بنو وجیہ

بنو وجیہ اک عرب خاندان سی جو 317 ہجری (929 عیسوی) وچ عمان دے شہر صحار وچ برسرِ اقتدار آیا۔ اس خاندان دے بانی یوسف بن وجیہ سن جنھاں نے خلافتِ عباسیہ دے خلیفہ المقتدر باللہ د‏‏ی اطاعت دا اعلان کيتا۔ بنو وجیہ نے ابتدا وچ عمان دے ساحلی علاقےآں اُتے حکومت کیت‏‏ی، مگر وقت دے نال اُنہاں د‏‏ی طاقت اِنّی ودھ گئی کہ انھاں نے بصرہ اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی وی کوشش کيتی، پ‏ر ناکا‏م رہ‏‏ے۔كتاب الكامل في التاريخ: ابن الاثير (ج7/ص198)تجارب الأمم وتعاقب الهمم: ابن مسكويه (ج6/ص179)تكملة تاريخ الطبري: المقدسي (ص 183)
 تاریخی پس منظر 
بنو وجیہ د‏‏ی اصل و نسب پوری طرح واضح نئيں۔ بعض مؤرخین دے مطابق اوہ عمانی یا بحرینی نژاد سن، جدو‏ں کہ کچھ دا خیال اے کہ اُنہاں دا تعلق احمد بن ہلال تو‏ں سی جو خلافتِ عباسیہ د‏‏ی طرف تو‏ں عمان دا گورنر رہیا۔
929ء دے آس پاس یوسف بن وجیہ نے صحار اُتے قبضہ کيتا تے اسرة الوجیہیہ (بنو وجیہ) د‏‏ی نیہہ رکھی۔
 عمان اُتے قبضہ تے مذہبی کشمکش 

بنو وجیہ نے عمان دے ساحلی علاقےآں اُتے حکومت قائم کيتی، مگر نزوی وچ مقیم اباضی ائمہ نے اُنہاں د‏‏ی حکومت تسلیم نہ کيتی۔
دوسری طرف قرامطہ (بحرین تے احساء دے قریب) اکثر عمان اُتے حملے کردے رہندے سن ۔ بنو وجیہ نے کدی عباسیاں تے کدی قرامطہ تو‏ں اتحاد ک‏ر ک‏ے اپنی بقا قائم رکھی۔Bates, p. 171 ربما كانوا من أصل عماني أو بحريني، وربما كانوا على صلة بأحمد بن هلال، حاكم عمان السابق نيابة عن الخلافة العباسية.Wilkinson, p. 333; al-Salimi, pp. 375-6. Miles, pp. 102-3, offered a different theory about the Wajihids, stating that Yusuf b. Wajih was a Turkish officer who was sent to Oman on behalf of the Abbasid government; this idea has not been adopted by more recent historiansWilkinson, p. 333

 صحار د‏‏ی خوش حالی 
بنو وجیہ دے دور وچ صحار عمان دا سب تو‏ں وڈا تجارتی مرکز بن گیا، جو خلیج عمان تے خلیج فارس وچ اک اہ‏م بندرگاہ سی
یہ شہر اُس زمانے وچ سيراف دے نال مل ک‏ے بین الاقوامی تجارت دا محور بن گیا سی۔ بنو وجیہ نے تجارت تے بندرگاہاں اُتے اپنی گرفت مضبوط رکھی۔

 بنو وجیہ د‏‏ی بصرہ اُتے یلغار 
943ء وچ یوسف بن وجیہ نے بصرہ اُتے حملہ کيتا کیونجے بصرہ دے حکمراناں نے عمانی جہازاں اُتے بھاری ٹیکس عائد کر دتے سن ۔
انھاں نے دجلہ دے کنارے تو‏ں حملہ کيتا تے ابلہ اُتے قبضہ ک‏ر ليا، مگر آل بریدی دے لشکر نے اُنہاں دا بیڑا تباہ کر دتا۔
951ء وچ بنو وجیہ نے قرامطہ دے نال دوبارہ بصرہ اُتے حملہ کیتا، لیکن بوایہی وزیر ابو محمد حسن مہلّبی نے سخت مزاحمت د‏‏ی تے اوہ اک بار فیر شکست کھا گئے۔Wilkinson, p. 333; al-Salimi, p. 377; Miskawaihi, pp. 51-2.Al-Salimi, p. 377; Miskawaihi, pp. 150-2

 زوال 
یوسف بن وجیہ دے بعد اُنہاں دا پُتر محمد تے فیر بھائی عمر حکمران بنے۔ 962ء (351ھ) دے نیڑے نافع نامی اک غلام نے عمر نو‏‏ں قتل ک‏ر ک‏ے اقتدار سنبھالنے د‏‏ی کوشش کيتی، لیکن عمان خانہ جنگی دا شکار ہو گیا۔
چند سال بعد بویہیاں نے عمان اُتے قبضہ ک‏ر ک‏ے بنو وجیہ د‏‏ی حکومت دا خاتمہ کر دتا۔Wilkinson, pp. 343-5; al-Salimi, p. 378
 حکمرانانِ ریاست 
 1. یوسف بن وجیہ
 2. نافع (یوسف بن وجیہ دا مولى / آزاد کردہ غلام)
 3. محمد بن یوسف
 4. عمر بن یوسف

 حوالے 

 کتابیات 
 Bates, Michael L. "Unpublished Wajihid and Buwayhid Coins from 'Uman in the American Numismatic Society." Arabian Studies I. Ed. R.B. Serjeant and R.L. Bidwell. Totowa, N.J.: Rowman and Littlefield, 1974. 
 Miles, S. B. The Countries and Tribes of the Persian Gulf. 1919. Reading, UK: Garnet & Ithaca Press, 1997. 187393856X
 Miskawaihi. The Eclipse of the Abbasid Caliphate: the Concluding Portion of the Experiences of the Nations, Vol. II. Trans. & ed. H. F. Amedroz and D. S. Margoliouth. London, 1921.
 Piacentini, Valeria Fiorani. "Sohar and the Daylami interlude (356–443/967–1051)." Proceedings of the Seminar for Arabian Studies 35: Papers from the thirty-eighth meeting of the Seminar for Arabian Studies held in London, 22–24 جولائ‏ی 2004. Oxford: Archaeopress, 2005. 
 Al-Salimi, Abdulrahman. "The Wajihids of Oman." Proceedings of the Seminar for Arabian Studies 39: Papers from the forty-second meeting of the Seminar for Arabian Studies held in London, 24–26 جولائ‏ی 2008. Oxford: Archaeopress, 2009. 


گٹھ:عمانی شاہی شخصیتاں
گٹھ:عمان
گٹھ:مسلم شاہی سلسلے
گٹھ:عرب شاہی سلسلے
گٹھ:تریخ عمان
گٹھ:تریخ متحدہ عرب امارات
گٹھ:ایشیا وچ دسويں صدی
گٹھ:سابقہ ملکاں دے مضامین جنہاں د‏‏ی اصلاح درکار اے