ڈینیسٹر

ڈنیسٹر ( /ˈ n iː s t ər / NEE -stər )     چڑھدے یورپ دا اک دریا اے ۔ ایہ پہلے یوکرین توں لنگھدا اے تے فیر مالدووا توں لنگھدا اے (جس توں ایہ گھٹ ودھ ٹرانسنیسٹریا دے وکھ ہون آلے علاقے نوں وکھ کردا اے)، آخر کار یوکرینی علاقے تے دوبارہ بحیرہ اسود چ نکلدا اے۔

 ناں 
ڈنیسٹر دا ناں سرمتی دنو نازدیا "نیڑے دی دریا" توں نکلیا اے۔  ( دنیپر ، جو سرمتی اصل دا اے ، اس دے مخالف معنی تو ں ماخوذ اے ، "دور د ی طرف دریا"۔) متبادل طور اُتے ، واسیلی ابایف دے مطابق ڈنیسٹر سکیتھین "دریا" تے تھریشیائی ایسٹر دا مرکب ہوئے گا ، جو دریا دا سابقہ ناں اے ، لفظی طور اُتے ڈین-ایسٹر (دریا ایسٹر)۔  ڈینیسٹر دا قدیم یونانی ناں ٹائراس (Τύρας)، سکیتھین ٹورا توں اے، جس دا مطلب اے "تیز"۔  

ڈان تے دریائے ڈینیوب دے ناں وی اسی ایرانی لفظ *dānu "دریا" تو‏ں نيں۔ کلاسیکی مصنفین نے اسنو‏ں ڈیناسٹر وی کہیا ا‏‏ے۔ ایہہ شروعاتی روپ، - i - دے بغیر پر - a - دے نال، ابائیو دی دھارنا دے ورودھ ہن۔ [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2023)">حوالہ دی لوڑ اے</span> ] ایڈورڈ گبن نے اپنی ہسٹری آف دی ڈکلائن اینڈ فال آف دی رومن ایمپائر وچ دریا نو نائیسٹر تے ڈنیسٹر دوناں دے ناں توں حوالہ دتا اے۔ 

یوکرینی بولی چ، اینوں  آکھیا جاندا اے۔ ( translit. Dnister )، رومانیائی بولی چ  دے طور تے, روسی چ  دے طور تے ( translit. Dnestr )، پولش چ Dniestr دے طور تے، یدش چ Nester دے طور تے נעסטער; ترکی بولی چ ترلا ( عثمانی ترک بولی   طورلا ، طورلہ)، تے لتھوانی بولی چ ڈینسٹراس دے طور تے۔

 جغرافیہ 
ڈنیسٹر یوکرین چ، ترکا شہر دے نیڑے، پولینڈ دی سرحد دے نیڑے چڑھدا اے، تے کالا سمندر ول وگدا اے۔ اس دا رستہ یوکرین تے مالدووا دی سرحد دے اک حصے نو نشان زد کردا اے، جس دے بعد ایہ مالدووا توں  تک وگدا اے۔ ، مالدووا دے مرکزی علاقے نو اس دے وکھ ہون آلے علاقے ٹرانسنیسٹریا توں الگ کردا اے۔ بعد چ ایہ مالدووا تے یوکرین دی سرحد دا اک ہور حصہ بندا اے، فیر یوکرین توں ہو کے بحیرہ اسود ول وگدا اے، جتھے ایہدا مہانا ڈنیسٹر لیمان بناندا اے۔

دریائے ڈنیسٹر دے تھلویں ادھے حصے دے نال، مغربی کنارہ اچا تے پہاڑی اے جد کہ مشرقی کنارہ نیواں تے پدھرا اے۔ ایہ دریا یوریشین سٹیپ دے حقیقی اختتام دی نمائندگی کردا اے۔ اس دے سب توں اہم معاون دریا روٹ تے بیک نیں ۔

 تریخ 
نوولیتھک دے دوران، دریائے ڈنیسٹر اس ویلے زمین دی سب توں ترقی یافتہ تہذیباں چوں اک دا مرکز سی۔ کوکوٹینی-ٹریپلین سبھیاچار اس علاقے وچّ لگبھگ 5300 توں 2600 ق م تکّ پھلیا پھلیا، جس نے ہزاراں آثار قدیمہ دے ستھاناں نوں پچھے چھڈّ دتا۔ اینہاں دیاں بستیاں چ 15,000 تک لوک وسدے سن، جس دی وجہ توں اوہ دنیا دیاں پہلیاں وڈیاں کھیتی باڑی کرن آلیاں برادریاں چ شامل سن۔ 

قدیم دور چ، دریا نو یورپی سارمتیا دے پرمکھ دریاواں چوں اک سمجھیا جاندا سی، تے کئی کلاسیکی جغرافیہ داناں تے مورخین نے اس دا ذکر کیتا سی۔ ہیروڈوٹس (iv.51) دے مطابق ایہ اک وڈی جھیل وچ اٹھیا، جد کہ بطلیموس (iii.5.17، 8.1 &c.) نے اپنے ذرائع نو ماؤنٹ کارپیٹس (جدید کارپیتھین پہاڑ ) وچ رکھیا اے، تے سٹرابو (ii) دا کہنا اے کہ اوہ نامعلوم ہن۔ ایہ ایسٹر (تھلویں ڈینیوب ) دے متوازی مشرقی سمت چ چلدا سی، تے ڈیشیا تے سرماتیا دے درمیان دی حد دا حصہ بندا سی۔ ایہ ایسٹر دے منہ دے شمال مشرق وچ پونٹس یوکسینس وچ گر گیا، انہاں دے درمیان فاصلہ 900 اسٹیڈیا سی – تقریباً  – سٹرابو (vii.) دے مطابق، جد کہ  ( سیوڈوسٹوما توں) پلینی (iv. 12. s. 26) دے مطابق۔ سکیمنس (Fr. 51) نے اینوں سوکھی نیویگیشن تے مچھلیاں دی بھرمار دے طور تے بیان کیتا اے۔ اووڈ ( ex Pont. iv.10.50) اس دے تیز رفتار کورس دی گل کردا اے۔

یونانی مصنفین نے دریا نو‏‏ں ٹائرس  .  بعد دے دور وچ اس نے داناسترس یا داناسٹس دا ناں حاصل کیتا ،  جتھ‏ے تو‏ں اس دا جدید ناں ڈنیسٹر (نیسٹر) اے ، حالانکہ ترک 19 واں صدی دے دوران اسنو‏ں ہن وی ترلا کہندے سن ۔  شکل  کدی کدی پایا جاندا اے۔ 

قسطنطنیہ ہفتم دے مطابق، وارنگیاں نے اپنے تجارتی رستے تے کشتیاں دا استعمال کیتا، وارنگیاں توں یونانیاں تک ، ڈنیسٹر تے ڈنیپر دے نال تے بحیرہ اسود دے ساحل دے نال۔ بحیرہ اسود دے مغربی ساحل دے نیڑے جہاز رانی وچ اسپرون (ڈنیسٹر دے منہ اُتے)، فیر کونوپا، کانسٹنٹیا (اج رومانیہ وچ مقامات) تے میسمبریا (اج بلغاریہ وچ) اُتے سٹاپ شامل سن ۔

14ویں صدی توں 1812 تک، ڈنیسٹر دا اک حصہ مالدووا دی راجواڑے دی مشرقی حد بندا سی۔

جنگ عظیم دے درمیان ، ڈنیسٹر رومانیہ تے سوویت یونین دے درمیان سرحد دا حصہ بنیا ۔ 1919 وچ، ایسٹر سنڈے نوں ، بالشویکاں توں بینڈر دی حفاظت لئی فرانسیسی فوج نے پل نوں اڈا دتا۔  دوسری جنگ عظیم دے دوران ، جرمن تے رومانیائی افواج نے دریا دے مغربی کنارے اُتے سوویت فوجاں تو‏ں لڑائی لڑی۔

جمہوریہ مالدووا نے 1991 وچ اپنی آزادی دا اعلان کرنے دے بعد ، ڈینیسٹر دے مشرق وچ چھوٹا سا علاقہ جو مالدوویائی ایس ایس آر دا حصہ رہیا سی ، نے حصہ لینے تو‏ں انکار کردتا تے خود نو‏‏ں پریڈنیسٹروین مالدوویائی جمہوریہ ، یا ٹرانس نیسٹریا قرار دتا ، جس دا دارالحکومت دریا اُتے تیراسپول ا‏‏ے۔

مالدووا وچ ، ڈینیسٹر ڈے   ہر سال مئی دے آخری اتوار نوں منایا جاندا اے۔ 

 معاون دریاواں 
ماخذ توں منہ تک، سجے معاون دریاواں ، یعنی جنوب مغربی پاسے، سٹرائی ( 231 ہن۔ )، Svicha [ یوکے ] ( 107 کلومیٹر یا 66 mi )، Limnytsia [ ڈی ] ( 122 کلومیٹر یا 76 mi )، بائیسٹریٹسیا (101 کلومیٹر)، روٹ ( 283 کلومیٹر یا 176 mi )، Ichel [ رو ] ( 101 کلومیٹر یا 63 ایم آئی )، بیک ( 155 کلومیٹر یا 96 mi )، تے بوٹنا ( 152 کلومیٹر یا 94 mi ).

کھبے پاسے دے معاون دریاواں، شمال مشرقی پاسے، سٹروینز ( 94 ہن۔ )، زبرا ، ہنیلا لیپا ( 87 کلومیٹر یا 54 mi )، زولوٹا لیپا ( 140 کلومیٹر یا 87 mi )، کوروپیٹس ( 78 کلومیٹر یا 48 mi )، سٹریپا ( 147 کلومیٹر یا 91 mi )، سیریٹ ( 250 کلومیٹر یا 160 mi )، زبرچ ( 245 کلومیٹر یا 152 ایم آئی )، سموٹریچ ( 169 کلومیٹر یا 105 ایم )، Ushytsia [ یوکے ] ( 122 کلومیٹر یا 76 ایم )، Zhvanchyk [ ڈی ] ( 107 کلومیٹر یا 66 ایم )، Liadova [ یوکے ] ( 93 کلومیٹر یا 58 ایم آئی )، مرافہ ( 162 کلومیٹر یا 101 میل )، Rusava [ یوکے ] ( 78 کلومیٹر یا 48 mi )، Yahorlyk [ یوکے ] ( 73 کلومیٹر یا 45 mi )، تے کوچورہان ( 123 کلومیٹر یا 76 mi ). 

 گیلری 

 ایہہ وی ویکھو 

 ڈینیسٹر کینیئن
 ڈینیسٹر پمپڈ اسٹوریج پاور سٹیشن
 یورو ریجن ڈنیسٹر

 نوٹ 

 حوالے 

 عمومی 


 باہرلے جوڑ 


 Volodymyr Kubijovyč, Ivan Teslia, Dnister River in the Encyclopedia of Ukraine, vol. 1 (1984).
 Dniester.org: a trans-boundary Dniester river project
 eco-tiras.org

گٹھ:دریا
گٹھ:یورپ دے دریا
گٹھ:ترجمے نوں سمکھیاواں چاہیدیاں