بنګله دېش ملتپال ګوند

د بنګله دېش ملتپال ګوند  ملتپال   BNP )  د بنګله دېش يو مهم ګوند دی چې په ۱۹۷۸ کال د سېپټمبر په لومړۍ نېټه د بنګله دېش د پخواني ولسمشر ضیاء الرحمن له خوا د ملتپالو نظرياتو سره د خلکو د یووالي په موخه تاسیس شو، BNP وروسته په بنګله دېش کې د خپل اصلي سیال، عوامي لیګ سره یوځای د دوو واکمنو ګوندونو په توګه راڅرګند شو. په پیل کې د لویې خیمې منځلاری ګوند و، وروسته يې بیا د ښي اړخو پالیسیو په لور حرکت وکړ. 

بنګله دېش ملتپال ګوند، چې د "د جګړې د ازادۍ د مبارزینو ګوند" په نوم یادیږي،  د ۱۹۷۸ کال د ولسمشرۍ له ټاکنو وروسته د ضیاالرحمن له خوا تاسیس شو  چې تر ۱۹۸۱ کال، د هغه تر وژنې پورې یې مشر پاتې شو. د رحمان له وژنې وروسته، د هغه کونډې، خالده ضیا ، د ګوند مشري په غاړه واخیسته او په ۲۰۱۸ کې د هغې تر بندي کېدو پورې د دې ګوند مشره وه. له هغه وخت راهیسې طارق الرحمن د ضياالرحمن زوی د دې ګوند د سرپرست په توګه دنده ترسره کوي او له لندن څخه د ګوند چارې پرمخ وړي. 

د بنګله دې ملتپال ګوند د جوړېدو راهیسې، بنګله دېش ملتپال ګوند د ۱۹۷۹ او ۱۹۸۱ ولسمشریزې ټولټاکنې او همدارنګه د ۱۹۹۱،  ۱۹۹۶،  او ۲۰۰۱  عمومي ټولټاکنې ګټلي دي. هغه حکومتونه چې د نيمه ولسمشريزو نظامونو تر ملاتړ لاندې جوړ شوي وو د ضیاء الرحمن په مشرۍ او د پارلماني جمهوریتونو مشري د خالده ضیا په مشرۍ وه چې لومړۍ وزیره وه، رهبري کېدل.  دغه ګوند د ۱۹۹۶ کال د جون په اوومه د ملي ټاکنو په اوومه دوره کې د ۱۱۶ څوکیو په ګټلو سره د دغه هېواد د پارلماني ټاکنو په تاریخ کې د تر ټولو لوی اپوزېسیون ریکارډ خپل کړ.  دا ګوند اوس مهال د ۲۰۱۸ کال له عمومي ټاکنو وروسته په پارلمان کې ۷ استازي لري. 

د بنګله دېش ملتپال ګوند زده کونکو څانګه په ۱۹۹۰ زېږديز کال کې د ارشاد د استبدادي حکومت په وړاندې پاڅون کې یو محرک ځواک و، چې د هغه حکومت له ړنګېدو او په بنګله دېش کې د ولسواکۍ بیا رغولو سره پای ته ورسېد.  بیګم خالده ضیا ، چې له ۱۹۸۳ کال راهیسې یې د ګوند د مشرې په توګه دنده ترسره کوله، د بنګله دېش د لومړۍ ښځینه لومړۍ وزیرې په توګه او د پاکستان له بې نظیر بوټو وروسته د یوه مسلمان اکثریتي هېواد دوهمه ښځینه لومړۍ وزیره وټاکل شوه.

بېګم خالده ضيا د دې ګوند د اداري پلاوي مشره ده، طارق رحمان يې مرستيال او مرزا فخر الاسلام عالمګير يې عمومي منشي دی.
بټنوک| بنګله دېش ملتپال ګوند بنسټګر ولسمشر ضیا الرحمن 

 ليدلوری 
د بنګله دېش نېشنلېست ګوند د یو لويې کيږدۍ ګوند دی چې د منځلاري ګوند په توګه ګڼل شوی،    مرکزي ښي ،  یا ښي اړخي ګوند .   د سیاسي جریان څخه، دا په بېلابېلو ډولونو محافظه کار ،  ملي محافظه کار ،  او له اقتصادي پلوه لېبرال ګوند په توګه تشریح شوی. 

د ګوند په رسمي وېب پاڼه کې، د دې بنسټیز اصول دا دي: "په خدای  ايمان او بشپړ باور "، بنګله دېشي ملتپالنه، ولسواکي او سوسیالیزم "د اقتصادي او ټولنیز عدالت په مانا".  سیاسي کارپوهان لکه پوهاند سراج الاسلام چوهدري، چې د ډاکه پوهنتون پخوانی استاد دی، په دې باور دی چې د بنګله دېش ملتپال ګوند ایډیالوژیک تعریف یوازې د ګوند له تاسیس وروسته راغلی. 

 دین 
د مخلوط مذهب په اړه د BNP دریځ د بحث وړ دی. د BNP بنسټ اېښودونکی منشور ادعا کوي چې د بنګله دېش خلک غواړي "... په خدای تعالی باندې هراړخيزه ايمان او باور، ولسواکي، ملتپالنه" . که څه هم دا ګوند په رسمي ډول ځان  اسلامي ګوند نه رامعرفي کوي، خو د ګوند رسمي وېب پاڼه وايي چې د ګوند موخه " د اسلام د لارښوونو له لارې د بنګله دېش د خلکو د لرغونو انساني ارزښتونو او د بنګله دېش د ډېريو خلکو مذهب او نور مذهبونو ساتنه ده ".  د واک تر لاسه کولو وروسته، ضیاء الرحمن د دولت په مرسته د اسلام خپرولو پروسه پیل کړه چې د بنګله دېش په ټولنه او کلتور یې د پام وړ اغېز درلوده. 

په ورته وخت کې، ګوند د بنګله دېش ملتپالنې د یوې برخې په توګه مذهبي خپلواکۍ او زغم ته وده ورکړه. د دې ګوند ډېری بنسټ اېښودونکي غیر مسلم وګړي وو. ضیاءالرحمن د بنګله دېش د حکومتی نظام په توګه تیوکراسي رد کړه. سربېره پردې  ، په ۲۰۲۳ کې، د BNP مشر اقبال حسن محمود تکو ادعا وکړه چې ګوند سیکولر دی.  د مالک په وینا، بنګله دېش ملتپال ګوند په دودیز مفهوم مذهبي ګوند نه دی او د مذهب په اړه منځلاری دریځ لري.  د محافظه کارۍ په اړه د بنګله دېش ملتپال ګوند دریځ "د بنګالي دودونو او منځلاري اسلام ترکیب" استازیتوب کوي.  خو بیا هم، له اسلام سره د دغه ګوند د خواخوږۍ له امله، د جماعت اسلامي په څېر اسلامي ګوندونه دې ته د خپل عوامي لیګ سیال په پرتله د یوه اسانه اېتلاف په سترګه ګوري.

د ډاکه ټریبیون د یو راپور له مخې، لکه څنګه چې غبرګو مشرانو په بنګله دېش ملتپال ګوند باندې تسلط پیل کړی، ګوند د خپل دودیز مرکزي - لیبرال دریځ څخه د ښي اړخي دریځ په لور روان دی.  د ۲۰۰۱ او ۲۰۰۶ ترمنځ د جماعت اسلامي سره د بنګله دېش ملتپال ګوند د حکومت د اتحاد په وخت کې، ګوند د دې پر ځای چې د ښي اړخو پالیسیو سره سم ځان ته وده ورکړي " ترهګرۍ او بنسټپالنې ته تسلیم شو". 

 تګلارې 

 بهرنۍ تګلار 
د BNP د بهرنۍ تګلارې اصلي موخه د لویدیځې نړۍ ، اسلامي نړۍ او درېیمې نړۍ سره د ښو اړیکو ساتل دي  او همدارنګه د هند سره د متوازنو اړیکو ساتل دي. بنګله دېش په مکرر ډول د هند د شکمن په توګه ګڼل شوی.   وروسته له هغه چې ضیا الرحمن ولسمشر شو، د هغه حکومت له هند څخه ځان لرې کول پیل کړل. ځینې سرچینې وايي چې د رحمان د ولسمشرۍ پرمهال د هند او بنګله دېش اړیکې تر ټولو خرابې وې. ۹۳ هند ضدې شوراګانې پيل شوې:  ۹۴ د ۱۹۹۱ د ډېسمبر په ۱۱مه ، د هغه وخت لومړۍ وزیرې خالده ضیا د هندو ورځپاڼې سره په مرکه کې وویل: "موږ په دې سیمه کې د کوم لوی ځواک ظهور نه غواړو، ځکه چې دا به په دې سیمه کې سوله، ثبات او توازن ګډوډ کړي.» دلته له لوی ځواک نه د خالده ضيا هند موخه وه:  ۱۱۷ په ۲۰۲۴ کې، د بنګله دېش ملتپال ګوند ځینې مشران، د روح کبیر رضوي په ګډون، د "هند پرېکون" کمپاین سره یوځای شول.  

 سرچينې 

 کتابتون