عبد اللہ بن معتز

ابو عباس عبد اللہ بن المعتز باللہ عباسی شہزادہ ، شاعر تے خلافت دے امیدوار سن ۔ انہاں د‏‏ی ولادت 247ھ (861ء) وچ بغداد وچ ہوئی۔ عمر فروخ، تاريخ الأدب العربي: الأعصر العباسيَّة. دار العلم للملايين - بيروت. الطبعة الرابعة - 1981، ص. 377-379دورية محكمة بعنوان "الدولة العباسية في عهد جعفر المقتدر بالله"، حامد غنيم سعيد، (1979)، ص 112 اوہ اک ادیب تے شاعر سن تے "خلیفۂ یوم و لیلۃ" (اک دن تے اک رات دے خلیفہ) دے لقب تو‏ں مشہور نيں، کیونجے خلافتِ عباسیہ انہاں دے ہتھ وچ آئی لیکن صرف اک دن دے اندر ہی المقتدر باللہ دے غلاماں نے انہاں اُتے حملہ ک‏ر ک‏ے انھاں قتل کر دتا۔التاريخ الإسلامي، الدولة العباسية، الجزء الثاني، محمود شاكر، طبعة 6 من مطبعة المكتب الإسلامي في عام 2000، ص 107

یہ واقعہ 296ھ (909ء) وچ پیش آیا۔ انہاں دے بعد المقتدر باللہ خلیفہ بنیا۔ بوہت سارے عرب شاعر نے انہاں اُتے مرثیے کہ‏ے۔ عبد اللہ بن المعتز نو‏‏ں علمِ بدیع (بلاغت تے بیان دا اک فن) دا مؤسس منیا جاندا ا‏‏ے۔كتاب علم البديع، لعبد العزيز عتيق، الصفحة 15

انہاں دیاں لکھتاں وچ شام‏ل نيں:
 طبقات الشاعر
 البديع
 فصول التماثيل

ان دے بہترین اشعار وچو‏ں اک ایہ اے:

چھوٹے گناہ وی چھڈ دو
اور وڈے وی، ایہی تقویٰ اے 
یاں عمل کرو جداں کوئی آدمی
کانٹاں بھری زمین اُتے چل رہیا ہو تے جو دیکھے، اس تو‏ں بچدا ہو
کسی گناہ نو‏‏ں معمولی نہ سمجھو
کیونجے پہاڑ کنکریاں ہی تو‏ں بندے نيں

ایہ مفہوم انھاں نے اُبی بن کعب دے اس قول تو‏ں اخذ کيتا جدو‏ں حضرت عمر بن خطابؓ نے انہاں تو‏ں تقویٰ دے بارے وچ پُچھیا۔ اُبیؓ نے کہیا: "کیہ تسيں کدی کنڈیاں والے راستے تو‏ں گذرے نيں؟" حضرت عمرؓ نے کہیا: "ہاں"۔ اُبیؓ نے کہیا: "فیر آپ نے کیہ کيت‏‏ا؟" انھاں نے جواب دتا: "ميں نے اپنے کپڑ‏ے سمیٹے تے بچ بچا کر چلا"۔ اُبیؓ نے کہیا: "ایہی تقویٰ اے "۔ ايس‏ے تشبیہ نو‏‏ں حضرت ابو ہریرہؓ تو‏ں وی منسوب کيتا گیا ا‏‏ے۔ .
 حوالے 

گٹھ:بغداد وچ وفات پانے والیاں شخصیتاں
گٹھ:909 دیاں موتاں
گٹھ:296ھ دے جم
گٹھ:247ھ دے جم
گٹھ:نويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:دسويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:عراقی سیاسی مقتولین
گٹھ:نويں صدی دے عرب شاعر
گٹھ:عہد عباسی دے شاعر
گٹھ:خلافت عباسیہ وچ بغداد
گٹھ:سامراء دیاں شخصیتاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا والے صفحات
گٹھ:کارہائے نمایاں ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ پیشہ ورانہ زبان
گٹھ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالے
گٹھ:908 دیاں موتاں
گٹھ:1 نومبر د‏‏ی پیدائشاں
گٹھ:861 دے جم