د رېسانس دورې اپلاتوني فلسفه

اپلاتونواله ، په ځانګړې توګه په خپله نوې بڼه نوې اپلاتوني فلسفه کې، د کلاسیک لرغونتوب سره د علاقې د عمومي بیا راژوندي کولو د یوې برخې په توګه په رېنسانس کې بیا راژوندۍ شوه. له اپلاتونيزم سره علاقه په ځانګړې ډول په فلورېنس کې د میډیسي تر نظرياتو لاندې وه.

 تاریخ 
بټنوک| جیوانی پیکو ډیلا میرانډولا
په 1438-1445 کې د فیرارا-فلورینس د شورا په فلورنس کې د غونډو په جریان کې، د ارتودوکس او کاتولیک کلیساګانو د اختلاف د درملنې د ناکامو هڅو په ترڅ کې، کوسیمو دی میډیسي او د هغه فکري حلقې د نوې اپلاتوني فلسفې پيرو فیلسوف، جورج ګیمیسټوس سره آشنا شوي وو. پلیتون ، چې د اپلاتون او د اسکندريې د صوفیانو په اړه خبرې اترې کولې، نو د هغه ويناوو د فلورېنس پوهه ټولنه دومره متوجه کړه چې دوی ورته د دوهم اپلاتون نوم ورکړ.

په 1459 کې، جان ارګیروپولوس په فلورنس کې د یوناني ژبې او ادبیاتو په اړه لیکچر ورکاوه، او مارسیلیو فیکینو د هغه شاګرد شو. کله چې کوسیمو پریکړه وکړه چې په فلورېنس کې د اپلاتون اکاډمۍ بیرته راوباسي، د هغه د مشر انتخاب فیکینو و، چا چې د اپلاتون کلاسیک ژباړه له یوناني څخه لاتیني ته (په 1484 کې خپره کړه) او همدارنګه د هرمیټیک د یوناني یوناني اسنادو ټولګه ژباړه وکړه. Corpus ،  او د ډیری نیوپلاټونیسټانو لیکنې، د بیلګې په توګه، پورفیري ، امبلیچس ، پلوټینس ، او نور. د جیمیستوس پلیتون لخوا د وړاندیزونو په تعقیب، فیکینو هڅه وکړه چې مسیحیت او اپلاتون ترکیب کړي .

د فیکینو شاګرد، جیواني پیکو ډیلا میرانډولا ، هم خپل نظریات په عمده توګه د اپلاتون په اړه جوړ کړل، مګر پیکو ارستو ته ژور درناوی درلود. که څه هم هغه د سټوډیا هیومینیټیټس محصول و ، پیکو په اساسي توګه یو انتخابي و ، او په ځینو برخو کې یې د خالص انسانیت مبالغه کولو پروړاندې د عکس العمل نمایندګي کوله ، د هغه څه دفاع یې کوله چې هغه یې د مینځنۍ پیړۍ او اسلامي مفسرینو څخه غوره ګڼل (وګورئ Averroes, Avicenna) ارستو په 1485 کې ارمولاو باربارو ته په یوه مشهور اوږد لیک کې. دا تل د پیکو موخه وه چې د اپلاتون او ارستو مکتبونه پخلا کړي، ځکه چې هغه په دې باور وو چې دوی دواړه د ورته مفکورو څرګندولو لپاره مختلف کلمې کاروي.

دا شاید د همدې دلیل لپاره و چې د هغه ملګرو هغه ته پرنسپس کانکورډیا ("د همغږي شهزاده") بللی و ، چې کانکورډیا ته د هغه د کورنۍ یوه برخه وه. Paul Oskar Kristeller, Eight Philosophers of the Italian Renaissance. Stanford University Press (Stanford, California, 1964.) p. 62. په ورته ډول، پیکو باور درلود چې یو تعلیم یافته سړی باید د عبراني او تلمودی سرچینې او هرمیتکس مطالعه کړي، ځکه چې هغه په دې باور و چې دوی د خدای په اړه په مختلفو کلمو کې په زاړه عهد نامې کې د ورته نظر استازیتوب کوي.

د هرمیس ټریسمیجیسټس ته منسوب لیکنو د رینیسانس نیوپلاټونیک بیا ژوندي کولو کې مهم رول لوبولی و. 

 هم وګوره 

 د اپلاتون منطقي تعبیرونه
 د کیمبرج پلوتونستان
 د اپلاتون اکاډمۍ (فلورینس)
 د ارستو په اړه د رینسانس مفسرینو لیست

 سرچينې 

 بهرنۍ اړیکې 

 عیسوی اپلاتون او نیوپلاټونیسټان 

وېشنيزه:فلسفه
وېشنيزه:فلسفي اندونه
وېشنيزه:فلسفي شکاکیت
وېشنيزه:فلسفي مالوماتبکس
وېشنيزه:فلسفي مفسرین
وېشنيزه:فلسفي ويوکي
وېشنيزه:فلسفي ويپانگه
وېشنيزه:فلسفي وگړپوهنه
وېشنيزه:فلسفي ویي
وېشنيزه:فلسفي وییپانگه