د حجرې پوښل

د حجرې پوښل د نسج په انجنیرۍ کې له بدن سره د پیوند شوي غړي د ناسازګارۍ لپاره یوه ممکنه حل‌لاره ده. د حجرې د کوچنیو پوښونو یا مایکرو اېنکپسیولېشن ټکنالوژۍ له لارې حجرې په یوه نیمه نفوذ وړ پلیمري غشا کې بندېږي یا تثبیتېږي. دغه چاره د حجروي مېتابولېزم لپاره اړینو مالیکولونو لکه د اکسیجن نفوذ، مغذي موادو، د ودې فکتورونو او نورو ته د دوه طرفه انتشار زمینه برابروي او بیرون ته د اضافي محصولاتو او درمنلیزو پروتینونو انتشار ممکنوي. په ورته وخت کې د غشا نیمه نفوذ وړ خاصیت پوښل شوې حجرې د معافیتي سیستم له اړوندو حجرو او انټي باډۍ څخه ساتي چې خرابې یې نه‌کړي او له هغوی سره د بېرونیو بریدګرو په توګه چلند کوي.

د حجرې پوښل ښايي په بدن کې د غړي له پیوند کولو وروسته د جانبي عوارضو د کنترول لپاره د معافیتي یا مدافعاتي سیستم د سرکوبوونکو درملو د اوږدمهالې استفادې اړتیا کمه کړای شي.

 تاریخچه 
په ۱۹۳۳ کال کې «وینچنېزو بیسکګلي» په پلیمري غشاوو کې د حجرو د بندولو لومړنۍ هڅه وکړه. ده وښوده چې د خوګ د ګېډې له حفرې یا خلا سره په پلیمري جوړښت کې پیوند شوې تومور حجرې تر ډېرې مودې پورې ژوندۍ پاتې شوې او مدافعاتي سیستم رد نه‌کړې.

دېرش کاله وروسته په ۱۹۶۴ کال کې «توماس چانګ» د حجرو د خوندیتابه لپاره د ډېرو نازکو پلیمري غشاوو په مایکروکپسولونو یا کوچنیو پوښونو کې د حجرو د بندولو نظر وړاندې کړ او د بیولوژيکي کپسیولېشن د دغه مفهوم د تشرېح لپاره یې د «مصنوعي حجرو» اصطلاح وکاروله. ده وړاندیز وکړ چې په قطره‌يي مېتود دغه تولید شوې مصنوعي حجرې نه یوازې دا چې پوښل شوې حجرې د مدافعاتي سیستم له دفعې څخه ساتي، بلکې له حجم سره د سطحې یوه لوړه اړیکه هم رامنځته کوي چې د اکسیجن او مغذي موادو د کتلې د ښه انتقال شونتیا برابروي. شل کاله وروسته دغه عملیه د کوچنیو حیواناتو په ماډلونو کې په بریالي ډول وکارول شوه او دا هغه مهال و چې د الجینېټ-پالي‌لیسین-الجینېټ هغه مایکروکپسولونه یا کوچني پوښونه جوړ شول چې د زینوګرافټ نسجونو حجرې یې تثبیتولې یا بې‌حرکته کولې [د زینوګرافټ نسجونو پیوند هغه پیوند دی چې اخیستونکی او ورکوونکی یې له یوې نوعې څخه نه وي، مثلاً کله چې د حیوان هډوکی له انسان سره پیوند شي، دا زینوګرافټ پیوند بلل کېږي]. دغې څېړنې وښوده چې کله دغه پوښل شوي نسجونه د شکرې په ناروغۍ لرونکو موږکانو کې پیوند شول، حجرې ژوندۍ پاتې شوې او د ګلوکوز کچې یې د څو اونیو لپاره کنترول کړې. د پوښل شویو حجرو په مرسته انساني ازمېښتونه په ۱۹۹۸ کال کې ترسره شول. هغه پوښل شوې حجرې چې د تومور ضد غیر فعالو درملو د فعالولو لپاره د «P450 سایټوکروم» انزایم بڼه بدلوي، د تریخي د پرمختللي او نه غوڅېدونکي سرطان په یوه ازمېښت کې وکارول شوې. په دې کې د پخوانیو کنترولونو په پرتله د پايښت وخت دوه برابره زیات وښودل شو. 

 د حجرو مایکرو پوښونه د نسجونو د انجنیرۍ او ترميمي طب د یوې وسیلې په توګه 
ښايي دا پوښتنه پیدا شي چې ولې د حجرو د پوښلو یا کپسول کولو تخنیکونو ته حتا هغه مهال اړتیا ده چې درملنیز محصولات په دقیق ډول په ځای کې تزریق کېږي. د دغه کار مهم دلیل دا دی چې پوښل شوې یا کپسول شوې حجرې د پیوند په ځای کې د اوږدې مودې لپاره د درملنیزو محصولاتو د دوامدارې ازادېدنې سرچینه برابروي. د حجرو د مایکرو پوښونو د ټکنالوژۍ بله ښېګڼه دا ده چې په مرسته یې غیر انساني او له جینیټيکي پلوه اصلاح شوې حجرې په پلمیري مټرېکس کې هغه مهال اېښودل کېدای شي چې ورکوونکو یا ډونر حجرو ته لاسرسی محدود وي. مایکرو کپسیولېشن د درمنلیزو محصولاتو د ځايي او خوراکي رسونې لپاره یو ارزښتناک تخنیک دی، ځکه چې په ګڼو بېلابېلو نسجونو او غړو کې یې پیوندولی شو. د درملنې ځای ته د درملو د اوږدمهالې رسونې لپاره د دغو درمل لرونکو مصنوعي حجرو پیوند د درملو د مستقیمې رسونې په پرتله ارزانه تمامېږي. پر دې سربېره، په ګڼو ناروغانو کې د هغوی لکوسیټي انټيجین ته له پامه پرته د ورته یا مشابه کیمیاوي ترکیب لرونکو مصنوعي حجرو پیوند ښايي د بیاځلي لګښتونو د کمېدو لامل شي.

 غیر معالجوي استفادې 
پروبیوټیکونه روغتیا ته مهمې ګټې لري او له همدې امله په ډېرو لبنیاتي محصولاتو کې کارول کېږي چې ایسکریم، د شیدو پوډر، مستې او پنیر یې د بېلګې په توګه یادولی شو. خو دا چې پروبیوټیک باکتریاوې په خوړو کې لږې ژوندۍ پاتې کېږي، لا هم یو خنډ دی. پي.اېچ، محلول اکسیجن، د ټيټر کولو وړ اسیډيټي یا ترشي، د ساتنې تودوخه، د تخمیري لبنیاتي ارګانېزمونو نوعې او د لاکټیک او اسټیک اسیدونو غلظت هغه عوامل دي چې په محصول کې د پروبیوټیک پر ژوندي پاتې کېدو اغېز کوي. د دې لپاره چې د پروبیوټیک په ور زیاتولو سره یوه غذا سالمه وبلل شي، د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې د سازمان او د روغتیا د نړیوال سازمان له‌خوا ټاکل شوی معیار دا دی چې محصول باید په هر ګرام کې د ژوندیو پروبیوټیک باکتریاوو د کالونۍ جوړونې لږ تر لږه ۱۰۶ – ۱۰۷ واحدونه ولري. باکتریايي حجرې باید په تولیدي محصول کې پایدارې او روغې پاتې شي، په هضمي سیستم کې د حرکت پر مهال په کافي اندازه ژوندۍ وي او د کوربه انسان کولمو ته په رسېدو کې مثبتې اغېزې ولري.

 معالجوي استفادې 

 سرطان 
د بېلابېلو سرطانونو د درملنې لپاره د پوښل شویو یا کپسول شویو مایکرو کپسولونو استفادې ډېر پتانشیل څرګند کړی دی. یوه هغه تګلاره چې څېړونکو غوره کړې ده، د هغو مایکرو کپسولونو پیوند دی چې له جینيټيکي پلوه اصلاح شوې سيټوکین ترشح کوونکې حجرې لري. د دغه مورد یوه بېلګه «سیرون» او د هغه همکارانو هغه مهال وړاندې کړه چې له جینیټيکي پلوه اصلاح شوي IL-2 سیټوکین د تومور په وده کې ځنډ او د حیواناتو د پایښت په کچه کې ډېروالی وښود. له دې سره سره، د دغې درملنې ګټه د مایکرو کپسولونو په مقابل کې د مدافعاتي سیستم د غبرګون له امله لنډمهالې وه. د سرطان د ځپلو لپاره بله تګلاره د انجیوجېنېسېس مهاروونکو استفاده ده تر څو د ودې د هغو فکتورونو د انتشار مخه ونیسي چې د تومور د پراخېدو لامل کېږي. د هغو مایکرو کپسولونو د پیوند اغېزې په پراخه کچه څېړل شوې دي چې د انډوسټاټین د ترشح لپاره له جینیټيکي پلوه اصلاح شوې زینوجینیټک حجرې لري؛ انډوسټاټین د انجیوجینیک ضد درمل دي چې په تومور حجرو کې د اپاپټوزس یا د حجرو د پلان شوي مرګ لامل کېږي. له دې سره سره، د مایکرو کپسولونو دا مېتود د هغو ناروغانو په درملنه کې شونی نه و چې ګڼ تومورونه یې لرل او له همدې امله یې د کپسولونو د سیستماتیک پیوند په اړه وروستیو څېړنو ته لاره هواره کړه.

 سرچينې