عبدالحمید مومند

عبدالحمید مومند (د پښتو ژبې نازکخیال شاعر) 
 Abdul Hamid Momand: The Master of Stylistic Sophistication 

عبدالحمید مومند (۱۶۶۰ – ۱۷۳۲ زېږدیز) د پښتو ادبیاتو د کلاسیک پېر یو له خورا پیاوړو، منلو او اغېزناکو شاعرانو څخه دی. نوموړی په پښتو ادب کې د "نازکخیالۍ" او "هندي سبک" د بنسټګر او مخکښ په توګه پېژندل کېږي.

 عبدالحمید مومند لقب ماشوخېل، نازکخیال ادبي سبک هندي سبک (Indian Style) د ژوند پېر د ۱۷مې پېړۍ پای او ۱۸مې پیل مړینه شاوخوا ۱۷۳۲ ز (پېښور) علمي درجه کلاسیک استاد

 ژوندلیک او شخصیت 
عبدالحمید مومند د پېښور سویل ته په "ماشوخېلو" کلي کې زېږېدلی و. هغه یو دیني عالم، صوفي مزاجه او خورا متواضع انسان و. حمید مومند خپل ټول ژوند مطالعې، عبادت او د شعر پنځونې ته وقف کړی و. هغه د خپل وخت له سیاسي جنجالونو لیرې و او یوازې یې د مانا او فکر په نړۍ کې ژوند کاوه.

 ادبي سبک او ځانګړنې 
د حمید مومند شاعري د پښتو ادبیاتو په تاریخ کې یو نوی فصل پرانیست. د هغه د سبک مهمې ځانګړنې لاندې ټکي دي:

 نازکخیالي: هغه په خورا وړو او دقیقو موضوعاتو کې لوی مانیز حقایق لټول.
 تمثیل او تشبیه: حمید مومند د پښتو ژبې د تشبېهاتو پاچا ګڼل کېږي. هغه د مادي شیانو په وسیله معنوي مفاهیم په خورا هنري بڼه انځور کړي دي.
 اخلاقي او عرفاني محتوا: د هغه په کلام کې د نړۍ بې ثباتي، د نفس ملامتي او د اخلاقي لوړتیا درسونه په زیاته کچه موندل کېږي.
 هندي سبک: حمید لومړنی پښتو شاعر و چې د فارسي ادبیاتو "هندي سبک" (سبک هندي) یې په خورا مهارت پښتو ته راولېږدوه.

 پېژندل شوي لیکلي اثار 
د حمید مومند اثار د پښتو ژبې له ادبي شاهکارونو څخه ګڼل کېږي:
 در او مرجان: د هغه د دیوان نوم دی چې د مانیزو ملغلرو څخه ډک دی.
 نیرنګ عشق: دا یو مثنوي داستان دی چې په خورا هنري ژبه لیکل شوی.
 شاه او ګدا: یو بل مشهور مثنوي اثر دی چې فلسفي او عرفاني اړخونه لري.

 په پښتو ادب کې مقام 
حمید مومند د خپلې نازکې طبعې له امله د "حمید ماشوخېل" په نوم هم شهرت لري. د هغه شاعري دومره خوږه او روانه وه چې د هغه د وخت نورو شاعرانو او وروستیو نسلونو تل د هغه پر سبک د تلو هڅه کړې ده. هغه پښتو غزل ته د یوې نوې رنګینۍ او ظرافت روح ورکړ.

 اخځلیکونه 
 کابل پوهنتون - د پښتو ادبیاتو تاریخي څېړنې
 د افغانستان د علومو اکاډمي - د کلاسیکو ادبیاتو مرکز
 پوهاند مجاور احمد زیار، "د حمید مومند د سبک ځانګړنې".
 د پښتو ادبیاتو کلاسیک پېر او حمید مومند
وېشنيزه:پښتانه شاعران
وېشنيزه:کلاسیک ادبیات
وېشنيزه:ژبه
وېشنيزه:پښتو ادبیات