Watimala

Watimala nisqaqa (kastilla simipi: Guatemala, nawatl simimanta: Cuauhtēmallān) Chawpi Awya Yalapi huk mama llaqtam.

 108.890 km²

 12.293.545 runakuna (2006)

 Uma llaqta: Watimala llaqta (Ciudad de Guatemala)

 Wiñay kawsay 

 Allpa saywachi 
 Urqukuna:
 Quchakuna:
 Mayukuna:

 Simikuna 
 Kastilla simi (ufisyal nisqa simi)
 K'iché simi: 2.000.000 rimaqkuna
 Kaqchikel simi: 1.000.000 rimaqkuna
 Mam simi: 1.100.000 rimaqkuna
 Qeqchí simi: 700.000 rimaqkuna
 Poqomchí simi: 260.000 rimaqkuna
 Q'anjob'al simi: 210.000 rimaqkuna
 Tsutuhil simi: 160.000 rimaqkuna
 Ishil simi: 130.000 rimaqkuna
 Poqomam simi: 130.000 rimaqkuna
 hukkunapas
Watimala: 30%-chá mistikuna, 10%-chá wiraquchakuna,
60%-chá runa indihina nisqakuna.
 Pulitika rakiy 
 Suyukuna 

 No.  Suyu  Wallqanqa  Llapan hallka k'iti k'anchar km²  Munisipyukuna  Uma llaqta 1.  Watimala  25px  2 126  17  Watimala llaqta 2.  Alta Verapaz  25px  8 686  17  Cobán 3.  Urin Verapaz suyu   3 124  8  Salamá 4.  Chimaltenango  25px  1 979  16  Chimaltenango 5.  Chiquimula   2 376  11  Chiquimula 6.  El Progreso  25px  1 922  8  Guastatoya 7.  Escuintla  25px  4 384  13  Escuintla 8.  Huehuetenango  25px  7 400  32  Huehuetenango 9.  Izabal  25px  9 038   5  Puerto Barrios 10.  Jalapa  25px  2 063  7  Jalapa 11.  Jutiapa 25px  3 216  17   Jutiapa 12.  Petén  25px  35 854  13  Flores 13.  Quetzaltenango  25px  1 953  24  Quetzaltenango 14.  Quiché  25px  8 378  21  Santa Cruz Quiché 15.  Retalhuleu  25px  1 856  9  Retalhuleu 16.  Sacatepequez  25px  465  16  Macchu Watimala 17.  San Marcos  25px  3 791  29  San Marcos 18.  Santa Rosa  25px  2 955  14  Cuilapa 19.  Sololá  25px  1 061  19  Sololá 20.  Suchitepéquez  25px  2 510  20  Mazatenango 21.  Totonicapán  25px  1 061  8  Totonicapán 22.  Zacapa  25px  2 690  10  Zacapa

 Llaqtakuna 
 Watimalapi llaqtakuna No  Llaqta  Runakuna  Suyu 1981  1994  2002  2005 1.  Watimala llaqta  754 243  823 301  942 348  964 823  Watimala suyu	 2.  Mixco  11 544  209 791  277 400  297 039  Watimala suyu 3.  Villa Nueva  20 236  101 295  187 700  218 294  Watimala suyu 4.  Quetzaltenango  62 719  90 801  106 700  112 121  Quetzaltenango suyu 5.  Escuintla  36 931  49 026  65 400  69 311  Escuintla suyu 6.  Amatitlán  20 407  36 999  55 800  61 562  Watimala suyu 7.  Chinautla  2 027  37 102  55 700  61 520  Watimala suyu 8.  Cobán  14 152  33 996  47 202  59 428  Hanan Verapaz suyu 9.  Chimaltenango  14 967  26 465  43 900  48 902  Chimaltenango suyu 10.  Mazatenango  20 918  30 350  40 281  46 968  Suchitepéquez suyu 11.  Santa Lusiya Cotzumalguapa  14 624  24 013  39 500  44 615  Escuintla suyu 12.  Coatepeque  19 307  30 437  41 294  44 234  Quezaltenango suyu 13.  Petapa  3 766  12 949  31 600  39 311  Watimala suyu 14.  Chiquimula  18 965  27 644  35 100  37 256  Chiquimula suyu	 15.  Puerto Barrios  24 235  29 095  35 300  36 682  Izabal suyu 16.  Retalhuleu  22 001  27 563  34 300  35 525  Retalhuleu suyu 17.  Jalapa  16 928  23 884  30 500  32 380  Jalapa suyu 18.  Huehuetenango  12 422  19 922  26 600  28 547  Huehuetenango suyu	 19.  San Benito  7 903  12 685  24 792  27 182  Petén suyu 20.  Santa Cruz Quiché  8 966  14 352  20 870  26 372  Quiché suyu 21.  Santiago Atitlán  14 152  17 585  24 300  26 302  Sololá suyu 22.  Palín  8 362  11 390  24 680  26 138  Escuintla suyu 23.  Jutiapa  10 648  14 642  22 200  24 579  Jutiapa suyu 24.  Zacapa  12 482  16 386  21 900  23 513  Zacapa suyu 25.  Ciudad Vieja  9 435  14 292  21 200  23 349  Sacatepéquez suyu 26.  Comalapa  11 362  16 295  19 524  22 082  Chimaltenango suyu 27.  Sumpango  9 484  13 954  18 910  21 706  Sacatepéquez suyu 28.  Macchu Watimala  15 801  16 357  19 700  20 616  Sacatepéquez suyu 29.  Puerto San José  9 795  14 170  17 430  19 480  Escuintla suyu 30.  Esquipulas  7 226  12 967  18 368  19 470  Chiquimula suyu	 31.  Patzún  9 802  13 760  17 346  19 089  Chimaltenango suyu 32.  San Andrés Itzapa  7 968  10 767  16 350  18 453  Chimaltenango suyu 33.  Flores  1 324  9 330  16 122  18 399  Petén suyu 34.  Musuq llaqta Tiquisate  12 096  12 734  16 801  18 244  Escuintla (suyu 35.  Jocotenango  6 668  14 013  16 692  17 823  Sacatepéquez suyu 36.  San Pedro Sacatepéquez  11 414  14 992  17 000  17 531  San Marcos suyu 37.  El Estor  5 175  9 801  14 019  17 480  Izabal suyu 38.  San José Pinula  5 296  7 225  14 000  16 458  Watimala suyu 39.  San Juan Sacatepéquez  6 726  8 349  14 400  16 453  Watimala suyu 40.  Nebaj  4 491  9 155  14 500  16 228  Quiché suyu  41.  Patzicía  7 628  9 543  14 496  15 514  Chimaltenango suyu 42.  San Pedro Ayampuc  3 842  5 679  12 600  15 314  Watimala suyu 43.  Alotenango  6 751  7 543  13 300  15 280  Sacatepéquez suyu 44.  Santiago Sacatepéquez  6 522  9 840  14 000  15 261  Sacatepéquez suyu 45.  Santa Catarina Pinula  4 272  8 193  13 500  15 254  Watimala suyu 46.  Santa María de Jesús  8 287  11 469  14 418  15 095  Sacatepéquez suyu 47.  Poptún  6 362  8 075  13 300  15 028  Petén suyu

 Kaypipas qhaway 
 Pulitika rakiy (Watimala)

 Hawa t'inkikuna 
 Literatura
 Popol Vuh
 Miguel Angel Asturias
 Photo Guatemala, Maya & Rigoberta Menchu

Katiguriya:Mama llaqta (Awya Yala)
!