د جنسيت حق

د جنسيت په حق کې  د جنسي تمایل د څرګندولو حق او د جنسي تمايل پر بنسټ د تبعيض څخه مخنيوی شامل دي. په ځانګړې توګه د بېلابېلو جنسي تمایلاتو سره د خلکو بشري حقونه ، په ځانګړې توګه د همجنس بازانو او نرښځيو ( LGBT ) خلکو او د دې حقونو محافظت په اړه اندیښنه لري ، که څه هم دا منل شوي چې دا د مخالف جنس په مینه والو باندې هم پلي کیږي. د خپل جنسيت نه د خوند اخيستلو حق او د جني تمايل پربنسټ له تبعيض نه ډډه کول د بشري حقونو د نړيوالتوب پربنسټ او د انسان په توګه د هر فرد د حقونو  په ميراثي ماهيت ولاړ دی.

د جنسي ژوند حق په ښکاره ډول د بشري حقونو په نړیوال قانون کې نه دی موندل شوی او پرځای یې د بشري حقونو په یو شمیر نړیوالو سندونو کې شامل دي، په شمول د بشري حقونو نړیواله اعلامیه ، د مدني او سیاسي حقونو نړیوال میثاق، او نړیوال د اقتصادي، ټولنیزو او کلتوري حقونو تړون.

 شاليد 
هغه اشخاص چې د مختلف جنسي تمایلاتو سره په تاریخي ډول تبعیض شوي دي ، او نن ورځ په ټولنه کې د "زیانمنونکي" ډلې رامینځته کولو ته دوام ورکوي. د تبعیض ډولونه چې د مختلف جنسي تمایلاتو لرونکي اشخاصو لخوا تجربه کیږي د ژوند ، کار او محرمیت له حق څخه انکار ، د شخصي او کورنۍ اړیکو نه پیژندنه ، په انساني کرامت باندې بریدونه ، د شخص په امنیت باندې بریدونه ، د حق څخه سرغړونه شامل دي. د اقتصادي، ټولنیزو او کلتوري حقونو څخه د ګټې اخیستنې په برخه کې د شکنجې او تبعیض سره مخ شي، په شمول د کور، روغتیا، تعلیم، او د خاموش او پټ پاتې کیدو فشار. M O'Flaherty and J Fisher Sexual Orientation, Gender Identity and International Human Rights Law: Contextualising the Yogyakarta Principles (2008) 8 HRLR 207 at 208.

اوه اتیا هېوادونه داسې قوانين لري چې د لویانو تر منځ د همجنس بازانو رضایت اړيکې جرم ګڼي، او اوه هېوادونه (یا د هغې برخې) د مرګ سزا نافذوي. دا هېوادونه ایران، سعودي عربستان، یمن، موریتانیا، سوډان، د نایجریا دولس شمالي ایالتونه او د سومالیا جنوبي برخې دي. State Sponsored Homophobia: A world survey of laws criminalising same-sex sexual acts between consenting adults, The International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association, edited by Lucas Paoli Itaborahy, May 2012, pages 4 and 13 

د جنسي ژوند حق په دې وروستیو کې د یوې نړیوالې اندیښنې په توګه بدل شوی، ځکه چې د جنسیت مقررات په عمومي توګه د ملي دولت په چوکاټ کې راځي. نن ورځ، ډیری نړیوال غیر دولتي سازمانونه او بین المللي سازمانونه د مختلفو جنسي تمایلاتو سره د خلکو د حقونو په ساتنه کې ښکیل دي، ځکه چې د جنسي تمایل پر بنسټ تبعیض په زیاتیدونکي توګه پیژندل کیږي او د بشري حقونو څخه د نه منلو وړ سرغړونه ده. International Council on Human Rights Sexuality and Human Rights (2009) at 21. 

 تاوتریخوالی 
د LGBT ټولنې په وړاندې ترسره شوي تاوتریخوالی عملونه اکثرا د نورو کرکې جرمونو په پرتله تاوتریخوالی وي، او وژنه، تښتونه، بیټرۍ، جنسي تیري، او رواني تاوتریخوالی شامل دي، په ځانګړې توګه ګواښونه، جبر، او د ازادۍ څخه محرومیت. Report on Discriminatory laws and practices and acts of violence against individuals based on their sexual orientation and gender identity, UN Human Rights Council, 17 November 2011, at [20]. 

د مختلفو جنسي تمایلاتو خلکو په وړاندې د تاوتریخوالی مثالونه دلته د لیست کولو لپاره خورا ډیر دي، او دوی په ټوله نړۍ کې پیښیږي. په ځانګړې توګه غمجن مثال په تایلینډ کې د 2012 په مارچ کې د جنسي تیري وروسته د پنځلس سملینګیانو وژنه ده. په دې مثال کې، دوه نارینه دوه همجنس بازان د دوی د اړیکو په اعتراض کې ووژل، او وروسته له دې چې دوی د دوی د ناپاکۍ له امله د شرم احساس وکړ چې دوه میرمنې یې د متضاد اړیکو ته د ننوتلو قانع کړي. Thai police ignore fifteen killings of lesbians and toms (27 March 2012) International Gay and Lesbian Human Rights Commission, press release. 

ډیری وختونه، د مختلفو جنسي تمایلاتو خلکو په وړاندې د تاوتریخوالي کړنې د قرباني د خپلې کورنۍ لخوا ترسره کیږي. په زیمبابوې کې یوې کورنۍ د همجنسبازۍ څخه د "درملنې" په هڅه کې څو ځله په لیسبین جنسي تیری وکړ. Report of the Special Rapporteur on violence against women, its causes and consequences Commission on Human Rights, 31 January 2002, E/CN.4/2002/83 at [102]. 

په دې قضيو کې لکه د بېلابېلو جنسي تمايلاتو د خلکو په وړاندې د تاوتريخوالي د نورو قضيو په څېر، د قانون پلي کوونکي چارواکي د بشري حقونو په سرغړونو کې ښکېل دي چې د حقونو سرغړوونکي محاکمه کوي.

 سرچينې 

وېشنيزه:بشرِی حقوق
وېشنيزه:بشري حقونه
وېشنيزه:حقوقي څنګپټې
وېشنيزه:حقوق