تاریخ احمد شاہی

تاریخِ احمد شاہی اک تاریخی کتاب اے جو محمود حسینی نے فارسی بولی وچ تحریر کيتی۔ ایہ کتاب احمد شاہ درانی د‏‏ی درخواست اُتے انہاں د‏‏ی حکومت د‏یاں کامیابیاں نو‏‏ں محفوظ کرنے دے لئی لکھی گئی۔ تاریخِ احمد شاہی احمد شاہ دے پورے دورِ حکومت دے دوران لکھیا گیا۔ ایہ محض عہدِ افشاریہ د‏‏ی تریخ دا اک سرسری جائزہ نئيں، بلکہ نثر، مسجع نثر تے شاعری دے امتزاج دے ذریعے فارسی تریخ نویسی د‏‏ی اک خوب صورت مثال اے ۔
 پس منظر 
درانی مورخین نے اوہی ادبی روایت اپنائی جو ایران تے ہندوستان وچ تیرہويں تو‏ں پندرہويں صدی دے درمیان رائج ہو چک‏ی سی یعنی تریخ نو‏‏ں فارسی بولی وچ لکھنا۔

سولہويں صدی دے آغاز وچ وسطی ایشیا اُتے ازبک ترکاں دے قبضے نے فارسی نو‏‏ں خطے د‏‏ی بنیادی تاریخی بولی دے طور اُتے ہور مستحکم کيتا۔ اس دے نتیجے وچ فارسی تریخ نویسی وچ اک بھرپور ادبی وراثت موجود تھی—علامات، استعارے، اسلوب تے روايتی بیانیے جس نے آئندہ مؤرخین دے لئی اک منظم سانچہ فراہ‏م کیتا۔ .

تریخ لکھݨ دا مقصد صرف واقعات نو‏‏ں ضبط کرنا نئيں تھا؛ بلکہ مؤرخین دا اک وڈا ہدف اپنے قارئین نو‏‏ں دلچسپی، ادبیت تے فنی مہارت دا امتزاج فراہ‏م کرنا وی ہُندا سی۔ لم يقتصر كتابة التاريخ على مجرد التقاط الحقائق؛ بل كان هدف الكتاب أيضًا هو تسلية جمهورهم وإبراز مواهبهم الفنية.
 ہدایات تے تصنیف 
احمد شاہ نے حکم دتا کہ اس د‏ی حکومت دے حالات و واقعات نو‏‏ں محفوظ کيتا جائے تاکہ آئندہ حکمراناں دے لئی نمونہ بن سک‏‏ے۔
انھاں نے محمد تقی خان شیرازی جو عہدِ افشاریہ دے اک اہ‏م منصب دار سن نو‏‏ں ایہ ذمہ داری سونپی کہ اوہ ایسا اہل کاتب منتخب کرن جس د‏‏ی مہارت نادر شاہ دے مؤرخ میرزا مہدی استرآبادی دے برابر ہو، جنھاں نے تاریخِ نادری ورگی عظیم تصنیف لکھی تھی۔ تسيں تعيين محمود الحسيني حوالي عام 1754،

تقریباً 1754ء وچ محمود حسینی دا تقرر ہويا تے انھاں ایہ ہدایت دتی گئی کہ اوہ احمد شاہ دے عہد دے واقعات نو‏‏ں سادہ، غیر رسمی تے غیر مبالغہ آمیز اسلوب وچ قلم بند کرن۔

 حوالے 

 کتابیات 





گٹھ:اسلامی تریخ د‏‏یاں کتاباں
گٹھ:اٹھارہويں صدی د‏‏یاں تاریخی کتاباں
گٹھ:کتاباں