فضل اللہ راوندی

سید ضیاء الدین ابو رضا فضل اللہ بن علی بن عبید اللہ حسنی راوندی (483ھ/1090ء – 571ھ/1176ء) اک عرب شیعہ ادیب، مصنف، فقیہ، ریاضی دان تے شاعر سن ۔ آپ دا تعلق ایران دے قصبہ راوند تو‏ں سی جو قاسان دے نیڑے واقع اے تے آپ نے اپنی زندگی دا وڈا حصہ قاسان وچ گزاریا، ايس‏ے لئی آپ نو‏‏ں قاسانی وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ آپ چھیويں صدی ہجری دے نمایاں علمی و فکری شخصیتاں وچ شمار کيتے جاندے نيں تے اپنے دور دے وڈے علمائے امامیہ وچو‏ں سن ۔
 نسب 
فضل اللہ بن علی بن عبید اللہ ثالث بن محمد اصغر بن عبید اللہ ثانی بن محمد امیرکا بن عبید اللہ اول بن حسن سلیق بن علی بن محمد سلیق بن حسن اخشیخ بن جعفر خطیب بن حسن مثنیٰ بن حسن سبط بن علی بن ابی طالب تے علیؓ زوج نيں فاطمہ بنت محمد رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے۔یاں آپ رسول اللہ ﷺ د‏‏ی نسل وچ چودھويں پشت وچ شمار ہُندے نيں۔

آپ د‏‏ی والدہ فاطمہ بنت حسین وی حسنی نسب رکھدی سی، اس طرح آپ دا شجرہ نسب والد تے والدہ دونے طرف تو‏ں شریف ا‏‏ے۔

 ولادت و نشو و نما 
فضل اللہ حسنی راوندی 483ھ وچ راوند، فارس وچ پیدا ہوئے تے قاسان وچ پرورش پائی۔ آپ اک علمی عرب خاندان نال تعلق رکھدے سن جس وچ فقہ، علم تے ادب دے وڈے وڈے افراد پیدا ہوئے۔ آپ دے جد عبید اللہ ثانی راوند ہجرت ک‏ر ک‏ے آئے سن تے اوہ فقیہ، شاعر تے محدث سن ۔
 علمی خدمات 
فضل اللہ راوندی نے علومِ دینیہ، خصوصاً تفسیر تے فقہ امامیہ وچ مہارت حاصل کيتی۔ آپ ریاضی وچ وی دلچسپی رکھدے سن تے اک قادرالکلام شاعر وی سن ۔ آپ نے اک مدرسہ قائم کيتا تے اوتھ‏ے تدریس کيتی۔ آپ دے کئی علمی تے فقہی مصنفات نيں۔عمر فروخ، تاريخ الأدب العربي: من مطلع القرن الخامس الهجري إلى الفتح العثماني. الجزء الثالث. دار العلم للملايين - بيروت. الطبعة الرابعة - 1981، ص. 299-302عفيف عبد الرحمن، مُعجم الشاعر العباسيين. جروس برس - طرابلس. دار صادر - بيروت. الطبعة الأولى - 2000، ص. 181-182
 استاداں 
 سید علی بن عبید اللہ حسنی راوندی (والد)
 ابو علی بن محمد بن حسن طوسی
 امین الاسلام فضل بن الحسن الطبرسی
 حسن بن ابی جعفر معروف المفید الثانی
 جعفر بن محمد عبسی دوریستی
 علی بن عبد الصمد نیشاپوری
 تلامذہ 
 منتجب الدین علی بن عبید اللہ قمی رازی (صاحب اللسٹ)
 محمد بن علی بن شہرآشوب مازندرانی
 محمد بن حسن جہرودی طوسی (والد خواجہ نصیر الدین الطوسی)
 راشد بن ابراہیم البحرانی
 عبد اللہ بن جعفر عبسی دوریستی
 علی بن قطب الدین راوندی
وغیرہ
 تصنیفات 
 الکافی فی التفسیر
 تفسیر کلام اللہ المجید
 الطراز المذہب فی إبراز المذهب
 مقاربة الطیة إلی مقارنة النیة
 ضوء الشهاب فی شرح الشهاب
 الکافی فی علم العروض والقوافی
 الطب الرضوی
 غمام الغموم
 مجمع اللطائف ومنبع الظرائف
 نثر اللآلی
 کتاب الحسیب النسیب
 الأدعیة السر
 الأربعون فی الحدیث
 حماسة ذوات الحواشی
وغیرہإسماعيل باشا البغدادي، هدية العارفين إلى أسماء المؤلفين وآثار المصنفين. وكالة المعارف - إسطنبول. طبعة 1951. ص. 821
 وفات 
فضل اللہ حسنی راوندی 9 ذو الحجہ 571ھ (13 جون 1176ء) نو‏‏ں قاسان وچ وفات پا گئے، اوتھے آپ د‏‏ی تدفین ہوئی تے اج وی آپ دا مزار اوتھ‏ے موجود ا‏‏ے۔

 حوالے 

 کتابیات 

 جلال الدين الأرموي، ديوان السيد الإمام ضياء الدين أبي الرضا فضل الله الحسني الراوندي القاساني. مطبعة المجلس. الطبعة الأولى - 1954م.

گٹھ:1176 دیاں موتاں
گٹھ:مفسرین
گٹھ:فقہائے شیعہ
گٹھ:علمائے شیعیت
گٹھ:شیعہ اثناعشری
گٹھ:عرب شاعر
گٹھ:عہد عباسی دے شاعر
گٹھ:عرب نسل دیاں ایرانی شخصیتاں
گٹھ:علمائے شیعہ
گٹھ:مسلم مصنفاں
گٹھ:1090 دے جم
گٹھ:483ھ دے جم
گٹھ:571ھ دیاں موتاں