نوې یهود دښمني

د نوې یهود دښمني مفکوره چې د یهود دښمنۍ نوې بڼه ده، د ۲۰ مې پیړۍ په وروستیو او د ۲۱مې پیړۍ په لومړیو کې رامنځته شوې، د صهیونیزم د مخالف او د اسرائیلو حکومت باندې د نیوکې په توګه ځان څرګندوي. په دې مفکورې کې د یهود دښمنۍ تعریفونه، لکه: د یهود دښمنۍ کاري تعریف او د یهود دښمني 3D ازموینه شاملې دي.

دا مفهوم په عمومي توګه داسې انګېرل کېږي چې، د شلمې پېړۍ په وروستیو او د یووېشتمې پېړۍ په لومړیو کې ډېری هغه موارد چې ادعا یې  کېږي، له اسرائیلو نه د ګوتنیونې په توګه مطرح کېږي، په حقیقت کې له شیطان جوړونې سره مساوي دي او د یهودانو پر وړاندې د یهود دښمني نړیوال بریدونه، د یهودانو سپکاوی، سمبولونه او یهودیت، له عام وژنې ډډه کول او په عمومي او انلاین خبرو اترو کې د یهود دښمنۍ عقایدو او کرکو زیاتوالی، دا ډول شیطان جوړونه د یهود دښمنۍ عقایدو په بڼه کې د تدریجي ودې استازیتوب کوي.Manfred Gerstenfeld, The Deep Roots of Anti-Semitism in European Society. Jewish Political Studies Review 17:1–2 Spring 2005

ددې مفکورې پلویان استدلال کوي چې، د صهیونیزم ضد او د اسرائیلو شیطان جوړوونې، او یا د دوی په چلند کې د دوه ګونو معیارونو پلي کېدل (چې په ځینو پلویانو کې یې د امریکا ضد، د نړیوالتوب ضد او درېیمه نړۍ هم شاملېږي) کېدای شي، د یهود دښمنۍ سره تړاو لري، یا د یهود دښمنۍ بله بڼه جوړه کړي. په ځانګړې توګه، کله چې په یوه وخت کې د کیڼ اړخ له اسلامپالنې او ښي اړخ څخه راپورته کېږي.Taguieff, Pierre-André. Rising From the Muck: The New Anti-Semitism in Europe. Ivan R. Dee, 2004.Klug, Brian. The Myth of the New Anti-Semitism. The Nation, posted January 15, 2004 (February 2, 2004 issue), accessed January 9, 2006; and Lerner, Michael. There Is No New Anti-Semitism, posted February 5, 2007, accessed February 6, 2007.

 د مفکورې تاریخچه 

 ۱۹۶۰مه لسیزه: سرچینې 
فرانسوي فیلسوف پییر انډري تاګیوف استدلال کوي چې د « la nouvelle judéophobie» لومړۍ څپې د ۱۹۶۷ز له شپږ ورځنۍ جګړې وروسته په عربي-اسلامي نړۍ او د شوروي په سیمو کې راپورته شوي. هغه د جاک ګیویټ (۱۹۶۸ز) او تاریخ لیکونکي لیون پولیاکوف (۱۹۶۹ز) هغو مقالو ته اشاره کوي، چې د نوې یهود دښمنۍ مفکورې په اړه چې په صهیونیزم کې يې رېښه درلوده، بحث کوي.Taguieff, Pierre André. Rising from the Muck: The New Anti-Semitism in Europe. Ivan R. Dee, 2004, p. 62.Pierre-André Taguieff cites the following early works on the new antisemitism: Jacques Givet, La Gauche contre Israel? Essai sur le néo-antisémitisme, Paris 1968; idem, "Contre une certain gauche," Les Nouveaux Cahiers, No. 13-14, Spring-Summer 1968, pp. 116–119; Léon Poliakov, De l'antisionisme a l'antisémitisme, Paris 1969; Shmuel Ettinger, "Le caractère de l'antisémitisme contemporain," Dispersion et Unité, No. 14, 1975, pp. 141–157; and Michael Curtis, ed., Antisemitism in the Modern World, Boulder, 1986. All cited in Pierre-André Taguieff. Rising from the Muck: The New Anti-Semitism in Europe. Ivan R. Dee, 2004, p. 159-160, footnote 1.

 ۱۹۸۰لسیزه تر ننه: د بحث دوام 
د اسرائیلو ولسمشر چیم هرزوګ استدلال وکړ چې: د صهیونیزم پر ضد د یهود دښمني یوه نوې بڼه رامنځته شوې، چې د صهیونیزم معادلې ځانګړتیاوې له نازیزم سره او دا باور چې صهیونیستانو د دویمې نړیوالې جګړې په ترڅ کې له نازیانو سره په فعاله توګه مرسته کړې وه، په ډاګه کړه.Congress Bi-weekly, American Jewish Congress, Vol. 40, Issues 2-14, 1973, p. xxvWistrich, Robert. "Anti-zionism as an Expression of Anti-Semitism in Recent Years" , lecture delivered to the Study Circle on World Jewry in the home of the President of Israel, December 10, 1984.

 یهود دښمني، خو یوه نوې ښکارنده نه ده 
یهودا بائر،د بیت المقدس په عبري پوهنتون کې د هولوکاسټ مطالعاتو پروفیسور د «نوې یهود دښمنۍ» مفکوره غلطه ګڼي، دا پدیده د زړې او پټې یهود دښمنۍ په توګه تشرېح کوي چې د بیا پيلېدو په وخت کې تکرارېږي. د هغه په اند: دا د اسرائیلو د اوسني حالت محرک دی و که چېرې یو جوړجاړی ترسره شي، یهود دښمني به کمه شي، خو له منځه نه ځي.   

 د صهیونیزم ضد یهود دښمني 
پوهانو د ورنو برګمن، سیمون شاما، الن جانسن، ډیویډ هیرش او انتوني جولیوس په ګډون د یوویشتمې پېړۍ د صهیونیزم ضد یهود دښمني ځانګړې بڼه بیان کړې چې د کیڼ اړخې دښمنۍ له پلوه له یهودانو سره ورته ده.

 نړیوال لیدونه 

 اروپا 
د توکم پالنې او پردو وېرې په اړه د اروپا د څارنې مرکز (EUMC)  چې (په ۲۰۰۷ ز کال کې د بنسټیزو حقونو د ادارې له خوا رامنځته شوی) په فرانسې، المان، اطریش، سویډن، انګلستان، بلجیم او هالنډ کې د ۲۰۰۳ ز کال د جولای نه تر د ۲۰۰۴ تر ډسمبر میاشتې په اوږدو کې د یهود دښمنۍ د پېښو زیاتوالي یادونه کړې ده. د ۲۰۰۴ ز په سپټمبر میاشت کې، د توکم پالنې او نه زغمنې پر وړاندې د اروپا کمیسیون، د اروپا د شورا یوه برخه، له خپلو غړو هېوادونو یې وغوښتل، ترڅو چې ډاډ ترلاسه کړي چې د توکم پالنې ضد جرمي قوانین د یهود دښمنۍ په اړه پوښښ لري."(U.S.) State Department report on Anti-Semitism: Europe and Eurasia" excerpted from a longer piece, and covering the period of July 1, 2003 – December 15, 2004.Whine, Michael. "Progress in the Struggle Against Anti-Semitism in Europe: The Berlin Declaration and the European Union Monitoring Centre on Racism and Xenophobia's Working Definition of Anti-Semitism" , Post-Holocaust and Anti-Semitism, Jerusalem Center for Public Affairs, February 1, 2006.tp://eumc.eu.int/eumc/material/pub/AS/AS-WorkingDefinition-draft.pdf "Working definition of antisemitism" , EUMC.

 انګلستان 
د ۲۰۱۱ ز کال په جون میاشت کې، د انګلستان مشر رئيس جوناتن ساکس (لارډ ساکس) وویل چې: د نوې یهود دښمنۍ بنسټ په ۲۰۰۱ ز کال کې د ډاربن کنفرانس و. ربي ساکس دا هم وویل چې نوې یهود دښمني «راډیکال اسلامپال د بشري حقونو نادولتي مؤسسوـ ښي اړخ او کیڼ اړخ- د اسرائیلو د دولت د یوه ګډ دښمن پر وړاندې سره یوځای کوي».

 ملګري ملتونه 
یو شمېر مبصرین استدلال کوي چې، ملګري ملتونه د یهود دښمني عمل غندي. لارنس سمرز، د هارورډ پوهنتون د هغه وخت رئیس لیکلي چې: د توکم پالنې په اړه د ملګرو ملتونو نړیوال کنفرانس په چین، روانډا یا د عربي نړۍ په هر ځای کې د بشري حقونو د سرغړونو په غندلو کې پاتې راغلی، په داسې حال کې چې د اسرائیلو د توکمیز پاکولو او د انسانیت پر وړاندې د جرمونو غږ پورته کوي."Anti-Semitism in the United Nations", UN Watch, February 1998 (originally published December 1997), accessed March 6, 2005.Summers, Lawrence H. Address at morning prayers , September 17, 2002. On the site of Harvard University, accessed January 9, 2006.

 متحده ایالات 
د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو وزارت د ۲۰۰۴ ز کال راپور چې د نړیوالې یهود دښمنۍ په اړه و، د یهود دښمنۍ څلور اصلي سرچینې، په ځانګړې توګه په اروپا کې په ګوته کړي:

 «د یهودو ضد دودیز تعصب ... چې په دې کې افراطي ملتپالان او ځینې نور شامل دي. دوی ادعا کوي چې د یهودي ټولنه حکومتونه، رسنۍ، نړیواله سوداګرۍ او مالي نړۍ کنټرولوي».
 «د اسرائیلو ضد پیاوړي احساسات، چې د عیني نیوکو له کرښې د اسرائیلو او یهود دښمنۍ له سیاستونو څخه تېرېږي».
 «د یهودو پر ضد احساسات چې د اروپا د یوشمېر مخ پر ودې مسلمان نفوس له خوا څرګند شوي، د اسرائیلو او یهودانو پر وړاندې د اوږدې مودې راهیسې ضد چلند او همدارنګه د مسلمانانو مخالفت د اسرائیلو او اشغال شویو سیمو کې د پرمختګونو پر وړاندې او په دې وروستیو کې د عراق حالت یې لاملونه دي». 
 «له متحده ایالاتو او نړیوال کېدو دواړو څخه نیوکه، چې له اسرائیل او په ځانګړې توګه له یهودیانو سره یو دی»."(U.S.) State Department report on Anti-Semitism: Europe and Eurasia" excerpted from a longer piece, and covering the period of July 1, 2003 – December 15, 2004.

 د نړیوالتوب ضد غورځنګ 
د ۱۹۹۰ ز لسیزې په ورستیو کې او د ۲۰۰۰ لسیزې لومړیو کې د نړیوالتوب ضد غورځنګ د لیکوالانو او څېړونکو لکه: والټر لاکور، پاول برمن او مارک سټراس له خوا د نوې یهود دښمنۍ د عناصرو په ښودلو تورن شو. د دې نظر منتقدین استدلال کوي چې: دا تور یا بې بنسټه ده او یا هم مبالغه ده، چې موخه یې د نړیوالتوب پر وړاندې د مشروع نیوکو او د آزادې سوداګرۍ اقتصادي سیاستونو بې اعتباره کول دي.

 د مارک سټراوس ادعاوې 
مارک سټراوس، د بهرني سیاست په هکله استدلال کوي چې چې نړیوال کېدو د «بهرنیو ځواکونو» په اړه اندېښنې راپارولي دي او دا چې هغه لیکي چې: هغه څه چې دي، «د نړیوالتوب په هکله غبرګون» ګڼي، بېلابېل سیاسي عناصر یې سره یوځای کړي، چې له کیڼ اړخ څخه ښۍ خواته، د یوه ګد لامل له لارې چې دې کار«یو ګډ دښمن ته وده ورکړې».Strauss, Mark. "Antiglobalism's Jewish Problem" , Foreign Policy, November 12, 2003.

 د نړیوالتوب، یهودیانو او اسرائیلو اړیکه 
د یروشلیم په عبراني پوهنتون کې د اروپا او یهودو د تاریخ پروفیسور رابرټ ویسټریچ، مانفرډ ګیرسټینفیلډ ته وویل چې: نړیوالتوب د نړیوال کېدو کیڼ اړخ ته وده ورکړې ده چې «په ښکاره توګه د امریکا ضد، د پانګوالۍ ضد او د نړۍ له یهودانو سره دښمني ده». هغه استدلال کوي: کومه لسیزه چې د اوسنۍ  یهود دښمنۍ له ډېروالي څخه دمخه وه، هغه لسیزه وه چې په چټکه توګه د نړۍ د اقتصاد د نړیوال کېدو شاهده وه او داسې یوه مرحله چې بایلونکي یې عرب او اسلامي نړۍ وه. Gerstenfeld, Manfred. "Something is Rotten in the State of Europe": Anti-Semitism as a Civilizational Pathology. An Interview with Robert Wistrich" , Post-Holocaust and Anti-Semitism, Institute for Global Jewish Affairs  at the Jerusalem Center for Public Affairs, October 1, 2004."France" , The Stephen Roth Institute for the Study of Antisemitism and Racism, Tel Aviv University, 2003.Joffe, Josef.  "Nations we love to hate: Israel, America and the New Anti-Semitism" , Posen Papers in Contemporary Antisemitism, No.1, Vidal Sassoon Center for the Study of Antisemitism, Hebrew University of Jerusalem, 2004, p.12.Joffe, Josef. "Nations we love to hate: Israel, America and the New Anti-Semitism" , Posen Papers in Contemporary Antisemitism, No.1, Vidal Sassoon Center for the Study of Antisemitism, Hebrew University of Jerusalem, 2004, p.9.

 د فرانسې غورځنګ دننه د یهود دښمنۍ پر سر جنجال 
د یهود دښمني د مطالعاتو لپاره د سټیفن روټ انسټيټیوټ د راپور له مخې: په فرانسې کې د نړیوالتوب ضد غورځنګ لپاره مهمه پېښه د ۲۰۰۳ ز کال د نومبر په میاشت په پاریس کې د اروپا ټولنیزه ناسته(ESF)  وه.  چې تنظیموونکي یې د ادعا په توګه یو شمېر اسلامي ډلې، لکه: Présence Musulmane, Secours Islamique, and Collectif des Musulmans de France دي. د مصر د اخوان المسلمین بنسټ ایښودونکي د حسن البنا لمسي، طارق رمضان هم په دې غونډو کې ګډون درلود. "France" , The Stephen Roth Institute for the Study of Antisemitism and Racism, Tel Aviv University, 2003.

 سرچینې