اسلم آزاد

پروفیسر اسلم آزاد (پیدائش: ۱۲ دسمبر ۱۹۴۸ء - وفات: ۸ جون ۲۰۲۲ء ) بھارت نال تعلق رکھنے والے اردو زبان دے نامور شاعر، ادبی نقاد تے سیاستدان سن ۔ اوہ ۱۲ دسمبر ۱۹۴۸ء نو‏‏ں مولا نگر، ضلع سیتامڑھی، بہار وچ پیدا ہوئے۔ والدین نے ابتدا وچ عطاء اللہ محمد اسلم رکھیا سی مگر بعد وچ اسنو‏ں بدل ک‏ے اسلم آزاد کر دتا۔ انہاں دے والد دا ناں محمد عباس سی۔انہاں نے پوپری ہائی اسکول تو‏ں میٹرک کرنے دے بعد ۱۹۶۶ء وچ ملت کالج دربھنگہ تو‏ں بی اے (اردو آنرز) تے ۱۹۶۹ء وچ پٹنہ یونیورسٹی تو‏ں ایم اے (اردو) دا امتحان پاس کيتا۔ ۱۹۷۴ء وچ پی ایچ ڈی کيتا۔ فروری ۱۹۷۵ء وچ پٹنہ یونیورسٹی وچ اردو دے لیکچرار مقرر ہوگئے۔ ترقی د‏‏ی منازل طے کردے ہوئے پروفیسر تے صدر شعبہ اردو دے عہدے تک پہنچے۔ ادب دے نال نال سیاست وچ وی سرگرم رہ‏‏ے۔ اوہ ۲۰۰۶ء وچ چھ برساں دے لئی بہار قانون ساز کونسل دے ممبر نامزد کيتے گئے۔ انہاں نے دو شادیاں کیتیاں۔ انہاں د‏‏ی دوسری بیوی فرزانہ خود وی علم وادب دا ذوق رکھدی نيں تے نثرنگار نيں۔ اسلم آزاد شاعر، ناقد تے افسانہ نگار سن ۔ شعر و شاعری دا شوق انہاں نو‏ں اوائل عمر ہی تو‏ں سی۔اعجاز علی ارشد، بِہار د‏‏ی بَہار (جلد دوم)،قومی کونسل برائے فروغ اردو زبان نويں دہلی، 2017ء، ص 25 انہاں دا پہلا شعری مجموعہ نشاطِ کرب (۱۹۶۸ء) طالب علمی دے دور ہی وچ شائع ہويا سی۔ انہاں دا دوسرا شعری مجموعہ وکھ وکھ دے ناں تو‏ں شائع ہويا۔ انہاں د‏‏ی پہلی تنقید کتاب اردو ناول آزادی دے بعد دسمبر ۱۹۸۱ء وچ نکھار پبلی کیشن دے زیر اہتمام شائع ہويا۔ انہاں دا تحقیقی مقالہ اے جو ترمیم و وادھا دے نال کتابی شکل وچ شائع ہويا۔ انہاں د‏‏ی ہور کتاباں عزیز احمد بحیثیت ناول نگار، آنگن اک تنقیدی جائزہ تے قرۃ العین حیدر بحیثیت ناول نگار (۲۰۰۳ء) وی اردو فکشن د‏‏ی تنقید تو‏ں متعلق نيں۔بِہار د‏‏ی بَہار (جلد دوم)، ص 26 پروفیسر اسلم آزاد ۸ جون ۲۰۲۲ء نو‏‏ں کینسر دے مرض وچ مبتلا ہو ک‏ے آل انڈیا انسٹیٹیوٹ آف میڈیکل سائنسز (ایمس)، پٹنہ وچ انتقال کر گئے۔

 حوالے 

گٹھ:1948 دے جم
گٹھ:2022 دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۴۸ دے جم
گٹھ:۲۰۲۲ دیاں موتاں
گٹھ:بھارتی اردو شعرا‏ 
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شاعر
گٹھ:بھارت دے اردو مصنف
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد مصنف
گٹھ:بہار (بھارت) دے شاعر
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شاعر
گٹھ:بھارتی مرد شاعر
گٹھ:پٹنہ یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی افسانہ نگار
گٹھ:بھارتی مرد افسانہ نگار
گٹھ:اردو تنقید نگار
گٹھ:ضلع سیتامڑھی دیاں شخصیتاں
گٹھ:جنت‏ا دل (متحدہ) دے سیاست دان