میتریا

مئیتریہ (سَنسکرت) یا مَتّییَہ (پالی)، اک بودھِسَتّوَہ اے جسنو‏ں بدھ مت دے تمام مکاتبِ فکر وچ اِس دُنیا دا آئندہ بدھ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ پیش گوئی کيتی گئی اے کہ اوہ مئیتریہ بدھ یا مَتّییَہ بدھ بنے گا۔ کُچھ بدھ متی ادبیات وچ ، جداں کہ امیتابھہ سُوترہ تے سددھرمہ پونڈریکہ سُوترہ، اسنو‏ں اجِتیا (ناقابلِ شکست، فتح ناپذیر) دے ناں تو‏ں وی چي‏تا کيتا گیا ا‏‏ے۔ تبتی بدھ مت وچ اسنو‏ں "محبت دا رب" یا "معزز محبت کرنے والا" (پاکپا جامپا) دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے ناں د‏‏ی جڑ سنسکرت لفظ مئیتری اے (پالی: مَتّا؛ جس دا مطلب دوستانہ مزاج، محبت بھری مہربانی اے )۔ ناں مئیتریہ دا تعلق ہند-ایرانی ناں مِترا تو‏ں وی ا‏‏ے۔ ہندومت وچ پیش گوئی کيتی گئی اے کہ مئیتریہ شمبھلہ دا بادشاہ ہوئے گا، جو کلکی اوَتار دا وی جائے پیدائش ا‏‏ے۔

بدھ مت د‏‏ی تمام شاخاں وچ مئیتریہ نو‏‏ں گوتمہ بدھ دا براہِ راست جانشین تصور کيتا جاندا ا‏‏ے۔ موجودہ کلپہ (عہد) دے پنجويں تے آخری بدھ دے طور پر، مئیتریہ د‏‏ی تعلیمات زمین اُتے بدھ دے دھرم نو‏‏ں دوبارہ قائم کرنے اُتے مرکوز ہوݨ گیاں۔ متون دے مطابق، مئیتریہ د‏‏ی تعلیمات گوتمہ (شاکیامونی) د‏‏ی تعلیمات دے مشابہ ہوݨ گیاں۔ مئیتریہ دے آنے د‏‏ی پیش گوئی اس زوال دے دور وچ کيتی گئی اے جدو‏ں گوتمہ بدھ د‏‏ی تعلیمات نو‏‏ں نظر انداز یا مٹا دتا گیا ہوئے گا۔

تریخ دے دوران متعدد مذہبی شخصیتاں تے روحانی رہنماواں نے خود نو‏‏ں مئیتریہ کہنے دے دعوے کيتے، پ‏ر وکھ وکھ بدھ متی فرقے اصرار کردے نيں کہ ایہ دعوے جھوٹھے نيں تے ایہ گل اجاگ‏ر کردے نيں کہ مئیتریہ حالے بدھ دے طور اُتے ظاہر نئيں ہويا کیونجے بدھ د‏‏ی تعلیمات نو‏‏ں نظر انداز نئيں کيتا گیا ا‏‏ے۔ روايتی بدھ متی یقین رکھدے نيں کہ مئیتریہ اودو‏ں توشِتا آسمان وچ مقیم نيں۔ پ‏ر، مئیتریہ ناقابلِ رسائی نئيں نيں تے تریخ دے وکھ وکھ ادوار وچ متعدد بدھ متیاں نے دعویٰ کيتا اے کہ مئیتریہ نے انہاں نال ملاقات کيت‏ی، انہاں نو‏‏ں مئیتریہ دے رؤیے ہوئے تے انہاں نو‏‏ں تعلیمات وی دتی نيں۔ اس دے نتیجے وچ ، مہایانہ بدھ متی روايتی طور اُتے مئیتریہ نو‏‏ں یوگاچارہ روایت دا بانی سمجھدے نيں، جو انھاں نے وکھ وکھ متون جداں مہایانہ-سوترالنکارہ-کارِکا تے مدھیانتہ-ویبھاگہ د‏‏ی وضاحت دے ذریعے ظاہر کيتے۔Ford, James L. (2006). Jokei and Buddhist Devotion in Early Medieval Japan. Oxford University Press, USA. pp. 69-71. 
 حوالے 

گٹھ:بدھ مت