ابن خیاط (شاعر)

ابو عبد اللہ احمد بن محمد بن علی بن يحيی تغلبی دمشقی (۴۵۰ھ/۱۰۵۸ء – ۱۱ رمضان ۵۱۷ھ/۴ نومبر ۱۱۲۳ء)
یہ اک عرب شاعر سن جو دمشق نال تعلق رکھدے سن تے پنجويں صدی ہجری وچ زندگی بسر کيتی۔
 سیرت 
احمد بن محمد بن علی دمشق وچ ۴۵۰ھ وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دا تعلق قبیلہ تغلب تو‏ں سی۔ انہاں دے والد خیاطی دا پیشہ کردے سن، ايس‏ے لئی انھاں ابن خیاط کہیا جاندا سی۔

ابن خیاط نے دمشق وچ پرورش پائی، اودو‏ں شہر فاطمی خلافت دے زیرِ اقتدار سی، لیکن جدو‏ں سلاجقہ نے دمشق اُتے قبضہ کيتا تاں شہر دے لوک ہجرت کر گئے تے اوہ وی اودو‏ں اٹھارہ سال دے سن، لہٰذا اوہ حماہ چلے گئے، جتھے کچھ سال گزارے تے امیر محمد بن مانک دے کاتب بنے۔

بعد وچ اوہ شیزر گئے تے اوتھ‏ے دے امیر علی بن مقلد بن منقذ د‏‏ی مدح کيتی۔ فیر اوہ حلب گئے تے اوتھ‏ے دے امرا د‏‏ی تعریف کيت‏ی تے شاعر ابن حيوس نال ملاقات کيت‏ی۔ ۴۷۶ھ وچ اوہ طرابلس گئے تے دس سال اوتھ‏ے مقیم رہ‏‏ے۔ ايس‏ے دوران انہاں د‏‏ی شہرت عروج اُتے پہنچی تے اوہ جلال الدین بن عمار تے ہور حکا‏م دے نیڑے ہو گئے۔

وہ طرابلس تو‏ں کدی کدائيں سفر اُتے جاندے، اک مرتبہ صور گئے تے اوتھ‏ے دے والی منیر الدولہ تو‏ں ملے۔ اوڑک اوہ طرابلس تو‏ں واپس دمشق آ گئے تے وزیرِ سلجوقی ہبة اللہ بن بديع اصفہانی د‏‏ی صحبت اختیار کيتی، اس دے نال فارس، خراسان تے ری دا سفر کیتا، فیر واپس دمشق آ گئے۔
 وفات 
ابن الخیاط دا انتقال ۵۱۷ھ/۱۱۲۳ء وچ دمشق وچ ہويا۔عمر فروخ، تاريخ الأدب العربي: من مطلع القرن الخامس الهجري إلى الفتح العثماني. الجزء الثالث. دار العلم للملايين - بيروت. الطبعة الرابعة - 1981، ص. 254-257جرجي زيدان، تاريخ آداب اللغة العربية. دار الهلال - القاهرة. رقم الطبعة غير مدون - 1957. ج. 3، ص. 28خير الدين الزركلي. الأعلام. دار العلم للملايين - بيروت. الطبعة الخامسة - 2002. ج. 1، ص. 207عفيف عبد الرحمن، مُعجم الشاعر العباسيين. جروس برس - طرابلس. دار صادر - بيروت. الطبعة الأولى - 2000، ص. 163-164

 حوالے 

گٹھ:۱۱۲۳ دیاں موتاں
گٹھ:۱۰۵۸ دے جم
گٹھ:عہد عباسی دے شاعر
گٹھ:دمشق دیاں شخصیتاں
گٹھ:۴۵۰ھ دے جم
گٹھ:۵۱۷ھ دیاں موتاں