ټېپر

ټېپرframelessد ټېپر ريښېرده‌بندی علمیډله:واښه(ډلبندي شوي نه دي):ګل لرونکي واښه(ډلبندي شوي نه دي):نوي دوه پاڼي(ډلبندي شوي نه دي):رزيدونهنوع:B. rapaډول:B. rapa var. rapaدرې ګونی نومBrassica rapa var. rapaلینه
کيڼ|بټنوک|225x225px| بشپړ ټېپر د ډډ او پاڼو سره
ټېپر يا شلغم د ریښه لرونکو سبزیجاتو یو ډول دی، چې په شنه ، سپین یا ارغواني رنګونو کې موندل کيږي او  غیر مساوي پاڼې او ډېری ټوټې لري. ريښه يې نرۍ رنګه او ګردې يا اوږده ده، سپين رنګ يې ارغواني داغونه لري. ټېپر نه یوازې د خپلو ویټامینونو او منرالونو له نظره، بلکې د نورو غیر خوراکي ځانګړتیاوو له مخې هم ارزښت لري او له مهمو سبزیجاتو څخه ګڼل کیږي. شلغم د سبزیجاتو په کورنۍ کې دی لکه باراکولي ، د بروکسل سپروټ ، کالي او سرسري . شلغم یو نبات دی چې اصلي ټاټوبی اروپا او مرکزي آسیا دی ، چې لاهم په لویو ځمکو یا د سیندونو په اوږدو کې ځنګلي وده کوي. لرغونو روميانو او په منځنيو پېړيو کې د اروپا خلکو شلجم کارول. دا انګلیسي او فرانسوي وو چې امریکا ته یې معرفي کړل. نن ورځ، ټېپر د نړۍ په ډېری برخو کې کرل کیږي، د متحده ایالاتو او کاناډا په شمول،  کالیفورنیا او نیو جرسي ډېری ټېپر تولیدوي.

 ځانګړنې 
متناسب ټېپر د نوعې او هغه وخت پورې اړه لري چې وده یې کړې ، ټېپر په ګرد یا بیضوي شکل لري ، چې قطر یې له 5 سانتي مترو څخه تر 30 سانتي مترو پورې رسيږي. دا یو نرم پوټکی لري چې په سپین، ژېړ ، شين یا ارغواني رنګونو کې موندل کيږي. ژېړ یا سپین شلغم یو معتدل خواږه، مساله لرونکی خوند او یو ټوټه يي جوړښت لري.

د دې مختلف ډولونه په ټول کال کې کرل کیږي. د ارغواني ډول 'ټاپ میلان' چې د ارغواني داغونو سره فلیټ دی، ژر وده کوي او د ژمي ښه فصل ګڼل کیږي. د "سنوبال" ډول چې سپین دی، په چټکۍ سره وده کوي او معمولا په پسرلي کې کرل کیږي، مګر د "توکیو کراس" ډول یو محصول دی چې د ټول کال په اوږدو کې کرل کیدی شي. د جاپاني شلغم "Hinuna kabo" اوږد او د گاجر سره ورته دی.

 د ښه ټېپر نښې 
ښه ټېپر درې نښې لري:

 ټېپر باید ډک وي؛ نو که په منځ کې نرمه شي او د ګوتې په فشار سره دننه شي، نو پړسوب او پاتې کیږي، او که پخلی او وخوړل شي، نو پړسوب پیدا کوي.
 د ټېپر خارجي پوټکی باید روښانه او روښانه وي.
 ټېپرباید دروند وي او کله چې تاسو یې په مینځ کې پرې کړئ ، دننه باید روښانه او شفاف وي.

د ساینس پوهانو د څېړنو له مخې هر سل ګرامه ټېپر ۳۵ کیلو کالوري انرژي، یو ګرام پروټین ، ۷ ګرامه بوره، ۰.۲ ګرامه غوړ، ۱.۱ ګرامه فایبر، ۴۵ ملی ګرامه سلفر، ۲۸۰ ملی ګرامه پوتاشیم ، ۶۰۰ ملی ګرامه پوټاشیم لري. کلسیم، ۳۶۱۰۰ ګرامه د شلجم پاڼې ۳۶ کیلو ګرامه انرژي، ۳ ګرامه پروتین، ۰.۴ ګرامه غوړ، ۵.۵ ګرامه بوره، ۱.۲ ګرامه فایبر، ۵۵ ملی ګرامه سلفر ، ۳۷۵ ملی ګرامه پوتاشیم، ۶ ملی ګرامه پوتاشیم، ۶ ملی ګرامه یو ملی ګرام فاسفورس 9 ملی ګرامه سوډیم ، 2.4 ملی ګرامه اوسپنه او 40 ملی ګرامه ویټامین سي لري.

 د ټېپر شربت 
د ټېپر شربت چمتو کولو طریقه په لاندې ډول ده: لومړی، دوه د ټېپر منځنی برخه خالي کوي او یو څه بوره یا شات پکې اچوي. د یو څه وخت وروسته، اوبه  په هغې کې راټولې شي. دوی اوبه د سيپۍ يا چمچ سره اخلي او وخوري.   وبگاه پاتوق من و تو

 اړوندې پوښتنې 

 سپین ږیره
 Dimethyl tetrachloroterephthalate
 لمر کباب
 کوم
 نانکوسا

 سرچینې 

 "شلغم". 2017. معلوماتي ورځپاڼه د دسمبر 23 2017 ته رسیدلی.   .
وېشنيزه:شلغم
وېشنيزه:ټېپر
وېشنيزه:خوراکي توکي
وېشنيزه:واښه