پيلادېلپيا

پیلادېلپیا د متحده ایالاتو په پنسلوانیا ایالت کي ترټولو نفوس لرونکی ښار دی  چي په متحده ایالاتو کې شپږم ډیر نفوس لرونکی ښار ګڼل کیږي، او د وګړو شمېر یې د ۲۰۲۰ په سرشمیرنه کي ۱,۶۰۳,۷۹۷ تنه دی. یاد ښار د لوی ډیلاویر درې ښاري مرکز دی، چي د پیلادېلپیا میټروپولیټان ساحې په نوم هم پیژندل کیږي. دغه ښار د هیواد اتمه لویه میټرو پولیټین سیمه او اوومه لویه ګډه احصایوي ساحه ده، او په ترتیب سره د ۷.۳۶۶ ميلیونه اوسېدونکو ټاټوبی دی. 

پیلادېلپیا د متحده ایالاتو په تاریخ کي پراخه رول لوبولی دی. دا ښار په ۱۶۸۲ کي د انګلیسي کوکر او د مذهبي ازادۍ مدافع ویلیم پین لخوا رامنځ ته سو، او د برتانیا د استعمار په دوره کي د پنسلوانیا کالوني د پلازمیني په توګه پېژندل کېدی.   پیلادېلپیا د امریکا د انقلاب او انقلابي جګړې په اوږدو کي تاریخي او برخلیک ټاکونکی رول ولوباوه، او د هیواد د بنسټ ایښودونکو پلرونو لپاره د مرکزي سیمي په کچه مشهوره وو. د پیلادېلپیا له انقلابي فضاء په ګټي اخیستني په ۱۷۷۴ کي د متحده ایالاتو ۵۶بنسټ ایښودونکو د کانټینینټل اردو جوړه کړه او جورج واشنګټن یې د قوماندان په توګه وټاکه، ورپسې یې په ۱۷۷۵ او په عمومي توګه په ۱۷۷۶ کي د خپلواکۍ اعلامیه تصویب کړه. په یاده پېښه کي د نهو میاشتو لپاره د سپتمبر ۱۷۷۷ څخه تر جون ۱۷۷۸ پوري د فلاډیلفیا ښار د جګړې په ترڅ کي تر برتانوي نیواک لاندي راغی.  په ۱۷۸۷ کي د امریکا اساسي قانون په پیلادېلپیا کي تصویب سو. پیلادېلپیا تر ۱۷۹۰ پوري د هیواد ترټولو لوی ښار پاته سو، او د ۱۷۷۵ کال د می له ۱۰ څخه د ۱۷۷۶ د ډسمبر تر ۱۲ پوري یې د هیواد د لومړۍ پلازمینې په توګه دنده ترسره کوله، څو چي په څلورو ورستیو مواردو کي تر 1800 پوري په واشنګټن ډي سي کي د نوي ملي پلازمینې جوړولو کار بشپړ او مرکز هلته ولېږدول سو. 

پیلادېلپیا په سوداګرۍ او صنعت ، کلتور ، سپورت او موسیقۍ کي خورا نامتو دی.   په دې ښار کي د ۱۷ څلور کلو پوهنتونونو او کالجونو ترڅنګ د پیلادېلپیا د لوړو زده کړو او علمي څېړني لپاره د هیواد له مخکښو مرکزونو څخه هم یو دانه شتون لري.   پیلادېلپیا ښار یو ملي کلتوري مرکز دی چي د متحده ایالاتو د بل هر ښار په پرتله د ډیرو بهرنیو مجسمو او دیوالونه کوربتوب کوي.   د Fairmount پارک چي د اوبو له لارې د نږدې شته ویساهیکون ویلی پارک سره یوځای کیږي، د هیواد ترټولو لوی او د نړۍ 55 لوی ښاري پارک ګڼل کیږي.  پیلادېلپیا د خپلو هنرونو، کلتور ، خواړو ، او د استعمار او انقلابي دورې د تاریخ پر اساس زیات پیژندل کیږي. په ۲۰۱۶ کي دا ځای ۴۲ میلیونه کورني سېلانیان ځان ته راوښکل چي $۶.۸ مصرف میلیارده ډالره یې مصرف کړي وه.  د پنځو مسلکي سپورت ټیمونو او د هیواد ترټولو وفادار او په زړه پوري تفریحي ځایونو ترڅنګ پیلادېلپیا ډیری وختونه د مسلکي سپورت مینه والو لپاره د متحده ایالاتو د ترټولو غوره ښار په توګه شمیرل کیږي.     

په پیلاډېلپیا کي له تاریخي پلوه د متحده ایالاتو اړوند لومړی کتابتون (۱۷۳۱)، لمړی  روغتون (۱۷۵۱)، لمړۍ طبي ښوونځی (1765)،  لمړۍملي پلازمینه (۱۷۷۴)،  لمړئ پوهنتون (۱۷۷۹)،  لمړئ مرکزي بانک (۱۷۸۱)، لمړئ  سټاک ایکسچینج (۱۷۹۰)،  ژوبڼ (۱۸۷۴)،  او لمړۍ د سوداګرۍ ښوونځی (۱۸۸۱)  شتون لري. پیلادېلپیا د خپلواکۍ تالار په ګډون ۶۷ ملي تاریخي نښې لري.    د ښار د 17 پیړۍ له منځ ته راتګ څخه تر اوسه پوري پیلادېلپیا د ډیرو مشهورو او نفوذ لرونکو امریکایانو د زیږون ځای یا کور دی.
 سرچينې