سید معین الرحمٰن

ڈاکٹر سید معین الرحمٰن (پیدائش: ۵ نومبر، ۱۹۴۲ءڈاکٹر سید معین الرحمٰن، بائیو ببلوگرافی ڈاٹ کم، پاکستان - وفات: ۱۵ اگست، ۲۰۰۵ء) اردو زبان دے نامورنقاد، ادیب، محقق تے گورنمنٹ کالج لاہور وچ شعبہ اردو دے پروفیسر سن ۔ اوہ غالب اُتے تحقیق دے حوالے شہرت رکھدے سن ۔ انہاں دیاں لکھتاں نقوشِ غالب، غالب تے انقلابِ ستاون، بازیافت غالب، یونیورسٹیاں وچ اقبال دا تحقیقی و توضیحی مُطالعہ، اُردو ڈراما - فن تے منزلاں، جہانِ اقبال تے غالب دا علمی سرمایہ اردو ادب وچ بلند مقام رکھتاں نيں۔

 حالات زندگی 
سید معین الرحمٰن ۵ نومبر، ۱۹۴۲ء نو‏‏ں بھٹنڈہ، ریاست پٹیالہ، صوبہ پنجاب (برطانوی ہند) وچ پیدا ہوئے۔ڈاکٹر محمد منیر احمد سلیچ، وفیات مشاہیر لاہور، قلم فاؤنڈیشن انٹرنیشنل، لاہور، 2018ء، ص 374 ۱۹۵۹ء وچ بہاول کالج بہاولنگر تو‏ں انٹرمیڈیٹ، ۱۹۶۱ء وچ اردو کالج کراچی تو‏ں بی اے، ۱۹۶۳ء وچ اردو لا کالج کراچی تو‏ں ایل ایل بی، ۱۹۶۴ء وچ کراچی یونیورسٹی تو‏ں ایم اے (اردو)،۱۹۷۲ء وچ سندھ یونیورسٹی تو‏ں پی ایچ ڈی د‏‏ی سند حاصل کیتیاں۔ اوہ گورنمنٹ کالج بہاولنگر وچ شعبہ اردو دے لیکچرار مقرر ہوئے۔ ۱۹۶۵ء وچ اورینٹل کالج لاہور وچ اردو دے لیکچرار، ۱۹۶۷ء تو‏ں ۱۹۷۳ء تک ایف سی کالج لاہور وچ اردو بولی دے لیکچرار، ۱۹۷۴ء تو‏ں ۱۹۸۱ء تک گورنمنٹ کالج فیصل آباد وچ پروفیسر و صدر شعبہ اردو، ۲۵ فروری ۱۹۸۱ء تو‏ں ۴ نومبر ۲۰۰۲ء تک گورنمنٹ کالج لاہور وچ پروفیسر و صدر شعبہ اردو د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ اوہ شعبہ اردو گورنمنٹ کالج لاہور دے مجلے تحقیق نامہ دے مدیر وی رہ‏‏ے۔ ڈاکٹر معین الرحمٰن ۴ نومبر ۲۰۰۲ء نو‏‏ں گورنمنٹ کالج لاہور تو‏ں ڈین فیکلٹی آف آرٹس دے منصب تو‏ں سبکدوش ہوئے۔ایم آر شاہد، لاہور وچ مدفون مشاہیر (جلد دوم)، الفیصل ناشران و تاجرانِ کتاباں، لاہور، جون 2008ء، ص 81

 لکھتاں 
ڈاکٹر معین الرحمٰن کثیر اللکھتاں مصنف سن ۔ اوہ غالب تے اقبال اُتے تحقیق دے حوالے تو‏ں شہرت رکھدے سن ۔ انہاں د‏‏ی تھلے لکھے لکھتاں شائع ہو چکیاں نيں:
 بابائے اُردو - احوال و آثار (۱۹۶۲ء)
 نقدِ عبدالحق (۱۹۶۸ء)
 اشاریۂ غالب (۱۹۶۹ء)
 قائد اعظم اور لائل پور (۱۹۷۲ء)
 غالب اور انقلابِ ستاون (۱۹۷۴ء)
 جامعات میں اقبال کا تحقیقی و توضیحی مطالعہ (۱۹۷۷ء)
 غالب پیمائی 
 غالب کا علمی سرمایہ (۱۹۸۹ء)
 اُردو تحقیق یونیورسٹیوں میں (۱۹۸۹ء)
 نقوشِ غالب (۱۹۹۵ء)
 بابائے اردو، خدمات اور فرمودات (۱۹۹۶ء)
 تحقیق نامہ غالب (۱۹۹۸ء)
 دیوانِ غالب نسخہ خواجہ (۱۹۹۸)
 یادگارِ عبد الحق (۲۰۰۲ء)
 آپ بیتی رشید احمد صدیقی (ترتیب)
 سید وقار عظیم
 غالبیات کا تحقیقی مطالعہ
 مطالعۂ یلدرم
 جہانِ اقبال
 لطائفِ غیبی
 دل کی کتاب (ترتیب)
 اُردو ڈراما - فن اور منزلیں
 فورٹ ولیم کالج
 بازیافت غالب
 سرفراز اقبال

 وفات 
ڈاکٹر معین الرحمٰن ۱۵ اگست ۲۰۰۵ء نو‏‏ں لاہور وچ وفات پا گئے۔ انہاں د‏‏ی آخری آرام گاہ قبرستان میانی صاحب، لاہور وچ ا‏‏ے۔

 حوالے 

گٹھ:1942 دے جم
گٹھ:6 نومبر د‏‏یاں پیدائشاں
گٹھ:15 اگست د‏‏ی وفیات
گٹھ:2005 دے جم
گٹھ:۱۹۴۲ دے جم
گٹھ:۶ نومبر د‏‏یاں پیدائشاں
گٹھ:۱۵ اگست د‏‏ی وفیات
گٹھ:۲۰۰۵ دے جم
گٹھ:اردو ادبی ناقد
گٹھ:ویہويں صدی دے اردو مصنفاں
گٹھ:اردو محققاں
گٹھ:اردو تنقید نگار
گٹھ:لاہور وچ وفات پانے والیاں شخصیتاں
گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان