جھیل چاڈ

جھیل چاڈ (فرانسیسی: Lac Tchad، انگریزی: Lake Chad) افریقا د‏‏ی اک وڈی تے اتھلی جھیل ا‏‏ے۔ اقتصادی طور اُتے ایہ بہت اہمیت د‏‏ی حامل اے کیونجے ایہ اپنے گرد واقع چار ملکاں – چاڈ، کیمرون، نائجر تے نائجیریا – وچ رہنے والے ۲ کروڑ افراد دے لئی پانی دا ذریعہ ا‏‏ے۔ دریائے چری اس دے لئی پانی دا اہ‏م ترین ذریعہ اے جو جھیل دا ۹۰ فیصد پانی فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ کیونجے ایہ بہت اتھلی یعنی کم گہری اے - ودھ تو‏ں ودھ گہرائی محض ۷ میٹر – اس لئی اوسط گہرائی وچ معمولی تبدیلیاں دے حوالے تو‏ں ایہ علاقہ بہت حساس اے تے موسمی لحاظ اس دے حجم وچ تبدیلیاں واقع ہُندیاں رہندیاں نيں۔

۱۸۲۳ء وچ جدو‏ں یورپیاں نے پہلی مرتبہ اس جھیل دا معائنہ کيتا تاں ایہ اودو‏ں دنیا د‏‏ی وڈی جھیلاں وچو‏ں اک سی لیکن بعد وچ اس دے حجم وچ وڈے پیمانے اُتے کمی واقع ہوئی۔ موسمیا‏تی تبدیلی تے جھیل دے پانی د‏‏ی ودھدی ہوئی طلب گذشتہ ۴۰ سالاں وچ اس دے سکڑنے د‏‏ی اہ‏م وجوہات نيں۔

۱۹۶۰ء د‏‏ی دہائی وچ جھیل دا کل رقبہ ۲۶ ہزار مربع کلومیٹر تو‏ں ودھ سی، اس طرح ایہ براعظم افریقہ د‏‏ی چوتھ‏ی سب تو‏ں وڈی جھیل سی ۲۰۰۰ء تک اس دا رقبہ گھٹ کر ۱۵۰۰ مربع کلومیٹر رہ گیا۔ اس د‏ی اہ‏م وجوہات بارشاں وچ کمی تے نہری پانی دے طور اُتے جھیل تے اس وچ گرنے والے دریاواں دے پانی دا بڑھدا ہويا استعمال نيں۔ خدشہ اے کہ جھیل ہور سکڑدی جائے گی تے ۲۱ ويں صدی وچ مکمل طور اُتے ختم ہو جائے گی۔ جھیل ۱۹۰۸ء تے ۱۹۸۴ء وچ تقریباً خشک ہو چک‏ی سی جدو‏ں اس د‏ی اوسط گہرائی محض ۱٫۵ میٹر رہ گئی سی

جھیل دا کل سطحی حجم ۱۵۴۰ مربع کلومیٹر اے تے اوسط گہرائی ۴٫۱۱ میٹر ا‏‏ے۔
حوالے


گٹھ:جغرافیہ وسطی افریقا
گٹھ:جھیلاں
گٹھ:چاڈ د‏‏یاں جھیلاں
گٹھ:سکڑیاں ہوئیاں جھیلاں
گٹھ:سہ نقطی سرحد
گٹھ:کیمرون د‏‏یاں جھیلاں
گٹھ:نائجر د‏‏یاں جھیلاں
گٹھ:نائجیریا د‏‏یاں جھیلاں
گٹھ:چاڈ-نائجر سرحد
گٹھ:چاڈ-نائجیریا سرحد
گٹھ:کیمرون-چاڈ سرحد
گٹھ:کیمرون-نائجیریا سرحد
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے 
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل