ابن بشکوال

ابو قاسم خلف انصاری خزرجی ابن عبد الملک اندلسی قرطبی، آپ اندلس دے اک مشہور و معروف قاضی تے مؤرخ سن، آپ د‏‏ی پیدائش 3 ذی الحجہ بروز سوموار 494ھ بمطابق 30 ستمبر 1101ء وچ قرطبہ وچ ہوئی تے آپ نے بروز بدھ 8 رمضان المبارک 578ھ بمطابق 5 جنوری 1183ء وچ قرطبہ وچ وفات پائی۔ 
 حالات زندگی 
آپ د‏‏ی پیدائش قرطبہ وچ ہوئی تے اوتھے مقیم سن تے اوتھے وفات پائی۔آپ بہت وڈے مصنف سن آپ د‏‏ی پنجاہ تو‏ں ودھ کتاباں نيں، جنہاں وچ سب تو‏ں ودھ مشہور کتاب الصلہ اے، جس وچ آپ نے اندلس دے نامور شخصیتاں د‏‏ی سوانح حیات جمع کی، انہاں دے ناں حروف تہجی تو‏ں ترتیب دتے ۔ آپ دے شیخاں وچ ابو ولید بن رشد، ابو بحر اسدی تے ابو بکر بن عربی شام‏ل نيں۔ ابن الابار نے اپنی بعض کتاباں وچ ابن بشکوال دے ہور کماں دا ذکر کيتا اے، جداں مثل الاخبار قرطبہ "، كتاب الفائدے المنتخبة والحكايات المستغربة " منتخب فائدے د‏‏ی کتاب تے حیران کن کہانیاں، جو تریخ د‏‏ی کتاب تو‏ں منتخب فائدے د‏‏ی کتاب دا خلاصہ ا‏‏ے۔ مختصر لكتاب المنتخب من تاريخ الرؤساء والفقهاء والقضاة بطليطلة" ایہ ابو جعفر بن مطاہر د‏‏ی تریخ صدور، فقہا تے قاضی الطیطلہ" تو‏ں کتاب المخطاب دا خلاصہ اے تے بہت ساریاں دوسری کتاباں جنہاں وچو‏ں اسيں صرف انہاں دے ناں جاݨدے نيں۔۔ اس نے اپنے ملک وچ حالات نو‏‏ں سنبھالنے دے لئی قاضی دا انتخاب کيتا تے اس نے اشبیلیہ دے کچھ علاقےآں وچ قاضی ابوبکر بن العربی دے لئی عدلیہ دا انتظام سنبھالیا، لیکن اس د‏ی بوہت‏ے توجہ علم حاصل کرنے تے خطوط تے کتاباں لکھݨ اُتے مرکوز سی

 کتاب الصلہ 
یہ اندلس د‏‏ی تریخ دے سلسلے وچو‏ں اک دوسری قسط د‏‏ی نمائندگی کردی اے، جو کہ (ابن الرضی دا سلسلہ) اے، جو 403ھ وچ فوت ہوئے، کتاب (تاريخ علماء الأندلس) دے مصنف سن ۔ جس اُتے ابن بشکوال نے اپنی کتاب (الصلہ) نو‏‏ں ضمیمہ بنایا، اس دے بعد ابن الابار نے 658ھ وچ وفات پائی تے اس نے اپنی کتاب (تكملة الصلة) تے مرقشی لکھی۔ انہاں د‏‏ی وفات سنہ 703ھ وچ ہوئی، چنانچہ اس نے اپنی کتاب (الذيل والتكملة على الموصول والصلة) لکھی۔ ابن بشکوال نے 534ھ وچ الصلہ لکھنا مکمل کیا: ابن بشکوال نے وکھ وکھ اصناف وچ پنجاہ لکھتاں لکھياں جنہاں وچ سب تو‏ں اہ‏م کتاب الصلہ سی تے اس د‏ی صنعت دے لوک اس وچ اکیلے انہاں تو‏ں جھگڑا نئيں کردے سن تے نہ ہی اس دے اگے ہوݨ د‏‏ی فضیلت دا انکار کردے سن، بلکہ اس تو‏ں استفادہ کرنے وچ عدل رکھدے سن ۔ اس د‏ی طرف تو‏ں، تے اوہ اپنے شیخاں وچو‏ں اک سمجھیا جاندا اے، اس نے اس وچ اپنی دلچسپی نو‏‏ں اہلِ اندلس تو‏ں فقہ تے حدیث د‏‏ی تلاش وچ مرکوز کیتا، جو اس وچ رہندے سن، یا اسنو‏ں چھڈ چکے سن ۔ انہاں د‏‏ی کتاب وچ انہاں د‏‏ی خبراں دے کئی قصے شام‏ل سن ۔ ابن بشكوال مركز دراسا الأندلس، تاريخ الولوج 6 أبريل 2012 

 لکھتاں 
ابن بشکوال اک مشہور مصنف سن ۔ آپ نے بوہت سارے کتاباں مرتب کيتياں تے انہاں وچو‏ں کچھ اسيں تک نئيں پہنچے نيں تے انہاں وچو‏ں کچھ موجود نيں لیکن شائع نئيں ہوئیاں نيں۔:"محدث الأندلس الحافظ المؤرخ أبو القاسم بن بشكوال (578هـ) شخصيته ومؤلفاته" د.علي قاسم سعيد "كتاب الصلة" تحقيق: شريف أبو العلا بدوي صفحة 20

 الصلة في علماء الأندلس.
 الحكايات المستغربة (بیس جلداں) جنہاں وچو‏ں صرف چند ہی گراناڈا لائبریری تو‏ں لوٹے جانے دے بعد بچ پائے، تے اس کتاب د‏‏ی صرف اک کاپی ویٹیکن وچ موجود اے .
 غوامض الأسماء المبهمة (عشرة أجزاء)
 كتاب معرفة العلماء الأفاضل (واحدٌ وعشرون جزء)
 طرق حديث المغفر (ثلاثة أجزاء)
 القربة إلى الله بالصلاة على نبيه (جزء واحد كبير)
 من روى الموطأ عن مالك (جزئان)
 اختصار تاريخ أبي بكر القشي (تسعة أجزاء)
 أخبار سفيان بن عيينة (جزء واحد كبير)
 أخبار ابن المبارك (جزئان)
 أخبار الأعمش (ثلاثة أجزاء)
 أخبار النسائي (جزء)
 أخبار زيادة بن شبطون (جزء)
 أخبار المحاسبي (جزء)
 أخبار أبي القاسم (جزء)
 أخبار إسماعيل القاضي (جزء)
 أخبار ابن وهب (جزء)
 أخبار أبي المطرف عبردالرحمن بن مرزوق القنازعي (جزء)
 قضاة المغرب (ثلاثة أجزاء)
 طرق من كذب علي (جزء)
 معجم الشيوخ
 المحاسن والفضائل في معرفة العلماء الأفاضل (واحد وعشرين جزءاً)
 زهاد الأندلس وأئمتها
 التنبيه والتعيين لمن دخل الأندلس من التابعين
 قضاة قرطبة (ثلاثة أجزاء)
 اختصار تاريخ أبي بكر القُبَّشي (تسعة أجزاء)
 شيوخ الفقيه الحافظ أبي عُمر بن عبد البَرّ النَّمَري
 تسمية شيوخ الشّارِقي
 الاختلاف في اسم أبي هريرة رضي الله عنه (جزء)
 مناقب يزيد بن هارون
 مناقب عبد الرزاق الصَّنْعان
 مناقب أبي عُبيد القاسم بن سَلاّم
 مناقب ابن مَعين
 أخبار المُحَاسِبي (جزء)
 أخبار أبي دواد السِّجِسْتان
 أخبار أبي بكر بن أبي خَيْثمة
 أخبار أبي عيسى التِّرمذي
 أخبار إبراهيم الحَرْبي
 أخبار أبي وَهْب الزاهد (جزء)
 أخبار أبي المُطَرِّف القَنَازِعي (جزء)
 المسلسلات (جزء)
 طُرُق حديث المِغْفَر (ثلاثة أجزاء)
 كتاب المستغيثين با الله تعالى عند المهمات والحاجات والمُتَضَرِّعين إليه سبحانه بالرغبات والدعوات وما يسّر الله الكريمُ لهم من الإجابات والكرامات
 الآثار المَرْوِيّة في فضل الأطعمة السَّرِيّة والآلات العِطْرِيّة
 الذيل على جزء بقِيّ بن مَخْلد في الحَوْض والكَوْثَر
 الزيادات على كتاب الاستدراك على أبي عُمر بن عبد البَر الحافظ في كتابه الاستيعاب في الصحابة رضي الله عنهم أجمعين لابن الأمين القُرْطُب
 وفات 
آپ نے 8 رمضان المبارک بروز بدھ 578ھ بمطابق 5 جنوری 1183ء وچ قرطبہ وچ وفات پائی۔
 حوالے 

گٹھ:1183 دیاں موتاں
گٹھ:بارہويں صدی دے مؤرخین
گٹھ:اسلام دے مؤرخین
گٹھ:اندلس دے مورخین
گٹھ:مسلم قاموس نگار شخصیتاں
گٹھ:قرطبہ وچ پیدا ہوݨ والیاں شخصیتاں
گٹھ:1101 دے جم
گٹھ:بارہويں صدی دے عرب مصنفاں
گٹھ:مسلما‏ن علما
گٹھ:محدثین
گٹھ:بارہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:قرطبہ، اندلس دیاں شخصیتاں
گٹھ:اشبیلیہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:اندلسی شخصیتاں
گٹھ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالے
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ پیشہ ورانہ زبان
گٹھ:صفحات مع استعمال P20 خاصیت
گٹھ:29 ستمبر د‏‏ی پیدائشاں
گٹھ:494ھ دے جم
گٹھ:578ھ دیاں موتاں
گٹھ:قرطبہ د‏‏ی وفیات