ظاهر بایبارس

ملک ظاهر رکن الدین بایبارس ( 1223/1228 - 1 جولای 1277)چي  په عام ډول د بیبرس یا بیبار په نوم او د ابو الفتوح په لقب هم پېژندل کیږي ، د مصر او سوریې څلورم مملوک سلطان وو او د ترکي کیپچک نسب سره یې اړه درلوده. نوموړي په مملوک سلطنت کي د قطوز ځای ناستی وو.  بیبرس د مصري ځواکونو له هغه قوماندانانو څخه وو چي د فرانسې د پاچا لوئس IX یې په اوومه صلیبي جګړه کي مات کړ.  نوموړي په 1260 کال کي د عین جالوت په جګړه کي د مصري پوځ رهبري هم وکړه، The New Encyclopædia Britannica, Macropædia, H.H. Berton Publisher, 1973–1974, p.773/vol.2 چي د منگول پوځ لومړنۍ تاریخي ماته بلل کیږي او په تاریخ کي یو مهم ټکی ګڼل سوی دی. The history of the Mongol conquests, By J. J. Saunders, pg. 

د بایبارس واکمني په ختیځ مدیترانې سمندر کي د مملوک د واکمنۍ د پیل نښه وه او د دوی د نظامي سیسټم پایښت یې پوره ټینګ کړ. بیبرس دخپلي واکمنۍ پر وخت په لیونټ کي د صلیبیانو شتون پای ته رسولو لپاره لاره هواره کړه او د مصر او سوریې اتحاد یې د سیمې د مخکښ مسلمان دولت په توګه پیاوړې کړ. همدرانګه یې د صلیبیانو او منګولیانو د ګواښونو مخه ونیوله، او دومره توان یې ترلاسه کړ چي د صلیبیانو او منګولیانو له خوا د ګواښونو مخه په مکمله توګه ډپ کړي. د سلطان په توګه، بایبرس هم د ډیپلوماسۍ او هم نظامي اقدام په ترکیب کي پوره بلد وو او د مصر مملوکان یې دومره ځواک ته ورسول چې خپله امپراتوري نوره هم پراخه کړي.

 کورنۍ 

سلطان بیبرس د طرابلس (د ننني لبنان) له یوې میرمني سره واده وکړ چې د عایشه البوشنتیا په نوم یادېدل اړ د یوې مشهوري عربي کورنۍ سره یې اړه درلوده.  عایشه هغه جنګیالي وه چې له خپل ورور حسن سره یې په ګډه د صلیبیانو له ظلمونو سره په شام کي مقابله وکړه. یادي مېرمني د سلطان بیبرس سره هغه مهال ولیدل کله چۍ هغه د محاصرې پرمهال په طرابلس کي پړاو وکړ.همدغه ددوی د میني پیل وو او واده یې هم وکړ.  د عایشه په اړه دقیق معلومات نور نسته چي ایا له بیبرس سره مصر ته راستنه سوه او که په طرابلس کي شهیده سوه. د هغې مقبره په طرابلس کي یو مهم مذهبي او تاریخي ځای وو چي په شلمه پیړۍ کي د فرانسوي استعمارګرو لخوا ویجاړ سو.  

د بیبر له میرمنو څخه یوه بله د امیر سیف الدین نوګي تاتاري لور وه.  بله ښځه یې د امیر سیف الدین غرای تاتاري لور وه.  څلورمه ښځه یې د امیر سیف الدین تمجی لور وه.  پنځمه ښځه یې بیا التتمش خاتون وه،  چي د خوارزمیانو د پخواني امیر برکا خان لور کېدل. شپږمه ښځه یې د منګولیا امیر کرمون اغا لور وه.  د هغې درې زامن سید بارکه ، سولمش او خضیر نومېدل.