عبدالرحمن داخل

ابو المطرف عبدالرحمن بن معاویه ( ۱۱۳-۱۷۲ هجري / ۷۳۱-۷۸۸ زیږدیز ) چې د قریشو د باز، لومړي عبدالرحمن او عبدالرحمن الداخل په نومونو هم پیژندل کیږي، د اندلس لومړی اموي واکمن وو. عبدالرحمن په ۱۳۸ هجري سپوږمیز / ۷۵۴ زیږدیز کال کي په اندلس کې د امويانو دولت پر پښو ودراوه، او یاده پېښه وروسته له هغه رامنځ ته سوه کله چي نوموړی په اسلامي نړۍ کي د عباسي واکمنانو له ویري د شام څخه اندلس ته وتښتېد. د یادوني وړ ده چي په ۱۳۲ هجري / ۷۵۰ زیږدیز کال کي په دمشق کي د امويانو د دولت له پرځېدو وروسته عباسيانو په ټوله اسلامي ولایاتو او ښارونو کي ددغه کورنۍ د شهزادګانو تعقیب پیل کړی وو.

عبدالرحمن اندلس ته هغه مهال زړه ښه کړ کل چۍ د امويانو ملاتړو او وفادارانو له هغه سره بیعت وکړ، او د مسره له جګړې وروسته یې د قرطبې ښار په لاس راوړ او همدغه ځاي یې د خپلي واکمنۍ پلازمېنه وګرځول. عبدالرحمن خپله ۳۳ کلنه واکمني په اندلس کي د پاڅونونو او ناکراریو په ځپلو کي تېره کړه، او خپلو ځایناستو ته یې یو داسي امارت پریښود چي نږدې درې پیړۍ یې دوام وکړ. عبدالرحمن ددې ترڅنګ په اندلس کي د یو ستر اسلامي تمدن بنسټ هم کښېښود، چي له امله یې دغه هیواد په راتلونکو څو پېړیو کي د مسلمانانو د سوکالۍ او پوهنیز انقلاب ټاټوبۍ وګرځېدی او علمي اغیزي یې د اروپا تر لیري سیمو پوري وغځېدلې.