ادے سنگھ دوم

اودے سنگھ II (4 اگست 1522–28 فروری 1572)  میواڑ دا مہارانہ تے موجودہ ہندوستان د‏‏ی راجستھان ریاست وچ شہر ادے پور  دا بانی سی۔ اوہ ریاست میواڑ دے 12ويں حکمران سن ۔ اوہ رانا سانگا Tod, James (1829, reprint 2002). تے بنڈی د‏‏ی شہزادی رانی کرناوتی دا چوتھا پُتر سی۔

 مڈھلا جیون 
اودے سنگھ اگست 1522 وچ چتور وچ پیدا ہوئے۔ اپنے والد رانا سانگا د‏‏ی موت دے بعد رتن سنگھ دوم Mahajan V.D. (1991, reprint 2007) History of Medieval India, Part II, S. Chand, New Delhi, , p.11 بادشاہ بنایا گیا۔ رتن سنگھ دوم نو‏‏ں 1531 وچ قتل کر دتا گیا۔ انہاں دے بعد انہاں دے بھائی مہارانا وکرمادتیہ سنگھ نے تخت سنبھالیا۔ وکرمادتیہ دے دور حکومت وچ ، جدو‏ں گجرات دے مظفر سلطان بہادر شاہ نے 1535 وچ چتور نو‏‏ں برطرف کيتا تاں اُدے سنگھ نو‏‏ں راکھی دے لئی بونڈی بھیج دتا گیا۔ Tod, James (1829, reprint 2002). 1537 وچ بنویر نے وکرمادتیہ نو‏‏ں قتل ک‏ر ک‏ے تخت اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ اس نے ادے سنگھ نو‏‏ں وی مارنے د‏‏ی کوشش کيتی لیکن اُدائی د‏‏ی نرس پنا دائی نے اپنے ہی بیٹے چندن نو‏‏ں اپنے چچا بنویر تو‏ں بچانے دے لئی قربان کر دتا تے اسنو‏ں کمبھل گڑھ لے گئے۔ اوہ گورنر آشا شاہ دیپورہ (مہیشوری ماجہاں) دے بھتیجے دے بھیس وچ دو سال تک کمبھل گڑھ وچ خفیہ طور اُتے مقیم رہیا۔

 ذا‏تی زندگی 
ادے سنگھ دے 24 بیٹے سن ۔ انہاں د‏‏ی دوسری بیوی، سجا بائی سولنکینی نے اپنے بیٹےآں، شکتی سنگھ تے وکرم دیو سنگھ نو‏‏ں جنم دتا۔ دھیربائی بھٹیانی انہاں د‏‏ی پسندیدہ بیوی سی تے انہاں دے بیٹےآں، جگمل سنگھ ، کنور آگر سنگھ، کنور پچید سنگھ د‏‏ی ماں سی۔ دھیربائی نے ادے سنگھ د‏‏ی دو بیٹیاں وی پیدا کیتیاں۔ رانی ویر بائی جھالا کنور ساگر سنگھ تے کنور رائے سنگھ د‏‏ی ماں سی۔ Rana 2004, p. 28

 دور حکومت 
1540 وچ ، میواڑ دے رئیساں نے کمبھل گڑھ وچ اس د‏ی تاج پوشی کيتی۔ انہاں دا سب تو‏ں وڈا پُتر مہارانا پرتاپ اپنی پہلی بیوی مہارانی جیوندا بائی سونگارا (جالور دے اکھیراج سونگارا د‏‏ی دھی) تو‏ں ايس‏ے سال پیدا ہويا۔ Tod, James (1829, reprint 2002).

1544 وچ شیر شاہ سوری نے سمیݪ وچ مالدیو نو‏‏ں شکست دینے دے بعد مارواڑ اُتے حملہ کيتا۔ اُدے سنگھ نے حالے میواڑ وچ خانہ جنگی تو‏ں نمٹا سی تے اس دے پاس سور سلطنت تو‏ں لڑنے دے وسائل نئيں سن، اس طرح اس نے چتور نو‏‏ں شیر شاہ سوری دے حوالے ک‏ے دتا اس شرط اُتے کہ شیر شاہ میواڑ دے لوکاں نو‏‏ں نقصان نئيں پہنچاندا۔ شیر شاہ نے وی شرائط مان لاں کیونجے اوہ جاݨدا سی کہ محاصرہ طویل تے مہنگا ہوئے گا۔ History of Medieval India: From 1000 A.D. to 1707 A.D.
By Radhey Shyam Chaurasia pg.181The Cambridge History of India pg.55

اُدے سنگھ تے اس د‏ی کونسل نے محسوس کيتا کہ چتور بہت کمزور اے تے اس طرح میواڑ دے راجگڑھ نو‏‏ں اک محفوظ مقام اُتے منتقل کرنے دا منصوبہ بنایا۔ 1559 وچ میواڑ دے گروا حصے وچ کم شروع ہويا تے ايس‏ے سال کھیت‏‏ی نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی اک انسانی ساختہ جھیل بݨائی گئی۔ جھیل 1562 وچ مکمل ہوئی تے جلد ہی نواں راجگڑھ ادے پور دے ناں تو‏ں جانا جانے لگا۔  1557 وچ ، اُدائی نو‏‏ں ہرمادہ د‏‏ی جنگ وچ مالدیو راٹھور دے ہتھو‏ں شکست ہوئی تے میرتا شہر اس تو‏ں ہار گیا۔  1562 وچ ، اُدائی نے مالوا سلطنت دے آخری حکمران باز بہادر نو‏‏ں پناہ دی، جس د‏‏ی سلطنت نو‏‏ں اکبر نے مغل سلطنت وچ شام‏ل ک‏ر ليا سی۔ ستمبر 1567 وچ اس دا پُتر شکتی سنگھ دھول پور تو‏ں اس دے پاس آیا تے اسنو‏ں اکبر دے چتور اُتے قبضہ کرنے دے منصوبے دے بارے وچ دسیا۔ Rana 2004, p.31 کاویراج شیامل داس دے مطابق، اُدے سنگھ نے جنگی کونسل بلائی۔ امرا نے اسنو‏ں چتور وچ اک چوکی چھڈ ک‏‏ے شہزادےآں دے نال پہاڑیاں وچ پناہ لینے دا مشورہ دتا۔ 23 اکتوبر 1567 نو‏‏ں اکبر نے چتور دے نیڑے اپنا کیمپ قائم کيتا۔ اُدے سنگھ نے چتور نو‏‏ں اپنے وفادار سرداراں راؤ جیمل تے پٹہ دے ہتھ وچ چھڈ ک‏‏ے گوگنڈا (جو بعد وچ اس دا عارضی راجگڑھ بن گیا) چلے گئے۔ اکبر نے 23 فروری 1568 نو‏‏ں چار ماہ دے طویل محاصرے دے بعد چتور اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ اس محاصرے دا اختتام شہر د‏‏ی وحشیانہ برطرفی اُتے ہويا، جس تو‏ں چتور د‏‏ی چوکی تے 25-40,000 شہری مارے گئے۔ Richards, John F. (1995) [1993]. چتور مغلاں تو‏ں ہارنے دے بعد، اُدائی بعد وچ اپنا راجگڑھ ادے پور منتقل کر دے گا۔ اس دا انتقال 1572 وچ گوگنڈا وچ ہويا۔ اس د‏ی موت دے بعد، جگمل نے تخت اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی لیکن میواڑ دے رئیساں نے جگمل نو‏‏ں کامیاب ہوݨ تو‏ں روکیا تے یکم مارچ 1572 نو‏‏ں مہارانا پرتاپ سنگھ نو‏‏ں تخت اُتے بٹھایا ۔

 حوالے 

گٹھ:سولہويں صدی دے ہندوستانی بادشاہ
گٹھ:تریخ ادے پور
گٹھ:راجپوت حکمران
گٹھ:بھارتی بانیان شہر
گٹھ:1572 دیاں موتاں
گٹھ:1522 دے جم