اډولف ایچمان

اډولف ایچمان"Eichmann". Random House Webster's Unabridged Dictionary.  ( 1906 _ 1962 ) د نازي جرمني یو فوځي افسر او د هولوکاسټ مشهوره څېره وه چي د دویمي نړیوالي جګړې پر مهال یې لوی شمېر یهوادن ووژل. په نازي جرمني کي د هټلر د حکومت اړوند د SS- Obergruppenführer Reinhard Heydrich لخوا دنده وسپارل سوه تر څو د جرمني تر اشغال لاندي اروپا کي د ملیونونو یهودانو په ډله ایزو شړلو کي د نازي میشت ځایونو او د نازیانو د ویجاړولو کمپونو ته د لوژستیک اسانتیا برابره او اداره کړي.

تر دویمي نړیوالي جګړې وروسته ایچمان په 1945 کي د متحدینو لخوا پیدا او ژوندئ ونیول سو، خو تر لږ وخت تېرولو وروسته یې ځان په تیښته ارجنتاین هیواد ته ورساوه. د 1960 په مئ کي هغه د اسراییلو د موساد استخباراتي ادارې لخوا تعقیب او په ارجنټاین کي تر نیولو وروسته د اسراییلو سترې محکمې ته بوتلل سو. د اسراییل دولت په 1962 کي تر یوې محکمې وروسته ایچمان ته د اعدام حکم واوراوه او هغه یې د بیت المقدس په ښار کي دار ته وخېژاوه.

د معلوماتو له مخي ایچمان په کوچنیوالي کي تر زدکړو وروسته په اتریش کي د خپل پلار د کان کیندني په شرکت کي کار کاوه، چیري چي یې کورنۍ هم اوسېدل. نوموړي په 1927 کي د تیلو پلورونکي په توګه کار کاوه، او په 1932 کي د نازي ګوند او SS دواړو سره یوځای سو. ایچمان په ۱۹۳۳ کي د یهوادنو د جبري شړلو د یوه چارواکي په توګه دنده ترسره کړه او د ۱۹۳۹ کال د سپتمبر په میاشت کي د دویمې نړیوالې جګړې له پیلیدو وروسته هغه او د هغه کارکوونکو د یهودانو لپاره په لویو ښارونو کي په یهودي میشت ځایونو کي د دې تمه پیدا کړه چي دوی به ختیځ یا بهر ته ولیږدول سي. 

تر دې پیښي وروسته نازیانو د ۱۹۴۱ کال د جون په ۲۲ مه پر شوروي اتحاد یرغل پیل کړ او د دوی یهودي محوره پالیسي له بند یا جبري هجرت څخه په ویجاړۍ بدله سوه. اېچمان او د هغه کارمندانو د یهودانو د ایستلو لپاره د ویجاړۍ کمپونو ته د استولو مسولیت په غاړه درلود، چیري چي به قربانیان په ګازو مسموم او وژل کېدل. د ایچمان د جرمونو په لړۍ کي په 1944 کي د یوه کاروان د درولو پر مهال د هنګري له 725,000 یهودانو څخه 437,000 وژل سوي وه. 

ایچمان تر دویمي نړیوالي جګړې وروسته د لوئر ساکسوني په یوه کوچني کلي کي اوسېدی، او په 1950 کي د جعلي کاغذونو په کارولو سره ارجنټاین ته ولاړ. د اسرایلو د استخباراتو ادارې موساد لخوا راټول سويو معلوماتو په 1960 کي د هغه ځای په نښه کړ، او تر نښه کولو وروسته هغه له ارجنټاین څخه اسراییل ته انتقال او په ټولو تورونو مجرم وپیژندل سو، چي پر بنست یې د 1962 د جون پر 1 نېټه اعدام سو.