فین تھی کم پھک

فین تھی کم پھگ  (پیدائش:۶ اپریل ۱۹۶۳ء) (ویئتنامی اچارن: [فاːŋ تʰɪ̂ˀ کیم فúک͡پ̚] اکّ ویتنامی کینیڈیئن عورت  ہے جس نوں اس فوٹو کرکے جانیا جاندا ہے جہڑی [[جنگ ویت نام] دوران ۸ جون ۱۹۷۲ نوں لئی گئی سی۔ امریکہ دی ہوائی فوج جدوں ویتنام دے لوکاں دے سنگھرش نوں کچلن لئی ناپام بمباں راہیں اگّ ورھا رہی سی تاں ایہہ ویتنامی بچی قم پھک ءجسنوں "ناپام کڑی" وجوں جانیا جاندا ہے، دی ایہہ فوٹو سامراجیاں دی حیوانیت دے پرتیک وجوں دنیا بھر وچّ اخباراں اتے رسالیاں دے پنیاں تے چھائی رہی۔ ایسوسیئیٹڈ پریس دے فوٹوگرافر نکّ اٹ دی ایہہ پلزر انعام جیتو فوٹو، ویتنام دی جنگ دے خلاف دنیا بھر دے لوکاں دے روس لئی اکّ بہت ہی پربھاوشالی بمب بن گئی سی۔ اس تصویر وچّ ویتنامی بچی قم پھک ء جس دی چمڑی ناپام بمب دے حملے نال سڑ رہی ہے، بچاؤ لئی بِنا لبس دوڑ رہی ہے۔
حالات زندگی
پھان تھی قم پھک اتے اسدا پریوار دکھنی ویئتنام دے ترانگ بانگ پنڈ دا وسنیک سی۔ 8 جون، 1972 نوں، دکھنی ویئتنامی جہازاں نے ترانگ بانگ 'تے اکّ نیپلم بمب سٹیا، جس 'تے اتری ویئتنامی فوجاں نے حملہ کرکے قبضہ کر لیا سی۔ قم پھوک ناگرکاں اتے دکھنی ویئتنامی سینکاں دے اکّ سموہ وچّ شامل ہو گیا جو کاؤڈائی مندر توں دکھنی ویئتنامی-ادھکارت ستھتیاں دی سرکھیا لئی بھجّ رہے سن۔ رپبلک آف ویئتنام ایئر فورس دے پائلٹ نے گروپ نوں دشمن سپاہی سمجھ لیا اتے حملہ کرن لئی موڑ دتا۔ بمب دھماکے وچّ قم پھک دے دو چچیرے بھرا اتے دو ہور پنڈ واسی مارے گئے۔ قم پھوک نوں تیجی ڈگری برن ملی جدوں اس دے کپڑے اگّ نال سڑ گئے سن۔ ایسوسئیٹڈ پریس فوٹوگرافر نک یوٹ دی قم پھک دی فوٹو جو کہ دوجے بھجّ رہے پنڈ واسیاں، دکھنی ویئتنامی سینکاں اتے پریس فوٹوگرافراں دے وچکار ننگی چل رہی ہے، ویئتنام یدھ دیاں سبھ توں بھیانک تصویراں وچوں اکّ بن گئی۔ کئی سالاں بعد اکّ انٹرویو وچّ، اسنے یاد کیتا کہ اوہ تصویر وچّ چیک رہی سی، Nóng quá, nóng quá ("بہت گرم، بہت گرم")۔ نیویارک ٹائیمز دے سمپادک پہلاں تاں نگنتا دے کارن پرکاشن لئی فوٹو 'تے وچار کرن توں جھجکدے سن، پر آخرکار اس نوں منظوری دے دتی۔ فوٹو دا اکّ کٹیا ہویا سنسکرن - سجے پاسے دے پریس فوٹوگرافراں دے نال - نوں اگلے دن د نیویارک ٹائیمز دے پہلے پنے 'تے پردرشت کیتا گیا سی۔ اسنے بعد وچّ اکّ پلتزر انعام حاصل کیتا اتے اسنوں 1973 لئی ورلڈ پریس فوٹو آف دِ ایئر دے روپ وچّ چنیا گیا۔ فوٹو کھچن توں بعد، یوٹ قم پھوک اتے ہور زخمی بچیاں نوں سائیگن دے بارسکی ہسپتال لے گیا، جتھے ایہہ نردھارت کیتا گیا سی کہ اس دے سڑن والے انے گمبھیر سن کہ اوہ شاید بچ نہیں سکیگی۔ 14 مہینے ہسپتال وچّ رہن اتے چمڑی دے ٹرانسپلانٹیشن سمیت 17 سرجیکل پرکریاواں توں بعد، اوہ گھر پرتن دے یوگ سی۔ پھنش پلاسٹک سرجن آرنے رنٹلا دوارا کئی شروعاتی اوپریشن کیتے گئے سن۔ 1982 وچّ پچھمی جرمنی دے لڈوگشاپھین وچّ اکّ مشہور وشیش کلینک وچّ علاج توں بعد ہی قم پھوک ٹھیک طرحاں نال پھر توں ہلن دے یوگ ہو گیا سی۔ یوٹ نے قم پھوک نوں ملن جانا جاری رکھیا جدوں تکّ اسنوں سائیگن دے پتن دوران باہر نہیں کڈھیا گیا سی، اتے اوہ ہن لگبھگ ہفتہ واری ٹیلیفون راہیں گلّ کردے ہن۔
راشٹرپتی رچرڈ نکسن دیاں آڈیؤ ٹیپاں، 1972 وچّ اپنے سٹاف دے چیف، ایچ.آر. ہیلڈیمین نال گل بات وچّ، ایہہ خلاصہ کردیاں ہن کہ نکسن نے فوٹو نوں دیکھن توں بعد، "میں حیران ہاں کہ کی ایہہ ٹھیک سی"۔ اس ٹیپ دے جاری ہون توں بعد، یوٹ نے ٹپنی کیتی، "بھاویں ایہہ ویہویں صدی دیاں سبھ توں یادگار تصویراں وچوں اکّ بن گئی ہے، پر راشٹرپتی نکسن نے اکّ وار میری تصویر دی پرمانکتا 'تے شکّ کیتا جدوں اسنے 12 جون 1972 نوں کاغذاں وچّ اسنوں دیکھیا ... میرے لئی اتے نرسندیہ کئیاں لئی تصویر اس توں ودھ اصلی نہیں ہو سکدی سی۔ فوٹو ویئتنام یدھ وانگ ہی پرمانک ​​سی۔ میرے دوارا ریکارڈ کیتی گئی وئتنام جنگ دی دہشت نوں ستھر کرن دی لوڑ نہیں سی۔ اوہ ڈری ہوئی بچی اجے وی زندہ ہے۔ اج اتے اس فوٹو دی پرمانکتا دا اکّ شاندار گواہ بن گیا ہے۔ تیہہ سال پہلاں دا اوہ پل اکّ قم پھک ہووےگا اتے میں کدے نہیں بھلانگا۔ اس نے آخرکار ساڈیاں دوواں دی زندگی نوں بدل دتا ہے۔ بریٹیش آئیٹیئین نیوز سروس لئی بریٹیش ٹیلیویژن کیمرامین ایلن ڈاؤنس اتے اس دے ویئتنامی ہمرتبا لے پھک ڈنہ، جو کہ امریکی ٹیلیویژن نیٹورک اینبیسی لئی کم کر رہا سی، جو کہ فوٹو توں ٹھیک پہلاں اتے بعد دیاں گھٹناواں نوں درساؤندا ہے، لئی فلم گھٹّ پرچاری گئی ہے۔ لیا گیا (سجے پاسے تصویر دیکھو)۔ اپر-کھبے فریم وچّ، اکّ آدمی کھڑا ہے اتے اکّ لنگھدا ہوائی جہاز بمب سٹدا ہویا فوٹواں کھچدا دکھائی دندا ہے۔ بچیاں دا اکّ سموہ، اوہناں وچوں قم پھک، ڈر دے مارے بھجدے ہن۔ کجھ سکنٹاں بعد، اوہ فوجی تھکاوٹ وچّ سجے پترکاراں نال ملدی ہے، جس وچّ کرسٹوپھر وین وی شامل سی جسنے اسنوں پانی (اپر-سجے فریم) دتا اتے اس دے جلن اتے کجھ ڈولھیا۔ جویں ہی اوہ پاسے ولّ مڑدی ہے، اسدی بانہہ اتے پٹھّ 'تے جلن دی تیبرتا (ہیٹھاں-کھبے فریم) دیکھی جا سکدی ہے۔ اکّ روندی ہوئی عورت، قم پھک دی دادی، تاؤ، اپنے بری طرحاں سڑے پوتے، 3 سالا دان، قم پھک دے چچیرے بھرا نوں پھڑ کے الٹ دشا ولّ دوڑدی ہے، جسدی سٹاں (تھلے-سجے فریم) نال موت ہو گئی سی۔ پیٹر ڈیوس دوارا نردیشت وئتنام یدھ بارے اکیڈمی اوارڈ جیتو دستاویزی فلم ہارٹس اینڈ مائینڈز (1974) وچّ شوٹ کیتی گئی فلم دے بھاگ شامل کیتے گئے سن۔
حوالے