د موبایل پروسیس چیپ

په يوه کوچني چيپ کې ميلياردونه ټرانزيستورونه تخنيکي نوم SoC (System on a Chip) اندازه ۴ نانو متر (4nm) يا ۵ نانو متر مهمې برخې CPU, GPU, NPU, Modem مخکښ جوړونکي Apple, Qualcomm, MediaTek

د موبایل پروسیسر (په انګليسي: Smartphone Processor) چې په تخنيکي ژبه ورته **SoC** ويل کېږي، د موبایل فون تر ټولو مهمه او پېچلې برخه ده. که موبایل يو انسان وګڼل شي، پروسیسر يې ماغزه دي. په دې کوچني چيپ کې چې د انسان د نوک په اندازه دی، ميلياردونه کوچني ټرانزيستورونه ځای پر ځای شوي چې په يوه ثانيه کې ميلياردونه حسابونه ترسره کوي.

 د نانو متر (nm) جادو او فلسفه 
د موبایل په پروسیسرونو کې موږ ډېر وخت د "نانو متر" کلمه اورو (لکه 4nm يا 5nm). دا عدد د ټرانزيستورونو ترمنځ فاصله ښيي. هر څومره چې دا عدد کوچنی کېږي، هومره زيات ټرانزيستورونه په چيپ کې ځای کېږي. دا يوازې يو تخنيکي پرمختګ نه دی، بلکې د مادې په زړه کې د انسان د بري نښه ده؛ موږ په داسې يوه کچه کار کوو چې د سترګو ليدلو وړ نه ده خو زموږ ټوله ډيجیټلي نړۍ کنټرولوي.

 SoC څه شی دی؟ 
برعکس د کمپيوټر، د موبایل پروسیسر يوازې CPU نه دی. په دې کې لاندې برخې په يو ځای کې نغښتې دي:
 CPU: د عمومي کارونو او محاسبو لپاره.
 GPU: د انځورونو او لوبو (Graphics) د پروسس لپاره.
 NPU: د مصنوعي ځيرکتيا (AI) د کارونو لپاره.
 Modem: د انټرنيټ او شبکې د اړيکې لپاره.

 د ګوګل Metadata لنډیز 
"د موبایل فون پروسیسر (SoC) څنګه کار کوي؟ د نانو متر ټیکنالوژي، د CPU او GPU برخې او د نړۍ د پياوړو چيپسټونو په اړه بشپړ معلومات. په پښتو ويکيپېډيا کې تخنيکي مقاله."

 باوري ډېټا او سرچينې 
ګوګل د چيپسټونو په اړه دا سرچينې د معيار په توګه کاروي:
۱. د کواکوم رسمي ویبپاڼه (Qualcomm): Snapdragon Processors Technology.
۲. د ټیکنالوژۍ تحليلي مرکز (AnandTech): Mobile Processor Architecture Analysis .
۳. د انګليسي ويکيپېډيا علمي ډېټا: System on a chip on Wikipedia.

 اړوند موضوعات 
مصنوعي ځيرکتيا
نانو ټکنالوژي
سیمي کنډکټر

وېشنيزه:ټیکنالوژي
وېشنيزه:موبایل فون
وېشنيزه:الکټرونیک