اسناني رنګه رڼا تولید کوونکی ژوی

کله چې څپې له ساحل سره ټکر کېږي، دا ژوي رڼا توليدوي علمي نوم Dinoflagellata ډول مایکرو ارګانیزم (Phytoplankton) د رڼا محرک فزيکي حرکت (Mechanical stress) د ژوند چاپېريال سمندرونه او خوږې اوبه

ډاينوفلاجيليټس ( Dinoflagellates) د اوبو هغه کوچني او مايکروسکوپي ژوي دي چې د سمندرونو په سطحه ژوند کوي. دا مخلوقات د طبيعت هغه هنرمندان دي چې په خپلو کيمياوي غبرګونونو سره د سمندر تياره څپې په ځلېدونکو آبي رنګونو بدلوي. دا ننداره موږ ته راښيي چې حتی تر ټولو کوچني موجودات هم کولی شي د نړۍ په کچه لوړ بدلونونه او ښکلاوې رامنځته کړي.

 د رڼا او څپو فلسفه 
د ډاينوفلاجيليټس رڼا يوه دفاعي غبرګون دی. کله چې اوبه حرکت کوي، يا کله چې يوه څپه له ساحل سره ټکر کېږي، دا ژوي د يو ميکانيکي فشار احساس کوي. په دې شيبه کې، د هغوی په حجرو کې يو کيمياوي بدلون راځي چې په پايله کې يې آبي رڼا توليدېږي. دا رڼا په اصل کې د دښمن د وېرولو لپاره ده، خو د انسان سترګو ته دا داسې ښکاري لکه ستوري چې له اسمانه راغلي وي او په اوبو کې نڅا کوي.

 سور رنګ او زهرجن اړخ 
که څه هم دا ژوي د شپې ښکلي دي، خو د ورځې لخوا د دوی زياتوالی کله ناکله د اوبو رنګ سوروي، چې د "سرې څپې" (Red Tide) په نوم يادېږي. په دې حالت کې ځينې ډولونه يې زهرجن مواد توليدوي چې د کبانو او نورو سمندري ژويو لپاره خطرناک وي. دا موږ ته د طبيعت دوه مخي والی راښيي؛ چې په يو وخت کې هم ښکلا درلودلی شي او هم خطر.

 د ګوګل Metadata لنډیز 
"ډاينوفلاجيليټس (Dinoflagellates) څه دي؟ د سمندر د هغو مایکرو ارګانیزمونو په اړه معلومات چې اوبه آبي روښانوي. د بایولومینسنس پروسه، سرې څپې او د هغوی بيولوژيکي رول. په پښتو ويکيپېډيا کې بشپړه مقاله."

 باوري ډېټا او سرچينې 
ګوګل د معلوماتو د تاييد لپاره لاندې سرچينې کاروي:
۱. د مېريلنډ پوهنتون علمي راپور: Biology and ecology of dinoflagellates.
۲. سکریپس د سمندر پېژندنې انسټيټيوټ: About Dinoflagellates.
۳. نشنل جیوګرافیک: Sea Sparkle phenomenon.

 اړوند موضوعات 
فايټوپلانکټون
بایولومینسنس
سمندري ايکولوژي

وېشنيزه:مایکرو بيولوژي
وېشنيزه:سمندري ژوي
وېشنيزه:بيولوژي