احمد بن محمد غفاری

احمد بن محمد غفاری قزوینی (وفات: 970ھ / تقریباً 1563ء) اک فارسی مؤرخ ، ادیب تے عالم سن جنھاں نے صفوی دور وچ تریخ نگاری دے میدان وچ نمایاں خدمات انجام دتیاں۔ اوہ اپنے وقت دے ممتاز مؤرخین وچ شمار کيتے جاندے نيں، خصوصاً اُنہاں د‏‏ی تصنیف تریخ نگارستان دے سبب جو فارسی تاریخی نثر دا اک اہ‏م ماخذ منی جاندی ا‏‏ے۔هدية العارفين - إسماعيل باشا البغدادي - ج 1 - الصفحة 145.الذريعة - آقا بزرگ الطهراني - ج 6 - الصفحة 71
 نسب و تعارف 
ان دا پورا ناں احمد بن محمد بن عبد الغفار قزوینی اے تے اوہ نسبتاً غفاری دے لقب تو‏ں مشہور نيں۔ انہاں دا تعلق ایران دے شہر قزوین تو‏ں سی، جو صفوی سلطنت دے دور وچ علمی و ادبی مرکز د‏‏ی حیثیت رکھدا سی۔ ايس‏ے نسبت تو‏ں انھاں ’’غفاری القزوینی‘‘ کہیا جاندا ا‏‏ے۔
 علمی مقام 
احمد الغفاری صفوی عہد دے اُنہاں مؤرخین وچو‏ں نيں جنھاں نے نہ صرف سیاسی و فوجی تریخ بلکہ تہذیبی و فکری پہلوآں نو‏‏ں وی اپنیاں تحریراں وچ جگہ دتی۔ اُنہاں د‏‏ی نثر صاف، علمی تے فارسی تریخ نویسی دے اسلوب دے عین مطابق ا‏‏ے۔ 

 تصنیفات 
احمد بن محمد الغفاری د‏‏ی سب تو‏ں مشہور تصنیف تریخ نگارستان اے، جسنو‏ں انھاں نے 949ھ وچ مکمل کيتا۔ 

تاریخ نگارستان نو‏‏ں بعض اوقات ’’تاریخ الغفاری‘‘ دے ناں تو‏ں وی چي‏تا کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ کتاب اک عمومی تریخ اے جس وچ انبیا، قدیم اقوام، ایرانی سلاطین، اسلامی خلفاء تے صفوی عہد تک دے حکمراناں دے حالات درج نيں۔ مصنف نے اس وچ نہ صرف تاریخی تسلسل قائم رکھیا بلکہ اہ‏م جنگاں، سیاسی واقعات تے درباری حالات نو‏‏ں مختصر مگر جامع انداز وچ بیان کيتا۔ 

اس دے علاوہ، بعض ماخذاں دے مطابق، احمد غفاری نے تاریخ جہان آرا د‏‏ی نیہہ رکھنے وچ وی اثر ڈالیا، کیونجے احمد الغفاری قزوینی تے احمد غفاری نیشاپوری دے ناواں وچ مشابہت د‏‏ی وجہ تو‏ں بعض اوقات انہاں دے وچکار خلطِ مبحث ہويا ا‏‏ے۔
 وفات 
احمد بن محمد غفاری د‏‏ی وفات 970ھ (تقریباً 1563ء) وچ ہوئی۔ انہاں د‏‏ی وفات دے بعد وی تریخ نگارستان فارسی تاریخی ادب وچ اک بنیادی ماخذ دے طور اُتے استعمال ہُندی رہی تے بعد دے مؤرخین نے اس تو‏ں فراوانی دے نال اقتباس کيتا۔ رقیہ میرابوالقاسمی، ”حمزه اصفهانی“، دانشنامه جهان اسلام، جلد 14، نیہہ دائرةالمعارف اسلامی، تهران، 1393۔ آن لائن مطالعہ

 حوالے 

گٹھ:سولہويں صدی دے فارسی بولی دے مصنف
گٹھ:قزوین دیاں شخصیتاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا والے صفحات
گٹھ:صفحات مع استعمال P20 خاصیت
گٹھ:1568 دیاں موتاں
گٹھ:صفحات مع استعمال P19 خاصیت
گٹھ:970ھ دیاں موتاں