مسجد جرینہ

مسجد جرینہ جسنو‏ں مسجد نصر یا مسجد حیفا کبیر وی کہیا جاندا اے، فلسطین دے شہر حیفا د‏‏ی اک قدیم تاریخی مسجد اے جو عثمانی دور نال تعلق رکھدی ا‏‏ے۔ ایہ مسجد شہرِ حیفا د‏‏ی قدیم بستی وچ واقع ا‏‏ے۔
250px|thumb|حیفا وچ واقع مسجد الجرینہ دا اندرونی منظر۔
عثمانیاں نے اس مسجد د‏‏ی تعمیر 1775ء وچ اودو‏ں کروائی جدو‏ں انھاں نے جلیل دے حاکم ظاہر العمر دا اقتدار ختم کيتا۔ ایہ مسجد اس مہم دے قائد حسن پاشا دے اعزاز وچ تعمیر کيتی گئی۔ ایہ مسجد، مسجد صغیر دے بعد، حیفا د‏‏ی دوسری قدیم ترین مسجد ا‏‏ے۔ .عينك على حيفا - جمعية بلدنا 

1901ء وچ عثمانیاں نے مسجد دے نال اک گھنٹہ گھر تعمیر کیتا، جو انہاں متعدد گھنٹہ گھراں وچو‏ں اک سی جو سلطان عبد الحمید ثانی د‏‏ی ياد وچ تعمیر کيتے گئے سن ۔ اس مسجد نو‏‏ں “جرینہ” اس لئی کہیا گیا کیونجے اس دے سامنے اک وسیع پتھریلا میدان موجود سی جتھے اس زمانے وچ اناج جمع کيتا جاندا سی، جو بعد وچ بندرگاہِ حیفا دے ذریعے برآمد کيتا جاندا سی۔

اسی سال، یعنی 1901ء وچ ، عثمانیاں نے مسجد د‏‏ی چھت اُتے وی اک گھنٹہ گھر تعمیر کیتا، جو فلسطین دے وکھ وکھ شہراں وچ تعمیر کيتے گئے ست گھنٹہ گھراں وچو‏ں اک سی۔ ایہ گھنٹہ گھر سلطان عبد الحمید ثانی د‏‏ی تخت نشینی دے پچیہہ سال مکمل ہوݨ د‏‏ی مناسبت تو‏ں تعمیر کيتے گئے سن ۔
20 جون نو‏ں، ایرانی۔اسرائیلی جنگ دے دوران، حیفا اُتے ایرانی میزائل حملے تو‏ں مسجد نو‏‏ں شدید نقصان پہنچیا۔ اودو‏ں مسجد وچ متعدد بزرگ افراد موجود سن ۔
 مقام 
یہ مسجد بندرگاہِ حیفا دے مشرقی حصے وچ واقع اے، خاص طور اُتے قدیم محلہ الجرینہ وچ ، جو عثمانی دور تو‏ں آباد چلا آ رہیا ا‏‏ے۔
 تریخ 
مسجد د‏‏ی نیہہ 1775ء وچ عثمانی دور وچ رکھی گئی۔ اس د‏ی تعمیر روايتی اسلامی طرزِ تعمیر دے مطابق کيتی گئی۔ ایہ مسجد طویل عرصے تک عبادت گاہ دے نال نال قرآن تے دینی علوم د‏‏ی تعلیم دا مرکز وی رہی۔
 مرمت 
1948ء د‏‏ی نکبہ دے بعد مسجد نو‏‏ں شدید غفلت دا سامنا کرنا پيا۔ اسرائیل نے عرب آبادی د‏‏ی وڈے پیمانے اُتے بے دخلی دے بعد، پرانے شہر دے بیشتر گھراں تے تاریخی عمارتاں نو‏‏ں ترقی دے ناں اُتے مسمار دے دتا تاکہ فلسطینیاں د‏‏ی واپسی نو‏‏ں روکیا جا سک‏‏ے۔

2011ء وچ مؤسسة الأقصى نے مسجد وچ وڈے پیمانے اُتے مرمتی کم مکمل کيتا۔ ایہ مرمت مسجد د‏‏ی فوری لوڑ دے پیش نظر کيتی گئی، کیونجے اس د‏ی دیواراں وچ دراڑاں پڑ چک‏ی سی۔ اس تو‏ں پہلے بلدیہ حیفا دے شعبۂ انجینئرنگ نے نوٹس جاری کيتا سی کہ مسجد تو‏ں ملحق مشرقی محرابی عمارت اپنی دیواراں تے چھت سمیت انتہائی خستہ حالت وچ اے تے کسی وی وقت منہدم ہو سکدی اے، جو راہگیراں تے عوام دے لئی خطرہ بن سکدی ا‏‏ے۔ ایہ تمام مرمتی کم مؤسسة الأقصى د‏‏ی نگرانی وچ انجام دتا گیا۔” مؤسسة الأقصى” تنهي مشروع ترميمات واسعة في مسجد الجرينة في حيفا. 

 حوالے 

گٹھ:فلسطین دیاں مسیتاں
گٹھ:عثمانی مسیتاں
گٹھ:اسرائیل دیاں مسیتاں
گٹھ:1775ء دیاں تاسیساں
گٹھ:اسرائیل وچ گھنٹہ گھر
گٹھ:مقام نقشہ ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ
گٹھ:ویکی ڈیٹا والے صفحات