سدھنوتی ریاست

سدھنوتی ریاست د پاکستان لاندې آزاد کشمیر د سیمې یوه تاریخي قبایلي او خپلواک واکمنۍ وه چې د سدوزئي (Sudhan) پخواني پښتون قبیلې لخوا اداره کېده. په دې سیمه کې د سدوهنو نوم د قبیلې په یاد او اصلي حضور پورې تړلی دی، او اوس هم د ازاد کشمیر په ځینو برخو کې د سدھن په نوم پېژندل کېږي. دا سیمه د خپل جغرافیایي موقعیت او تاریخي اهمیت له امله د آزاد کشمیر د جوړښت یوه مهمه برخه ګڼل کېږي.

 تاریخي شاليد 
د تاریخي روایتونو له مخې، د سدھنوتی سیمه د لومړي ځل لپاره د براهمنانو لخوا اداره کېده چې تر ۸۳۰ زېږېدیز پورې یې واکمني درلوده.  
په ۱۰۰۵ زېږېدیز کال کې د پنجاب غرنیو راجپوتانو دا سيمه ونيوله او بیا تر ۱۳۶۰ زېږېدیز پورې یې واک په لاس کې وساته.  
په دې کال کې د پښتنو سردار نواز جسي خان سدوزئي په مشرۍ سدوهنو د راجپوتانو واک تر شا کړ او خپله حکومت یې جوړ کړ.

ددې واکمنۍ تاریخ له ۱۴۰۷ زېږېدیز څخه تر ۱۸۳۷ زېږېدیز پورې دوام وکړ. سدوهنو د دې دولت د خپلواکې سیمې په توګه اداره کوله، تر څو چې په درېيم سکه جګړه کې سدهونيتی د سکهانو لاس ته ولوېدو. په دې جګړه کې د سدوهنو ګڼ شمېر خلک وژل شوي وو او سکهانو وروسته له هغې د پوڼچ (Poonch) سره یو ځای کړ.

وروسته له ۱۹۴۰ څخه تر ۱۹۴۷ زېږېدیز پورې دا سیمه د جموں ولايت یوه برخه وه، او د ازاد کشمیر د انقلابي حکومت پایتخت هم ګرځېدلې.  
په ۱۹۶۰ زېږېدیز کې د سدوهنو سیمې بېلابېلو برخو ته ویشل شوې، چې اوس یې د آزاد کشمیر څو ولسوالۍ جوړې شوې دي.

 د نوم او معنا 
سدھنوتی د سدوهنو د زړه (دوی ته د کورنۍ او اصلي سیمې مفهوم) په توګه ویل کېږي. دا نوم د سیمې د مهم قبيلوي حضور څرګندونه کوي. سدھن چې د دې سیمه ییزه نوم یي دی، په اصل کې د پښتون قبیلې سدوزئي سره تړاو لري او په ازاد کشمیر کې د سدھن په نوم پېژندل کېږي.

 د واکمنۍ پاي 
په ۱۸۳۷ زېږېدیز کال کې د سکه-سدوهنو جګړه وشوه، چې پکې د سدوهنو واکمنۍ ته درنه ضربه ورسېده، او بیا سکه او وروسته ډوګره (Dogra) واکمنو په دې سیمه باندې خپل سلطه ټینګه کړه. له هغه وروسته سدوهنو خپله خپلواکه اداره له لاسه ورکړه.

 د سدوهنو رول 
سدوهنو د سیمه ایز مقاومت او سیاسي مبارزو په برخه کې مهم رول ادا کړی دی، په ځانګړي ډول د ۱۹۴۷ زېږېدیز د پوڼچ پاڅون (Poonch Revolt) کې، چې هلته د ازاد کشمیر د جوړېدو لپاره یې پراخ ګډون کړی و.