ثعلب نحوی

ابو عباس احمد بن یحییٰ بن زید بن سیار، بغدادی، نحوی ، شیبانی یا ثعلب ( 200ھ – 291ھ ) ( 816ء – 904ء ) ، آپ کوفہ دے نحوی ، علامہ محدث تے صاحب لکھتاں سن ۔ اوہ مامون الرشید د‏‏ی خلافت دے دوسرے سال بغداد وچ پیدا ہوئے تے اوتھے انہاں د‏‏ی وفات ہوئی۔
 حالات زندگی 
وہ معن بن ذائدہ دے غلام نيں، جنہاں نو‏ں ثعلب کہیا جاندا اے، آپ عربی دے شیخ تے نحوی ، ماہر لسانیات تے حدیث وچ کوفاں دے امام سن ۔ اوہ شاعری دے ماہر تے حدیث دے راوی سن، اپنے حفظ، بولی دے خلوص، عجائب دا علم تے قدیم شاعری دے لئی مشہور سن ۔ اس نے ابن الاعربی، سلمہ بن عاصم، الجمعی تو‏ں علوم حاصل کيتے تے اور الظاہر دے بعض بیٹے ، اخفش الاصغر، نفتویہ، ابن انباری تے الزاہد نے انہاں تو‏ں علم حاصل کیتا، اوہ اجنبیاں دے بارے وچ علم، شعر بیان کرنے تے دیانت داری دے لئی مشہور سن، لیکن اوہ نہ تاں فصاحت و بلاغت اُتے قادر سن تے نہ تعلیقات اُتے دسترس رکھدے سن ۔

 شیوخ 
 ابراہیم بن اسحاق حربی
 ابراہیم بن منذر حزمی (متوفی 236ھ)۔
 احمد بن ابراہیم بن اسماعیل ندیم غوثی، ابو عبد اللہ (متوفی 309ھ)۔
 احمد بن حاتم، مصنف الاسمائی، ابو حاتم (متوفی 231ھ)۔
 سلمہ بن عاصم نحوی، ابو محمد مالک
 ابو زکریا الفراء۔
 ابو فضل ریاشی
 عبد اللہ بن شبیب ربیع بصری، ابو سعید۔
 ابو عبد اللہ طوال نحوی (متوفی243ھ)۔
 عبید اللہ بن عمر قواریری (شیخ ثعلب الحدیث)۔
 علی بن مغیرہ اثرم، ابو حسن (متوفی 232ھ)۔
 عمر بن شیبہ بصری، ابو زید (متوفی، 262ھ)۔
عمرو بن ابی عمرو شیبانی (متوفی 231ھ)۔
 محمد بن حبیب، ابو جعفر (متوفی 245ھ)۔
 تلامذہ 
 ابراہیم بن حمویہ مروزی حربی۔
 ابراہیم بن محمد بن سری زجاج،
 ابراہیم بن محمد بن عرفہ، جسنو‏ں نفتویہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے (متوفی323ھ)۔
 احمد بن جعفر جعدہ دے ناں تو‏ں مشہور،
 ابو حسن (متوفی 324ھ)۔
 احمد بن فضل بن شبابہ، ابو الدعوۃ (متوفی 350ھ)۔
 احمد بن کامل قاضی، ابوبکر (متوفی 350ھ)۔
 احمد بن محمد بن عبد اللہ بن صالح، ابو حسن (متوفی 320ھ)۔
 احمد بن محمد بن عبد اللہ معبدی (متوفی 292ھ)۔
 احمد بن موسیٰ بن مجاہد (متوفی 324ھ)۔
 داؤد بن الہیثم، ابو سعد (متوفی 316ھ)۔
 سلیمان بن محمد المعروف حامد،
ابو موسیٰ (متوفی 305ھ )۔
 عبد الرحمن بن محمد زہری
 عبد اللہ بن جعفر بن دارستوائی،
ابو محمد (متوفی :347ھ)۔
 عبد اللہ بن محمد بن سفیان خراز (متوفی 325ھ) خير الدين الزركلي (2002)، الأعلام: قاموس تراجم لأشهر الرجال والنساء من العرب والمستعربين والمستشرقين (ط. 15)، بيروت: دار العلم للملايين، ج. 1، ص. 267

 وفات 
غالباً آپ د‏‏ی موت سنہ 291ھ وچ ہوئی سی آپ دے پِچھے تو‏ں کسی جانور نے راستے وچ اک خلا وچ صرف سر اُتے ماریا سی، اس لئی اوہ اُٹھݨ تو‏ں قاصر سن، اس لئی آپ نو‏‏ں لے جایا گیا۔ دوسرے دن آپ دا انتقال ہويا تے آپ نو‏‏ں اپنے گھر دے پاس باب الشام دے پاس دفن کيتا گیا۔
 لکھتاں 

 اختلاف النحويين
 استخراج الألفاظ
 إعراب القرآن
 الأمثال
 الأوسط في النحو
 الايمان والدواهي
 التصغير
 تفسير كلام ابنة الخسّ
 حدّ النحو
 ديوان ابن الدمينة
 ديوان زهير
 ديوان عروة بن حزام
 ديوان النابغة الجعدي
 ديوان النابغة الذبياني
 ديوان الطرماح
 ديوان طفيل
 الشواذ
 غريب الحديث
 غريب القرآن
 الفصيح
 فعلت وأفعلت
 القراءات
 قواعد الشعر
 ما تلحن فيه العامة
 ما ينصرف ومالا ينصرف
 ما يجري ومالا يجري
 المجالس
 المسائل
 المصون في النحو
 معاني الشعر
 معاني القرآن
 الموفقي
 النوادر
 الهجاء
 الوقف

 حوالے 

 حوالے 
 الفهرست
 معجم الأدباء
 تاريخ بغداد
 وفيات الأعيان
 المجالس
 الفصيح. تحقيق ودراسة الدكتور صبيح التميمي.
 الموسوعة العربية الميسرة، 1965
 الوافي بالوفيات (8/ 157) للصفدي

گٹھ:904 دیاں موتاں
گٹھ:عرب ماہرین صرف و نحو
گٹھ:816 دے جم
گٹھ:200ھ دے جم
گٹھ:عرب لغت نویس
گٹھ:ماہر عربیات
گٹھ:قرون وسطی دے ماہر لسانیات
گٹھ:قرون وسطی دے عرب ماہر لسانیات
گٹھ:نويں صدی دے مصنفاں
گٹھ:نويں صدی دے سائنس دان
گٹھ:خلافت عباسیہ دے صابی علماء
گٹھ:حنابلہ
گٹھ:قرون وسطی وچ عراق
گٹھ:نويں صدی د‏‏ی عباسی شخصیتاں
گٹھ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالے
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ پیشہ ورانہ زبان
گٹھ:صفحات مع استعمال P20 خاصیت
گٹھ:بغداد وچ وفات پانے والیاں شخصیتاں
گٹھ:صفحات مع استعمال P19 خاصیت
گٹھ:بغداد وچ پیدا ہوݨ والیاں شخصیتاں
گٹھ:815 دے جم
گٹھ:291ھ دیاں موتاں
گٹھ:اسلامی تریخ دے سانچے