پېښه (فلسفه)

پېښه يا حادثه  د منطق او فلسفې له اصطلاحاتو څخه  ده او د جوهر خلاف دی. هر هغه وړاندوینه چې د موضوع له اصل او حقیقت څخه بهر وي پېښه بلل کيږي. ځینې بهرنۍ وړاندوینې د ټرانسورس وړاندوینې دي. لکه د انسانانو لپاره "تور"؛ ځکه ډېر داسې کسان شته چې تور نه وي. دا د انتقالي اوبو لپاره "مالګه" یا "ګرم" هم دی؛ ځکه چې له دې ځانګړنو پرته اوبه بهر هم شتون لري او یا هم په ذهن کې تصور کېدی شي.

پېښه یو وجود دی چې په خپل وجود کې د بل وجود شتون ته اړتیا لري لکه رنګه کاغذ . شهابی، محمود، رهبر خرد، قم، انتشارت عصمت، چاپ دوم۱۳۸۲ ص۵۷.

 عمومي پېښه 
هر هغه عموميت چې د موضوع له جوهر څخه بهر وي او یو حقیقت وي چې له یو څخه ډېرو اشخاصو پورې تړاو لري او ورته لېږدول کیږي، عمومي پېښه بلل کیږي. لکه "حرکت" کوم چې د انسانانو لپاره عام دی ځکه چې پسونه او هوسۍ هم حرکت کوي، په داسې حال کې چې انسانان نه دي. "حرکت" د څارویو لپاره هم عام دی ځکه چې شیان هم حرکت کولی شي. "سپین" د بورې په پرتله ډېر عام دی؛ ځکه چې دا د بورې لپاره مشخص نه دی او سوۍ هم سپین رنګه کېدای شي.

 ځانګړې پېښه 
دا یو عمومیت دی چې د موضوع له جوهر څخه بهر او په خلکو کې له یو څخه ډېر حقیقت نه دی. ټاکلی پېښه د خلکو د حقایقو سره برابر دی او د خلکو قضاوت د هغه موضوع ده. ځانګړې پېښه د طبیعت قضاوت نه دی، مګر دا د طبیعت خلک له دې حقیقت پرته له نورو خلکو سره توپیر کوي چې یو له بل سره ګډ دي او له اجنبیانو څخه جلا کوي. د "تمدن" په څیر چې انسانانو ته لیږدول کیږي، مګر دا د انسانانو او حیواناتو لپاره ساتل کیږي متمدن کیدی نشي.

دا نهه برخې پراخې دي : ټيټ، صورت ، حالت ، دا ، ليه ، ميتي ، اضافه، تعامل  بدایة الحکمة از علامه طباطبائی

پخوانیو فیلسوفانو د نهو جوهرونو او نښو مجموعه بللې، کوم چې د ټولو موجوداتو ترټولو غوره جنس دی ، د لسو کټګوریو په توګه ابن سینا، الشفاء، کتاب المنطق، المقولات، تصدیر دکتر ابراهیم مدکور، انتشارات مرعشی نجفی، قم، ۱۳۶۴، ص۵.

 اړوندې پوښتنې 

 جوهر (فلسفه)

 پايليکونه 

 حوالې 

 مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Accident (philosophy)». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۰ فوریه ۲۰۱۴.
وېشنيزه:فلسفه
وېشنيزه:فلسفي اندونه
وېشنيزه:فلسفي شکاکیت
وېشنيزه:فلسفي مالوماتبکس
وېشنيزه:فلسفي مفسرین
وېشنيزه:فلسفي ويوکي
وېشنيزه:فلسفي ويپانگه