Yuchi

Yuchi（qabizay）

Yuchi gu icuwa i Nantou. ala atjunangn mapuljat 124.35 km² (ma’linpan atjunang   52.93 km², ma’linaule atjunang 1.66 km²). ala caucau mapuljat 970 caucau, ala daceneqlan mapuljat  348 a daceneqlan, Thau (31%) a maqcuwa caucau. 
paiwan a maqcuwa caucau. 

pungadan izua zintun (sun moon lake) a remayurangan imaza. kinakaian aicu a thau a lalawa.林彥彤. 55公所 原民「地方通行語」公告了. 自由時報. 2017-10-12. （原始內容存檔於2021-05-19） （中文（台灣））. kasicuayan aicu a kinaizuan nua caucau sethau i kadjunangan imaza.

kadjunangan
pasaviri ta puri (pungadan na kakaian se pazeh) a yuchi gu imaza; pasakaledep a yuchi gu imaza ta guèd-xiang hióng kata chúi-lí hiong. mavananga a paran (ren'ai) kata nehunpu (sìn-gī) i pasakacedas.

kemasi ta 500m a patje 2,000m a kinamamamawan tua vavavan nua gadugadu imaza.魚池鄉公所鄉誌編纂工程. 《魚池鄉誌》 地理篇. 南投縣魚池鄉公所. 2001 （中文（台灣））.

zazaljuman
drusa izua zazaljuman imaza i yuchi gu. sangasangasan aicu na veljeluan a kamachat a veljeluan a nankang kata zuma a veljeluan a pasakacedas i tjaiviri i tua yuchi gu. masanmusalj aicu na veljeluan a danum qalav ang (siayaya ta lô-tsuí-khe a kakaian na bunun) a veljeluan a suili kata zuma a veljeluan a pasakaledep i tjainavalj i tua yuchi gu imaza.

a i tjainavalj aicu a vacalj a zintun i yuchi gu. tjaljaqaca a puzaljuman na kadjunangan aicu a zintun i taiwan. semanpapudinkian a dripun imaza i zintun ka pinaljavakan niamadju.

kasicuayan
patjausangas ta kacavilj a 1683
tjaisangas a vinecikan ta djadjaljunan nia pairang i pinaljavakan na lamtaw king tucu a kemasi ta kacaviljan a 1661 a patje kacaviljan a 1683.傅奕銘. 《斗六市志》. 雲林縣斗六市公所. 2006: 158. ljakua neka vinecikan tazua kaizuan na pairang imaza i qabizay (yuchi gu).

kemasi ta kacavilj a 1683 a patje kacavilj a 1895
sangasangasan a vinecikan a patjara qinaljan kata kadjunangan imaza i yuchi gu kacavilj a 1684. ita guciu na sihu a ciuku aicu a zikikang (季麒光 a sivecivecik na ciniukuan) a venecik ta zintun imaza i yuchi gu. ljakua pacunu ta vinecikan nimadju matu kedri a kineljang nimadju tanemanemanga imaza i yuchi gu. saka qadjav, inika paqulid a mangetjez a semamaza timadju.魚池鄉公所鄉誌編纂工程. 《魚池鄉誌》 開拓史篇. 南投縣魚池鄉公所. 2001 （中文（台灣））.

pinaljavakan na dripung
ka pinaljavak na dripung tamaza a qinaljan, venarung tiamadju ta kadjunangan imaza. saka papalak tiadripung ta sinikakudan nia caucau se thau ta kadjunangan imaza. avananga a pinaveli a qumaquma na caucau se thau i tua pairang.

paljavak tua atjunang
matja 13 qinaljan i Yuchi. matja 1 qinaljan imaza, Ita thao（伊達邵部落）.

caucau
tjaljatjuruvu izua caucau i yuchi cun i tua yuchi gu imaza.http://household2.nantou.gov.tw/00home/index.php
caucau na maretimaljamalji a pinaljavakan
cunkadjunangan (km²)lingcaucau(qiljas a 5 na cavilj a 2013)qinaljan大林村  8.81  14  1,294 大林、草凹仔、司馬按、公林、內湖仔、金天巷大雁村  7.17  9  816 大雁、澀水、湖桶、雁地、草凹仔、山楂腳、槌仔寮、單冬頭、仙楂腳巷中明村  4.83  12  1,223 貓囒、田螺污、頂獅子、毛蟹穴、山仔腳、文化巷、有水坑、名勝巷五城村  18.37  13  872 五城、頂五城、下五城、大潭岩、車崙坪、大觀巷、豬哥坪、拔賭寮、草坪、火焙巷、猴龍坑、蓮華池、三角崙日月村  15.18  10  988 伊達邵、南邊湖、葫蘆崙、潭頭水社村  16.34  16  1,009 明潭、北旦、水尾、二壩欄、水社、向山、頭社壩、阿里眉、草凹仔共和村  8.34  13  1,181 外加道坑、鹽土坑、坪頂、中-{庄}-、內加道、內加道坑、下五馬、水井湖、五馬、過龍仔、滴水仔、長寮尾東光村  15.97  13  1,497 東光、水尾巷、頂城、向天圳東池村  1.51  17  1,915 魚池（東部）、內魚池、東平、埔尾、泡仔林、猴洞武登村  5.4  18  739 頭社、銃櫃、車心崙、土地公鞍、空湖魚池村  3.93  21  2,505 魚池（西部）、魚池尖新城村  9.45  17  1,626 新城、水頭、頭股、頭股份仔、大坪、股尾、十一股、冷堀仔、鹿蒿、香茶巷、鹽菜甕、嶺腳頭社村  5.2  19  1,076 崙龍、內灣、棉子園、內凹仔、大舌滿、水尾yuchi gu  121.3735  192  16,741 

mapida a caucau kangida a cavilj i yuchi gu
caviljkacavilj a 1981kacavilj a 1982kacavilj a 1983kacavilj a 1984kacavilj a 1985kacavilj a 1986kacavilj a 1987kacavilj a 1988kacavilj a 1989kacavilj a 1990caucau 20,94720,83820,51220,24519,85119,62719,23919,05718,84518,703caviljkacavilj a 1991kacavilj a 1992kacavilj a 1993kacavilj a 1994kacavilj a 1995kacavilj a 1996kacavilj a 1997kacavilj a 1998kacavilj a 1999kacavilj a 2000caucau18,68218,71618,74018,46018,43318,18318,10217,89417,91017,713caviljkacavilj a 2001kacavilj a 2002kacavilj a 2003kacavilj a 2004kacavilj a 2005kacavilj a 2006kacavilj a 2007kacavilj a 2008kacavilj a 2009kacavilj a 2010caucau17,83317,80617,64517,54117,54917,42217,34217,34417,41117,181caviljkacavilj a 2011kacavilj a 2012kacavilj a 2013kacavilj a 2014kacavilj a 2015kacavilj a 2016kacavilj a 2017kacavilj a 2018kacavilj a 2019kacavilj a 2020caucau16,92716,74716,69616,50116,28916,15415,94615,75315,61115,466

sihu

 kamakama na yuchi gu魚池鄉公所鄉誌編纂工程. 《魚池鄉誌》 政事篇. 南投縣魚池鄉公所. 2001 （中文（台灣））.
sazazatjtimazikan a paljavakanzazumansangasangasan黃甘01/08/1951－31/07/1953sikamasanmusalj黃登鳳01/08/1953－31/07/1955sikamasantjelulj黃甘01/08/1956－31/12/1959sikamasansimatjelj王如和01/01/1960－28/02/1964sikamasanlimalj何英乾01/03/1964－28/02/1968sikamasannemelj何英乾01/03/1968－31/03/1973sikamasanpitjulj林泉印01/04/1973－29/12/1977sikamasanvalulj王春枝30/12/1977－13/06/1978namacai na paljavak timadjumumalj a sinkiu許錦田30/09/1978－28/02/1982sikamasansivalj許錦田01/03/1982－28/02/1986sikamasansimuluq黃宋華01/03/1986－28/02/1990sikamasansimuluq saka ita黃宋華01/03/1990－28/02/1994sikamasansimuluq saka drusa謝明謀01/03/1994－28/02/1998sikamasansimuluq saka tjelu謝明謀01/03/1998－28/02/2002sikamasansimuluq saka sepatj廖學輝01/03/2002－28/02/2006sikamasansimuluq saka lima廖學輝01/03/2006－28/02/2010 sikamasansimuluq saka unem陳錦倫01/03/2010－25/12/2014sikamasansimuluq saka pitju陳錦倫25/12/2014－24/12/2018sikamasansimuluq saka alu劉啟帆25/12/2018－tucu

 kakaian 
kasicuayan a kiniljavaran nua caucau imaza a kai a thau. tjaivililj a djemaljun a tjatjuruvu a caucau sepairang imaza, penairangan a tjatjuruvu a caucau imaza i yuchi gu.

na pasemalawanga a sihu nua ciuku tucu tua kinakaian nua yuchi gu kacavilj a 2017.https://news.ltn.com.tw/news/politics/breakingnews/2220153

papupaysu
tataleman
pazangal aravac a tataleman imaza i yuchi gu.

tatuluan
izua siva a kedrikedri a gakku imaza i yuchi gu. neka daigakku imaza.

kedrikedri a gakku na yuchi
aicu a kedrikedri a gakku na yuchi imaza i yuchi cun tucu i tua tjaisangas a semangakku tiadripung nu pinaljavakan niamadju tamaza a qabizay kacavilj a 1900.

kakipucemelan

iyubingkiuku (yuzeng)

sasupuan na iyubingkiuku
555 a sasupuan na iyubingkiku se yuchi gu.

kivangavangan

sipacacikelan
palidring a djalan
23px zaljum a soalian (Shuishalian) a palidring a djalan nua kuka
23px sikamasansimuluq sa sepatj a djalan a palidring nua i taiwan
23px sikamasandrusapuluq sa ita djalan a palidring nua i taiwan

basu
tjaliaw a basu naicu a basu na lamtaw a pacacikel tamaza a yuchi gu. avananga izua basu na kukang uta. aicu a djalan na kukang basu a pasamaza a patje zintun, a kemasi tamaza a patje taihuku. mavan izua basu na yuanlin a kemasi tamaza a patje suili gu.

basu na lamtaw
sikamasan 6665 a kemasi tua puli a patje kakivangavangan a siva a zuku na sekacalisian(九族文化村).
sikamasan 6666 a kemasi tua puli a pasazintun a patje tause(頭社).
sikamasan 6667 a kemasi tua puli a patje suili.
sikamasan 6668
sikamasan 6669
sikamasan 6670https://web.archive.org/web/20120917003137/http://www.ntbus.com.tw/005.htm

djamay

 kasizuan 
 內政部戶政司全球資訊網
 原住民族委員會全球資訊網統計資料
《魚池鄉誌·地理篇》 
《魚池鄉誌·開拓史篇》
《魚池鄉誌·經濟篇》
《魚池鄉誌·文化篇》