محمود غزنوي جومات

د سلطان محمود غزنوي جومات د پاکستان په شمال کې تر ټولو زوړ جومات دی چې په ۱۹۸۵ ز کال کې په پاکستان کې د اېټاليا لرغونپوهنې ماموريتي ډلې ومونده. دا جومات د زړې دورې اسلامي معمارۍ او ودانۍ جوړولو استازيتوب کوي.

 عربي ليکنو موندنه 
۱۹۸۴ ز کال کې په ناڅاپي ډول د راجا گيرا د کلا لاندې د غونډۍ لمنو کې په تور مرمر باندې په عربي ژبه يو کښل شوی ليک وموندل شو.
دا ليکنه په ۴۴۰ سپوږميز (۱۰۴۶-۱۰۴۹ ز) کال په اوږدو کې د غزنوي پوځي مشر امير نستگين ( چې په تاريخ کې يې ذکر نه دی راغلی، يوازې همدې ډبرليک کې نوم راغلی دی) له خوا د جومات بنسټ اېښودلو ښکارندويي کوي.Swat Archeological Museum- A Brief Guide, Saidu Sharif, 2013
 ۱۹۸۵-۱۹۹۹ ز کلونو سيمه ييزې کيندنې 
د ۱۹۸۵-۱۹۹۹ ز کلونو منځ کې چې د دې سيمې کومې کيندنې وشوې، په هغې کې څرگنده شوه چې دا جومات له لرگيو څخه جوړ شوی وو، او په چت او ستنو کې يې لرگي د گندهارا د معمارۍ په دود کارول شوي وو.
 ودانۍ جوړولو بڼه 
د کنډوالو له کيندنو وروسته د دې جومات د ۳۰ فوټه لوړو دېوالونو نښې، يوه هديره، عامه خونې، د زده کوونکې خونې او د اوبوبيزې ژرندې پاتې شونې وموندل شوې، ترڅنگ يې د بودايي ستوپا (سټوپې) نښې هم راښکاره شوې چې د جومات تر جوړولو دمخه دلته موجوده وه.

دې جومات مستطيلي شکل او  ټول ۲۸ متره په ۲۱ متره کې پراخوالی لرلو.
 سرچينې