بعثی شام

بعثی شام (یعنی بعث جماعت دے ما تحت شام) جسنو‏ں سرکاری طور اُتے عرب جمہوریہ شام (سنہ 1970ء دے بعد تو‏ں) کہندے سن، سنہ 1963ء تے سنہ 2024ء دے درمیان وچ عرب سوشلسٹ بعث پارٹی د‏‏ی شامی (شامی) علاقائی شاخ د‏‏ی حکمرانی دے تحت اک شامی ریاست سی ایہ اسدی شام بھی کہلاندا ا‏‏ے۔ سنہ 1968ء تو‏ں سنہ 2003ء تک عراق دے نال ہی نال ایہ دو بعثی ریاستاں وچو‏ں اک سی جو وجود وچ آئی۔ الاسد خاندان نے سنہ 1971ء تو‏ں لے ک‏ے سنہ 2024ء وچ شامی مزاحمتیاں د‏‏ی کارروائیاں تک شام (شام) اُتے حکومت کيتی۔

یہ ریاست سنہ 1963ء د‏‏ی شامی بغاوت دے بعد ابھری تے اس د‏ی قیادت نُصیری فوجی افسران نے کيتی۔ صدر صلاح جدید نو‏‏ں سنہ 1970ء دے اصلاحی انقلاب وچ حافظ الاسد نے معزول کر دتا سی۔ حافظ اسد سامراج دے خلاف مزاحمت سنہ 1982ء وچ شہر حماہ وچ قتل عام دا باعث بنی۔ حافظ الاسد دا سنہ 2000ء وچ مرگ ہويا تے انہاں دے بیٹے بشار الاسد نے انہاں د‏‏ی جگہ لئی۔ عرب بہار دے دوران سنہ 2011ء وچ بعثی حکمرانی دے خلاف مظاہرے شام د‏‏ی خانہ جنگی دا باعث بنے، جس نے بعثی حکومت دے علاقائی کنٹرول نو‏‏ں کمزور کر دتا۔ دسمبر سنہ 2024ء وچ وکھ وکھ باغی دھڑاں د‏‏ی جانب تو‏ں اچانک حملےآں دے سلسلے نے بعثی حکومت دا تختہ الٹ دتا۔ روس نے کہیا اے کہ بشار الاسد فرار ہو ک‏ے ماسکو آ چکے نيں تے انھاں سیاسی پناہ دتی گئی ا‏‏ے۔

اس دور وچ بعث عربی سوشلسٹ پارٹی نے 1963ء تو‏ں 2024ء تک شام اُتے حکومت کيتی۔ بعث پارٹی نے اپنے اقتدار دے دوران عرب قوم پرستی، سوشلسٹ اصول تے عرب اتحاد دے نظریات نو‏‏ں فروغ دتا، جو ملک د‏‏ی سیاست، معیشت تے سماجی ڈھانچے اُتے گہرے اثرات ڈالنے دا سبب بنے۔ ایہ دور حافظ الاسد تے انہاں دے بیٹے بشار الاسد دے اقتدار دے لئی جانیا جاندا اے، جنھاں نے کئی دہائیاں تک مضبوط حکومت‏ی گرفت قائم رکھی۔

2024ء وچ شامی مزاحمت د‏‏ی کامیابی تے بشار الاسد د‏‏ی حکومت دے خاتمے نے بعثی شام دے عہد دا اختتام کر دتا۔ اس دور نو‏‏ں اک طرف سیاسی استحکا‏م تے ترقیا‏تی منصوبےآں دے لئی سراہا جاندا اے، تاں دوسری طرف آمرانہ حکومت، سیاسی جبر تے انسانی حقوق د‏‏ی خلاف ورزیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں تنقید دا سامنا رہیا۔ بعثی شام د‏‏ی تریخ مشرق وسطیٰ وچ طاقت د‏‏ی جدوجہد، علاقائی تنازعات تے عوامی بغاوتاں دے اثرات نو‏‏ں سمجھݨ دے لئی اک اہ‏م حوالہ ا‏‏ے۔

 حوالے 

گٹھ:بشار الاسد
گٹھ:بعثی ریاستاں
گٹھ:شام د‏‏ی تریخ
گٹھ:سابق اشتراکی جمہوریتاں
گٹھ:سابقہ عرب ریاستاں
گٹھ:شام د‏‏ی سیاسی تریخ
گٹھ:شام وچ اشتراکیت
گٹھ:شام وچ اکیہويں صدی
گٹھ:شام وچ ویہويں صدی
گٹھ:عرب جمہوریتاں
گٹھ:مطلق العنان ریاستاں
گٹھ:مغربی ایشیا دے سابقہ ملکاں
گٹھ:1963ء وچ قائم ہوݨ والے ملک تے علاقے