Mihiku

Mihiku, Mishiku icha Michhikuqa (nawatl simipi: Mēxihco; kastilla simipi: México) Pata Apya Yalapi llaqtam.

 1.972.550 km²

 103.088.000 tiyaq (runa) (2005)

 Uma llaqta: Mihiku (Ciudad de México, nawa simipi Mēxihco Tenōchtitlān)

 Allpa saywachi 
 Urqukuna:
 Quchakuna:
 Mayukuna:

 Pulitika Rakiy 
Suyukuna:

Mishiku suyukunacenter|450px Suyu Runakuna (2005) Tupu (km²) Uma llaqta Tantasqa Mishiku Suyukuna (Estados Unidos Mexicanos) 103 088 000 1 959 248  Mishiku llaqta  1. Aguascalientes  1 051 000  5 625  Aguascalientes2. Baja California  2 842 000  71 546  Mexicali3. Baja California  517 000  73 943  La Paz4. Campeche  751 000 57 727  San Francisco de Campeche5. Chiapas  4 256 000  73 681  Tuxtla Gutiérrez6. Chihuahua  3 238 000  247 487  Chihuahua7. Coahuila  2 475 000  151 445  Saltillo8. Colima  562 000 5 627  Colima9. Durango  1 489 000 123 367  Victoria de Durango10. Guanajuato  4 893 000 30 621  Guanajuato11. Guerrero  3 116 000 63 618  Chilpancingo de los Bravo12. Hidalgo  2 334 000 20 856  Pachuca de Soto13. Jalisco  6 652 000 78 630  Guadalajara14. Mishiku suyu  14 161 000 22 333  Toluca de Lerdo15. Michoacán  3 988 000 58 667  Morelia16. Morelos  1 605 000 4 892  Cuernavaca17. Nayarit  943 000 27 862  Tepic18. Nuevo León  4 164 000 64 203  Monterrey19. Oaxaca  3 522 000 93 343  Oaxaca de Juárez20. Puebla  5 391 000 34 251  Puebla de Zaragoza21. Querétaro  1 593 000 11 658  Santiago de Querétaro22. Quintana Roo  1 134 000 42 535  Chetumal23. San Luis Potosí  2 412 000 61 165  San Luis Potosí24. Sinaloa  2 610 000 57 331  Culiacán25. Sonora  2 384 000 179 516  Hermosillo26. Tabasco  2 013 000 24 747  Villahermosa27. Tamaulipas  3 020 000 80 148  Victoria llaqta28. Tlaxcala  1 061 000 3 997  Tlaxcala de Xicohténcatl29. Veracruz  7 081 000 71 856  Xalapa-Enríquez30. Yucatán  1 803 000 39 671  Mérida31. Zacatecas  1 357 000 75 416  Zacatecas32. Tantasqap suyun (Distrito Federal)  8 670 000 1 484  Mishiku llaqta

 Simikuna 
 Kastilla simi (lliw Mishiku runakunap 97 %-nin, de facto tukri simi)
 Nawa simi - chawpi Mishiku (1.659.029 rimaq)
 Maya simi - Yukatan yaqa wat'a (892.723 rimaq)
 Mishtika simi - Oaxaca (510.801 rimaq)
 Saputika simi - Oaxaca (505.992 rimaq)
 Masawa simi (Hñatho) - Oaxaca (350.000 rimaq);
 Tsotsil simi - Chiapas (356.000 rimaq)
 Tseltal simi - Chiapas (336.000 rimaq)
 Ñañu simi (Otomí, Hñähñü, Hñähño) - chawpi Mishiku (327.000 rimaq)
 Tutunaka simi (Tachihuiin) -  Veracruz, Puebla, Hidalgo (231.000 rimaq)
 Chinantika simi - Oaxaca, Veracruz (224.000 rimaq)
 Masatika simi - Oaxaca, Veracruz (206.000 rimaq)
 Chol simi - Chiapas (190.000 rimaq)
 Wastika simi - San Luis Potosí, Veracruz, Tamaulipas (173.000 rimaq)
 Mishi simi (Ayüük) - Oaxaca (116.000 rimaq)
 Taraska simi (P'urhépecha) - Michoacán (106.000 rimaq)
 Tlapanika simi - Guerrero (100.000 rimaq)
 Raramuri simi (Tarawmara simi) - Chihuahua (75.000 rimaq) - 2000 llaqtapi (CDI)
 hukkunawanpas

Mishikupi kawsaq runakunaqa 60%-cha mistikuna, 20%-cha iwrupa panakayuqkuna,
7% icha 14% runa indihina nisqakuna.

 Llaqtakuna 
 ñiqi  llaqta suyu runakuna 01  Mishiku llaqta  Tantasqap suyun, Mishiku suyu 19.23 hunu 02  Guadalajara  Jalisco  4.10 hunu 03  Monterrey  Nuevo León  3.66 hunu 04  Puebla  Puebla  2.11 hunu 05  Toluca de Lerdo  Mishiku suyu  1.61 hunu 06  Tijuana  Baja California  1.48 hunu 07  León  Guanajuato  1.43 hunu 08  Juárez llaqta  Chihuahua  1.31 hunu 09  Torreón  Coahuila  1.11 hunu

 Runa llaqtakuna 
Mishiku suyupi aswan hatun indihina qutukuna Runa llaqta RunakunaNáhuatl2.445.969Maya1.475.575Zapoteco777.253Mixteco726.601Otomí646.875Totonaca411.266Tzotzil406.962Tzeltal384.074Mazahua326.660Mazateco305.836Pukyu: CDI (2000) 

Katiguriya:Mama llaqta (Awya Yala)
!