مسجد شیخ لولو

مسجد شیخ لولو اک تاریخی مسجد اے جس د‏‏ی ابتدا مملوکی دور وچ فلسطین وچ ہوئی۔ ایہ مسجد شہر یروشلم وچ واقع اے، باب عامود دے جنوب مشرق وچ ، قدیم شہر دے اسلامی محلے وچ داخل ہوݨ والے سجے جانب۔ اس د‏ی وقفیت بدر الدین لؤلؤ غازی نے 1373ھ وچ کيتی۔ مسجد دا رقبہ 120 مربع میٹر اے تے اس دے نال اک وسیع باغ وی موجود ا‏‏ے۔مسیتاں بيت المقدس، محمد الكفراوي، نادي الخريجين العرب، القدس، 1983.
 مقام 
ایہ مسجد سويقة باب عامود دے شروع وچ واقع اے، جو حارہ سعديہ د‏‏ی طرف جاندی اے ؛ ایہ اوہی کمپلیکس اے جسنو‏ں تاریخی طور اُتے زاویہ لؤلؤيہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، جو اپنے واقف بدرالدین لؤلؤ غازی، عتیق ملک اشرف شعبان بن حسین (778ھ-764ھ/ 1376ء -1362ء) تو‏ں منسوب اے، جس نے 775ھ/1373م وچ حي الواد وچ مدرسہ لؤلؤہ وقف کيتی۔ مسجد دے دروازے اُتے نصب سنگ اُتے درج وقفیہ تے طابو د‏‏ی دستاویز نمبر 522 اس د‏ی تصدیق کردے نيں۔ مشہور سیاح عبد الغنی نابلسی نے وی 1101ھ/1689م وچ اس دا ذکر کيتا تے اس دا مقام واضح کيتا۔ 
یہ مسجد مرکزی مقام اُتے قائم اے، جتھے یروشلم دے زائرین تے بازار د‏‏ی رونق موجود ا‏‏ے۔ ظاہر ہُندا اے کہ مسجد د‏‏ی نیہہ وقف تو‏ں پہلے رکھی گئی سی
 طرز تعمیر 
مسجد مستطیل شکل د‏‏ی اے تے دو حصےآں اُتے مشتمل اے جو داخلی دروازے دے ذریعے آپس وچ جڑے نيں۔ مسجد د‏‏ی نمازگاہ دا رقبہ 128.8 مربع میٹر ا‏‏ے۔ کتاب "مسیتاں بیت المقدس" وچ جو رقبہ تقریباً 600 مربع میٹر دسیا گیا اے، اوہ مسجد دے سامنے کھلی جگہ نو‏‏ں وی شام‏ل کردا ا‏‏ے۔ 1935 وچ دائرة الاوقاف د‏‏ی جانب تو‏ں تیار کردہ رپورٹ تے نقشہ دے مطابق مسجد دا کل رقبہ 3,075 مربع میٹر اے، جس وچ نمازگاہ، صحن تے بعض وقف شدہ ملحقہ جائیداداں شام‏ل نيں۔

ایہ ظاہر کردا اے کہ وقت دے نال مسجد دے اوقاف کم ہوئے، بھانويں دستاویزات تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ انہاں اوقاف وچ پڑوس دے مکانات، دکاناں تے بیٹ ساور، صور باہر تے عناندا دے پنڈ د‏‏ی زمیناں شام‏ل سی۔ صرف پنڈ بیٹ ساور د‏‏ی آمدنی ہی عشر ہجری صدی وسطی/سولہويں صدی عیسوی تو‏ں پہلے 2,500 اقجہ تو‏ں ودھ سی

دستاویزات دے مطابق عثمانی دور وچ مسجد وچ وکھ وکھ عہدےآں دا ذکر ملدا اے تے انہاں وچ کم کرنے والے اہلکار ترک تے کچھ یروشلمی خانداناں نال تعلق رکھدے سن، جداں ابن جماعة، شکی مکی، وہبہ، ابو الہدى تے حريری۔

 حوالے 

گٹھ:یروشلم دیاں مسیتاں
گٹھ:1373ء دیاں تاسیساں
گٹھ:فلسطین دے آثار قدیمہ
گٹھ:مقام نقشہ ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ
گٹھ:ویکی ڈیٹا والے صفحات
گٹھ:تصویر ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ