فوتونیک کرسټالونه

فوتونيک کرسټالونه (په انګليسي: Photonic Crystals) د نانو په اندازه جوړ شوي داسې مادي جوړښتونه دي چې د رڼا د حرکت (Photons) د کنټرول وړتيا لري. که چېرې نيمه هادي توکي (Semiconductors) د الکټرونونو حرکت کنټرولوي، نو فوتونيک کرسټالونه بيا په هماغه ډول د رڼا څپې کنټرولوي.

 کاري مېکانېزم 
دا کرسټالونه د "فوتونيک بېنډ ګيپ" (Photonic Band Gap) په نوم يوه ځانګړتيا لري. دا په دې مانا ده چې دا جوړښتونه د رڼا ځينو ځانګړو رنګونو (څپو) ته د تېرېدو اجازه نه ورکوي او ځينې نورې بيا په ډېر دقت سره لېږدوي. دا کټ مټ د هماغه مېکانېزم په څېر دی چې په طبيعت کې د تتۍ (Butterfly) د وزرونو د روښانه رنګونو لامل کېږي.

 په ټکنالوژۍ کې کارول 
فوتونيک کرسټالونه په لاندې برخو کې د اوښتون لامل شوي:
 نوري کمپیوټرونه: د داسې کمپیوټرونو جوړول چې د الکټرون پر ځای په رڼا کار کوي او سرعت یې ميليونونه چنده زيات دی.
 پياوړي لایزرونه: د ډېر کوچني او دقيق لایزر جوړول چې په طب کې کارول کېږي.
 نوري فایبر: د داسې فایبرونو جوړول چې د معلوماتو لېږد پکې د انرژۍ له ضايع کېدو پرته ترسره کېږي.

 د ګوګل Metadata لنډیز 
"فوتونيک کرسټالونه څه دي او په نانو فزيک کې څه رول لري؟ د رڼا د کنټرول د نوې ټکنالوژۍ په اړه بشپړ معلومات. دا مقاله تشریح کوي چې څنګه نوري کمپیوټرونه نړۍ بدلوي."

 معتبرې سرچينې 
1. د MIT پوهنتون تخصصي کتاب: Photonic Crystals: Molding the Flow of Light .
2. طبيعي فوټونيک کرسټالونه (Nature Journal): Structural colors in the biological world.
3. انګليسي ويکيپېډيا: Photonic crystal.

 اړوندې ليکنې 
 نوري فایبر
 ننانو تکنالوژي
 کوانټم فزيک

وېشنيزه:نانو ټکنالوژي
وېشنيزه:اپټيکس
وېشنيزه:فزيک