ټولنیز تړوند

ټولنيز تړون په سياسي فلسفه کې يو داسې مفهوم دی چې د افرادو او دولت ترمنځ د اړيکو مشروعيت او بنسټ څېړي. دا نظریه وړاندیز کوي چې وګړي په خپله خوښه د خپلو ځینو ازادیو څخه تېرېږي او دولت ته واک ورکوي، ترڅو په بدل کې یې دولت د هغوی د پاتې حقونو، امنیت او ټولنیز نظم ساتنه وکړي.

 تاريخي مخينه 
د ټولنيز تړون ريښې په لرغوني يونان کې ليدل کېږي، خو په عصري بڼه دا بحث په ۱۷مه او ۱۸مه پېړۍ کې د دريو لويو فیلسوفانو؛ توماس هوبز، جان لاک او ژان ژاک روسو له خوا وړاندې شو. هوبز په دې باور و چې د ګډوډۍ د مخنیوي لپاره یو پیاوړی دولت اړین دی، په داسې حال کې چې جان لاک د وګړو پر طبیعي حقونو (ژوند، ازادي او ملکیت) باندې ټینګار کاوه.

 د روسو ليدلوری 
ژان ژاک روسو په خپله مشهوره اثر «ټولنيز تړون» کې استدلال کوي چې رښتینی واک د ولس په لاس کې دی. هغه وايي چې وګړي باید د «عمومي ارادې» تابع وي، ترڅو یوه عادلانه ټولنه رامنځته شي. د روسو له نظره، ټولنیز تړون د دې لپاره نه دی چې وګړي مریان شي، بلکې د دې لپاره دی چې هغوی د قانون تر سیوري لاندې رښتینې ازادي تجربه کړي.

 په معاصر سياست کې ارزښت 
نن ورځ د ټولنيز تړون مفهوم د دموکراسۍ او د بشر د حقونو یو له بنسټیزو ستنو څخه ګڼل کېږي. د نړۍ ډېری اساسي قوانین په حقیقت کې د ټولنیز تړون لیکلې بڼه ده چې د حاکمانو او محکومانو ترمنځ حقوقي او اخلاقي پولې ټاکي. دا تړون هغه وخت ماتېږي کله چې دولت د وګړو د هوساینې او امنیت په تامین کې پاتې راشي.

 سرچینې 
 Hobbes, Thomas, Leviathan.
 Locke, John, Two Treatises of Government.
 Rousseau, Jean-Jacques, The Social Contract.
 Rawls, John, A Theory of Justice.

وېشنيزه:سياسي فلسفه
وېشنيزه:حقوق
وېشنيزه:ټولنپوهنه