ځانپلورنه

فاحشه ، ځانپلورنه یا جنسي کار  د عاید یا ځینو نورو ګټو لپاره د طبیعي یا غیر طبیعي جنسي اړیکو سوداګرۍ یا مسلک دی  ، چې ځینې وختونه د سوداګریزې جنس په نوم هم ویل کیږي (په انګلیسي کې: Commercial Sex). له لومړۍ نړیوالې جګړې وروسته، د "نړۍ تر ټولو زوړ مسلک" اصطلاح په عمومي ډول ځانپلورنه ته راجع شوه (مګر په نورو ځانګړو قضیو کې کارول کیږي). Oldest profession (phrase)، ویکی‌پدیای انگلیسی

د اصطلاح کلتوري کارونې په بې ساري ډول توپیر لري، او د سپکاوي اصطلاح په توګه د هغې کارول د هغو فعالیتونو لپاره کارول کیږي چې په رسمي توګه ځانپلورې نه وي. په ځینو ټولنو کې، اصطلاح په نرمۍ سره د هغه چا په نښه کولو لپاره کارول کیږي چې د هغې ټولنې له نورمونو څخه بهر په جنسي فعالیتونو کې ښکیل وي، لکه د واده کولو یا غیر واده کولو، حتی سپینې واده.

هر هغه څوک چې د دې مسلک په هره برخه کې کار کوي د جنسي کارکونکي په نوم یادیږي. ځانپلورنه د جنسي صنعت (یا جنسي سوداګرۍ) یوه څانګه ده. په مختلفو هېوادونو کې یا د ځینو هېوادونو په مختلفو سیمو کې، د ځانپلورنې قانوني حالت د مرګ له سزا څخه تر قانوني پورې او د قانون له مخې له غیر کنټرول څخه تنظیم شوي، کنټرول شوي او قانوني سوداګرۍ پورې توپیر لري.

 تاریخچه 
بټنوک|250x250px| راحب ، په تاریخ کې مشهوره ځانپلورې او د جوشوا جاسوس، د 17 پیړۍ د یو نامعلوم هنرمند لخوا انځور شوی.
ځانپلورنه کله ناکله د "نړۍ ترټولو زوړ مسلک" په توګه پیژندل کیږي.  Oldest Profession Flourishes in China - washingtonpost.com

 د ایران په تاریخ کې 
د جیکب اډوارډ پولاک په وینا، په 1637 کې د اولیاریوس په راپور کې ویل شوي چې موسیقار او نڅاګر د ډوډۍ په وخت کې د پاچا په وړاندې حاضریدل او د پاچا په وړاندې یې نڅا کوله. دوی ته "قهبه" ویل کیده. "غوبګان" باید نه یوازې د میلمنو لپاره نڅا وکړي، بلکې د دوی نور جنسي احساسات هم راپاروي. 

په کنډوالو (ځانپلورونو) کې، منځګړیتوب اکثرا هڅه کوله چې خپل میلمانه راضي کړي. د اړتیا په صورت کې، میلمانه کولی شي د خپلې خوښې "قهبا" سره په مخکینۍ خونه کې، پرته له شرمه یو څه وخت تیر کړي او د آرام کولو وروسته بیرته خپل ځای ته لاړ شي او "قبه" به هم نڅا ته دوام ورکړي. 

 په ځانپلورنه کې تاوتریخوالی 
بټنوک|351x351px
په ډیرو مواردو کې، ځانپلورې هم د فزیکي تاوتریخوالي قرباني کیږي او د خپلو پیرودونکو لخوا وهل کیږي او فزیکي ځورول کیږي او حتی وژل کیږي . د غیر مراجعینو لخوا د ځانپلورو په وړاندې د تاوتریخوالي قضیې هم شتون لري؛ د مثال په توګه، د تاوتریخوالی موخه کیدای شي هغه پیسې غصب کړي چې ځانپلورې یې له ځانه سره وړي.  دوهفته‌نامه گزارش فیلم، شماره ۱۷۷، شهریور ۱۳۸۰، ص۳۹

 روږديتوب او ځانپلورنه 
د " روږدي " او "ځانپلورنې" ترمنځ د پام وړ اړیکه شتون لري.

 په ایران کې، په ډیری مواردو کې، د دې خلکو د ژوند ملګري او پخپله په مخدره توکو روږدي دي. هره ورځ د دغو توکو برابرول د دوی بې وزلي او مالي اړتیا هم زیاتوي.
 ځانپلورې اکثرا د خپګان او د دې کار سختو شرایطو ته د رسیدو لپاره مخدره توکو او رواني درملو ته لاره هواروي. ۱۱ افسانه نادرست دربارهٔ روسپیان، بدون مرز
 په لومړي ګام کې، د ځانپلورې خانو مدیران نوي خلک، په نوم تښتیدلې نجونې په نشه یې توکو اخته کوي، ترڅو دوی انحصار او اطاعت وکړي. 

 ایډز او ځانپلورنه 
د ځانپلورنې او ایډز د کچې ترمنځ د پام وړ اړیکه شتون لري. په ډیرو مواردو کې، د ځانپلورو مراجعین نه غواړي د ډیر جنسي اطمینان لپاره کنډوم وکاروي، او که چیرې ځانپلورې د کنډوم په کارولو ټینګار وکړي، د نارینه وو څخه ترلاسه شوي مقدار به خورا لږ وي، نو ډیری یې د کنډوم پرته جنسیت کوي او دوی راضي دي. .  همدارنګه، که چیرې پیرودونکي کنډوم کاروي، که چیرې کنډوم د جنسي اړیکو په وخت کې ټوټه یا ټوټه شي، دوی نه غواړي بدل کړي.

سیلانیان هم، که دوی پخپله ایډز نه لري، د دې ځانپلورې سره د خوب کولو وروسته به د HIV ویروس کور ته راوړي، په ځانګړې توګه که چیرې دا د کنډوم کارولو پرته وي. 

 د جنسیت لپاره انساني قاچاق 
د جنس لپاره انساني قاچاق ته هم عصري غلامۍ، جنسي غلامۍ او سپینې غلامۍ ویل کیږي.  د انسانانو قاچاق ته ډیره پاملرنه شوې ده، چې شمیر یې د 600,000 او 800,000 ترمنځ اټکل شوی دی. په دغو کسانو کې ۸۰ سلنه یې ښځې او نجونې دي چې هر کال په بېلابېلو هېوادونو کې پلورل کېږي او په ډېرو مواردو کې دوی د ځانپلورې او یا هم د غلامانو په څېر په نارینه‌وو کار کولو ته اړ کېږي. د بشري حقونو فعالان وايي، هر کال زرګونه بې وزله ښځې او نجونې د کار او واده په دروغجنو ژمنو له کلیو څخه ښارونو ته په جلبولو مجبورېږي. په ځینو مواردو کې، والدین په مستقیم ډول خپلې لوڼې پلوري. د دې ځمکې لاندې سوداګرۍ غلا د موندلو ستونزمن کوي. په پورتنیو ارقامو کې هغه قربانیان شامل نه دي چې په خپل هېواد کې پلورل کیږي - یوه ستونزه چې هند یې له ډیرې مودې راهیسې ځپلی دی، د بیلګې په توګه، یو هېواد دومره لوی او متنوع دی چې قاچاق وړونکي کولی شي خپل قربانیان له یو ځای څخه بل ځای ته انتقال کړي. په سلګونو کیلومتره لرې یو ځای ته، د یوې بلې ژبې سره او د کور د بیرته راستنیدو لږ چانس. قاچاق وړونکي په ندرت سره نیول کیږي. 

 د ځانپلورنه حقوقي اړخ او د هغې انتقادونه 
بټنوک|333x333px| په هالنډ کې یوه مجسمه چې د نړۍ د ځانپلورو په درناوي جوړه شوې وه. د مجسمې تر شا یوه کلیسا لیدل کیدی شي. په مجسمه کې "په ټوله نړۍ کې د جنسي کارمندانو درناوی" لیکل شوی.
بټنوک|398x398px| په 1910 کې په الجزایر کې د دوه جنسي کارمندانو تاریخي عکس.
ځانپلورنه د نړۍ په ډیرو هېوادونو کې یو قانوني مسلک دی او په قانوني توګه یې ساتنه کیږي او په دې کار کې د ښکیلو کسانو د ساتنې لپاره مفصل قوانین وضع شوي دي BBC NEWS | Europe | How the Dutch protect their prostitutes .  د دې مسلک د آزادۍ توضیحات او اندازه له یو ځای څخه بل هېواد او هېواد ته توپیر لري.

په نیوزیلینډ ، سویس ، استرالیا ، ارجنټاین ، بلجیم ، برازیل ، کاناډا ، اتریش ، کوسټاریکا ، ډنمارک ، جرمني ، ترکیه ، ایټالیا ، یونان ، هالنډ او نورو هېوادونو کې ځانپلورنه وړیا ده او د ځانګړو قوانینو تر پوښښ لاندې راځي.  ځانپلورنه په انګلستان کې هم وړیا ده،  مګر په عامه ځایونو کې د هغې ترویج د قانون خلاف کار دی. په امریکا کې، نیواډا په امریکا کې یوازینی ایالت دی چیرې چې ځانپلورنه تر یوې اندازې پورې وړیا ده. NRS: CHAPTER 244 - COUNTIES: GOVERNMENT

خو د ځانپلورې پر دې بڼې بنسټيزې نيوکې شته، چې د ځانپلورنه او پانګوال نظام تر منځ د اړيکو د ماهيت له امله دي. د بېلګې په توګه، په آلمان کې د ځانپلورنه د قانوني کولو د قانون د تصویب په اړه بحثونه شوي دي. دا پریکړه لیک په دوو دلیلونو ولاړ و: لومړی دا چې د دې قانون په تصویب سره ځانپلورنه یو کار ګڼل کیږي او له همدې امله د کار قانون تابع دی؛ دا پدې مانا ده چې په آلمان کې ښځینه ځانپلورې باید د کار قرارداد ترلاسه کړي او ګټې لکه روغتیا بیمه ، د بیکارۍ بیمه ، او تقاعد ترلاسه کړي. دوهم، د ځانپلورنه پیژندنه او په قانون کې د هغې رامینځته کول به بدکاري نور د "شرم خلاف" عمل په توګه ونه ګڼل شي. خو منتقدین وايي چې د ښځو د سازمان د اټکل له مخې په سلو کې شپیته ځانپلورې بهرني مهاجرین دي چې حتی په آلمان کې د اوسیدو اجازه هم نه لري، یوازې د کار جواز ته پریږدي. برسېره پر دې، په عملي توګه یوازې یو سلنه ځانپلورې د کار جواز سره د کار قرارداد ترلاسه کړی. 

همدارنګه منتقدین وايي، د جرمني سیاستوال د دې پر ځای چې ښځو ته له دې ډګره د وتلو امکانات برابر کړي، د ځانپلورنې د قانوني کولو په تصویبولو سره، دوی په حقیقت کې د دې کار د دوام لپاره د ښځو غندنه کوي. ځکه چې د کار په توګه د ځانپلورنه په رسمي کولو سره، یو سړی نشي کولی په اسانۍ سره خپله دنده پریږدي ځکه چې د آلمان د کار قانون له مخې، هغه باید د استعفا له اعلان وروسته درې میاشتې نور کار ته دوام ورکړي، که نه نو په ناڅاپي توګه د دندې پریښودو سره، د هغه قرارداد. دنده لغوه شوه او خپل حقوق او ګټې به له لاسه ورکړي. دغه راز د دغه قانون له مخې هره وزګاره مېرمن په ځانپلورې خانو کې کار ته لېږل کېدای شي، ځکه چې د قانون له مخې هغه کسان چې د بېکارۍ له ګټو او يا دولتي مرستو ترلاسه کوي حق نه لري چې له کار څخه انکار وکړي، که څه هم په دې برخه کې تجربه نه لري. د منتقدینو بله تبصره دا ده چې د دغه قانون تر تصویب مخکې به په آلمان کې ځانپلورې ښځې کولای شي پولیسو ته ولاړې شي او د ځانپلورې خانې د خاوند او سوداگرو په اړه شکایت وکړي، خو د ځانپلورنې په قانوني کیدو سره دا کار ممکن نه دی، ځکه چې د ځانپلورې خاوندان دي. یا د کارموندنې ادارې تر عنوان لاندې د ښځو پیرود او پلور قانوني ګڼل کیږي. حتی که یوه ښځه د کار تړون لاسلیک کولو ته اړ ایستل شي، هغه نشي کولی دا ثابت کړي چې هغه د فشار او ګواښونو له مخې ځانپلورنه ته مجبوره شوې وه، مګر اوس دا کار ورکونکی دی چې کولی شي د هغې په اړه دعوی وکړي. 

د آلمان د ځانپلورنې د قانون د تصویب لپاره یو دلیل دا و چې دا کار به نور د "عفت مخالف" نه ګڼل کیږي او دا چې ځانپلورې به په ټولنه کې خپل ځای ومومي. منتقدین وايي چې په عمل کې، د دې قانون له تصویب وروسته د ښځو یوه کمه سلنه ځانپلورې کوي، د بیلګې په توګه، کله چې دوی د کور په لټه کې وي، د کور مالک ته چې پوښتنه وکړي چې ستاسو دنده څه ده: ځانپلورې؛ یا د ځانپلورنې میندې یوه لږه سلنه غواړي چې ووایي چې د دوی مسلک ځانپلورې ده کله چې خپل ماشومان په وړکتون او ښوونځي کې ثبت کړي. 

 نارينه ځانپلورونکي 
ځانپلورنه هم په نارینه وو کې شتون لري. په ایران کې ځینې نارینه ځانپلورې نارینه ته جنسي خدمتونه وړاندې کوي  او یو شمیر یې ښځو ته. 

په تهران کې د یو نارینه ځانپلورې په وینا، هغه سړی چې جنسي خدمتونه وړاندې کوي خوشحاله وي او د ځانپلورې په څیر خپګان نه کوي. هغه وايي، چې خپله دنده يې يو بې ساري تخصص ګڼي او د خپلو ښځينه همکارانو په پرتله ډېر زيات عايد لري. هغه د ذلت احساس نه کوي او خپل ژوند عصري او خوشحاله ګڼي. 

 د حیواناتو ځانپلورنه 
ځینې ملا تړلې ښځینه پینګوین به د تیږو په بدل کې د عجیب نارینه پینګوین سره ملګرتیا وکړي (کوم چې د کور جوړولو لپاره اړین دي).  ځانپلورې هم د چیمپینزیانو ترمنځ لیدل شوي چې د جنسیت لپاره خواړه تبادله کوي. English Wikipedia, Animal Sexual Behaviour, Prostitution

 په کلتور کې ځانپلورنه 
بټنوک|300x300px| په 1856 کې د هیرمن ووګل لخوا په یوه کار کې ځانپلورې

 مشهور کلتور 
تر څوارلسمې پېړۍ (۲۱مې پېړۍ) پورې د ايران ټولنيز او کلتوري وضعيت (حتی په بهر کې ايرانيان) داسې وو، چې د جنسي تنوع لرونکې مېرمنې ته جنده (ځانپلورنهء) د سپکاوي او سپکاوي په نوم يادېده. په ورته وخت کې، هغه نارینه چې جنسي تنوع غواړي د ایران د مدني قانون له مخې د څو میرمنو درلودلو لپاره وړیا دي. په فرعي کلتورونو کې چیرې چې څو واده عام نه و، سپکې کلمې لکه دوچرباز د نارینه وو د سپکاوي په توګه کارول کیده. دا، په داسې حال کې چې د هلک لپاره کلمه شتون لري، ورته فرعي کلتورونه د ښځو لپاره د جنده کلمه کاروي.

 په ادبیاتو کې 
صادق هدایت د علوی خانم په کیسه کې د ځانپلورې کیسه د خپل کار د بنسټ په توګه کارولې ده. همدارنګه د ایرج میرزا په اثارو او یا د سعدي په شعرونو کې هم دا ډول چلند د کار په مرکز کې دی. 

د ایراني نارینه وو په ادبیاتو کې د "جیند " او "فسحې" کلمې لیدل کیږي، خو ایراني میرمنو تر 1370 کلونو پورې په خپلو لیکنو کې دا کلمې نه دي کارولي، تر دې چې په 1999 ، (1377) کې ساقي قهرمان د "او جیند معنی ژوند" په نوم یو شعر خپور کړ. ته ..." کوم چې د بیلابیلو نیوکو سره مخ شو.

 محاورې 
بټنوک|250x250px| د کوڅې ځانپلورې عکس د پیرودونکي موندلو په تمه.
ایسکارټ د ځانپلورو لپاره اصطلاح ده چې د شتمنو پیرودونکو سره وخت تیروي. انتقاد شدید از ترامپ به خاطر حمله به فروشگاهی که به عرضه مارک ایوانکا پایان داد، BBC PERSIAN

په ځینو ځایونو کې،  هغه سړي چې د سور څراغ زونونو شاوخوا موټر چلوي چې د ځانپلورو غوښتنه کوي کرب کرالر بلل کیږي. 

په فارسي کې د ځانپلورنې د مرکزونو مدیرانو ته په اصطلاح د " جکش " (د نارینه وو لپاره) او "خانم رئیس یا خیل" (د ښځو لپاره) ویل کیږي.

په فارسي ژبه کې هغه سړی چې خپله ښځه د پیسو په بدل کې نورو ته ورکوي، هغه ته " قرمساق " وایي چې پښتانه بيا ورته دلال وايي.

ځانپلورې د منځني فارسي کلمه ده. ګینده  ، فرهنگ دهخدا فرهنگ معین مګر دا یو ډیر منفي مفهوم لري. د دې دلیل لپاره، دا د سپکاوي په توګه هم کارول کیږي.

 په یوه ورکړل شوي کلتور کې 
کسبي

 ۱- زناکاره ښځه ځانپلورې، ګنده - جمع: فواحش
 2- هره ګناه او بدي چې له حده زياته وي.

 ګالری 

 اړوندې پوښتنې 

 په متحده ایالاتو کې ځانپلورنه
 په لرغوني یونان کې ځانپلورنه
 نارینه ځانپلورنه
 ځانپلورنهء
 په ایران کې ځانپلورنه
 د چین په ولسي جمهوریت کې ځانپلورنه
 زوى ميګدل
 خطرناک ښکلا فلم
 کوکولډ
 دلال

 اشارې 

 حوالې 

وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
|}