شاهد خاقان عباسي

شاهد خاقان عباسي (زوکړه: د ۱۹۵۸ زکال د ډسمبر ۲۷ مه) پاکستانی سیاستوال او سوداګر دی چې د ۲۰۱۷ زکال له اګست میاشتې څخه یې د ۲۰۱۸ زکال تر مۍ میاشتې پورې د پاکستان د ۲۱م لومړي وزیر په توګه خدمت وکړ. عباسي د پاکستان د مسلم لیګ نواز ګوند ارشد مرستیال او همدارنګه په پاکستان کې د سیاسي ګوندونو د ائتلاف یا د پاکستان د دیموکراتیک خوځښت عمومي منشي دی. نوموړی د ۲۰۱۸ زکال د اکټوبر میاشتې راهیسې د پاکستان د ملي شورا غړیتوب لري. له دې وړاندې هغه له ۱۹۸۸ زکال راهیسې د اتو غیر پرله پسې دورو لپاره د ملي شورا د غړي په توګه خدمت کړی. 

عباسي په ۱۹۸۸ زکال کې د خپل پلار له مړینې وروسته سیاست ته مخه کړه او له دغه مهال راهیسې یې د این اې – ۵۷ ټاکنیزې حوزې (راولپنډۍ) څخه شپږ ځلې ملي شورا ته لار ومونده. د ۱۹۹۷ زکال په عمومي ټاکنو کې د مسلم لیګ نواز ګوند په بریا سره نوموړي د ۱۹۹۹ زکال د پوځي کودتا تر مهاله د پاکستان د نړیوال هوايي شرکت یا (PIA) د مشر په توګه دنده ترسره کړه. د ۲۰۰۸ زکال له عمومي ټاکنو وروسته د لنډ مهالي ایتلافي حکومت پر مهال نوموړي د لنډ مهال لپاره د ګیلاني په کابینه کې د سوداګرۍ د وزیر په توګه دنده ترسره کړه. د ۲۰۱۳ زکال له عمومي ټاکنو وروسته د نواز شریف د دریم ځلي لومړي وزارت پر مهال هغه د نفتو او طبیعي زیرمو وزیر شو چې د ۲۰۱۷ زکال د جولای په میاشت کې یې د پاناما د اسنادو د قضیې په تړاو د نواز شریف د لومړي وزارت د له منځه تلو ترمهاله یې په دغه څوکۍ کار وکړ. نوموړی د ۲۰۱۷ زکال په اګست میاشت کې د پاکستان د ملي شورا له خوا د پاکستان د ۲۱م لومړي وزیر په توګه وټاکل شو. 

 لومړنی ژوند او زده کړې 
عباسي د ۱۹۵۸ زکال د ډسمبر په ۲۷ مه په خپله اصلي سیمه یا د پنجاب ایالت د راولپنډۍ سیمې په موري کې وزېږېد. نوموړی په موري کې لاورنس کالج ته ولاړ. په ۱۹۷۸ زکال کې هغه په لاس انجلس کې د کالیفورنیا په پوهنتون کې نوم ثبت کړ او له دغه پوهنتون څخه یې د برېښنا د انجینرۍ په برخه کې د لیسانس سند ترلاسه کړ. له دغه مهال وروسته هغه د برېښنا د انجینر په توګه په کار پیل وکړ. په ۱۹۸۵ زکال کې د جورج واشنګټن پوهنتون ته ولاړ او خپله ماسټري یې هم د برېښنا په انجینرۍ کې ترلاسه کړه. 

عباسي له جورج واشنګټن پوهنتون څخه په فارغېدو، د برېښنا په برخه کې مسلکي انجینر شو. نوموړي د ۱۹۸۰ مې لسیزې پر مهال په متحده ایالاتو کې کار وکړ او وروسته سعودي عربستان ته ولاړ او د دغه هېواد د نفتو او ګازو صنعت ته په اړوندو د برېښنا په پروژو کې یې کار وکړ. 

 لومړی وزارت 

 د دندې پیل کول 
نوازشریف د ۲۰۱۷ زکال د جولای په ۲۹ مه له لومړي وزارت څخه استعفا ورکړه او خپل ورور شهباز شریف یې خپل ځای ناستی اعلان کړ، خو له دې امله چې شهباز شریف د ملي شورا غړیتوب نه درلود نو نه یې شو کولای له ځنډ پرته د لومړي وزیر په توګه لوړه وکړي. له همدې امله عباسي د شریف له خوا د ۴۵ ورځو لپاره د لنډ مهالي لومړي وزیر په توګه انتخاب شو او په دې سره شهباز ته دوه میاشتې وخت ورکړل شو چې د نوازشریف د خالي څوکۍ لپاره د هغه له انتخابي حوزې یا لاهور څخه په ټاکنو کې برخه واخلي او ملي شورا ته په لار موندلو د لومړي وزارت په شرایطو برابر شي. بي بي سي نیوز څرګنده کړه چې عباسي د دوه لاملونو له امله لومړی وزیر شو. لومړی دا چې د مسلم لیګ نواز ګوند د مشرانو ترمنځ د هغه اړونډ ډېر لږ مخالفو بحثونو شتون درلود او دویم دا چې هغه د پاکستان له پوځ سره اړیکه لرله. 

عباسي د ۲۰۱۷ زکال د اګست په لومړۍ نېټه په ملي شورا کې د ۲۲۱ رایو په ګټلو سره؛ پیپلز ګوند ته د اړوند خپل سیال نوید قمر په ماتولو چې ۴۷ رایې یې خپلې کړې وې د پاکستان د لومړي وزیر په توګه وټاکل شو. فضل الرحمن ته اړوند جمیعت علمای اسلام او متحد قوامي خوځښت هم د هغه له ټاکل کېدو ملاتړ وکړ. د لومړي وزیر په توګه شورا ته هغه په خپله لومړۍ وینا کې وویل: «کېدای شي زه په دې څوکۍ ۴۵ ورځې یا ۴۵ ساعته پاتې شم، خو زه د دغې څوکۍ د ګرم ساتلو لپاره دلته نه یم او هوډ لرم چې کار وکړم او ځینې مهمې چارې ترسره کړم». په همدغه ورځ نوموړي په ولسمشرۍ ماڼۍ کې د لومړي وزیر په توګه لوړه وکړه. وروسته له هغه چې عباسي د لومړي وزارت پر څوکۍ کښېناست نوازشریف پرېکړه وکړه چې شهباز شریف دې په پنجاب کې پاتې شي او عباسي دې هم د ۲۰۱۸ زکال د جون میاشتې تر عمومي ټاکنو پورې د لومړي وزیر په توګه دنده ترسره کړي. د رانا ثناالله په خبره د مسلم لیګ نواز ګوند مشران له دې ویریدل چې که چېرې شهباز شریف د پنجاب د وزارت څوکۍ پرېږدي په دغه ډېر نفوس لرونکي ایالت کې به د ګوند نفوذ را کم شي، هغه چې د ملي شورا له ۳۴۲ څوکیو څخه ۱۸۳ ورته اړوندې دي او په ټاکنو کې د بریا په برخه کې مهم رول لري. 

 د کابینې جوړول 
عباسي د لومړي وزیر په توګه له دندې پیلولو وروسته له نواز شریف سره په مشورې ۴۳ کسیزه کابینه جوړه کړه. له هغو ۴۳ وزیرانو څخه چې د ۲۰۱۷ زکال د اګست په ۴مه یې لوړه وکړه ۲۷ یې فدرال وزیران او ۱۶ یې ایالتي وزیران و. یوازې له نثار علي خان پرته، عباسي د خپل مخکښ نوازشریف ټوله کابینه وساتله او دوی ټولو خپلې پخوانۍ طرحې وساتلې. نثار علي خان چې د نوازشریف په کابینه کې د کورنیو چارو وزیر و د عباسي په کابینه کې یې له ګډون څخه د مسلم لیګ نواز ګوند له مشرانو سره د ستونزو لرلو له امله ډډه وکړه. دغه کابینه د هغې د لویې کچې له امله د پاکستان د تحریک انصاف ګوند له خوا له نیوکو سره مخ شوه، خو د ملت (The Nation) په نامه انګلیسي پاکستانۍ ورځپاڼې د هغو ستاینه وکړه. رویټرز وویل چې ښکاري دغه کابینه له عمومي ټاکنو وړاندې د ملاتړ د زیاتوالي په موخه ده. د نوموړي د کابینې دویمې برخې چې دوه فدرال وزیران او دوه ایالتي وزیران په کې شاملېدل د ۲۰۱۷ زکال د اګست په ۱۰ مه لوړه وکړه او په دې سره یې د کابینې د غړو شمېر ۴۷ تنو ته زیات شو. د ۲۰۱۷ زکال د اګست په ۱۳ مه د شپږو سلاکانو په ګمارنې د نوموړي کابینه لا هم پسې زیاته شوه. راتلونکې ورځ د لومړي وزیر پنځه ځانګړي مرستیالان هم وټاکل شول او په دې سره د عباسي د کابینې د غړو شمېر ۵۸ تنو ته لوړ شو. عباسي د خپلې کابینې د زیاتوالي لامل داسې وښود چې «دی په دولتي چارو کې لږ تجربه لري او له همدې امله زیاتو وزیرانو، سلاکارانو او مرستیالانو ته اړتیا لري». د ۲۰۱۷ زکال د اګست په ۲۳ مه نوموړي دوه نور سلاکاران هم په فدرال کابینه کې وګمارل. 

عباسي خواجه محمد آصف د بشپړ واک پر لرلو د بهرنیو چارو وزیر وټاکه. دا لومړی ځل و چې د ۲۰۱۳ زکال د عمومي ټاکنو راهیسې د بهرنیو چارو وزیر ټاکل کېده او دغه ټاکنه له هرکلي سره مخ شوه. له دې وړاندې نوازشریف خپله د بهرنیو چارو وزیر و او د بهرنیو چارو د وزیر د نه ټاکلو له امله له نیوکو سره مخ و. نوموړي همدارنګه د دارشان پانشي په نامه د پارلمان هندو غړی په فدرال کابینه کې وګماره چې له ۲۰ کلونو راهیسې د لومړي ځل لپاره یوه هندو فدرال کابینې ته لار ومونده. 

عباسي د ۲۰۱۷ زکال په ډسمبر میاشت کې په ملي شورا کې د فیصل آباد استازی او د ملي شورا د مالیې، عوایدو او خصوصي سازۍ د کمیټې منشي رانا افضل خان یې د اسحاق دار څخه د پاتې شوې د مالیې او اقتصادي چارو د ایالتي وزارت د خالي څوکۍ د وزیر په توګه وټاکه. 

 پالیسۍ او نوښتونه 
عباسي د لومړي وزیر په توګه په خپله لومړنۍ وینا کې اعلان وکړ چې امنیت، مالیاتي اصلاحات، کرهڼه، زده کړې، روغتیايي خدمتونه، زیربنايي او ودانیزې پروژې او همدارنګه د هېواد د برېښنا کړکېچ د هغه په لومړیتوبونو کې ځای لري. نوموړي ژمنه وکړه چې د خپل مخکښ نوازشریف سیاستونو ته به دوام ورکوي او هغه یې د ملي شورا له منځه «د خلکو لومړی وزیر» وباله. عباسي په خپله دغه وینا کې ژمنه وکړه چې مالیاتي شبکه به پراخوي او څرګنده یې کړه «هغه کسان چې مالیات نه ورکوي او تجملي ژوند لري اوس باید مالیات ورکړي». نوموړي همدارنګه وویل چې غواړي په ټول هېواد کې د غیر مسئولو کسانو سره د اتوماتو وسلو شتون منع اعلان کړي او که چېرې د هغه کابینه دغه موضوع تصویب کړي، فدرال دولت به له ټولو څخه اتوماتې وسلې راغونډې کړي. 

 سرچينې