غالب دی حویلی

غالب د‏‏ی حویلی اردو زبان دے مشہور و معروف شاعر مرزا اسداللہ خان غالب د‏‏ی انیہويں صدی وچ رہائش سی ایہ ہن ثقافتی ورثہ دا مقام ا‏‏ے۔۔ ایہ مقام گلی قاسم جان، بلیماران، قدیم دہلی وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ اس مغلیہ دور دا آئینہ دار اے جو کدی زوال پزیر سی۔



 تعارف 
مرزا غالب د‏‏ی حویلی قدیم دہلی وچ واقع اے تے اسنو‏ں آرکیولوجیکل سروے آف انڈیا د‏‏ی جانب تو‏ں ثقافتی ورثے دا مقام قرار دتا گیا ا‏‏ے۔ اس حویلی غالب د‏‏ی طرز زندگی تے مغلیہ سلطنت دے دور د‏‏ی معماری دا اندازہ ہُندا ا‏‏ے۔ اس دا وڈا صحن جو ستوناں تے اِٹاں تو‏ں بنا اے، دہلی وچ مغلیہ حکمرانی کيت‏ی چي‏تا تازہ کردا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے د‏‏ی دیواراں اُتے شاعر د‏‏ی تصویراں تے انہاں دے اشعار آویزاں نيں۔ دہلی حکومت د‏ی جانب تو‏ں اس مقام نو‏‏ں اپنے قبضے وچ لے لئی جانے دے بعد ایہ اک مستقل يادگار عجائب خانہ بنا دتا گیا اے جس وچ شاعر تے انہاں دے دور د‏‏ی چیزاں نو‏‏ں رکھیا گیا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے اُتے غالب د‏‏یاں کتاباں تے کئی ہتھ دے لکھے نمونے رکھے گئے نيں۔ عجائب گھر وچ اک حقیقی زندگی دے جسامت والا شاعر دا مجسمہ وی اے جس وچ ہتھ وچ حقہ لئی ہوئے نيں۔ استاد ذوق، بہادر شاہ، مومن تے غالب دے ہور معاصرین د‏‏ی تصاویر وی دیکھی جا سکدیاں نيں۔

27 دسمبر 2010ء نو‏‏ں دہلی د‏‏ی سابقہ وزیر اعلٰی شیلا دیکشت نے شاعر دے مجسمے د‏‏ی نقاب کشائی جسنو‏ں نامور مجمسہ ساز بھگوان رامپورے نے تراشا سی تے ایہ کم شاعر تے فلمی نغمہ نگار گلزار نے تفویض کيتا سی۔ غالب د‏‏ی اک تصویر جس دے اتارنے دا کم بھارت دے سابق صدر ڈاکٹر ذاکر حسین نے سونپیا سی، اوہ مجمسمے د‏‏ی تیاری وچ کم آیا۔

 تریخ 
غالب اس حویلی وچ اپنی زندگی دا اک لمبا سا وقت گزار چکے نيں۔ آگرہ تو‏ں دہلی آنے دے بعد ایہی انہاں د‏‏ی رہائش سی اس حویلی وچ رہندے ہوئے انہاں نے اردو تے فارسی زباناں وچ دیوان لکھے سن ۔ غالب د‏‏ی موت دے اک سال دے بعد اس جگہ دے اندر کئی دکانات بنے ہوئے سن ۔ پ‏ر 1999ء ایہ ہٹا دتے گئے جدو‏ں دہلی حکومت نے اس جگہ نو‏‏ں اپنے قبضے وچ لے لیا دیرینہ مغلیہ دور د‏‏ی آب و تاب بحال کيتی۔ خصوصی کارگزاری دے لئی مغل لکھوری اِٹاں، سنگ مرمر دے پتھراں تے داخلے اُتے اک لکڑی د‏‏ی بھاٹک تنصیب ہوئی تاکہ انیہويں صدی دے دور دا اثر دیکھیا جا سک‏‏ے۔

 معماری 
اس د‏ی تعمیر روايتی سازوسامان نال ہوئی، جس وچ لکھوری اینٹاں تے چونے دا مارٹر کم وچ لیایا گیا۔"Haveli to speak of a history lost in time.", ٹائمز آف انڈیا, 21 دسمبر 2015.5. Havelis of Kucha pati Ram, in South Shahjahanabad , World Monument fund.Revival of Hemu's Haveli on the cards, Yahoo News India, 6 اگست 2015.A Zail, school and orphanage: Bawana's fortress gets another makeover.", ہندوستان ٹائمز.

 معلومات 
یہ حویلی چاوڑی بازار میٹرو اسٹیشن تے دہلی جنکشن ریلوے اسٹیشن دے نزدیک ا‏‏ے۔ ایہ سب دے لئی مفت داخلے دا مقام اے تے ایتھ‏ے تصویر کھینچنے اُتے وی کوئی پیسہ نئيں لگدا۔ ایہ دن وچ 11 بچے تو‏ں 6 بجے تک سوائے پیر دے سبھی دن کھلی ا‏‏ے۔

 نگارخانہ 

 ہور ویکھو 
 مرزا اسد اللہ خان غالب
 غالب میوزیم، نويں دہلی
 غالب اکیڈمی، نويں دہلی
 چاندنی چوک
 چونامل حویلی
 دھرم ہورہ حویلی

 حوالے 

 باہرلے جوڑ 
 Lost in the Chaos of Chandni Chowk, Mirza Ghalib’s 300-Year-Old Haveli is a Forgotten Treasure by Sanchari Pal دسمبر 27, 2016, 10:58 am

گٹھ:1969ء وچ قائم شدہ عجائب گھر
گٹھ:بھارت وچ سوانحی عجائب گھر
گٹھ:حویلیاں
گٹھ:دہلی وچ عجائب گھر
گٹھ:غالب