روبن مورګن

روبن مورګن (د ۱۹۴۱ز کال د جنورۍ په ۲۹ نېټه زېږېدلې) یوه امريکايۍ شاعره، ليکواله، فعاله،ژورنالسته، ښوونکې او پخوانۍ ماشومه لوبغاړې ده. د ۱۹۶۰ز لسيزې له لومړيو راهيسې، هغه د امريکايي ښځو د خوځښت سخت دريځې ښځمنپاله غړې او په نړیوال ښځمنپال خوځښت کې مشره ده. د «خوروالی ځواکمن دی» په نوم د هغې د ۱۹۷۰ز کال د غورچاڼ ستاينه له دې امله کېږي چې په متحده ايالاتو کې يې د ښځمنپالنې د عصري خوځښت په پيل کې مرسته کړې، همدا کتاب د نيويارک د عامه کتابتون له خوا «په شلمه پېړۍ کې د نړۍ د لسو اغېزناکو کتابونو» له جملې څخه شمېرل شوی دی. هغې په شاعرۍ، نکلونو او غیر خيالي نکلونو په برخو کې له شلو زيات کتابونه ليکلي دي اود «Ms» مجلې د مديرې په توګه شهرت لري.

د ۱۹۶۰ز لسيزې په اوږدو کې، هغې د مدني حقوقو او د ويتنام د جګړې ضد خوځښتونو کې برخه اخستې، د ۱۹۶۰ز لسیزې په وروستيو کې، هغه د يو شمېر بنسټپالو ښځمنپالو سازمانونو بنسټګره غړې وه، لکه د نيويارک بنسټپالې (سخت دريځې) ښځې او «W.I.T.C.H». هغې يا خپله او یا له نورو سره په ګډه د ښځمنپالو ښځو روغتيايي شبکه، ځورول شويو ښځو ته د پناه ورکولو ملي شبکه، د رسنيو ښځې، د جنسي تيري د بحران د مرکزونو ملي شبکه، د ښځمنپالو ليکوالو ټولنه، د ښځو بهرنۍ تګلارې شورا، په هنر کې د ښځو ملي موزيوم، خوروالی نړيواله مؤسسه ده، GlobalSister.org او د ګرين سټون ښځو رايډيوي شبکه جوړ کړي دي. هغې همدا راز له فعالې «ګلوريا سټينيم» او اداکار/فعال «جين فونډا» سره په شریکه د ښځو رسنيز مرکز بسنټ هم ايښی. په ۲۰۱۸ز کال کې هغه د بي بي سي د سلو ښځو په نوملړ کې شامله شوې وه.

 د ماشومې لوبغاړې په توګه 
د هغې د زېږېدو د شرايطو له امله، د هغې مور ادعا کړې چې رابن مورګن له خپل اصلي زېږد وخت څخه یو کال وروسته زېږېدلې او د ماشوم لوبغاړې په توګه د هغې په ټوله موده کې، هغې خپله او نورو د هغې په اړه باور درلود چې له خپل اصلي عمر څخه يو کال کشره ده.

د یوه کوچني ماشوم په توګه، د هغې مور «فيت» او د مور خور يې «سالي» رابن مورګن د يو ماشوم ماډل په توګه په کار وګومارله. په پنځه کلنۍ کې، په دې باور سره چې بايد دا مهال څلور کلنه وای، هغې د نيويارک راډيو سټيشن WOR کې خپل پروګرام تر لاسه کړ چې نوم يې و «کوچنۍ رابن مورګن». نوموړې د « Juvenile Jury» اصلي راديوي شبکې ته هم منظم تګ راتګ کاوه. د هغې د اداکارۍ اصل کار په اته کلنۍ کې پيل شو، کله چې هغې په يو تلويزيوني سريال Mama کې کار پيل کړ، په دې سريال کې هغې ته د «ډګمار هنسن» په نوم د کشرې خور رول ورکړل شوی و. دا پروګرام په ۱۹۴۹ز کال کې په سي بي ايس وښودل شو چې «پيګي وډ» هم په کې کار کړی و او ستره بريا يې تر لاسه کړه.

د تلويزيون د زرين پړاو پر مهال، مورګن د «کيس اينډ ټيل» او «اليس اين ونډرلينډ» په څېر تلويزيوني پروګرامونو کې کار وکړ، همدا راز د « Omnibus, Suspense, Danger, Hallmark Hall of Fame, Robert Montgomery Presents, Tales of Tomorrow,  او  Kraft Theatre» په څېر په ژوندۍ بڼه ډرامو کې يې د ميلمه اداکارې په توګه کار وکړ.هغې د « Sidney Lumet, John Frankenheimer, Ralph Nelson» په څېر د پروګرامونو له لارښودونکو، « addy Chayefsky» او « Rod Serling» په څېر ليکوالانو سره کار وکړ، او د « Boris Karloff, Rosalind Russell, Bill "Bojangles" Robinson او Cliff Robertson» په څېر لوبغاړو سره يې په پروګرامونو کې برخه واخېسته.

له څلورکلنۍ څخه يې هيله وه چې د تمثیل پر ځای لیکوالي وکړي، مورګن د مور له دې هڅو سره مقابله وکړه چې هغه په انځوريزه سوداګرۍ کې وساتي اوپه پای کې په څوارلس کلنۍ کې يې د Mama په نوم ډرامه کې برخه اخېستل خوشې کړل. 

 د بلوغ پر مهال دنده 
له بلوغ سره سم رابن مورګن د کولمبيا په پوهنتون کې د ليسې د سند نه لرونکې زده کوونکې (هغه محصل چې د پوهنتون په شرايطو برابر نه وي) په توګه خپلو زده کړو ته دوام ورکړ. هغې د «کورټس براون ادبي ادارې» سره د منشۍ په توګه کار پيل کړ، چېرې چې د ۱۹۶۰ز لسيزې پر مهال د «W.H.Auden» په څېر شاعرانو او ليکوالانو سره اشنا شوه او له هغوی سره يې کار وکړ. هغې له وړاندې څخه د خپلې شاعرۍ په خپرولو پيل کړی و (د هغې شاعري وروسته د مونسټر په نوم په يو کتاب کې راټوله شوه او په ۱۹۷۲ز کال کې خپره شوه). د راتلونکې لسيزې په اوږدو کې، د سياسي فعاليت، افسانوي او غیر خيالي نثرونو او د ښځو د حقوقو په اړوند په کالجونو او پوهنتونونو کې د ويناوو تر څنګ، مورګن خپله شاعري هم کوله او خپروله.

په ۱۹۶۲ز کال کې، مورګن له «کينيت پيچفورډ» سره واده وکړ. په ۱۹۶۹ز کال کې يې د «بليک مورګن» په نوم يو زوی وزېږېد. په ۱۹۸۳ز کال کې د ښځې او خاوند تر منځ طلاق رامنځ ته شو. دا مهال هغې په «ګرو پريس» کې د مديرې په توګه کار کاوه او د خپرېدو د صنعت د رايوځای کولو په هڅه کې وه. کله چې «ګرو» هغه او د دې اتحاديې نور خواخوږي په ډله ييز ډول له دندې لرې کړل، نو هغې د ۱۹۷۰ز کال د پسرلي په موسم کې د هغوی د دفترونو د نيولو او اشغالولو مشري وکړه، د دې اتحاديې د ختمولو تر څنګ يې د «ميلکم ايکس» کونډې «بيټي شاباز» ته د ناعادلانه امتيازاتو ورکولو په وړاندې اعتراض کاوه. په دې ورځ مورګن او اته نورې ښځې ونيول شوې.

د ۱۹۷۰ز لسيزې په منځ کې مورګن د Ms مجلې همکاره مديره شوه او په راتلونکې ټوله لسيزه کې يې د پوره يا نيمه وخت لپاره له هغوی سره د مديرې په توګه په اړیکه کې پاتې شوه. هغې له ۱۹۸۹ز څخه تر ۱۹۹۴زکال پورې د دې مجلې د مديرانو د مشرې په توګه خدمت وکړ، دا مجله يې په يوې ډېرې بريالۍ، له اعلاناتو پاکې، دوه مياشتنۍ نړيوالې خپرونې بدله کړه چې هم يې د بڼې او هم يې د ليکلو لپاره جايزې وګټلې او د ژورنالستانو په منځ کې يې زیاته ستاينه کېده.

په ۱۹۷۹ز کال کې، کله چې د «Supersisters» په نوم د سوداګريزو کارتونو ټولګه توليد او خپره شوه، په کوم کې چې د سياست، رسنيو او تفريح، کلتور، لوبې او د برياوو له نورو برخو سره اړيکه لرونکې مشهورې مېرمنې شاملې وې، په دې ټولګه کې يو کارت د مورګن نوم او انځور درلود. نن سبا دا سوداګريز کارتونه د «ماډرن ارت» د موزيم او د «ايوا» کتابتون په ټولګو «کليکسیونونو» کې شته.

په ۲۰۰۵ز کال کې، مورګن له خپلو ملګرو هر يو لوبغاړی «جين فونډا» او فعالې «ګلوريا سټينيم» سره په ګډه د «د ښځو رسنيز مرکز» په نوم د ښځو غېر انتفاعي پرمختګيز رسنيز سازمان جوړ کړ. اوه کاله وروسته په ۲۰۱۲ز کال کې،  هغې د «له روبين مورګن سره په ژوندۍ بڼه د ښځو رسنيز مرکز» په نوم يو راډيوي اونيز پروګرام او «پوډکاسټ» پيل کړ. دا خپرونه په متحده ايالاتو کې خپره شوه او د يو پوډکاست په توګه د WMCLive په نوم ويبپاڼې پر ليکه خپره کړه او په iTunes باندې په يو سل او لسو هېوادونو کې ووېشل شوه. «هفنګټن پوسټ» (يو امريکايي بلاګ دی) د دې پروګرام «له دماغو سره د راډيوي خبرو» په توګه ستاينه وکړه، په دې کې د روانو خبرونو په اړوند د مورګن تبصرې او له فعالينو، سياستوالو، ليکوالانو، ادکارانو او هنرمندانو سره د مورګن مرکې شاملې وې. د دې پروګرام له پيل دوه اونۍ وروسته CBS راډيو د دې اونيز ساعتونه غوره کړل او د هرې شنبې په ورځ د سي.بي.ايس اړوند د «WJFK » له خوا خپريږي. په دې پروګرام کې د روانو خبرونو په اړوند د مورګن تبصرې او له فعالينو، سياستوالو، ليکوالانو، ادکارانو او هنرمندانو سره د مورګن مرکې شاملې دي.

 فعاليت 
تر ۱۹۶۲ز کال پورې مورګن د جګړې ضد چپ اړخ کې فعاله شوه او هغې د آزادۍ، راټ، وين او نيشنل ګارډين په څېر چپ اړخو او کلتور ضد مجلو کې ليکنې او شاعري خپاره کړل.

په ۱۹۶۰ز لسيزه کې، هغه تر ډېره بريده د ټولنيز عدالت په خوځښتونو کې ښکېله وه چې د يادولو وړ يې مدني حقوق او د ويتنام جګړې ضد دي. د ۱۹۶۷ز کال په لومړيو کې، هغه له «ايبي هوفمن» او «پال کراسنر» سره په شريکه د ځوانانو نړيوال ګوند کې فعاله وه (چې په رسنيو کې يې د « Yippies» په نوم شهرت درلود). خو په YIP (او په عموم کې په نوي کیڼ اړخو کې) کې د جنس پرستۍ اړوند اختلافات هغه وخت زيات شول، کله چې مورګن د ښځو په خپلواکۍ او عصري ښځمنپالنه کې زياته ښکېله شوه.

 سرچینې