پښتو تذکره پېژند

پېژندنه او بنسټیز پوهاوی 
تذکره په ادبي اصطلاح هغه کتاب ته ویل کېږي چې په هغه کې د شاعرانو او ادبي شخصیتونو ژوندلیکونه، د هغوی د اشعارو غوره نمونې او پر هنري مقام یې بحث شوی وي. په پښتو ادب کې تذکره نګاري د ادبي تاریخ د خوندي کولو تر ټولو مهمه او مستنده سرچینه ده. دا صنف د فرانسوي ادبي بیوګرافیو غوندې د یوې ژبې د ادبي میراث په ساتلو او د ورک شویو اثارو په بیا موندلو کې اساسي رول لوبوي. د تذکرو له برکته د هغو شاعرانو نومونه او کلامونه تر موږ پورې رارسېدلي دي چې د وخت د تېرېدو او جګړو له امله یې اثار له منځه تللي وو.

 د پښتو تذکرو تاریخي پړاوونه 
 لرغونی پړاو 
تذکره نګاري تر ډېره پر روایاتو او شفاهي معلوماتو ولاړه وه. په دې دوره کې تر ټولو مشهوره تذکره پټه خزانه ده چې په ۱۱۵۲ هـ ق (۱۷۲۹ م) کې د محمد هوتک لخوا په قندهار کې ولیکل شوه. دا کتاب د پښتو ادبیاتو د لرغوني پېر د شاعرانو په اړه یوازېنی مستند اثر دی.

 منځنی پړاو 
تذکره نګاري له سیمه‌ییزو چوکاټونو څخه ووتله او د ټول پښتون قام د ادبي شخصیتونو د راټولولو هڅه پکې وشوه.

 معاصر پړاو 
تذکره نګاري له دودیز حالت څخه علمي بڼې ته واوښته. د عبدالحي حبيبي، صدیق الله ریښتین او زلمی هېوادمل څېړنې په دې برخه کې خورا ارزښتناکې دي.

 د تذکره نګارۍ مېتودولوژي او ارزښت 
تذکرې یوازې د نومونو ټولګه نه ده، بلکې دا د پښتو ژبې د لغتونو، اصطلاحاتو او د پښتني کلتور د فکري تحول د پېژندلو یوه باوري وسیله ده. که تذکرې نه وای، نو د پښتو ادبیاتو ډېری برخه به نن ورکه او مجهوله پاتې وای.

 اخځلیکونه 
 کابل پوهنتون، د ژبو او ادبیاتو پوهنځی
 د افغانستان د علومو اکاډمي
 محمد هوتک، پټه خزانه
 زلمی هېوادمل، د پښتو ادبیاتو تاریخ