Wanta pruwinsya

Wanta pruwinsya; (aymara simipi: Wanta jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Huanta) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Ayakuchu suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Wanta llaqtam.

 Wiñay kawsay 
Kamasqa .
 Allpa saywachi 
 Urqukuna: Rasuwillka (Razuhuillca) 
 Quchakuna: Rasuwillka quchakuna: Chakaqucha - Ichmaqucha - Mituqucha - Pampaqucha - Pisququcha - Qarqarqucha - San Antonio qucha - Yanaqucha - Wachuqucha.
 Mayukuna: Apurimaq mayu - Chuymaquta mayu - Kachimayu - Mantaru mayu - Piene mayu - Wanta mayu

 Pulitika rakiy 
Pusaq distritunmi kan.
 Distritu Runakuna (2007) www.inei.gob.pe Uma llaqta Kuraka Ayawanku  8,874  Wiraquchan Pablo Maldonado Quispe Iwayin   2.697  Makachakra Fidel Canales Huayllasco Luriqucha  5.089  Luriqucha Americo Paulino Ludeña Tello Lluchiwa  12.131  Lluchiwa Pedro Maximo Lopez Carbajal Santillana  7.215  San Husiy Siqi Renol Silbio Pichardo Ramos Siwya  11.956  Siwya Alejandro Gutierrez Escajadillo Wamankilla  5.200  Wamankilla Juan Rolando Pacheco Huamanrimachi Wanta  40.198  Wanta Renol Silbio Pichardo Ramos

 Runakuna 
Pruwinsyapiqa Ashaninka runakunam tiyanku.

 Simikuna 
Pruwinsyapiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.

 Distritu Kastilla simita rimaqkuna  /1    % Indihina simita rimaqkuna  /1, /2   % Ayawanku 2873.77,43896.2 Iwayin  41217.41,94882.4 Luriqucha 1,49033.22,98966.6 Lluchiwa 3,13030.17,25869.8 Santillana 1752.95,89897.0 Siwya 3,27331.37,16668.6 Wamankilla 56712.24,07487.7 Wanta 16,39646.119,16153.8 Llapan25,73031.555,93268.4

 /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata 

 /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)

 Pukyu: www.inei.gob.pe/ (2007) 

 Musiku 
Allpa llamk'ay
 Riwikuna : Triyu, siwara, sara, kinwa, kiwicha, awina, arrus
 Chuwikuna: Allwirha, pallar, purutu, chaqullu, garbanzo
 Yuyukuna : Sanawurya , nabus, kulis, siyuylla, chilltu, pilliyuyu, rabanito, betarraga, kalawasa, sapallu
 Añawikuna : Chilina, limun, lima, tuna, lurasnu, pacae, palanta , papaya, rinda, luqma, sawintu, maracuya, tumpu, mansana, chirimuya, palta
 Allpapi puquq: Papa, kumar, ulluku, uqa, maka, maswa, rumu / yuka.
 Cacao, café, inchik, misk'i wiru, utkhu, kuka, ajonjolí, linaza, tara, té, uwa.
 Alfalfa

 Yachay tarpuy 
Porfirio Meneses Lazón (* 1915 Wanta), Qillqaq
 Karu puriy 
 Pikimachay
 Rasuwillka urqu
 Luriqucha distritu
 Tinyaqmuqu
 Wanta
 Inkarakay
 Mulinuyuq
 Pukaraypampa
 Yanapampa
 Intiwatana (Wanta)
 Pacaicasa (Wanta)

 Yachachiy 
 Wawa wasikuna : 16
 Huch'uy yachay wasikuna: 189
 Chawpi yachay wasikuna: 13

 Llaqtakuna - Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna 
Wayllay, Waywas, Wantachaka, Makachakra, Wamankilla

 Kaypipas qhaway 
 Wamanqa 
 Willay pukyukuna 

 Hawa t’inkikuna 
 Saywitu: Ayakuchu suyu

Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)
Katiguriya:Pruwinsya (Ayakuchu suyu)