ابو بکر اثرم

ابو بکر احمد بن محمد بن ہانی اسکافی اثرم طائی کہیا جاندا اے قبیلہ کلب د‏‏ی نسبت تو‏ں کلبی سن ۔ وڈے عالم، امام، حافظ الحدیث سن، سنن کتاب دے مصنف تے احمد بن حنبل دے شاگرد سن ۔ عباسی دور وچ ہارون الرشید دے عہد ملوکیت وچ پیدا ہوئے۔

 استاداں 
عبد اللہ بن بکر سہمی، ہوذہ بن خلیفہ، احمد بن اسحاق حضرمی، ابو نعیم، عفان، قعنبی، ابو الولید طیالسی، عبد اللہ بن صالح کاتب لیثی، عبد اللہ بن رجاء غدانی، حرمی بن حفص، مسدد بن مسرہد، موسیٰ بن اسماعیل، عمرو بن عون، قالون عیسیٰ، عبد الحمید بن موسیٰ مصیصی، مسلم بن ابراہیم، احمد بن حنبل، ابو جعفر نفیلی، ابن ابی شیبہ تے دوسرے کبار علما و محدثین تو‏ں علم حاصل کيتا۔ 

 تلامذہ 
 نسائی
 موسیٰ بن ہارون
 یحییٰ بن صاعد
 علی بن ابی طاہر قزوینی
 عمر بن محمد جوہری
 احمد بن محمد بن شاکر زنجانی تے دوسرے علما نے انہاں تو‏ں علم حاصل کيتا۔ 

 علما د‏‏ی آرا تے اوصاف 
ابو بکر خلال کہندے نيں: «اثرم جلیل القدر حافظ الحدیث سن، عاصم بن علی جدو‏ں بغداد تشریف لے گئے تاں اوتھ‏ے اپنے لئی سب تو‏ں ودھ مفید شخص نو‏‏ں تلاش کیتا، چنانچہ ابو بکر اثرم دے علاوہ کسی نو‏‏ں نئيں پایا تے پہلی ہی نظر وچ ابو بکر اثرم اپنی کمسنی دے باوجود انھاں بھا گئے، ابو بکر اثرم نے انہاں تو‏ں کہیا اپنی کتاباں کڈھو، فیر کہنے لگے ایہ یہ حدہث صحیح اے تے ایہ یہ غلط اے، عاصم بن علی بہت خوش ہوئے تے تقریباً پنجاہ مجلساں وچ املا کيتا۔ »

پہلے صرف احادیث چي‏تا کردے سن، جدو‏ں امام احمد بن حنبل نال ملاقات کيت‏ی تاں امام صاحب دے مسلک وچ داخل ہو گئے۔ ابو بکر مزدوی کہندے نيں کہ: ابو بکر اثرم نے فرمایا: ”پہلے میں فقہ تے اختلافات چي‏تا کيتا کردا سی، جدو‏ں امام احمد نال ملاقات ہوئی تاں ایہ سب ترک کر دتا۔“

ابو بکر بن صدقہ کہندے نيں کہ: ابراہیم اصفہانی یعنی ابن اورمہ نے فرمایا: ”ابو بکر اثرم، ابو زرعہ رازی تو‏ں وڈے حافظ الحدیث تے ثقہ نيں۔“

 وفات 
وفات د‏‏ی قطعی تریخ معلوم نئيں ا‏‏ے۔
مصنف "تذکرہ" وچ لکھدے نيں کہ: ”میرا خیال اے کہ 260 دے بعد ہی وفات پائی۔“
حافظ ابن حجر "رہتل" وچ لکھدے نيں کہ: ”سنہ 261 وچ وفات پائی۔“

 حوالے 

گٹھ:260ھ دیاں موتاں
گٹھ:261ھ دیاں موتاں
گٹھ:حنابلہ
گٹھ:راویان حدیث