tjava

makamaza i ljavljav a tja pacucunan sinitalem a makapalingulj tua umaq aicua tjava. sevesevec a ricing, kamayamayan a liljualjuas a asav, vavucelayan saka semalum a vuciar nu kaljatjavan. titjen a sevuculj maljiyan a tja puzangalan a pasavid tua tjava.

tjava, izuazua iteku tua sasusuan tua vavavan na katjunangan i chuku, 中南半島,  ripun, 琉球kata taiwan, avan a rurazek a kedri a kasiw, sa qaca a vuljangaw kata nguljingulj aravac. azua a vangalj a nsikipucemcemel, a kapaz a siurem ta nemanga, sa rutalem ti kacalisiyan.

kasicuayan, izuazua a tjava a tinalem i kacasavan na kacalisiyan, nu venuciar a vuteqiteqilj a vuljangaw, nguljingulj aravac a aicu a vuljangaw, sa tjengelay aravac azua a vavayavayan a kacalisiyan tua alapu ta tjava a vuljangaw, qaw cemekcek ivirilj tua calinga tuki sinantarar.

azua a kasiw na tjava a caljeqilj aravac, sa rusinan tua hang kata tjukur.

i kakudan nua paywan, maqati a alap tazua a kasiw ta sinan qungcuy tuki kizing.

samiling azua a kasiw a tjava, a vuteqiteqilj kata nguljingulj a vuljangaw, avan a nanguaq a cemel i kacasavan, sa pinaka ta “vuljangaw nua paywan” nua zuma.

patjara sikudakudan nua tjava
sipakalevaleva
kasicuayan a uqaljaqaljay mavan a tjava a si pakalevaleva tua sudju a papusalum.

sikipasikip
kemasicuay patjetucu kinatengelayan na vavayavayan a pasikip ta tjava a kialalanga.

sisankizing
lja na kudresul saka kezene a ricing, aicua tja kizing a kenutj a civan, kasicuayan tjaliyav a tjava kinasengeseng.

 sisantuzung
a ricing na tjava, sedjaljep a san tuzungen na qungcu, na vukavuka kata siqunu.

siyudreudrem
azua kapaz na tjava, makaya san siyudreudrem, sini talem a ljemeliyav nua situcuananga a kipusalimaliman taicu a tjava.

cemecemel
sinancemel aicu a tjava.梔子花的應用

pacunu uta
tjevus 

kasizuan
鄭漢文等，2004，《排灣族民族植物》。臺北：行政院農業委員會林業試驗所。P87。