کامالا هریس

کامالا دیوي هریس (Kamala Devi Harris)(زېږون ۲۰ اکتوبر، ۱۹۶۴ ز) امریکايي سیاستواله او څارنواله ده چې، د امریکا د متحده ایالاتو ۴۹ مه او اوسنۍ  مرستیال ولسمشره ده. هغه د امریکا په تاریخ کې لومړنۍ ښځینه مرستیال ولسمشره او لوړ پوړې دولتي چارواکې ده، همدارنګه لومړنۍ افریقايي امریکایي او اسیايي امریکايي ده چې، د ولسمشر د مرستیالې په توګه ټاکل شوې. هغه د دیموکرات ګوند غړې ده، چې له ۲۰۱۱ ز کال نه یې تر ۲۰۱۷ ز کال پورې د کالیفورنیا ایالت د لویې څارنوالې په توګه دنده ترسره کړې ده. هریس د ۲۰۲۱ ز کال په جنوري میاشت کې د ولسمشر بایډن په خوا کې د مرستیال ولسمشرې په توګه دنده وروسته له هغې پیل کړه چې، د ۲۰۲۰ ز کال په ولسمشریزو ټاکنو کې یې برحاله ولسشمر، ډونالډ ټرمپ او د هغه مرستیال مایک پنس ته ماتې ورکړه.

هریس د کالیفورنیا ایالت په اوکلنډ کې زېږېدلې او له هوارډ پوهنتون (Howard University) او د کلیفورنیا پوهنتون د هاسټینګز له حقوقي کالج (University of California, Hastings College of the Law) څخه فارغه شوې. هغه وړاندې له دې چې د سانفرانسیکو د څارنوالۍ په دفتر او ورپسې د سانفرانسیسکو د ښاري څارنوالې په توګه وګومارل شي، د المېدا سیمې (Alameda County) د څارنوال په دفتر کې یې په دنده پیل وکړ. په ۲۰۰۳ ز کال کې د سانفرانسیسکو د سیمه ییزې څارنوالې په توګه وټاکل شوه. هغه په ۲۰۱۰ ز کال کې د کالیفورنیا ایالت لوی څارنواله وټاکل شوه او په ۲۰۱۴ ز کال کې یو ځل بیا د دغې چوکۍ لپاره وټاکل شوه. هریس له ۲۰۱۷ ز کال څخه تر ۲۰۲۱ ز کال پورې د ځوانې سناتورې په توګه د امریکا په سنا جرګه کې د کلیفورنیا ایالت په استازولۍ خدمت وکړ. هریس د ۲۰۱۶ ز کال د سنا په ټاکنو کې لوریتا سانچز ته په ماتې ورکولو دویمه افریقايي امریکايي او لومړۍ سویلي اسیايي امریکايي وه چې د امریکا په سنا کې یې خدمت وکړ. د یوې سناتورې په توګه هغې د روغتیا په برخه کې له اصلاحاتو، د چرسو د قانوني کولو لپاره د فدرالي مهالوېش د له منځه وړلو (federal de-scheduling of cannabis)، بې اسنادو کډوالو ته د تابعیت د ورکړې په برخه کې لارو چارو، د بې اسنادو کډوالو په اړه له ډریم قانون (DREAM Act)، د تهاجمي وسلو له بندیز او د مالیاتو په برخه کې له پرمختللو اصلاحاتو ملاتړ وکړ. هغې په سنا کې د ټرمپ له خوا سترې محکمې ته د دویم نوماند برېټ کاوانا (Brett Kavanaugh) په ګډون چې په جنسي تېري تورن و، د ټرمپ د ادارې له چارواکو څخه د دقیقو څېړنو له امله ملي شهرت پیدا کړ.

هریس په ۲۰۲۰ ز کال کې له دیموکرات ګوند څخه ولسمشریزو ټاکنو ته د نوماندۍ په هڅه کې وه، خو له مقدماتي ټاکنو مخکې له سیالۍ شاته شوه. بایډن هغه د ۲۰۲۰ ز کال په اګست میاشت کې د ولسمشریزو ټاکنو په سیالۍ کې خپله مرستیاله وټاکله، چې د همدغه کال د نومبر میاشت په عامه ټاکنو کې د دوی ټاکنیز ټکټ بریا ته ورسېد. هغې د ۲۰۲۰ ز کال د جنوري میاشت په ۲۰ مه د امریکا د ولسمشر د مرستیالې په توګه دنده پیل کړه.

 د کلیفورنیا ایالت لویه څارنواله (۲۰۱۱-۲۰۱۷ ز 

 ۲۰۱۰ ز کال 
د ۲۰۱۰ ز کال له ټاکنو نږدې دوه کاله وړاندې، هریس اعلان وکړ چې پلان لري، ځان نوماند کړي. څرګنده یې کړه:  که چېرې برحاله لوی څارنوال جری براون (Jerry Brown) بیاځلي دغې څوکۍ ته ځان نوماند نکړي نو بیا به ځان نوماند کړي. براون ځان د ایالت څوکۍ ته نوماند کړ او هریس د کلیفورنیا ایالت د پیاوړو دیموکراتانو ملاتړ خپل کړ. د کلیفورنیا ایالت دواړوسناتورانو ډاین فاینشتاین (Dianne Feinstein) او باربارا بوکسر (Barbara Boxer)، د کانګرس مشرې نانسي پلوسي (Nancy Pelosi)، د بزګرو د اتحادیې بنسټګړ ډولوریس هوریتا (Dolores Huerta) او د لاس انجلس ښاروال انتونیو ویلاریاګوسا (Antonio Villaraigosa) د دیموکرات ګوند په مقدماتي ټاکنو کې له دې ملاتړ وکړ. د ۲۰۱۰ ز کال د جون د ۸ مې نېټې په مقدماتي ټاکنو کې، د ۳۳.۶ سلنه رایو په ترلاسه کولو هغې البرتو توریکو (Alberto Torrico) او کرېس کیلي (Chris Kelly) ته ماتې ورکړه.

په عمومي ټاکنو کې هغه د لاس انجلس د سیمه ییز جمهوري غوښتونکي څارنوال سټیو کولي (Steve Cooley) سره سیالي وکړه، هغه څوک چې تر ډېره یې د دغې سیالي رهبري وکړه. کولي د خپلواک نوماند په توګه ګډون وکړ او ځان یې د جمهوري غوښتونکي والي له نوماند مېګ وایټ من (Meg Whitman) له کمپاین لرې کړ. ټاکنې د نومبر په دویمه ترسره شوې، خو د پستي او موقتو رایو د شمېرلو له اوږد پړاو وروسته، کولي د نومبر په ۲۵ مه خپله ماتې ومنله. هاریس د ۲۰۱۱ ز کال د جنوري په درېمه لوړه وکړه؛ هغه لومړنۍ مېرمن، لومړنۍ افریقايي امریکايي او لومړنۍ سویلي اسیایي الاصله امریکايي وه، چې د ایالت په تاریخ کې یې د لویې څارنوالۍ څوکۍ خپله کړه.

 ۲۰۱۴ ز کال 
هریس د ۲۰۱۴ ز کال د فبروري په میاشت کې ټاکنو لپاره خپله بیاځلي نوماندي اعلان کړه او د فبروري په ۱۲ مه یې نوماندۍ ته اړینې پاڼې ډکې کړې. The Sacramento Bee ، Los Angeles Daily News او Los Angeles Times ورځپاڼو، له هغې په بیا ځلي ټاکنو کې ملاتړ وکړ. 

د ۲۰۱۴ ز کال د نومبر په ۴ مه، هغې د جمهوري غوښتونکي رونالډ ګولډ د ۴۲.۵ سلنه رایو په مقابل کې د ۵۷.۵ سلنه رایو په ترلاسه کولو بیا ځلي دغه څوکۍ ترلاسه کړه.

 د ولسمشر مرستیالي (۲۰۲۱- تر اوسه) 
د ۲۰۲۰ ز کال په ټاکنو کې د امریکا د ولسمشر په توګه د جوبایډن له ټاکل کېدو وروسته، هریس د ۲۰۲۱ ز کال د جنوري په ۲۰ مه د امریکا د ولسمشر د مرستیالې په توګه دنده پیل کړه. هغه د امریکا د متحده ایالاتو په تاریخ کې لومړنۍ ښځینه مرستیال ولسمشره او لوړ پوړې دولتي چارواکې ده، هغه لومړنۍ افریقايي امریکايي او آسیايي امریکايي ده چې د ولسمشر د مرستیالۍ چوکي ته رسېږي. د رنګ له مخې هغه دویم کس دی، چې دغه چوکۍ خپلوي، له هغې وړاندې کاو ملت (Kaw Nation) ته اړوند بومي امریکايي چارلس کورتیس (Charles Curtis) له ۱۹۲۹ ز کال څخه تر ۱۹۳۳ ز کال پورې د ولسمشر هربرت هوور د مرستیال په توګه خدمت کړی و. هغه له کورتیس او پخواني ولسمشر بارک اوباما وروسته درېم کس دی چې غیر اروپايي نسب لري او د امریکا د اجرائیه قوې یوه لوړ پوړې چوکۍ خپلوي. هاریس د مرستیال ولسمشرې په توګه له لوړې کولو دوه ورځې وړاندې د ۲۰۲۱ ز کال د جنوري په ۱۸ مه په سنا کې له خپلې چوکۍ استعفا ورکړه. 

د ۲۰۲۱ ز کال په اپریل میاشت کې، هریس څرګنده کړه چې: وړاندې له هغې چې ولسمشر بایډن پریکړه وکړي، له افغانستان څخه خپل ټول سرتېري وباسي، دا ورسره په دفتر کې وروستی کس و، هغه څرګندوي چې:  ولسمشر "فوق العاده مېړانه لري" او "د هغه څه پر بنسټ پریکړه کوي، چې ورباندې باور لري ... او دا سم کار دی چې ترسره شي".

هریس د ۲۰۲۱ ز کال په جون میاشت کې د ولسمشر د مرستیالې په توګه خپل لومړنی نړیوال سفر وکړ، هغې په دغه سفر کې له ګواتیمالا او مکسیکو څخه لیدنه وکړه، څو د امریکا متحده ایالاتو ته له مرکزي امریکا څخه د کډوالۍ د زیاتېدو لاملونه پیدا او و ارزوي. د دغه سفر پر مهال هغې د ګواتیمالا له ولسمشر الجندرو ګیاماتي (Alejandro Giammattei) سره د ګډې مطبوعاتي غونډې پر مهال احتمالي کډوالو ته په خپل پیغام کې څرګنده کړه: "زه غواړم د سیمې هغو خلکو ته چې د امریکا د متحده ایالاتو او د مکسیکو پولې ته د خطرناکه سفر د ترسره کولو په فکر کې دي، په ډاګه ووایم: مه راځئ. مه راځئ". له نږدې لس میاشتې دندې وروسته، د ولسمشر او د ولسمشر د مرستیالې د تائید کچه په ترتیب سره ۳۸٪ او ۲۸٪ وه.

د ۲۰۲۱ ز کال د نومبر په ۱۹ مه هغه مهال چې ولسمشر بایډن د کولونوسکوپي معاینې لاندې و، په EST وخت د سهار له ۱۰:۱۰ تر ۱۱:۳۰ بجو پورې د واکیال ولسمشرې په توګه دنده ترسره کړه. هغه لومړنۍ مېرمن او په ټوله کې درېم کس و، چې د امریکا د ولسمشر واکونه او دندې یې د ۲۵ مې اصلاحیې د درېم فصل له مخې ترلاسه کړې.

 جایزې او ویاړونه 
په ۲۰۰۵ ز کال د تورپوستو قاضیانو ملي ټولنې هریس ته دتورګود مارشال جایزه(Thurgood Marshall Award) ورکړه. په همدغه کال نیوزویک مجلې په خپل راپور"د امریکا ۲۰ پیاوړې مېرمنې" کې هغه له ۱۹ نورو مېرمنو سره د امریکا پیاوړې مېرمن وبلله. د ۲۰۰۸ کال په وروستیو کې د نیویارک ټایمز په یوه مقاله کې هغه د امریکا ولسمشرۍ ته د یوې پیاوړې مېرمنې په توګه معرفي او نوموړې یې د "پیاوړې جنګیالۍ" په توګه یاده کړه.

په ۲۰۱۳ ز کال کې ټایم مجلې هغه "د نړۍ د ۱۰۰ اغېزمنو کسانو" له ډلې وبلله. په ۲۰۲۰ ز کال کې د ټایمز مجلې له خوا هریس او بایډن دواړه د کال د شخصیتونو په توګه ونومول شول.

 سرچینې