Τόνυα

Η Τόνγια (σα τουρκικά Tonya, το βυζαντινό το ονέμανατ'σ έτον Θωανία) εν πολιτεία τη Τουρκίας κι ευριέται σο καζα τη Τραπεζούντας, αφκά ασα Πλατάνα, πέραν ασον ποταμόν Καλάνεμα.

 Ιστορίαν 
Σην Τόνγια εζήνανε ους το 1923 τη χρονίαν 2000 οικογένειας μουσουλμανικά που εκαλάτσευαν (εσύντζαιναν) ρωμαίϊκα. Άλλα 1000 οικογένειας ασήν Τόνγια, εταουτέφτανε σο καζα τη Τραπεζούντας και τη Αργυρούπολης (Gümüşhane).
Η μουσουλμάν τη Τόνγιας είναι ασά 8.000 χριστιανικά οικογένειας, που τα χρόνια που εποίνανε τοι χριστιανούς μουσουλμάνους τ' 1700 και επέκει, εφήγαν ασήν Τραπεζούντα και ασά Πλατάνα και εβρέθανε σην Τόνγια να κουρταρεύκουνταν. Άμα εκεί πα` έβραν ατ'σ και εποίκαν ατ'σ μουσουλμάνους. Άμα αμόν τα χωρία σον Όφη, ατείν πα εκράτεσαν την γλώσσαν ατούν. Αμόν σον Όφη αδά πα` επόμειναν τα ονέματα τη χωρίων σα ρωμαίικα: Μεσοχώριν, Μεσοπλάγιν, Κατωχώριν, Άγιος Θωμάς, Άγιος Στέφανος, Μεσοπέδιν. Ακόμα εκράτεσαν ελλενικά και χριστιανικά ονέματα αμόν παρωνύμια: Γιάννης, Θεμιστοκλής, Αλέξανδρος και άλλα.
Τα χωρία που καλατσεύνε ρωμαίικα είναι: Kesli, Tumusli, Pahartikli, Mpeskeli, Mamali, Tsuluk, Melikse και το Anchikoi.

 Ανθρώπ' 
Οι Τονγιαλήδες παλαιά περισσόν, άμα και ατώρα είναι το όνεμα, ντο είναι πολλά ςκληροί και περήφανοι. 

 Συνδέζμ' σα εξ μερέαν 



Τονυα
Καρς