د افغانستان ازبکستان پوله

بټنوک|د شوروي اتحاد سرحدي ځواکونه د شوروي افغان په پوله کي (اوسنۍ افغان _ ازبک پوله)
د افغانستان او ازبکستان پوله  اوږدوالی لري او له ترکمنستان سره د درې اړخیزي سرحدي نقطې څخه پیل بیا د امو سیند په اوږدو کي له تاجکستان سره تر درې اړخیزي نقطې پوري رسیږي. . دا د ازبکستان تر ټولو لنډه بهرنۍ پوله ده. په ازبکستان کي د ترمز ښار او د افغانستان حيرتان ښار یادي پولي ته تر ټولو نږدې د اوسېدونکو مرکزونه دي. 

د افغانستان او ازبکستان تر منځ هره ورځ د سوداګرۍ لویه راکړه ورکړه ترسره کیږي.  د افغانستان اتباع کولای سي ترڅو په ترمز کي تر لسو ورځو پوري د سفر له ویزې پرته پاته سي. </ref>

 شالید 

دا پوله د پخواني شوروي اتحاد او افغان پولي جوړښت ګڼل کیږي چي په منځنۍ اسیا کي یې د ۱۹مې پیړۍ پر مهال د انګلیس-روسیې سیالي په ترڅ کي اوسنۍ بڼه خپله کړه. هغه سیالي د سترې لوبې په نامه یادیږي. 

په ۱۸۷۳ کال کي برتانیې او روسیې د پولې په یوه کره بڼه باندي موافقه وکړه چي د امو سیند د ختیځ خواته د خواجه سالار له کلي څخه د زورکو تر جهیل پوري ساحه یې امتداد کي راغله. د پولې لويديځه برخه (يعني د اوسنۍ افغان-تركمن پولي زياته برخه) په وروسته کي د سرحدونو د كميسيون لخوا وټاکل سوه. 
کيڼ|بټنوک|شوروي ځواکونه په ۱۹۸۹ کال کې د امو له سیند څخه پوري وتل.
د پنجدې تر پیښي وروسته د انګلیس - روسیې د سرحدونو ګډ کمیسیون د ۱۸۸۵-۱۸۸۸ کلونو په اوږدو کي د نن ورځي افغان_ازبک پوله په نښه کړه. 

د پولې ختیځه برخه (چي اوس د افغان-تاجک پولي یوه برخه ده) تر ۱۸۹۳-۹۵ پورې لاهم محدوده نه وه، څو چي د افغانستان امیر عبدالرحمن خان موافقه وکړه ترڅو د امو سیند شمال ته د ځمکو په اړه له هر ډول ادعا څخه تیر سي. 

په ۱۹۲۱ کي د شوروي-افغانستان یو تړون لاسلیک سو چي له مخې یې روسیې موافقه وکړه ترڅو "افغانستان ته د تیرې پیړۍ په وروستیو کې سرحدي ولسوالۍ بیرته وسپاري، خو دې تړون عملي بڼه خپله نکړه، او بیرته په ۱۹۴۶ کي له منځه ولاړی. 

په ۱۹۷۹ کي د شوروي د ۴۰ مې اردو سرتیرو په افغانستان باندې د شوروي یرغل د یوې برخي په توګه مزارشریف او کابل ته د رسېدو لپاره له ترمز څخه حرکت ترسره کړ.  دوی وروسته پر دغه ځای د دوستۍ پل جوړ کړ چي په رسمي توګه په 1982 کي پرانستل سو، خو افغان مجاهدینو د جګړو پر مهال خپل هدف وګرځاوه، او ستراتیژیک اهمیت یې کمزوری سو.   شوروي پوځ په ۱۹۸۹ کال کي له افغانستانه ووتی.

د دوستۍ پل له ۱۹۹۷ څخه تر ۲۰۰۱ پورې د طالبانو د یرغل له ویري د ازبکانو له خوا وتړل سو، څو چي په ۲۰۰۱ کال کې د دوی له سقوط وروسته د مرستي لپاره بېرته پرانیستل سو.  د دوستۍ پل د ازبکستان او افغانستان تر منځ یوازینۍ ثابته لاره ده. کله چي د ۲۰۲۱ کال په نیمايي کي بلخ ولایت د طالبانو لاس ته ولوېد، یو شمېر افغان پوځي پرسونل او ملکي وګړي له همدې پولي ازبکستان ته ولاړل.  په ۲۰۲۲ کال کې د ترمز نړیوال سوداګریز مرکز پرانیستل سو، چي افغان اتباعو ته اجازه ورکوي ترڅو تر ۱۰ ورځو پوري په ترمز کي د سفر له ویزې پرته پاته سي.