د وايمار جمهوريت

د ویمار جمهوریت یا د ویمار جمهوریت د آلمان جمهوریت نوم دی چې د فبروري په 1919 کې د 1918 د نومبر د انقلاب په پایله کې رامینځته شو او تر 1933 پورې شتون درلود. په رسمي توګه، دا هیواد د آلمان ریخ ( دویچ ریچ ) په نوم یادیږي.

که څه هم معمولا د "آلمان امپراتورۍ" په توګه ژباړل شوی، ریخ دلته د "حقیقت" په توګه غوره ژباړل شوی ترڅو دا اصطالح اړینه نه وي چې د سلطنت مفهوم ولري. ریخ د اساسي قانون له پاچاهۍ څخه په جمهوریت بدل شو. په انګلیسي کې، هیواد عموما په ساده ډول د آلمان په نوم پیژندل کیده، او د ویمار جمهوریت نوم یوازې په 1930 لسیزه کې اصلي جریان شو.

د نومبر په 9، 1918 کې، آلمان په حقیقت کې جمهوریت شو کله چې قیصر ویلهیم II د آلمان او پروسیا تختونه لغوه کړل او د خپل زوی، ولیعهد ولیهلم په ځای ناستي موافقه ونه کړه. او د فبرورۍ په 1919 کې، د جوور جمهوریت د آلمان د ولسمشرۍ په زیږون کې رامینځته شو. په ویمار کې ملي شورا جوړه شوه، چیرې چې د آلمان لپاره نوی اساسي قانون د 11 اګست 1919 کې لیکل شوی او تصویب شو. په خپلو څوارلسو کلونو کې، د ویمار جمهوریت له یو شمیر ستونزو سره مخ شو، پشمول د انفلاسیون، سیاسي افراطیت (په مکرر ډول د نیمه پوځي ځواکونو سره) او همدارنګه د جنجالي اړیکو او لومړۍ جګړې په شمول. په آلمان کې د ورسیلس د تړون په اړه خپګان په ځانګړې توګه د سیاسي حق په اړه سخت و، چیرې چې د هغو کسانو په وړاندې لوی خپګان شتون درلود چې دا تړون لاسلیک او سپارلی و. د ویمار جمهوریت د تړون ډیری اړتیاوې پوره کړې، که څه هم هیڅکله یې د بې وسلې کولو اړتیاوې په بشپړه توګه نه دي پوره کړې او بالاخره یې د جګړې د جبران یوه کوچنۍ برخه ورکړه (د ډیوس پلان او ځوان پلان له لارې). Marks, Sally (1976).  د لوکارنو د تړونونو له مخې، آلمان له فرانسې او بلجیم څخه د نه منلو وړ ادعاوو څخه لاس واخیست او د هیواد لویدیز سرحدونه یې ومنل، مګر د ختیځ سرحدونو او اتریش هڅولو ته یې دوام ورکړ چې له آلمان سره یوځای شي، دا د 1815 څخه تر 1866 پورې د آلمان کنفدراسیون و.

د 1930 څخه وروسته، ولسمشر پاول وان هاننبرګ د چانسلر هینریچ برنینګ، فرانز وان پاپین او جنرال کورټ وان شولیچر په ملاتړ بیړني واکونه وکارول . لوی فشار ، چې د برونینګ د انفلاسیون پالیسۍ خطر یې زیات کړی و، د بیکارۍ د زیاتوالي لامل شو.  1933 کې، هینډنبرګ اډولف هټلر د چانسلر په توګه وټاکه، او همدارنګه د ګوند د ایتلافي حکومت برخه وه. نازیانو د کابینې د پاتې لسو څوکیو څخه دوه یې درلودل. د وائس چانسلر په توګه د وان پاپین هدف " امنیسس فضل " و چې هټلر به د هینډبرګ سره د هغه نږدې شخصي اړیکو په کارولو سره کنټرول وساتي. په څو میاشتو کې، د ریچسټګ اور وژنې لارښود او د 1933 د بې برخې کولو قانون یو اضطراري حالت رامینځته کړ کله چې دا د اساسي قانون حاکمیت او مدني آزادي له مینځه یوسي. د هټلر له خوا د واک غصب کول ( Muchtergreifung ) د قانون له مخې د فرمان له لارې د حکومت واک و. دې پیښو د جمهوریت پای په نښه کړ - لکه څنګه چې ډیموکراسي پای ته ورسیده ، د یو ګوندي دولت رامینځته کول د نازي دورې دیکتاتورۍ پیل شو.

د آلمان جمهوریت لومړنی دیموکراتیک دولت ګڼل کیږي. دا د 18 ایالتونو سره فدرالي جوړښت درلود. د ویمر اساسي قانون د جمهوري ریاست او پارلماني سیسټم ترمنځ د حکومت سیسټم تعریف کړی.

د جمهوریت پلازمینه برلین وه، د حکومت څوکۍ او پارلمان ( ریخسټګ ). د جمهوریت نوم د ویمار ښار څخه اخیستل شوی ، چیرې چې لومړۍ ملي شورا غونډه وکړه.

د جمهوریت رول د لومړۍ نړیوالې جګړې له امله چې په کې جرمني ماتې وخوړه او د ورسیلز تړون لاسلیک شو، سخت اغېزمن شو. په 1933 کې د جمهوریت سقوط، چې ملي سوسیالیزم یې پیاوړی کړ، د نورو شیانو په منځ کې، په څو ګوندي پارلمان کې د واک ویش ته لاره هواره کړه.

د جګړې وروسته د آلمان اساسي قانون (له 1949 څخه) هڅه وکړه چې د ویمر اساسي قانون څخه د ادعا شوي یا حقیقي سرغړونو مخه ونیسي، د بیلګې په توګه د پارلمان رول پیاوړی کول او یوازې د نوي ټاکلو په وخت کې د حکومت د مشر ټاکلو اجازه ورکړل شوه.

 نوم 
د ویمار جمهوریت په نوم یادیږي ځکه چې هغه مجلس چې خپل اساسي قانون یې تصویب کړ د 6 فبروري 1919 څخه تر 11 اګست 1919 پورې په ویمار کې غونډه وکړه، مګر نوم یوازې د 1933 وروسته اصلي جریان شو.

د 1919 او 1933 ترمنځ، د نوي دولت لپاره هیڅ یو نوم نه و چې په پراخه کچه منل شوی وي او له همدې امله پخوانی نوم  دی. پاتې شو، که څه هم په سختۍ سره چا دا د ویمر دورې په جریان کې کارولی. د سپیکٹرم په ښي خوا کې، په سیاسي توګه ښکیل شوي نوي ډیموکراتیک ماډل رد کړ او د دې سره تړلي دودیز کلمه ریخ عزت ته حیران شول.   د مرکز ګوند، زینټرم ، د  د آلمان د خلکو د دولت د اصطلاح ملاتړ وکړ، په داسې حال کې چې منځلاري کیڼ اړخي چانسلر فریدریش ایبرټ د آلمان سوسیال دیموکرات ګوند د  ملاتړ وکړ. (د آلمان جمهوریت) ته ترجیح ورکول کیږي.

په 1925 کې، د  ډیری آلمانانو د ډیموکراسۍ ضد حق لپاره د  کلمه کارولې د حکومت د جوړښت دردناکه یادونه وه چې د بهرنیو سیاستوالو لخوا مسلط شوې وه، ویمر ته د واک د څوکۍ لیږد او د پراخ ملي ذلت سره چې پایله یې د قیصر ویلیلم جلاوطنه وه.   د (ویمار جمهوریت) اصطلاح لومړۍ ثبت شوې یادونه د فبرورۍ په 24، 1929 کې د اډولف هټلر په میونخ کې د ملي سوسیالیست آلمان د کارګرانو ګوند یوې غونډې ته د وینا پرمهال وشوه. څو اونۍ وروسته، د  اصطلاح هټلر دا کار د ورځپاڼو په یوه مقاله کې کړی و. یوازې د 1930 لسیزې په جریان کې دا اصطلاح د آلمان دننه او بهر دواړه اصلي جریان شو.

د تاریخ پوه ریچارډ جې ایونز په وینا : د Weimar جمهوریت له خوا، د ' Deutsche Reich '، د "جرمن امپراتورۍ" اصطلاح د دوامداره کارونې څخه. . . د لوستو آلمانانو په مینځ کې دا انځور رامینځته شوی و چې د هغه بنسټیز جوړښت څخه خورا ډیر و چې بسمارک یې تصور کړی و: د روم امپراتورۍ ځای ناستی. دلته په ځمکه کې د خدای سلطنت لید. د نړیوالتوب ادعا او یو ډیر خوځنده مګر لږ ځواکمن احساس د آلمان د دولت مفکوره وه چې د مرکزي اروپا ټول آلماني ویناوال به پکې شامل وي - 'یو شخص، یو ریخ، یو مشر'، لکه څنګه چې د نازیانو شعار روان و.

 بیرغونه او نښانونه 

د جمهوري ریاست له معرفي کیدو وروسته، د آلمان بیرغ او د وسلو کوټ په رسمي توګه د سیاسي بدلونونو د منعکس کولو لپاره بدل شو.  د ویمار جمهوریت لخوا ساتل شوی، مګر د پخوانۍ پاچاهۍ سمبولونو پرته (تاج، کالر، د سینې ډال د پروسیا وسلو سره). تور عقاب یې په یوه سر، ښي اړخ ته توطیه، خلاصې خو تړلې وزرونه، سور چونګښې، ژبه او پنجرې او سپینې غټې نښې.


 سرچينه 


 Bennett, Edward W. Germany and the diplomacy of the financial crisis, 1931 (1962) Online free to borrow.






  online free to borrow

 Evans, Richard J.   The Coming of the Third Reich (2003), a standard scholarly survey; part of three volume history 1919–1945.
 Eyck, Erich. A history of the Weimar Republic:  v. 1. From the collapse of the Empire to Hindenburg's election.  (1962)online free to borrow













 Rosenberg, Arthur. A History of the German Republic (1936) 370pp online
  ch 18–25.







 بنیادی ماخذ 


 ہسٹوگرافی 

 Graf, Rüdiger. "Either-Or: The Narrative of 'Crisis' in Weimar Germany and in Historiography," Central European History (2010) 43#4 pp. 592–615
 Von der Goltz, Anna. Hindenburg: Power, Myth, and the Rise of the Nazis (Oxford University Press, 2009)

وېشنيزه:Pages with unreviewed translations