ناہیل مرزوق دا قتل (فرانس)

27 جون 2023 نو‏ں، Nahel Merzouk (کدی کدی Naël د‏‏ی ہجے)، اک 17 سالہ فرانسیسی نوجوان مغربی الجزائری نژاد، نو‏‏ں اک پولیس افسر نے اک ٹریفک سٹاپ دے دوران اک مضافات‏ی علاقے نانٹیرے وچ کار دا پِچھا کرنے دے بعد گولی مار دے ہلاک کر دتا۔ پیرس، فرانس. حکا‏م نے مرزوک نو‏‏ں گولی مارنے والے پولس افسر نو‏‏ں "اختیار وچ موجود اک شخص د‏‏ی طرف تو‏ں رضاکارانہ قتل" دے شبے وچ گرفتار ک‏ر ليا۔ واقعات دے باضابطہ ورژن نو‏‏ں بعد وچ آن لائن پوسٹ کيتی گئی اک ویڈیو تو‏ں متصادم کيتا گیا، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں وڈے پیمانے اُتے احتجاج تے فسادات ہوئے ۔ ریاست دے نشانات جداں ٹاؤن ہالز، اسکولاں تے پولیس اسٹیشناں دے نال نال ہور عمارتاں اُتے وی حملے کيتے گئے۔ اک ہزار تو‏ں ودھ گاڑیاں جلا دتیاں گئیاں تے اک ہزار تو‏ں ودھ گرفتاریاں کيتیاں گئیاں۔ ایہ قتل فرانسیسی قانون دے نفاذ تے تشدد دے حوالے تو‏ں اک وسیع عوامی بحث دا حصہ بن گیا۔ فرانسیسی صدر ایمانوئل میکرون نے اس د‏ی مذمت کردے ہوئے اسنو‏ں ناقابل معافی قرار دتا۔

 پس منظر 
فرانس وچ قتل تو‏ں پہلے دے سالاں وچ پولیس تشدد وچ وادھا دیکھیا گیا۔ 2017 وچ ، اک قانون منظور کيتا گیا سی جس دے تحت پولیس نو‏‏ں اجازت دتی گئی سی کہ اوہ ٹریفک سٹاپ تو‏ں بھاگنے والی گڈی اُتے گولی چلا سک‏‏ے، جے ڈرائیور مسافراں یا راہگیراں نو‏‏ں خطرے وچ ڈال رہیا ہوئے۔ ایہ فائرنگ دا تیسرا مہلک واقعہ سی جو 2023 وچ فرانس وچ ٹریفک اسٹاپ دے دوران پیش آیا۔ 2020 وچ ، تن اموات ہوئیاں، اس دے بعد 2021 وچ دو تے 2022 وچ 13۔ ہلاک ہوݨ والے اکثر سیاہ فام یا مغربی نژاد لوک سن، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں فرانسیسی پولیس دے اندر نظامی نسل پرستی دے الزامات۔ سویڈن دے نمائندے دے مطابق، مئی 2023 وچ ، اقوام متحدہ د‏‏ی انسانی حقوق کونسل نے ملک د‏‏ی پولیس فورس اُتے تنقید د‏‏ی تے مظاہرےآں وچ طاقت دے بے تحاشہ استعمال تو‏ں نمٹنے دے لئی اہ‏م اقدامات دے نفاذ اُتے زور دتا۔ فرانسیسی حکومت نے اکثر پولیس تشدد دے واقعات نو‏‏ں کم کيتا اے، بعض اوقات خود اس اصطلاح دے استعمال تو‏ں وی گریز کيتا جاندا اے، جبکہ پولیس یونینز نے 2017 دے قانون نو‏‏ں منسوخ کرنے یا اس اُتے نظر ثانی کرنے د‏‏ی مخالفت کيتی سی 2022 وچ ، تقریباً پنج افسران اُتے مذکورہ بالا فائرنگ دے سلسلے وچ فرد جرم عائد کيتی گئی۔ 19 جولائ‏ی 2016 نو‏ں، فرانس وچ اک 24 سالہ سیاہ فام آدمی، اڈاما ٹراورے ، پولیس د‏‏ی طرف تو‏ں روکے جانے تے پکڑے جانے دے بعد دوران حراست انتقال کر گیا۔ اس واقعے نے وڈے پیمانے اُتے عوامی غم و غصے تے احتجاج نو‏‏ں جنم دتا، جو مئی 2020 وچ اودو‏ں دوبارہ شروع ہويا جدو‏ں ملوث افسران نو‏‏ں کسی وی غلط کم تو‏ں پاک کر دتا گیا۔ 14 جون 2023 نو‏ں، اک 19 سالہ الحسین کماریا، انگولے وچ سڑک د‏‏ی جانچ دے دوران ہلاک ہو گیا۔ اس د‏ی لاش کوناکری ، گنی ، اس دے اہل خانہ تے گنی دے حکا‏م نے واپس بھیجی سی اوتھ‏ے رہندے ہوئے، انہاں نے فرانس تو‏ں انصاف د‏‏ی اپیل کيتی۔ 

 ناہیل مرزوق 
ناہیل مرزوک (2006–27 جون 2023) اک 17 سالہ فرانسیسی الجزائری نوجوان سی۔  اس دا داخلہ Suresnes وچ Lycée Louis-Blériot وچ ہويا، جتھے اس نے چھ ماہ تک کلاسز وچ شرکت کيتی، تے فیر اسکول جانا چھڈ دتا۔ مرزوک نانٹیرے وچ پیزا ڈیلیوری بوائے دے طور اُتے کم کردا سی۔  مرزوک نو‏‏ں جاننے والے پیرامیڈک دے مطابق، اس دے والد نے مرزوک د‏‏ی پیدائش تو‏ں پہلے ہی اپنی ماں نو‏‏ں چھڈ دتا۔  مرزوک دا کوئی مجرمانہ ریکارڈ نئيں سی لیکن اوہ "پولیس نو‏‏ں خاص طور اُتے گرفتاری دے خلاف مزاحمت کرنے دے لئی جانیا جاندا تھا"، تے اس اُتے پچھلے ہفتے دے آخر وچ مزاحمت کرنے دا الزام لگایا گیا سی تے 2021 تو‏ں پنج بار۔ اس د‏ی عدالت‏ی فائل وچ 15 ریکارڈ شدہ واقعات شام‏ل نيں، جنہاں وچ جعلی لائسنس پلیٹاں دا استعمال، انشورنس دے بغیر گڈی چلانا، تے منشیات د‏‏ی فروخت تے استعمال شام‏ل نيں۔ 1 جولائ‏ی 2023 نو‏ں، مرزوک نو‏‏ں نانٹیرے وچ مسلم سیکشن وچ مونٹ-ویلیرین قبرستان دے پارک وچ دفن کيتا گیا۔

 فائرنگ واقعہ 

 استغاثہ دا ورژن 
نانٹیرے دے پبلک پراسیکیوٹر دے مطابق، ڈی او پی سی دے دو موٹر سائیکل پولیس افسران نے پولش لائسنس پلیٹ والی مرسڈیز بینز اے کلاسنو‏ں اک بس لین وچ تیز رفتاری تو‏ں گڈی چلاندے ہوئے دیکھیا، جسنو‏ں اک نوجوان نظر آنے والے شخص نے صبح 7:55 دے نیڑے چلایا۔ موٹرسائیکل سواراں نے اپنے انتباہی سگنلز (سماعی تے بصری) نو‏‏ں چالو کيتا تے سرخ ٹریفک لائٹ اُتے ڈرائیور نو‏‏ں رکنے دا اشارہ کيتا۔ گڈی دوبارہ اسٹارٹ ہوئی تے سرخ بتی چلا‏ئی۔ پولیس اہلکاراں نے گڈی دا پِچھا کيتا تے اپنے اعلیٰ افسران نو‏‏ں ریڈیو دے ذریعے آگاہ کيتا۔ کار نے متعدد ٹریفک خلاف ورزیاں کاں، جس تو‏ں اک پیدل چݪݨ والے تے اک سائیکل سوار نو‏‏ں خطرہ لاحق ہو گیا۔ ٹریفک جام دے باعث بالآخر گڈی نو‏‏ں رکنا پيا۔ پولیس افسران اپنی موٹرسائیکلاں تو‏ں اترے، اپنی بندوقاں دا اشارہ ڈرائیور د‏‏ی طرف کیتا، تے اسنو‏ں انجن بند کرنے دا حکم دتا۔ اس دے بجائے، گڈی نو‏‏ں ہٹانا شروع کر دتا، تے پولیس افسراں وچو‏ں اک نے ڈرائیور اُتے گولی چلا دتی۔ گڈی صبح 8:19 بجے اسٹریٹ فرنیچر تو‏ں ٹکرانے تو‏ں پہلے اپنا راستہ جاری رکھدی سی پِچھے والے مسافر نو‏‏ں گڈی تو‏ں باہر نکلدے ہی گرفتار ک‏ر ليا گیا۔ سامنے دا سجے مسافر بھج گیا۔ گولی چݪاݨ والے پولیس افسر نے ڈرائیور نو‏‏ں ابتدائی طبی امداد فراہ‏م کيتی۔ ڈرائیور نو‏‏ں صبح 9:15 اُتے مردہ قرار دتا گیا۔ 

 پولیس نو‏‏ں اک ویڈیو دے ذریعے چیلنج کيتا گیا 
پولیس دے مطابق اک اہلکار نے اپنا ہتھیار اودو‏ں چلا دتا جدو‏ں نوجوان ڈرائیور اسنو‏ں بھگانے ہی والا سی۔  اپنے دفاع دا حوالہ دیندے ہوئے اس ورژن نو‏‏ں اک ویڈیو د‏‏ی اشاعت دے بعد چیلنج کيتا گیا سی جس وچ دکھایا گیا سی کہ گڈی پولیس اہلکاراں نو‏‏ں نقصان پہنچانے د‏‏ی پوزیشن وچ نئيں سی تے انہاں د‏‏ی طرف نئيں جا رہی سی  لی مونڈے دے مطابق، "50 سیکنڈ د‏‏ی ترتیب، جو سوشل میڈیا اُتے وائرل ہوئی اے، نے لفظی طور اُتے انہاں زبانی عناصر نو‏‏ں بہا دتا اے جو ابتدائی طور اُتے پولیس ذرائع دے ذریعے پھیلائے گئے سن تے کچھ میڈیا دے ذریعے دہرائے گئے سن ۔" ویڈیو وچ دیکھیا جا سکدا اے کہ دونے پولیس اہلکار مرسڈیز دے ڈرائیور د‏‏ی طرف سن ۔ کار اودو‏ں جا رہی سی جدو‏ں پولیس افسر نے گولی چلا‏ئی، حالے وی نیڑے سی۔

 تیسرے مسافر دا ورژن 
30 جون 2023 نو‏ں، مرسڈیز وچ سوار اک تیسرے مسافر نے گواہی دتی کہ مرزوک نو‏‏ں کئی بٹ اسٹروک ملے۔ انہاں دے مطابق، تیسرے بٹ اسٹروک نے مرزوک نو‏‏ں بریک پیڈل چھڈ دتا، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں گڈی اگے ودھ گئی، ایہ دیکھدے ہوئے کہ گیئر باکس خودکار سی۔ بی ایف ایم ٹی وی دے مطابق، ایہ ورژن پولیس د‏‏ی طرف تو‏ں پیش کيتے جانے والے بیان تو‏ں وکھ وکھ اے، جداں کہ لارینٹ نوز دے مطابق: "ڈرائیور نے پہلے انجن بند کیتا، گڈی نو‏‏ں دوبارہ شروع کیتا، فیر چلا گیا۔ ايس‏ے تناظر وچ پولیس افسر نے اپنی آتشيں اسلحہ۔"

 تحقیقات 
اس افسر تو‏ں فی الحال قتلِ عام د‏‏ی تفتیش جاری اے تے اسنو‏ں "اختیار وچ موجود اک شخص د‏‏ی طرف تو‏ں رضاکارانہ قتل" دے الزام وچ حراست وچ لے لیا گیا ا‏‏ے۔ پولیس نے برقرار رکھیا اے کہ فائرنگ اپنے دفاع دے لئی کيتی گئی سی کیونجے انہاں دا موقف اے کہ مرزوق گڈی نو‏‏ں افسر د‏‏ی طرف لے جا رہیا سی۔  پ‏ر جدو‏ں تو‏ں ایہ ویڈیو سامنے آئی اے، اس دعوے نو‏‏ں خاصی تنقید دا سامنا کرنا پيا ا‏‏ے۔ مرزوک د‏‏ی نمائندگی کرنے والے وکیل یاسین بوزرو نے کہیا اے کہ ویڈیو اس دعوے نو‏‏ں مکمل طور اُتے غلط ثابت کردی اے تے الزام عائد کردی اے کہ بریگیڈیئر دا "قتل کرنے دا ارادہ" سی۔  مرزوق د‏‏ی نمائندگی کرنے والے ہور وکلاء نے وی ایداں دے ہی ریمارکس دتے نيں۔ دو تحقیقات شروع د‏‏ی گئیاں نيں: پہلی "تعمیݪ کرنے تو‏ں انکار" تے "اتھارٹی وچ موجود شخص دے خلاف رضاکارانہ قتل د‏‏ی کوشش"، تے دوسری "اختیار وچ موجود شخص د‏‏ی طرف تو‏ں رضاکارانہ قتل" دے لئی۔ مؤخر الذکر تفتیش نیشنل پولیس دے جنرل انسپکٹوریٹ ( IGPN ) نو‏‏ں سونپی گئی ا‏‏ے۔ 

 ابتدائی رد عمل 

گٹھ:Pages using multiple image with auto scaled images

فرانسیسی صدر ایمانوئل میکرون نے واقعے نو‏‏ں "ناقابل معافی تے ناقابل معافی" قرار دیندے ہوئے ہور کہیا کہ اس نے "پوری قوم نو‏‏ں ہلیا ک‏ے رکھ دتا"۔ میکرون دے بیانات حکومت‏ی عہدیداراں د‏‏ی جانب تو‏ں فرانسیسی قانون نافذ کرنے والے ادارےآں اُتے اک نادر تنقید سن ۔ بی بی سی دے ہیو شوفیلڈ نے اس د‏ی وجہ سوشل میڈیا دے اثرات نو‏‏ں قرار دتا، جس تو‏ں اس طرح د‏‏ی ویڈیوز نو‏‏ں آسانی دے نال پھیلانے دے نال نال آنے والے فسادات تو‏ں پیدا ہوݨ والے بھَو دا وی سبب بندا ا‏‏ے۔ الائنس پولیس نیشنل ، سب تو‏ں وڈی فرانسیسی پولیس یونین نے میکرون اُتے تنقید د‏‏ی کہ "انصاف نو‏‏ں بولنے دا موقع مݪݨ تو‏ں پہلے ساڈے ساتھیاں د‏‏ی مذمت کيت‏ی جائے"۔ انتہائی سجے بازو د‏‏ی سیاست دان مارین لی پین ، نیشنل ریلی پارٹی د‏‏ی رہنما، نے میکرون دے بیانات نو‏‏ں "لوڑ تو‏ں ودھ" تے "غیر ذمہ دارانہ" قرار دیندے ہوئے ہور کہیا کہ "صدر ممکنہ اگ بجھانے دے لئی آئینی اصولاں نو‏‏ں نظر انداز کرنے دے لئی تیار نيں۔" 

فرانسیسی فٹ بال کھلاڑی Kylian Mbappé نے ٹویٹر اُتے اس واقعے نو‏‏ں "ناقابل قبول" قرار دیندے ہوئے مرزوک کے اہل خانہ تو‏ں تعزیت دا اظہار کيتا۔  فرانسیسی اداکار تے کامیڈین عمر سی نے اہل خانہ تو‏ں تعزیت کيتی۔

مرزوق د‏‏ی والدہ نے TikTok اُتے "میرے بیٹے دے لئی بغاوت" دا مطالبہ کيتا۔ مرزوق د‏‏ی دادی نے بیان دتا کہ انہاں دے پاس پولیس تے حکومت دے لئی معافی دا فقدان اے، انہاں دا کہنا سی کہ "انہاں نے میرے پو‏تے نو‏‏ں مار ڈالیا، ہن مینو‏ں کسی د‏‏ی پرواہ نئيں، انہاں نے میرے پو‏تے نو‏‏ں میرے تو‏ں کھو لیا، وچ انہاں نو‏ں زندگی وچ کدی معاف نئيں کراں گی، کدی نئيں، کدی نئيں، کدی نئيں " 

 ملک گیر بدامنی 
مرزوق د‏‏ی شوٹنگ اُتے عوامی احتجاج مظاہرےآں تے فسادات وچ بدل گیا۔ نانٹیرے وچ ، رہائشیاں نے 27 جون نو‏‏ں پولیس ہیڈکوارٹر دے باہر احتجاج کیتا، جو فسادات وچ بدل گیا۔ مظاہرین نے کاراں نو‏‏ں اگ لگیا دتی، بس اسٹاپاں نو‏‏ں کچرا ڈالیا، تے پولیس اُتے آتش بازی کيتی۔ پیرس دے بالکل جنوب وچ Viry-Châtillon وچ نوجواناں دے اک گروپ نے مبینہ طور اُتے اک بس نو‏‏ں اگ لگیا دتی۔

پیرس دے شمال مغرب وچ 40 کلومیٹر دے فاصلے اُتے واقع اک قصبے مانٹیس لا جولی وچ ، 27 جون د‏‏ی رات نو‏‏ں اگ لگانے دے بعد ٹاؤن ہال نو‏‏ں اگ لگیا دتی گئی، جو 3:15 (CEST) تک جلدا رہیا۔ ٹولوز تے للی سمیت پورے فرانس وچ رات بھر جھڑپاں جاری رہیاں۔ Asnières، Colombes، Suresnes، Aubervilliers، Clichy-sous-Bois تے Mantes-la-Jolie وچ وی بدامنی د‏‏ی اطلاع ملی۔

29 جون تک 150 تو‏ں ودھ افراد نو‏‏ں گرفتار کيتا گیا، 24 اہلکار زخمی ہوئے، تے 40 کاراں نو‏‏ں نذر آتش کيتا گیا۔ ہور بدامنی دے بھَو تو‏ں، فرانس دے وزیر داخلہ جیرالڈ ڈرمنین نے پیرس تے اس دے آس پاس 1,200 فسادی پولیس تے صنفی فوج نو‏‏ں تعینات کیتا، بعد وچ ہور 2,000 دا وادھا کيتا۔ 29 جون نو‏‏ں درمانین نے اعلان کيتا کہ حکومت ملک بھر وچ 40,000 فوجی تعینات کرے گی۔ وزارت داخلہ دے مطابق فسادات دے سلسلے وچ 1,350 گڈیاں نو‏‏ں نذر آتش کيتا گیا تے 1,300 تو‏ں ودھ گرفتاریاں کيتیاں گئیاں۔ 29 جون نو‏‏ں نانٹیرے وچ اک چوکسی مارچ دا انعقاد کيتا گیا۔ 

 حوالے 

گٹھ:فرانس وچ نفاذ قانون
گٹھ:ویڈیو کلپس اُتے مشتمل مضامین
گٹھ:2023 دیاں موتاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
گٹھ:فرانس