مارکیټي ارزښت

مارکیټي ارزښت، چې کله ناکله مارکیټ ‌کپ هم بلل کیږي، د عامه تبادله کیدونکي شرکت د ټولو برجسته عادي سهمونو مجموعي ارزښت ته ویل کیږي، چې د سهم‌ لرونکو له خوا ملکیت لري.

مارکیټي ارزښت د هر عادي سهم لرونکي بازار قیمت د ټولو برجسته سهمونو شمیر له ضرب سره برابر دی.

 توضیح 
مارکیټ ‌کپیتلایزیشن یا مارکیټي ارزښت کله ناکله د شرکتونو د اندازې د درجه بندي لپاره هم کارول کیږي. دا یوازې د شرکت د پانګې (equity) برخه اندازه کوي، نه د پور یا لیوریج کارولو تصمیم، چې د شرکت د مالي تمویل استراتیژي ټاکي. د یوه شرکت د اندازې جامع مقیاسEnterprise Value (EV)  ده، چې برجسته پور، غوره سهمونه او نور عوامل په کې شامليږي. د بیمې شرکتونو لپاره، یو ځانګړی ارزښت، چې Embedded Value (EV) بلل کیږي، کارول شوی دی.

مارکیټ‌ کپیتلایزیشن د سوداګریز بازارونو د نسبي اندازې درجه بندي لپاره هم کارول کیږي، ځکه چې دا د د هر سوداګریز بازار ټولو لیست شویو شرکتونو مجموعي ارزښت اندازه کوي. د سوداګریزو بازارونو یا اقتصادي سیمو ټولیز مارکیټ‌ کپ ممکن د نورو اقتصادي شاخصونو (لکه د Buffett شاخص) سره پرتله شي. د ټولو عامه تبادله کیدونکو شرکتونو تقریبي ټولیز مارکیټ‌ کپ دا و:

 2023: 111 ټریلیون امریکايي ډالر
 2024: 126 ټریلیون امریکايي ډالر
 فبروری 2025: 124 ټریلیون امریکايي ډالر

 د نړیوال بازار د ارزښت تاریخي اټکلونه 
له ۱۹۷۵ څخه تر ۲۰۲۰ کال پورې د ټولو عمومي معامله شوو شرکتونو د د مارکیټ ټولټال پانګوونه. 
کالد نړیوال بازار ارزښتد لیست شوو شرکتونو لیکلړ(میلیون امریکايي ډالر)(% کورنی ناخالص تولید)19751,149,24527.214,57719802,525,73629.617,27319854,684,97847.020,55519909,519,10750.823,732199111,340,78556.824,666199210,819,25650.224,947199313,897,39061.728,300199414,639,92460.930,290199517,263,72864.033,379199619,806,69172.335,617199722,029,76180.736,946199824,555,20189.637,928199933,181,159115.138,414200030,925,434101.139,892200126,792,16288.440,157200222,802,79272.738,894200331,107,42584.941,051200436,540,98089.238,724200540,512,44692.639,096200650,074,966106.143,104200760,456,082114.044,034200832,418,51656.243,949200947,471,29383.842,669201054,259,51887.343,427201147,521,34168.844,323201254,503,23778.443,772201364,367,84289.044,853201467,177,25490.345,743201562,268,18494.543,983201665,117,71497.143,806201779,501,948111.143,440201868,893,04491.943,554201978,825,583108.443,248202093,686,226134.749,8392021111,159,259131.851,337202293,688,922106.247,9262025159,360,000158.148,669

 محاسبه 
د مارکیټ ارزښت په دغه فورمول سره محاسبه کېږي: (MC = N × P ) چې په دې کې ( MC ) د مارکیټ ارزښت ښیي، ( N ) د ټولو عادي اسهامو ټولټال شمېر چې په ګردش کې ده او (P) د هر عادي سهم مارکیټي بیه ښیي.

د بیلګې په توګه، که یوه شرکت ۴ میلیونه عادي سهمونه ولري، او د هر سهم وروستی قیمت $۲۰ وي، نو د دې مارکیټ‌کپیتلایزیشن $۸۰ ملیونه کیږي. که وروستی قیمت $۲۱ ته پورته شي، نو مارکیټ‌کپ $۸۴ ملیونه ته رسیږي. که وروستی قیمت $۱۹ ته ښکته شي، نو مارکیټ‌کپ $۷۶ ملیونه ته کمېږي. دا له سوداګریزو نرخونو سره توپیر لري، چیرته چې د اخیستو قیمت، اوسط قیمت او د خرڅولو قیمت ممکن د معاملو د لګښتونو له امله توپیر ولري.

ټول برجسته سهمونه په ازاد بازار کې نه تبادله کیږي. هغه سهمونه چې په ازاد بازار کې تبادله کیږي، "فلوټ" بلل کیږي. دا عدد د N سره مساوي یا کم وي، ځکه چېN  کې هغه سهمونه هم شامل وي چې د تبادلې محدودیت لري. د "Free-Float Market Cap"  محاسبه یوازې د فلوټ شمېرې کاروي، چې معمولاً یو کوچنی عدد تولیدوي.

 د مارکیټ کپ اصطلاحات 
په دودیز ډول، شرکتونه د لوی ‌کپ، منځني کپ او کوچني ‌کپ په کټګوریو ویشل شوي وو. Mega-cap او Micro-cap اصطلاحات وروسته عام شول اوNano-cap  کله ناکله اوریدل کیږي. لوی ‌کپ شرکتونه د کوچني‌ کپ شرکتونو په پرتله ورو وده کوي. مختلف شاخصونه مختلف عددونه کاروي، او د دقیقو حدودو د ارزښتونو په اړه هیڅ رسمي تعریف یا بشپړه موافقه نشته. حدود ممکن د نومینال ډالرو پر ځای د سلنې له مخې تعریف شي. د نومینال ډالرو تعریفونه باید د لسیزو په اوږدو کې د انفلاسیون، نفوس بدلون او د بازار ټولیز ارزښت له امله تعدیل شي. د مارکیټ ‌کپ ارزښتونه ممکن د هیوادونو ترمنځ توپیر ولري (د بېلګې په توګه، په ۱۹۵۰ کال کې ۱ میلیارد ډالر یو ډېر ستر مارکیټ کپ و، خو اوس دومره لوړ نه ده) او د مارکیټ کپ له یوه تر بل هېواد پورې توپیر لري.

 د امریکا په متحده ایالاتو کې 
در مواد آموزشی سرمایه ‌گذاری FINRA آمده است که دسته‌ بندی زیر یک طبقه ‌بندی معمولی (نه رسمی) از سهام بر اساس ارزش بازار است:

د FINRA د پانګوالو د زده کړې مواد ښيي چې د مارکیټ‌ کپیتلایزیشن له مخې د سټاکونو لاندې طبقه‌ بندي معمولاً کارول کیږي (خو رسمي نه ده):
 د FINRA له مخې د مارکیټ د کپ ډلبنديډلبنديله  انفرادي زیرمې څخه د مارکیټ ارزښت (میلیارد امریکايي ډالر)(FINRA, 2022) (په  ۲۰۲۳ کال کې په امریکايي ډالرو باندې د GDP تعدیلوونکی شاخص)ډېر ستر  ارزښت≥ $200≥ $207ستر ارزښت$10 – $200$10 – $207منځنی ارزښت$2 – $10$2 – $10کوچنی ارزښت$0.25 – $2$0.26 – $2ډېر کوچنی  ارزښت< $0.25< $0.26
د امریکا د امنیت او تبادلې کمیسیون (SEC) یادونه کوي چېnano-cap  سټاکونه، کله چې لهmicro-cap  څخه جلا تعریف شي، معمولا هغه سټاکونه وي چې مارکیټ ‌کپ یې له $۵۰ میلیونه څخه کم وي (د ۲۰۱۳ د اټکل له مخې). دا برابر دی له $۶۴ میلیونه څخه کم، د ۲۰۲۳ د ارزښت له مخې.

S&P Dow Jones Indices  دری لوی امریکایي شاخصونه د مارکیټ ‌کپیتلایزیشن له مخې وېشي. د دې شاخصونو اجزاوې د کمیټې له خوا ټاکل کیږي. د شمولیت لپاره، د مختلفو شرطونو تر څنګ، د سټاک مارکیټ‌ کپ باید د شاملولو په وخت کې د لاندې جدول اړونده حدودو کې وي. 
تر  ۲۰۲۵ کال پورې د S&P د عمده شاخصونو لپاره د مارکیټ د ارزښت شرایطشاخصډلبنديد  اضافه کېدو لپاره د اړتیا وړ مارکیټ ارزښتS&P 500ستر ارزښت≥ US$20.5 billionS&P 400منځنی ارزښت$7.4 billion – $20.5 billionS&P 600کوچنی  ارزښت$1 billion – $7.4 billion
د مارکیټ ‌کپ د شمولیت معیارونه یوازې شاخصونو ته د اضافه کیدو لپاره دي، نه په شاخص کې د دوامدار غړیتوب لپاره. دS&P  شاخص غړی که د شمولیت معیارونه رعایت نه کړي، نو تر هغه نه لرې کیږي، تر څو چې د شاخص د بدلون موجود شرایط تضمین کړي.

 سرچينې