اواري ژبه

د اواري ژبه (په )يوه قفقازي ژبه ده    چې نه يوازې  د داغستان په آواري سيمو کې، بلکې د داغستان او آذربایجان د ځينو سرحدي سيمو وګړي هم پرې خبرې کوي، يو شمر اواريان په ترکیه او سوريه کې کډوال هم دي.

 اواري لیکدود 
اواري ژبه په خپل ليکدود کې له عربي تورو په لږ څه توپير سره کار اخلي، د بېلګې په توګه: دوی د "كاف" توري لپاره لاندې درې ټکي "ڮ" ږدي، تر ډېره وخته کتابونه او اخبارونه په عربي حروفو چاپېدل، تر دې چې شوروي حکومت اړ شو چې په عربي ژبه یوه دولتي ورځپاڼه جوړه کړي، ځکه داغستانیان په روسي ژبه نه پوهېدل او نه يې هم روسي ليکدود کاراوه. دغه ورځپاڼه څو کاله په عربي ژبه د داغستان اخبار تر نامه لاندې چاپ شوه او د روسي زار فرمانونه او ممانعتونه يې چاپ کړل. په دې توګه، عربي ژبه او د هغې توري تر ۱۸۶۱ مېلادي کال پورې د آوارايانو په په ليکنو کې موجود وو،تر هغې چې پیټر کارلوویچ اسلر د سیریلیک ليکدود  ته عربي توري بدل کړل. په ۱۹۲۸ زېږديز کال  کې، د آوري ليکدود سیریلیک الفبا څخه لاتیني الفبا ته بدله شوه. په ۱۹۳۸ زېږديز کال کې، اواري الفبا د روسي لیکونو پر بنسټ لیکل شوې. په دې توګه، د داغستان ډېرې هغه ليکنې چې په عربي ژبه لیکل شوې وې له منځه یوړل شوې.

اوسنۍ اواري الفبا:
А аБ бВ вГ гГъ гъГь гьГI гIД дЕ еЁ ёЖ жЗ зИ иЙ йК кКъ къКь кьКI кIКІкI кІкIКк ккЛ лЛь льМ мН нО оП пР рС сТ тТI тIУ уФ фХ хХх ххХъ хъХь хьXI хIЦ цЦц ццЦI цIЦІцI цІцIЧ чЧI чIЧІчI чІчIШ шЩ щЪ ъЫ ыЬ ьЭ эЮ юЯ я

 د اواري ژبې د ځینو جملو بېلګې 
ښه راغلاست!!ВорчамиWorčami تاسو ټول څنګه یاستئ؟Щиб хaл бугеб?Ššib ħal bugeb? ته څنګه ژوند کوې؟Иш кин бугеб?Iš kin bugeb? ستاسو نوم څه دی؟Дуда цар щиб?Duda car ššib? ته څو کلن یې؟Дур чан сон бугеб?Dur čan son bugeb? تاسو چېرته روان یاست؟ لیک د سړي لپاره دیMун киве ина вугев?Mun kiwe ina wugew? وبښه!Таса лъугьа!Tasa łuha! کوچني هلک چېرته ځي؟Киве гьитинав вас унев вугев?Kiwe hitinaw was unew wugew? هلک یو بوتل مات کړ.Васас шиша бекана.Wasas šiša bekana. دوی سړک جوړوي.Гьез нух бале(гьабулеб) буго.Hez nux bale(habuleb) bugo.

 سرچينې 

وېشنيزه:ژبې