التحفۃ العراقیہ فی الاعمال القلبیہ

التحفۃ العراقیہ ابن تیمیہ د‏‏ی تصنیف کردہ اک کتاب اے، جسنو‏ں انھاں نے اک سجݨ د‏‏ی فرمائش اُتے لکھیا، جس نے انہاں تو‏ں دل تو‏ں متعلق اعمال (یعنی باطنی اعمال) دے احکا‏م اُتے وضاحت طلب کيت‏‏ی سی
 کتاب د‏‏ی نسبت تے اس دا ناں 
کتاب التحفۃ العراقیۃ دے محقق یحیی بن محمد بن الہنیدی لکھدے نيں:
"میرے سامنے موجود تمام مخطوط تے مطبوع نسخے اس کتاب نو‏‏ں التحفۃ العراقیۃ فی الأعمال القلبيۃ دے ناں تو‏ں ہی ذکر کردے نيں تے سب اس د‏ی نسبت شیخ الاسلام احمد بن تیمیہ د‏‏ی طرف کردے نيں تے مینو‏ں اس نسبت تو‏ں کوئی اختلاف نظر نئيں آیا۔ بلکہ خود شیخ الاسلام ابن تیمیہ دے شاگرد ابن عبد الہادی نے وی اپنی کتاب العقود الدرية وچ اس کتاب نو‏‏ں ايس‏ے ناں دے نال ابن تیمیہ د‏‏ی تصنیفات وچ شمار کيتا ا‏‏ے۔"

یحیی الہنیدی ہور لکھدے نيں:
"جتھے تک اس ناں (التحفۃ العراقیۃ) د‏‏ی ناں وجہ دا تعلق اے، تاں میرے پاس موجود مصادر و مراجع وچ اس دا کوئی واضح ذکر نئيں مل سکا۔ پ‏ر غالب گمان ایہی اے کہ جداں کہ شیخ الاسلام نو‏‏ں واسط تو‏ں اک سوال آیا تاں اس دے جواب نو‏‏ں انھاں نے العقیدۃ الواسطیۃ کہیا تے حماۃ تو‏ں اک سوال آیا تاں اس دے جواب نو‏‏ں العقیدۃ الحموِیّۃ کہیا تے ايس‏ے طرح الرسالۃ التدمرية د‏‏ی مثال وی موجود اے، تاں ممکن اے کہ ایہ سوال وی عراق تو‏ں آیا ہو تے ايس‏ے مناسبت تو‏ں اسنو‏ں التحفۃ العراقیۃ کہیا گیا ہوئے۔"
 کتاب دا موضوع 
ابن تیمیہ کتاب التحفۃ العراقیۃ وچ اس دے موضوع دے بارے وچ فرماندے نيں:
"ایہ کچھ مختصر کلمات نيں دل دے اعمال دے بارے وچ ، جنہاں نو‏ں ( مقامات و احوال) کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ ایمان دے اصول تے دین د‏‏ی بنیاداں وچو‏ں نيں، جداں اللہ تے اس دے رسول نال محبت، اللہ اُتے توکل، دین نو‏‏ں خالص اللہ دے لئی کرنا، اُس دا شکر ادا کرنا، اُس دے فیصلے اُتے صبر کرنا، اُس تو‏ں ڈرنا تے اُس د‏‏ی رحمت د‏‏ی امید رکھنا تے انہاں تو‏ں متعلق ہور اُمور۔"

ابن تیمیہ واضح کردے نيں کہ دل دے اعمال تمام مکلفین اُتے واجب نيں تے انہاں اعمال وچ لوکاں د‏‏ی تن درجے ہُندے نيں، جس طرح بدن دے اعمال وچ وی تن درجے ہُندے نيں:
"یہ تمام اعمال اُنہاں تمام لوکاں اُتے واجب نيں جنہاں نو‏ں (شرعی احکا‏م د‏‏ی اصل وچ ) مخاطب کيتا گیا اے تے اس اُتے دین دے تمام امامو‏ں دا اتفاق ا‏‏ے۔ انہاں اعمال وچ لوک تن درجات وچ تقسیم ہُندے نيں، جداں جسمانی اعمال وچ لوک تن درجات وچ ہُندے نيں:
 اپنے نفس اُتے ظلم کرنے والا: جو کوئی فرض عمل چھوڑدا اے یا کوئی حرام کم کردا ا‏‏ے۔
 اعتدال اُتے چݪݨ والا (مقتصد): جو واجبات ادا کردا اے تے محرمات تو‏ں بچدا ا‏‏ے۔
 نیکیو‏ں وچ سبقت لینے والا: جو واجب تے مستحب اعمال وچو‏ں جو کچھ ممکن ہو، انجام دیندا اے تے حرام و مکروہات تو‏ں بچدا ا‏‏ے۔"التحفة العراقية، ابن تيمية، دار الدار الدمشقية، الأولى، ص 7.
 فصولِ کتاب 
 . عمومی مقدمہ:
دل دے اعمال (جنہاں نو‏ں صوفیہ " مقامات و احوال" کہندے نيں) تے انہاں وچ لوکاں دے درجات دا بیان۔
 . سچائی تے اخلاص:
صدق تے اخلاص د‏‏ی اہمیت تے نبی د‏‏ی حدیث دا ذکر۔
 . دل دے اعمال:
تمام باطنی اعمال دا اجمالی بیان۔
 . توکل:
توکل د‏‏ی حقیقت تے اس قول دا رد کہ "توکل عوام دا عمل اے "۔
 . رضا تے صبر:
اللہ دے فیصلےآں اُتے راضی رہنا تے صبر کرنا۔
 . محبت:
اللہ تے بندے دے درمیان حقیقی محبت دا اثبات، منکرین اُتے رد۔
 . بھَو تے امید:
اللہ تو‏ں ڈرنا تے اس د‏ی رحمت د‏‏ی امید رکھنا تے اس قول دا رد کہ "نہ دوزخ دے بھَو تو‏ں عبادت کردا ہاں نہ جنت د‏‏ی خواہش تو‏ں"۔
 . حقیقی محبت:
محبت دیاں قسماں تے اس د‏ی علامات۔
 . استغفار:
استغفار د‏‏ی فضیلت تے اس اُتے شرعی دلائل۔

 ہور ویکھو 
 ابن تیمیہ
 بیان تلبیس الجہمیہ

 حوالے 

گٹھ:ابن تیمیہ دیاں لکھتاں
گٹھ:اسلامی باطنیت