د ګوهر شاد بېګم مقبره

د ګوهر شاد مقبره چي د بایسنګور مقبرې په نوم هم یادیږي، یو مزار دي چي د افغانستان په هرات کي موقعیت لري. د 15 پیړۍ په افغانستان کي جوړ سوی، دا جوړښت د تیموریانو د کورنۍ د غړو لپاره د شاهي قبر په توګه کار کاوه او د مصلا کمپلیکس برخه وه.

 تاریخ 

کيڼ|بټنوک|په انځور کي د مصلا کمپلیکس د پاتي شونو سره د مقبرې لید (په 2001 کي)
مقبره په اصل کي د تیموریانو د واکمن شاه رخ د مشري میرمن ګوهر شاد لخوا جوړه سوې وه.   ددې مقبرې موقعیت په موسلا کمپلیکس کي د باغ زغان شاهي استوګنځي ته د نږدې موقعیت له امله مناسب ګڼل کېدی.  په دې توګه په راتلونکو کلونو کي د بایسنګور د کورنۍ نور غړي هم د هغه تر څنګ ښخ سوي دي. په مقبره کي خپله ګوهر شاد او د هغې ورور امیر صوفي ترخان،  د هغې زوی محمد جوکي ،  د بایسنګغور زامن سلطان محمد  او علاء الدوله او همدارنګه وروستنی زوی ابراهیم شامل دي. له مقبره څخه لږ هاخوا د تیموریانو، احمد او شاه رخ (د ابو سعید میرزا زامن) ښخ سوي دي.  

په شلمه پیړۍ کي یاده مقبره په پراخه کچه زیانمنه سوې وه. په 1950 لسیزه کي د ودانۍ بڼه د پام وړ بدله سوه، او په بشپړه توګه نوې ختیځه برخه پکښي جوړه سول، همدارنګه د مسدس محراب ړنګ او د مستطیل سره بدل سو. د مقبرې دغه رغوني ټیټ کیفیت درلود او نامناسب مواد پکښي کارول سوي وه.  په 2014 کي یونیسکو او د افغانستان حکومت په ګډي همږغۍ سره د بهرنۍ گنبدي د کاشیانو کار د ساتنې هڅي ترسره کړې.  یونیسکو اوس مهال د نړیوال میراث ځای په توګه د هرات نوم (چیري چي مقبره شتون لري) په پام کي نیسي.

 معماري او بڼه 

ګوهر شاد مقبره په کلاسیکه بڼه جوړه ده چي د لرغوني افغانستان او تیموریانو تاریخ پکښي ورایه څرګندیږي.