اوولم

د دې لیکنې سرلیک څو معناوې لري په پاڼه کې یادې شوې دي.

اوولم( )اوولم د 129,882 نفوس لرونکي  په توګه یو لوی ښار  دا ښار  د بادن-ورټیمبرګ  ایالت اړوند دی دغه  پوهنتوني ښار د شویبش الب په سویل ختیځ څنډه کې د دوناوو په غاړه او د باویریا سره په پوله کې اووبرشویبش شمالي څنډه کې موقعیت لري. ښار یو خپلواک ښاري ولسوالۍ لري او د ګاونډي الب ـ دوناو ولسوالۍ د ولسوالۍ د دفتر مرکز دی. اوولم د … وروسته ګڼل کېږي.اوولم د بادن ـ وورتمبرګ د ایالتي پراختیايي پلان له مخې د ایالت له ۱۴ لوړو مرکزي ښارونو څخه یو دی او له نوی ـ اولم سره یو ځای د جرمني له ایالتونو ترمنځ له ګډو دوه ګوني مرکزي ښارونو څخه ګڼل کېږي، چې نفوس یې ۱۹۱٬۷۲۲ تنه دی، د ۲۰۲۳ کال د دسمبر د شمېر له مخې.دغه اړیکه د «دوه ګوني ښار» یا «دوه ایالتي ښار» په نوم هم یادیږي، ځکه یو برخه یې په بادن ـ وورتمبرګ ایالت کې ده او بله برخه یې په بایرن ایالت کې موقعیت لري.

اوولم د توبینګن د اداري حوزې تر ټولو لوی ښار دی او د دوناو ـ ایلر په سیمه کې هم تر ټولو ستر ښار بلل کېږي، هغه سیمه چې د بایرن د شوابن اداري حوزې ځینې سیمې هم پکې شاملې دي.

دا ښار د خپل کاټولیک کلیسا په درلودلو مشهور دی، د دې ښار  د کلیسا څلی  څه ناڅه ۱۶۱.۵۳ متره لوړوالی لري، د ۲۰۲۵ کال د اکتوبر تر ۲۹ پورې په نړۍ کې تر ټولو لوړ کلیسا څلی و.  همدارنګه د اوولم اوږد مدني دود د پام وړ دی چې د المان د ښار ترټولو زوړ اساسي قانون ، د لوی حلف لیک په نوم یادېږي، او د ښار تیاتر چې پیل یې له ۱۶۴۱ کال راهیسې پېل شوی دی. په تېر وخت کې اولم د دوناو شوابن د کډوالۍ د پیل ټکی وو. دغه کډوال د «اولمر شاختلن» په نوم کښتیو کې د دوناو پر سیند روان شول او د اروپا په سوېل ختیځ کې خپلو نوو مېشت ځایونو ته ولاړل.

اوولم، چې د لومړي ځل لپاره د ۸۵۴ کال د جولای په ۲۲مه په رسمي اسنادو کې یاد شوی، د پاچا استوګنځای او ازاد امپراتورۍ ښار وو، له ۱۸۰۲ کال څخه باویري، له ۱۸۱۰ کال راهیسې وورتمبرګي، له ۱۹۴۵ وروسته وورتمبرګ ـ بادن، او له ۱۹۵۲ کال راهیسې د بادن ـ وورتمبرګ ایالت برخه ده.

له ۱۸۱۰ کال راهیسې، اوولم د دوناو سیند  غاړه کې له خپلې پخوانۍ سیمې څخه جلا شوی، کوم چې د باویریا سره پاتې  نښتی او په هغه کې د نوی-اوولم ښار وده وکړه.

نامتو شخصیتونه د بېلګې په توګه هغه  البرټ انشټاین چې په اوولم کې زېږېدلی وو، ۱۸۷۹ تر ۱۹۵۵ پورې یې ژوند کړی. همدارنګه د مقاومت مبارزین هانس شول، ۱۹۱۸ تر ۱۹۴۳، او س، ۱۹۲۱ تر ۱۹۴۳، چې له ۱۹۳۲ کال راهیسې په اولم کې لوی شوي دي. له دې سره د یادولو وړ اداکاره هیلدېګارد کنیف ده، ۱۹۲۵ تر ۲۰۰۲، چې په اوولم کې زېږېدلې وه. همدارنګه المانی طراح او ګرافیک ډیزاینر اوتل اشر، ۱۹۲۲ تر ۱۹۹۱، چې په اولم کې زېږېدلی او همدلته لوی شوی دی.

د خلکو د نظرونو څېړنې ادارې  پروګنوس په ۲۰۲۴ کال کې اوولم "په جرمني کې د ژوند کولو لپاره تر ټولو مناسب لوی ښار" په توګه پېژندلی

 __LEAD_SECTION__ 

اولم

اوولم د توبینګن د اداري حوزې تر ټولو لوی ښار دی او د دوناو ـ ایلر په سیمه کې هم تر ټولو ستر ښار بلل کېږي، هغه سیمه چې د بایرن د شوابن اداري حوزې ځینې سیمې هم پکې شاملې دي.

دا ښار د خپل کاټولیک کلیسا په درلودلو مشهور دی، د دې ښار  د کلیسا څلی  څه ناڅه ۱۶۱.۵۳ متره لوړوالی لري، د ۲۰۲۵ کال د اکتوبر تر ۲۹ پورې په نړۍ کې تر ټولو لوړ کلیسا څلی و.  همدارنګه د اوولم اوږد مدني دود د پام وړ دی چې د المان د ښار ترټولو زوړ اساسي قانون ، د لوی حلف لیک په نوم یادېږي، او د ښار تیاتر چې پیل یې له ۱۶۴۱ کال راهیسې پېل شوی دی. په تېر وخت کې اولم د دوناو شوابن د کډوالۍ د پیل ټکی وو. دغه کډوال د «اولمر شاختلن» په نوم کښتیو کې د دوناو پر سیند روان شول او د اروپا په سوېل ختیځ کې خپلو نوو مېشت ځایونو ته ولاړل.

اوولم، چې د لومړي ځل لپاره د ۸۵۴ کال د جولای په ۲۲مه په رسمي اسنادو کې یاد شوی، د پاچا استوګنځای او ازاد امپراتورۍ ښار وو، له ۱۸۰۲ کال څخه باویري، له ۱۸۱۰ کال راهیسې وورتمبرګي، له ۱۹۴۵ وروسته وورتمبرګ ـ بادن، او له ۱۹۵۲ کال راهیسې د بادن ـ وورتمبرګ ایالت برخه ده.له ۱۸۱۰ کال راهیسې، اوولم د دوناو سیند  غاړه کې له خپلې پخوانۍ سیمې څخه جلا شوی، کوم چې د باویریا سره پاتې  نښتی او په هغه کې د نوی-اوولم ښار وده وکړه.

نامتو شخصیتونه د بېلګې په توګه هغه  البرټ انشټاین چې په اوولم کې زېږېدلی وو، ۱۸۷۹ تر ۱۹۵۵ پورې یې ژوند کړی. همدارنګه د مقاومت مبارزین هانس شول، ۱۹۱۸ تر ۱۹۴۳، او س، ۱۹۲۱ تر ۱۹۴۳، چې له ۱۹۳۲ کال راهیسې په اولم کې لوی شوي دي. له دې سره د یادولو وړ اداکاره هیلدېګارد کنیف ده، ۱۹۲۵ تر ۲۰۰۲، چې په اوولم کې زېږېدلې وه. همدارنګه المانی طراح او ګرافیک ډیزاینر اوتل اشر، ۱۹۲۲ تر ۱۹۹۱، چې په اولم کې زېږېدلی او همدلته لوی شوی دی.

د خلکو د نظرونو څېړنې ادارې  پروګنوس په ۲۰۲۴ کال کې اوولم "په جرمني کې د ژوند کولو لپاره تر ټولو مناسب لوی ښار" په توګه پېژندلی