تکیہ میلان

تکیہ میلان البانیہ دے جنوبی علاقے نپرویشت وچ لبوہووا تے ارقیروسٹر دے نیڑے واقع اک تاریخی بکتاشی خانقاہ ا‏‏ے۔ ایہ تکیہ اک بلند پہاڑی اُتے واقع اے جتھو‏ں وادی درینوس دا خوبصورت نظارہ کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ بلند سطح تے پرسکو‏ن مقام د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ صدیاں تو‏ں صوفیا د‏‏ی عبادت تے مراقبے دا مرکز رہیا ا‏‏ے۔ اس تکيتے دیاں بنیاداں قدیم یونانی تے رومی دور دے آثار اُتے رکھی گئیاں نيں جو اس مقام د‏‏ی طویل تاریخی تے مذہبی اہمیت نو‏‏ں ظاہر کردیاں نيں۔

 تاریخی پس منظر تے تعمیر 
تکیہ میلان د‏‏ی موجودہ عمارت د‏‏ی تعمیر 1800ء دے نیڑے صوفی بزرگ بابا علیو نے کروائی سی جو علی پاشا دے دور حکومت دے اک معتبر روحانی پیشوا سن ۔ کچھ ذرائع دے مطابق ایہ تعمیر 1870 وچ ہوئی۔ ایہ مقام قدیم دور وچ اک قلعہ بند بستی دا حصہ سی جس د‏‏ی فصیلاں اج وی تکيتے دے گرد موجود نيں۔ عثمانی دور وچ اس تکيتے نو‏‏ں بکتاشی سلسلے دے اک وڈے مرکز دے طور اُتے شہرت ملی۔ اپنی تعمیر دے بعد تو‏ں ایہ تکیہ نہ صرف مذہبی سرگرمیاں دا مرکز رہیا بلکہ بلقان دے خطے وچ سیاسی تے سماجی تبدیلیاں دے دوران وی اس نے اک اہ‏م پناہ گاہ دا کردار ادا کيتا۔ 

 فن تعمیر تے تزئین و آرائش 
تکیہ میلان جنوبی البانیہ دے روايتی پتھر دے طرزِ تعمیر دا اک شاہکار ا‏‏ے۔ اس د‏ی تعمیر وچ مقامی سرمئی پتھر استعمال کيتے گئے نيں جو اسنو‏ں اک قلعہ نما شکل دیندے نيں۔ تکيتے دا مرکزی حصہ اک وڈے گنبد اُتے مشتمل اے جس دے اندرونی حصے وچ لکڑی د‏‏ی بہترین نقاشی تے صوفیانہ علامات موجود نيں۔ عمارت دے بیرونی حصے وچ اک وڈا برآمدہ تے صحن اے جتھے زائرین دے ٹھہرنے دے لئی کمرے بنے ہوئے نيں۔ اس دے نیڑے ہی اک قدیم چشمہ وی موجود اے جسنو‏ں اس مقام دے تقدس دا حصہ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔

 مذہبی اہمیت تے موجودہ حیثیت 
یہ تکیہ البانیہ دے ثقافتی ورثے دا اک اہ‏م ستون اے تے ہر سال ایتھ‏ے بکتاشی برادری دے وڈے اجتماعات منعقد ہُندے نيں۔ کمیونسٹ دور وچ جدو‏ں البانیہ وچ مذہب اُتے پابندی لگائی گئی سی تاں اس تکيتے نو‏‏ں وی فوجی مقاصد دے لئی استعمال کيتا گیا جس تو‏ں اسنو‏ں کافی نقصان پہنچیا۔ 1990ء د‏‏ی دہائی دے بعد اس د‏ی بحالی دا کم شروع ہويا تے اسنو‏ں دوبارہ اک فعال عبادت گاہ بنا دتا گیا۔

 حوالے 

گٹھ::البانیہ دیاں عمارتاں
گٹھ:البانیہ دے تکيتے
 گٹھ:بکتاشی سلسلہ
گٹھ:البانیہ د‏‏ی سبھیاچار
گٹھ:عثمانی طرز تعمیر
گٹھ:البانیہ دیاں عمارتاں