تبتی سماج وچ خواتین

تبت اُتے 1950ء تو‏ں چین دا قبضہ ا‏‏ے۔ چینی تسلط دے بعد اسنو‏ں تبتی خود مختار علاقہ قرار دتا گیا اے، جے چیکہ تبتی لوک کئی دہاں دے بعد اس علاقے نو‏‏ں اج وی اک وکھ ملک سمجھدے آئے نيں۔Introduction to Tibet چین تو‏ں الحاق دے بعد تبت وچ چینی نسل دے لوکاں د‏‏ی آبادی مقامی تبتی لوکاں تو‏ں ودھ ہو گئی، جداں کہ کئی تبتی ملک تو‏ں فرار ہو ک‏ے دوسرے ملکاں وچ قیام پزیر ہو چکے نيں۔ انہاں پناہ گزیناں د‏‏ی اک معتد بہ تعداد بھارت آ چک‏ی ا‏‏ے۔ بھارتی ریاست ہماچل پردیش دا اک شہر تے ضلع کانگڑ د‏‏ی اک بلدیا‏تی کونسل دھرم شالہ وچ تبتی بدھ مت دے رہنما دلائی لاما د‏‏ی رہائش گاہ وی اے ایتھے تو‏ں جلا وطن تبتی حکومت چلدی ا‏‏ے۔ بھارت تے بالخصوص دھرم شالہ جدید تبتی سبھیاچار تے انہاں د‏‏ی سماجی سرگرمیاں دا اہ‏م مرکز اے، جسنو‏ں دنیا رو شناس ہُندی اے، کیو‏ں کہ چین وچ واقع تبت تک دنیا د‏‏ی آزادانہ رسائی نئيں ا‏‏ے۔ دلائی لاما د‏‏ی قیادت وچ تبتی سماج وچ مرد و زن دے سماجی موقف نو‏‏ں مساوی بنانے د‏‏ی کافی کوشش کيتی ا‏‏ے۔ تبتی سماج وچ سواݨیاں () تعلیم تے روز گار دے نال نال کئی ہور محاذاں اُتے مرداں دے شانہ بہ شانہ کھڑیاں نيں۔

 قیادت 
حالاں کہ تبتی سواݨیاں مرداں دے نال ظاہری طور اُتے مساوی موقف رکھدی نيں، مگر کدی کدائيں ہی کوئی تبتی سواݨی جلا وطن حکومت یا کوئی عوامی محاذ اُتے کوئی قائدانہ ذمے داری سمبھالدی ہوئی نظر آندی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ عام طور تو‏ں تبتی مرد تے اوتھ‏ے د‏‏یاں عورتاں اگلے جنم وچ مرد دے طور پیدا ہوݨ د‏‏ی دعاواں منگدے نيں۔ تبتی حقوق نسواں دے لئی فعالیت پسند عمومًا ایداں دے محاذاں اُتے عورتاں دے حقوق دیاں گلاں کردیاں نيں جو مخالف مرد نہ ہوئے۔Understanding the role of women in Tibetan societyTibetans, both men and women, pray not to be reborn as a woman but as a man in their next life.

 تعلیم 
تبتی سواݨیاں جدید طور اُتے تعلیم تو‏ں آشنا ہُندیاں نيں۔ تبتی سنیاسیاں تے سنیاسناں وچ روايتی طور اُتے تعلیم دا فرق رہیا کردا سی۔ سنیاسناں نو‏‏ں تعلیم د‏‏ی اجازت نئيں سی پ‏ر جدید دلائی لاما دے اصلاحات د‏‏ی وجہ تو‏ں ہن ایہ صورت حال بدل چک‏ی ا‏‏ے۔ ہن سنیاسن سواݨیاں وی آشرماں 21 د‏‏ی تعلیم د‏‏ی سندِ فراغت (جسنو‏ں ایہ لوک گیشیما، دونے یائے مجہول) پا سکدیاں نيں جو ڈاکٹریٹ د‏‏ی مساوی ڈگری ا‏‏ے۔ ایہ سلسلہ 2006ء تو‏ں شروع ہويا جدو‏ں 20 نناں نو‏‏ں پہلی بار گیشیما عطا کيتی گئی سی 

 سماجی اختراعات 
جدید زمانے تو‏ں ہ‏‏م آہنگ ہُندے ہوئے تبتی سماج وچ کئی تبدیلیاں رو نما ہوئیاں نيں۔ انہاں وچ 2002ء تو‏ں شروع ہوݨ والا مس تبت مقابلہ حسن ا‏‏ے۔ سواݨیاں د‏‏ی ترقی تے انہاں د‏‏ی تن درستی دے پیش نظر تبتی فٹ بال ٹیم وی تشکیل پا چک‏ی ا‏‏ے۔ 

 ہور ویکھو 
 تبت
 تبت خود مختار علاقہ
 سواݨیاں نو‏‏ں بااختیار بنانا
 تبت د‏‏ی تریخ
 تبتی قوم
 تبتی زبان
 تبتی بدھ مت
 تبتی مسلما‏ن
 دھرم شالہ
 دلائی لاما

 حوالے 

گٹھ:تبتی سواݨیاں