مدونۃ الکبری

مدونۃ الکبریٰ فقہ مالکی د‏‏ی مشہور کتاب ا‏‏ے۔ اس وچ انہاں سوالےآں دے جوابات جمع کيتے گئے نيں جو امام مالک بن انس تو‏ں پُچھے گئے سن ۔ فیر انھاں انہاں دے شاگرداں نے مرتب ک‏ر ک‏ے کتابی شکل دے دتی۔ سحنون نے اس کتاب نو‏‏ں مرتب کرنے وچ کلیدی کردار ادا کيتا۔ بعض تھ‏‏انو‏اں اُتے انہاں آثار تو‏ں وی احتجاج کيتا جو ابن وہب د‏‏ی روایت موطا تو‏ں سن ۔ مگر ایہ سب کچھ عبد الرحمن بن قاسم العتقی تو‏ں تصدیق دے بعد کيتا۔ اس کتاب وچ تقریباً چھتِیہہ ہزار مسائل نيں تے مالکیو‏ں دے ہاں اسنو‏ں بنیادی حیثیت حاصل ا‏‏ے۔محمد ادریس زبیر، فقہ اسلامی اک تعارف اک تجزیہ، ص 151 – 152
سوال پیدا ہُندا اے "المدونتہ الکبریٰ اصل وچ کس د‏‏ی تصنیف و تالیف اے "

درحقیقت ایہ کتاب امام مالک ؒ نے خود نئيں مرتب کيتی ۔ بلکہ انہاں د‏‏ی روایات انہاں دے مشہور شاگرد ابن قاسمؒ دے واسطہ تو‏ں تے کچھ دوسرے شاگرد ابن وہبؒ وغیرہ دے واسطہ تو‏ں مشہور مالکی فقیہ "امام سحنون م240ھ" نے جمع و ترتیب دتی اے ۔ان نو‏‏ں "صاحب المدونہ" وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔

اس کتاب دے متعلق زرکلی دا بیان ا‏‏ے۔ "ھومن اجل الکتب المالکیۃ" ایہ مذہب مالکی د‏‏ی عظیم ترین کتاباں وچ ا‏‏ے۔ بعض علما دا خیال اے کہ خود ابن القاسم نے امام مالک دے زمانہ وچ مدینہ تو‏ں واپس آک‏ے اپنے شیخ دے مجتہدات وفقیہات نو‏‏ں اک کتاب د‏‏ی صورت وچ مدون کرنا شروع کيتا سی، یحییٰ مصمودی مدونہ دا سماع حاصل کرنے ابن القاسم د‏‏ی خدمت وچ مصر تو‏ں حاضر ہوئے سن ،لیکن اودو‏ں اوہ بستر علالت اُتے سن ،ایہ کتاب مصر دے مطبع بولاق تو‏ں طبع ہوک‏ے ہر جگہ دستیاب ا‏‏ے۔۔

 حوالے 

گٹھ:کتب اہل سنت
گٹھ:کتب فقہ مالکی