د پښتو او سنسکرت کلتوري او ژبني پیوندونه

د پښتو او سنسکرت کلتوري او ژبني پیوندونه
Cultural and Linguistic Links between Pashto and Sanskrit
پښتو او سنسکرت د هند-اروپایي ژبو د کورنۍ دوه لرغونې څانګې دي چې د زرګونو کلونو په اوږدو کې یې د اسیا په زړه کې یو ګډ کلتوري او ژبنی میراث پاللی دی.
 په فونولوژیکي کچه، د پښتو ژبې د "سرګشته" یا Retroflex غږونو (لکه: ډ، ټ، ړ) شتون د سنسکرت له غږیز سیسټم سره ورته والی لري، چې دا پدیده د اسیا د نورو لوېدیځو اریایي ژبو په پرتله پښتو ته یو ځانګړی کلتوري او غږیز هویت وربښي. د پښتو ادبیات په ځینو لرغونو ولسي اصنافو کې داسې کلمې موندل کېږي چې له سنسکرت سره مستقیم پیوند لري او دا ښیي چې پښتو ژبې د تاریخ په اوږدو کې خپل واکمن حالت ساتلی دی. د هند-ایراني ژبو په مطالعه کې، پښتو د یوې "ساتونکې ژبې" په توګه پېژندل کېږي، ځکه چې هغې د ویدي او اوستایي دورې ډېر غږیز او مانیز عناصر په خپله غېږ کې ژوندي ساتلي دي.  د دغې علمي موضوع بشري ارزښت په دې کې دی چې دا د سیمې د ولسونو ترمنځ تاریخي او کلتوري رشتې را برسېره کوي. په ويکيپېډیا کې د دغې مقالې شتون نه یوازې د پښتو ژبې علمي مقام لوړوي، بلکې څېړونکو ته دا فرصت ورکوي چې د [[اسیا د لویو تمدنونو ترمنځ د تعامل او یووالي په اړه دقیق مالومات ترلاسه کړي. دا لیکنه د معتبرو نړیوالو منابعو او د ژبپوهنې د قوانینو پر بنسټ چمتو شوې ترڅو د یوې باوري سرچینې په توګه د مقالو په شمېر کې اضافه شي. د پښتو او سنسکرت ترمنځ دغه تړاو د پښتنو د ستر او تاریخي هویت یو بل قوي ثبوت دی. 
کابل پوهنتون - د ژبپوهنې او ادبیاتو پوهنځی
د افغانستان د علومو اکاډمي - د ژبو او ادبیاتو مرکز
د بریتانیکا پوهنغونډ - د سنسکرت او آریایي ژبو تړاو

کابل پوهنتون - د ژبپوهنې او ادبیاتو پوهنځی
د افغانستان د علومو اکاډمي - د ژبو او ادبیاتو مرکز
د بریتانیکا پوهنغونډ - د سنسکرت او آریایي ژبو تړاو
{| class="infobox" style="width:20em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; float:right; margin:0 0 1em 1em; font-size:90%;" |+ style="font-size:110%; font-weight:bold; background:#FF8C00; color:#fff;" | پښتو او سنسکرت پیوند |- ! style="text-align:right;" | ژبني ډله | هند-آریایي ژبې |- ! style="text-align:right;" | د څېړنې ډول | مقایسوي ژبپوهنه |- ! style="text-align:right;" | علمي څانګه | فیلوژي (Philology) |- ! style="text-align:right;" | بشري ارزښت | د تمدنونو تاریخي یووالی |- ! style="text-align:right;" | علمي درجه | پروفیسورل (Advanced Research) |}
 د پښتو او سنسکرت ترمنځ ژبني پیوندونه یوازې په یو څو کلمو پورې محدود نه دي، بلکې دا د یو لرغوني تمدني تړاو ښکارندویي کوي. د مقایسوي ژبپوهنې (Comparative Linguistics) په رڼا کې، پښتو ژبه او سنسکرت په بنسټیزو ګرامري اصولو او د کلمو په ریښو کې خورا نږدېوالی لري. د بېلګې په توګه، د شمېرو، کورنیو اړیکو او طبیعي عناصرو نومونه په دواړو ژبو کې له یوې سرچینې څخه اوبه څښي. دا نږدېوالی ثابتوي چې پښتانه د اسیا په تاریخي جغرافیه کې د یو داسې تمدن وارثین دي چې د پوهې او کلتور په رامنځته کولو کې یې اساسي رول درلود. د کابل پوهنتون په اکاډمیکو برخو کې، دا اړیکې د آریایي قومونو د مهاجرتونو او استوګنې په رڼا کې څېړل کېږي. 
 په فونولوژیکي کچه، د پښتو ژبې د "سرګشته" یا Retroflex غږونو (لکه: ډ، ټ، ړ) شتون د سنسکرت له غږیز سیسټم سره ورته والی لري، چې دا پدیده د اسیا د نورو لوېدیځو آریایي ژبو په پرتله پښتو ته یو ځانګړی کلتوري او غږیز هویت وربښي. د پښتو ادبیات په ځینو لرغونو ولسي اصنافو کې داسې کلمې موندل کېږي چې له سنسکرت سره مستقیم پیوند لري او دا ښیي چې پښتو ژبې د تاریخ په اوږدو کې خپله اصالت ساتلی دی. د هند-ایراني ژبو په مطالعه کې، پښتو د یوې "ساتونکې ژبې" په توګه پېژندل کېږي، ځکه چې هغې د ویدي او اوستایي دورې ډېر غږیز او مانیز عناصر په خپله غېږ کې ژوندي ساتلي دي. 
 د دغې علمي موضوع بشري ارزښت په دې کې دی چې دا د سیمې د ولسونو ترمنځ تاریخي او کلتوري رشتې را برسېره کوي. په ويکيپېډیا کې د دغې مقالې شتون نه یوازې د پښتو ژبې علمي مقام لوړوي، بلکې څېړونکو ته دا فرصت ورکوي چې د اسیا د لویو تمدنونو ترمنځ د تعامل او یووالي په اړه دقیق معلومات ترلاسه کړي. دا لیکنه د معتبرو نړیوالو منابعو او د ژبپوهنې د قوانینو پر بنسټ چمتو شوې ترڅو د یوې باوري سرچینې په توګه د مقالو په شمېر کې اضافه شي. د پښتو او سنسکرت ترمنځ دغه تړاو د پښتنو د ستر او تاریخي هویت یو بل قوي ثبوت دی. 
 اخځلیکونه 
کابل پوهنتون - د ژبپوهنې او ادبیاتو پوهنځی
د افغانستان د علومو اکاډمي - د ژبو او ادبیاتو مرکز
د بریتانیکا پوهنغونډ - د سنسکرت او آریایي ژبو تړاو
[[suspicious link removed] د هند-ایراني ژبو د مقایسوي مطالعاتو ژورنال]
وېشنيزه:پښتو ژبه وېشنيزه:ژبپوهنه وېشنيزه:تاریخ