امونيوس هېرميا

امونيوس هېرميا( /ə ˈ m oʊ n i ə s / ; يوناني    'Ammōnios ho Hermeiou' , lit. "امونیس، د هرمیاس زوی" ؛ c. 435 - د 517 او 526 ترمنځ)  د لرغونتوب په وروستیو کې د ختیځ روم امپراتورۍ کې د اسکندريې څخه یو یوناني فیلسوف و. یو نیوپلاتونیسټ ، هغه د فیلسوفانو هرمیاس او اډیسیا زوی، د الکساندریا د هیلیوډورس ورور او د سریانوس لمسی و.  امونیس په رومن اتن کې د پروکلوس شاګرد و ، او د خپل ژوند ډیری برخه یې په الیګزانډریا کې تدریس کړې ، په 470مو کلونو کې یې عامه څوکۍ ترلاسه کړې.

د افلاطون د <i id="mwHw">ګورجیاس</i> او فایدو متنونو په اړه د تیبیس د نظرونو د اولمپیوډورس له مخې، امونیس د افلاطون، ارسطو او پورفیري د ټایر په اثارو باندې لیکچرونه ورکړل، Watts, Edward J. (2018), Nicholson, Oliver (ed.), "Ammonius", The Oxford Dictionary of Late Antiquity, Oxford University Press, doi:10.1093/acref/9780198662778.001.0001/acref-9780198662778-e-214, ISBN 978-0-19-866277-8, retrieved 2020-10-15 او د ارسطو په کارونو باندې یې تبصرې لیکلي او د افلاطون په متنونو کې یې درې ورکې تبصرې لیکلي.  هغه د ستورولیک په اړه د یو متن لیکوال هم دی چې په کتلوګوس کوډیکم ستورولوګورم ګریکورم کې خپور شوی او د ستورپوهنې او جیومیټري په اړه یې لیکچر ورکړی.  امونیس ډیری نیوپلاټونیسټانو ته درس ورکړ، پشمول د دمشقیس ، د تیبیس اولمپیوډورس ، جان فیلوپونس ، د سیلیکیا سمپلیسیس ، او اسکلیپیوس د ټریلس .  د هغه د شاګردانو په منځ کې د پیټرا طبیب ګیسیوس او د کلیسایی تاریخ لیکونکی زکریا ریټور هم و، چې د میټیلین بشپ شو. 

د روم امپراتورۍ په وروستیو کې د کافرانو د ځورونې د یوې برخې په توګه، د الکساندریا ښوونځی د روم امپراتوري چارواکو لخوا وڅیړل شو؛ امونیس د الکساندریا د پادری پیټر III سره جوړجاړی وکړ، په داوطلبانه توګه د خپل موقف ساتلو په بدل کې د هغه تدریس محدود کړ.  دې کار د هغه یو شمیر همکاران او زده کونکي له مینځه یوړل ، پشمول د دمشقیس ، چا چې بیا هم هغه د اسکندریا د اسیدور په خپل ژوند کې "تر ټولو لوی مبصر چې تل ژوند کړی" بللی. 

 ژوند 
د امونیس پلار هرمیاس هغه وخت مړ شو کله چې هغه ماشوم و، او مور یې اډیسیا هغه او د هغه ورور هیلیوډورس په اسکندریه کې لوی کړل. کله چې دوی بلوغ ته ورسیدل ، اډیسیا د خپلو زامنو سره اتن ته لاړه چیرې چې دوی د پروکلوس لاندې زده کړې وکړې. په نهایت کې ، دوی اسکندریه ته راستانه شول چیرې چې امونیس ، په ښار کې د نیوپلاتونیسټ ښوونځي د مشر په توګه ، د خپل پاتې ژوند لپاره د افلاطون او ارسطو په اړه لیکچر ورکړ. د دمشقیس په وینا، د 480 لسیزې په وروستیو کې په اسکندریه کې د کافرانو د ځورونې پرمهال، امونیس مسیحي چارواکو ته امتیازات ورکړل ترڅو هغه خپلو لیکچرونو ته دوام ورکړي. Damascius, Philosophos Historia, 118B, Athanassiadi دمشقیس، چې امونیس د هغه تړون لپاره چې هغه یې کړی و، وغندله، دا نه وايي چې امتیازات څه وو، مګر دا ممکن د هغه عقیدې محدودیتونه ولري چې هغه یې تدریس یا وده کولی شي. هغه لا تر اوسه په 515 کې تدریس کاوه. اولمپیوډورس په هغه کال کې د افلاطون د ګورجیاس په اړه د هغه لیکچر واورېد. Olympiodorus, in Gorgias, 199, 8–10 هغه یو تکړه ستور پیژندونکی هم وو. هغه د بطليموس په اړه لیکچر ورکړ او پیژندل کیږي چې د اسټرولاب په اړه یوه مقاله لیکلې ده.

 لیکنې 
کيڼ|بټنوک| د اساګوج تبصرې د لومړۍ نسخې لومړی مخ، وینس 1500
د هغه د ډیرو مشهورو لیکنو څخه، یوازې د ارسطو د تفسیر په اړه د هغه تبصره پاتې ده. د پورفیري اساګوج په اړه تبصره هم ممکن د هغه وي، مګر دا یو څه فاسد دی او وروسته مداخلې لري.

په دی تشریح کې، امونیس استدلال کوي چې الهی وړاندوینه د اجزاو باطلوي. د بوتیوس په څیر په خپل دوهم تفسیر او د فلسفې کنسولیشن کې ، دا دلیل د لمانځه تاثیر ساتي. امونیس يامبليکوس ته اشاره کوي، چې ویلي یې دي "پوهه د پوه او پیژندل شوي ترمنځ منځګړیتوب دی، ځکه چې دا د پیژندل شوي په اړه د پوهانو فعالیت دی." Medieval Philosophy and the Classical Tradition, Curzon Press, John Inglis, 2002, pg. 128. 

سربېره پردې، د امونیس د لیکچرونو ځینې یادښتونه شتون لري چې د مختلفو زده کونکو لخوا لیکل شوي چې هم ژوندي پاتې دي:

 د ارسطو په کټګوریو کې (بې نومه لیکوال)
 د ارسطو په پخوانیو تحلیلونو کې I (بې نومه لیکوال)
 د ارسطو په مابعدالطبیعات 1-7 (د اسکلیپیوس لخوا لیکل شوی)
 د ریاضیاتو سره د نیکوماکس پیژندنه (د اسکلیپیوس لخوا لیکل شوی)
 د ارسطو په پخوانیو تحلیلونو کې (د جان فیلوپونس لخوا لیکل شوی)
 د ارسطو د پوستي تحلیلونو په اړه (د جان فیلوپونس لخوا لیکل شوی)
 د ارسطو د نسل او فساد په اړه (د جان فیلوپونس لخوا لیکل شوی)
 د ارسطو په روح باندې (د جان فیلوپونس لخوا لیکل شوی)

د ارستو ژوند په نامه د یوناني ژبې کار شتون لري، کوم چې معمولا امونیس ته ویل کیږي، مګر "ډیر احتمال لري چې دا د امونیس د شاګرد جوآنس فیلوپونس کار وي، چې په ځینو MSS کې ورته اشاره شوې ده." Society for the Diffusion of Useful Knowledge, The biographical dictionary of the Society for the diffusion of useful knowledge, Volume 2, Part 2, Longman, Brown, Green, and Longmans, 1843, p. 487.

 انګلیسي ژباړې 

 امونیس: د ارسطو په کټګوریو کې ، د ایس ایم کوهن او جی بی متیس لخوا ژباړل شوی. لندن او ایتکا 1992.
 امونیس: د ارسطو پر تفسیر 1-8 ، د D. Blank لخوا ژباړل شوی. لندن او ایتکا 1996.
 امونیس: د ارسطو په تفسیر 9 کې، د بویتیوس سره: د ارسطو په تفسیر 9 کې ، د D. Blank (Amonius) او N. Kretzmann (Boethius) لخوا ژباړل شوی. لندن او ایتکا 1998
 جان فیلوپونس: په ارسطو باندې د راتلو په وخت کې او له منځه تللو 1.1-5 ، د CJF ویلیمز لخوا ژباړل شوی. لندن او ایتکا 1999
 جان فیلوپونس: په ارسطو باندې د راتلو په وخت کې او له منځه تللو 1.6-2.4 ، د CJF ویلیمز لخوا ژباړل شوی. لندن او ایتکا 1999.
 جان فیلوپونس: د ارسطو پر روح 2.1-6 ، د W. چارلټن لخوا ژباړل شوی. لندن او ایتکا 2005
 جان فیلوپونس: د ارسطو په روح باندې 2.7-12 ، د W. چارلټن لخوا ژباړل شوی. لندن او ایتکا 2005
 جان فیلوپونس: د ارسطو په روح باندې 3.1-8 ، د W. چارلټن لخوا ژباړل شوی. لندن او ایتکا 2000
 جان فیلوپونس: د ارسطو په عقل باندې (د انیما 3.4-8) ، د W. چارلټن لخوا ژباړل شوی. لندن او ایتکا 1991.

 یادښتونه 

 سرچينې 

 اندرون، کاسمین. "د الکساندریا امونیس"، د لرغونو طبیعي ساینس پوهانو روټلج انسایکلوپیډیا ، ایډز. جورجیا ایربي میسي او پاول ټي کیسر، نیویارک: روټلج، 2008.
 جونز، اې.، مارتینډیل، جې.، موریس، جې. د وروستیو رومن امپراتورۍ پروپوګرافي ، کیمبرج: د کیمبرج پوهنتون پریس، 1992، 71-72 مخونه.
 کارامانولیس، جورج ای افلاطون او ارسطو په موافقه کې؟ : افلاطون په ارسطو باندې د انټیوکس څخه پورفیري، نیویارک ته : د اکسفورډ پوهنتون پریس، ۲۰۰۶.
 0-684-10114-9 
 سییل، ګیرارډ (ایډ. )، امونیس او سیباټل. متنونه، تبصرې، او مقالې ، د ژان پییر شنایډر او ډینیل شولتیس سره په همکارۍ ; د ارسطو په اړه امونیس: د تفسیر 9 (او 7، 1-17) یوناني متن د A. Busse لخوا تاسیس شوی، د ګیرارډ سیل لخوا فلسفي تفسیر؛ د ماریو میګنوچي او ګیرارډ سیل لخوا مقالې، برلین: والټر دی ګرویټر، 2001.
 سورابجي، ریچارډ. د مفسرینو فلسفه، 200-600 AD. د سرچینې کتاب , Ithaca: د کارنیل پوهنتون پریس، 2005.
 ویرریکن، کوینراد. د هرمیاس زوی امونیس میتافزیک ، په ریچارډ سورابجي کې (ایډ. )، ارسطو بدل شو. لرغوني مبصرین او د هغوی نفوذ ، ایتکا: کارنیل پوهنتون پریس، 1990، مخ. ۱۹۹-۲۳۱.

 بهرنۍ اړیکې 


 Commentaria in Aristotelem Graeca, Vol. 4 parts 2–6, Akademie der Wissenschaften, Berlin, Edita consilio et auctoritate Academiae litterarum regiae borussicae (1882).