جامع راشد شمالی قدیم

جامع راشد شمالی قدیم عراق د‏‏ی قدیم مسیتاں وچو‏ں اک اے، جو بصرہ وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ بصرہ دے قضاء فاو وچ بننے والی پہلی مسیتاں وچ شمار ہُندی اے، جو فاو شہر دے آغاز وچ تعمیر کيتی گئی سی اس د‏ی نیہہ راشد عبد اللہ راشد نے سن 1255ھ / 1839ء وچ رکھی۔ ایہ مسجد جشن گاہ (ساحة الاحتفالات) تے جامع الرحمن دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔

مسجد د‏‏ی کئی بار مرمت کيتی گئی؛ سن 1324ھ / 1906ء وچ عیسیٰ بن عبد العزیز راشد نے اس د‏ی تجدید کی، فیر سن 1374ھ / 1954ء وچ دوبارہ تعمیر ہويا تے سن 1398ھ / 1978ء وچ محسن محمد طاہر عبد اللہ نے اسنو‏ں فیر تو‏ں تعمیر کروایا۔ بعد وچ مسجد نو‏‏ں منہدم ک‏ر ک‏ے دوبارہ بنایا گیا تے آخری بار 1431ھ / 2010ء وچ ديوان وقف سنی عراق نے اس د‏ی تجدید کيتی۔

مسجد دا کل رقبہ 2651 مربع میٹر اے، جدو‏ں کہ اندرونی و بیرونی حرم دا رقبہ 2300 مربع میٹر اے تے مصلیٰ وچ 250 تو‏ں ودھ نمازیاں د‏‏ی گنجائش ا‏‏ے۔ اس مسجد دے بارے وچ شیخ خالد عطیہ محمد بن امین الراشد نے اک تاریخی شعر کہیا سی۔ اج صرف اس د‏ی مینار دا کچھ حصہ باقی اے جو سنہ 1952ء وچ بݨائی گئی سی مگر 2006ء وچ سامراء وچ ضریح عسکریین اُتے حملے دے بعد ایہ منارہ تباہ ہو گیا تے مسجد نو‏‏ں وی فرقہ وارانہ ملیشیاواں د‏‏ی جانب تو‏ں نقصان پہنچیا۔

مینار دا ڈھانچہ گول اے، جس د‏‏ی اونچائی 25 میٹر تے قطر 3 میٹر ا‏‏ے۔ ایہ پختہ اِٹاں تو‏ں تعمیر ہويا سی تے اندر تو‏ں سیڑھیاں گھمدی ہوئی شرفہ (بالکونی) تک جاندیاں نيں۔ حرمِ مصلیٰ د‏‏ی لمبائی 30 میٹر تے چوڑائی 13 میٹر اے تے اس دے چاراں طرف کھڑکیاں نيں۔ حرم دے سامنے چار میٹر چوڑی اک بیرونی چھت (طرمہ) اے، جو لوہے تو‏ں مسلح سیمنٹ دے ستوناں اُتے قائم ا‏‏ے۔ اس دے نال امام و خطیب دے لئی اک کمرہ اے تے انہاں دے بیچ اک صحن ا‏‏ے۔ دليل الجوامع والمسیتاں التراثية والأثرية - ديوان الوقف السني في العراق - صفحة 192.

 حوالے 

گٹھ:تاریخی مسیتاں
گٹھ:بصرہ دیاں مسیتاں
گٹھ:عراق وچ عمارتاں و ساخات
گٹھ:ویکی ڈیٹا والے صفحات