پښتو چاربیته

پښتو چاربيته (Pashto Charbeita) چاربيته د پښتو ولسي شاعرۍ يو له خورا مشهورو، حماسي او رزمي اصنافو څخه ده چې په ولسي حجرو او مجلسونو کې ځانګړی مقام لري.

چاربيته په پښتو ولسي ادب کې يو ځانګړی شعري صنف دی چې د خپل حماسي او توند تال له امله پېژندل کېږي. که څه هم د نوم مانا يې "څلور بيتونه" ده، خو په حقيقت کې چاربيتې اوږدې وي او تر لسو پورې بندونه درلودلی شي. دا صنف ډېری وخت په ډله ييزه توګه د سندرغاړو لخوا په حجرو او دېرونو کې د رباب او منګي سره يوځای ويل کېږي.

 جوړښت او هنري بڼه 
چاربيته يو پېچلی خو منظم جوړښت لري. د دې ژانر هر بند په يوه ثابت "سر" يا مطلع پای ته رسېږي. په چاربيته کې د پښتون د ننګ، جګړو، تاریخي پېښو او ملي اتلانو کيسې په خورا جوش او جذبه بيانېږي. د دې ترڅنګ، ځينې چاربيتې عشقي او اخلاقي موضوعات هم رانغاړي، خو رزمي اړخ يې تر نورو پياوړی دی.

 کلتوري ارزښت 
چاربيته د پښتنو د نرمو عاطفي  تاريخي د ادبیاتو يوه ژوندۍ وسيله ده. په هغو سيمو کې چې د ولسي ادبیات لا ډېر نه غوړیدلي وي، تاريخي پېښې او د غزاګانو کيسې د چاربيتو په بڼه يادېدې. دغه ژانر د پښتو موسيقۍ د "بدلې" سره نږدې تړاو لري او د پښتو اکاډمۍ او نورو علمي بنسټونو لخوا يې زرګونه بېلګې راټولې شوې دي.

 اړوند موضوعات 
 * پښتو موسیقي
 * پښتو بدله
 * ولسي داستانونه
 * پښتني حماسې

 معتبرې سرچینې (References) 
 * پټه خزانه: د پښتو ادبیاتو تاریخي مرجع
 * د افغانستان د علومو اکاډمي (Academy of Sciences of Afghanistan)
 * پښتو اکاډمي (Pashto Academy - Peshawar)
 * د امریکا د کانګرس کتابتون: د افغانستان لاسي نسخې
 * بي بي سي پښتو: ادبي او کلتوري څېړنې
 * لروبر: ادب او کلتور
 * تاند: ادبي برخه