د پښتنو د لرغوني تاریخ بنسټیز پړاونه

پېژندنه د پښتنو د لرغوني تاریخ بنسټیز پړاوونه (Fundamental Eras of Ancient Pashtun History) د پښتنو لرغونی تاریخ د مرکزي او سوېلي اسیا په جیو-پولیټیکي حوزه کې د آریایي تمدنونو له لومړنیو څرکونو سره غوټه دی، چې د زرګونو کلونو په اوږدو کې یې د سیمې په سیاسي او کلتوري جوړښت کې ستراتیژیک رول لوبولی دی.

د پښتنو تاریخي سرچینهلرغونی تاریخ
 جغرافیه: اریانا  
 اغېز: لودي او باختري تمدن
د پښتنو تاریخ د تاریخپوهانو له نظره د باختري، ساکایي او غوري تمدنونو یو تسلسل دی چې ریښې یې تر میلاد وړاندې دویمې زریزې ته رسېږي. په تاریخي متونونو لکه ریګوېدا او اوستا کې د "پکټهت" او "بخدې" په نومونو یادونه د دې سیمې د خلکو د پخواني هویت څرګندونه کوي. د ساکایي امپراتورۍ په پړاو کې د پښتنو د اوسېدو سیمې د مدني او نظامي پرمختګونو مرکزونه وو، چې وروسته د کوشاني واکمنۍ پر مهال د ورېښمو لارې د کنټرول له لارې د نړۍ له سترو اقتصادي قدرتونو څخه شمېرل کېدل. دغه تاریخي بهیر یوازې د جګړو کیسه نه ده، بلکې د پښتنو د حقوقي سیسټم (پښتونولي) د تدریجي تکامل او د سیمه ییزو امپراتوریو د جوړېدو یو منطقي تسلسل دی. له اسلام څخه وړاندې دورې راهیسې تر منځنیو پېړیو پورې، پښتنو د هندوکش په لمنو کې د خپلواکو ټولنیزو بنسټونو په ساتلو سره د بهرنیو یرغلونو په وړاندې د یوې دفاعي ډال په توګه عمل کړی دی. نړیوالې او رسمي علمي سرچینې (Official Scientific Sources) Library of Congress: د افغانستان د تاریخي نسخو او لرغونو نقشو نړیوال ارشیف د افغانستان د علومو اکاډمي: د لرغوني تاریخ او اېتنوګرافۍ تخصصي څېړنې د کابل پوهنتون وږمه مجله: د پښتنو د تاریخي ریښو او باختري دورې علمي تحلیل Pashto Academy Journal: د پښتنو د لرغوني کلتور او اېتمولوژۍ څېړنیز ژورنال Sprin Multidisciplinary Journal: د مرکزي اسیا په تاریخ کې د پښتنو د مقام په اړه اکاډمیکې مقالې کتابتون: د پښتنو د تاریخ او لرغونپوهنې ډیجیټل سرچینه