افغانان (آسټراليا)

افغانان يا غانز د هغو اوښبانانو ډله وه چې له ۱۸۶۰ ز. نه تر ۱۹۳۰ ز. کال پورې د آسټراليا د لرو پرتو سيمو په موندنو کې د افغانستان نه د انگرېزانو سره تللي وه. که څه هم چې په ټوليزه توگه افغانان بلل کېدل خو په دغو کې ټول د افغانستان له هېواد نه نه وه راغلي؛ په دغو کې ځينې يې د برتانيوي هند د شمالي سيمو نه راغلي خلک هم وه چې د اوسني پاکستان برخه ده. همدغو راغلو افغانانو په آسټراليا کې د اسلام د دين په خپرولو کې اهمه ونډه درلوده.

د دغو افغانو اوښبانانو لومړنۍ ډله د ۱۸۶۰ ز. کال د جون په مياشت کې مېلبورن ته راورسېدل، دا يوه ۸ کسيزه ډله وه چې ۲۴ اوښان يې هم د ځان سره لرل. د دغو اوښبانانو سفر د ولز اېکسپېډيشن يا سفر په نامه يادېږي. تر دغه سفر دمخه هم افغانان آسټراليا ته راغلي وي او داسې راپورونه هم خپاره شوي چې آن په ۱۸۳۸ ز. کال کې د لومړنيو افغانانو جوپه آسټراليا ته راغلې وه چې هغه مهال د دوی سره اوښان نه ول. Flinders Range Research - The Afghan Camelmen په هغه وخت کې د لرو پرتو سيمو د تگ راتگ يوازينۍنقليه اوښان وه او د دې سبب دا وه چې اوښانو د آسټراليا د بېدياني او وچ اقليم کې پرته له دې چې د اوبو او د خوړلو کومه ستونزه ورسره وي، سفر کولای شو چې همدا چاپېريال د اسانو او نورو څارويو لپاره ډېر يو ستونزمن چاپېريال وه. البته دا هغه مهال وه چې په آسټراليا کې موټر نه وه راغلي. نن هم د آسټراليا د اوښانو لوی شمېر د هماغو اوښانو پاتې شوونکي دي. که څه هم چې افغانانو د ليري واټن د تگ راتگ په سفررونو کې ډېره اهمه ونډه او مرسته کړې خو هماغه مهال هم د دوی سره د توکميز چلند له مخې بد سلوک کېده او د دې بد سلوک سبب د هغوی گروهه، د هغوی ظاهري بڼه او د لېږد رالېږد دوديزو کارکوونکو ترمېنځ کاري رقابتونه ول.
اوسمهال  د هماغو افغانانو د ياد د تازه کولو په پار د اډېلايډ او ډاروين د سيمو تر مېنځ چلېدونکی اورگاډی د غان په نامه يادېږي.

د يادولو وړ خلک
د يادولو وړ افغانان او يا هم د افغانانو له زوزاتو نه 
 حنيفه دين
 دوست محمد

دا هم وگورۍ
افغان آسټراليايان

سرچينې

باندنۍ تړنې
 Bibliography on Camels and Cameleers at the Northern Territory Library.
 The Afghan Camelmen from South Australian History.
 Afghan Cameleers on ABC's George Negus Tonight.
 Pioneering Afghans from Bushmag. 
 Afghan cameleers and the colonial era from the Department of Foreign Affairs and Trade. 

وېشنيزه:د آسټراليا توکميزې ډلې
وېشنيزه:په آسټراليا کې اسلام
وېشنيزه:د آسټراليا تاريخ
وېشنيزه:اوښبانان