د بدخشان لاجورد او تاريخي ارزښت

د بدخشان لاجورد او تاریخي ارزښت 
لاجورد چې یو له خورا قیمتي او تاریخي ډبرو څخه شمېرل کېږي، له زرګونو کلونو راهیسې د بدخشان په لوړو غرونو کې موندل کېږي. دا شنه او ځلانده ډبره نه یوازې د افغانستان د کانونو د شتمنۍ سمبول ده، بلکې په لرغوني نړۍ کې یې د یو ارزښتمن سوداګریز توکي په توګه رول لوبولی دی. لهمصر څخه تر بین النهرین او له هند څخه تر روم پورې، د بدخشان لاجورد د شاهي ماڼیو، د فرعونانو د ماسکونو او د مذهبي اثارو په ښکلا کې کارول شوي دي. د دې ډبرې شتون په لرغونو قبرونو او معبدونو کې دا ثابتوي چې د بدخشان غرونه د نړۍ د پخوانیو تمدنونو لپاره د قیمتي توکو اصلي سرچینه وه.

د لاجوردو د استخراج او سوداګرۍ تاریخ د ورېښمو لارې له غوړېدو سره نږدې تړاو لري. په هغو وختونو کې چې ټرانسپورټي اسانتیاوې خورا محدودې وې، د بدخشان له ستونزمنو درو څخه تر مدیترانې پورې د دې ډبرو رسول یو ستونزمن او خطرناک کار و. همدا لامل و چې لاجوردو د سرو زرو په څېر ارزښت درلود او د قدرت او شتمنۍ نښه ګڼل کېده. د سارګون او حمورابي په پېر کې د دغو ډبرو تجارتي لاره د نړۍ یو له پخوانیو اقتصادي شریانونو څخه وه، چې د کلتورونو او تمدنونو ترمنځ یې د فکري او مادي تبادلې زمینه برابره کړې وه.

په اوسني عصر کې د بدخشان  لا هم د افغانستان د اقتصاد یوه مهمه برخه ده، خو د هغو استخراج او پروسس عصري ټکنالوجي او دقیق مدیریت ته اړتیا لري. د دغه کلتوري او طبیعي میراث ساتنه او په قانوني ډول د کانونو کیندنه کولی شي د هېواد په عوایدو کې مثبت بدلون راولي. که چېرې د لاجوردو صنعت په مسلکي ډول تنظیم شي او په نړیوالو بازارونو کې د افغانستان په نوم معرفي شي، نو دا به نه یوازې د بدخشان د خلکو په ژوند کې ښه والی راولي، بلکې د افغانستان د کانونو سکټور به هم په نړیواله کچه سیال کړي.

 اړوندې لیکنې 
د افغانستان کانونو وزارت بدخشان د ورېښمو لاره

 سرچینې