محمد اول المستنصر

محمد اول المستنصر ( Arabic     ; c. 1228–1277 ) حفصی خاندان دے افریقہ دا دوسرا سلطان تے خلیفہ دے لقب دا دعویٰ کرن آلا پہلا بندہ سی ۔ المستنصر نے 1270 وچ فرانس دے لوئس IX ولوں شروع کیتی گئی اٹھویں صلیبی جنگ نوں ختم کرن لئی اک امن معاہدہ کیتا۔ محمد اول المستنصر سسلی دی بادشاہی دا غلام سی، پر جدوں بادشاہ منفرید نوں بادشاہ چارلس اول نے تختہ الٹ دتا تے اوہنے اپنی وفاداری نوں ہلا دتا۔

 شکار تے 
1247 چ اونے "شکار تے" ناں دی کتاب لکھی جیدے چ اتلے افریقہ چ اوس ویلے شکار کرن دے ولاں دی تفصیل دتی گئی۔ اک خاص طور تے دلچسپ باب سالوکیس دے نال شکار کرن تے اے، جہڑا شکاری نو سکھاندا اے کہ اس جانور دا انتظام کس طرح کیتا جائے تے اس دے نال شکار کس طرح کیتا جائے۔ کتاب دے دوجے پہلوآں چ بازاں دی تربیت تے انتظام، تے بزرٹے چ اوہدی جائیداد دے آسے پاسے استعمال ہون آلیاں دوجیاں تکنیکاں شامل ہن۔

 اٹھویں صلیبی جنگ 
مملوک سلطان بیبرس شام چ صلیبی ریاستاں دے باقیات تے حملہ کر رہیا سی ۔ بیبرس نے وینس تے جینوا دے شہراں نو اک دوجے دے خلاف کھڑا کرن آلی جنگ دے بعد (1256 – 1260) نے شامی بندرگاہاں نو ختم کر دتا سی جہناں تے دو شہراں دا کنٹرول سی۔ 1265 تک بیبراں نے ناصرت ، حیفا ، تورون تے ارسوف تے قبضہ کر لیا ۔ قبرص دا ہیو سوم ، یروشلم دا برائے نام بادشاہ ، اس شہر دا دفاع کرن لئی ایکر چ اتریا، جد کہ بیبرس نے شمال ول آرمینیا تک مارچ کیتا، جہڑا اس ویلے منگولاں دے کنٹرول چ سی۔

انہاں واقعات نے لوئس نو 1267 وچ اک نویں صلیبی جنگ دا مطالبہ کیتا۔ لوئس نو جلدی ای اپنے بھائی چارلس اول ، نیپلز تے سسلی دے بادشاہ نے پہلے تیونس تے حملہ کرن تے راضی کر لیا، جہڑا انہاں نو مصر تے حملہ کرن دے لیی اک مضبوط اڈا دیوے گا، جو لوئس دی پچھلی صلیبی جنگ دے نال نال اس توں پہلے پنجویں صلیبی جنگ دا مرکز سی، جہناں دوناں نو اوتھے شکست دتی گئی سی۔ محمد اول المستنصر دے بارے وچ افواہ سی کہ اوہ عیسائی سپین دے نال اپنے تعلقات دے ذریعے عیسائیت دے نال ہمدرد سی تے اسنو ں مذہب تبدیل کرنے دے لئی اک اچھا امیدوار سمجھیا جاندا سی۔ اس دے مطابق ، چارلس نے اپنے بھائی نو‏‏ں مشورہ دتا کہ اس د‏ی حمایت وچ اک صلیبی جنگ د‏‏ی آمد المستنصر د‏‏ی مذہب تبدیل کرسکدی ا‏‏ے۔ اس طرح ایہ ہويا کہ لوئس نے تیونس دے خلاف اٹھويں صلیبی جنگ د ی ہدایت کيتی۔

1270 چ لوئیس جولائی چ افریقی ساحل تے اتریا۔ پینے دے ناقص پانی د‏‏ی وجہ تو‏ں فوج دا زیادہ تر حصہ بیمار ہو گیا ، تے چارلس د‏‏ی آمد دے اک دن بعد لوئس خود "معدے وچ بہاؤ" د‏‏ی وجہ تو‏ں مر گیا۔ اوہدا مرن آلا لفظ "یروشلیم" سی۔ چارلس نے لوئس دے بیٹے فلپ سوم نو‏‏ں نواں بادشاہ قرار دتا لیکن اپنی جوانی د‏‏ی وجہ تو‏ں چارلس صلیبی جنگ دا اصل رہنما بن گیا۔

ہور بیماریاں دی وجہ توں تیونس دا محاصرہ 30 اکتوبر نوں المستنصر دے نال اک معاہدے دے ذریعے ترک کر دتا گیا ۔ اس معاہدے وچ عیسائیاں نے تیونس دے نال آزاد تجارت حاصل کيتی ، تے شہر وچ راہباں تے پادریاں دے لئی رہائش گاہ د ی ضمانت دتی گئی ، لہذا ایہ معاہدہ عیسائیاں دے لئی کافی فائدہ مند سی حالانکہ مجموعی طور اُتے ایہ مہم ناکام سی۔ تیونس تو‏ں لوئی د‏‏ی موت تے صلیبیاں دے انخلاء د‏‏ی خبر سننے دے بعد مصر دے سلطان بیبرس نے تیونس وچ لوئی تو‏ں لڑنے دے لئی مصری فوج بھیجنے دا منصوبہ منسوخ کردتا۔ 

 سفارتی تعلقات 
ابن خلدون دے مطابق حفصیاں نے کانم-بورنو سلطنت دے نال دوستانہ تعلقات برقرار رکھے تے 1257ء وچ کانم دے حکمران نے المستنصر نو‏‏ں سفارتی تحفے دے طور اُتے اک جراف بھیجیا۔ 

 ایہہ وی ویکھو 

 ابن العبار
 ایلیسیندا ڈی سینٹ کلیمنٹ

 نوٹ 

گٹھ:1277 دیاں موتاں
گٹھ:بنو حفص