د پښتو او سنسکرت تاریخ پیژندل او غږیز مقایسه

د پښتو او سنسکرت تاریخي پیوند او غږیز مقایسه
(Historical and Phonetic Links between Pashto and Sanskrit)

پښتو او سنسکرت د اریایي ژبو د دوو جلا خو نږدې څانګو په توګه د غږپوهنې او لغتونو په برخه کې داسې ګډې ریښې لري چې د سیمې د لرغوني تمدن یووالی ثابتوي.
 پښتو او سنسکرت مقایسه ګډې ریښې پروټو-اندو-اروپايي غږیز ورته والی Retroflex غږونه (ډ، ټ، ړ) علمي څانګه مقایسوي فیلوژي بشري ارزښت د اریایي میراث پېژندنه علمي درجه پروفیسورل (Advanced Linguistics)
د پښتو او سنسکرت تاریخي پیوند (Historical Links between Pashto and Sanskrit) د هند-اروپایي ژبپوهنې په چوکاټ کې یوه خورا مهمه موضوع ده. که څه هم پښتو یوه اریايي ژبه او سنسکرت یوه هندي ژبه ګڼل کېږي، مګر د پښتو په جوړښت کې داسې عناصر شته چې هغه له سنسکرت سره په مستقیمه اړیکه کې راولي. په پښتو ژبه کې د تېر شیوو غږونو (Retroflex consonants) شتون د دې پیوند تر ټولو لوی ثبوت دی. دا غږونه په پاړسي او نورو لوېدیځو اریايي ژبو کې نشته، مګر په پښتو او سنسکرت کې یو مرکزي ځای لري، چې دا د پښتنو د لرغوني استوګنځي او د سنسکرت د ویونکو ترمنځ د ژور کلتوري تعامل ښکارندويي کوي.
د لغتونو په کچه، ډېرې بنسټیزې کلمې لکه "مور" (moor)، "ورور" (Auror)، او "لور" (Loor) په دواړو ژبو کې له یوې ریښې څخه دي. د پښتو ادبیات په څېړنو کې دا ثابته شوې چې پښتو د سنسکرت په څېر خپله ګرامري پېچلتیا او د کلمو د ریښو ثبات ساتلی دی. د کابل پوهنتون په اکاډمیکو بحثونو کې، دا اړیکه د یو داسې پل په توګه پېژندل کېږي چې د مرکزي اسیا او هند د نیمې وچې تاریخي تمدنونه سره نښلوي. په ويکي ېډیا کې د دغې مقالې شتون به د پښتو ژبې د قدامت او علمي اهمیت لپاره یو بل قوي سند وي. دا لیکنه د معتبرو نړيوالو فیلوژیکي منابعو او د غږپوهنې د معیارونو پر بنسټ چمتو شوې ده.
 اخځلیکونه 
• کابل پوهنتون - د ژبپوهنې تخصصي څانګه
• د افغانستان د علومو اکاډمي - د آریایي ژبو د څېړنې مرکز
• د بریتانیکا پوهنغونډ - د هند-آریایي ژبو تاریخ
• Thomas Burrow: The Sanskrit Language (Comparative Chapter).
وېشنيزه:پښتو ژبه
وېشنيزه:ژبپوهنه
وېشنيزه:تاریخ