Tzakatekulukan

Tzakatekulukan se techan wan ne techan ka tajku ipal wey techan La Paz tik El Salvador. Tik ne shiwit 2021, kipia 81,796 iijikniwan katka. Ne techan nemi keman ne Kastiyachanej ejkut katka. Tik Nawat, tikichiwat ne taketzalis Tzakatekulukan  kipia ne tajtaketzalis “tzakat” wan “tekulut”.

Casoj Katka

Intzajtzalan tik shiwit 1100 wan 1200 e.c., miak Nawatakat ipal Anawak tikisat ipal intechan wan temuat se yankwik tik Centroamerica. Keman ne Kastiyachanej ejkut tik 1524, tiyultajtaketzat ka Tzakatekulukan kitashtawia Kuskatan. Tik ne shiwit 1548, ne techan kipia ume tzunti ijikniwan ipal ne taltikpak wan tik 1550, itukey kipata ka Santa Lucia de Zacatecoluca. Tik 1576, ne Kastiyatakat Diego Garcia de Palacio techilwia ka miak kakau samawaya tik ne techan. Tik 1740, Manuel de Galvez Corral techilwia ka ne techan kipia 12 Kastiyachanejket, 410 ijikniwan ipal ne taltikpak, wan 450 ijikniwan itachishka tiltikchin katka. Ne wey itakil ne elut, tijlan, kuyamet, wan ne ichkat katka. Tik shiwit 1768, Pedro Cortes y Larraz techilwia ka ne kojtan kipia miak itekiw ipal witzkilit. Tik shiwit 1858, Tzakatekulukan kipia 5,061 ijikniwan wan tik 1890 tejkultia 5,210.

Tik shiwit 1901, kichiwat se tamachtiluyan inpal ne pijpipil wan se inpal ne sijsiwapipil. Tik 1913, ne wey tatuktiani Manuel Enrique Araujo kituktia ka chiwat ne takat ipal tet pal Jose Simeon Cañas. Yaja kina ne kalpul ka kimakishtia ne ijikniwan itachishka tiltikchin.

An Itachishka

Ne techan tachia ne tunal kipia miak tujtunal tik ne shiwit. Sujsul wetzi at tik shupan ka mejmetzti chikwasen, chikume, chikyey, chiknawi, wan majtaki (Junio ka Octubre). Tzakatekulukan nemi itzinu ne tepet kimima tit itukey Chichuntepet, u San Vicente. Kipia tal inawak ne wey at Pacifico.