انتيګوا او بربودا

انټيګوا او بربودا یا انټیګوا باربودا یا انټیګوا بارباډوز یو هېواد دی چې په ختیځ کارابين سمندر کې د ټاپوګانو څخه جوړ دی، چې د سینټ کیټس او نیویس ټاپوګانو ختیځ او د مونټیسرا ټاپو په شمال کې، موقعيت لري، انتيګوا او بربودا خپلواک حکومت لري چې پلازمېنه یې سینټ جانز دی. دا هېواد د مشترک المنافع هېوادونو غړی دی، د دې هېواد پولي واحد ختیځ کارابیني ډالر دی. انتيګوا او باربودا د ۱۹۸۱ کال د نومبر په لومړۍ نېټه له برېتانيا څخه خپلواکي اعلان کړه. د جغرافیایي مالوماتو د سیسټم د وروستیو مالوماتو له مخې، د دې هېواد تر ټولو اوږد اوږدوالی 95 کیلومتره د جنوب څخه شمال ته دی، چې شاوخوا 74 کیلومتره یې د کارابین اوبو څخه جوړه شوې ده. سیستم اطلاعات جغرافیایی

دا هېواد له دوه اصلي ټاپوګانو انتیګوا او باربودا  څخه جوړ شوی دی.

 تاريخ 
کریسټوفر کولمبس د اروپایی هېوادونو څخه لومړنی کس و چې په دې ټاپوګانو کې یې پښه کېښوده. له همدې امله دا هېواد د څه مودې لپاره د اسپانیا تر واکمنۍ لاندې و. لږ وروسته انګریزانو ونیو. دې ټاپوګانو په 1981 کې خپله خپلواکي ترلاسه کړه. له هغه وروسته د انګلستان ملکه د دغه هېواد ملکه شوه او ویر کارن وال برډ یې لومړی وزیر شو. وير کارن وال برډ هغه شخص دی چې انتيګوا او باربودا او نورو کارابین هېوادونو ته یې خپلواکي ترلاسه کړه. 

انتيګوا او باربودا له 1667 راهیسې د برېتانیا مستعمره وه، دې هېواد د 1981 کال د نومبر په لومړۍ نېټه له لويې برېتانیا څخه خپلواکي اعلان کړه.

 سیاست 
ښي|بټنوک| ګیسټون براون، د انتیګوا او باربودا لومړی وزیر، او د چیلي پخوانی ولسمشر میشل باچلیټ
د انګلستان پاچا د دې هېواد واکمن دی چې والي يې په ياد هېواد کې د استازي په توګه واکمني کوي. 

لومړی وزیر د حکومت مشر دی چې معمولا د هېواد د اکثریت یا لوی ګوند له مشر څخه د والي جنرال لخوا ټاکل کیږي. 

د دغه هېواد مقننه څانګه له دوو خونو څخه جوړه ده، مشرانو جرګه او د ولسي جرګه. مشرانو جرګه ١٧ څوکۍ لري، چې استازي يې د والي له خوا ټاکل کيږي. ولسي جرګه ۱۷ څوکۍ لري، چې استازي یې د سیمو له خوا د وړاندیز شویو نوماندانو له ډلې څخه غوره کېږي. د استازیتوب موده پنځه کاله ده. 

د انتيګوا د کارګر ګوند مشر الدر برد  له ۱۹۸۱ څخه تر ۱۹۹۴ پورې د انتيګوا او باربودا لومړی وزير شو. په 1993 کې ، سر جیمز کارلیل د انګلستان د ملکې لخوا د انټیګوا او باربودا د والي په توګه وټاکل شو.

په 2004 کې ، بالډوین سپنسر د انتیګوا او باربودا لومړی وزیر شو.

 جغرافيه 

300px
انتيګوا، د انګلیسي ژبې وینډورډ ټاپوګانو ترمنځ ترټولو لوی ټاپو دی، شاوخوا 23 کیلومتره اوږدوالی او 18 کیلومتره پلنوالی لري او 280 مربع کیلومتره پوښي. د دې ترټولو لوړه نقطه ماونټ باګي (اوباما غر) (402 متره) ده او د ټاپو په سوېل لوېدیځ کونج کې موقعیت لري. باربودا، یوازې 176 مربع کیلومتره مساحت لري، د انتیګوا شمال ته نږدې 48 کیلومتره کې موقعیت لري. په هیواد کې د ریډونډا کوچنۍ غیر آباد ټاپو (1.6 کیلومتره مربع) هم شامل دي ، کوم چې اوس د طبیعت زیرمه ده. انټيګوا د بندرونو او طبیعي ساحلونو سره ژور ساحل لري، او باربودا لوی لویدیز بندر لري. د تودوخې درجه معمولا د 20 څخه تر 35 درجو پورې توپیر لري. اوسط کلنی باران یوازې 1,140 ملي میتر دی، چې دا د ختیځ کیریبین ټاپوګانو ترټولو لمر جوړوي، او شمال ختیځ بادونه تقریبا ثابت دي. https://uwiseismic.com/island-profiles/antigua-and-barbuda/

د دې هېواد پلازمېنه سینټ جان ښار دی چې د 31,000 نفوس سره. د انټيګوا او باربودا مساحت 280 مربع کیلومتره دی او نفوس یې 84,522 تنه دی. انتيګوا او باربودا کوم لوی ښارونه نلري.

 هېوادنی وېش 
د هېواد د ویش له مخې، انتیګوا او باربودا د 6 ایالتونه او 2  تړلې ولسوالۍ (*) لري.
نقشهايالت/تړلې سيمهوينګ عمومي نقشهlink=دوتنه:Antigua_parishes_english.png|150x150px باربودا*Barbudalink=دوتنه:Antigua_and_Barbuda_map.png|200x200px ریډونډا*Redonda سینټ جورجSaint George سینټ جانSaint John سینټ مریمSaint Mary سینټ پاولSaint Paul سینټ پیټرSaint Peter سینټ فیلیپSaint Philip

 اقتصاد 
د انټيګوا او باربودا اسعارو د ختیځ کارابین ډالر د یو سینټ واحد سره ویل کیږي. سیاحت په انټیګوا او باربودا کې یو له خورا مهم صنعتونو څخه دی. انټيګوا او باربودا د ملګرو ملتونو د مشترک المنافع غړي دي.
ښي|بټنوک| د جمیکا کینکیډ عرف ایلین سنتیا پوټر ریچارډسن د انټيګوا او باربوډا څخه یهودي لیکواله ده چې په متحده ایالاتو کې ژوند کوي.
د انټيګوا او باربودا 81٪ خلک تور دي، 13٪ سپین دي، او 3٪ مخلوط نژاد دي، همدارنګه د انټیګوا او باربودا د 73٪ خلکو مذهب پروټسټینټ او 10٪ کاتولیک دی. د انټيګوا او باربودا رسمي ژبه انګلیسي ده، د انګلیسي سره د ځایی کریول ژبه هم کارول کیږي.

 د هیواد مشهور خلک 

 جمیکا کینکیډ ، لیکوال

 اړوندې پوښتنې 

 په انټیګوا او باربودا کې د ښارونو لیست
 د انټيګوا او باربودا عمومي ټاکنې (2018)
 د امنیت شورا ۴۹۲ پریکړه لیک
 ارما طوفان

 سرچينې 

 ويکيپېډيا، ګډونوال، انګليسي وکيپېډيا، ۸ اپرېل ۲۰۱۸.
وېشنيزه:Pages with unreviewed translations