اعصاب

اعصاب  د انسان د عصبي نظام هغه مهمې رشتې دي چې د بدن د ټولو برخو تر منځ د معلوماتو د لېږد لپاره کارول کېږي. اعصاب د بدن د حس، حرکت، فکر، حافظې، غبرګون او د ژوند د ټولو فزیولوژیکو فعالیتونو د تنظیم بنسټ جوړوي. د اعصابو دنده دا ده چې د بدن له غړو څخه معلومات دماغ ته ورسوي او د دماغ له خوا صادر شوي فرمانونه د بدن بېلابېلو برخو ته انتقال کړي.

اعصاب د عصبي حجرو یا نیورونونو له اوږدو وړو تارونو جوړ دي. دا تارونه د برېښنايي او کیمیاوي نښو په وسیله د معلوماتو لېږد ترسره کوي. د اعصابو جوړښت داسې طرحه شوی چې هم د چټکو غبرګونونو وړتیا لري او هم د ډېر دقیقو او ظریفو معلوماتو د لېږد توان لري. د اعصابو دنده د بدن د حسونو لکه لید، اورېدلو، بوی، خوند او لمس د انتقال لپاره حیاتي ده. د اعصابو له لارې د بدن د حرکت سیستم هم کنټرولېږي، ځکه د عضلو د انقباض او انبساط فرمانونه د اعصابو له لارې لېږدول کېږي.

اعصاب په عمومي ډول په درې ډوله وېشل کېږي. حسي اعصاب هغه دي چې د بدن له سطحې او داخلي غړو څخه معلومات دماغ ته رسوي. حرکي اعصاب هغه دي چې د دماغ فرمانونه عضلو ته انتقالوي او د بدن حرکت تنظیموي. ګډ اعصاب هغه دي چې هم حسي او هم حرکي دندې ترسره کوي. د اعصابو دا وېش د بدن د فعالیتونو د دقیق تنظیم لپاره اړین دی.

د اعصابو دنده یوازې د حس او حرکت په تنظیم پورې محدوده نه ده. اعصاب د بدن د اتوماتیکو فعالیتونو لکه د زړه درزا، د تنفس سرعت، د هاضمې حرکت، د تودوخې تنظیم او د غدو فعالیت هم کنټرولوي. دا برخه د خودمختار عصبي نظام په نوم یادېږي او د انسان د ژوند د دوام لپاره حیاتي ارزښت لري.

د اعصابو د جوړښت یوه مهمه برخه د میلین پوښ دی. دا پوښ د اعصابو شاوخوا یو محافظتي غلاف جوړوي او د معلوماتو د چټک لېږد سبب کېږي. که د میلین پوښ زیانمن شي، د اعصابو د فعالیت سرعت کمېږي او د بدن د حس او حرکت ستونزې رامنځته کېږي. د څوګوني سکلیروز په نوم ناروغي د همدې پوښ د زیان له امله رامنځته کېږي.

اعصاب د انسان د ورځني ژوند په ټولو برخو کې رول لري. د فکر کولو، د خبرو کولو، د حرکت کولو، د احساس کولو، د درد د درک کولو، د تودوخې د احساس او د بدن د ټولو غبرګونونو بنسټ اعصاب دي. د اعصابو هر ډول زیان د بدن په فعالیتونو مستقیم اغېز کوي او د حس، حرکت یا د بدن د اتوماتیکو فعالیتونو ستونزې رامنځته کوي.

د اعصابو روغتیا د مناسبې تغذیې، د ویټامینونو په ځانګړي ډول د ویټامین ب ډلې، د مناسبې استراحت، د فشار د کمولو او د بدن د سالمو عادتونو له لارې ساتل کېږي. د اعصابو د درد، بې حسۍ، سوځېدو، کمزورۍ یا د حرکت د ګډوډۍ په صورت کې د متخصص ډاکټر مشوره اړینه ده، ځکه د اعصابو ناروغۍ که په وخت درملنه ونه شي، د اوږدمهاله ستونزو لامل کېدای شي.

 اړوند موضوعات 
عصبي نظام  
نیورون  
دماغ  
نخاعي رشتې  
خودمختار عصبي نظام  
حسي اعصاب  
حرکي اعصاب

 سرچینې 
https://www.britannica.com/science/nerve  
https://www.healthline.com/human-body-maps/nerve  
https://www.mayoclinic.org

 وېشنیزه 
وېشنیزه:عصبي نظام  
وېشنیزه:اناتومي  
وېشنیزه:د انسان