خوږه وله

Glycyrrhizaخوږه وله250px200px مملکهبوټيڅانگهMagnoliophytaطایفهد دوو تیفه گانو نباتونهکورنۍ Fabaceae جېنس Glycyrrhiza
خوږه وله (په لاتين: Glycyrrhiza) د باقليانو څخه یو درملي بوټي دي چې په جنوبي اروپا ، آسيا او امريکا کې شنه کېږي او په طبيعي درملنه کې مهم رول لوبوي. په اوس وخت کې خوږه وله په ترکيه، یونان، افغانستان او ايران کې کرل کېږي. 
http://www.praktickelekarenstvi.cz/pdfs/lek/2011/06/10.pdf
تاریخ 
د خوږه ولې لمړني ذکرونه د آشورانو په ډرو کې او په چينایی طبو ليکنو کې لیکل شوي وو. د دی بوټي درملي آغېزې په پخوانی مصر، هند او یونان  کې هم پېژندل شوي وو. په شمالي آمريکا کې سورپوستیانو د خوږه ولې ريښه د دردونو پر ضد کارول. د ۱۹ پېړی څخه رهیسی خوږه وله څښاکونو لکه ليموناد، بير او مټايي ته ورکول کېږي. http://www.praktickelekarenstvi.cz/pdfs/lek/2011/06/10.pdf

سپړنه
خوږه وله د څو کلن بوټې دي چې د Glycyrrhiza تر جنس لاندی راځي. اوږدوالي یی ۱ متر وي. نوموړي بوټي د جون څخه تر جولای پورې گل کوي او گلان یی ارغواني رنگ لري. خوږه وله يو شمیر طبيعي مواد لکه گلیسیرریزین، گلابریدین او یومبلیفرون لري. د هغو توکو څخه گلیسیررزین او کاربېنوکسولون تر ټولو آغېزمنده طبیعي مادې دی گلیسیررزین د انسانانو پر ميتابلزم باندي ښه آغېزه لري. نوموړی ماده په بدن کې کورتیزون زیاتوي او د معدې د قرحو پر ضد آغېزه  لري. کاربېنوکسولون یاد زیاتوي او د لیونتوب پر ضد ښه آغېزه لري او د دي لپاره په طب کې د Nootropic په توگه کارېږي. http://www.lekorice.eu/ 

 خوږه وله په طب کې
خوږه وله په شرقي طب کې تر ټولو مشهور درملي بوټي دي چې په ځانگړي ډول د ټوخى او تنفسی سیستم د علاج لپاره ورڅخه کار اخیستل کېږي. نوموړي بوټي ادرار او تريخی زیاتوي، تريووالی په معده کې او کلسترول په وینه کې کم کوي او د تبې  د علاج لپاره هم آغېزه لري. دا بوټې د حيض دردونه او کلیماکټریوم سترونزې کم کوي.خوږه وله د وروستو څېړنو په مطابق ینه د خطرناکو زهرو او ویروسونو څخه (لکه HAV) ساتي. خوږه وله د وينې فشار زیاتوي. http://www.celostnimedicina.cz/lekorice-lysa-balzam-na-nase-dychaci-cesty-i-imunitu.htm
د خوږه والې ډولونه
Glycyrrhiza acanthocarpa – 
Glycyrrhiza aspera
Glycyrrhiza astragalina
Glycyrrhiza bucharica
Glycyrrhiza echinata – روسيه
Glycyrrhiza eglandulosa
Glycyrrhiza foetida
Glycyrrhiza foetidissima
Glycyrrhiza glabra – اروپا، د چېک جمهوريت
Glycyrrhiza gontscharovii
Glycyrrhiza iconica
Glycyrrhiza inflata
Glycyrrhiza korshinskyi
Glycyrrhiza lepidota – امريکا
Glycyrrhiza pallidiflora
Glycyrrhiza squamulosa
Glycyrrhiza triphylla
Glycyrrhiza uralensis – چين
Glycyrrhiza yunnanensis

سرچینې

وېشنيزه:شفا بښونکي نباتات