محمد پرویش شاهین

محمد پرویش شاهین (په انگریزيMohammad Perwesh Shaheen) () یو تاریخپوه، لرغونپوه، لیکوال او شاعر دی چې د سوات په منگلور کې زېږېدلی دی.
Tales of perseverance: The librarian, curator and survivor of Swat, The Express Tribune, February 26, 2011 etc. هغه په پښتو، اردو او انگلیسي کې د څه باندې ۴۵ ټوکو کتابونو لیکوال او ژباړن دی.MASSAGA 2011, Yearly Magazine of University of Malakand, Intervew Urdu Section, Page: 95

 ماشومتوب 
پرویش شاهین د منگلور په کلي کې زېږېدلی دی، چې له مینگورې ښار څخه ۹ کیلو متره لرې پروت دی. د زوکړې کره نیټه یې د اکتوبر ۱۲مه، کال ۱۹۴۴ز کال دی. لومړنۍ زده کړې یې د منگلور په لومړني ښوونځي کې ترسره کړې. د منځنۍ کچې کورنۍ پورې اړه لري.
شاهین له لوړو زده کړو وروسته په دولتي ښوونځي کې د سرښوونکي په توگه دنده ترسره کړه چې له همدې دندې تر تقاعده پورې ورسېد.

 زده کړې 
 پښتو ادب کې ماسټري، پېښور پوهنتون
 تاریخ کې ماسټري، پنجاب پوهنتون
 اردو ادب کې ماسټري پېښور پوهنتون
 ښوونه و ورزنه کې ماسټري، پنجاب پوهنتون
 ټولنپوهنه کې سرټېفیکېټ، , علامه اقبال پوهنتون
شاهین له پېښور پوهنتون څخه د سرو زرو مېډال هم ترلاسه کړی.

 خدمتونه

 لیکوال په توگه 
شاهین د لومړي ځل لپاره په ۱۹۵۸ز کال د شهباز پېښور لپاره خپلې لیکنې پیل کړې. ده د ورځپاڼو، مهالنیو او ژونالونو لپاره څه باندې ۱۰۰۰ لیکنې ترسره کړي. له ۵۰۰ زیات کالمونه یې ورځپاڼو ته لیکلي، او له ۵۰ زیاتې لیکنې یې د ژورنالونو لپاره لیکلي دي. له ۱۹۸۰ز کال راهیسې یې د هېواد یو شمېر پوهنتونو او نورو معیاري ژورنالونو لپاره یو لړ څېړنیزې لیکنې ترسره کړې دي.

 کتابونه
شاهین له ۴۵ ټوکو زیات کتابونه په اردو او پښتو ژبو کښلي چې نومونه یې په لاندې توگه دي:

 پښتو کتابونه
 چاپ کالچاپ کونکيکتاب نومشميره 1985پښتو اکيډمي پشاورد پښتونخوا او کوهستاني ژبو لساني تړون1 1988شعیب او سنز مینگوره-سواتد سوات گلونه2 1989شعیب او سنز مینگوره-سواتد پښتونخوا گلونه3 1989شعیب او سنز مینگوره-سواتگلورینې څوکې4 1989شعیب او سنز مینگوره-سواتد پښتنو ژوند ژواک5 1990شعیب او سنز مینگوره-سواتسوات د سردرو وطن6 1991شعیب او سنز مینگوره-سواتپښتانه او شلمه پيړۍ7 1991ساپی خپرندوی-پېښورد پښتنو ليک دود تاريخ8 2015ساپی خپرندوی-پېښورد سوات منظوم تاريخونه9 2015ساپی خپرندوی-پېښورد پښتو ژبې اصل نسل10 --اقبال او پښتانه11 --پښتو په سوات کښي12 --د سوات تاريخ د ټپو په رڼا کې13 --د سوات تاريخ د متلونو په رڼا کې14 --د مورنو ژبو ورځ15 --ورکيدونکې ژبې16 --حافظ الپوري17 -سيدو بابا18

 په اردو ژبه کتابونه

 کالخپرندویکتاب نومشمېره 1985پښتو اکاډېمي، پېښور پوهنتونپشتو اور کوہستانی زبانوں کا لسانی رابطہ1 1988شعیب سنز مینگورہ،مشرق کا سوئیٹزرلینڈ2 1988شعیب سنز مینگورہ،اباسین کوہستان3 1991سرحد اردو اکاډېمي- ایبټ ابادکافرستان4 1992شعیب سنز مینگورہکالام کوہستان5 1999فکشن ہاوس مزنگ روڈ لاہورکالام سے کافرستان تک6 2007جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورسوات کوہستان7 2007جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهوروادی سوات8 2007جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورچترال9 2007جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورکافرستان کے رسم و رواج10 2007جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهوردیر کوہستان11 2014جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورکافرستان کا جائزہ12 2015جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورمہاتما گوتم بدھ سوات میں13 2015جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورمظفر آباد سے شاردا تک14 2015جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورکوہستان کے معدوم ہونے والی زبانیں15 2015جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورکاغان سے ناران تک16 2015جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهوربچوں کی کہانیاں17 -جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورغذر کا نسلی او سانی جائزہ18 -جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورسوات کوہستان کا نسلی، لسانی، ثقافتی جائزہ19 -جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهوردیر کوہستان کا نسلی، لسانی، ثقافتی اور سیاحتی جائزہ20 -جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورکوہستان کا نسلی، لسانی، ثقافتی اور سیاحتی جائزہ21 -جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورقدیم پختونخوا کا علمی جائزہ22 -جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورشاہان سوات23 -جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورسوات کے قدیم سواتی پختون24 -جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورتیرات25 -جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورشخوڑئ26 -جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهوربری کوٹ27 -جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهوراوڈیگرام28 -جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورمنگلور25 -جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورفضاگٹ26 -جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورمرغزار27 -جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورچکدرہ28 -جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورچترال کا نسلی، لسانی،ثقافتی اور سیاحتی جائزہ28 -جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورسوات کے قدرتی وسائل25 -جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورتاریخ کندیا26 -جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورسوات کے قدیم کتبے27 -جمال اکاډېمي، اردو بازار-لاهورکافرستان کی پریاں28

 ژبپوه په توگه 
 محمد پرویش شاهین د پېښور پښتو اکاډېمي د ابیڅو علمي غړی دی.CM stresses need for promotion of languages, literature, Dawn, Published: Sep 15, 2015Literature in Swat Through Years , The Good Times, Published: May 21, 2012
 په ۲۰۰۵ز کال کې د کمپیوټرایزو ابیڅو څېړونکی غړی و.
 دخیبر پښتونخوا حکومت د ژبو اداری رییس په توگه یې دنده ترسره کړې. 
 د کالاشا ژبې باندې یې څېړنیز کال کړی.The Kalasha Language at Risk, Kalasha People, Feb 23, 2011

 نور فعالیتونه 

 ادبي هڅې
شاهین د سوات ادبي جرگې مشر دی.

 مرکې
شاهین له کورنیو او نړیوالو راډیویي او ټلوېزیوني چېنلونو سره ډېرې مرکې کړي.
Central Asia : (journal of Area Study Centre), P:113, Area Study Centre (Central Asia), University of Peshawar., 2003
Lesser-Known Languages of South Asia: Status and Policies, Case Studies and Applications of Information Technology (Trends in Linguistics. Studies and Monographs 175), (August 21, 2006), P:103

 Survivor & Culture Preservation 
 Taliban:
During the Swat Operations Muhammad Parvesh Shaheen opposed Taliban, being a prominent figure beaten, injured and damage caused to personal library by Taliban.Bad day for Buddha smashers, ArmyTimes, Published: March 1, 2011

 Culture Preservation:
Buried personal archaeological remains in earth during the insurgency period for the preservation & latter on worked as volunteer with Italian Mission in the reconstruction of damage caused to the world known statue of Lord Buddha.Swat's Archaeological Treasures, YouTube, Published: March 14, 2011Tourism in Swat: Involve private sector to revive industry,  Express Tribune, Published: March 14, 2011Precious Kohistani Necklace , Pak Observer, December 24, 2013Office of the Social Work Program represented University of Swat in Three Days Swat Cultural Festival held on May 30-31, June 1st, 2014 at Swat Regency Hotel , University of Swat, Published: June 5th, 2014Taliban Have Left Swat & the Music Has Started Playing, Published: February 16, 2011

 د څېړنو ډگرونه 
 پښتو ژبه او ادبیات
 اردو ژبه او ادبیات
 گندهارا کولتور
 بودیزم
 ژورنالېزم
 چاپېریالپوهنه
 گرځندوی
 لرغونی تاریخ
 ژبه
 د کوچنیانو ادب

 کتابتون
د شاهین کتابتون څه باندې ۲۵ زره ډول ډول او مختلفو ژبو کې چاپ، لاس لیکلي او نایاب اثار لري. 
له ۴۰ زیاتې د ویډیو کېسېټې.
له ۵۰ زیاتې د ټېپ کېسېټې.
له ۲۰ زیاتې د سي ډي ډېسکونه.
شخصي لرغونتون (موزیم).
 Comments 

 Comments on Life & Works
Published By:
 Pashto Academy Peshawar University
 Jalal Abad University, Afghanistan
 Sindhology Sindh University, Hyderabad
 Pakistan Writers Forum
 M.A Thesis done by student Ali Rahman Pakistan study Center Peshawar University.

 Comments of Poet and Writers 
Published in different Newspapers, Magazines & Journals by many poets & writers in shape of articles etc.

 کتابونه چې ښوونیز نصاب کې منل شوي 
دوه کتابونه یې د علامه اقبال پرانېستي پوهنتون (AIOU ) کې منل تدریسېږي.
 د سي ایس ایس کورس.

 لارښود

 Guidance to Students 
Muhammad Parvesh Shaheen provides guidance to students and Scholars from all over the world. People came and seek for help. Most of the students came for:
 MA (Thesis) 
 M.Phil (Thesis)
 Ph.D (Thesis)

 Iqbaliat 
Every student who works on the topic Iqbal and Pakhtoons is referred by Iqbal Academy for contact.

 Appreciation Letters 
His Highness Dalai Lama the Great.Department of Religion and Culture, Central Tibetan Administration of H.H.The DALAI LAMA, Oct 26th, 1994

 دا هم وگورئ
 منگلور

سرچینې

 External links 
 Da Swat Guloona By Parvesh Shaheen PDF
 Wadi Chitral By Parvesh Shaheen PDF

وېشنيزه:Manglawar
وېشنيزه:Swat District
وېشنيزه:People from Swat District
وېشنيزه:1944 births
وېشنيزه:Living people