سیم کارټ

سیم کارټ (SIM Card) 
🆔 د ګډونوال د پېژندنې ماډلرسمي نومSubscriber Identity Moduleد حافظې ډولEEPROM (خوندي حافظه)ډولونهMini, Micro, Nano, eSIMکلیدي کوډونهIMSI, ICCID, PIN, PUK
سیم کارټ (SIM Card) یو کوچنی مدغم سرکټ (Integrated Circuit) دی چې په خوندي ډول د نړیوال ګرځنده ګډونوال پیژندنه (IMSI) او اړونده کیلي ګانې ذخیره کوي. دا معلومات په شبکه کې د ګرځنده وسیلې د پیژندنې او تصدیق لپاره کارول کیږي. سیم کارټ په حقیقت کې یو کوچنی کمپیوټر دی چې خپله حافظه، پروسیسر او عملیاتي سیسټم لري.

 د سیم کارټ فزيکي او تخنیکي جوړښت 
د سیم کارټ بهرنۍ برخه له پلاستیک څخه جوړه ده، خو اصلي برخه یې د سرو زرو په نښو پوښل شوی کوچنی مایکروچیپ دی. دا چپسټ له لاندې برخو څخه جوړ دی:

 مرکزي پروسس واحد (CPU): چې د معلوماتو کوډکښنه او پروسس ترسره کوي.
 خوندي حافظه: چې پکې د ګډونوال شخصي پېژندنه او د اړيکو لیست (Contacts) ساتل کېږي.
 الګوریتمونه: د شبکې او موبایل ترمنځ د خوندي اړيکې د تایید لپاره کارول کېږي.

مېنځ،_center|بټنوک|280x280px|له لومړني لوی سیم کارټ څخه تر نانو سیم پورې د اندازو تکامل

 د سیم کارټ تاریخي تکامل 
د ګرځنده مخابراتو د پرمختګ سره سم، د سیم کارټ اندازه هم په لاندې ډول بدله شوې ده: ۱. بشپړ سیم (Full-size): د کریډیټ کارټ په اندازه و. ۲. ميني سیم (Mini-SIM): په ۱۹۹۰ کلونو کې عام شو. ۳. مایکرو سیم (Micro-SIM): په ۲۰۱۰ کال کې د ایفون ۴ سره معرفي شو. ۴. نانو سیم (Nano-SIM): اوسنی معیاري کوچنی سیم کارټ دی. ۵. ای-سیم (eSIM): دا یو ډیجیټلي سیم دی چې د ګرځنده موبایل په موربورډ کې دننه لګول شوی وي او فزيکي ایستلو ته اړتیا نه لري.

 مهم امنیتي کوډونه 
هر سیم کارټ دوه ډوله مهم کوډونه لري چې د امنیت لپاره کارول کېږي:

 IMSI: د ګډونوال نړيواله پېژندنه چې په مخابراتي شبکه کې کارول کېږي.
 ICCID: د سیم کارټ ځانګړی اتلس عددي شمیره چې د فزيکي کارت پېژندنه کوي.
 PIN او PUK: د کاروونکي په کچه د سیم کارټ د قفل کولو او خلاصولو لپاره کارول کېږي.

مېنځ،_center|بټنوک|280x280px|د eSIM ټیکنالوژي چې په مستقیم ډول پر سرکټ نصب شوې ده

 پایله 
سیم کارټ له فزيکي بڼې څخه د ډیجیټلي (eSIM) بڼې په لور روان دی. دا تکامل د ګرځنده موبایلونو دننه د ځای د خوندي کولو او د اړيکو د لا چټک مدیریت لپاره ترسره کېږي.

 باوري سرچینې 
۱. د مخابراتو نړیواله اتحادیه (ITU): Standard for International Identification Plan. ۲. د GSMA سازمان: Introduction to eSIM technology. ۳. د انګلیسي ويکيپېډيا علمي مقاله: SIM card.