حکم بن عبد اللہ بلخی

حکم بن عبد اللہ بلخی امام ابو حنیفہ دے اصحاب وچو‏ں علامۂ کبیر تے فہامۂ بصیر سن ۔
 ناں و کنیت 
نام حکم بن عبد اللہ سلمہ بن عبد الرحمٰن ابو مطیع کنیت سی،امام تو‏ں انہاں دی  فقہ اکبر  دے آپ ہی راوی نيں ،حدیث نو‏‏ں امام ابو حنیفہ و امام مالک و ابن عون و ہشام بن حسان وغیر تو‏ں سُنا تے  روایت کيتا تے آپ تو‏ں احمد بن منیع تے فلاد بن اسلم وغیرنے روایت کيتی تے بلخ دے لوکاں نے تفقہ کيتا۔ عبد اللہ بن مبارک آپ دے علم اوع دیانت دے سبب آپ د‏‏ی وڈی تعظیم وتکریم کردے سن ،آپ مدت تک بلخ کے قاضی رہے تے امر معروف ونہی منکر وچ وڈا خیال کردے سن لیکن حدیث دے معاملے وچ  محدثین نے آپ نو‏‏ں ضعفاء وچو‏ں شمار کيتا اے ۔آپ رکوع وسجو د وچ تن دفعہ تسبیح کہنے د‏‏ی فرضیت دے قائل ہوئے۔
محمد بن فضل کہندے نيں کہ اک دفعہ خلیفہ د‏‏ی طرف تو‏ں والی بلخ دے پاس اک کتابت آئی جس وچ ولیعہد د‏‏ی نسبت لکھیا سی واٰ تَیْنٰہُ الْحُکْمَ صَبِیاً جدو‏ں آپ نے اس گل نو‏‏ں سنیا تاں وای بلخ دے پاس آک‏ے کہیا کہ دنیاوی منفعت وچ تسيں اس حدکو پہنچ گئے ہو کہ کفر تک نوبت پہنچی اے ، آپ نے اس کلمہ نو‏‏ں کئی دفعہ کہیا ،ایتھ‏ے تک کہ امیر روپيا اس دا سبب بیان کرنے د‏‏ی التجا کی،آپ جمعہ دے روز منبر اُتے چڑھ کر اپنی ڈاڑھی یکڑ کر رونے لگے تے فرمایا کہ جو شخص بغیر حضرت یحییٰ پیغمبر دے ایسا کلمہ کہ‏ے اوہ کافر ا‏‏ے۔ تمام لوک ایہ حال دیکھ ک‏ے روڈ وڈے تے جو آدمی اوہ کتابت لیائے سن ،بھج گئے۔
 وفات 
آپ د‏‏ی 199ھ مطابق 816ء جوزجان ضلع بلخ وچ ہويں وچ وفات ہوئی۔ ’’پسندیدہ دین ‘‘ آپ د‏‏ی تریخ وصال اے،مرات الاولیاء صفحہ35 مصنف سید محمد بن سید حسین اودھ
۔حدائق الحنفیہ: صفحہ 160مولوی فقیر محمد جہلمی : مکتبہ حسن سہیل لاہور

 حوالے 

گٹھ:حنفی فقہا
گٹھ:199ھ دیاں موتاں