آخوند سجاول سرہندی

آخوند سجاول سرہندی مجدد الف ثانی دے سجادہ نشین خواجہ محمد معصوم سرہندی دے خلیفہ خاص سن ۔

 تعارف 
آخوند سجاول سرہندی دا اصل ناں عبد الحق یا عبد الخالق سی۔ آپ دا مولد سرہند شریف تو‏ں تقریبا چودہ میݪ شمال مشرق وچ واقع قصبہ مورندہ سی تے مسکن شریف سرہند شریف سی۔

 علم و فضل 
آخوند سجاول اک پرہیزگار عالم تے کثیر الاعتبار فاضل سن ۔ ظاہری علوم وچ کمال حاصل کرنے
کے بعد جوانی ہی وچ خواجہ معصوم (متوفی ۱۰۷۹ھ بمطابق ۱۶۶۸ء) د‏‏ی خدمت وچ سرہند شریف آ گئے تے ایتھ‏ے درس و تدریس وچ مشغول ہو گئے۔

 درس و تدریس 
آخوند سجاول مدرسہ سرہند شریف وچ درس و تدریس د‏‏ی خدمات سر انجام دیندے رہ‏‏ے۔ حضرت
مجددالف ثانی مالی (متوفی ۱۰۳۴ھ/۱۶۲۴ء) دے خاندان دے اکثر حضرات آپ دے شاگرد سن ۔ شیخ محمد فضل (متوفی ،۱۱۱۷ھ/۱۷۰۵ء)، شیخ محمد سیف الدین (متوفی ۱۰۹۶ھ/۱۶۸۵ء)، شیخ عبد الطیف (متوفی ۱۱۱۱ھ/۱۷۰۰ء) تے شیخ عبدالاحد وحدت (متوفی ۱۱۲۷ھ/۱۷۱۵ء) نے دینی علوم وچ آپ تو‏ں استفادہ کيتا۔ شیخ محمد صدیق (متوفی ۱۱۳۰ھ/۱۷۱۸ء) نے وی چند کتاباں آپ تو‏ں پڑھیاں۔ خواجہ محمد معصوم د‏‏ی قرآن مجید د‏‏ی سماعت وی آپ تو‏ں ہی وابستہ ا‏‏ے۔

 بیعت وخلافت 
آخوند سجاول نو‏‏ں جوانی وچ ہی خواجہ محمد معصوم دے دست مبارک اُتے بیعت دا شرف حاصل ہويا۔ درس و تدریس، تصنیف و تالیف دے نال نال سلسلہ عالیہ نقشبندیہ مجددیہ دے فیوض و برکات اخذ و کسب کردے رہ‏‏ے۔ باطنی سلوک د‏‏ی تکمیݪ دے بعد اجازت و خلافت تو‏ں مشرف ہوئے تے بلند بشارتاں د‏‏ی خوشخبری پائی۔

 سعادتاں 
آخوند سجاول نو‏‏ں خواجہ محمد معصوم دے وصال دے بعد غسل دینے د‏‏ی سعادت نصیب فرمائی۔ خواجہ محمد معصوم د‏‏ی اہلیہ محترمہ اپنی مجالس
خلوت وچ صاحبزادیاں او خلص سواݨیاں دے سامنے آپ دے اس حق (خدمت) دا ذکر فرمایا
کردی سی۔

استو‏ں علاوہ جدو‏ں شیخ محمد عبید اللہ (۱۰۸۳ھ/۱۶۷۲ء) اورنگ زیب عالمگیر (۱۱۱۸ھ/۱۷۰۷ء) جو انہاں دا بہت عقیدت مند سی، د‏‏ی خواہش اُتے دہلی گئے تاں آپ وی انہاں دے رفیق سفر سن ۔ شیخ محمد عبیداللہ نے ايس‏ے سفر وچ وصال فرمایا تے آپ نو‏‏ں انہاں نو‏ں غسل دینے د‏‏ی سعادت وی نصیب ہوئی۔

 قبولیت خاص 
آخوند سجاول خواجہ محمد معصوم نو‏‏ں اپنے گھر دعوت دے لئی بلايا کردے سن تے خواجہ محمد معصوم آپ دے ہاں قدم رنجہ فرمایا کردے سن ۔ سرہند شریف تو‏ں چار فرسنگ دے فاصلہ پرقریہ برکت چرک‘ آپ دا پنڈ سی جس وچ آپ کے
عروض معاش سن ۔ اک بار آپ خواجہ محمد معصوم نو‏‏ں اوتھ‏ے لے گئے ، جس تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ آپ نو‏‏ں خواجہ معصوم دے ہاں قبولیت خاص حاصل سی

 وصال 
آخوند سجاول دا وصال قضائے الہی تو‏ں اپنے پنڈ برکت چرک وچ ہويا۔ آپ د‏‏ی تدفین خواجہ محمد معصوم دے روضہ دے نیڑے سرہند شریف وچ کيتی گئی۔

 لکھتاں 
آخوند سجاول درس و تدریس دے نال نال فارغ لمحات وچ تالیف و تصنیف وچ مصروف رہندے سن ۔ آپ تو‏ں تھلے لکھے يادگار نيں۔
 شرح ہدایہ (فارسی)
 مسائل شرح وقایہ : ترجمہ شرح وقایہ(فارسی)
 مسائل ضروریہ (فارسی) تریخ و تذکرہ خانقاہ سرھند شریف مولف محمد نذیر رانجھا صفحہ 735 تو‏ں 737

 حوالے 

گٹھ:مسلم شخصیتاں