapi Piruwanu Susyalista Partidutam (qhipaq pacha Piruwanu Kumunista Partidu) kamarqan,1929 watapitaq Piruw Llamk'aqkuna Sapsi Tantanakuytam (CTGP).

Qillqasqankuna
7 ensayos de Interpretación de la Realidad Peruana

 Hawa t'inkikuna 

Katiguriya:Qillqaq (Piruw)
Katiguriya:Pulitiku (Piruw)
Katiguriya:Kumunista
Katiguriya:Wañusqa 1930
Katiguriya:Paqarisqa 1894
Katiguriya:Qhari