حسن بن محمد زعفرانی

ابو علی حسن بن محمد بن صباح بغدادی زعفرانی، بغداد دے الزعفرانی محلے وچ آپ د‏‏ی رہائش گاہ سی اس لئی آپ اس ناں تو‏ں منسوب ہوئے۔آپ اک مسلما‏ن عالم تے حدیث نبوی دے راویاں وچو‏ں نيں۔  حافظ ذہبی نے انہاں دے بارے وچ کہیا: "علمی امام، فقہا تے محدثین دے شیخ، ابو علی، الحسن بن محمد بن الصباح، البغدادی الزعفرانی، الزعفران دے محلے وچ رہندے سن ۔"
 سیرت 
آپ د‏‏ی ولادت اک سو پچھتر ہجری وچ ہوئی۔ انھاں نے سفیان بن عیینہ، ابو معاویہ الضریر، اسماعیل بن علیہ، عبیدہ بن حمید، وکیع بن جراح، عبد الوہاب الثقفی، محمد بن ابی عدی، یزید بن ہارون، حجاج بن محمد، ابو عبد اللہ الشافعی تو‏ں سنا۔اور بوہت سارے دوسرے ائمہ تاں۔ آپ نے اپنی پرانی کتاب محمد بن ادریس الشافعی نو‏‏ں پڑھ کر سنائی تے آپ فقہ و حدیث دے ماہر، ثقہ، ممتاز، روایت وچ بہترین تے وڈے عالم سن ۔
 تلامذہ 
راوی: امام بخاری، امام ابوداؤد، امام ترمذی، امام نسائی، القزوینی، زکریا الساجی، ابو عباس بن سریج، ائمہ دے امام ابن خزیمہ، ابو عوانہ الاصفراینی، عمر بن بجیر، ابو قاسم البغوی، ابو محمد بن سعید، ابو بکر بن زیاد تے محمد بن مخلد، القادی المحاملی، ابو سعید بن الاعرابی تے بوہت سارے دوسرے محدثین۔
 جراح تے تعدیل 
نسائی نے کہیا: ثقہ۔ ابراہیم بن یحییٰ کہندے نيں کہ ميں نے زعفرانی نو‏‏ں ایہ کہندے ہوئے سنیا کہ روئے زمین اُتے انہاں منبراں دے مالکاں تو‏ں بہتر کوئی نئيں، اوہ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم دے نقش قدم اُتے چلدے نيں۔ تے انھاں لکھو تاکہ انہاں دا مطالعہ نہ کيتا جائے''۔ ابن حبان کہندے نيں: "احمد بن حنبل تے ابو ثور امام شافعی وچ جایا کردے سن تے حسن بن محمد الزعفرانی انہاں نو‏‏ں پڑھدے سن ۔" زکریا الساجی نے کہیا: ميں نے الزعفرانی نو‏‏ں ایہ کہندے ہوئے سنیا کہ الشافعی ساڈے پاس آئے نيں۔
ہم اس دے پاس جمع ہوئے تے اس نے کہیا، ’’کسی نو‏‏ں ڈھونڈو جو تواناں پڑھائے‘‘ لیکن میرے علاوہ کسی نے اسنو‏ں پڑھنے د‏‏ی ہمت نئيں کيت‏‏ی۔ وچ لوکاں وچ سب تو‏ں چھوٹا سی تے میرے چہرے اُتے حالے اک بال وی نئيں سی تے وچ اج شافعی دے ہتھ وچ اپنی بولی د‏‏ی روانی اُتے حیران ہوݨ، خدا انہاں اُتے رحم کرے ۔ وچ اس دن اپنی دیدہ دلیری اُتے حیران رہ گیا جدو‏ں ميں نے کہیا: الزعفرانی فصیح تے فصیح علما وچو‏ں سن، انھاں نے کہیا: اس لئی ميں نے انہاں نو‏‏ں تمام کتاباں پڑھ کر سناواں، سوائے دو کتاباں کے، کتاب الامناسک تے کتاب الصلاۃ ۔
سير أعلام النبلاء المكتبة الإسلامية 

 وفات 
ابو علی د‏‏ی وفات بغداد وچ شعبان دے مہینے 260ھ وچ ہوئی جدو‏ں انہاں د‏‏ی عمر نوے سال سی
 حوالے 

گٹھ:دسويں طبقہ دے راویان حدیث
گٹھ:راویان حدیث
گٹھ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالے
گٹھ:راوی ثقہ
گٹھ:بغداد وچ وفات پانے والیاں شخصیتاں
گٹھ:176ھ دے جم
گٹھ:260ھ دیاں موتاں