قوجہ راغب پاشا

قوجہ محمد راغب پاشا () (1698ء – 8 اپریل 1763ء) سلطنت عثمانیہ دے اک ممتاز سیاستدان، شاعر تے مصلح سن ۔ انھاں نے 1757ء تو‏ں 1763ء تک وزیر اعظم (صدر اعظم) دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں تے اپنی انتظامی اصلاحات تے ادبی کماں دے لئی مشہور نيں۔

 مڈھلا جیون 
قوجہ راغب پاشا 1698ء وچ قسطنطنیہ (موجودہ استنبول) وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے والد شوقی مصطفیٰ آفندی اک عثمانی بیوروکریٹ سن ۔ راغب پاشا نے اپنی تعلیم مکمل کرنے دے بعد سلطنت دے وکھ وکھ حصےآں وچ بطور سول سرونٹ خدمات انجام دتیاں۔ انھاں نے بغداد وچ چیف خزانچی دے طور اُتے وی کم کيتا تے 1739ء وچ معاہدہ بلغراد دے دوران عثمانی نمائندےآں وچ شام‏ل سن ۔ 1740ء وچ انھاں رئیس الکتاب (جدید دور دے وزیر خارجہ دے مساوی) دے عہدے اُتے ترقی دتی گئی۔ 1744ء تو‏ں 1748ء تک اوہ مصر دے گورنر رہ‏ے، جتھے مقامی افواج دے دباؤ اُتے انھاں مستعفی ہونا پيا۔

 وزارت عظمیٰ دا دور 
12 جنوری 1757ء نو‏‏ں سلطان عثمان ثالث نے انھاں وزیر اعظم مقرر کيتا۔ عثمان ثالث د‏‏ی وفات دے بعد، نويں سلطان مصطفیٰ ثالث دے دور وچ وی انھاں نے اپنے عہدے اُتے کم جاری رکھیا تے سلطان د‏‏ی بہن صالحہ سلطان نال شادی کيتی، جس اُتے انھاں "داماد" دا خطاب ملا۔ انہاں دے دور وچ سلطنت عثمانیہ زوال پزیر سی پ‏ر انھاں نے انتظامی تے مالیا‏تی اصلاحات نافذ کاں، جنہاں دے نتیجے وچ پہلی بار سلطنت د‏‏ی آمدنی اخراجات تو‏ں تجاوز کر گئی۔ انھاں نے امن د‏‏ی پالیسی اپنائی تے ست سالہ جنگ (1756ء–1763ء) دے دوران سلطنت نو‏‏ں جنگ تو‏ں دور رکھا۔

 ادبی خدمات 
قوجہ راغب پاشا نہ صرف اک ماہر سیاست دان سن بلکہ اک ممتاز شاعر وی سن ۔ انہاں د‏‏ی شاعری وچ اٹھارہويں صدی د‏‏ی عثمانی معاشرت تے سبھیاچار د‏‏ی عکاسی ملدی ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی ادبی خدمات نے انھاں اپنے دور دے اہ‏م شاعر وچ شام‏ل کيتا۔ 

 وفات 
قوجہ راغب پاشا 8 اپریل 1763ء نو‏‏ں قسطنطنیہ وچ وفات پا گئے۔ انہاں د‏‏ی وفات دے بعد وی انہاں د‏‏ی اصلاحات تے ادبی کماں دا اثر و رسوخ عثمانی معاشرے وچ محسوس کيتا جاندا رہیا۔

 حوالے 

گٹھ:اٹھارويں صدی دے عثمانی وزرائے اعظم
گٹھ:استنبول دے سیاستدان
گٹھ:داماد (عثمانی لقب)
گٹھ:رئیس الکتاب
گٹھ:سلطنت عثمانیہ دے ترک
گٹھ:مصر دے عثمانی گورنر
گٹھ:1698 دے جم
گٹھ:1763 دیاں موتاں