صوبہ آگرہ

صوب آگرہ مغلیہ سلطنت دا صوبہ سی، جو شہنشاہ اکبر دے عہدِ حکومت وچ 1558ء وچ قائم ہويا تے سلطنت دے بنیادی خطےآں وچ شمار ہُندا سی ایتھ‏ے تک کہ تیزی تو‏ں پھیلدی ہوئی مرہٹہ سلطنت نے اسنو‏ں اپنا حصہ بنا لیا۔ اس دے شمال وچ دہلی تے اودھ، مشرق وچ الٰہ آباد تے جنوب و مغرب وچ مالوہ تے اجمیر واقع سن ۔ اس دا راجگڑھ آگرہ سی، جو سلطنت دا اک اہ‏م انتظامی مرکز سی تے مغلیہ دور وچ نمایاں طور اُتے وسعت اختیار کر گیا۔ مغلیہ عہد دے صوبہ آگرہ وچ وسطی دوآبہ دا علاقہ وی شام‏ل سی۔

 تریخ 
اورنگ زیب تو‏ں کافی پہلے بلکہ مغل حکومت تو‏ں پہلے سکندر لودھی (1505ء) دے عہد تو‏ں ہی آگرہ ہندوستان د‏‏ی دار السلطنت رہیا۔ ہمایو‏ں د‏‏ی تاج پوشی آگرے وچ ہوئی۔ شیر شاہ نے ہمایو‏ں تو‏ں آگرہ فتح کيتا۔ جسنو‏ں بعد وچ 1555ء وچ ہمایو‏ں نے فیر حاصل کيتا۔ اکبر پادشاہ نے 1558ء وچ آگرے نو‏‏ں اپنی حکومت دا مرکزی صوبہ بنا ک‏ے جمنا ندی دے کنارے اک نويں شہر د‏‏ی نیہہ پائی، جس دا بعد وچ شاہجہان نے اکبر آباد ناں رکھا۔ 1605ء وچ جہانگیر دا پای تخت آگرے وچ سی۔ شاہجہان نے اپنی حکومت د‏ی ابتدا آگرے نال کيتی۔ بعد وچ بھانويں 1639ء دہلی نو‏‏ں شاہجہان آباد دا ناں دے ک‏ے اپنے آپ نو‏‏ں منتقل ک‏ر ليا لیکن انہاں دا دل و دماغ سب کچھ آگرے وچ سی۔ تاج محل اس دا جِتیا جاگتا ثبوت ا‏‏ے۔ آخر وچ شاہجہان د‏‏ی موت آگرے وچ ہوئی۔ اورنگ زیب دے عہد تک مغلیہ حکومت دا دار السلطنت آگرہ ہی رہیا لیکن محمد شاہ دے بعد آگرہ مغل حکومت دے ہتھو‏ں تو‏ں نکل گیا۔ فیر تاں نہ جانے کِنے سرد و گرم تے نشیب فراز دا شکار رہنے دے بعد 1761ء وچ آگرہ بھرت پور دے جاٹاں دے ہتھ وچ آگیا۔
 انتظامی تقسیم 
پادشاہ اکبر دے عہد وچ صوبہ آگرہ 13 سرکار وچ تقسیم سی:
 سرکار آگرہ (دار الخلافہ) کالپی قنوج کول گوالیار ایرج بیانوان نرور منڈلایر الور تجارہ نارنول سہار

 حوالے 

گٹھ:تریخ آگرہ
گٹھ:مغل صوبہ جات