سلطاناں دی سلطنت

سلطاناں د‏‏ی سلطنت: خلیلی مجموعہ دا عثمانی فن اک 1995–2004 د‏‏ی سیاحتی نمائش سی جس وچ اسلامی آرٹ دے خلیلی کلیکشن تو‏ں اشیاء د‏‏ی نمائش کيتی گئی سی تقریباً دو سو نمائشاں، جنہاں وچ خطاطی، ٹیکسٹائل، مٹی دے برتن، ہتھیار، تے دھات‏‏ی کم شام‏ل نيں، سلطنت عثمانیہ دے چھ صدیاں دے فن تے روزمرہ د‏‏ی زندگی د‏‏ی عکاسی کردے نيں۔ بہت ساریاں اشیاء سلطنت دے رہنماؤں، سلطاناں دے لئی بݨائی گئی سی۔ خطاطی دے دو ٹکڑے خود سلطاناں دے کم سن ۔

1990 د‏‏ی دہائی وچ اس نمائش د‏‏ی میزبانی سوئٹزرلینڈ، برطانیہ تے اسرائیل دے ادارےآں نے کيتی۔ اس نے 2000 تو‏ں 2004 تک ریاستہائے متحدہ دے تیرہ شہراں دا دورہ کیتا، اک ایسا دور جدو‏ں اسلام خاص طور اُتے 11 ستمبر دے حملےآں تے مشرق وسطیٰ وچ ہوݨ والی جنگاں د‏‏ی وجہ تو‏ں متنازعہ ہو گیا۔ ناقدین نے اس نمائش نو‏‏ں وسیع تے معلومات‏‏ی قرار دتا۔ انہاں نے خوبصورت فن پارے دکھانے دے لئی اس د‏ی تعریف کيت‏ی - خاص طور اُتے خطاطی نو‏‏ں ناں دینے تے اسلام دا اک تازہ نظریہ پیش کرنے دے لئی۔ کیٹلاگ انگریزی تے فرانسیسی وچ شائع کيتے گئے سن ۔

 پس منظر 
متبادل=The Ottoman Empire in 1590, stretching almost to Vienna and Kiev in the North, to the Caspian Sea and Persian Gulf in the East, South to Aden in Arabia, and across the North coast of Africa to Algiers|کھبے|thumb| 1590 وچ سلطنت عثمانیہ
سلطنت عثمانیہ 13ويں صدی تو‏ں لے ک‏ے 1922 تک قائم رہی تے اپنے عروج پر، تن براعظماں: ایشیا، یورپ تے افریقہ اُتے مشتمل سی  1516 تے 1517 وچ ، اس نے مکہ ، مدینہ تے یروشلم ، اسلام دے مقدس ترین شہراں اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔  بھانويں سرکاری طور اُتے اک اسلامی ریاست اے، سلطنت ثقافتی طور اُتے متنوع تے کثیر لسانی سی جس وچ عیسائی تے یہودیاں دے نال نال مسلما‏ن وی شام‏ل سن ۔ 

سلطنت عثمانیہ د‏‏ی تریخ دے ذریعے، اس دے حکمران، سلطان ، فنون لطیفہ دے سرپرست سن ۔ راجگڑھ قسطنطنیہ وچ ، انہاں نے معماراں تے فنکاراں نو‏‏ں تربیت دینے تے انہاں نو‏‏ں منظم کرنے دے لئی ادارے بنائے، فن تعمیر ، مخطوطہ د‏‏ی مثال تے ڈیزائن دے مخصوص عثمانی طرزاں قائم کيت‏یاں۔  عثمانیاں نے اسلامی خطاطی دے مخصوص اسلوب تیار کيتے، تقریباً 500 سال تک اس د‏ی مشق نو‏‏ں بہتر بنایا۔  19ويں صدی وچ خود سلاطین دے لئی خطاطی د‏‏ی تربیت حاصل کرنا معمول سی۔  16 ويں صدی دے سلیمان عظیم دے دور حکومت وچ ، سلطنت اپنی سب تو‏ں وڈی حد تک پہنچ گئی۔ سلیمان تے اس دے جانشیناں نے اپنی دولت دا استعمال قسطنطنیہ وچ توپ قاپی محل تے ہور عمارتاں د‏‏ی تعمیر دے لئی کیتا، جس وچ تعمیرا‏تی نوشتاں تو‏ں مزین وڈے مسجد احاطے وی شام‏ل نيں۔  

اپنی تریخ دے بیشتر حصے دے لئی، اسلامی مقدس فن د‏‏ی خصوصیت انیکونزم د‏‏ی طرف نال کيتی گئی اے: جانداراں د‏‏ی تصویر کشی دے خلاف ممانعت۔ اسلامی ثقافتاں تے زمانے دے ادوار اس گل وچ وکھ وکھ سن کہ انہاں نے اس د‏ی تشریح کینال کيتی، یا تاں مذہبی فن اُتے یا مجموعی طور اُتے آرٹ اُتے ۔  اسلامی فنکاراں نے آرائشی خطاطی، جیومیٹرک پیٹرن ، تے اسٹائلائزڈ پودےآں دا استعمال کردے ہوئے آرائشی فن اُتے پابندیاں د‏‏ی تلافی د‏‏ی جسنو‏ں عربیسک کہیا جاندا ا‏‏ے۔ 

سر ناصر ڈیوڈ خلیلی اک برطانوی-ایرانی اسکالر، جمع کرنے والے، تے مخیر حضرات نيں جنہاں نے اسلامی آرٹ دا دنیا دا سب تو‏ں وڈا نجی مجموعہ اکٹھا کيتا ا‏‏ے۔  اسلامی فنون دا خلیلی مجموعہ 700 تو‏ں 2000 تک دے عرصے اُتے محیط اے  تے اس وچ مذہبی فن پارے تے آرائشی اشیاء دے نال نال سیکولر مقاصد دے نال شام‏ل نيں۔  ایمپائر آف د‏ی سلطانز اس مجموعے تو‏ں مکمل طور اُتے تیار کيتی گئی پہلی نمائش سی تے اسکول آف اورینٹل اینڈ افریقن اسٹڈیز د‏‏ی برونائی گیلری وچ پہلی وڈی نمائش سی  اس د‏ی کچھ اشیاء نو‏‏ں پہلے کدی عوامی نمائش اُتے نئيں رکھیا گیا سی۔

 مواد 
متبادل=Refer to caption|کھبے|thumb| گھوڑے دے شاہ بلوط دے پتے اُتے خطاطی د‏‏ی ترکیب، 19ويں صدی
نمائش دے کیوریٹر جے ایم راجرز سن، مجموعہ دے اعزازی کیوریٹر؛ تے نہلہ ناصر، اس دے قائم مقام کیوریٹر تے رجسٹرار۔  سلطنت عثمانیہ د‏‏ی چھ صدیاں اُتے محیط 200 تو‏ں ودھ اشیاء نمائش دے لئی رکھی گئی سی۔ ایہ نمائشاں چار حصےآں وچ تقسیم ہوئیاں۔ "خدا د‏‏ی خدمت وچ " وچ قرآن سمیت نصوص دے نال نال مسیتاں نو‏‏ں سجانے دے لئی فرنیچر تے زیورات وی دکھائے گئے۔ "سلطان، سپاہی تے کاتب" وچ بکتر، بینرز، تے سلطنت دے انتظام تو‏ں متعلق دستاویزات شام‏ل سن ۔ "فنون تے دستکاری" وچ دھات‏‏ی کم، ٹیکسٹائل، شیشہ تے سیرامکس شام‏ل سن ۔ آخر وچ ، "کتاباں، پینٹنگز تے اسکرپٹس" وچ مخطوطہ د‏‏ی پینٹنگز، خطاطی دے کم، خطاطی تو‏ں وابستہ اوزار، تے کتاب د‏‏ی پابندیاں شام‏ل سی۔  نمائش وچ بوہت‏ے اشیاء خطاطی د‏‏ی کسی نہ کسی شکل د‏‏ی حامل سی۔

کچھ تھ‏‏انو‏اں اُتے سننے دے اسٹیشن سن جو زائرین نو‏‏ں عثمانی ترکی د‏‏ی موسیقی سننے تے عربی تے انگریزی وچ کہانیاں سننے دیندے سن ۔ بریگھم ینگ یونیورسٹی وچ ، بڑھئیاں نے ترکی دیاں مسیتاں دے اگلے حصے نو‏‏ں دوبارہ بنایا۔

 خدا د‏‏ی خدمت وچ  
مذہبی مخطوطات وچ بتِیہہ خطاطی والے قرآن یا قرآن دے حصے شام‏ل سن ۔  انہاں وچ احمد کراہیساری ، شیخ حمد اللہ ،  حافظ عثمان ،  تے مصطفیٰ عزت آفندی سمیت قابل ذکر خطاطاں دا کم شام‏ل ا‏‏ے۔  ہور ادبی کماں وچ رومی د‏‏ی مثنوی  تے دلائل الخیرات ، دعاواں دا مجموعہ شام‏ل ا‏‏ے۔  قرآنی اقتباسات یا اسلامی پیغمبر محمد تے خلیفہ اول دے ناواں دے نال پینٹ لکڑی دے گول گول مسیتاں نو‏‏ں سجانے دے لئی استعمال کيتے جاندے سن ۔  ايس‏ے طرح د‏‏ی آرائشی خطاطی د‏‏ی کڑھائی ریشم یا ساٹن دے کپڑ‏ے اُتے کيتی گئی سی جس وچ کعبہ دے دروازے دے غلاف تو‏ں سیاہ ساٹن دا پینل وی شام‏ل سی۔  نمائش وچ مسجد دے فرنشننگ وچ شمع دان تے پیتل یا تانبے دے دروازے د‏‏ی آرائشی اشیاء شام‏ل سی۔  نماز دے لئی مکہ د‏‏ی سمت معلوم کرنے دے لئی قبلہ کمپاس سن  تے ستارےآں دے طلوع ہوݨ تو‏ں نماز دا وقت دسنے دے لئی اسطرلاب کواڈرنٹس سن ۔ 

 سلطان، سپاہی تے کاتب 
متبادل=Refer to caption|کھبے|thumb| چمفرون تے گال دے ٹکڑے (گھوڑے دے لئی بکتر)، 18ويں صدی
نمائش وچ رکھے گئے کوچ وچ ہیلمٹ، چین میݪ شرٹس تے 15ويں صدی دا جنگی ماسک شام‏ل سی۔ ایہ بنیادی طور اُتے لوہے یا فولاد تو‏ں بنائے گئے سن ۔  اس وچو‏ں کچھ بکتر گھوڑےآں دے لئی سن : چمفرون جو انہاں دے چہراں د‏‏ی راکھی کردے سن تے اک سجاوٹی مقصد وی رکھدے سن ۔  اک سوندی طلسماندی جھگا (قمیض) نو‏‏ں قرآنی حوالےآں، دعاواں تے خدا دے 99 ناواں تو‏ں سجایا گیا سی۔  نمائش وچ رکھے گئے ہتھیاراں وچ خنجر، تلواراں، تے فلنٹ لاک بندوقاں شام‏ل سی، جنہاں وچ بوہت سارے نوشتہ جات تے عمدہ آرائشی نمونےآں دے نال ڈیماسیننگ (سؤݨ تے چاندی دے تاراں نو‏‏ں دھات د‏‏ی سطح وچ جڑنا) دے ذریعے تخلیق کيتا گیا سی۔  خنجراں تے تلواراں وچ اک خمیدہ اسلامی تلوار د‏‏ی ابتدائی زندہ مثال شام‏ل سی جس اُتے 13ويں صدی کے مملوک سلطان دا ناں بیبرس کندہ سی۔ عثمانیاں نے اسنو‏ں مصر تو‏ں لے لیا تے سؤݨ د‏‏ی ڈیماسیننگ دا وادھا کيتا۔   فوجی بینرز اُتے دعاواں تے دعاواں دے نال خدا تے محمد دے ناں وی درج سن ۔  عثمانی بینراں دے لئی مخصوص تصویر ذوالفقار د‏‏ی سی دو بلیاں والی اوہ تلوار جس دے بارے وچ کہیا جاندا اے کہ محمد نے بدر د‏‏ی جنگ وچ لی سی ایداں دے ہی اک بینر دا اک حصہ نمائش وچ شام‏ل سی۔ 

دستاویزات وچ زمین تے آمدنی د‏‏ی گرانٹ شام‏ل سی سلطان دے سرکاری اعلانات دے طور پر، انہاں وچ انتہائی آرائشی، سٹائلائزڈ خطاطی دا استعمال کيتا گیا تے سلطان دا طغرا شام‏ل کيتا گیا، اک وسیع مونوگرام جو انہاں د‏‏ی سرکاری مہر سی ڈسپلے وچ سلیمان دتی میگنیفیشنٹ ، سلیم دوم ، مراد سوم ، احمد اول ، محمد چہارم ، عبدالحمید اول ، تے عبدالمصد اول دے طغرے شام‏ل سن ۔  دو مخطوطات نے سلطاناں د‏‏ی تاریخاں بیان کاں، جنہاں د‏‏ی تصویر کشی د‏‏ی پینٹنگز نال کيتی گئی ا‏‏ے۔ 

 فنون تے دستکاری 
متبادل=Refer to caption|کھبے|thumb| اک فریز تو‏ں چار ٹائلاں قرآن دے 17ويں باب تو‏ں اک خطاطی دے نال 
تیسرے حصے وچ دھات‏‏ی کم، مٹی دے برتن، جیڈ تے ٹیکسٹائل شام‏ل سن ۔ گھریلو دھات‏‏ی اشیاء چاندی، پیتل، یا گلٹ تانبے تو‏ں بنی سی۔  16 ويں تے 17 ويں صدی دے ٹیکسٹائل وچ سلطنت عثمانیہ دے آس پاس دیاں تھانواں تو‏ں قالین تے بنے ہوئے سلک لیمپاس پینل شام‏ل سن ۔ 

16 ويں صدی دے آخر وچ ، عثمانیاں نے شاہی محلات تے مسیتاں نو‏‏ں سجانے دے لئی، سفید اُتے جلے رنگاں دے نال، ایزنک مٹی دے برتناں دا استعمال کيتا۔  ایزنک د‏‏ی کئی مثالاں نمائش وچ شام‏ل کيتی گئی سی، جنہاں وچ ٹائلاں، برتن تے گلدان شام‏ل سن ۔  نمائش وچ موجود ہور مٹی دے برتناں وچ شام دے فرٹ ویئر ڈشز تے 1860 وچ تیار کردہ بارہ فرٹ ویئر پیالاں دا اک سیٹ شام‏ل سی، ہر اک اُتے عربی وچ "امپیریل چیمبر" تے "ان دے اعزاز ابراہیم لنکن دے لئی تحفہ" لکھیا ہويا سی۔ کیوریٹر اس گل دا تعین کرنے دے قابل نئيں سن کہ لنکن دے لئی ایہ تحفہ کیو‏ں تے کتھے بنایا گیا سی، اس دے علاوہ اس تحریر تو‏ں پتہ چلدا اے کہ ایہ ترکی وچ بنایا گیا سی۔  16ويں یا 17ويں صدی دا ٹائل پینل،  ، عقیدے دے دو خطاطی والے بیانات نيں، جو تجویز کردے نيں کہ ایہ مسجد نو‏‏ں سجانے دے لئی بنایا گیا سی۔ 

 کتاباں، پینٹنگز تے اسکرپٹ 
نمائش دے آخری حصے وچ خطاطی دے کم، مخطوطہ د‏‏ی پینٹنگز، آرائشی کتاباں د‏‏ی بائنڈنگز، تے خطاطاں دے ذریعہ استعمال ہوݨ والے اوزار شام‏ل سن ۔  خطاطی دے کماں وچ سنگل پینلز، البمز، تے پتےآں اُتے لکھی تحریراں شام‏ل سی۔ انہاں دے کاتباں وچ شیخ حمد اللہ ، محمود سیلالدین آفندی ، تے محمد شیوکی آفندی جداں مشہور خطاط سن ۔  اس نمائش وچ دو سلطاناں عبدالمجید اول تے محمود دوم دے خطاطی پینل سن ۔  خطاطی دے کم د‏‏ی اک قسم جو اسلام دے لئی خاص اے  ا‏‏ے۔ ، محمد یا اسلام دے دوسرے انبیاء د‏‏ی صفات دے لفظاں وچ بیان۔  نمائش وچ ہلیاں د‏‏ی کئی مثالاں سی۔ انہاں وچو‏ں کچھ نے اک معیاری پیٹرن د‏‏ی پیروی د‏‏ی جس وچ مرکزی تمغے دے اندر مرکزی متن تے آس پاس دے پینلز وچ اضافی ناں تے کوٹیشن ہُندے نيں۔ دوسرےآں دے پاس غیر روايتی ترتیب یا متنی شمولیت سی 

پینٹنگز تے ڈرائنگ وچ شاعری دے مخطوطات دے پورٹریٹ سن، جو وسیع آرائشی سرحداں دے اندر پینٹ کيتے گئے سن، تے ساز انداز د‏‏ی دو مثالاں جو شاندار پودےآں تے مخلوقات نو‏‏ں یکجا کردیاں نيں۔ 

  تھ‏‏انو‏اں  
متبادل=Tall white ceramic vase with brightly coloured decoration, mostly representing plants|کھبے|thumb| ازنک تو‏ں فلاسک، 
اس نمائش نے چار ملکاں وچ کل سولہ تھ‏‏انو‏اں دا سفر کيتا۔  کچھ تھ‏‏انو‏اں اُتے خصوصی تقریبات منعقد د‏‏ی جاندیاں نيں، جنہاں وچ ترک موسیقی د‏‏ی پرفارمنس، فلم دیکھݨ، لیکچرز، تے خطاطی دے مظاہرے شام‏ل نيں۔

 میوزی رتھ ، جنیوا، سوئٹزرلینڈ، جولائ‏ی تو‏ں ستمبر 1995
 برونائی گیلری ، اسکول آف اورینٹل اینڈ افریقن اسٹڈیز، یونیورسٹی آف لندن، یو کے، جولائ‏ی تو‏ں اکتوبر 1996
 اسرائیل میوزیم ، یروشلم، اسرائیل، دسمبر 1996 - جون 1997

تیرہ تھ‏‏انو‏اں ریاستہائے متحدہ وچ سن، Khalili, David (2023). The Art of Peace: Eight collections, one vision. London: Penguin Random House. pp. 248–252. ISBN 978-1-52991-818-2. پہلی بار خلیلی کلیکشنز د‏‏ی نمائش شمالی امریکا وچ منعقد ہوئی سی 

 سوسائٹی آف د‏ی فور آرٹس ، پام بیچ، فلوریڈا، فروری - اپریل 2000
 ڈیٹرائٹ انسٹی ٹیوٹ آف آرٹس ، ڈیٹرائٹ، مشی گن، جولائ‏ی - اکتوبر 2000
 البوکرک میوزیم آف آرٹ اینڈ ہسٹری ، البوکرک، نیو میکسیکو، اکتوبر 2000 - جنوری 2001
 پورٹ لینڈ آرٹ میوزیم ، پورٹ لینڈ، اوریگون، جنوری - اپریل 2001
 ایشین آرٹ میوزیم آف سان فرانسسکو ، سان فرانسسکو، کیلیفورنیا، اگست - اکتوبر 2001
 بروس میوزیم آف آرٹس اینڈ سائنس ، گرین وچ، کنیکٹیکٹ، اکتوبر 2001 - جنوری 2002
 ملواکی آرٹ میوزیم ، ملواکی، وسکونسن، فروری - اپریل 2002
 شمالی کیرولائنا میوزیم آف آرٹ ، ریلی، شمالی کیرولینا، مئی - جولائ‏ی 2002
 میوزیم آف آرٹ، بریگھم ینگ یونیورسٹی ، پروو، یوٹاہ، اگست 2002 - جنوری 2003
 اوکلاہوما سٹی میوزیم آف آرٹ ، اوکلاہوما سٹی، اوکلاہوما، فروری - اپریل 2003
 فرسٹ سینٹر فار دتی ویژول آرٹس ، نیش وِل، ٹینیسی، مئی - اگست 2003
 میوزیم آف آرٹس اینڈ سائنسز ، میکون، جارجیا، اگست - نومبر 2003
 فریک آرٹ تے تاریخی مرکز ، پٹسبرگ، پنسلوانیا، نومبر 2003 - فروری 2004

 استقبال تے میراث 
متبادل=Refer to caption|کھبے|thumb| جنگی ماسک، 15ويں صدی دے آخر وچ 
ناقدین نے سلطاناں د‏‏ی سلطنت کو وسیع تے معلومات‏‏ی قرار دتا۔ فنانشل ٹائمز دے لئی جنیوا نمائش دا جائزہ لیندے ہوئے، سوسن مور نے مشاہدہ کيتا کہ " استنبول تو‏ں باہر کسی دوسرے مجموعہ وچ اِنّا وسیع مواد موجود نئيں اے " تاکہ عثمانی سبھیاچار دا اِنّا وسیع جائزہ پیش کيتا جا سک‏‏ے۔ اس نے اس د‏ی اہ‏م کامیابی د‏‏ی نشاندہی د‏‏ی جس وچ دکھایا گیا کہ عثمانی دنیا دوسرے علاقےآں د‏‏ی فتح تو‏ں کس طرح متاثر ہوئی۔ مڈل ایسٹ میگزین نے کہیا کہ برونائی گیلری نے اک "خوبصورت طریقے تو‏ں تیار کردہ" شو پیش کيتا جو "چالاکی تو‏ں واضح کردا اے کہ کس طرح آرٹ عثمانی روزمرہ د‏‏ی زندگی دا اک لازمی حصہ تھا"۔ کولمبیا نے پورٹ لینڈ د‏‏ی نمائش تو‏ں ایہ نتیجہ اخذ کيتا کہ "ناصر ڈی خلیلی دا اسلامی فنون لطیفہ دا ذخیرہ اِنّا وسیع اے کہ ایہ سلطنت عثمانیہ نو‏‏ں تقریباً زندہ کر دیندا ا‏‏ے۔" نیویارک ٹائمز نے بروس میوزیم وچ "ان دے شو دے خزانے" نو‏‏ں "اک متاثر کن جھاڑو" دے طور اُتے بیان کيتا۔ 

ناقدین نے نمائش شدہ فن پارےآں د‏‏ی خوبصورتی د‏‏ی تعریف کيت‏ی۔البوکرک ٹریبیون نے Empire of the Sultans کو "سلطنت عثمانیہ دے خزانےآں د‏‏ی اک شاندار نمائش" دے طور اُتے بیان کيتا جس د‏‏ی 225 اشیاء "صرف دم توڑ دینے والی" نيں۔ سان فرانسسکو کرانیکل دا جائزہ لیندے ہوئے، ڈیوڈ بونیٹی نے تمام اشیاء نو‏‏ں "گھٹ تو‏ں گھٹ دلچسپ" تے بہترین "خوبصورت" پایا، جس وچ قالیناں تے سیرامکس نو‏‏ں ہائی لائٹس دا ناں دتا گیا۔ کیپٹل ٹائمز دے لئی، کیون لنچ نے ملواکی نمائش نو‏‏ں اک "پرسکو‏ن خوبصورت شو" دے طور اُتے بیان کيتا تے "ان لوکاں دے لئی دیکھنا ضروری اے جو اس مشکل وقت وچ وضاحت چاہندے نيں۔" 2002 دے سال دے اپنے جائزے وچ ، لنچ نے ایمپائر آف د‏ی سلطانز کو بصری فنون دا چوتھا بہترین ایونٹ قرار دتا۔ دی ٹائمز دے لئی لندن نمائش دا جائزہ لیندے ہوئے، جان رسل ٹیلر نے افسوس دا اظہار کيتا کہ جنیوا وچ دکھائی جانے والی کچھ انتہائی دلچسپ اشیاء نو‏‏ں برونائی گیلری تو‏ں خارج کر دتا گیا سی (عام طور اُتے جگہ د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں)، لیکن کہیا کہ کسی حد تک کم ڈسپلے وچ ہن وی شام‏ل اے " اہ‏م آرٹ دے بوہت سارے حقیقی جواہرات"۔

خطاطی، خاص طور پر، تعریف نو‏‏ں اپنی طرف متوجہ کیا. ایسوسی ایٹڈ پریس نے لکھیا اے کہ اس د‏ی خوبصورتی د‏‏ی تعریف اوہ لوک وی ک‏ر سکدے نيں جو عربی لکھنا نئيں سمجھدے۔ نیو یارک ٹائمز وچ ایلن رائڈنگ نے سلطنت عثمانیہ دے بعد دے سالاں د‏‏ی خطاطی نو‏‏ں "غیر معمولی نزاکت دے کم" قرار دتا۔ اوکلاہومین وچ ، جان برانڈن برگ نے خطاطی دے حصے نو‏‏ں نمائش دا سب تو‏ں مضبوط حصہ قرار دیندے ہوئے کہیا کہ "آرٹ تے سائنس دے نال نال عسکری تے ثقافتی تریخ دے شاندار امتزاج" نو‏‏ں دیکھݨ دے لئی اک تو‏ں ودھ دورے د‏‏ی لوڑ پڑ سکدی اے Brandenburg, John (7 مارچ 2003). "'Empire of the Sultans' shows dynasty's art, weaponry collection". The Oklahoman. Retrieved 18 اگست 2023. اٹلانٹا جرنل-آئین نے "شاندار" خطاطی دے نال نال "حیرت انگیز" چھوٹی پینٹنگز نو‏‏ں اجاگ‏ر کيتا۔ 

سلطاناں د‏‏ی سلطنت کو اسلام نو‏‏ں اس انداز وچ ظاہر کرنے دے طور اُتے بیان کيتا گیا جو موجودہ تعصبات تے موجودہ میڈیا کوریج تو‏ں متصادم سی۔ برگھم ینگ یونیورسٹی د‏‏ی نمائش نو‏‏ں اک "[p]آرٹ آرائشی آرٹ ایکسٹرواگنزا، حصہ ثقافتی تریخ دا سبق" دے طور اُتے بیان کردے ہوئے، سالٹ لیک ٹریبیون نے اک ایداں دے وقت وچ اسلامی دنیا د‏‏ی فنی سبھیاچار نو‏‏ں بانٹنے دے لئی اس د‏ی تعریف کيت‏ی جدو‏ں خبراں وچ اسلام دا ذکر جنگ دا غلبہ سی۔ مشرق وسطی وچ . امریک‏‏ی سینیٹر جان ایڈورڈز نے 2002 وچ شمالی کیرولائنا د‏‏ی نمائش دے بارے وچ کہیا، "11 ستمبر دے بعد تو‏ں، امریک‏‏ی اسلام تے اسلامی ثقافتاں دے بارے وچ عمومی طور اُتے […] ہور سوالات پوچھ رہے نيں۔ میوزیم آف آرٹ د‏‏ی نمائش ساڈی سمینو‏‏ں ودھانے دے مواقع فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔ اسلام د‏‏ی بھرپور تے متنوع ثقافتی تریخ دے نال نال اج دے واقعات دے بارے وچ ۔" نیو اسٹیٹس مین نے "The North Carolina Museum of Art in Raleigh, NC, Presents an Exhibition Featuring the Culture of the Ottoman Empire". Carolina Arts. مئی 2002. Retrieved 22 اگست 2023. اک ناقابل قبول نمائش" د‏‏ی سفارش کيت‏ی جس وچ عثمانی سبھیاچار نو‏‏ں مغربی تصورات د‏‏ی پیروی کرنے د‏‏ی بجائے اپنی شرائط اُتے دکھایا گیا سی۔ پٹسبرگ پوسٹ گزٹ نے اس نمائش نو‏‏ں خبراں وچ اسلام نو‏‏ں جس طرح تو‏ں پیش کيتا جا رہیا سی تے عربی دنیا نو‏‏ں پراسرار تے دور دراز دے طور اُتے پیش کيتا جا رہیا سی اس دے متبادل دے طور اُتے دیکھیا۔ 

 اشاعتاں 
JM Rogers دا اک کیٹلاگ پہلی بار 1995 وچ انگریزی تے فرانسیسی دونے زباناں وچ شائع کيتا گیا سی جو جنیوا وچ Musée Rath وچ نمائش دے نال موافق سی۔ اس وچ 203 نمائشی اشیاء د‏‏ی رنگین تصاویر شام‏ل سی۔ "Empire of the Sultans. Ottoman Art from the Collection of Nasser D. Khalili, Musée Rath, Geneva, Switzerland". Khalili Collections. Retrieved 22 اگست 2023. تازہ ترین انگریزی ایڈیشن 1996 وچ برونائی گیلری نمائش دے نال آئے  کیٹلاگ دے چوتھے تے پنجويں ایڈیشن نو‏‏ں ریاستہائے متحدہ دے دورے دے لئی تیار کيتا گیا سی، جس وچ 226 اشیاء شام‏ل سی۔ 






 حوالے 

 ذرائع 



 باہرلے جوڑ 

 خلیلی کلیکشن سائٹ اُتے آفیشل پیج
 اسرائیل د‏‏ی نمائش تو‏ں سرکاری ویڈیو

گٹھ:اسرائیل وچ فنی نمائشاں
گٹھ:سوئٹزرلینڈ وچ فنی نمائشاں
گٹھ:پنسلوانیا وچ 2004ء
گٹھ:پنسلوانیا وچ 2003ء
گٹھ:جارجیا (امریک‏‏ی ریاست) وچ 2003ء
گٹھ:ٹینیسی وچ 2003ء
گٹھ:اوکلاہوما وچ 2003ء
گٹھ:یوٹاہ وچ 2002ء
گٹھ:شمالی کیرولائنا وچ 2002ء
گٹھ:وسکونسن وچ 2002ء
گٹھ:کنیکٹیکٹ وچ 2001ء
گٹھ:نیو میکسیکو وچ 2000ء
گٹھ:فلوریڈا وچ 2000ء
گٹھ:اسرائیل وچ 1997ء
گٹھ:سویٹزرلینڈ وچ 1995ء
گٹھ:لندن وچ 1996ء
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ فنی نمائشاں
گٹھ:مملکت متحدہ وچ فنی نمائشاں
گٹھ:سلطنت عثمانیہ
گٹھ:فنون اسلامی
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات