د نړۍ لوړ وګړي

د نړۍ لوړ وګړي يا د نړۍ هسک وګړي هغه وګړي دي چې په نړيواله کچه تر ټولو لوړه ونه (قد لري).
د گینیس ورلډ ریکارډونو له مخې، د متحده ایالاتو رابرټ واډلو (۱۹۱۸-۱۹۴۰) په ليکلي تاریخ کې ترټولو لوړ سړی و، چې اندازه یې د  هغه د مړینې په وخت  .  وه.
د لوړ قد لرونکو په اړه گڼ شمېر ادعاوې او راپورونه شته، چې تر ډېره د باوري سرچينو له خوا نه دي تائيد شوي. د لرغونو زمانو راهیسې، د لویو انساني کنکالونو موندنې راپور شوي. چې فکر کېده چې دا به د افسانوي پېريانو ډانچې وي، دا هډوکي وروسته د تاریخي حیواناتو لکه نهنگانو او پيلانو پاتې شونو په توگه گڼل شوي.      په ۱۸ او ۱۹ پېړیو کې په امریکایي ورځپاڼو کې د لوی انساني کنکالونو په اړه منظم راپورونه    خپاره شول چې شايد  د "پیټریفایډ" کارډیف جاینټ له قضيې يې الهام اخيستی وي.   

 نارینه 
دا د نړۍ تر ټولو لوړو ونو لرونکو وگړو نوملړ  دی چې د گینیس نړۍ ريکارډونو یا نورو باوري سرچینو لخوا تایید شوی.

 هېواد لوړوالی (ونه)  نوم توضيح ژوندمهال  سليمانه عبدالصمد  رسماً په گينس نړيوال ريکاډونو کې ثبت نه دی. امريکا متحده ايالات رابرت وادلو په تاريخ کې تر ټولو لوړ قد لرونکی انسان  په اتلس کلنۍ کې یې وزن ۱۹۹ کیلو گرامه و. ده یوازې ۲۲ کاله عمر وکړ او مړ شو. د واډلو په جنازه کې ۴۰۰۰۰ څلوېښت زره کسانو گډون کړی وو. دی د امریکا متحده ایالتونو په الټون ښار کې زېږیدلی و. دا موضوع گينس نړيوالو ريکاډونو هم تائيدکړې ده. ۱۹۱۸–۱۹۴۰  جان روگان د نړۍ دوهم جگ قدی انسان. هغه ۷۹ کيلوگرامه وزن درلود او د بندونو د سختوالي انکليوز لرلو له کبله نشو ودرېدلی. په ۱۹۰۵ز کال کې د سختۍ ناروغۍ له امله ومړ. روگان یوازې ۳۷ کاله عمر وکړ. ۱۸۶۸–۱۹۰۵ جان اېف.کارول ۲٫۴۴ ولاړ لوړوالی، ۲.۶۴ متره، د ملا د تیر طبیعي انحنانیت فرض کول.۱۹۳۲–۱۹۶۹  سياه خان لپويي  په اسيا لويه وچه کې لومړنی او په نړۍ کې څلورم جگ قدی انسان چې ۲۵۰ کيلوگرامه وزن لري.۱۹۱۲–۱۹۳۳  ليونډ سټاډنيک د سټاډنیک قد ۲،۵۷ متره و؛ خو تر اخره یې د نړۍ د لوړ قدلرونکو په کتاب کې نوم ونه لیکل شو. د نړۍ د ریکارډونو کتاب«گینس» کې یې د نوم د نه لیکلو علت تراوسه پټ دی. ۱۹۰۹–۱۹۶۳  واينو ميليرين د ۱۹۴۰ز نه تر ۱۹۶۳ز کلونو ترمنځ میلیرین د نړۍ د اوږدې ونې خاوند و. د نوموړي قد ۲،۵۱ سانتي متره و. دی د فنلنډ و او د خپلې لوړې ونې له امله ډېرو خلکو پېژانده. ۱۹۰۹–۱۹۶۳ اېډوارډ بيوپرياد نړۍ جگ قدی ځواکمن غېږنيوونکی په کال ۱۸۸۱ز کال د جنوري په نهمه زېږیدلی و او د ۱۹۰۴ز کال د جولای په درېیمه مړ شو.  د ده قد ۲،۵۱ سانتي متره و. بیوپره د وخت مشهور کښتۍ چلوونکی و او په سرکس کې یې هم کار کاوه. دی د کاناډا و او په امریکا کې ومړ. ۱۸۸۱–۱۹۰۴  سلطان کوسن  د نړۍ د ریکارډونو کتاب«گینس» په ۲۰۰۹ز کال کې کاسان د نړۍ د لوړې ونې لرونکي په نامه ثبت کړ. د کاسان قد ۲،۵۱ سانتي متره و. کاسان د ترکیې په مردین ښار کې زېږیدلی و او په ترکیه کې د لوړې ونې په نامه یې شهرت درلود.. ۱۹۸۲– برنارډ کوينچې د لومړۍ نړېوال جگړې ثبت پېژندکارت کې يې ۸ فوټه قد ښودل شوی، چې شايد د مرگ پرمهال ۸ فوټه او ۴ اېنچه(۲.۵۴متره) قد درلود.د متحده ایالاتو په انټون ښار کې زېږیدلی و. د ده قدر ۲،۵۴ سانتي متره و، چې په خپله سیمه کې د لوړې ونې په نامه یې شهرت لاره.۱۸۹۷–۱۹۲۱ ډون کوېهلرپه ۱۹۷۰ لسيزه کې د نړۍ تر ټول جگ قد لرونکی شخص. هغه يوه غبرگونې خور هم لرله چې ۱.۷۵ متره (۵ فوټ ۹ انچه)ونه يې لرله.په کال په ۱۹۷۰ز کې د کوهلر د نړۍ د اوږدې ونې لرونکی شخص و. کوهلر د متحده ایالاتو په مونتانا ښار کې زېږیدلی و.۱۹۲۵–۱۹۸۱ ويکاس اوپال په کال ۱۹۸۶ز کال په هندوستان کې وزېږیده. کومار ډېر عمر ونه کړ او د ۲۰۰۷ز کال د جون په دېرشمه یې له دې نړۍ د ډیلي په یوه روغتون کې سترگې پټې کړې. کومار تر اوسه په هندوستان کې د لوړې ونې لقب گټلی دی. په رسمي ډول گينز نه دی اندازه کړی.  ۱۹۸۶–۲۰۰۷ مرتضی مهرزاد په اوس وخت کې په ایران کې تر ټولو لوړ سړی او د ایران د والیبال د ملي ټیم لوبغاړی.۱۹۸۷-  پاټریک کوپر او.بريند خپل وخت تر ټولو لوړ او په طبي تاريخ کې لومړی انسان چې ۸ فوټه قد يې درلود، د هغه پاتې شوني هډوکي په ۱۹۷۲ کال کې بيا ترڅېړنې لاندې ونيول شول او رسماً يې د هغه لوړوالی تائيد کړ.۱۷۶۰–۱۸۰۶  براهيم تکی اله د نړۍ تر ټولو اوږده پل لرونکی انسان چې ۱ فوټ او ۳ اینچه (۳۸ سانتي متره) د پښتو تلي لري.Confirmed: Brahim Takioullah sets world record for largest feet - October 2011 - - Latest news - Guinness World Records۱۹۸۲- جوليوس کخدا چې د ده او روگان د ژوند کلونه هممهاله وو، نو شايد د نړۍ تر ټولو لوړ سړی و نه اوسي.۱۸۷۲–۱۹۰۲ گابرېل اوستوانوهغه د گينس ريکاډونو په کتاب کې له ۱۹۸۸ تر ۱۹۹۰ پور لوړ قدر لرونکی شخص وو.کېدای شي د افريقا تر ټولو جگ قد لرونکي شخص په توگه ثبت شوی وي.۱۹۴۴–۱۹۹۰ سليمان علي نشنوس يو ليبيايي شخص چې شايد د باسکټبال تر ټولو لوړ قد لرونکی شخص واوسي. ۱۹۴۳–۱۹۹۱ انتون دوفرانکن پوينټ د دېرش کلنې جگړې پرمهال يې ژوند کاوه. د هغې اسکلېټ وروسته اندازه شو، چې ۸ فوټه (۲۴۴سانتي متره) تثبيت کړای شو.نامالوم  ژنگ چونکای  د چين تر ټولو لوړ سړی چې لاهم ژوندی دی۱۹۸۳–   گوجيانو ميتو په تاريخ کې د مسلکي څوک وهنې لوړترين شخص. ۱۹۱۴–۱۹۳۶   سوپاروونو  د ۲۰۰۹ ز کال د ډېسمبر مياشت کې د اندونېزيا ملي موزيم(MURI) له خوا رسمي ثبت شوی لوړ قدی شخص.Breaking News | The Straits Times ۱۹۸۵–۲۰۱۲  فليپ بيريل  په پورتوريکو کې ثبت شوی تر ټولو لوړ ترين قد ريکاډ.۱۹۱۶–۱۹۹۴  الېگساندر سيزوننکو دشوروي باسکټبال لوبغاړی.So lebt der längste Mensch der Welt, Jens Hartmann   ۱۹۵۹–۲۰۱۲  گروگو کوسيچد ریکارډ له مخې تر ټولو لوړ کروشیايي. په هغه وخت کې د اتریش-هنگري تر ټولو لوړ قدی تبعه. Le saviez-vous?  Les gullivers de Dalmatie  ۱۸۹۲–۱۹۱۸  بايو شيشون په گينس نړيوال ريکاډونه کې تر سېپتمبر ۲۰۰۹ پورې لوړ قدی انسان چې ځای يې سلطان کسن ونيو.World's tallest man gets married 2007/03/28 BBC ۱۹۵۱– اوندور گونگور د شلمې پېړۍ په لومړيو کې د منگولیا یو ډېر لوړ سړی. ځینې ​​نورې سرچینې حتی د هغه قد ۲.۴۵ متره (۸ فوټه) وايي.۱۸۸۰/۸۵ – ۱۹۲۵/۳۰ انگوس ماکاسکيل د سکاټلينډ تر ټولو لوړ سړی. ۱۸۲۵–۱۸۶۳ سون مينگ مينگ د چين د باسکيټبال لوبغاړی چې د خپل ژوند په اوږدو کې يې په چين کې د دوهم لوړ سړي په توگه درجه بندي شوی وه.۱۹۸۳– والټر اشترواب د ژوند تر اخره د جرمني تر ټولو لوړ سړی گڼل کېده.http://www.thetallestman.com/riesewalterstraub.htm۱۹۲۵–۱۹۸۶ ري ميونگ هوند شمالي کوريا پخوانی باسکيټبال لوبغاړی.۱۹۶۷– رضوان شربيب له بايو شيشون او سون مينگ مينگ دمخه د گينس نړيوال ريکاډونه کتاب کې تر  ۲۰۰۵ ز کال جنورۍ ۱۵ مې د نړۍ تر ټولو لوړ سړی.۱۹۶۸–/ ايگور ووکووينسکي اوسمهال په متحده ايالاتو کې اوسېدونکی تر ټولو لوړ سړی، هغه په اصل کې د اوکراين تبعه دی، چې روچستر ماينسوتا ته په دې خاطر وکوچېده، چې ترڅو په مايو روغتون کې د هغه درملنه وشي، په دې ورستي کې هغه په فلمونو او سوداگريزو اعلاناتو کې هم راڅرگنديږي، هغه د خپل هغه کميس له کبله چې «د اوباما لوی ملاتړی» پرې ليکل شوی وو، مشهور دی.IMDB - Igor Vovkovinskiy ۱۹۸۲– جورج بل پخوانی لوړه ونه لرونکی امريکايي.MSNBC – 7-foot-8 deputy nation's tallest man۱۹۵۷– ياسوکا اوکاياماد باکسيټبال ملي انجمن کې ترټولو لوړه ونه لرونکی لوبغاړی.۱۹۵۴–  ادم راينرهغه د ۲۱ کلنۍ په عمر کې ۱.۱۸ متره (۳ فوټ ۱۰ انچه) او د مړینې پر مهال ۲.۳۴ متره (۷ فوټ ۸ انچه) لوړ و. ۱۸۹۹–۱۹۵۰  يوهان کريسټين پيټرسون د آيسلينډ يو جگ قدی شخص. ۱۹۱۳–۱۹۸۴  ناصر صومرو په پاکستان کې استوگن لوړ قدی سړی.  پل استرجسنوموړی په متحده ايالاتو کې د پوهنتونو(کالجونو) باسکيټبال لوبغاړو کې يو جگ قدی لوبغاړی و.۱۹۸۷-  نيل فينگلتون پخوانی لوړه ونه لرونکی انگرېز.۱۹۸۰– ۲٫۳۱ حسين بيساد په سوماليا کې تر ټولو لوړه ونه لرونکی سړی.۱۹۷۵– الام چانا  تر ۱۹۸۸ ز کال پورې لوړه ونه لرونکی شخص گڼل کېده.۱۹۵۳–۱۹۹۸ کني جورج لوړه ونه لرونکی باسکيټبال لوبغاړی.۱۹۸۷–  خورخه گونزاليس  باسکيټبال لوبغاړی، هنرمند او د ډبليو ډبليو اي لوبغاړی.۱۹۶۶–۲۰۱۰ چارليز بيرنا  د هغې اسکليټ ډانچه د ښکاريانو موزيم کې خوندي ده.۱۷۶۱–۱۷۸۳ ۲٫۳۱ ماکس پالمېر لوبغاړی او مسکلي غېږنيونکی.Reference Below GBWR '72-'73 etc.۱۹۲۷–۱۹۸۴ گېروگې مورېسان د بل چا سره په گډه د NBA باسکیټبال تاریخ کې د ترټولو لوړ لوبغاړي په توگه.۱۹۷۱– مانوتې بول د بل چا سره په گډه د NBA باسکیټبال تاریخ کې د ترټولو لوړ لوبغاړي په توگه۱۹۶۲–۲۰۱۰ تران تان پو د هغه تر مرگه ۲۰۱۰ پورې د ختيځې اسيا لوړ قد لرونکی سړی۱۹۴۷–۲۰۱۰.  شېرخان د افغانستان تر ټولو لوړ قد لرونکی انسان. کريسټوفر گرينر پخوانی لوړه ونه لرونکی انگرېز ۱۹۴۳- ساد کايچې باکسيټبال لوبغاړی CB Breogán.Saad Kaiche y sus 229 centímetros, a prueba en Lugo۱۹۸۵– سلاوکو ورانېسد مونتېنېگرو باسکيټبال ملي لوبډله کې لوړه ونه لرونکی لوبغاړی۱۹۸۳– يايو مينگ  د NBA  کېتر ټولو لوړه ونه لرونکی لوبغاړی تر هغې چې په ۲۰۱۱ کې تقاعد شو.۱۹۸۰– شاون برډلي  د NBA، پخوانی لوبغاړی ۱۹۹۳–۲۰۰۵.۱۹۷۲–  ماتيو مک گروري د هغه د مرگ نېټې ۲۰۰۵ پورې د نړۍ لوړه ونه لرونکی لوبغاړی.Matthew McGrory official site۱۹۷۳–۲۰۰۵ مارگاريتو ماچوکوای دا مهال د جنوبي امریکا تر ټولو لوړ کس او په امریکا کې پنځم لوړ کس دی.۱۹۶۵–

 سرچينې 

 بهرنۍ تړنې 

 Media related to Tall people at Wikimedia Commons