تغذیه

تغذي  ( Feeding )
د کافي تغذي تعريف (Definition of Adequate weight gain) 
په  ورځ کې د بدن  په  هر کېلو ګرام  بايد د ماشوم  وزن   د  ۱۵ ګرامو  په   اندازه   زيات کړي. 
(Daily increscent of 15 Gm /kg /day)
د ماشوم  د بدن د  هر کېلو ګرام  وزن  د (Basal metabolism rate) BMR  لپاره  هره ورځ 50 KCAL    ته  ضرورت  ده  (BMR requires 50 k Cal /kg /day).

او د ماشوم د هر ګرام  وزن اخستنې  لپاره 5 k Cal  ته  ضرورت ده . Requirement 5 k Cal / Gm

 د Gavages feeding (Enteral) مختلف ډولونه  
	Naso gastric Gavages (N/G Tube).
	Oro gastric Gavages (N/G Tube).
	Trans pyloric and Duodenal or Jejunal feed (N/G Lube).

 د N/G له  لارې  د تغذي  ورکولو استطبابات  
۱: کله  چې د بلعې coordination   موجود  نه  وي  لکه    Sepsis او نور .
۲: کله  چې Sucking   ضعيف  وي  (Non nutritive) لکه  Sepsis ، وخيمې ناروغۍ او نور 
۳: کله چې ماشوم  د ۳۴  اونيو   داخلي رحمي ژوند  څخه  ړومبی  زيږيدلی وي  پدې صورت کې  د  Sucking  ريفکس کمزوری   وي .
۴: کله  چې ضعيف  استداري  حرکات  موجود  وي (weak peristalsis)

 په  لاندې حالا تو کې  بايد  ماشوم  NBM  شي  
	Tachypnea > 60 min.
	Abdominal distention.
	Vomiting.
	Birth asphyxia.
	CNS Depression.
	Meningitis ( له منځه ځي gag reflex (ځکه  چې  
	Excessive secretion.
	Grunting.
	C.H.F.
	Sepsis.
	R.D.S.

 Feeding tube  
۱: F.T   بايد  په   پنځو  ورځو  کې  بدل  شي .
۲: د F.T  د تبديليدو  څخه  وروسته  N/G  د  پوزې   په  بل طرف    (Nostril)  کې  بايد داخل  شي .
۳: او که  په  ماشوم  کې Respiratory distress   موجود  وي  نو Orogastric tube  تطبېق کېږي .
۴: د N/G  اندازه  بايد  په   لاندې  ډول  وي.
الف : ۷  نمبر N/G  ټيوب  د  تغذي   لپاره .
ب : ۸ او ۱۰ نمبر  N/G ټيوب  د معدې   د  لواج  او  وينځلو  لپاره.
ج : ۶ نمبر د Exchange transfusion    لپاره 
د  نوو  زيږيدلو  ماشومانو  په  Feeding   کې لاندې  مهم   ټکي  بايد  په  نظر کې  وي 
۱: د  نوو زيږيدلو  ماشومانو د  داخلي  رحمي ژوند (Gestation )   په ۳۴- ۳۲ اونيو  کې  د Sucking Mechanism  منځ  ته  راځي لاکن  په دې   وختـونو کې دا ضعيف او غير موثر (Not nutritive)  وي .
۲: د نوو زيږيدلو ماشومانو د Feeding  عدم  تحمل .
د   Feeding intolerance  علامې  په   لاندې  ډول  دي 
الف : کله چې  د ماشوم د  معدې  ذخيره او  پاتې  شوني (Residual)  ايا  spirate   شين Green او يا Bloody وي 
ب : يا  د spirate  اندازه  د مخکنې تغذي  د  مقدار  د  نيمايې  څخه  زيات  وي 
 Lake)  (Greater than ½ of previous 3h hour in

 د تغذي  په  جريان کې د ماشوم ارزونه:  
د تغدیې په جریان کې بايد ماشوم  د لاندې حالا تو  لپاره  ارزيابي  شي 
۱: د  ماشوم  ګيډه  په   صحيح ډول  معاينه   شي .
۲: د Feeding tube  وضعيت  معاينه   شي .
۳: د ماشوم  وضعيت  معاينه  شي .
۴: د ماشوم  درمل  بايد  چک  شي .
۵: د ماشوم د غايطه  موادو  PH  په  متکرر  ډول  وکتل شي که  د 5.5  څخه  ښکته   وي  نو لاندې  حالاتو ته  فکر کېږي .

 ۱ـ Sepsis 
۲ـ د درملو او  يا شيدو په  مقابل  کې  عدم  تحمل  موجود  وي .
ماشوم په  هغه  وخت  کې په  وزن اخيستلو شروع کوي کله  چې  د تغذي  اندازه  د 130- 150 ml /kg /day ته  ورسيږي او  بېا ماشوم  دغه  تغذي  د 12-10 ورځو  لپاره  ښه تحمل کړای  شي .
دتغذي د عدم تحمل په پيښو کې  بايد لاندې حالات په نظر کې وي .
۱: ممکن ناروغ  په  NN/ Sepsis اخته  وي  چې  په دې  صورت کې د وينې کلچر او ادرار کلچر ته  ضرورت  ده.
۲: ممکن  ماشوم  په NEC  اخته  وي چې  په دې  صورت کې د ګيډې  توسع  موجوده   وي او د ګېډې  ساده X-Ray  بايد  واخيستل شي .
۳: يا ممکن ناروغ   په  انسداد  اخته   او يا نور تکليفونه  ولري. 
پورته حالات  او د ماشوم  نورې  ناروغۍ  بايد  په  ډير دقيق  ډول  معاينه  او رد  شي او بېا وروسته رنځور ته په کمه اندازه تغذي  شروع کېږي که بېا هم د  تغذي  تحمل کمزوری  وه نو  بېا ماشوم  ته  Prokinitic  درمل  لکه  Cisaprid  او يا  Domperidon ورکول  کېږي  په  ياد  بايد  ولرو  چې  cisapride   د  Cardiac arrhythmia    لامل  ګرځي.

 څلورم  جدول  (  Feeding according to age) 
ore than 1.kg 	1 Kg -1.5 Kg 	Less than 1Kg 
Initial first day 	Initial first day 	Initial first day 
20ml ml/kg/24 h  	15 ml/kg/24 h  	10 ml/kg/24 h  2-3 hourly 
Second day  
Feeding increasing day  	Second day  
Feeding increscent day  	Second day 
Feeding increscent day  
20ml ml/kg/24 h  	15 ml/kg/24 h  	10 ml/kg/24 h  2-3 hourly 
Never go by yond day  	Never go by yond day  	Never go by yond day  	
20ml ml/kg/24 h  	20 ml/kg/24 h  	20 ml/kg/24 h  2-3 hourly 

هغه نوي  زيږيدلي ماشومان  چې Term   وي او د مور په  سينه  تغذي  کېږي  ملتي ويټامين  ته  ضرورت  نلري  صرف   Vit  D ته   ضرورت  لري .

Vit D = 400 I U /Day  -(Vidyalin drop 1ml or 0,5 ml BD ) ( د ورځې  دوه  ځله .
هغه Term  نوي زيږيدلي ماشومان چې Formula  شيدې خوري نو Multi vitamin   ته   ضرورت  نلري .
هغه Preterm   نوي  زيږيدلي ماشومان  چې  د  مور شيدې  خوري  (Iml drop vidyaline/day)  بايد  واخلي .
هغه Preterm ماشومان چې Formula شيدې خوري نو دې ماشومانو ته Vidyaline drop 1ml /day + Vit E 25 IU /Day ورکول کېږي .
په Neonatal  ماشومانو کې Dehydration
د نيونيټل  ماشومانو  په  Dehydration   کې د  لاندې  فورمول  څخه  استفاده  کوو 
WT × Deficit ×10
لکه د مثال په ډول Age = 3 Days +  ، Wt = 3kg    Gestation FTP (Full term)   او ماشوم  په Sever Dehydration  کې دي   Sever Dehydration دا مانا لري  چې د ماشوم  لس فيصده  مايعات  ضايع شوي دي  (Deficit 10% ) .

 درملنه 

× 10 × 10 = 300 ml   240 ml in 5 hours and 60 ml state 3 
Give 20 ml×3 = 60 m l N/S Slow I/V State than
State:  په  قراره  په  يو ساعت کې د وريد له  لارې  ورکړل  شي.

 Hyponatremia  

کله  چې د سيروم د سودېم  سويه  Serum Na+< 135 meq/lit وي   Hyponatremia ته  فکر کېږي او د  لاندې  فورمول  په واسطه  تداوي  کېږ ي.
×Wt ×2/3 (  فعلي سويه – Na+ D   نارمل سويه   Na+ I  )
فرضا د نوي زيږيدلي  ماشوم  وزن  2kg  ده او د سودېم  سويه 120  ده  نو  درملنه   يې عبارت  ده  له : 
(135 – 120) × 2 kg × 2/3 = 20 ml of N/S Slow IV state 
1000ml Na Cl = 154 mmol 

Hypokalemia  
 کله  چې  د سيروم  د  پوتاشيم  سويه  Serum K < 3. 5 meq /litter   کمه  شي   چې   نارمل  اندازه  يې (Normal 3.5 – 5meq/litter )  ده  نو Hypokalemia  ويل کېږي .

 لاملونه    
۱: درمل  لکه   جنتامايسين 
۲: GIT  لکه  Diarrhea , Vomiting   او Pyloric stenosis 
مثلا د  ماشوم  وزن  3kg  د پوتاشيم  سويه 3 meq/letter   ده  درملنه  يې  عبارت  ده  له :
(3. 5 – 3) × 3× 2/3       or     0. 5 – 3×2 /3       or      3 ml  of  K Cl Slow IV state 

 Arterial blood gases 
PH = 7. 35- 7. 45 mmHg
PO2 > 90%   
PCO2 = 20 – 40 mm Hg 
Bicarbonate:      term = 18- 25 mmol /litter 
Preterm = 11 – 25 mmol / litter        
Base excess         - 4 to + 3 mmol / litter 

Correction:        Wt × Base deficit × 0, 3
 د مثال  په  ډول :  
د  ماشوم  وزن 3kg   ده او  ماشوم  اسيدوسيس  لري  چې  د  بای کاربونيټ  اندازه يې  18 mmHg  ده  نو په  لاندې   ډول  يې  اصلاح  کوو: 

Deficit = 20 – 18 = 20 
3 × 0, 3 = 1, 8 ml of Na HCO3
دا هم وګورئ
رنځپوهنه
درملپوهنه
سرچینې