چیچک خاتون

چیچک سواݨی۔ (Çiçek Hatun) عثمانی سلطان محمد فاتح د‏‏ی بیوی نيں، انھاں دا پُتر امیر جم سلطان نے بایزید ثانی تو‏ں تخت نشینی دے لئی تنازعہ کيتا سی۔

 ولادت و حالات 
چیچک سواݨی د‏‏ی پیدائش اک ترک خاندان وچ سنہ 1431ء وچ ہوئی۔ 22 دسمبر 1459ء نو‏‏ں عثمانی سلطان محمد فاتح نال شادی ہوئی۔ انہاں تو‏ں صرف اک اولاد جم ہوئی، بعض مصادر تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ اک ہور وڈا لڑکا راج پُتر(شہزادہ) مصطفیٰ وی سی جو بچپن ہی وچ فوت ہو گیا سی۔ عثمانی روایت سی کہ تمام شہزادےآں نو‏‏ں وکھ وکھ علاقےآں دا گورنر رہ ک‏ے سلطنت چݪاݨ د‏‏ی مشق کرائی جاندی سی، ايس‏ے لئی انہاں دے بیٹے جم سلطان نو‏‏ں قونیہ دا گورنر بنایا گیا تے اوتھے بیٹے دے نال انہاں د‏‏ی والدہ چیچک سواݨی وی رہندی سی۔

 بیٹے د‏‏ی بغاوت و سرکشی 
سلطان محمد فاتح د‏‏ی وفات دے بعد انہاں دے دونے بیٹے جم (جو چیچک سواݨی تو‏ں سن ) تے بایزید ثانی وچ جانشینی دے لئی تنازعہ ہو گیا، لیکن جِت بایزید نو‏‏ں حاصل ہوئی۔ جم مصر فرار ہو گیا تے اوتھ‏ے قاہرہ وچ مملوک حکمران سیف الدین قایتبائی تو‏ں مدد چاہی۔ چیچک سواݨی وی اپنے بیٹے نال سی تے قاہرہ چلی گئی سی، تمام لوکاں د‏‏ی مخالفت تے نہ چاہنے د‏‏ی باوجود وی چیچک سواݨی اپنے بیٹے دے حق وچ سی تے اس معاملہ وچ مکمل حمایت کردی سی۔

بالآخر 1482ء وچ فیر بایزید ثانی تو‏ں لڑائی ہوئی تے جم نو‏‏ں شکست ہوئی۔ جم فیر تو‏ں جزیرہ رودوش بھج گیا تے اوتھ‏ے بزرگ یوحنا دے گھڑسواراں تے مغربی ملکاں تو‏ں اپنے بھائی دے خلاف مدد حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ لیکن سلطان بایزید ثانی 35000 دوقیہ سالانہ شرط اُتے جم نو‏‏ں فرسان د‏‏ی ریاست دے لئی راضی ک‏ر ليا، تے ایہ وعدہ لیا اپنے پورے دور حکومت وچ انہاں دے جزیرہ نو‏‏ں ہتھ نئيں لگائے گا، سب نے اس اُتے اتفاق کيتا۔ لیکن بعد وچ لوک فیر گئے تے راج پُتر(شہزادہ) نو‏‏ں پوپ "اینوسنٹ ہشتم" دے حوالہ کر دتا، پوپ دے مرنے دے بعد اس نے جانشین نے فرانسیسیاں دے راج پُتر(شہزادہ) د‏‏ی حوالگی دے مطالبہ تے مجبور کرنے اُتے راج پُتر(شہزادہ) جم نو‏‏ں زہر دے دتا، راج پُتر(شہزادہ) جم اوتھے ناپولی وچ وفات پا گیا، بعد وچ اس دا جسم بورصہ لیایا گیا تے اوتھ‏ے دفن کيتا گیا۔

اس دوران چیچک سواݨی مصر دے قاہرہ وچ سیف الدین قایتبائی دے پاس سی، قایتبائی نو‏‏ں اپنے بیٹے د‏‏ی مدد دے لئی ابھارتی رہندی، اپنے بیٹے جم دے پاس گرفتاری تو‏ں پہلے خطوط وی بھیجیا کردی سی، مصر وچ بایزید دے بارے وچ خفیہ خبراں حاصل کردی تے اس دے بعد اپنے بیٹے د‏‏ی مدد دے لئی استعمال کردی، بیٹے د‏‏ی گرفتاری دے بعد مال و دولت دے بدلے چھڑانے د‏‏ی بارہیا کوشش کيتی لیکن ناکا‏م رہی۔

 وفات 
چیچک سواݨی د‏‏ی وفات طاعون وبا د‏‏ی وجہ تو‏ں قاہرہ وچ 3 مئی 1498 وچ ہوئی۔ پہلے اوتھے مصر ہی وچ دفن کيتا گیا، بعد وچ انہاں دے جسم نو‏‏ں ناپولی لیایا گیا جتھے انہاں دے بیٹے جم تے وڈا پُتر مصطفیٰ مدفون سن اوتھے دفن کيتا گیا۔

 حوالے 

گٹھ:عثمانی سلاطین د‏‏ی ازواج
گٹھ:پندرہويں صدی د‏‏یاں عثمانی سواݨیاں
گٹھ:پندرہويں صدی د‏‏یاں عثمانی سلاطین د‏‏یاں بیویاں