ادبي نظریه

ادبي نظریه، د دوو پوهانو ((پینیلوپ براون)) او ((سټیفن سیلیونسن)) لخوا وړاندیز سوې ده چي د ښاییته سالاری د مفکورې په اړه دمرکزونو، د یو شخص د ځان عزت ته د زیان رسولو یا په ټولنیزو تعاملاتو کي په اغیزمنه توګه د مثبتو ټولنیزو ارزښتونو د ادعا کولو لپاره د هڅو په توګه تعبیر سوې ده.         همداډول ادبي نظریه ځان ته درناوي دټولنیز مفهوم په توګه هم راجع کیږي (لکه د " شخصیت خوندي کول " یا " شخصیت له لاسه ورکول ") ترڅو دښایسته سالاری په اړه دځواب په ډول واقع سي، یاهم دمخامخ ګواښونکو عملونو لکه غوښتنې یا توهین مخه ونیسي. 

د ډیرو کلونو راپه دېخوا په بېلابیلو کلتورونوکي دادبي نظریې دمطالعاتو په اړه ، د پینیلوپ براون او سټیفن لیونسن د ادب تیوري خورا مشهوره سوې ده.  که څه هم براون او لیونسن خپل تعریف په نړیواله کچه دتطبیق وړ بللی دی،   خو ددوی نظریه دنورو پوهانو لخوا په بېلابیلو اړخونو کي لکه دکلتوري پلي کولو یا دښایسته سالاری د تفسیر او مفهوم ورکولو په لاره کي له ننګوني سره بیاهم مخ ده. Mills, Sara. 2003. Gender and Politeness. Cambridge: Cambridge University Press.    

 مثبته او منفي څېره (اړخ) 

په ادب کي دڅېرې مفهوم په 19 پیړۍ کي له چینایي ژبي څخه انګلیسي ته رانقل سوی دی.  د "څېرې" مفکوره د ټولنیز اړیکو په برخه کي دټولنیزو ارزښتونو په اړه دفرد دمثبتې ادعا په توګه د اروینګ ګوفمن لخوا د هغه د "څېرې" او "شخصیت" نظریو له لاري اکاډیمیا ته معرفي سول.     دبراون اولیونسن له نظره دګوفمن د "څېرې" دادبي نظریې پربنسټ دانګیرنې له مخي، یوه څېره پردوه ډوله ویشل سوې ده لکه: مثبته او منفي څېره (اړخ).   براون اولیوینسن مثبته څېره پردوه ډوله تعریف کړې ده: مثبته څېره لکه "دهرشخصیت تعریف دهغه دغوښتني مطابق ترسره کول" یاپه بل عبارت دهغه دشخصیت مثبت اړخ په الفاظو بیانول .  منفي څېره بیا دادبیاتو له مخي دې ته ویل کیږي چي یوشخص دخپل انساني حقوقو څخه برخمن اوداغوښتنه ولري چي باید هغه پایمال اوترپښو لاندي نسي لکه دانسان شخصي خپلواکي، دنظر خپلواکي، دژوندکولو خپلواکي اوداسي نور چي دهربالغ انسان په فکر باید ورکول سي .