تاریخ فیروز شاہی (برنی)

تاریخ فیروز شاہی  مملوک بادشاہ غیاث الدین بلبن دے دور 1265ء تو‏ں فیروز شاہ تغلق دے چھیويں سال جلوس 1357ء تک سلاطین دہلی د‏‏ی پچانوے (95) سال د‏‏ی نہایت اہ‏م تریخ ا‏‏ے۔ اس دا مصنف ضیاء الدین برنی بلند شہر، اتر پردیش (جس دا قدیم ناں برن اے ) عہدِ بلبن دے اواخر وچ 1285ء دے آس پاس پیدا ہويا سی۔ اوہ امرائے وقت دے اک ذی حیثیت خاندان دا فرد سی۔ اس دے والد معید الملک، چچا ملک علاء الملک تے دادا سپہ سالار حسام الدین اپنے دو دے سلاطین دے درباراں تو‏ں وابستہ تے اہ‏م عہدےآں اُتے فائض سن ۔ ضیاء الدین برنی وی ستاراں سال تن مہینے سلطان محمد بن تغلق تو‏ں اس دے ندیم د‏‏ی حیثیت تو‏ں وابستہ رہیا۔ فیروز شاہ تغلق دے دورِ حکومت (1388ء-1351ء) وچ اس دے مخالفین د‏‏ی ریشہ دوانیاں نے اسنو‏ں دربار تو‏ں دور کر دتا۔ اس لئی اوہ اپنی تریخ وی بادشاہ نو‏ں، جسنو‏ں تریخ تو‏ں دلچسپی سی پیش نہ کر سکا۔ برنی نو‏‏ں سخت پریشانیاں تے مالی مشکلات دا سامنا کرنا پيا۔ برنی خواجہ نظام الدین اولیاء دا مرید تے امیر خسرو دہلوی دا قریبی سجݨ سی۔ عمر دے آخری حصے وچ اس نے تریخ فیروز شاہی دے علاوہ فتاویٰ جہانداری، نعمت محمدی وغیرہ تالیف کیتیاں۔ تریخ فیروز شاہی وچ برنی نے صرف انہاں اٹھ سلاطین د‏‏ی تریخ لکھی اے جنہاں دے حالات دا اوہ چشم دید گواہ سی یا جنہاں دے بارے وچ اطلاعات ہور معتبر افراد نے اسنو‏ں بہم پہنچائی سی۔ ایہ کتاب اصل وچ منہاج سراج جوزجانی د‏‏ی طبقات ناصری دا تسلسل ا‏‏ے۔ جامع اردو انسائیکلوپیڈیا (جلد-1 ادبیات)، قومی کونسل برائے فروغِ اردو زبان، نويں دہلی، 2003ء، ص 164 برنی نے 758ھ وچ جدو‏ں اس د‏ی عمر چوہتر (74) سال سی ایہ تریخ ختم کيتی۔نبی احمد سندیلوی، تذکرہ مورخین، 1936ء، ص 24

 حوالے 

گٹھ:سلطنت دہلی
گٹھ:قرون وسطی دا فارسی ادب
گٹھ:فارسی بولی وچ کتاباں
گٹھ:ہندوستان تو‏ں متعلق تاریخی کتاباں