Wanuku suyu

Wanuku suyu nisqaqa (aymara simipi: Wanuku jach'a suyu; kastilla simipi: Departamento de Huánuco) huk suyum Piruw mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Wanuku llaqtam.  
 Wiñay kawsay 
Kamasqa .
 Allpa saywachi 
 Amachasqa sallqa suyukuna: Anqas Walla mamallaqta parki - Tinku Mariya mamallaqta parki - Sira ayllu llaqta risirwa - Waywash walla risirwa suyu
Mayukuna: Marañun - Pachitiya mayu - Urqumayu - Wallaqa mayu  
Quchakuna: Kisilluqucha - Lawriqucha - Mituqucha - Pichqaqucha - Qarpaqucha - Qarwaqucha - Siwlaqucha
Urqukuna: Hatun Siwla (6.344 m) - Hirishhanka (6.094 m) - Huraw - Kisillu hirka - Kisilluhanka - Kulli - Liyun Waqanan - Ninashanka - Pishtaq hirka - Puskanturpa - Puywanqucha - Runtuy - Santa Rusa - Sarapu - Umiñaturri - Yarupaja - Yerupaja (6.617 m) - Wallakuna: Rawra walla - Waywash walla.
Q'asakuna: Rawra (4.900 m) (Mayukillap Iskaynin pruwinsyapi); Qunkush (4.660 m) (Bolognesi pruwinsyapi)

 Llaqta pusay rakiy 
Chunka hukniyuq pruwinsyanmi kan.

 Pruwinsya Runakuna  (2007) www.inei.gob.pe Uma llaqta Ampu  55.483  Ampu Inka wamp'uwatana  31.032  Inka wamp'uwatana Lawriqucha  35.323  Hisus Leoncio Prado  116.965  Tinku Mariya Awriq  26.620  Waqrachuku Mayukillap Iskaynin  47.008  Tantasqa Pachitiya  60.321  Panaw Wamali  66.450  Llata Wanuku  270.233  Wanuku Waqaypampa  20.408  Waqaypampa Yaruwillka  32.380  Chawinillu
  Runakuna 
Wanuku suyupiqa Ashaninka, Cashibo-Cacataibo, Shipipu-Qunibu, Yanisha, Uni runakunam tiyanku.

 Simikuna 
Suyupiqa Wanuku nunashimi nisqata, kuntipitaq Anqash runashimi nisqatapas rimanku.

 Pruwinsya Kastilla simita rimaqkuna  /1    % Indihina simita rimaqkuna  /1, /2   % Ampu 36,76774.312,64225.5 Inka wamp'uwatana 23,93089.22,84010.6 Lawriqucha 27,84689.33,30410.6 Leoncio Prado 94,71591.19,1218.8 Marañun 17,18574.75,74325.0 Mayukillap Iskaynin 24,32459.216,67840.6 Pachitiya 27,21052.025,02947.8 Wamali 26,34945.331,56354.3 Wanuku 183,50275.758,36624.1 Waqaypampa 3,51619.914,05979.5 Yaruwillka 10,55537.517,51062.3 Llapan475,89970.6196,85529.2

 /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata 

 /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)

 Pukyu: www.inei.gob.pe/ 

 Karu puriy 
 Rawra walla
 Wanuku Pampa
 Waywash walla
 Piruru, Tantamayu distritu, Wamali pruwinsya

 Suyupi paqarisqakuna 
 Apaykachana 
 Kaypipas qhaway 
 Wanuku rimay
 Wanuku suyupi rimaykuna
 Kashibu simi
 Wallanka walla

 Willay pukyukuna 

 Hawa t'inkikuna 

 Saywitu: Wanuku suyu
 www.regionhuanuco.gob.pe (kastilla simi)
 Wanuku qhichwa simi taqi: Rimaycuna - Quechua de Huánuco - Diccionario del quechua del Huallaga con índices castellano y inglés, 2008




Katiguriya:Suyu (Piruw)