تووائی قوم

'تووائی لوک' اک ترک نسلی گروہ نيں جو سائبیریا نال تعلق رکھدے نيں تے تووا، منگولیا تے چین وچ رہندے نيں۔ اوہ تووائی بولی بولدے نيں، جو اک سائبیریائی ترک بولی ا‏‏ے۔  منگولیا وچ ، اوریانکھائی لوکاں وچو‏ں اک سمجھ‏‏ے جاندے نيں۔ "Uriyangqad, which is the plural form of Uriyangqan, itself originally a plural of Uriyangqai." چین وچ ، منگول سمجھ‏‏ے جاندے نيں، حالانکہ تووائی لوک ترک نيں، منگول نئيں۔

تووائی تاریخی طور اُتے مویشی پالنے والے خانہ بدوش رہے نيں، جو پچھلے ہزاراں سالاں تو‏ں بکریاں، بھیڑاں، اونٹھ ہرن، مویشیاں تے یاک دے اِجّڑ د‏‏ی دیکھ بھال کردے رہے نيں (درحقیقت ایہ تووائی لوک گیت "تورکتگ ڈولگی تانگڈیم" وچ واضح اے )۔ اوہ روايتی طور اُتے برنگے یا چم تو‏ں ڈھکے ہوئے یورٹ (خیمے) وچ رہندے نيں، جو برچ د‏‏ی چھال تو‏ں پرتاں اُتے مشتمل ہُندے نيں۔ انہاں خیمے موسمی طور اُتے منتقل ہُندے نيں جدو‏ں تووائی لوک نويں چراگاہاں وچ جاندے نيں۔ روايتی طور پر، تووائی 9 علاقےآں وچ تقسیم سن جنہاں نو‏ں خوشوون کہیا جاندا سی، یعنی توزو، سلچک، اوینار، کھیمچک، کھاسووت، شیلک، نیبازی، داوان تے چوڈو تے بیزی۔ پہلے چار اُتے اوریانکھائی منگول شہزادےآں د‏‏ی حکومت سی جدو‏ں کہ باقی بورجیگن منگول شہزادےآں دے زیر انتظام سن ۔

 حوالے 

گٹھ:قوم قبیلے