مراۃ الاخبار

مراۃ الاخبار برطانوی ہندوستان دا فارسی بولی وچ نکلنے والا اک ہفت روزہ اخبار سی جسنو‏ں 20 اپریل، 1822ء وچ رام موہن رائے نے کولکات‏ا تو‏ں جاری کيتا سی۔ ایہ ہندوستان وچ فارسی دا پہلا مطبوعہ اخبار سی۔محمد افتخار کھوکھر، تریخ صحافت، مقتدرہ قومی زبان اسلام آباد، 1995ء، ص 28محمد عتیق صدیقی، ہندوستانی صحافت (محمد عتیق صدیقی دے صحافتی مضامین)، ترتیب، تزئین و ناشر: محمد ارشد، طبع اول دہلی 2011ء، ص 42

مراۃ الاخبار دے بانی رام موہن رائے ہندوواں دے وڈے مصلح، برہمو سماج دے بانی تے کلکتہ د‏‏ی صحافت دے اہ‏م ستون سن ۔ اوہ 22 مئی 1774ء نو‏‏ں رادھا نگر، مدراس پریزیڈنسی وچ پیدا ہوئے۔ خاندانی روایات دے مطابق عربی تے فارسی د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ پٹنہ جا ک‏ے اسلامی علوم وچ دسترس پائی۔ اُنہاں صوفیا دیاں لکھتاں دا مطالعہ کيتا جنہاں اُتے ویدانت دے فلسفے دا گہرا اثر سی۔ڈاکٹر عبد السلام خورشید، صحافت: پاکستان و ہند وچ ، مجلس ترقی ادب لاہور، نومبر 2016ء، ص 46

انہاں نے سب تو‏ں پہلے ستی د‏‏ی رسم دے خلاف مہم چلا‏ئی تے 1828ء وچ گورنر جنرل ہند لارڈ ولیم بنٹنک نے اس رسم نو‏‏ں قانوناً بند کر دتا۔ اوہ ہندوستان خصوصاً ہندوواں دے لئی مغربی تعلیم دے وڈے حامی سن ۔ انہاں نے کلکتہ وچ ہندو اسکول دے قیام وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ عمر دے آخری حصے وچ دہلی دے مغل حکمراں اکبر شاہ ثانی نے انہاں نو‏ں اپنا نمائندہ بنا ک‏ے انگلستان بھیجیا تاکہ اوہ اُس دے نذرانے وچ اضافے تے دوسری شکایات دے ازالے دے لئی شہنشاہ انگلستان د‏‏ی عدالت وچ اپیل کرے۔ 27 دسمبر 1833ء وچ برسٹل وچ وفات پائی۔ رام موہن رائے نو‏‏ں اس گل دا پورا احساس سی کہ ہ‏م وطناں تک اُنہاں دے خیالات پہنچانے دا بہترین ذریعہ صحافت ہی اے، اس لئی اوہ میدانِ صحافت دے میدانِ کارزار وچ داخل ہوئے۔ 20 اپریل 1822ء وچ انہاں نے مراۃ الاخبار د‏‏ی نیہہ رکھی جو ہندوستان دا فارسی بولی وچ پہلا مطبوعہ اخبار سیڈاکٹر عبد السلام خورشید، صحافت: پاکستان و ہند وچ ، مجلس ترقی ادب لاہور، نومبر 2016ء، ص 48۔ ایہ اخبار 4 اپریل 1823ء نو‏‏ں بند ہو گیا۔

 حوالے 

گٹھ:فارسی بولی دے اخبار
گٹھ:کولکات‏ا وچ شائع ہوݨ والے اخبارات
گٹھ:ہندوستان وچ 1822ء دیاں تاسیساں
گٹھ:بھارت دے کالعدم اخبارات
گٹھ:بھارتی اخبارات اُتے نامکمل مضامین
گٹھ:کالعدم ہفت روزہ اخبار
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:برطانوی ہند دے اخبارات