خارا خوتو

خارا خوتو يا خارا خوټو (، (Khar Khot); 'تور ښار') چې هېيشويچېنگ يا هېيشوي ښار هم بلل کيږي، د چين په لوېديځ منځنۍ منگوليا کې يو پرېښودل شوی ښار دی چې په ۱۰۳۲ ز کال کې جوړ شوی دی، دې ښار د تانگوتيانو د لوېديځې ژيا کورنۍ د واکمنۍ پرمهال وده وکړه او اتزينا ښار په توگه پېژندل کېده، کوم چې د مارکوپولو په سفرونو کې هم ياد شوی دی او ايجين بينر د دې ښار په نوم نومول شوی دی.
 پېښليک 
د خارا خوتو ښار بنسټ په ۱۰۳۲ ز کال کې ايښودل شوی دی چې په يوولسمه پېړۍ کې د لوېديځې ژيا د سوداگرۍ يو پرمختللی مرکز گڼل کېده.د دې ښار  لوړ او  پلن دېوالونو پاتې شونې کڼدوالې اوس هم شته.  
بهرني دېوالونه يې له ختيځ تر لوېديځ  او له شماله سوېل ته  اوږدوالی لري.

دا دېوال لرونکې کلا (ښار) د لومړي ځل لپاره په ۱۲۲۶ ز کال کې د چنگېز خان له خوا ونيول شوه، خو د پراخې خپرې شوې انگېرنې برعکس دې ښار د مغولو د واکمنۍ پرمهال هم خپلې ودې ته دوام ورکړ. (د عادت سره سم چنگېز ټول نيول شوي ښارونه ړنگول، خو دلته داسې ونشول).
د قوبلای خان په وخت کې دا ښار د لوېديځې ژيا کورنۍ د وخت په پرتله درې چنده نور هم پراخ شو.
د توغون تېمور په مشرۍ د شمالي يوان کورنۍ د مرکزي دښتې د بيانيولو لپاره خپل چمتووالی په خرا خوتو کې پيل کړ.
دې ښار د کراکروم شانگدو او هامي سره نښلوونکې څلورلاري کې موقعيت درلود.

د مارکوپولو سفرونو کې مارکوپولو د اتزينا يا ايډزينا په نوم يو ښار يادونه کوي

کله چې تاسو کمپيچو ښار پرېږدئ؛ نو تاسو به د دولس ورځو مزل وروسته اتزينا ښار ته ورسېږئ، کوم چې د شگلنې دښتې په څنډه کې شمال ته پروت دی، دا د ټانگوټ ولايت پورې اړه لري.
خلک يې بوت پرست دي چې ډېر اوښان او غواگانې لري او دا هېواد ډېر ښه بازان روزي دواړه ډوله ساکر او لانر.

په خارا خوتو کې د مغولو ماته د مينگ کورنۍ په کالنيو کې داسې تشريح شوې :  د هونگ په پنځم کال (۱۳۷۲) جنرال فينگ شينگ او  د هغې پوځونه ادزينا ته ورسېدل، ښار ساتونکی بويان تېمور تسليم شو او چينايي سرتيري بوجيان، يوژيان او يوپانيا غرونو ته ورسېدل، د هغې وزير وتښتېده او ۲۷ تنه نور د لس زرو يا زياتو اسونو او غواگانو سره ونيول شولMing-Shih, Shanghai, 1935, quoted in Kira Fyodorovna Samosyuk, "The Discovery of Khara-khoto" in Lost Empire of the Silk Road ed. Mikhail Piotrovsky, Milano: Electra, 1999, p.45، له ماتې وروسته يا شايد د اوبو د کمښت له کبله ښار پرېښودل شو او په کنډوالو بدل شو. د پراخې دښتې دننه د دې ښار خورا لرې موقعيت دا ښار د لوټمارانو څخه ساتلی وو.

 د خار خوتو ښار د کڼدوالو انځورونه 

 سرچينې