مارکو پولو

مارکو پولو (پیدایښت 1254_ مړینه 1324) په اوسنۍ ایټالیا کي د وینس ښار اړوند یو سوداګر او لیکوال وو، چي له 1271 څخه تر 1295 پوري یې د اسیا بېلابیلو هیوادونو ته سفرونه ترسره کړل. د نوموړي سفرونه د مارکو پولو سفرونه په نوم یو اثر کي لیکل سوي او راټول سوي دي. هغه کتاب کوم چي د ختیځي نړۍ د هغه وخت مهم کلتوري اړخونه او داخلي کړه وړه بیانوي. په دې کلتورونو کي د منگول امپراتورۍ، د چین د یوان سلطنت شتمنۍ، اروپایانو ته د چین، افغانستان، جاپان، فارس او هند په اړه لوی معلومات راغونډ سوي دي. 

د تاریخونو پر بنسټ په وینس کي زېږېدلي مارکو پولو د خپل پلار او تره نیکولو او مافیو څخه سوداګریز تجارت زده کړ، او تر یادي زدکړي وروسته یې د آسیا له لاري سفر پیل او د مغولي واکمن قبلای خان سره یې ولیدل. قبلای خان مارکو پولو د خپل بهرني سفیر په توګه ټولي امپراتورۍ او سویل ختیځي آسیا ته په ډیرو ډیپلوماتیکو ماموریتونو کي واستاوه، او د اوسني برما، هند، اندونیزیا، سریلانکا او ویتنام هیوادونو څخه یې لیدنه وکړه.   د خپل سفر د یوې اړیني برخي په توګه مارکو پولو چین هیواد ته هم سفر وکړ، او هلته یې په 17 کاله تېرولو سره ډیری داسي شیان ولیدل چي اروپایانو ته پخوا معلوم نه وه.  د 1291 په شاوخوا کي مارکوپولو د منګول شهزادګۍ کوکوچین سره فارس ته ولاړ او د بېلابیلو ځایونو تر لیدو وروسته په 1293 کي هلته ورسېدل. په فارس کي ترڅه وخت تېرولو وروسته مارکو پولو قسطنطنیه او بیا وینس ته سفر وکړ، او له 24 کلونو وروسته بیرته کور ته راستون سو.  د نوموړي د رسېدو پر وخت وینس د جینوا سره په جګړه کې ښکیل وو، او مارکو پولو د خپل هیواد په استازیتوب سمدستي په جګړه کي ګډون وکړ، چي له امله یې د جینیانو لخوا ژوندئ ونیول سو. د بند په وخت کي مارکو پولو روستیچیلو دا پیسا ته د خپل سفر کیسې لکه د مخکي په څېر د یو سفر په ډول ولیکلې. په 1299 کي له بند څخه تر ایله کېدو وروسته هغه بیرته سوداګري پیل او د واده کولو ترڅنګ د درو ماشومانو خاوند سو. مارکو پولو په 1324 کي مړ او په وینس کې د سان لورینزو په کلیسا کي خاورو ته وسپارل سو.