پنجابی یونیورسٹی، پٹیالا

پنجابی یونیورسٹی، پٹیالا، چڑھدے پنجاب وچ اک یونیورسٹی اے۔ ایہ یونیورسٹی 30 اپریل 1962ء وچ بݨی۔ ایس یونیورسٹی دا وڈا کم پنجابی زبان تے رہتل نوں ودھوݨا اے۔
پنجابی یونیورسٹی دا کیمپس 316 ایکڑ تے چندی گڑھ روڈ اُتے پٹیالا توں 7 کلومیٹر باہر پھیلیا ہویا اے۔ یونیورسٹی دے 55 کھیتر نیں ۔ ایہدے وچ انسانیات ، سائنسز ، فائن آرٹس، کمپیوٹر سائنس تے بزنس مینیجمنٹ ورگے کھیتر نیں۔


 پنجابی ڈیپارٹمنٹ 
پنجابی ڈیپارٹمنٹ، پنجابی یونیورسٹی دا پرمکھ ڈیپارٹمنٹ اے جیہدا قیام یونیورسٹی دے بنن دے نال 1962 وچ ای کر دتی گئی سی ۔ پنجابی ڈیپارٹمنٹ دا پرمکھ منتو پنجابی بولی، ساہت تے سبھیاچار دے کھیتراں وچ اچیری کھوج تے ٹیچنگ نوں پرنتیجا کرنا اے جیہڑا کہ ایس یونیورسٹی دا مکھ منتو اے۔ اس منتو ہت ڈیپارٹمنٹ وچ پڑھائی تے کھوج دے اہم پہلوآں نوں اگے رکھیا گیا اے ۔

پنجابی یونیورسٹی، پٹیالہ، اتری بھارت دیاں اچّ-سکھیا ادارےآں وچوں پرمکھ اے۔ اس دا قیام 30 اپریل، 1962 ای نوں پنجابی یونیورسٹی ایکٹ، 1961 ماتحت کیتی گئی۔ کسے خطے دی زبان دے نام اتے قائم کیتی جان والی ایہہ بھارت دی پہلی اتے عزرائیل دی ہیبریو یونیورسٹی توں بعد دنیا دی دوجی یونیورسٹی اے۔ بھاویں شروع وچ یونیورسٹی دا مکھ مقصد پنجابی بولی، کلا اتے ساہت دا سربپکھی ترقی کرنا سی، پر سہجے سہجے اس دا گھیرا وڈا ہندا گیا اتے ایہہ اک بہو-پکھی اتے بہو-سہولت والے وڈا تعلیمی ادارے دا روپ حاصل کر گئی اے۔ یونیورسٹی کیمپس وچ اس ویلے وکھو-وکھو پھیکلٹیاں دے تحت اچیری سکھا حاصل کرن ہت 65 ٹیچنگ اتے کھوج ڈیپارٹمنٹ ہن۔ یونیورسٹی نال پنج ریجنل سینٹر، چھ نیبرہڈ کیمپس سمیت 230 کالج مکمل روپ وچ رفتار شیل ہن۔

 تریخ 
پنجابی یونیورسٹی پٹیالا ایکٹ 1961 دے تحت 30 اپریل 1962 نوں اک رہائشی تے معلم یونیورسٹی دے روپ وچ قائم کیتی گئی سی، نہ کہ اک مانتا حاصل یونیورسٹی وجوں ایہہ باراندری پیلیس عمارت وچ عارضی رہائش توں کم کرنا شروع کر دتا۔ شروع وچ اس دا حق کھیتر  رداس دے طور تے مقررہ کیتا گیا سی۔ صرف 9 کالج سن، پٹیالا تے [mdash] وچ چھے پیشا ور تے تن فن تے سائنس کالج؛ جو کہ حق کھیتر دے اندر ڈگّ پیا سی یونیورسٹی نے اپنے موجودہ کیمپس وچ 1965 وچ متاثر کیتا۔ پٹیالہ دے کیمپس وچ طالب علماں اتے کھوجکرتاواں لئی قومانتری پدھر دیاں سہولتاں مہیا ہن۔
حالانکہ شروع وچ یونیورسٹی توں پہلاں دا مکھ کم پنجابی لوکاں دی بولی نوں ترقی یافتہ اتے پرنتیجا کرنا سی، پھر توں ایہہ بہو-فیکلٹی تعلیمی ادارہ وچ ترقی یافتہ ہویا اے۔ ایہہ 1969 وچ اک مانتا حاصل یونیورسٹی وچ ودھیا، جس وچ 43 کالج اس نال متعلق سن تے پٹیالا، سنگرور تے بٹھنڈا پنجاب دے ضلعیاں نوں ڈھکیا۔ ادوں توں، اس نے اہم ڈھنگ نال ترقی یافتہ کیتا تے دیس وچ سکھیا تے کھوج دے مرکزاں وچ اک ولکھن پاتر حاصل کیتا۔ ہن، اس کول 278 توں ودھ متعلق کالج ہن جو پنجاب دے 9 ضلعیاں وچ پھیل گئے نیں۔ متعلق کالج پٹیالا، برنالا، سنگرور، بٹھنڈا، مانسا، موہالی، روپنگر، فرید کوٹ اتے فتح گڑھ صاحب ضلعے وچ نیں۔

 پنجابی ڈیپارٹمنٹ 
پنجابی ڈیپارٹمنٹ، پنجابی یونیورسٹی دا پرمکھّ ڈیپارٹمنٹ اے جس دا قیام یونیورسٹی دے ہوند وچ آؤن دے نال 1962 وچ ہی کر دتی گئی۔ پنجابی ڈیپارٹمنٹ دا پرمکھ مقصد پنجابی بولی، ساہت اتے سبھیاچار دے کھیتراں وچ اچیری کھوج اتے ٹیچنگ نوں پرنتیجا کرنا اے جو کہ اس یونیورسٹی دا مکھ مقصد اے۔ اس مقصد لئی ڈیپارٹمنٹ وچ پڑھائی تے کھوج دے اہم پہلوآں نوں اگے رکھیا گیا اے۔ پنجابی ڈیپارٹمنٹ نوں مان اے کہ اتھے مشہور ناٹک کار وبھاگی ٹیچنگ فیکلٹی دے میمبر رہے نیں۔


 سہولتاں تے کامیابیاں 
 گرو گوبند سنگھ بھون
 کاہن سنگھ نابھا مرکزی لائبریری اکیڈمک تے کھوج کماں دا مرکز اے۔ ایہہ 415,000 توں ودھ کتاباں دا سٹاک کردا اے اتے کئی سینکڑے پتراں دی گاہکی لیندا اے۔ نوینتم کتاباں نیمت طور تے شامل کیتیاں جاندیاں ہن۔ لائبریری سویرے 8.15 وجے توں لے کے رات 8.15 وجے تک 360 دناں لئی کھلھی رہندی اے۔ لائبریری دے اک ریڈنگ ہال اے، جس وچ 400 پاٹھک دی گنجائش اے۔ زمینی پدھر تے نجی کتاباں اتے ریڈنگ روم نوں ورتن لئی اک وکھرا ہال دتا گیا اے۔ اک راتری ریڈنگ روم رات 8.00 وجے توں 6.00 وجے تک کھلھا رہندا اے۔ یونیورسٹی لائبریری سیواواں نوں ہور جدید بناؤن لئی، اسدا کمپیوٹریکرن کیتا جا رہیا اے۔
 گنڈا سنگھ پنجابی ریفرینس لائبریری جو کہ لائبریری دا اک انکھڑواں حصہ اے، نوں مکھ عمارت نال جوڑ کے اک نویں عمارت وچ رکھیا گیا اے۔ لائبریری دے اس حصے وچ پنجابی بولی، ساہت، پنجاب اتہاس اتے سبھیاچار تے 41,548 کتاباں ہن۔
 یونیورسٹی لائبریری وچ کیمپس دے کجھ محکمےآں، اینسٹینشن لائبریری موہالی اتے ریجنل سینٹر بٹھنڈہ وکھے لائبریری دے کجھ محکمےآں وچ لائبریریاں دا پربندھن کردا اے۔ اس توں علاوہ، بلبیر سنگھ ساہت مرکز، دیہرادون کول اک لائبریری اے جس وچ ہتھ-لکھتاں اتے نایاب کتاباں ہن۔
 کمپیوٹر مرکز نے اک لوکل ایریا نیٹورک قائم کیتا اے اتے سارے ڈیپارٹمنٹ اس نیٹورک راہیں انٹرنیٹ اتے ای-میل دیاں سویدھاواں دا انند لیندے ہن۔
 طالب علماں نوں کھیڈاں وچ حصہ لین لئی مُتحرک کیتا جاندا اے۔ ہاکی، فٹ بال، کرکٹ، باسکٹبال، والیبال، ایتھلیٹکس ورگیاں کھیڈاں لئی سویدھاواں،آدی اتے نال نال انڈور گیماں حاصل کیتیاں گئیاں ہن۔ پنجابی یونیورسٹی دے اک وڈے جمنیسئم اتے اندرونی کھیڈاں لئی اک ہال اے۔ ایہہ بھارت وچ بہت ہی گھٹ ادارےآں وچوں اک اے جس کول اپنا ویلوڈروم اے۔ یوتھ ویلفیئر ڈیپارٹمنٹ سارا سال کم کاج دا انعقاد کردا اے۔ پنجابی یونیورسٹی نے یوتھ پھیسٹیولیز وچ بھارتی یونیورسٹیاں ولوں بھارت دے یوا معاملیاں دے وزارت، بھارت سرکار اتے ہور پروگراماں نال مل کے منعقد یوک تیوہاراں وچ ولکھنتا دا انتر حاصل کیتا اے۔ سال 2006-07 وچ کھیڈاں وچ اتمتا لئی پنجابی یونیورسٹی نوں مولانا ابل کلام آزاد ٹرافی دتی گئی۔

 وائس چانسلر 
 وائس چاسلر جودھ سنگھ، 1962–1966
 کرپال سنگھ نارنگ، 1966–1975
 اندرجیت کور سندھو، 1975–1977
 امریک سنگھ، 1977–1980
 بھگت سنگھ سیرگل، 1980–1983
 سردار سنگھ جوہل، 1983–1986
 بھگت سنگھ سیرگل، 1986–1989
 ایچ۔ کے من موہن سنگھ، 1989–1993
 جگندر سنگھ پوار، 1993–1999
 جسویر سنگھ آہلوالیا، 1999–2002
 سورن سنگھ بوپارائے، 2002–2007
 جسپال سنگھ، 2007–2017
 بی۔ایس۔ گھمن،2017 – 2021
 ڈاکٹر۔ اروند، 2021 توں ہن تک

 طالب علم 
ایتھے دے طالب علماں وچ اج دے نامی شاعر سرجیت پاتر، مشہور ناٹک کار اجمیر سنگھ اؤلکھ ورگے تخلیقی لکھاری شامل ہن۔
ڈیپارٹمنٹ دے بانی مکھی ڈاکٹر۔ پریم پرکاش سنگھ دھالیوال سن اتے پہلے پروفیسر ڈاکٹر۔ ہرچرن سنگھ سن۔ پنجابی ڈیپارٹمنٹ یونیورسٹی گرانٹس کمیشن ولوں جاری ڈی۔ ایس۔ اے۔ دے تن پڑائ مکمل کر چکا اے اتے پنجابی ڈیپارٹمنٹ، یونیورسٹی دا پہلا ڈیپارٹمنٹ اے جس نوں UGC ولوں ASIHSS سکیم نال نوازیا گیا اے۔ اس سکیم دے تحت ڈیپارٹمنٹ ولوں پنجابی بولی، ساہت اتے سبھیاچار دے ڈائسپورے نال متعلق اک سینٹر قائم کیتا گیا اے۔
اس ویلے ڈیپارٹمنٹ نوں یو۔جی۔سی۔ دی سرب-اچ سکیم سینٹر فار ایڈوانسڈ سٹڈیز (CAS) دا درجہ حاصل اے۔ اس سینٹر دے کوآرڈینیٹر ڈاکٹر۔راجندر پال سنگھ براڑ ہن۔

 یونیورسٹی ولوں پنجابی زبان لئی کیتے اہم کم 
 کھوج طالب علماں لئی یونیورسٹی وکھے گنڈا سنگھ پنجابی کھوج لائبریری دا قیام۔
 پنجابی لیکھ انٹرنیٹ اتے ڈھونڈن لئی پنجابی کھوج انجن بناؤنا۔
 انگریزی-پنجابیی، پنجابی-انگریزی شبد کوشاں دی ترقی کرنا تے انٹرنیٹ راہیں سبھ نوں مفت مہیا کراؤنا
 آن لائن پنجابی سکھن واسطے سامان انٹرنیٹّ اتے مہیا کراؤنا۔
 پنجابی زبان، ادب تے ثقافت دی تکنیکی ترقی دا اچتم مرکز یونیورسٹی وچ قائم کرنا۔

 یونیورسٹی ولوں پنجابی بولی لئی کیتے مکھ کم 
 کھوج طالب علماں لئی یونیورسٹی وکھے گنڈا سنگھ پنجابی کھوج لائبریری دا قیام ۔
 پنجابی لیکھ انٹرنیٹ اتے ڈھونڈن لئی پنجابی کھوج انجن بنانا ۔
 انگریزی نجابی، پنجابی انگریزی شبد بھنڈاراں دا ترقی کرنا تے انٹرنیٹ دے ذریعے سبھ نوں مفت مہیا کراؤنا ۔
 آن لائن پنجابی سکھن واسطے سامان انٹرنیٹ تے مہیا کرواؤنا ۔
 پنجابی بولی ساہت تے ثقافت دے تکنیکی ترقی دا اچتم مرکز یونیورسٹی وکھے قائم کرنا ۔

 کالج 
یونیورسٹی دے 13 کالج نیں۔
 ماں سندری گرلز کالج مانسا
 پنجابی یونیورسٹی ٹی۔پی۔ڈی۔ کالج، رامپرا پھول۔
 س بلراج سنگھ بھوندڑ میموریال کالج سردولگڑ
 یونیورسٹی کالج گھدا (بٹھنڈہ)
 یونیورسٹی کالج، بہادرپر، بریٹا
 یونیورسٹی کالج، برنالا
 یونیورسٹی کالج، بینڑا (دھوری)
 یونیورسٹی کالج، چنی کلاں
 یونیورسٹی کالج، ڈھلواں
 یونیورسٹی کالج، گھنور
 یونیورسٹی کالج جیتو
 یونیورسٹی کالج، میرا پور
 یونیورسٹی کالج، مونک

 فوٹو گیلری 

 باہرلے جوڑ 
 پنجابی یونورسٹی دیاں پنجابی وچ پرکاشناواں 
 پنجابی یونورسٹی دی ویبسائیٹ 
 پنجابی کھوج،انٹرنیٹ تے پنجابی وچ رچناواں کھوجن لئی انجن 
 پنجابی یونورسٹی دا اں-پں اؤنلائین شبد کوش
 پنجابی سکھن ورتن لئی یونورسٹی دے اچتم تکنیکی ترقی مرکز راہیں ترقی یافتہ سافٹ ویئر سنداں دے لنک
 پنجابی یونیورسٹی پٹیالہ
 پنجابی بولی تے رہتل


 ہندی توں پنجابی 
 پنجابی یونیورسٹی دیاں پنجابی وچ پرکاشناواں 
 پنجابی یونیورسٹی دی ویبسائیٹ 
 پنجابی کھوج،انٹرنیٹّ تے پنجابی وچ رچناواں کھوجن لئی انجن 
 پنجابی یونیورسٹی دا اں-پں اؤنلائین شبد کوش
 پنجابی سکھن ورتن لئی یونیورسٹی دے اچتم تکنیکی ترقی مرکز راہیں ترقی یافتہ سافٹویئر سنداں دے لنک

حوالے

گٹھ:چڑھدے پنجاب دیاں یونیورسٹیاں
گٹھ:چڑھدا پنجاب
گٹھ:پنجابی زبان