Aqumayu pruwinsya

Aqumayu pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Acomayo) nisqaqa Qusqu suyupi, Piruw mama llaqtapi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Aqumayu llaqtam.
 Wiñay kawsay 
Kamasqa .

 Allpa saywachi 
Sallqa suyukuna: Qhichwa, Suni (Javier Pulgar Vidal)

Quchakuna: Aqumayu pruwinsyapiqa tawa aswan hatun qucham:
 Hawa Qucha (Aqupiya llaqta ñiqpi)
 Pampamarka quchawan Asnaqucha (Musuqllaqta ñiqpi)
 Ukhu Qucha (Pumaqanchi llaqta ñiqpi)

Uchuy quchakuna: Maqpi (Umacha), Waywaqucha (Aqumayu), Yanaqucha (Musuqllaqta) Qiwaqucha (Pumaqanchi), Hurinuqucha, Tiktiqucha (Aqupiya), Chinaqucha (Hembra), Machu Sankarara; 

Urqukuna:

Mayukuna: Apurimaq mayu - Aqumayu - Kachimayu - Marpamayu - Wililli 

Uchuy mayukuna: Qullqamach'ay (Aqumayu distritu), Q'intir (Sankarara), Waqar, K'ayasqmayu (Llaqtapampa), Chakamayu (Taqtabamba), Q'aqawa (Santo Domingo), Qaywa, Pumaqanchi (Pumaqanchi), Unusi, Mayusa, Tikuna (Ch'usiqani)

 Pulitika rakiy 
Aqumayu pruwinsyapiqa qanchis distritum.

 Distritu Runakuna (2007) www.inei.gob.pe Uma llaqta Aqumayu  5.380  Aqumayu Aqupiya  2.557  Aqupiya Aqus  2.545  Aqus Musuqllaqta  1.864  Musuqllaqta Pumaqanchi  8.340  Pumaqanchi Runtukan  2.918  Runtukan Sankarara  3.753  Sankarara

Pumaqanchi distrituqa aswan hatun distritum Qusqu suyupi. 

 Runakuna 
Aqumayu pruwinsyapiqa aswanta Qhichwa runakunam tiyanku.
 Simikuna 
Pruwinsyapiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.

 Distritu Kastilla simita rimaqkuna  /1    % Indihina simita rimaqkuna  /1, /2   % Aqumayu 1,16124.73,53775.3 Aqupiya 1818.02,08792.0 Aqus 24510.82,02889.0 Musuqllaqta 1659.91,49490.1 Pumaqanchi 6589.26,50590.7 Runtukan 461.82,55297.4 Sankarara 35710.82,93788.8 Llapan2,81311.721,14088.1

 /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata 

 /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)

 Pukyu: www.inei.gob.pe/ (2007) 

 Karu puriy 
 Waqrapukara (Musuqllaqta distritupi)

 Yachachiy 
 Wawa wasikuna : 
 Huch'uy yachay wasikuna: 
 Chawpi yachay wasikuna: 
 Yachay sunturkuna:
Pumaqanchi llaqtapim kan yachay wasikunapas.
 Pruwinsyapi paqarisqa 
 Kaypipas qhaway 
 Qusqu
 Willay pukyukuna 

 Hawa t'inkikuna 
 Saywitu: Qusqu suyu
 Aqumayu pruwinsyapi allpa llamk'ay (kastilla simipi)

Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)
Katiguriya:Pruwinsya (Qusqu suyu)