لومړی فیصل (عراق)

فيصل الاول بن الحسين بن علي الهاشمي؛ د می ۲۰، ۱۸۸۵ - د سپتمبر ۸، ۱۹۳۳) د ۱۹۲۱ کال د اګست له ۲۳ څخه تر ۱۹۳۳ کال پورې د عراق پاچا و. د هاشمي کورنۍ د غړي په توګه هغه د لومړۍ نړیوالې جګړې په جریان کې د لوی عرب بغاوت مشر و، او د مارچ څخه تر جولای ۱۹۲۰ پورې یې د سوریې د عربي سلطنت د غیر رسمي پاچا په توګه حکومت وکړ، څو چي د فرانسويانو لخوا وشړل شو.

فیصل د مکې شریف او امیر حسین بن علي دریم زوی و، چې په مکه کې زیږیدلی او په استانبول کې لوی شوی وو. نوموړي له ۱۹۱۶ څخه تر ۱۹۱۸ پورې د برتانیا په مرسته د عثماني امپراتورۍ پر وړاندې په پاڅون کې لوی رول ولوباوه، او په سوریه کې د عربي حکومت په جوړولو کې مرسته وکړه، چې مرکز یې په دمشق کې و. فیصل په ۱۹۱۹ کال کې د پاریس د سولې په کنفرانس کې د عربي پلاوي مشري وکړه. په ۱۹۲۰ کال کې د سوریې ملي کانګرس فیصل پاچا اعلان کړ، او د سوریې لپاره یې د فرانسې د واک ادعا رد کړه. په ځواب کې، فرانسې څو میاشتې وروسته یرغل وکړ، او د سلطنت په لغوه کولو یې هغه جلاوطنۍ ته اړ کړ. 

د ۱۹۲۱ کال په اګست کې، د قاهرې په کنفرانس کې د شوې پریکړې سره سم، برتانویانو فیصل د برتانوي ادارې لاندې د عراق د نوي سلطنت د پاچا کیدو لپاره ومانه. فیصل د خپلې واکمنۍ پر مهال د سني مسلمانانو او شیعه مسلمانانو ترمنځ یووالي ته وده ورکړه ترڅو ګډه ټولنه رامنځ ته کړي، او د عربي نړۍ د جوړولو په هدف چې عراق، سوریه او ځیني نوري برخې پکې شاملې وي، پان عربیزم ته وده ورکړي. په ۱۹۳۲ کال کې، هغه د برتانوي ماموریت له پای ته رسېدو او د ملتونو په لیګ کې د هیواد تر داخلېدلو وروسته د عراق د خپلواکۍ مشري وکړه. فیصل په ۱۹۳۳ کال کې د ۴۸ کلونو په عمر د سویس په برن کې د زړه د حملې له امله مړ شو او د هغه مشر زوی غازي یې ځای ناستی شو.

 سرچینې