عبدالمنان دردمند

عبدالمنان دردمند (زوکړه ۱۲۹۲ لمريز لېږدي کال، باجوړ - مړینه ۱۳۶۹ ل ل کال (د ۱۹۹۰ زېږدي کال د جولای ۲۱)، پېښور) د افغانستان يو پښتو ژبی لیکوال او شاعر دی.  

مخينه 
عبدالمنان دردمند د ارواښاد سید احمد زوی او د بهادر گل لمسی، پر ۱۲۹۲ لمريز لېږدي کال د باجوړ د چارمنگ د سیداشاه لنډي په چم کې دې نړۍ ته سترگې پرانیستلې وې. لومړنۍ زده کړې يې په باجوړ کى د گل احمد په مدرسه کې وکړې، او نورې زده کړې يې په پېښور او کابل کې د ديني عالمانو له خوا تر لاسه کړې وې. 

دردمند ټول عمر د هېواد په رسنيو کى کار کړى چې نږدې ۱۰ کاله د راډيو افغانستان د پښتونستان خپرونې پازوال (مسئول) وو. سربېره پر دې، هغه د انگرېزانو پر خلاف په ډيرو غزاگانو کې هم گډون کړى وو چې د هغوی له شمېره یې د ليکنډي غزا، د کړپى غزا او داسې نورو غزاوو نومونه اخیستلی شو. نوموړي ددغو غزاوو په اړه په يوه قلمي نسخه کې بيان کړی دی.  

دندې 

 په باجوړ کې د لمبې اخبار بنسټوال (موسس)، ۱۳۱۲ ل کال. 

 د پښتون اخبار بنسټوال، چې په باجوړ کې خپرېده. 

 د المجاهد اخبار چې په تنول کې خپريده. 

 په فراه کې د سیستان ورځپاڼې پازوال. 

 په ګردیز کى د وړانگې اونیزې پازوال. 

 د کابل مجلې پازوال مدير. 

 دائرة المعارف مجله. 

 د هېواد ورځپاڼې پازوال مدير.  

 په هرات کې د اتفاق اسلام ورځپاڼې پازوال مدير. 

 په کابل کې د پاميزاد اوونیزې پازوال مدير. 

 د انيس ورځپاڼې پازوال مدير. 

د شعر بېلگې يې 

ددې شين اسمان د لاندې -  
شي ارام به جهان کله 

شرق او غرب به يو وروري شي - 
په نامه د انسان کله 

د ادم حوا اولاد يو - 
مخ د ځمکې مو وطن دى 

امن سوله به نصيب شي -  
د دې ستړي کاروان کله 

بنى ادم ټول يو وجود دى -  
مختلف فکرونه بيل دي 

د ژوندون په خوند به پوه شي -  
په قانون د قرآن کله 


  باجوړ 

د نيکه نه راته پاتې يوه توره بل لوړ دى -  
دا زمونږه باجوړ دى، دا زمونږه باجوړ دى 

په هر ناو کى يې چينې دي، ډک کانونه خزانې دي -  
هر يو بوټى يې کيميا او د موسم په عطر غوړ دى 

دا زمونږه باجوړ دى، دا زمونږه باجوړ دى 

چې بهار او پشکال شي، د گلونو استقلال شي -  
ورشوگانو ته چې گورو، د ژوندون ښکلی دفتر دى - 

دا زمونږه باجوړ دى، دا زمونږه باجوړ دى 

په دى غرونو کې باغونه، پکې ستوري چراغونه -  
دي روان پکې رودونه، خو د پاسه پرې وچ خوړ دى 

دا زمونږه باجوړ دى، دا زمونږه باجوړ دى 

که باټوار او که کيمور دى، د ابشارو پکې شور دى -  
خو د لاندې کروندې او لوی پټی زمونږه شړ دی 

دا زمونږه باجوړ دى، دا زمونږه باجوړ دى 

د يوې گېډې مزدوران يو، په بازار کې فقيران يو -  
خو گوندي او تربگني باندې هر کلى مو ککړ دى 

دا زمونږه باجوړ دى، دا زمونږه باجوړ دى 

نه هنر او نه کمال شته، نه تعليم ته د چا خيال شته -  
د رڼا نه لرې پاتې، نه پوهېږو چې څوک پړ دى 

دا زمونږه باجوړ دى، دا زمونږه باجوړ دى  

د ډيوې تتې رڼا ته، د څپياکو د اور خواته -  
د انسان حيوان تر منځه، په کوټه کې يو اخور دى 

دا زمونږه باجوړ دى، دا زمونږه باجوړ دى 

د تاريخ په کرونده کې، رانه ورانه ماشوړه شوه -  
چى څه وگټو د ورځې، هغه ټوله يوه شوړه شوه 

د انسان او د حيوان د، اوبو څښلو يو جوړ دى -
دا زمونږه باجوړ دى، دا زمونږه باجوړ دى 

کور په کور کلې په کلي، د گوندي تربگنۍ څلي - 
شاه زلمي پکې وژلي، د تروکي په لکړ دى 

دا زمونږه باجوړ دى، دا زمونږه باجوړ دى 

قلعه گانې جيلخانې لوړ برجونه يې ټاڼې -  
ترې چاپيره سره اورونه، سوله مات او کور سنگر دى 

دا زمونږه باجوړ دى، دا زمونږه باجوړ دى  

نه برېښنا او نه سرک شته، نه د اصل ژوند درک شته -  
دردمند ورته حيران او ناصر خان په ژړا سر دى 

دا زمونږه باجوړ دى، دا زمونږه باجوړ دى 

خداى بخښلي عبدالمنان دردمند دا شعر پر ۱۹۸۲ ز کال د باجوړ د چهارمنگ شاه کلي کې ويلی وو.  

مدني اکر  

مړينه 
عبدالمنان دردمند پر ۱۳۶۹ ل ل کال (د ۱۹۹۰ زېږدي کال د جولای پر ۲۱) په پېښور کې له دې نړۍ سترگې پټې کړې او د رحمان بابا په هديره کې خاورو ته وسپارل شو. اروا يې ښاده او جنت يې ځای شه.  

چاپ شوي نښيرونه يې 

۱- وښکلې توره. 

۲- پښتو سوچه لغات. 

۳- نوى خيال. 

۴- نن سبا.   

۵- ملي ناره. 

۶-ادبي سوغات. 

۷- ملي يووالى. 

۸- پښتونستان وپيژنئ. 

۹- د پښتونستان د خپلواکۍ تړون، ۴ ټوکه. 

۱۰ پښتو ليکونه، د ۱۳۵۱ ل ل کال کابل چاپ. 

۱۱- قلمي نسخې.  

۱۲- د گودر گلونه. 

۱۳- ولسي دستورالعمل.  

۱۴- پښتو موسيقي، ټنگ ټکور.  

۱۵- طبیعي عنعنوى بوټي.  

۱۶- زمونږ رسول ص. 

۱۷- خوږې قصې.  

۱۸- اوښکې، شاعرانه قطعات.  

۱۹- هندي مهاجرين اور مجاهدين.  

۲۰- نوميالي پښتانه.  

۲۱- د پښتونستان قاموس. 

۲۲- پښتو ډرامې.  

۲۳- د غم سيلاب.  

۲۴- د حج د سفر رساله.  

۲۵- زما د ژوند تاريخي داستان او روماني خاطرې. 

۲۶- د خپلواکۍ تړون، د ۱۳۴۷ ل ل کال چاپ. 

۲۷-  

همدا راز يو شمېر نور اثار چې ورک شوي دي.  

اخځليک 

۱- د عبدالمنان دردمند په نامه فېسبوک پاڼه. 

۲- http://www.nzdl.org/gsdlmod?e=d-00000-00---off-0areu--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-10&cl=CL5.24&d=HASH01b227438768ea44aaad3fdd&x=1  

۳-http://www.nzdl.org/gsdlmod?e=d-00000-00-...00--off-0areu--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-0l--11-prs-50---20-about---00-0-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-00-0-0-11-10-0utfZz-8-00&cl=CL5.38&d=HASH036f5b4b215d9d06704036&x=1   

۴-

وېشنيزه:پښتانه 
وېشنيزه:افغانان 
وېشنيزه:پښتانه شاعران
وېشنيزه:پښتانه ليکوال
وېشنيزه:افغاني ليکوال