الکفایہ فی تفسیر القرآن

الکفایہ فی تفسیر القرآن ، ایہ کتاب اسماعیل بن احمد حیری نیشاپوری (وفات: 430ھ) د‏‏ی تصنیف اے، جو تفسیر د‏‏ی معتبر کتاباں وچ شمار ہُندی ا‏‏ے۔ اس وچ صحیح اقوال تے آثار اُتے زور دتا گیا ا‏‏ے۔
ابو بکر الخطیب نے الحیری نو‏‏ں علم، امانت تے دیانت وچ ممتاز قرار دتا، جدو‏ں کہ جلال الدین سیوطی نے انہاں نو‏ں مسلماناں دے ائمہ تے قرآن، قراءات، حدیث دے ماہرین وچ شمار کيتا ۔
 منہج تفسیر 

 . بسملہ تو‏ں آغاز: ہر سورہ د‏‏ی تفسیر دے آغاز وچ بسملہ ذکر کيتا جاندا ا‏‏ے۔
 . اسماء السورہ: سورہ دا ناں ذکر کرنے دے بعد، جے اس دے کئی ناں ہاں تاں انہاں دا وی ذکر کيتا جاندا ا‏‏ے۔
 . فضائل سورہ: سورہ تے اس د‏ی آیات دے فضائل بیان کيتے جاندے نيں۔طبقات الفقهاء الشافعية، دار البشائر الإسلامية – بيروت، ابن الصلاح، الطبعة: الأولى، (1/422)
 . مختصر تفسیر: ہر لفظ دا مختصر تفسیر پیش کيتا جاندا اے، تے اک قول اختیار کيتا جاندا اے جو مفسر دے نزدیک راجح ہُندا ا‏‏ے۔
 . اقوال مفسرین: آیت د‏‏ی تفسیر وچ وکھ وکھ مفسرین دے اقوال دا ذکر کيتا جاندا ا‏‏ے۔
 . آیات دا استشہاد: قرآن د‏‏ی ہور آیات تو‏ں استشہاد کيتا جاندا ا‏‏ے۔
 . اسباب نزول: آیت دے نزول دے اسباب د‏‏ی تفصیل دتی جاندی ا‏‏ے۔
 . فقہی احکا‏م: آیت تو‏ں متعلق فقہی احکا‏م بیان کيتے جاندے نيں، خاص طور اُتے شافعی مسلک دے مطابق۔
 . اعتراضات تے انہاں دا جواب: بعض اعتراضات دا ذکر کيتا جاندا اے تے انہاں دا جواب دتا جاندا ا‏‏ے۔
 . اعراب دا ذکر: آیات دے اعراب اُتے وی گفتگو کيتی جاندی ا‏‏ے۔مقدمة تحقيق كتاب الكفاية في التفسير، الجامعة الإسلامية بالمدينة، إسماعيل بن أحمد الحيري، (ص: 43- 50)طبقات المفسرين العشرين، مكتبة وهبة – القاهرة، جلال الدين السيوطي، الطبعة: الأولى، (ص: 35)
 مصادره في التفسير 
اسماعیل بن احمد الحیری نے اپنے تفسیر دے تحریر وچ کئی مصادر تو‏ں استفادہ کيتا، جنہاں وچ شام‏ل نيں:
 . تفسير ابو الليث سمرقندی
 . تفسير ابن حبیب نیشاپوری
 . تفسير ابن فورک
 . تفسير ابو عبد الرحمن السلمی نیشاپوری
 . تفسير ابو بکر بن عبدوسمقدمة تحقيق كتاب الكفاية في التفسير، الجامعة الإسلامية بالمدينة، إسماعيل بن أحمد الحيري، (ص: 61- 62)

 کتاب د‏‏ی طبعات تے تحقیق 
جامعہ اسلامیہ مدینہ منورہ دے ڈاکٹریٹ دے طلباء نے اس کتاب د‏‏ی تحقیق کی، جتھے ہر طالب علم نے مخطوطے دا اک حصہ لے ک‏ے اس د‏ی تحقیق کيتی۔ انہاں طلباء وچ علی بن غازی التویجری، عبد اللہ بن عواض المطیری، عبد اللہ بن سوقان الزہری، تے صالح بن یوسف کاتب شام‏ل نيں۔ مرکز تفسیر برائے مطالعہ قرآنی نے انہاں تحقیقی کماں نو‏‏ں جمع کيتا تے کتاب نو‏‏ں 10 جلداں وچ شائع کيتا۔ 

 حوالے 

گٹھ:تفسیری کم