فرانسوا هولانډ

فرانسوا جېرارد نیکولاس هولانډ (په فرانسوي: fʁɑ̃swa ʒeʁaʁ ʒɔʁʒ nikɔla ɔlɑ̃d، چې د ۱۹۵۴ ز کال د اګست په ۱۲ مه زېږېدلی) یو فرانسوي سیاستوال دی، چې له ۲۰۱۲ نه  تر ۲۰۱۷ ز کال پورې یې د فرانسې د ولسمشر په توګه خدمت وکړ. نوموړی له دې وړاندنې له ۱۹۹۷ ز تر ۲۰۰۸ ز پورې د سوسیالیست ګوند لومړی منشي، له ۲۰۰۱ ز تر ۲۰۰۸ ز پورې د تېله ښار ښاروال او له ۲۰۰۸ ز نه  تر ۲۰۱۲ ز کال پورې د کوریزا د عمومي شورا رئیس و. هولانډ د کوریزا د لومړۍ حوزې ټاکنیزې په استازیتوب دوه ځله له ۱۹۸۸ ز کال نه تر ۱۹۹۳ز کال او له ۱۹۹۷ ز کال نه  تر ۲۰۱۲ ز کال پورې په ملي شورا کې هم دنده پر مخ وړې ده. 

هولانډ چې په روان کې نړۍ ته سترګې پرانستې او په نیويي-سوغ-سېن کې لوی شوی دی، مخکې له دې چې د حکومت د ویاند ماکس ګالو په ډله کې د رسنیو د غړي په توګه دنده ترسره کړي، د تازه ټاکل شوي ولسمشر فرانسوا مېټراند د ځانګړي سلاکار په توګه یې خپل سیاسي ژوند پیل کړ. نوموړي په ۱۹۸۸ ز کال کې ملي شورا ته لاره و مونده او په ۱۹۹۷ ز کال کې د سوسیالیست ګوند لومړی منشي وټاکل شو. کله چې په ۲۰۰۴ ز کال کې سوسیالیت ګوند سیمه ییزې ټاکنې و ګتلې، هولانډ د ولسمشرۍ لپاره احتمالي نوماند په توګه وپېژندل شو، خو د لومړي منشي له چوکۍ یې استعفا ورکړه او په ۲۰۰۸ ز کال کې سمدلاسي د کوریزا د عمومي شورا د رئیس په توګه د ژان پییر دوپانټ ځای نیسي، وټاکل شو. هولانډ په ۲۰۱۱ ز کال کې په ډاګه کړه چې، د سوسیالیست ګوند په استازیتوب به په لومړنیو ټاکنو کې د ولسمشریزو ټاکنو د نوماند لپاره ډګر ته راځي. نوموړي د مارتین اوبري په وړاندې نوماندي وګټله او د ۲۰۱۲ ز کال د مې په ۶ مه نېټه په دویم پړاو کې د ۵۱.۶ سلنه رایو پر مټ ولسمشر وټاکل شو او برحاله نیکولاس سرکوزي ته یې ماتې ورکړه. 

هولانډ د خپل خدمت په اوږدو کې، د ۳۴۴ ګڼې قانون د تصویب پر بنسټ د همجنسبازانو واده ته قانوني بڼه ورکړه، د کار قانون او د مالي اعتبار روزنیز پروګرامونه یې اصلاح کړل، د افغانستان په پوځې یرغل کې یې ښکېل جنګي سرتېري واېستل او د فرانکو-جرمن د تړون له لارې یې په لابراتواري څېړنو کې د څارویو د خوندیتوب په اړه د اروپایي ټولنې لارښود لاسلیک کړ. هولانډ د ۲۰۱۵ ز کال د جنورۍ او نومبر په میاشتو کې د پاریس د بریدونو او د ۲۰۱۶ ز کال کې په نیس کې د لارۍ د بریدونو په اوږدو کې د هېواد مشري وکړه. نوموړي د اروپایي ټولنې د کډوالو د جبري سهمیې او په لیبیا کې د ناټو د ۲۰۱۱ ز کال د پوځې لاس وهنې مخکښ پلوی و. نوموړي د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په تایید مالي هېواد او د مرکزي افریقا جمهوریت ته د دې هېوادونو د ثبات لپاره سرتېري واستول، چې واړه عملیات یې په پراخه کچه بریالي وو، خو د سعودي عربستان په مشرۍ په یمن کې د پوځي لاس وهنې نه د نوموړي ملاتړ، د هغه د کیڼ اړخې ټاکنیزې ډلې تر منځ بحثونه را پورته کړي دي.  

پاریس د ۲۰۱۵ ز کال د ملګرو ملتونو د اقلیم د بدلون د د کنفرانس کوربه و او پاریس ته د ۲۰۲۴ ز کال د اوړي د المپیک لوبو د جذب په برخه کې د نوموړي هڅې بریالۍ وې، خو د دې تر څنګ، د ترهگرۍ له امله تر ۱۰ سلنه پورې وزګارۍ او کورنیو د ستونزو له امله نوموړی د خپلې دورې په اوږدو کې له نارضایتۍ سره مخامخ شو، چې په پایله کې یې د پنځم جمهوري نظام (د فرانسې جمهوري نظام) د ولسمشر په توګه د هغه شهرت په پراخه کچه زیانمن کړ. هولانډ د ۲۰۱۶ ز کال د ډسمبر په لومړۍ نېټه په ډاګه کړه چې، نوموړی به د ۲۰۱۷ ز کال د ولسمشریزو ټاکنو لپاره، چې ټولپوښتنو په لومړي پړاو کې، د هغه د ماتې وړاندیز کړی، بیا ځان نوماند نه کړي. 

 د ژوند لومړي کلونه او زده کړې 
فرانسوا هولانډ د ۱۹۵۴ز کال د اګست په ۱۲ مه نېټه په رآن کې نړۍ ته سترګې پرانیستې. مور يې، نیکول فریډریک مارګوریت ترایبرت (۱۹۲۷ – ۲۰۰۹ز) یوه ټولنیز مرسته کوونکې وه او پلار یې، جورجس ګوستاو هولانډ (۱۹۲۳ – ۲۰۲۰ز)، د ستوني، پوزې او غوږونو یو متقاعد ډاکتر و چې په ۱۹۵۹ ز کال کې د محافظه کاره ډلې لپاره په ټاکنو ګې ډکر ته راغئ. د "هولانډ" نوم د "هالنډ د اوسېدونکي" معنا ورکوي او ډېری د هالنډي نسب په ټاټوبي او-دو-فراسن سیمه کې لیدل کېږي کېږي او اټکل کېږي چې، هالڼډي اصلیت ولري. په پلوان کې د هالنډي د کورنۍ لومړنی پېژندل شوی غړی یو ژندرګړی و چې، د ۱۵۶۹ ز کال شاوخوا يې په دې ځای کې  کار کاوه. Luc Antonini, L'ascendance des candidats, dans Généalogie Magazine Hors-série no 318-319, octobre-novembre 2011, p. 13Serge Raffy, Le Président, François Hollande, itinéraire secret, nouvelle édition revue et augmentée, A. Fayard/Pluriel, 2012

کله چې هولانډ ديارلس کلن و، کورنۍ يې د پاريس ښار د څنډو یوې ځانګړې سيمې، نیويي-سوغ-سين ته کډه شوه. نوموړی د سینټ-ژان-بابتیست-دی-لا-سال ښوونځي کې چې په روان کې یو شخصي کاتولیک ښوونځي و، زده کړې پیل کړې. وروسته د نیويي-سوغ-سین په سیمه کې د پاستور لېسې ته ولاړ، چې په ۱۹۷۲ ز کال کې یې د بکلوریا سند ترلاسه کړ. ورپسې یې د پانتو اساس پوهنتون نه د حقوقو په برخه کې د لېسانس سند ترلاسه کړ. هولانډ د پاریس د سوداګرۍ په پوهنتون (HEC)  کې زده کړې وکړې او په ۱۹۷۵ ز کال کې فارغ شو، وروسته یې د پاریس د سیاسي زده کړو په انستیتوت او د ادارې په ملي پوهنتون کې (ENA) کې زده کړې پر مخ یووړې. په ۱۹۷۷ ز کال کې هغه د فرانسې په پوځ کې خپل عسکري خدمت تر سره کړ او په ۱۹۸۰ز کال کې د ENA نه فارغ شو او غوره یې وګڼله چې د څېړنې په عالي محکمه کې کار وکړي. 

د ۱۹۷۴ ز کال په دوبي کې هولانډ په متحده ایالاتو کې زده کړې وکړې او له فراغت نه سملاسي وروسته یې د څېړنې په محکمه کې د سلاکار په توګه دنده پیل کړه. 

 سرچینې