ټرانزهومانيزم

ټرانزهومانیزم () چې کله ناکله د (H+) په نښه سره هم پېژندل کېږي، یو نړیوال فلسفي او علمي خوځښت دی چې د انسان د فزیکي، ذهني او رواني وړتیاوو د لوړولو لپاره د عصري ټیکنالوژي کارول ترویجوي. دا نظریه پر دې باور ده چې انسان د تکامل په وروستي پړاو کې نه دی، بلکې موږ کولای شو د جینټیک، مصنوعي ځیرکتیا او نانو ټیکنالوژۍ په واسطه د زړښت، ناروغیو، او حتی د مرګ مخه ونیسو. په ساده ژبه، ټرانزهومانیزم غواړي انسان په یو "لوړ انسان" (Posthuman) بدل کړي چې د اوسني بشر په پرتله زرګونه چنده هوښیار، پیاوړی او د اوږد عمر لرونکی وي.

د ټرانزهومانیزم بنسټ په دریو مهمو ستنو ولاړ دی: سوپر اوږد عمر (Super-longevity)، سوپر هوښیارتیا (Super-intelligence)، او سوپر نېکمرغي (Super-wellbeing). پلویان یې استدلال کوي چې که موږ د عینکونو په واسطه د لیدلو وړتیا او د درملو په واسطه د ناروغیو درملنه کوو، نو ولې باید په مغز کې د چپسونو (Brain-Computer Interface) په لګولو سره خپله حافظه او عقل پیاوړی نه کړو؟ په ساینس کې دا بحثونه اوس یوازې د افسانو برخه نه دي، بلکې د نیورالینک (Neuralink) په څېر پروژې په حقیقت کې د انسان او ماشین د وصلولو هڅه کوي. دا نظریه په دې باور ده چې د انسان بیولوژیکي محدودیتونه د ماتولو وړ دي.

خو د دې مفکورې په وړاندې په فلسفه او اخلاق کې خورا جدي نیوکې هم شتون لري. مخالفین وايي چې ټرانزهومانیزم ښايي د ټولنیزې نابرابرۍ د زیاتېدو لامل شي؛ یعنې یوازې بډایه خلک به وکولای شي خپل ځانونه "اپډېټ" کړي او غریب به یو ډول "ټیټ نسل" پاتې شي. همدا راز، دا پوښتنه مطرح کېږي چې که انسان نور مړ نشي او یا د ماشین په څېر کار وکړي، ایا بیا به هم خپل "انسانیت" وساتلی شي؟ په ټولنپوهنه کې دا اندېښنه شته چې دا ډول بدلونونه به د انسانانو ترمنځ طبیعي عاطفه او اړیکې له منځه یوسي.

په پای کې، ټرانزهومانیزم موږ ته د یوې داسې راتلونکې انځور راکوي چیرې چې د انسان او ماشین ترمنځ پوله له منځه ځي. دا خوځښت موږ اړ باسي چې د ژوند د مانا، د زړښت د فلسفې او د بشر د برخلیک په اړه له سره فکر وکړو. که څه هم د دې نظریې بشپړ عملي کېدل ښايي لسیزې وخت ونیسي، خو په جین ډرایو او ایډیټ کولو کې پرمختګونه ښيي چې موږ لا دمخه د دې سفر لومړي ګامونه اخیستي دي. دا چې دا ټیکنالوژي به د بشریت د ژغورنې لامل شي او که د هغې د هویت د ورکېدو، هغه پوښتنه ده چې ځواب یې زموږ په نننیو پرېکړو پورې تړلی دی.

 د ټرانزهومانیزم اصلي ټیکنالوژۍ 
 جینټیکي انجنیري: د ناروغیو د له منځه وړلو او د بدن د پیاوړتیا لپاره د DNA بدلول.
 سایبرنیټیک: په بدن کې د میخانیکي غړو او چپسونو لګول.
 د ذهن اپلوډ کول: هغه نظریه چې غواړي د انسان شعور کمپیوټر ته انتقال کړي.
 کریونیک (Cryonics): د بدن کنګل کول ترڅو په راتلونکي کې د پرمختللې ټیکنالوژۍ په واسطه بېرته را ژوندی شي.

 سرچینې 
 پټه خزانه: د پوهې او کلتور سرچینه
 Humanity+: The official home of transhumanism 
 Stanford Encyclopedia of Philosophy: Ethics of Artificial Intelligence and Human Enhancement
 Britannica: History and goals of Transhumanism

وېشنيزه:فلسفه
وېشنيزه:ټیکنالوژي
وېشنيزه:بشري علوم
وېشنيزه:راتلونکې پېژندنه