د اچکیریا چیچن جمهوریت

د اچکیریا چیچن جمهوریت (Нохчийн Республика Нохчийчоь) یو نه پېژندل شوی بېلتون غوښتونکی حکومت دی. شمال لویدیز ته د سټاورپول کرای، شمال ختیځ او ختیځ ته د داغستان جمهوریت، په سویل کې جورجیا او په لویدیځ کې د انګوشیتیا او شمالي اوسیتیا جمهوریتونو سره پوله لري، چیچنیا د شمالي قفقاز په غرونو کې موقعیت لري.
بټنوک

CRI د نړیوال قانون د یوې موضوع په توګه د هیڅ دولت لخوا نه دی پیژندل شوی. د نیمه دولتي جوړښتونو څخه، دا په رسمي توګه یوازې په جلاوطنۍ کې د ژویاد ګمساخوردیا د ګرجستان حکومت لخوا پیژندل شوی. په 2001 کې، زیلمخان یندربایف د CRI او د طالبانو تحریک ترمنځ دوه اړخیز دولت پیژندنه ترلاسه کړه، چې په هغه وخت کې د افغانستان له 90٪ څخه زیاتې خاورې کنټرول درلود . د CRI د خپلواکۍ اعلان د روسیې فدراسیون او د CRI د خپلواکۍ د پلویانو تر منځ د یوې اوږدې پوځي شخړې لامل شو، چې په تدریجي ډول د شمالي قفقاز په اوږدو کې د تاو تریخوالي او نظامي شخړو د زیاتوالي لامل شو .

دا د هغه وخت د رژیم طالبانل خوا په رسمیت وپیژندل شو. دا معلومه نه ده چې د طالبانو دیکتاتور حکومت د قفقاز ملت په رسمیت پیژندلو بیا پیل کړی دی.

بټنوک

 کرونولوژي 

 1994  - د نومبر 24-27 - په ګروزني کې د مخالفو قطعاتو لخوا ډزې او برید وشو، چې په منځ کې یې د روسیې قراردادي سرتیري او زغره وال موټر وموندل شول.
 1994 - 1996  - د چیچنیا لومړۍ جګړه
 1996 د اپریل 21  - د CRI د لومړي ولسمشر، جوهر دودایف مړینه.
 1996 د اګست په 22، د خاسویوورت تړون "په ګروزني او د چیچن جمهوریت په خاوره کې د دښمنۍ پای ته رسولو لپاره د بیړنیو اقداماتو په اړه" پای ته ورسید . د روسیې په برخه کې، په حقیقت کې، د جګړې یو اړخیزه پای ته رسیدو سره د چیچنیا له خاورې څخه د سرتیرو په وتلو سره ترسره شو.
 1996 ، د مني - سیکولر محکمو د شرعي محکمو په ځای بدل شو .
 1997 د جنورۍ په 26 مسخادوف د 59.1 سلنه رایو په ترلاسه کولو سره ولسمشر وټاکل شو.
 د 1997 کال د می په 12 د "د روسیې فدراسیون او د چیچن جمهوریت ترمنځ د اړیکو د سولې او اصولو په اړه" او د مسکو او ګروزني ترمنځ د بنسټیزو اقتصادي اړیکو یو تړون لاسلیک شو.
 1998  - په چیچنیا کې د جګړې بحران

 ۱۹۹۹ 

 د فبرورۍ په دریمه ، اسلان مسخادوف په جمهوریت کې د "بشپړ" د شرعي حاکمیت د معرفي کولو فرمان صادر کړ. هغه پارلمان او مفتیانو ته لارښوونه وکړه چې د یوې میاشتې په دننه کې د شرعي اساسي قانون مسوده جوړه کړي (وروسته بیا د ایران او پاکستان د اسلامي قوانینو پر بنسټ جوړ شو ).
 د فبروري 7 - د ساحوي قوماندانانو مخالفینو د شمیل بسایوف په  مشرۍ د موازي شورا (شورا) په جوړولو پیل وکړ .
 د فبروري 9  - د دولتي شورا (شورا) لومړۍ غونډه
 د سپتمبر 30  - د دوهم چیچنیا جګړې پیل

 2000 

 د جنوري 23 - د CRI سفارت د افغانستان په خاوره کې د طالبانو تر کنټرول لاندې پرانستل شو [ 1]

 هم وګوره 

 چیچنیا
 د چیچنیا جګړه
 په چیچنیا کې د جګړې بحران
 د چیچنیا دوهم جنګ
 نهر

 د CRI مشران 

 جوهر دودایوف
 زیلمخان ینداربیف
 اسلان مسخادوف
 عبدالخالم سادولایف
 دوکو عمروف