ابو عیناء

ابو عبد اللہ محمد بن قاسم بن خلاد بن یاسر بن سلیمان یمامی ہاشمی (191ھ / 719ء – 283ھ / 896ء)، کنیت ابو عیناء ۔ عباسی دور دا اک شاعر سی، جو اپنی فصاحت و بلاغت دے لئی جانیا جاندا سی، تے اس دے بارے وچ بوہت سارے قصے بیان کيتے گئے نيں۔ 
 حالات زندگی 
محمد بن قاسم بن خلاد اہواز وچ پیدا ہوئے تے انہاں د‏‏ی ولادت سنہ 191 ہجری وچ ہوئی، اوہ اصل وچ بنو عباس دے مرید سن، تے انہاں تو‏ں وفاداری دے ذریعے وابستہ سن ۔ محمد بن قاسم اپنی زندگی دے اک دور وچ بصرہ چلے گئے تے اوتھ‏ے اک مدت تک مقیم رہے تے بصرہ وچ اس دے متعدد علماء تے شیوخ تو‏ں تعلیم حاصل کيتی۔ انہاں وچ عبد الملک اصمعی، ابو زید انصاری، تے ابو عبیدہ معمر بن مثنیٰ نيں۔ چالیس سال د‏‏ی عمر وچ محمد بن قاسم اپنی بینائی تو‏ں محروم ہو گئے، چنانچہ اوہ بصرہ چھڈ ک‏‏ے بغداد، بصرہ تے سامرہ جاندے رہ‏ے، اس دوران خلیفہ المتوکل دے نال انہاں دا تعلق مضبوط ہويا تے اوہ اپنے پشیماناں وچ شمار ہوݨ لگے۔ اس نے حسن بن سہل نال رابطہ کيتا تے انہاں تو‏ں پیسے کمائے۔ ابو العیناء دا انتقال بصرہ وچ ہويا تے انہاں د‏‏ی وفات ویہہ جمادی الثانی سنہ 283ھ وچ ہوئی تے کہیا جاندا اے کہ انہاں د‏‏ی وفات 282 ہجری وچ ہوئی۔ عمر فروخ، تاريخ الأدب العربي: الأعصر العباسيَّة. دار العلم للملايين - بيروت. الطبعة الرابعة - 1981، ص. 338عفيف عبد الرحمن، مُعجم الشاعر العباسيين. جروس برس - طرابلس. دار صادر - بيروت. الطبعة الأولى - 2000، ص. 352خير الدين الزركلي. الأعلام. دار العلم للملايين - بيروت. الطبعة الخامسة - 2002. الجزء السادس، ص. 334

 فضائل 
ابو العیناء اک قابل احترام شاعر نيں، تے اپنی محدود شاعری دے باوجود انہاں دیاں نظماں معنی تے سادگی تو‏ں ممتاز سی، تے انہاں د‏‏ی شاعری وچ حکمت، فخر تے سٹھ(طنز) سی۔ عہد جدید وچ نعمان امین طحہٰ نے اپنے افسانےآں تے مکتوبات نو‏‏ں جمع کرکے 1972 وچ شائع کيتا تے انہاں د‏‏ی نظماں دا مجموعہ 1976 وچ سعید غنیمی د‏‏ی ادارت وچ البلاغ میگزین وچ شائع ہويا تے 1994 وچ انہاں دا مجموعہ کلام شائع ہويا۔ اک علیحدہ کتاب وچ ، جس د‏‏ی تدوین انتونی قوال نے د‏‏ی ا‏‏ے۔ عمر فروخ، ص. 338-340 ،نوادر ابو العيناء ومخاطباته، على كتب جوجل 

 وفات 
آپ نے 283ھ وچ بصرہ وچ وفات پائی ۔عفيف عبد الرحمن، ص. 353
 حوالے 

گٹھ:بصرہ وچ وفات پانے والیاں شخصیتاں
گٹھ:896 دیاں موتاں
گٹھ:895 دیاں موتاں
گٹھ:191ھ دے جم
گٹھ:اٹھويں صدی دے عرب شاعر
گٹھ:بصری شخصیتاں
گٹھ:اہواز دیاں شخصیتاں
گٹھ:283ھ دیاں موتاں
گٹھ:عباسی دور دے شاعر
گٹھ:اہواز د‏‏ی پیدائشاں