بحرونه

د عربي عروض بحرونه شپاړس ټاكل شويدي چې پنځلس خليل بن احمد جوړ كړي او يو بحر متدارك ابوالحسن اخفش باندي زيات كړيدى. شپاړس بحرونه دا دى :

 بحر طويل:
بيت په بحر طويل كي په څلور واره فعولن، مفاعيلن تمامېږي يعني داسي :
فعولن مفاعيلن      فعولن مفاعيلن 
مثال:     

فعولن مفاعيلن      فعولن مفاعيلن
مثال:     

دا بحر په عربي پوري مخصوص دى په پارسي كي ډېر لږ راځي.
 بحر مديد:
په دې بحر كي بيت په څلور واره فاعلاتن فاعلن  تمامېږي مثلاً :
"جامي"                                              
 بحر بسيط:
ددې بحر بيت په څلور واره مستفعلن فاعلن تمامېږي مثلاً :
"جامي"
 بحر سريع:
په دې بحر كي بيت په دوه واره مستفعلن مستفعلن مفعولات تمامېږي مگر د زحافاتو په اثر اوړي چې يو ډول يې دادى : 
مفتعلن مفتعلن فاعلات مثلاً :

 بحر خفيف:
ددې بحر بيت په دوه واره فاعلاتن مس تفع لن فاعلاتن تمامېږي مگر د زحافاتو په اثر اوړي چې يو ډول يې دادى : فعلاتن مفاع لن فعلا تن راځي لكه :

 بحر منسرح:
منسرح آسان ته وايي، دا بحر په څلور واره مستفعلن مفعولات تمامېږي مگر د زحافاتو په اثر اوړي مفتعلن فاعلات مفتعلن راځي لكه:

 مجتث:
په څلور واره مس تفع لن فاعلاتن تمامېږي، مگر د زحافاتو په اثر اوړي چې يو ډول يې دادى چې څلور واره مفاعلن فعالتن راشي لكه :

 بحر مضارع:
د مشابه په معنى  څلور واره مفاعيلن فاع لاتن راځي. او د زحافاتو په اثر اوړي يو ډول يې مفعول فاعلاتن څلور واره راځي :
"خاقاني"
 بحر مقتضب:
د پرېكولو معنا لري په دې بحر كي څلور واره  مفعولات مستفعلن راځي او دا د منسرح عكس دى خو زحافات يې اوړي يو ډول يې فاعلات مفتعلن راځي لكه :

 بحر وافر:
اته واره مفاعلتن راځي لكه :
"سيفى عروضى"
 بحر كامل:
اته واره متفاعلن راځي چې د زحافاتو په اثر اوړي او دوه واره متفاعلن ، مستفعلن، مستفعلان لكه :

 بحر هزج:
په دې بحر كي اته واره مفاعيلن راځي لكه :

 بحر رجز:
اته واره مستفعلن راځي لكه:

 بحر رمل:
اته واره فاعلاتن راځي لكه:

 متقارب:
اته واره فعولن راځي لكه:

 متدارك:
اته واره فاعلن راځي لكه:

 تبصره 
د افاعيلو هر ركن د بيت يو جز دى او دبحرو بشپړ اجزا اته دي نو كه اته سره په يوه بيت كي راغلي وه هغه ته مثمن وايي، او كه شپږ جزو راغلي وي مسدس يې بولي، او كه څلور جزو راغلي وي مربع يې بولي، په عجمي ژبو كي مثلث او مثنى او موحد هم راغلي دي،مگر په عربي كي نشته او د هر بحر چې په اركانو كي تغير راغلى وي هغه بحر مزاحف بولي او كه تغير نه وي راغلى هغه سالم بولي.

سرچينه
بېنوا (ادبي فنون)

وېشنيزه:پښتو ژبه