بدیا قبیلہ

بدیا قبیلہ 

 بدیئے قبیلے دا اتہاس 
ابیٹسن نے ‘بدیئے’ نوں امرتسر دا اکّ کسان قبیلہ دسیا اے، جو ٹھیک نہیں۔ اصل وچ ‘بدیئے’ پنجاب دی اکّ نمائندہ پکھیواس جاتی اے، جو اپنے آپ نوں بنگالی، سپیرے جاں سپادھے دسدی اے۔ ضلع فروزپور دے کوٹ عیسیٰ خاں اتے کپورتھلہ شہر وچ ایہناں دے پکے ٹکانیاں توں چھٹّ، پنجاب وچ کئی تھائیں ایہناں دے ڈیرے گھمدے پھردے نظر آؤندے ہن۔

بدیئے پکھیواساں دا سھانسی قبیلے نال بہت نیڑے دا تعلق اے۔ بدیاں دے کہن مطابق سھانسیاں دے بزرگ سھانس اتے ملّ دو بھائی سن۔ اوہناں دا چچیرا بھرا بدھو سی۔ بدھو دا پتر چاندی ناتھ سی اتے چاندی ناتھ دی اولاد بدیئے ہن۔ اکّ دنت کہانی مطابق تکھی ناگ دے چیلے عالم ناتھ دا بدیاں نوں ایہہ ور اے کہ “تسیں سپاں دی کمائی کھاؤنگے”۔ اس لئی ایہہ سپّ وکھا کے، بین وجا کے روزی-روٹی کماؤندے ہن۔

 بدیئے قبیلے دا کار-وہار 
ایہہ قبیلہ جوگیا بھیکھ وچ سپّ-کڈھن، تے بین وجاؤن دا کم کردا اے۔ یعنی ایہہ سپاں دی کمائی کھاندے ہن۔ ایہناں دا کار-وہار سپّ پھڑنے، اوہناں دے دند کڈھنے، اوہناں نوں پٹاریاں کجیاں وچ پا کے پنڈاں تے شہراں وچ جانا، بین وجا کے لوکاں نوں سپّ وکھاؤنے اتے لوکاں پاسوں آٹا، دانے، پیسے آدی لے کے جھٹ لنگھاؤنا اے۔ کئی وار ایہہ چھیمبے سپّ نوں گل وچ پا کے چکر وی کڈھدے ہن۔ ایہہ دعوہ کردے ہن کہ ایہناں پاس سپّ دا منکا(منی)، گدڑ سنگی اتے ارنا بوٹی اے، جیہناں راہیں ایہہ سپّ دے ڈنگے دا علاج بڑی اسانی نال کر لیندے ہن۔ ایہناں نوں سپاں دیاں قسماں دا پورا علم ہندا اے اتے سپّ پھڑن لگیاں ایہہ جان تے وی کھیڈ جاندے ہن۔ پنجاب وچ بدیئے قبیلیاں دا کار-وہار بہت حدّ تک ناتھ-جوگیاں نال ملدا جلدا اے۔ مگر ایہناں دوہاں قبیلیاں وچ روٹی-بوٹی دی سانجھ نہیں اے۔

 بدیئے قبیلے دا پہراوا 
ایہناں پکھیواساں دا پہراوا جوگیاں والا ہندا اے: گل وچ گیروں رنگے موٹے دوہرے کپڑے دا ہتھ-سوئی نال سیتا بن باہاں دے چولا، لکّ گیرو رنگی چادر اتے کئیاں دے سر تے اس رنگ دی پگڑی جاں پٹکہ، کناں وچ کچّ، پتھر، چاندی جاں سونے دیاں مندراں اتے گل وچ موٹے منکیاں دی مالا۔ بدیانیاں ہن ولاں والے کھلے گھگریاں دی تھاں سلواراں پاؤن لگ پئیاں ہن۔

 بدیئے قبیلے دے ہنر تے سونک 
بدیاں پاس بین وجاؤن دا سوہنا ہنر اے۔ سپّ بھاویں ایہناں دی بین تے موہت ہون جاں نہ، بدیا اپنی بین دی ہنری کاریگری تے لوکاں نوں ضرور مست کر لیندا اے۔ ایہہ پکھیواس شکار دے وی بہت شوقین ہن۔ کھنڈے کتیاں راہیں ہر پرکار دا شکار کردے ہن: گدڑ، ہرن، بلاّ، لونبڑ، سانھ، کنڈیالا، گوہ آدی۔ پریتاں، کچھو-کمے، تتر، بٹیر پھڑ لیندے ہن۔ بدیئے عام آکھیدے سنیندے ہن کہ “ساڈی کھل نوں تری لگی ہوئی اے۔مطلب اسیں ماس بناں رہِ کے جیؤ نہیں سکدے۔”

 بدیئے قبیلے دیاں منگنی/ ویاہ نال متعلق ریتاں-رسماں 
منگنی ویاہ دیاں ریتاں ودھیرے کرکے سھانسیاں نال ملدیاں ہن۔ مگر، ویاہ توں پچھوں لڑکا چھ مہینیاں لئی کڑی دے ماں باپ کول چلا جاندا اے۔ سوہرے گھر وکھرا رہندا اے تے کمائی کرکے کھاندا اے۔ چھماہیں پچھوں منڈا اپنی وہوٹی نال لے کے ماپیاں کول آ جاندا اے۔ ایہہ سلسلہ اس ویلے تک جاری رہندا اے، جد تک نویں ویاہی جوڑی دے تن بچے نہیں ہو جاندے۔ پچھوں ایہہ بندش ختم ہو جاندی اے تے میاں بیوی اپنی من مرضی نال کتے وی رہِ سکدے ہن۔ سوہرے رہندیاں جے منڈا اپنی سسّ نال کبول کرے تاں اس نوں شراب دی اکّ بوتل سجا وجوں دینی پیندی اے۔ دوجی وار غلطی کرن تے پنجاہ روپئے تے تیجی وار سو روپئے جرمانہ دینا پیندا اے۔

بدیئے تنبو لا کے بیٹھدے ہن اتے اپنا سمان اکّ تھاں توں دوجی تھاں لجان لئی ایہناں نے گھوڑیاں تے کھوتیاں رکھیاں ہندیاں ہن۔ وڈے ڈیرے وچ 35-40 دے لگپگ تنبو ہندے ہن۔

 بدیئے قبیلے دیاں مذہبی مانتاواں 
بدیئے بھاویں ہندو دھرم نوں مندے ہن پر ایہہ مردے دفن کردے ہن۔ کئی وار مردے دی قبر پکی بنا دیندے ہن۔ ایہہ گگے نوں بہت مندے ہن۔ گگے دی مڑھی تے متھا ٹیکن لئی جاندے ہن اتے گگا نومی دا تہوار بڑی دھوم-دھام نال مناؤندے ہن۔ سکھی سرور نوں دیوا بالدے ہن۔ جادو-ٹونیاں تے بھوتاں پریتاں وچ ایہناں نوں بڑا یعقین اے۔

 حوالے 

ہورویکھو
بوریا قبیلہ
سکلیگر قبیلہ
قبائلی سبھیاچار
گٹھ:قبائلی سبھیاچار
گٹھ:سبھیاچار