بوریا قبیلہ

بوریا قبیلہ وی پکھیواساں دی ہی اگے اکّ قسم اے۔ ابیٹسن نے بوریا قبیلے جاں بوریئے پکھیواساں نوں تن ٹولیاں وچ ونڈیا اے۔ بیکانیر دے بیداوتی، جاگلی جناں نوں کالادھبالیا وی کیہا جاندا اے اتے کپاریا وی۔ پر کرنیل سنگھ تھند نے نوں قبیلے نوں پرکار دے دسے ہن،جویں دیساولی، گندھیلے، پودنلے، کالسبلیئے، گجراتی، گڈریئے، تیل بھاردی اتے مارواڑی۔ ہن ایہناں وچوں بہوتیاں نے پکے گھر پا لئے ہن اتے کئی ہن ڈیریاں دی شکل وچ کانیاں دے گھر پا کے رہن لگ گئے۔ اج کل ایہناں نوں ٹوکرے بناؤن والیاں وجوں وی جانیا جاندا اے۔ ایہہ سہتوت دیاں چھٹیاں دا اپنی کلا کرتی دے نال ٹوکرے دا روپ دیندے ہن۔ اتے زمین ٹھیکے اپر لے کے سبزی دی کھیتی کردے ہن۔

 کم 
بوریا قبیلے دے مکھ کم: بوریا قبیلہ مکھ طور 'تے رسیاں وٹن، بکریاں تے بھیڈاں دے اجڑ پالن، جانوراں دی چربی چوں تیل کڈھن آدی کم کردا اے۔ پر ہن ایہناں وچوں بہت سارے ٹھیکیاں تے زمیناں لے کے کھیتی کرن لگ پئے ہن۔ کجھ چوکیداری کردے ہن اتے کجھ کھوجی بن گئے۔ ایہناں دے بچے سکولاں وچ وی پڑھدے ہن۔کرنیل سنگھ تھند، پنجاب دا لوک ورثہ، پبلیکیشن بیورو پٹیالہ، پنہ نن:27,28
 بوریا قبیلہ 
بھارت دے ہور قبیلیاں وانگ بوریا وی اکّ جنگلی اتے گھمنتو قبیلہ اے۔ ایہہ قبیلہ آدی دور توں لے کے مغل دور تک جنگل بیلیاں اتے قدرتی سومیاں نال شکار کرکے اپنا گزارا کردا رہا اے۔ جرائم پیشہ ایکٹ ختم ہون توں بعد وی نہتھے تے یتیماں ورگا جیون بتیت کر رہے ہن۔
ابٹسن ولوں دتے ویرویاں مطابق، "بوریاں شبد 'باور' توں بنیا ہے، جس توں بھاوَ 'جال' جاں 'پھنداں' ہے۔ اس قبیلے دا پچھوکڑ راجپوتاں نال جوڑیا جاندا ہے۔"ڈاکٹر.موہن تیاگی، پنجاب دے خانہ بدوش قبیلے(سبھیاچار اتے لوک جیون)پنہ نن:126-128

بوریا قبیلے دا دھرم
بوریا قبیلے دے لوک دیوی دیوتیاں اتے پرکھ پوجا وچ یعقین رکھدے ہن۔ بوریا قبیلے دے لوک وہماں-بھرماں اتے اندھ-یعقین وچ وی یعقین رکھدے ہن
بوریا قبیلے دے کم
ایہناں دا وڈا کم رسیاں وٹنیاں، بھیڈاں بکریاں دے اجڑ پالنے اتے جنگلی جانوراں دی چربی وچوں تیل کڈھ کے ویچنا اے۔ جنگلی جانوراں دیاں کھلاں وی سکا کے ویچ لیندے سن۔ جہڑے بوریئے پنڈاں وچ رہن لگ پئے ہن، اوہ گائیاں، مجھاں تے بکریاں تے لویرے رکھدے ہن۔ ایہہ کجھ جاتاں حصے ٹھیکے تے زمین لے کے واہی کرن لگ پئیاں ہن۔ اس قبیلے دا اپنا اکّ دھرم-پربندھ اے۔
بوریا قبیلے دیاں رسماں
جم دیاں رسماں:بوریا قبیلے وچ بچے دے جم توں ترنت بعد بچے نوں قبیلہ دائی ولوں نہا-سنوار کے پروار وچوں کسے وڈیرے دے پرانے کپڑیاں وچ لپیٹ دتا جاندا اے۔ بوریا قبیلے وچ بچے دے پیدا ہون دی صورت وچ گھر اگے شرینح جاں انب دے پتے بنھے جاندے ہن۔ اس توں علاوہ گڑھتی دین دی رسم، ودھاؤن دی رسم، کھوہ پوجا دی رسم، سورج دکھاؤن دی رسم آدی پرچلت ہن۔
ویاہ دیاں رسماں:بوریا قبیلے وچ سجاتی ویاہ دا پچلن اے۔ ایہہ ویاہ 'ماں دا گوتر' چھڈّ کے ہور کسے وی متعلق 'گوتر' وچ سرے چڑھ سکدا اے۔ بوریا قبیلے وچ منگنی دی رسم، سر کجن دی رسم، پگڑی بنھن دی رسم، ہوآں دی رسم، گانا بنھن دی رسم، کھارے دی رسم، مئیاں دی رسم، شیرنی دی رسم، کھٹّ دی رسم آدی ویاہ نال متعلق پچلت ہن۔ ویاہ توں بعد منڈے دے گھر گوت کنالا کرن توں بعد 'مونئے' لئی بکرے دی بلی دتی جاندی اے۔ڈاکٹر.دریا،پنجاب دے قبیلے(ماضی تے حال)پنہ نن:44-45
موت دیاں رسماں:بوریا قبیلے وچ قدرتی موت مرن والے بزرگاں دا آخری ساہاں ویلے دھرتی 'تے آسن کر دتا جاندا اے۔ آخری گھڑی وچ مرن والے انسان دے خاندانی ممبر تے رشتے دار مرن والے انسان نوں 'چلی' دین دی رسم ادا کردے ہن۔ اس رسم وچ بوریا قبیلے دے لوک مر رہے انسان دے مونہہ وچ 'گنگا-پانی'پاؤندے ہن۔گنگا پانی نوں بوریا لوک 'مکتی' دا پتیک سمجھدے ہن۔ اس قبیلے وچ مرتک دیہہ نوں ہیٹھاں اتارن دی رسم، سوگ دی رسم، چلھا ٹھنڈھا رکھن دی رسم، داہ سنسکار دی رسم، آتم شدھی دی رسم، پھلّ چگن دی رسم، باہرے دی رسم آدی موت نال متعلق رسماں پرچلت ہن۔ڈاکٹر.موہن تیاگی، پنجاب دے خانہ بدوش قبیلے(سبھیاچار اتے لوک جیون)پنہ نن:142-151
حوالے

ہورویکھو
قبائلی سبھیاچار
گٹھ:پنجاب دیاں جاتاں اتے قبیلے
گٹھ:پنجاب دیاں شیڈولڈ ذاتیاں
گٹھ:قوم قبیلےگٹھ:پنجاب دے قبیلے