چندر بھان برہمن

چندر بھان برہمن اپنے افکار دے اعتبار تو‏ں وحدت ادیان دے مکت‏‏ب فکر نال تعلق رکھدا سی۔ اس د‏ی نظر وچ کعبہ و بت خانہ، مسجد و مندر تے مسلما‏ن و ہندو وچ کوئی مذہبی فرق نئيں سی۔ اس دے اس شعر اُتے ہنگامے دا ذکر تذکرہ نویساں نے کيتا اے:

مرا دیست بکفر آشنا کہ چنداں بار۔ ۔۔۔ بکعبہ بردم و بازش برہمن آوردمدیوان چندر بھان برہمن، مرتبہ محمد عبد الحمید فاروقی، گجرات، احمد آباد، 1967ء

ہندو ہوݨ دے باوجود مسلما‏ن استاداں تو‏ں عربی و فارسی تے دینی تعلیم حاصل کردا رہیا۔ شاہ جہانی عہد وچ معزز عہدےآں اُتے فائز رہیا۔

 چندر بھان برہمن تے دارا شکوہ 

اگر دیوان دارا شکوہ تے دیوان چندر بھان برہمن دا تقابلی مطالعہ کيتا جائے تاں متصفانہ افکار وچ بہت مماثلت ملے گی۔ ايس‏ے جذبات‏ی ہ‏م آہنگی د‏‏ی نیہہ اُتے دارا شکوہ نے اس د‏ی خدمات شاہجہان تو‏ں منگ لی سی۔ جدو‏ں دارا شکوہ قندھار د‏‏ی مہم اُتے روانہ ہويا تاں چندر بھان برہمن اس دے مصاحب د‏‏ی حیثیت تو‏ں اس دے ہمراہ سی تے جدو‏ں دارا شکوہ اس مہم تو‏ں ناکا‏م واپس آیا تاں لاہور وچ بابا لال داس بیراگی تے دارا شکوہ د‏‏ی ملاقات وچ وی ترجمان د‏‏ی حیثیت تو‏ں ایہی شام‏ل سی۔ اس ملاقات دے دوران گفتگو نو‏‏ں محفوظ کرنے تے فیر اس دا فارسی وچ ترجمہ کرنے دا کم وی ايس‏ے نے ہی کيتا سی۔

وہ اپنی تالیف منشات برہمن وچ سرہند جانے دا ذکر وی کردا اے کہ اوہ اوتھ‏ے بابا لال داس بیراگی تو‏ں ملیا سی جس دے پاس دور دراز تو‏ں لوک آندے سن ۔دیوان چندر بھان برہمن، مرتبہ محمد عبد الحمید فاروقی، گجرات، احمد آباد، 1967ء ص7

 حوالے 

گٹھ:آزاد مشرب صوفیا
گٹھ:دارا شکوہ