د نارا جګړه

د نارا جګړهبرخه دد د افغانانو او سیکانو جګړېنېټهاکتوبر ۱۸۲۴ځاینارا، هزاره سیمهپايلهد افغان قبایلو برياښکېل ځواکونه20px د سیک امپراتورياتمانزي، عليزي، سيدخاني او مشواني قبيلېقومندانانHari Singh Nalwaنامعلومځواک۸٬۰۰۰۱۵٬۰۰۰تلفات۵۰۰ وژل شوينامعلوم

د نارا جګړه د ۱۸۲۴ کال د اکتوبر په مياشت کې د سیک امپراتوري د ځواکونو او د پښتنو قبایلو ترمنځ ونښته. دا جګړه د هري سنګ نالوه تر قوماندې لاندې د سیک ځواکونو او د اتمانزي، عليزي، سيدخاني او مشواني قبایلو ترمنځ د نارا او سريکوټ په غرنیو سيمو کې وشوه، او د هزاره د کنټرول لپاره د پراخې شخړې مهمه برخه وه.

 شاليد 

د پېښور او هزاره تر نيولو وروسته، د سیک واکمنۍ پر ضد د غرنیو قبایلو مقاومت سخت شو. اتمانزي، عليزي، سيدخاني او مشواني قبيلې له هوارو سيمو ووتلې او د ګنډغر او سريکوټ–نارا غرونو ته وخوځېدې، له هغه ځايه يې پر سیکي مېشت ځایونه بريدونه کول او د خالصه واکمنۍ پر ضد يې ګډ ايتلاف جوړ کړ.

سيدخاني او مشواني قبيلې، چې د يوسفزي قبيلو ګاونډيان وو، د توربېلا پورته د ګنډغر په غرونو کې مېشتې وې او د سیکانو د تګ راتګ لارې يې ګواښلې. د دې د مخنيوي لپاره، هري سنګ نالوه د هريپور کلا جوړه کړه، خو د سيتانه غرنی مرکز لا هم د قبایلي مقاومت اصلي اډه پاتې شوه.

د ۱۸۲۴ تر پايه، شاوخوا ۱۵٬۰۰۰ قبایلي جنګيالو د سريکوټ لارې بندې کړې، ونې يې پرې کړې او سترې تيږې يې په تنګو درېو کې ورغورځولې. هري سنګ نالوه د نږدې ۸٬۰۰۰ عسکرو سره د لارې د خلاصولو لپاره حرکت وکړ.

 جګړه 

د نارا پر لور د پرمختګ پر مهال، سیک ځواکونه له يوې پلان شوې دام سره مخ شول. قبایلو د سترو تيږو لاندې چاودېدونکي مواد ايښي وو. کله چې د خالصه پوځ مخکښ ځواک تنګې درې ته ننوت، چاودنې وشوې او تيږې د غرونو له پاسه راولوېدلې، چې ګڼ سیک عسکر ووژل شول او نور کندو ته ولوېدل.

پخپله هري سنګ نالوه د يوې ستري تيږې له امله درې ته وغورځېد او سخت ټپي شو. اوازې خپرې شوې چې نوموړی وژل شوی. مهان سنګ ميرپوريا د څو عسکرو سره درې ته ښکته شو او نالوه يې ژوندی، خو سخت ټپي وموند. هغه هريپور ته ولېږدول شو. د قومندان له ټپي کېدو سره د سیک بريد ګډوډ شو او پوځ شاته وتمبېد. قبایلو نږدې ۵۰۰ سیک عسکرو ته مرګ ژوبله واړوله، او دا جګړه د سیکانو په ماته پاى ته ورسېده.

 پایلې 

دا جګړه د پښتنو د يوې پراخې قبایلي پاڅون لړۍ پيل وګرځېده. مهاراجه رنجيټ سنګ پخپله هزاره ته ولاړ، خو د اندس سيند د اوبو د زياتوالي له امله يې ونه شو کولای چې پر سيتانه مستقيم بريد وکړي. د جنرال الارډ سپرو ځواکونو د پيهور له بندره سيند واوښت، وروسته مهاراجه د ټوپي او کوټه له لارې ګرځنده لښکرکښۍ وکړه او بيا اټک ته ستون شو.

 سرچينې