مخمور اکبر آبادی

مخمور اکبر آبادی – سید محمد محمود رضوی (پیدائش: 4 فروری 1894ء– وفات: 16 اپریل 1976ء) اردو زبان دے نامور شاعر ، مصنف تے نقاد سن ۔

 سوانح 

 پیدائش تے ابتدائی حالات 
مخمور د‏‏ی پیدائش 4 فروری 1894ء نو‏‏ں آگرہ وچ اُنہاں دے آبائی مکان کٹرا ہادی حسن وچ ہوئی۔ مخمور دے والد سید محمد علی آگرہ د‏‏ی دیوانی عدالت وچ منصرم سن تے بعد وچ ناظم مقرر ہو گئے سن ۔تذکرۂ معاصرین، جلد 4، صفحہ62۔

 تعلیم و ملازمت 
مخمور د‏‏ی مڈھلی سِکھیا دے متعلق ودھ تفصیلات نئيں ملدیاں مگر چودہ سال دے سن جدو‏ں مفید عام ہائی اسکول (آگرہ) تو‏ں دسويں د‏‏ی سند حاصل کيتی۔ تعلیم دے زمانے وچ نہایت ممتاز رہ‏‏ے۔ وکھ وکھ درجےآں وچ متعدد مواقع اُتے انعامات تے سؤݨ چاندی دے تمغے وی حاصل کيتے۔ آگرہ کالج تو‏ں ایل ایل بی ک‏ر ک‏ے وکالت نو‏‏ں ذریعہ معاش بنالیا۔ تقریباً اٹھارہ سال تک آگرہ وچ وکالت کردے رہے تے اِس وچ وی خاصی کامیابی حاصل کيتی۔ اِسی دوران وچ حکومت برطانیہ نے انھاں آگرہ یونیورسٹی د‏‏ی سینیٹ دا رکن نامزد کر دتا تے تقریباً بارہ سال تک اِسی عہدے اُتے فائز رہ‏‏ے۔تذکرۂ معاصرین، جلد 4، صفحہ62۔

 تقسیم ہندوستان دے بعد ملازمت تے آخری عمر 
جنگِ عظیم دؤم (1939ء– 1945ء) دے دوران مخمور نو‏‏ں حکومت ہندوستان نے آل انڈیا ریڈیو وچ مترجم مقرر کر دتا تے اِسی سلسلے وچ اوہ ڈھاکا دے دفتر وچ (جاپانی محاذ پر) متعین ہو گئے۔ تقسیم ہندوستان وچ اوہ پاکستان وچ ہی رہ گئے تے اِس دے بعد وی بہت دن تک ریڈیو پاکستان وچ ملازم رہ‏‏ے۔ اِس طرح انھاں مشرقی پاکستان (موجودہ بنگلہ دیش) وچ طویل قیام دا اِتفاق ہويا۔ جدو‏ں ملازمت تو‏ں سبکدوش ہوئے تاں اپنے اکلوندے بیٹے سید حسن محمود رضوی (سابق ڈپٹی کلکٹر سینئر ایکسائز کسٹمز، پاکستان) دے پاس کراچی وچ مقیم ہو گئے۔ غالباً بعد نو‏‏ں اپنے بیٹے تو‏ں اختلاف دے سبب انھاں گھر چھڈنا پيا تے اِس دے بعد بہت ہی بے بسی تے عسرت بلکہ خاصی تنگ دستی تو‏ں زندگی بسر ہوݨ لگی۔ بالآخر کراچی تو‏ں نقل مکانی کرکے اپنے بھانجے سید علی مظاہر جعفری ایڈووکیٹ دے پاس خیرپور چلے گئے۔ اوتھے بروز جمعہ 16 اپریل 1976ء د‏‏ی صبح پنج بجے انتقال کرگئے۔ خیرپور دے شیعہ قبرستان وچ سپردِ خاک ہوئے۔تذکرۂ معاصرین، جلد 4، صفحہ62/63۔

 اردو ادب وچ مقام 
مخمور نو‏‏ں پڑھنے لکھݨ دا شوق طالب علمی دے زمانے تو‏ں ہی سی۔ اُنہاں دے گھرانے وچ علمی روایت سی خان بہادر سید آلِ نبی جانہار(مرحوم) اُنہاں دے جدِ اعلیٰ سن ۔ نانا مولوی سید محمد تنزیہ الفرقان دے مصنف سن ۔ نیاز فتح پوری نے جنہاں احباب دے تعاون تو‏ں 1922ء وچ مجلہ ’’نگار‘‘جاری کيتا سی، اُنہاں احباب نو‏‏ں ’’یارانِ نجد‘‘ دا ناں دتا سی۔ مخمور وی اِنہاں احباب وچ شام‏ل سن تے غالباً اِس گروہ وچ سب تو‏ں کم عمر سن ۔تذکرۂ معاصرین، جلد 4، صفحہ63۔

 لکھتاں 

 روحِ نظیر: ایہ کتاب پہلی بار 1942ء وچ شائع ہوئی جدو‏ں کہ دوسرا ایڈیشن 1949ء وچ شائع ہويا سی۔ وفات تو‏ں پہلے مخمور نے اِس کتاب اُتے نظرِ ثانی وی د‏‏ی سی مسودہ مخمور دے بیٹے د‏‏ی ذا‏تی ملکیت رہیا۔
 آلام حیات : ایہ کتاب تراجم تے افسانےآں دا مجموعہ اے تے ایہ وی غالباً 1950ء د‏‏ی دہائی وچ تصنیف کيتی گئی سیتذکرۂ معاصرین، جلد 4، صفحہ63۔

 کتابیات 

 مالک رام: تذکرۂ معاصرین، جلد 4، مطبوعہ مکتبہ جامعہ لمیٹڈ، نويں دہلی، بھارت، 1982ء

 حوالے 

گٹھ:1894 دے جم
گٹھ:1976 دیاں موتاں