Tumipampa kiti

Tumipampa kiti nisqaqa (kastilla simipi: Cuenca) Ikwadur mamallaqtapi, Asway markapi huk kitim. Uma llaqtanqa Tumipampa (Cuenca) llaqtam.

 Allpa saywachi 
 Amachasqa sallqa suyukuna: Cajas mama llaqta parki
 Urqukuna:
 Mayukuna: Tumipampa mayu
 Quchakuna: 

 Yurakuna 
 Ceratos tema sp.
 Chausquca sp.
 Chukirawa Chuquiraga jussieui
 Clusia sp
 Embotrium grandiflorum
 Chachakuma: T'asta Escallonia mirtilloides
 Gentianella hirculus ("sarashima")
 Huperzia crassa
 Lomatia oblicua
 Lorantus nitidus
 Qiwuña Polylepis
 Puya clava-herculis ("Achupilla", "Aguarongo")
 Valeriana rigida
 Vallea stipularis

 Uywakuna 
 Andigena laminirostris
 Chibchanomys orcesi (ratón de agua de Cajas, parkilla kawsaq)
 Añas: Conepatus quitensis
 Mazama rufina ("yamala")
 Gallaria quitensis
 Gallinago sp.
 Chinchay Leopardus pardalis
 Taruka: Odocoileus virginianus
 Kurikinka Phalcoboenus carunculatus 
 Puma Puma concolor
 Sach'awaka: urqu sach'awaka Tapirus pinchaque
 Anti ukumari Tremarctos ornatus
 Kuntur Vultur gryphus
 Masu

 Runakuna 
Tumipampa kitipiqa Kañari Kichwa runakunam tiyanku. Paykuna kay kitillikunapi kawsanku: Baños kitilli, Mullituru kitilli, Octavio Cordero kitilli, Quingeo kitilli, Santa Ana kitilli, Sidcay kitilli, Tarki kitilli, Turi kitilli, El Valle kitilli. www.codenpe.gov.ec/ Kañari (kastilla simipi)

 Kitillikuna 

Llaqta kitillikuna: 

Bellavista kitilli
 Kañaripampa kitilli
 El Batán kitilli
 El Sagrario kitilli
 El Vecino kitilli Gil Ramírez Dávalos kitilli
 Hermano Miguel kitilli
 Wayna Qhapaq kitilli / Waynaqhapaq kitilli
 Machángara kitilli
 Munay kitilli San Blas kitilli
 San Sebastián kitilli
 Sucre kitilli
 Tuturaqucha kitilli
 Yanunkay kitilli

 Kitilli Runakuna (2001) Llapan 417.632 Tumipampa (Llaqta k’iti) 277.374 Chakrapura k'iti 140.258 Llaqtañiq 1.621 Baños kitilli  12.271 Chawcha kitilli  1.633 Chiqa kitilli / Jidcay kitilli 2.698 Chiquintad kitilli  4.073 Kumpi kitilli (Cumbe kitilli) 5.010 El Valle kitilli  18.692 Llacao kitilli  4.501 Mullituru kitilli  5.221 Nulti kitilli  4.589 Octavio Cordero Palacios kitilli  2.178 Pakcha kitilli  5.311 Quingeo kitilli  5.646 Ricaurte kitilli  14.006 San Joaquín kitilli  5.126 Santa Ana kitilli  4.739 Sayausí kitilli  6.643 Sidcay kitilli  3.439 Sinincay kitilli  12.650 Tarki kitilli / Tarqui kitilli  8.902 Turi kitilli  6.692 Victoria del Portete kitilli  4.617

 Rikchakuna 

 Kitipi paqarisqa 
 Rosalía Arteaga Serrano
 Antonio Borrero Cortázar
 Abdón Calderón
 Luis Cordero Crespo
 Gonzalo Córdova
 Patricio Cueva
 Carlos Cueva Tamariz
 Miguel Febres Cordero
 José de La Mar
 Guadalupe Larriva
 Byron Piedra
 Jefferson Pérez

 Apaykachana 
 Mariscal Lamar antanka pampa
 Kaypipas qhaway 
 Cajas mama llaqta parki
 Pukyukuna 

 www.inec.gov.ec / Yupaykuna: Tumipampa kiti (Cuenca)
 www.ame.gov.ec
 ambiente.gov.ec / Cajas mama llaqta parki
 Hawa t'inkikuna 
 www.codeso.com / Saywitu: Asway marka
 www.azuay.gov.ec


Katiguriya:Kiti (Ikwadur)
Katiguriya:Kiti (Asway marka)