Waras puruwinsiya

Waras puruwinsiya (aymara simipi: Waras jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Huaraz) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Anqash suyupi, huk puruwinsiyam. Uma llaqtanqa Waras llaqtam.

 Wiñay kawsay 
Kamasqa , Ramón Castilla Umalliqmi.

 Allpa saywachi 
 Amachasqa sallqa suyukuna: Waskaran mamallaqta parki
 Urqukuna: Chinchiy - Churup - Ishinka - Pukaranra - Ranrapallqa - Shaqsha (Wanchan) - Tuqllarahu - Uruashraju - Wantsan - Wapi - Yanarahu
 Mayukuna: Qillqay mayu - Santa mayu
 Quchakuna:: Churup qucha - Pallqaqucha - Rahukulta qucha

 Kawpay rak'iy 
Chunka iskayniyuq distritunmi kan.
 Thisritu Runakuna(2007)www.inei.gob.pe Kuraka Uma llaqta Independencia  62.853  Gregorio Emiliano Mezarina Paredes Centenario Jangas  4.403  Wilder Jhon Hinostroza Minaya Jangas La Libertad  1.280  Didi Raul Maguiña Salazar Kashamarkilla/ Chakwapuyku (icha Ch'aqwapuyku) Hatun Pampas Ley Nº 29646 del 15-MAR-2012 1.310  Inocencio Nemecio Villafuerte Colonia Hatun Pampas Paryaqutu  4.386  Artemio Mejia Ramos Paryaqutu Pira  3,853 Oscar Augusto Mo.ales Salazar Pira Quchapampa  2.047  Vido Segundo Sanchez Sifuentes Quchapampa Qullqapampa  653 Jonas Micaias Jamanca Carbajal Qullqapampa Tarika  5.394  Fredy Hildo Chinchay Salazar Tarika Ulliru  2.581  Sixto Feliciano Blacido Leon Ulliru Wanchay  2.517  Dioscorides Felix Leon Fernandez Wanchay Waras  56.186  Eliseo Rori Mautino Angeles Waras

 Simikuna 
Pruwinsyapiqa kastilla simitam, qhichwa simitam rimanku.

 Thisritu Kastilla simita rimaqkuna  /1    % Indihina simita rimaqkuna  /1, /2   % Independencia 36,92464.720,05835.2 Jangas 1,09227.42,88772.4 La Libertad 62655.150644.5 Hatun Pampas 1,08391.01068.9 Paryaqutu 1,66942.52,25557.4 Pira 54615.82,89984.1 Quchapampa 40422.31,40377.6 Qullqapampa 40667.319532.3 Tarika 1,51730.93,38969.0 Ulliru 73231.11,61568.7 Wanchay 1,76578.647421.1 Waras 37,24572.713,83427.0 Llapan84,00962.849,62137.1
 /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata 
 /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
 Pukyu:  

 Karu puriy 
 Waylas qhichwa
 Churup qucha, Churup urqu
 Pallqaqucha
 Ranrapallqa
 Tuqllarahu
 Willkawasi
 Monterrey, Piruw 

 Pruwinsyapi paqarisqa 
 Llaqta pusaqkuna 
 Kurakakuna 
 2019 - 2022ñ: Eliseo Rori Mautino Ángeles.
 2015 - 2018ː Alberto Espinoza Cerrón, Movimiento Regional Renovación Ancashina.
 2011 - 2014: Vladimir Antonio Meza Villarreal, Movimiento Independiente Nueva Esperanza Regional Ancashina Nueva Era.
 2007 - 2010: Gelacio Lombardo Mautino Angeles, Movimiento Acción Nacionalista Peruano.

 Kaypipas qhaway 
 Chimputi
 Willay pukyukuna 

 Hawa t'inkikuna 

 Saywitu: Anqash suyu
 Unay willakuykunawan kay ruraqpa willakuyninkuna
 bvirtual.proeibandes.org / Félix Julca Guerrero: Uso de las lenguas quechua y castellano en la escuela urbana: Un estudio de caso (2000 watapi, Aquwitsay llaqtapi, :Waras pruwinsya, Piruw) (kastilla simi; Ichikllachaw: r. 140 - 141)
 INEI Piruw

Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)
Katiguriya:Pruwinsya (Anqash suyu)