Ji’an

djian

(吉安鄉)thumb|center|djian imaza(qudjidji a pinakeljang) na tjaivavaw a sihu a kinapangaljan a paljavakkalingu kingsicuayanga a ngadancikasuan(七腳川), yushinu(吉野), dulan(荳蘭) sepaljavaktapuluq saka alu a mula, lima taiday sa drusa puluq sa pitju a talingansihu

-guciu

-remasudj a kilalaing takakudan a pacaqan

-qinati a hulic a sihu 
-游淑貞(pacun ta guciu na djian) 

-nasedjian a gukusiu

-daihiyukay na djianpulingetjan nua  kadjunangan 65.2582 km²kinamamamawan tua vavavan nua gaduitaiday sa puluq a maru vavavan tadjekuacan (110m) caucau
-pipenuljatan na caucau-papu ngadan tjai sangasangas

-paljingan-alu kudrav sa tjelu kuzulj sa lima taiday sa puluq sa drusa a caucau (83,512)(2021 a cavilj tjelu a qiljas)

-masanmusalj

-tjelu kudrav sa drusa kuzulj sa alu taiday sa tapuluq a paljingan(32,810)sasupuan na yubinkiuku/yuzeng973pukeljang a venecikan na takakudan a umaq a sihu10015050tjuljivar ta guanhualien hici, siulin, zuvung

djian gu(’inamizukuan：cikasuan；pinairangan：Kiat-an-hiong；nginaingayngan：gidˋ onˊ hiongˊ/gid onˋ hiongˋ）i maza i pasakacedas a viri tua taiwan a kaliku king, a i viri nakidjekec tua hualien hici, a i tjaikacedas na kicevung tua taipingyan, pasamaza i ledepan kicencen ta i siulin, a i navalj kicaing tua i suvung gu. izua tu alu a kudraw sa sepatj a kuzulj a caucau, avan nu  sikamasan musalj a tjuruvuan a kinateveteveljan na caucau. tjaljatjuruvuruvuan uta tua na sikataqaljan a gu i taiwan. 

kasitucuan a caviljan, aza kalingu kingsihu kata taikai a kipuvarung tu papirazek tua i pasanavalj a djian, mavan a kinateveteveljan nua mareka kuba tucu, izuanga a makakaizuazua a kakivangavangan, izua tatekelan ta kafee, papacunan ta iga, nu pakalingdjelj tua imaza i huilan a hici, kimaya tja papamaw a mirazekan ca i navalj kata kaledep nua djian, sa pakacu tua sikamanguwaqan. 

 kadjunangan 
a gadugaduan a kadjunangan nua i djian izua a qevas 15%, a tjeza a 85% avan za djian a pana kata muka a pana a siqaljudjan a vudavudasan masan lizuk. tjaljeqaca tu seljenguaq a pinukadjunangan, a kalevelevan semezan tu kemaledeledev. a pakata sikataqaljan izua matjasepatj a zukuan, pairang, haka, ciyukuk kata kacalisian. tjalja mirazekan a pakata nugiu kata kuba, masan tadjalan a mirazek imaza kata hualien hici. a pakata djian a caucau, a izua kinasi tua sicuayan a gukusiu, sitjaisangasan a hici a palingulj kata i pasa hualien hici, avananga vaquan a hici. izua dungcang, beicang, nancang, yicang, yicang, taicang, cinvung, renli, yungan kata senan a mula. izua lima kudraw kata sepatj a kuzulj a caucau, mavan qemavas tu 60% pakata penuljat a caucau i kalinkuking. lja pazangal a kakavelian a umaq i hualien hici saka tjuruvu a cuacau imaza, sika a pasataljiqacain tua kaizuanan. a pinaljavakan a i pasakaledep kata pasanavalj nua djian gu, avan a lizulizuk, tjaliaw a semancan, saka tjamavekelj a caucau izua. a kai ’inamizukuan kata nginaingayngan.

 cinalivatan 
aza djian gu na amizuku a kakaizuanan, ka sicuayan a pinaka “cikasuan”, aza a imi ’inamizukuan “liaw a kasivan (cikasoyay) a kadjunangan” aya. avan a sepaljavak tua 南勢阿美族 izua cikasuwan(七腳川), lidaw(里漏), natawran(那荳蘭), pukpuk(簿簿) a mareka qinaljan a kadjunangan. ka ripung a djiday, tjaivililj ta cidjawcuan a marivuan, masuvur a cidjawcuan a qinaljan. ka 1910 a caviljan, aza ripung sihu pakerengen ta ripung caucau patje maza i kalinku kata valangaw a kadjunangan, saka lemingdjelj ta djiye(吉野) mula i mamaw ta kadjunangan a cidjawcuan mula. au izua matjatjelu a qinaljan, kungcian(宮前), cinsui(清水) kata cauven(草分) ka 1920 a caviljan, pavalitan tua drusa a ci(區), djiye ci kata pinye(平野) ci. ka 1937 a cavilj, djiye ci pavalitan lemintje ta djiye zuang(庄), sipavecik pakalingukangting kalingudjin sa pucapilj. saka kapuamin a maqaqeci, lemintje djiye guan i kalinkuking, lja sa ripung aravac aya, ka 1948 a caviljan pavalitan ta djian gu, a patjetucu a kinipungadan.  

 caucau 
kemasi 2020 a caviljan puluq sa drusa a qiljas, izua 83,507 a cuacau i maza, aza kinatjuruvuan a caucau izua 1,280 a caucau /km², avan tjatjuruvuan kata masansikapitjulj a mavalidan pakata guan i taiwan. 

lja aza kuisan(龜山) guan pavalitan tua kuisan ci i tawyan hici, djian guan masan ta tjuruvuan a guan, saka tucu avan ta masansikanemelj a qinaljan, avan tauta masansikasimuluq saka pitju pakata caucau a kinapangaljan a paljavak. 
caviljcaucau+:metjeruvu

-:mavekelj

(%)1981sepatj kudrav sa siva a kuzulj sa unem a taiday sa alu puluq sa ita a caucau (49,681 a caucau)-1986lima kudrav sa lima kuzulj sa siva taiday sa drusa a caucau (55,902 a caucau)+12.5%1991unem kudrav sa tjelu kuzulj sa drusa puluq sa tjelu a caucau(63,023 a caucau)+12.7%1996pitju kudrav sa ita kuzulj sa tjelu a taiday sa pitju puluq sa sepatj a caucau (71,374 a caucau)+13.3%2001pitju kudrav sa unem kuzulj sa siva taiday sa lima puluq sa tjelu a caucau(76,953 a caucau)+7.8%2006pitju kudrav sa alu a kuzulj sa pitju a taiday sa tjelu puluq sa siva a caucau (78,739 a caucau)+2.3%2011alu kudrav sa sepatj taiday sa unem puluq sa sepatj a caucau (80,464 a caucau)+2.2%2016alu kudrav sa tjelu a kuzulj sa unem a taiday sa lima puluq sa unem a caucau (83,656 a caucau)+4.0%

 caucau a mapavalitan 
kemasi 1981 a caviljan a caucau matjuruvu a caucau a ljemita a cavilj, amin ka 2004, 2005, 2018, 2020 ca sepatj a caviljan nameljiateku, aza 35 a caviljan nameljiavavaw.

qepuing a lima cavilj (2015-2020) tja metjuruvu tu 267 a caucau, nu teveljeng nametjuruvu tu 0.32％, a sika liavan itua kalingu 13 a a kinapangaljan a paljavak, pasakacedas penuljat a kana guan ta sitjuruvuan masandrusa(tja keri ta siulin), sika mirazekan ta caucau, niban ta i kalingu, i kacedasan masanlima a liawvan.

 guciu 
sazazatjguciusangasangasan  謝琳淼sikamasanmusalj劉阿乾sikamasan tjelulj謝琳淼sikamasan tjelulj kata sikamasan simatjelj 廖木桂sikamasan limalj kata sikamasan nemelj 陳正和sikamasan pitjulj kata sikamasan valulj吳金安sikamasan sivalj邱日祥sikamasan simuluq kata sikamasan simuluq saka ita徐永滿sikamasan simuluq saka drusa kata sikamasan simuluq saka tjelu徐松海sikamasan simuluq saka sepatj kata sikamasan simuluq saka lima田智宣sikamasan simuluq saka unem kata sikamasan simuluq saka pitju黃馨sikamasan simuluq saka alu (tucu)游淑貞 

 paljavak tua katjunangan 
300px|thumb|right|sepaljavak i djian
mula  pulingetjan nua kadjunangan(km2)  paljingan  caucau(2019 a cavilj 3 qiljas)  mavalidan a caucaucaucau/km2djian 
吉安4.121 2,434  6,026  1,462.2kancen
干城5.7 677  1,435  251.8renan
仁安3.281 1030  2,635  803.1renli
仁里2.4 2,723  6,895  2,872.9renhe
仁和2.8 1,934  4,995  1,783.9taicang
太昌4.98 1,631  4,286  860.6beicang
北昌2.5 3,385  8,841  3,536.4yungan
永安2.41 1,870  4,687  1,944.8yungsin
永興2.104 1,238  3,261  1,549.9kuanghua光華 6.351 892  2,180  343.2yicang
宜昌1.8 1,765  4,677  2,598.3dungcang東昌 3.7 2,428  6,174  1,668.6nancang南昌 1.811 1,811  4,901  2,706.2nanhua
南華5.424 650  1,757  323.9senan
勝安2.568 2,259  5,787  2,253.5vusin
福興6.2 1,242  3,349  540.2cinvung
慶豐2.3 2,963  7,739  3,364.8dawsiang稻香 4.808 1,338  3,709  771.4djian guan65.258232,28883,3651,277.5

 zuku 
izua pairang, haka, ciyukuk, amizuku kata turukuzuku.  namaqaqeljiqeljing namarkiljivaljivak a taqinaljanaljan, izuazua a kakudanan niamadju, ika nasetevelj kata pairang a kakudanan. saka temalidu aravac a kakudanan a qinaljan imaza. 

 pairang 
ka 16 a caviljan, izuanga pairang na kiciul ta gungkang a mamaza i djian a qemuma, kiracev. ka 1874 a caviljan, ti senpaucen(沈葆楨) kipuvarung tua sihu tu semandjalang ta makacedas, kamaqatianga a ljitaladj, qivu tua kemasi tailik paka ljaviljaving a kacedasan manavalj a caucau tu patjavat a semamaza, kata ripung djiday, kemasi taiwan kaledepan a napatjavat a ninpu, nugiw kilevuci a mamaza i kacedas, avan nusika pairang tjalja tjuruvuan a zuku, aza pinairangan masan nasi palingraku kata i sasaw a kai.

 haka 
ka 1812 a caviljan, ti lihen(李亨) kata ti zuangzau(莊找) cemiyur ta pairang, haka a caucau tu patjavat a kemasi kemalan(噶瑪蘭) a tjeljaving a patje cilay lizu italadj. aicu rikisi mavan ca sangasangasan a vecik pakata pairang sema i kalingu, sika patagilj qemuma imaza a haka. ka ripung a djiday, a ripung a reminlin a patjavat ta qinaljan, izua tjuruvu a haka ninpu kata nugiw a semamaza i kacedas. tiamadju tjatjuruvu kemasi tauyen(桃園), sinzu(新竹) kata miawli(苗栗), ninpu na ripun temalem ta paulin. ka 1980 a cavilj, maqati pakazua kisiya a djalan a cemalivat tua taiwan i pasa viri, saka mirazek ta djian guan, izua tjuruvu a haka semamaza. tucu, djian guan masan ta tjatjuruvuanga a haka a qinaljan nua i kalinkuking. 

 ciyukuk 
ka 1949 a caviljan, aza kumintang makilu a kiqeci ta kiusantu, kemasi tailik a gaisiuzing kata sividay kilevuci a semamaza i hualien a kitju umaq, tiamadju sedjel a nasividay. lja za i hualien kaizuanan na mapeljuq anga, sika cemikel a pasa djian gu i navalj tua kuanghua(光華) a qinaljan, katua imaza i muka pana pasakacedas a kadjunangan a kemaizuangan.

 kacalisian 
aza i kalinkuking tjalja tjuruvuan a amizuku i djian, izua 15,273 a kacalisian, naqemavas tua kalinkuking nakacalisian a caucau 12.73％ (107 a caviljan pitju qiljas a sinupu). au tjalja tjuruvuan a amizuku kimaya 12,219 a caucau, a zumanga avan za ripung a djiday a kemasi siulin gu setavun(斯達岸) kata cinsui qinaljan sinavuta a patjavat a pasataluku. kimaya 1,922 a caucau, tucuanga izua sebunun kata maretimalji a zuku kimaya 1,132 a caucau nasemamaza kitevelj.

 amizuku 
puluq a siva a ainaljan naseamizuku

izua lidaw(里漏部落), taraca(達拉贊部落), isawalian pahikukian(仁安部落), isaetipan pahikukian(仁和部落), atonan(阿都南部落), cikeliwan(歌柳灣部落), citekudan(小台東部落), kungkung(大鼓部落), mabuwakay(南華部落), hacining(干城部落), cikasuwan(七腳川部落), sirakesay(永安部落), sarad(撒樂部落), fulufuluan(勝安部落), alang miyamay(慶豐部落), buner(宜昌部落), natawran(那荳蘭部落), pukpuk(簿簿部落), ciyibangcalay(吉野汎扎萊部落).

 turukuzuku 
sepatj a qinaljan naseturukuzuku 

izua ciripunan(慶豐部落), alang kiyumi(福興部落), alang mkibuhw(南華部落) kata alang gnaalu(博愛新村部落) a qinaljan.

 nasidjaravacan 
djian gu imaza i pasakacedas a viri a kalingku a sema taitu sevesevec a lizulizuk a kadjunangan tua taiwan a kalingu king, a i viri nakidjekec tua hualien hici, a i tjaikacedas na kicevung tua taipingyan, a pasamaza ledepan kicencen ta i siuling gu, a i navalj kicaing tua i suvung. lja demut ta hualien hici, seljenguaq a nasidjaravacan, izua kisiya a djalan, basu a kalingu, masansivalj a djalanan i taiwan kata masansimuluq sa ita a djalanan i taiwan pakamaza. izua a disiaba i djian. pakata basu izua masansivalj a djalanan i taiwan, masansivalj a bin(丙) a djalanan i taiwan, masansimuluq sa ita a djalanan i taiwan kata kalingu sevesevec a lizulizuka djalanan kemasi disiaba i kalingu, au izua alu a pubasuan, aza caucau maqati itjen kisedjam ta utubay tu zidingsia a kemasi disiaba i kalingu patje djian guan.  
kisiya a djalantaiwan kisiya kanriki a kisiya a djalan a cemalivat tua taiwan i taitudisiaba i djian (吉安)basubasu a kalingubasu a tairukubasu a ding dungbasu a sudu basu a taipaq basu a hici nua kalingu kingkunglumasansivalj a djalanan i taiwanmasansivalj a bin(丙) a djalanan i taiwanmasansimuluq sa ita a djalanan i taiwanmasansimuluq sa ita a bin(丙) djalanan i taiwan vinaciqan ta djalanitaiday siva puluq sa tjelu a vinaciqan           

 sinupuan 
sinupuanpitja pazangal a situluanna sihu kalingu a pakisumalji kakituluwan a gakukaucung a gakukuzing santen(上騰) kaucung a gakugaku na kutjung  gaku na kutjung a djiangaku na kutjung a huaren(化仁)gaku na kutjung a yicang(宜昌)gaku na kukumingaku na kukumin a djiangaku na kukumin a huarengaku na kukumin a taicang(太昌)gaku na kukumin a beicang(北昌) gaku na kukumin a kuanghua(光華)gaku na kukumin a yicanggaku na kukumin a nanhua(南華) gaku na kukumin a dawsiang(稻香) 

 kinsic 
 nugiu 
djian gu imaza a kadjunangan avan za djian a pana kata muka a pana siniqaljud vudavudasan masan lizuk. tjaljeqaca tu seljenguwaq a kadjunangan, saka izua tu lima kuzulj a marutarauljan maqati a masengseng taquma. avan ta sinika pazangal nua lami pakata kalinku king. izua paday, vurasi, siak, vuday, aljualju a kamangulj, kucay, vasa, ngaingaw na hayatuli, karasina kata kudamunu. au pakata vasa masansikmatjelj a tjaliaw a sinitalem a racev i taiwan. pakata ngaingaw na hayatuli avan tjaljaqacavan a tinaleman a kadjunangan, a sinitalem a kadjunangan qemavas 43% i taiwan.

 kuba 
kuanghua kuba (光華工業區)

zunghua kuba pakata qadupu (中華紙漿)

 siubay 
 kivangavangan 

 racev 
芋頭vasa玫瑰bara vuciyar蘭花kutjiurang韭菜kucay甜椒aljualju a kamangulj龍鬚菜ngaingaw na hayatuli芥菜karasina

 kasizuan 
 內政部戶政司全球資訊網
 原住民族委員會全球資訊網統計資料