lukuc

aicu a lukuc, izunu nu i teku ta kadjunangan izua nu nakicaying ta kasiw izua nu ita dangadangas, kanainu kasedjalepan sakamaya a cemuvuq. na lemadruq a pasavava a cemelak a asav, inika venuciar inika venangalj uta.

azua a pinaywanan a vencik a “lukuc”, izua a pacugan mavan a palingulj tua nemanga. kasicuayan, azua a lukuc, amin a lami ka kinaqucaqucaljan, ljawa masan tjaljapazanal a ljaceng tucu.

 maudalj 
izua a kinacemekeljan nua mazazangiljan i paywan, nu uri papucekelj, sa alapen ta caker, sviki, kasiw, vavuy avan a lisi nua cunguljan na uqaljay tua tjumaq na vavayan. sa pinadjulu uta tua qaw, veljevelj, tjanes kata lukuc tua vaik ta tjumaq na vavayan.

nu mangetj ta tjumaq na vavayan, sa venengetj a lukuc i ingaw tua qaw, qaw lemingdjelj tazua a qaw. anema a pacugan tua matucu? inika a tinevela nua caucau.

izua a caucau a naqivu taicu a mavan a kinisenayan tua vavayan a matu azua a lukuc a maqati a papualjak tua kinacemekeljan nua mazazangiljan, sa izua a caucau a naqivu uta taicu a “lukuc” a pacugan i pinaywanan avan a ljemuku, saka kilalaing tia mazazangiljan tua taqaljaqaljan niamadju.

patjara sikudakudan nua lukuc
sipakialalang ta tiuma
nu papucekelj a mazazangiljan sinanpazangal aravac, aza tiuma pinakialalang tua lukuc. izua nu sinipakiayang ta qinalu a tjevus a veljevelj a zangav a saviki, a sini rava na sauqaljay nu pucekecekelj.

sinan ljaceng
kasicuayan ikatjena kemeljang, katucunga tja kinicual tua amis a tjasikataqaljan aseman ljaceng, tjempis tua i ngaingav, sanguaq a selaven a cianen sa paciuan ta riprip.

sinan racev
kakemeljanganga itjen tua makaya saneljacengen, azua i sisigu i butanggu a tjasikataqaljan, ayata sedjaljep a ljemeliav a temalem, bauken nua kemasi pairang a mareka kakanan a siyubai, mavanu sikamanguanguaq niamadju ta sikavaljutan.
 sipakialalang a penalingulj
tjuruvuanga tjengelay a temalem tua lukuc a penalingulj a pakelay a pacaying pitua qapulu na rikis, papudjalim papenguanguaq tua kinaizuanan.

qemirqir
qemirqir a seman lukuc, sanguaq a ravac atja san djamain a lukuc.

pacunu uta 
 vaqu
 djulis
 ljavucuvucu

kasizuan

1.鄭漢文、王相華、鄭惠芬、賴紅炎編(2005)，《排灣族民族植物》，行政院農業委員會林業試驗所。P188。