د کنفدراسیون له لاسه وتلی لامل

د کنفدراسیون له لاسه وتلی لامل (یا په ساده ډول له لاسه وتلی لامل) یو امریکایي جعلي تاریخي افسانه ده چې ادعا کوي چې د امریکا د کورنۍ جګړې پرمهال د کنفدراسیون ایالتونو لامل عادلانه او اتل و او د غلامۍ پر بنسټ نه و، چې دا په لومړي ځل په ۱۸۶۶ز کال کې اعلان شو او تر نن ورځې پورې په سویل کې د نژاد پرستۍ، جنسیت رول او مذهبي چلندونو باندې اغېزه لري.

د ورک شوي لامل پلويان په عموم ډول مخکې له جګړې نه د سویل د ویاړ او اتلولي دودیز کلتور ستاینه کوي. دغه راز دوی استدلال کوي چې له غلامانو سره ښه چلند شوی او دا ردوي چې د دوی حالت د جګړې لوی لامل و، د کنفدراسیون مشرانو د څرګندونو برعکس لکه د کارنسټون وینا او پرځای یې دوی د جګړې لامل د دولتونو د حقونو د دفاع او د شمالي تیري په وړاندې د دوی د کرنیز اقتصاد ساتنه ګڼي. په دې توګه د اتحادیې بریا د هغې د لوی صنعتي شتمنۍ او پراخوالۍ په پایله کې تشریح شوې، پداسې حال کې چې د کنفدراسیون اړخ د لوړ اخلاق او پوځي مهارتونو درلودونکي و، خو عصري تاریخپوهان بیا تر ډېره بریده له دې توضیحاتو سره موافق نه دي او د جګړې اصلي لامل غلامۍ په ګوته کوي. 

د ورک شوي لامل د فعالیتونو دوه سخت پړاونه د ۲۰مې پېړۍ په وروستیو کې وه او د هغه مهال و چې دوی د پخوانیو مړه شوي سرتېرو د یادونو تلپاتې کولو لپاره او د ١٩٥٠ او ١٩٦٠ ز کلونو کې د مدنی حقونو د غورځنګ په ترڅ کې د نژادی برابرۍ لپاره د خلکو د ملاتړ د زیاتولو په غبرګون کې هڅې روانې کړې، چې د ځینو کړنو له لارې لکه د کنفدراسیون یادګارونه جوړول، د تاریخ درسي کتابونو لیکل، د ورک شوي لامل سازمانونه (د کنفدراسیون د متحده لورګانې او د کنفدراسیون تجربه لرونکو زامنو په ګډون) هڅه وکړه تر څو ډاډ ترلاسه کړي چې سپین پوسته سویلي خلک په هغه څه پوهېږي چې دوی یې د کورنۍ جګړې ریښتیني لامل په توګه ګڼي او په دې توګه د سپین پوستو د سترتوب تګلارو لکه د جیم کرو قوانینو ملاتړ ته دوام ورکوي. په دې مانا چې سپین پوسته سترتوب د له لاسه تللي لامل د داستان یو له مهمو ځانګړتیاوو نه دی. 

 اصول 
که څه هم د ورک شوي لامل مفکوره له یو نه ډېر لاملونه لري، خو دوی زیاتره دا استدلال لري چې غلامي اصلي لامل او یا د کورنۍ جګړې علت نه و. دغه راز ورک شوي لامل د شمالي ګواښ په وړاندې د سویلي ژوند کړنلارې ته د دفاع په توګه د جلا کېدو په نظر ټینګار کاوه او استدلال کوي چې دا ګواښ د ایالتونو له حقوقو نه چې د اساسي قانون له خوا تضمین شوي سرغړونه کوي همدارنګه دا څرګندونې ټینګار کوي چې هر هېواد د جلا کېدو حق لري، چې شمال یې په کلکه ردوي. 

له لاسه وتلی لامل سویل شمال په پرتله ډیر عیسوی پلوه ښیي او غلامي د بې رحمه په پرتله خورا خیرغوښتونکي په توګه انځوروي. دغه راز د خوشحاله غلامانو کیسې زیاتره د غلامۍ د دفاع په هڅو کې د پروپاګند په توګه کارول کیږي، چې د کنفدراسیون متحده لورګانو سازمان د «وفادار غلام یادګار کمیټه» درلوده او په دې ډول د لوېدیځ ویرجینیا په هارپر فیری سیمه کې د هیوارډ شیپرډ یادګار یې جوړ کړ. دغه راز دا کیسې شمالي ته د غلامۍ تشریح کولو لپاره کارول کیږي، چې له لاسه وتلی لامل د غلام مالکین د خپلو غلامانو سره مهربانه ښیي.

 له شلمې پیړۍ نه تر نن ورځې پورې 
د ورک شوي لامل بنسټیز انګیرنې په عصري سویل کې د ډیری لپاره تلپاتې ثابت شوي. د له لاسه وتلی لامل اصول زیاتره د شخړو په ترڅ کې د کنفدارسیون بیرغ او د بېلابېلو ایالتي بیرغونو د عامه نندارې په شاوخوا کې راپورته کېږي.

دغه راز تاریخ لیکونکي جان کوسکي یادونه وکړه چې د کنفدارسیون تجرته لرونکي سرتېري (SCV) «د بیرغ ترټولو ښکاره، فعال او اغېزمن مدافع دي او د ورک شوي لامل تاریخي او ایډیالوژیکي تفسیرونه یې پرته له کوم بدلون نه ۲۱مې پېړۍ ته لېږدولي دي. همدارنګه کوسکي د « شلمې پېړۍ په وروستیو کې د پرچم جګړو» په اړه لیکلي:Coski pp. 192–93 د ۱۹۵۰ لسیزې په لومړیو کې د SCV چارواکو د بیرغ جګړې له همغږۍ نه د بې اهمیتۍ او د هغو کسانو په وړاندې چې ټینګار یې کاوه چې د هغې نندارې غیر وطن پرسته او یا نژاد پرست دي دفاع وکړه. د SCV ویاندانو دا ثابت شوی استدلال تکرار کړ چې سویل د خپلې خپلواکۍ لپاره مشروع جګړه کړې، نه د غلامۍ د دفاع لپاره جګړه او دا چې د تاریخ په اړه د «یانکي» نظریه په غلطه توګه سویل بدنام کړ او خلک یې د دې لامل شول چې د بیرغ جګړې غلط تعبیر وکړي.Coski p. 193. Coski (p. 62) also wrote "Just as the battle flag became during the war the most important emblem of Confederate nationalism, so did it become during the memorial period [the late 19th Century through the 1920s] the symbolic embodiment of the Lost Cause.":کنفدراسیون ایالتونو له ۱۸۶۱ز کال نه او ۱۸۶۵ز کال پورې ډېری بیرغونه کارولي. د امریکا د کورنۍ جګړې له پای ته رسیدو راهیسې، د کنفدراسیون له بیرغونو نه د شخصي او رسمي کارول د پام وړ بحثونو ته دوام ورکوي، چې د مسیسیپي دویم ایالتي بیرغ  په ۱۸۹۴ز کال کې تصویب شو او په ۲۰۲۰ز کال کې د جورج فلویډ لاریونونو پرمهال له پامه وغورځول شو.

 سرچينې