Lempira

Lempira nesik ne shiwit 1499, wan mikik tik Corquin, Honduras tik shiwit 1537 katka. Yaja se Lenca tasumani Honduraschanej tik shiwit 1530s katka.

Ne tawawasani Antonio de Herrera y Tordesillas techilwia tik iamachti, Historia general de los hechos de los castellanos (1626), ka tasumani Entepica, tatuktiani pal Carechanej, tiktukeytiat Lempira se wey tasumani katka. Herrera techilwia ka itukey katka Lempira “Tatuktiani pal Tepet” tik tajtaketzalis Lenca. Yaja techilwia ka Lempira tatuktiani pal se pual majtakti shikipil tajtasumani wan ume tzunti tejtechan. Yaja musuma iwan ne Kastiya wey tasumani Francisco de Montejo wan tuijikniwan katka. Herrera techilwia ka Lempira kiselia ka sujsul mejmetzi tik se tepet itukey Tumak Tet pal Cerquin katka. Ne Kastiya tajtasumani kilwiat pal tikpiat taketza iwan yaja katka. Keman, yaja kisa, ne Kastiya kimiktia Lempira iwan tapalewis katka.

Ukseuk amachti techilwia ukseuk casoj tik ne ajamat intukey Meritos y Servicios, Rodrigo Ruiz, Nueva España (1558). Ne ajamat kipiat tajtajtanilis ipanpa Ruiz wan itekiw. Yaja kinankilia ka kimiktij Lempira wan kikechkupina katka.

Tik 1931, Honduras kitukeytiat itumin Lempira pal techelnamikt pal tatuktiani. Nusan, tik 1943, Honduras kitukeytiat wey itechan Gracias á Dios ipanpa Lempira.