ارنسټ شېکلټن

سر ارنسټ هینري شېکلټن (انګليسي: Sir Ernest Henry Shackleton)(۱۵ فبروري ۱۸۷۴ - ۵ جنوري ۱۹۲۲) یو انګلیس-آیرلینډي انټارکټیک سپړونکی و چې د انټارکټیکا لپاره یې د دریو برتانوي سفرونو مشري وکړه. هغه د هغه دورې یو له اصلي شخصیتونو څخه و چې د انټارکټیکا د اکتشاف د اتلولۍ دورې په نوم پیژندل کیږي.

شېکلټن د ایرلینډ د کاونټي کیلډیر په کیلکیا کې زیږیدلی، او د هغه انګلیس-آیرلینډي کورنۍ  د لسو کلونو په عمر د سویلي لندن په څنډه کې سیډنهم ېکلټن  شوه. د قطبي سیمو په اړه د شیکلټن لومړۍ تجربه د ۱۹۰۱-۱۹۰۴ کلونو د کپتان رابرټ فالکن سکاټ د کشف په سفر کې د دریم افسر په توګه وه، چې له هغه ځایه هغه د روغتیا له امله ژر کور ته واستول شو، وروسته له هغه چې هغه او د هغه ملګري سکاټ او اډوارډ اډرین ویلسن د ۸۲ درجې سانتي ګراد عرض البلد ته د مارچ کولو سره یو نوی سویلي ریکارډ جوړ کړ. د ۱۹۰۷-۱۹۰۹ کال د نمرود د سفر په جریان کې، هغه او درې ملګرو یې د ۸۸°۲۳′ سویل د لرې سوېلي عرض البلد یو نوی ریکارډ جوړ کړ، یوازې ۹۷ جغرافیایي میلونه (۱۱۲) قانوني میلونه یا ۱۸۰ کیلومتره) د جنوبي قطب څخه لرې، د اکتشاف په تاریخ کې قطب ته ترټولو لوی پرمختګ وو. همدارنګه، د هغه د ټیم غړو د ایریبس غره ته وخوت، چې د انټارکټیکا تر ټولو فعال اورشیندی دی. کور ته په راستنیدو سره، شېکلټن د اوم اېډوارډ پاچا لخوا د هغه د لاسته راوړنو لپاره د نایټ لقب ورکړل شو.

وروسته له هغه چې د ۱۹۱۱ کال په ډسمبر کې د روالډ امونډسن د فتحې سره شېکلټن طب ته سیالي پای ته ورسېده، شېکلټن خپل پام د قطب له لارې د سمندر څخه بحر ته د انټارکټیکا تیریدو ته واړاوه. د دې هدف لپاره، هغه د هغه څه لپاره چمتووالی ونیو چې د ۱۹۱۴-۱۹۱۷ کلونو د امپریال ټرانس انټارکټیک سفر په توګه بدل شو. دا سفر هغه وخت له ناورین سره مخ شو کله چې د دوی کښتۍ ، په پېک یخ کې بنده شوه او بالاخره د انټارکټیکا څخه بهر د ویډیل بحر کې په ۲۱ نیټه د ۱۹۱۵ کال د نومبر میاشت ډوبه شوه . عمله د سمندر په یخ کې د کمپ کولو له لارې وتښتېده تر هغه چې ټوټه ټوټه شوه، بیا یې د ژغورنې کښتۍ پیل کړې ترڅو د ایلیفنټ ټاپو او په پای کې د سوېلي اتلانتیک ټاپو سوېلي جورجیا ته ورسیږي، او د  د شېکلټن په خورا نامتو کارنامې کې سمندري سفر سره مخ شول.. هغه په ۱۹۲۱ کال کې د شېکلټن-رویټ سفر سره انټارکټیکا ته راستون شو خو د زړه د حملې له امله مړ شو کله چې د هغه کښتۍ په سوېلي جورجیا کې لنګر وه. د خپلې میرمنې په غوښتنه، هغه په ټاپو کې پاتې شو او د ګریټویکن هدیرې کې ښخ شو. د انډیورنس ویجاړی د شېکلټن له مړینې څخه یوازې یوه پیړۍ وروسته کشف شو.  

د هغه د سفرونو څخه لرې، د شېکلټن ژوند عموما نا آرامه او نا بشپړ و. د شتمنۍ او امنیت لپاره د چټکو لارو په لټه کې، هغه سوداګریزې پروژې پیل کړې چې بریالۍ نه شوې، او هغه په پور کې په دروند ډول مړ شو. د هغه له مړینې وروسته، په مطبوعاتو کې د هغه ستاینه وشوه، خو وروسته په لویه کچه هېر شو، پداسې حال کې چې د هغه د سیال سکاټ اتلولي شهرت د ډیرو لسیزو لپاره دواېکلټن د. په شلمه پیړۍ کې وروسته، شېکلټن "بیا کشف شو"،  او هغه په سختو شرایطو کې د مشرتابه لپاره یو رول ماډل شو.  د شېکلټن یو معاصر، سر ریمونډ پریستلي ، په ۱۹۵۶ کال کې د برتانوي ساینس ټولنې ته په خپله وینا کې وویل: "سکاټ د ساینسي میتود لپاره، امونډسن د سرعت او موثریت لپاره مګر کله چې ناورین راشي او ټولې هیلې له منځه لاړې شي، نو په خپلو زنګونونو کې کښیناستئ او د شېکلټن لپاره دعا وکړئ"، هغه څه بیانوي چې اپسلي چیري-ګارارډ د خپل ۱۹۲۲ کال د یادښت "د نړۍ ترټولو بد سفر" په سریزه کې لیکلي وو. په ۲۰۰۲ کال کې، شېکلټن د بي بي سي په یوه نظرپوښتنه کې د ۱۰۰ غوره برتانویانو په لیست کې یوولسم مقام ته رایه ورکړه.