Kawabata Yasunari

縮圖|upright|Kawabata Yasunari
ti Yasunari lja Kawabata (川端 康成 Kawabata Yasunari, 1899.7.11 – 1972.4.16)

a sinipualjak nu 1899 a caviljan a lukugacu kata tapuluq sa sepatj a qadavan sa namacayanga nu 1974 a caviljan a sigacu kata tapuluq sa umen a qadavan. Yasunari Kawabata avan a pungadanngadan a cawcau tua venecivencik kata penualj i kacauan ka kemasi 大正ta昭和年間.

namasan tua sikamasanitalj a cawcau na ripun a pinakalevavan ta venecik nua“諾貝爾獎”ka 1968 a caviljan, mavananga a sikamasanmusalj a cawcau na 亞洲, djadjedalj ta 羅賓德拉納特·泰戈爾.

a sinipualjak a Yasunari Kawabata i 大阪府, sa nakitjaula a kemasi 東京帝國大學日本文學系. qaw pinakalevavan na 菊池寬 tua penualj nua venecivencik(文學批評) timadju ka daygakuanan sa naqemati tazua a qatupu a《文藝時代》katia 橫光利. sinan a 前衛文學 nua 西歐 tua venecivencik ta liaw a kinasengseng, a pinaka ta “venecikan nua新感覺文學”, saka napacun tjaimadju nua zuma masa taicu. liaw a kinasengseng nimadju, inia mamau tazua a kudain nua venecik, izuaga a 詩,抒情文章,神秘主義作品kata少女小說, saka a pinaka ta “venecik a pulingaw(魔術師)”uta. sa, venecivencik timadju tua “namacay” kata “輪迴” nua “tjaljabulayan na ripun” i kinasengseng nimadju uta, a sinan a 連歌tua aicu a vinecikan na前衛. mapacun a tjaljabulayan kasicuayan kata palisian nua cemas tazua a kinasengseng nimadju. maljuluay timadju tua cawcau a nakuyakuya, neka a rusaleseljeljan, kata pulju, suraman nua varung. izuanga a liaw sa pungadanngadan a kinasengseng nimadju i venecikan na ripun a sinicinalitan, saka namasan tua tjaljapungadan a cawcau tua venecivencik timadju i ripun. sinan ta sikamasanitalj a pinakalevavan ta venecik nua“諾貝爾獎” a cawcau na ripun, sipakeljan ta nasi kata bulayan nua kinemeneman na ripun tua kacauan nimadju nu pinakalevavan.

sikavaljutan
a sinipualjak a Yasunari Kawabata i 大阪府大阪市北區此花町(idedet a tucu a 天神橋), tia vuvu nimadju mavanaga a pungadangadan a namanguaq a cawcau, ljawa masan tua namapulju timadju sa pasetavat tua 東京. nakitulu ta masan tua kuysang nimadju a kama. namacayanga ti kama nimadju nu drusa tuki tjelu a cavilj ti Yasunari Kawabata, sa kacuin tjaimadju ni vuvu a uqaljay tua 大阪府 sa paquzip tjaimadju. qaw pinaquzip nua zuma a kasusu a kaka a tjavuru a vavayan ni Yasunari Kawabata. masa sedjurudj ti Yasunari Kawabata, sa inia maqati a masasaw nu qakunuwan timadju, ika kemeljang ta kacuwan isasaw; ljawa, mavan a aicu a sipaseleman tjaimadju, inika maumalj ta saqetjuan nimadju, saka sinan ta sadjelung a vinarungan a saqetjuan(憂鬱症) timadju.

ka kitulutulu ti Yasunari Kawabata, uri maumalj taicu a nasi nimadju, ljawa seljekuya timadju uta: namacay ti vuvu a vavayan kata uqaljay, kaka a tjuruvu a vavayan nimadju. saka sinan a aicu a sineljavakan nua pulju kata macay tua nasi ni Yasunari Kawabata. mpulju ti Yasunari Kawabata, pasecacikel tua sikavaljudan sa venecivencik timadju i kacauan nua venecikan, a patagilj a pacucun ta qatupu a 《源氏物語》timadju kaizuanan, uri sinanpazangal taicu a qatupu tua nasi nimadju, saka nu pacun ta kinasengseng nimadju, uri maljavaljavar ta qatupu a 《源氏物語》. ka kituluanan ti Yasunari Kawabata, inika kemeljang tua aicu a qatupu a 《源氏物語》timadju, ljawa patagiljanan timadju tua venecivencik.

ka 1915 a caviljan, izua a 俳句nimadju i qatupu, sa izua a senay kata venecikan nimadju i報紙《京阪新聞》nuicavilj. ka nakitjaulanga, vaik a sema tua gakku a 東京府舊制第一高等學校 ti Yasunari Kawabata tua kitulu, sa nakituluanga ta tjaljanguaq a venecikan na kacauan kata ripun izua. ka ivirilj tua 1920 a caviljan, kitulutulu ta venecivecik ti Yasunari Kawabata sa qamacuvung ta sikamasanitalj a kinasengseng nimadju aza短篇《招魂節的一幕》. ka 1931 a caviljan, amin a 劇本nimadju a 《瘋狂的一頁》sa uri sinan tua ‘iga, qaw qamacuvung timadju ta 《伊豆的舞孃》uta. uri kinazala tjai kinasengseng ni Yasunari Kawabata nua zuma, ljawa inika semekez timadju, sa venecivencik timadju a kemasi a 新感覺ta新心理主義, kata 意識流. aza《針、玻璃和霧》 mavan a tjaljapungadan a kinasengseng nimadju ka 1931 a caviljan. saka, izua a “tenget”, “neka” na 佛教 i kinasengseng ni Yasunari Kawabata.

ka 1934 a caviljan, patagilj a venecik ti Yasunari Kawabata ta 《雪國》, sa izuaga a qatupu nu i viriljanga a tjelu a cavilj, qaw pinakalevavan ta sikamasantjelulj a venecik nua “文藝懇話會獎”. ka 1936 a caviljan, masa sikaqilji ta makaqeci ti Yasunari Kawabata sa inika venecik timadju, sa vaik timadju ta liaw a sitaliduan a sikaqilji ta makaqeci. ka 1940 a caviljan, sinan tua “日本文學會”nia Yasunari Kawabata. ka 1941 a caviljan, ciniged ti Yasunari Kawabata nua sividay na ripun tua kivala i 滿洲; nu qemacuvnganga, vineli ta paysu nimadju ta pasa i chuku, sa kicacevung ta valjaw nimadju tua chuku. uri vaik a sema ta 北京 a madrusa tiamadju, sa mangetjez ta ripun kaisangas ta makaqeci. nuicavilj, sananguaqen a venecik tazua a 《滿洲各民族創作選集》.ka 1944 a caviljan, pinakalevavan a vinecikan a 《故園》na viriviriljan a venecik nua “菊池寬獎”nu nekanan makaqeci.

ka 1947 a caviljan, izuaga a tapuluq kata tjelu a cavilj sa qemacuvunganga ta 《雪國》ti Yasunari Kawabata. ka 1949 a caviljan, uri venecivencik timadju tazua a vinecikan a “《千羽鶴》”avan a pazangal a vinecikan nimadju; ka 1952 a caviljan, sinan a aicu a vinecikan tua 歌舞伎. ka 1961 a caviljan, uri vaik a sema ta 京都sa venecik ta 《古都》ti Yasunari Kawabata, qaw pinakalevavan na “kakudan a 文化勳章”timadju. ka 1968 a caviljan a ziugacu kata tapuluq sa pitju a qadavan, pinakalevavan a vinecikan a 《雪國》,《千羽鶴》kata 《古都》na venecik nua “諾貝爾文學獎”mavan a sikamasanitjalj a cawcau na ripun timadju, sa avan a sikamasanmusanlj a cawcau na 東方, djadjedalj ta 羅賓德拉納特·泰戈爾. sa ka ziunigacu a tapuluq a qadavan, mirava timadju ta 和服a 「紋付羽織袴」i 斯德哥爾摩音樂廳 tua pakaleva. ka ziunigacu a tapuluq kata drusa a qadavan, naqivu ta 《我在美麗的日本》（美しい日本の私） ti Yasunari Kawabata i 瑞典學院, sa naqivu ti Yasunari Kawabata a liaw a vinecikan nua kasicuayan tua maljavar ta ripun, kata bulayan nua ripun. ka 1969 a caviljan a sigacu, nu masasaw a kivangavang ti Yasunari Kawabata, sinan tua 名譽會員nua amirika a 藝術文藝學會 kati 亞歷山大·索忍尼辛.

ka 1970 a caviljan a ziuicigacu kata drusa a puluq sa lima a qadavan, kiqeci ti 三島由紀夫sa tjuruvu a vencivencik a cawcau a semazua, amin a Yasunari Kawabata a maqati a sematjumaq, ljawa inika napacun ta macay a cawcau. qaw sadjelung a varung ni Yasunari Kawabata, naqivu tua situ timadju: “uri djemulu acawcau, avan a’en.”ka 1972 a caviljan a sigacu kata tapuluq sa umen a qadavan, avan a i viriljanga a tapuluq sa pitju a qiljas tua kipaqeci ti 三島由紀夫, sikiqeci na 煤氣 ti Yasunari Kawabata i 工作室, inia venecivencik tanema timadju. nu kiqeci aza madrusa a cawcau sa izuaga a liaw a sinikivadaq niamadju. ka 2013 a caviljan a nigacu kata tapuluq sa siva a qadavan, napacunanga ta vinecikan ni Yasunari Kawabata a 《美麗！》i報紙 nu i viriljanga a alu a puluq kata unem a cavilj, sa i sangas a sepatj a qiljas tua venecikan a 《海之火祭》 nimadju.

aza tjaucikel nimadju
“patagilj a pacucun ta qatupu a《雪國》ni Yasunari Kawabata kasauny, inianan a pacunanga, ljawa inika tjemaula uta. aza venecikan na ripun mavan a nanguaqan niamatju a paqulid, makeljang angata tazua a vinecikan a ku pacun.” aya ti曹禺.

“Yasunari Kawabata mavanga a cawcau tua kivangavang a paqulid”; “a sinipualjak a cawcau tua semanbulayan (藝術家) i ripun, sa uri penualj ta kakudan nu ripun timadju, qaw ljemenguaq ta kakudan nimadju a kemasi a 東西方, saka makuya angata timadju a patjara tazua.”aya ti三島由紀夫.