د پښتو متلونو فلسفي او رواني اړخونه

پښتو متلونه او د هغوی فلسفي او رواني اړخونه

(Pashto Proverbs and Their Philosophical and Psychological Aspects)

پښتو متلونه د پښتني شعور، تجربې او حکمت هغه لنډې مګر عمیقې ویناوې دي چې د یوې ټولنې اخلاقي، حقوقي او فلسفي لیدلوري په خورا ساده او پیاوړي ډول بیانوي.
 پښتو متلونه بنسټیزه سرچینه ولسي تجربه او حکمت مانیز محور اخلاق، عدالت، مېړانه علمي څانګه پاریميولوژي (Paremiology) بشري ارزښت د ټولنیز شعور لېږد علمي درجه اکاډمیک (Sociolinguistics)
پښتو متلونه (Pashto Proverbs) یوازې کلتوري جملې نه دي، بلکې د پښتنو د زرګونو کلونو د ژوند د ازمېښتونو پایله ده. په پښتو ادبیات کې متل د "ولسي منطق" په نوم یادېږي، ځکه چې په هغې کې پېچلي فلسفي حقایق په داسې بڼه وړاندې کېږي چې د ټولنې هر غړی ترې ګټه اخیستی شي. د پښتو ژبه د متلونو له اړخه په نړۍ کې یوه له خورا بډایه ژبو څخه ده؛ دلته متلونه د حقوقي پرېکړو، اخلاقي اصلاح او د ژوند د توازن ساتلو لپاره د یوې باوري مرجع په توګه کارول کېږي. د کابل پوهنتون په څېړنو کې، متلونه د پښتنو د "غیر لیکل شوي اساسي قانون" په توګه پېژندل شوي دي.
د پښتو متلونو رواني اړخ (Psychological aspect) دا ښیي چې دا ویناوې د ټولنې د وګړو د فکر په کنټرول او د هغوی د چلند په جوړولو کې اساسي رول لري. متلونه د "پښتونولۍ" ارزښتونه لکه مېړانه، لورینه او وفاداري په ماشوموالي کې د انسان په ذهن کې پخوي. له بلې خوا، د متلونو فلسفي اړخ د قناعت، توکل او د ژوند د بې ثباتۍ په اړه داسې عمیق لیدلوري لري چې د نړۍ له سترو فلسفي مکتبونو سره ورته والی لري. په ويکيپېډیا کې د دغې علمي مقالې ثبتول به څېړونکو ته دا فرصت ورکړي چې د پښتني شعور او د هغوی د ټولنیز ارواپوهنې په ژورتوب پوه شي. دا لیکنه د فولکلور پوهنې د نړيوالو اصولو او د پاریميولوژي د معیارونو پر بنسټ چمتو شوې ده.
 اخځلیکونه 
• کابل پوهنتون - د ژبو او ادبیاتو پوهنځی
• د افغانستان د علومو اکاډمي - د فولکلور پوهنې انسټیټیوټ
• د بریتانیکا پوهنغونډ - د متلونو ادبي او فلسفي تاریخ • د محمد ګل خان مومند "پښتو متلونه" (تاریخي ټولګه).
وېشنيزه:پښتو ادبیات
وېشنيزه:فولکلور
وېشنيزه:ارواپوهنه