پښتو بدله

پښتو بدله

پښتو بدله په ولسي ادبیاتو کې یو داستاني او حماسي برخه ده.

پښتو بدلهPashto Epic Ballad
پښتو بدله د پښتو ولسي شاعرۍ یو له خورا مهمو او پخوانیو اصنافو څخه ده چې له موسیقۍ سره نه شلېدونکی تړاو لري. دا صنف په اصل کې یو اوږد منظوم داستان دی چې په حجرو، دېرونو او ولسي غونډو کې د سندرغاړو لخوا په ځانګړي تال سره ویل کېږي. بدلې د پښتنو د شفاهي تاریخ، ملي حماسو او عشقي داستانونو د خوندي کولو تر ټولو پیاوړې وسیله ګڼل کېږي.

جوړښت او ډولونه

بدله د جوړښت له پلوه د مثنوي او چاربیتې له ځینو ځانګړنو سره نږدېوالي لري، خو د ویلو اسلوب یې جلا دی. دا ژانر په دوه عمده برخو وېشل کېږي:

رزمي او حماسي بدلې چې پکې د قومي جګړو، د غازیانو د مېړانې او د تاریخي پېښو بیان وي.

عشقي او ولسي بدلې چې د مشهورو داستانونو لکه ادم خان او درخانۍ، فتح خان باريڅي او نورو فولکلوریکو کیسو انځورګري کوي.

کلتوري ارزښت

بدلې په پښتني ټولنه کې د یوې تعلیمي او تفریحي سرچینې په توګه کارول شوي دي. په پخوانیو وختونو کې خلکو خپل تاریخ او کلتوري ارزښتونه د بدلې په بڼه یادول او له یوه نسل څخه یې بل ته لېږدول. د افغانستان د علومو اکاډمۍ او پښتو اکاډمۍ په خپلو څېړنو کې د زرګونو بدلې ټولولو ته اشاره کړې ده.

اړوند موضوعات

پښتو ولسي کیسې

پښتو چاربيته

ولسي موسیقي

پښتني دودونه

معتبرې سرچینې (References)

پټه خزانه: د پښتو ادبیاتو تاریخي مرجع

د افغانستان د علومو اکاډمي (Academy of Sciences of Afghanistan)

پښتو اکاډمي (Pashto Academy - Peshawar)

بي بي سي پښتو: کلتور او هنر

لروبر: ادبي او کلتوري ارشیف