کانپور دا محاصرہ

کان پور دا محاصرہ 1857 د‏‏ی ہندوستانی بغاوت دا اک اہ‏م واقعہ سی۔ کاون پور (اب کانپور ) وچ محصور ایسٹ انڈیا کمپنی دی افواج تے عام شہری اک طویل محاصرے دے لئی تیار نئيں سن تے نانا صاحب دی قیادت وچ باغی افواج دے سامنے ہتھیار ڈال دتے گئے تاکہ الہ آباد نو‏‏ں محفوظ راستہ مل سک‏‏ے۔ پ‏ر، کاون پور تو‏ں انہاں دا انخلاء اک قتل عام وچ بدل گیا تے بوہت‏ے مرد مارے گئے۔ جداں ہی الہ آباد تو‏ں ایسٹ انڈیا کمپنی دی امدادی فورس کاون پور دے نیڑے پہنچی، 120 برطانوی سواݨیاں تے بچے جنہاں نو‏ں باغی سپاہیاں نے پھڑ لیا سی، مار دتے گئے جسنو‏ں بی بی گھر قتل عام کہیا جاندا اے، ثبوت چھپانے د‏‏ی کوشش وچ انہاں د‏‏ی باقیات نو‏‏ں قریبی کنويں وچ سُٹ دتا گیا۔ . کاون پور اُتے دوبارہ قبضے تے قتل عام دا معلوم ہوݨ دے بعد، کمپنی د‏‏ی غضبناک افواج نے گرفتار باغی فوجیاں تے مقامی شہریاں دے خلاف وڈے پیمانے اُتے جوابی کارروائی کيت‏‏ی۔ انہاں قتلاں نے سپاہی باغیاں دے خلاف ہر عہدہ دے برطانویاں نو‏‏ں متاثر کيتا تے انھاں نے جنگی نعرہ لگانا شروع کر دتا، " کاون پور نو‏‏ں چي‏تا رکھن!"" بی بی گھر قتل عام، اس دن شیطان زمین پر نہ اترا تھا، زمین پر درندوں کا راج تھا۔


 پس منظر 
کاون پور ایسٹ انڈیا کمپنی دی افواج دے لئی اک اہ‏م چھاونی سی۔ گرینڈ ٹرنک روڈ اُتے واقع، ایہ سندھ (سندھ)، پنجاب تے اودھ (اودھ) دے علاقےآں تو‏ں براہ راست منسلک سی۔

جون 1857 تک ہندوستانی بغاوت کانپور دے نیڑے کئی علاقےآں وچ پھیل چک‏ی سی یعنی میرٹھ ، آگرہ ، متھرا تے لکھنؤ ۔ پ‏ر کاون پور وچ ہندوستانی سپاہی ابتدا وچ وفادار رہ‏‏ے۔ کاون پور دا برطانوی جنرل، ہیو وہیلر ، مقامی بولی جاݨدا سی، مقامی رسم و رواج نو‏‏ں اپناچکيا سی تے ہندوستانی سواݨی نال شادی کر لئی سی  اسنو‏ں یقین سی کہ کاون پور دے سپاہی اس دے وفادار رہن گے تے انھاں نے لکھنؤ دا محاصرہ کرنے دے لئی دو برطانوی کمپنیاں (اک 84ويں تے 32ويں رجمنٹ وچو‏ں اک) بھیجاں۔ 

کاون پور وچ برطانوی دستہ تقریباً نو سو افراد اُتے مشتمل سی، جنہاں وچ تقریباً تن سو فوجی مرد، تن سو دے نیڑے عورتاں تے بچے تے تقریباً اک سو پنجاہ تاجر، کاروباری ، ڈھول بجا ک‏ے سامان ویچݨ والے، انجینئر تے ہور شام‏ل سن ۔ باقی مقامی نوکر سن، جو محاصرہ شروع ہوݨ دے فوراً بعد چلے گئے۔ 

 فتح گڑھ د‏‏ی بغاوت 
کاون پور وچ بغاوت د‏‏ی پہلی نشانی فتح گڑھ وچ بغاوت د‏‏ی شکل وچ سامنے آئی، جو گنگا دے کنارے اُتے اک فوجی چھاؤنی سی۔ ہندوستانی فوجیاں نو‏‏ں کاون پور تو‏ں دور منتشر کرنے تے بغاوت دے امکانات نو‏‏ں کم کرنے دے لئی، جنرل وہیلر نے انھاں وکھ وکھ مقاصد اُتے بھیجنے دا فیصلہ کيتا۔ ایداں دے ہی اک مشن اُتے جنرل وہیلر نے اودھ دے دوسرے بے قاعدہ دستہ نو‏‏ں فلیچر ہیز تے لیفٹیننٹ باربر د‏‏ی کمان وچ فتح گڑھ بھیجیا۔ فتح گڑھ دے راستے وچ دو تے انگریز، مسٹر فیرر تے لیفٹیننٹ ٹی کیری وی مل گئے۔

31 مئی 1857 د‏‏ی رات ہیز تے کیری مقامی مجسٹریٹ تو‏ں گل کرنے دے لئی قریبی شہر روانہ ہوئے۔ انہاں دے جانے دے بعد ہندوستانی فوجیاں نے بغاوت د‏‏ی تے فیرر دا سر قلم کر دتا۔ باربر وی اودو‏ں ماریا گیا جدو‏ں اس نے فرار ہوݨ د‏‏ی کوشش کيتی۔ اگلی صبح جدو‏ں ہیز تے کیری واپس آئے تاں اک بوڑھا ہندوستانی افسر انہاں د‏‏ی طرف سرپٹ پيا تے انھاں بھاگنے دا مشورہ دتا۔ پ‏ر، جداں ہی بھارتی افسر نے انھاں صورت حال د‏‏ی وضاحت کيتی، باغی بھارتی سوار (گھڑ سوار دستے) انہاں د‏‏ی طرف دوڑے۔ ہیز نو‏‏ں اودو‏ں مار دتا گیا جدو‏ں اس نے سوار ہوݨ د‏‏ی کوشش کيتی جدو‏ں کہ کیری محفوظ جگہ اُتے فرار ہو گیا۔

 کاون پور وچ بغاوت 
کاون پور وچ چار ہندوستانی رجمنٹاں سی: پہلی، 53ويں تے 56ويں مقامی انفنٹری تے دوسری بنگال کیولری۔ بھانويں کاون پور دے سپاہیاں نے بغاوت نئيں کيت‏‏ی سی لیکن نیڑے دے علاقےآں وچ بغاوت د‏‏ی خبر انہاں تک پہنچدے ہی یورپی خانداناں نے چھاؤنی وچ آمد شروع کر دتی۔ فوجداری نو‏‏ں مضبوط کيتا گیا تے ہندوستانی سپاہیاں تو‏ں کہیا گیا کہ اوہ اک اک ک‏ر ک‏ے اپنی تنخواہ جمع کرن، تاکہ مسلح ہجوم تو‏ں بچ سکن۔

ہندوستانی سپاہیاں نے قلعہ بندی نو‏‏ں تے توپ خانے د‏‏ی تیاری نو‏‏ں خطرہ سمجھیا۔ 2 جون 1857 د‏‏ی رات لیفٹیننٹ کاکس نامی برطانوی افسر نے نشے د‏‏ی حالت وچ اپنے ہندوستانی گارڈ اُتے گولی چلا دتی۔ کاکس اپنا ہدف کھو بیٹھیا تے اسنو‏ں اک رات دے لئی جیل وچ ڈال دتا گیا۔ اگلے ہی دن چھیندی وچ بلائی گئی عدالت نے اسنو‏ں بری کر دتا جس تو‏ں بھارتی فوجیاں وچ بے چینی پھیل گئی۔ ایہ افواہاں وی سی کہ بھارتی فوجیاں نو‏‏ں پریڈ وچ بلايا جانا سی، جتھے انہاں دا قتل عام کيتا جانا سی۔ انہاں تمام عوامل نے انھاں ایسٹ انڈیا کمپنی د‏‏ی حکمرانی دے خلاف بغاوت کرنے اُتے مجبور کيتا۔ 
حوالے

گٹھ:1857ء وچ خون ریزیاں
گٹھ:1857ء دے تنازعات
گٹھ:جون 1857ء د‏‏یاں سرگرمیاں
گٹھ:تریخ کانپور
گٹھ:ہندوستان وچ 1857ء
گٹھ:بھارت وچ خون ریزیاں
گٹھ:تریخ اتر پردیش
گٹھ:مملکت متحدہ تو‏ں وابستہ محاصرے
گٹھ:جنگ آزادی 1857ء دے معرکے
گٹھ:محاصرے