بنجامين بينيکر

بنجامين بينيکر (9 نومبر 1731 – 19 اکتوبر 1806) یو افريقايي الاصله امریکایی طبيعيت پوه، رياضي پوه، ستورپېژندونکی او د کال هندارې (کالنۍ "سالنامه" د کال د تاريخونو او موسم په اړه عمومي معلوماتو جدول) لیکوال و. لکه څنګه چې د ځمکې څښتن و، نوموړي همدا راز د کچ ګر (جريب کش) او کروندګر په توګه  هم کار کړی.

د ميريلينډ د بالتمور په ولسوالۍ کې د ازادو افريقايي الاصله امريکايي مور او پلار کره زېږېدلی و، پلار يې پخوا مريی شوی و، بينيکر يا کم او يا بيخي رسمي زده کړې نه وې کړې، او تر ډېره بريده يې زده کړې خپله کړې وې. نوموړی په يوه سروی کې له « Major Andrew Ellicott» سره د مرستې کولو له امله شهرت لري، کومې سروی چې د متحده ايالاتو د فدرالي پلازمېنې کولمبيا ولسوالۍ اصلي پولې وټاکلې.

د ستورپېژندنې په اړه د بينیکر پوهې له هغه سره مرسته وکړه چې له سوداګريز اړخه د کالهندارو يوه بريالۍ لړۍ ولیکي. نوموړي د مريتوب او توکميزې برابرۍ د موضوعاتو په اړه له «تاماس جيفرسن» سره لیکنې تبادلې کړې. د مريتوب د لغوه کونکو مبارزينو او د توکميزې برابرۍ پلويانو د بينيکر د کارونو ستاينه کړې، او خپاره کړي يې دي. که څه هم د بينيکر د جنازې په ورځ د يوې اور لګېدنې له امله د هغه ډېرې لیکنې او توکي له منځه ولاړل، بيا هم د هغه يو ژورنال او يو شمېر اثار وژغورل شول.

بينيکر له مړينې وروسته يو ولسي اتل وګرځېد، د کوم له امله چې د هغه د ژوند ډېر روايتونه په مبالغې يا ښايست سره وړاندې شول. د نورو ستاينو په څېر، د پارکونو، ښوونځيو او کوڅو نومونه هم د هغه د کارونو يادګارونه دي.(1) 

(2) Bedini, 1969, p. 7. "The name of Benjamin Banneker, the Afro-American self-taught mathematician and almanac-maker, occurs again and again in the several published accounts of the survey of Washington City [D.C.] begun in 1791, but with conflicting reports of the role which he played. Writers have implied a wide range of involvement, from the keeper of horses or supervisor of the woodcutters, to the full responsibility of not only the survey of the ten-mile square but the design of the city as well. None of these accounts has described the contribution which Banneker actually made."

(3) Bedini, 1972, p. 126. "Benjamin Banneker's name does not appear on any of the contemporary documents or records relating to the selection, planning, and survey of the City of Washington.  An exhaustive search of the files under Public Buildings and Grounds in the U.S. National Archives and of the several collections in the Library of Congress have proved fruitless.  A careful perusal of all known surviving correspondence and papers of Andrew Ellicott and of Pierre Charles L'Enfant has likewise failed to reveal mention of Banneker.  This conclusively dispels the legend that after L'Enfant's dismissal and his refusal to make available his plan of the city, Ellicott was able to reconstruct it in detail from Banneker's recollection. Equally untrue are legends that Thomas Jefferson as Secretary of State invited Banneker to luncheon at the White House. Jefferson during this period was in Philadelphia, the national capital had not yet been built, and there was no White House.”

(4) Bedini, 1972, p. 186. "Another important item in the 1793 almanac was "A Plan Of a Peace-Office for the United States," which aroused a good deal of comment at the time. It was believed by many to have been Banneker's own work. Even within recent decades its authorship has been debated. In 1947 it was identified without question as the work of Dr. Benjamin Rush, in a volume of his writings that appeared in that year."

(5) Bedini, 1972, p. 403, Item 85 "William Loren Katz. Eyewitness, the Negro in American History. New York. Putnam Publishing Corp., 1967 pp. 19–31, 61–62.

Brief account of Banneker's career and contributions, which are stated to have been in "the fields of science, mathematics, and political affairs," illustrated with the fictional portrait from Allen's work (item 56) and the cover page of the almanac for 1793. Among the misstatements are the claims that Banneker produced the first clock made entirely with American parts, that Jefferson promised Banneker that he would end slavery, that George Ellicott worked with Banneker in the survey of Washington, that Banneker was appointed to the Commission at a suggestion made by Jefferson to Washington, and that Banneker selected the sites of the principal buildings. The fiction that Banneker re-created L'Enfant's plan from memory is again presented, and his almanacs are said to have been published for a period of ten years."

(6) 

(7) 

(8) 

(9) Bedini, 1999, p. 43. "Banneker's clock was by no means the first timepiece in tidewater Maryland, as occasionally has erroneously been claimed. Timepieces were well known and available from the very earliest English settlements, ...."

(10) Bedini, 1999, pp. 132–136. "An exhaustive search of government repositories, including the Public Buildings and Grounds files in the National Archives, and various collections in the Library of Congress, failed to turn up Banneker's name on any of the contemporary documents or records related to the selection, planning and survey of the City of Washington. Nor was he mentioned in any of the surviving correspondence and papers of Andrew Ellicott and of Pierre Charles L'Enfant. .... Although the exact date of Banneker's departure from the survey is not specified in Ellicott's report of expenditures, it occurred sometime late in the month of April 1791, following the arrival of one of Ellicott's brothers. It was not until some ten months after Banneker's departure from the scene that L'Enfant was dismissed, by means of a letter from Jefferson dated February 27, 1792. This conclusively dispels any basis for the legend that after L'Enfant's dismissal and his refusal to make available his plan of the city, Banneker recollected the plan in detail from which Ellicott was able to reconstruct it. Equally untrue and in fact impossible is the legend that Thomas Jefferson as secretary of state invited Banneker to luncheon at the White House. Jefferson during this period was in Philadelphia, the national capital in Washington had yet not been built, and there was no White House."

(11) Toscano, 2000.  "Some writers, in an effort to build up their hero, claim that Banneker was the designer of Washington. Other writers have asserted that Banneker's role in the survey is a myth without documentation. Neither group is correct. Bedini does a professional job of sorting out the truth from the falsehoods."

(12) 

(13) 

(14) Cerami, 2002, p. 142. "He (Banneker) has existed in dim memory mainly on mangled ideas about his work, and even utter falsehoods that are unwise attempts to glorify a man who needs no such embellishments."

(15) 

(16) Fasanelli, Florence D, "Benjamin Banneker's Life and Mathematics: Web of Truth? Legends as Facts; Man vs. Legend", a talk given on January 8, 2004, at the MAA/AMS meeting in Phoenix, AZ. Cited in 

(17) 

(18) .

(19) 

(20) 

(21) 

(22) 

(23) 

(24) 

(25) 

(26) 

(27) 

(28) 

(29) 

(30) 

(31) 

(32) 

 ژوند ليک 

 د ژوند لومړي کلونه 
بنجامين بينيکر د 1731ز کال د نومبر په نهمه نېټه د ميريلينډ په بالتيمور ولسوالۍ کې زېږېدلی و، د مور نوم يې «ميري بينيکي» و چې ازاده تور پوستې ښځه وه، د پلار نوم يې «رابرټ» و، چې له مريتوب ازاد کړای شوی و، نوموړی اصلاً د ګينيا و او په 1759ز کال کې مړ شوی و. د بينيکر د کورنۍ د تاريخ په اړه دوه متضاد روايتونه شته.

بينيکر خپله او د هغه لومړني ژوند ليکونکي وايي چې هغه يوازې افريقايي نسبت درلود. د بينيکر پاتې هېڅ اثار د نوموړي په اړه د سپين پوستي نسبت ښودنه نه کوي، نه د هغه د نيا نوم په ګوته کوي.(1) Banneker, 1792b, p. 6. "Sir, I freely and cheerfully acknowledge, that I am of the African race, and in that color which is natural to them of the deepest dye"

(2) McHenry, pp. 185-186. "BENJAMIN BANNEKER, a free Negro, has calculated an Almanack for the ensuing Year, 1792, ..... . "This Man is about fifty-nine years in age; he was born in Baltimore county; his father was an African, and his mother, the offspring of African parents."

(3) Latrobe, p. 6. "His father was a native African, and his mother the child of natives of Africa; so that to no admixture of the blood of the white man was he indebted for his peculiar and extraordinary abilities."Perot, full text , pp. 5, 19–21, 33–36, 67.(1) 

خو وروستنيو ژوند ليکونکو ادعا کړې چې د بينیکر مور د يوې پخوانۍ تور پوستې بې معاشه قراردادي مزدورې «مولي ويلش»، او د «بينيکا» په نوم د يو افريقايي مريي لور وه. د «مولي ويلش» لومړي خپاره شوي معلومات د هغې له زوزات سره په 1836ز کال کې پر شويو مرکو ولاړ دي، کومې مرکې چې د مولي او بنجامين له مړينې ډېر وروسته تر سره شوي دي. د هغې کيسې تر مخې، مولي د بالتيمور په لوېديځ کې، په راتلونکي کې د ميريلينډ د «ايلي کوټ» کارخانو له ځای سره نږدې د يوې کروندې په جوړولو کې د مرستې لپاره «بینیکا» پيرودلی و.Perot, full text , pp. 5, 19–21, 33–36, 67.(1) Tyson, p. 4.

(2) Johnson. "Benjamin Banneker, free black, farmer, mathematician, and astronomer, was born on November 9, 1731, the son of freed slaves Robert and Mary Bannaky, probably near the Patapsco River southeast of Baltimore, Maryland, where his father owned a small farm. For some years, Benjamin seems to have served as an indentured laborer on the Prince George’s County plantation of Mary Welsh, who had dealings with the Bannaky family and in 1773 executed her dead husband’s instructions to release several of her labor force including “Negro Ben, born free age 43.” Walsh was surely not Banneker’s grandmother, as argued by many biographers, but she did leave him a substantial legacy. He then lived alone as a tobacco farmer near the Patapsco River."

په 2002ز کال کې يو ژوندليکونکي وړانديز وکړ چې شونې ده «بېنيکا» د «ډګن» خلکو غړی و، د چا په اړه چې ګڼو انسان پېژندونکو ادعا کړې چې هغوی د ستورپېژندنې ابتدايي پوهه درلوده (د ډوګن ستورپېژندنې باورونه وګورئ). د اټکل تر مخې مولي بينيکا ازاد کړی او بيا يې ورسره واده کړی، چې شونې ده هغه د ستورپېژندنې په اړه خپله پوهه له هغې سره شريکه کړې وي. دې ژوندليکونکي وړانديز کړی چې بنجامين دا پوهه له «مولي» څخه تر لاسه کړې، ځکه چې بينجامين د بينيکا له مړينې وروسته زېږېدلی و.Cerami, 2002, pp. 7, 15.Cerami, 2002, pp. 5, 15.

يو نسب پېژندونکي، چا چې په 2016ز کال کې د بينيکر د کورنۍ د نسب شجرې اړوند تاريخچو د تحليل کولو خبر ورکړی و، د کوم داسې سند په پېژندلو نه و توانيدلی، له کوم څخه چې معلومه شي بينيکر يوه سپين پوستې نيا هم درلوده، خو دا شونتيا يې رد کړې هم نه وه. خو په دې راپور کې ويل شوي و، چې شونې ده د "بينيکر" نوم د بينیکا په څېر اصل درلود، کوم چې د شمال لوېديځې لايبيريا د اوسنۍ بومي سيمې د «کيلي» ولسوالۍ يو کوچنی کلی دی، کوم ځای چې يو وخت د افريقايي مريانو په سوداګرۍ کې ونډه درلوده. په دې نسبت پېژندنه کې د 2021ز کال يو لړ تازه معلوماتو کې ويل شوي چې د بنجامين بینيکر پلار رابرټ، د 1731ز کال د مۍ مياشتې تر اتلسمې نېټې، له ميري ليټ (چې وروسته ميري بينيکا ونومول شوه) سره واده کړی و، څوک چې د يو مريي سره د يوې سپين پوستې ښځې لور وه. په دې تازه معلوماتو کې ويل شوي چې «بناکا» د «وای» خلکو استوګنځای دی، څوک چې دلته له شا اوخوا 1500 څخه راوروسته، د مالي پاچايي له خوشې کولو وروسته اوسېدلي.(1) 

(2) 

(3) 

(4) Coordinates of Banaka: 

په 1737ز کال کې، د بالتيمور ولسوالۍ په کليوالي سيمه د «پټاپسکو دره» کې د هغه د کورنۍ د سل جريبه (0.40 کيلو متر مربع) کروندې سند د شپږ کلن بينيکر په نوم کړل شو. په 1791ز کال کې يو خط لیکونکي وويل چې د بينیکر مور او پلار هغه يو نامعلوم ښوونځي ته استولی و، چېرته چې هغه لوستل، لیکل او علم حساب تر دويمې درجې زده کړل. په هر حال، د بينيکر د ابتدايي ژوند پاتې برخه په سم ډول نه ده مستنده شوې.(1)  Glawe

"Richard Gist

1737

Robert Bannaky

Benjamin Bannaky

+conveyance+

This indenture made this tenth day of March in the year of our Lord one thousand seven hundred thirty seven between Richard Gist of Baltimore County in the province of Maryland grant of the one part, Robert Bannaky and Benjamin Bannaky this now of the County and province aforementioned of the other part, Witnesseth that the deed Richard Gist for and in consideration of the sum of seven thousand pounds of tobacco whence paid to the said Richard Gist the receipt whereof he do able by these presents acquits and discharges them the said Robert Bannaky and Benjamin Bannaky his son thereon heirs and assign for over one hundred acres of land lying in the said county circumscribed by the bounds hereafter by profit being the moiety of a hundred acres of land.

J. Wells Stokes"

(2) Facsimile of handwritten deed conveying property from Richard Gist to Robert Bannaky and Benjamin Bannaky.  In (1) McHenry, pp. 185-186. "This man is about fifty-nine years of age; he was born in Baltimore county; his father was an African, and his mother the offspring of African parents. His father and mother having obtained their freedom, were enabled to send him to an obscure school, where he learned, as a boy, reading, writing, and arithmetic, as far as double position.

(2) 

(3) 

د بينيکر له مړينې 140 کاله وروسته خپرو شويو کتابونو کې تر ټولو لومړي خپاره شوي ناتاييد شوي روايتونه وايي چې بينيکر په تنکۍ ځوانۍ کې له «پيټر هينريچ» سره وکتل، څوک چې د يوې مذهبې ټولنی غړی و، او وروسته يې د بينيکر د کورنۍ له کروندې سره نږدې يو ښوونځی جوړ کړ. (د دې مذهبي ټولنې غړي چې کواکر يادېدل د مريتوب ضد خوځښت مشران او د توکميزې برابرۍ پلويان وو). دا روايتونه روښانه کوي چې «هينريچ» خپل شخصي کتابونه له بينيکر سره شریک کړل او هغه ته يې د خپل يوازيني ټولګي لارښونې وړاندې کړې. د بينيکر رسمي زده کړه (که وي) د اټکل تر مخې هغه مهال پای ته ورسېده، کله چې هغه د عمر دومره زوړوالي ته رسېدلی و، چې د خپلې کورنۍ له کروندې سره يې مرسته نه شوه کولای.(1) Graham, 1949, p. 45. Not until all the tobacco was in and "the Christmas" over was the school opened. Among the boys who sat on the smooth log facing Peter Heinrich was the dark boy. .... The dark boy's name seemed rather long. For Peter Heinrich wrote "Benjamin Banneker". .... And thus the spelling was changed from that in the earliest records.

(2) Bedini, 1972, p. 300. "Martha Tyson's posthumous book was the last work about Banneker to be based on original materials. During the next several decades, numerous articles in periodicals and newspapers mentioned Banneker's life and works, but each was based on earlier publications without contributing new materials. .... Finally, in 1949 another biography of Banneker appeared. This work by Shirley Graham was highly fictionalized and written for young people. It became popular, but the lack of distinction between fact and fiction in its presentation, while a compliment to the writing skill of Shirley Graham, has resulted in yet more confusion concerning Banneker's achievements and their importance."(1) Cerami, 2002, pp. 24–28.

(2) Corrigan, 2003, p. 2 "Cerami constructs a credible narrative of Banneker's life, but fails to document his research."Graham, 1949, p. 52. "The school was now housed in a building all its own and was supported by the Society of Friends. Though Ben was no longer a regular attendant he still considered himself a pupil. Very often when his days work was done he rode over to Master Heinrich's house for talk or to exchange a book"

 د پام وړ اثار 
د 1753ز کال په شا او خوا کې، او د نوموړي په شا اوخوا يو ويشت کلنۍ کې، د معلوماتو پر بنسټ بينيکر يو لرګين ساعت بشپړ کړی و، چې په هر ساعت يې غږ کاوه. داسې برېښي چې هغه خپل ساعت له يو پور شوي لاسي ساعت څخه د هرې برخې په توږلو سره کره نمونه چمتو کړې وه. دې ساعت د هغه تر مړينې کار وکړ.(1) Tyson, pp. 5, 9–10,  18.

(2) 

(3) Bedini, 1964, p. 22.

(4) Bedini, 1999, p. 44. "Completed in 1753, Bannekers' clock continued to operate until his death, more than 50 years later."

(5) Bedini, 2008 "At about the age of twenty-one he (Banneker) constructed a striking wall clock, without ever having seen one. .... The clock continued to function successfully for more than fifty years, until his death."

(6) 

په 1759ز کال کې د هغه د پلار له مړينې وروسته، بينيکر له خپلې مور او خوېندو سره و اوسېدو. په 1768ز کال کې، نوموړي له بالتيمور ولسوالۍ په يوه عريضه لاسليک وکړ، چې د ولسوالۍ مرکز يې له «جوپا» څخه بالتيمور ته لېږداوه. د 1773ز کال د بالتيمور ولسوالۍ د ماليې په نوملړ کې د هغه د شتمنۍ ثبت کولو پر مهال بينيکر د خپل کور د يوازيني بالغ غړي په توګه وپېژندل شو.(1) 

(2) Bedini, 1999, pp. 47, 368–369.

په 1772ز کال کې، اينډريو ايلي کوټ، جان ايلي کوټ، او جوزف ايلي کوټ وروڼه، د پنسلوانيا له «باکس» ولسوالۍ څخه وکوچېدل، او د بينيکر له کروندې سره نږدې د «پټاپسکو فالس» سره يې ځمکه راونيوله، تر څو کارخانې (ژرندې، د دانو ميده کولو کارخانې) جوړې کړي، د کوم په شا او خوا کې چې د ايلي کوټ د کارخانو (اوس ايلي کوټ ښار) جوړ شو. ايلي کوټ وروڼه د مذهبي ټولنې غړي وو، چا چې د توکميزې برابرۍ په اړوند هماغه اندونه درلودل، څه ډول چې د هغوی ډېر نو باورونه و. بینيکر دا کارخانې مطالعه کړې او د هغوی له څښتنانو سره يې ملګرتيا پيدا کړه.(1) 

(2) 

(3) 

په 1788ز کال کې، د اينډريو اليکوټ زوی جورج ايليکوټ، د ستورپېژندنې په اړه د رسمي مطالعې د پيل کولو په موخه د بينيکر کتابونه او وسايل په پور واخيستل. په راتلونکي کال کې، بینيکر د لمر تندر نيولو د محاسبې لپاره خپل اثر جورج ته واستاوه. په 1790ز کال کې، بینيکر د 1791ز کال لپاره يو فلکي تقويم جوړ کړ، د کوم په اړه چې هغه هيله درلوده چې په کومه خپره شوې کالهنداره کې به ځای ورکړل شي. په هر حال، نوموړی ونه شول کولای داسې چاپ کونکی پيدا کړي چې د دې اثر د خپرولو او وېشلو لپاره چمتو شي.(1) Bedini, 1969, p. 8.

(2) Bedini, 1999, pp. 81–87; p. 371, references 3, 4, 5; p. 382, reference 12.

(3) 

(4) McHenry, p. 186. "It is about three years since mr. George Ellicott lent him Mayer's tables, Ferguson's astronomy, Leadbeater's lunar tables and some astronomical instruments, but without accompanying them with either hint or instruction, that might further his studies, or lead him to apply them to any useful result. These books and instruments, the first of the kind that he had ever seen, opened a new world to Benjamin, and from thence forward he employed his leisure in astronomical researches."

(5) 

(6) 

(7) McHenry, p. 186. "He (Banneker) now took up the idea for calculations for an almanac, and actually completed and entire set for the last year, upon his original stock of arithmetic.   Encouraged by this first attempt, he entered upon his calculation for 1792, which as well as the former, he began and finished without the least information, or assistance, from any person or other books, than those that I have mentioned; so that, whatever merit is attached to his present performance, is exclusively and peculiarly his own."

 د کولمبيا ولسوالۍ د اصلي حدودو ټاکنه 
د 1791ز کال په لومړيو کې، د امریکا د بهرنيو چارو وزير تاماس جفرسن سروی کونکي ميجر اينډريو ايلي کوټ (د جوزف ايلي کوټ زوی او د جورج ايلي کوټ د اکا زوی) ته وويل، تر څو د يوې داسې سیمې سروی (څېړنه/حدود ټاکل) وکړي، په کومه کې چې به یوه نوې فدرالي ولسوالۍ موجوده وي. د 1791ز کال د فبرورۍ په مياشت کې، ايلیکوټ یوه سروی کونکې ډله پرېښوده د کومې چې هغه په لوېديځ نيويارک کې مشري کوله، تر څو وکولای شي د ولسوالۍ سروی پيل کړي. له هغې وروسته ايلي کوټ د فدرالي ولسوالۍ د حدودو په ابتدايي سروی کې د مرستې لپاره بينيکر د بديل په توګه وګوماره، او په جارج ټاون کې د تګ راتګ د سفر لپاره يې نوموړي ته د پېشکي په توګه شپېته ډالره ورکړل.(1) Bedini, 1999, pp. 110–114, 133–134.

(2) .

(3) Crew, pp. 87–103.

(4) 

 سرچينې