سلطان ابراہیم شاہ شرقی

سلطان ابراہیم شاہ شرقی (وفات: 1440ء) جونپور سلطنت دا تیسرا حکمران سی جس نے 1401ء تو‏ں 1440ء تک بحیثیت سلطان جونپور سلطنت حکمرانی کيت‏ی۔

 سوانح 

 تخت نشینی 
سلطان مبارک شاہ شرقی د‏‏ی وفات دے بعد 1401ء وچ اُس دا چھوٹا بھائی ملک اکرم شمس الدین المعروف بہ سلطان ابراہیم شاہ شرقی تخت نشین ہويا۔ اُس د‏‏ی رسمِ تاج پوشی اُتے بنگال، بہار، ترہت، اودھ تے قنوج دے راجگان تے شرقی اُمراء نے بیش بہاء تحائف تے نذرانے پیش کيتے۔ جونپور وچ جشنِ چراغاں کيتا گیا۔ مدرسےآں تے خانقاہاں وچ لنگر جاری کيتے گئے۔علما و فقراء نو‏‏ں شاہی خلعت عطاء کيتے گئے تے تمام سلطنت وچ ہر امیر و غریب نے خوشی منائی۔تذکرۂ مشائخ شیراز ہند جونپور،  صفحہ 89۔

 انتظام سلطنت 
سلطان ابراہیم شاہ نے جس وقت جونپور سلطنت ورگی نوزائیدہ سلطنت د‏‏ی باگ دوڑ ہتھ وچ لی، اُس وقت سلطنت دیاں بنیاداں حالے کمزور سی تے چاراں اطراف وچ سرحداں اُتے حریف سلاطین جونپور سلطنت اُتے قبضہ جمانے د‏‏ی فکر وچ سن ۔ سلطنت دے باجگزار راجے وی اطاعت گزاری تو‏ں مناکھر ہُندے جا رہے سن ۔ چنانچہ اِنہاں حالات وچ سلطان ابراہیم شاہ نے سیاسی حالات دا بخوبی جائزہ لیا تے تمام دشمن طاقتاں دا اَگڑ پِچھڑ قلع قمع کردے ہوئے سلطنت د‏‏ی بنیادی آئندہ اک صدی تک دے لئی مستحکم کر دتیاں۔تذکرۂ مشائخ شیراز ہند جونپور،  صفحہ 89۔

 عسکری فتوحات 
1401ء وچ سلطان ابراہیم شاہ نے اپنی فتوحات دا آغاز کيتا۔ سب تو‏ں پہلے اُس نے 1401ء وچ ملو اِقبال تے سلطان محمود شاہ تغلق د‏‏ی افواج نو‏‏ں شکست دے ک‏ے قنوج اُتے اپنا سکہ جمایا۔1402ء وچ اُس نے ترہت دے باغی ملک ارسلان د‏‏ی سرکوبی د‏‏ی تے اپنے باجگزار راجا کیرتی سنگھ نو‏‏ں دوبارہ شاہی گدی اُتے بحال کر دتا۔ 1407ء وچ سلطان لشکرِ جرار لے ک‏ے دہلی فتح کرنے دے لئی ودھیا تے سنبھل تے برن (بلند شہر) اُتے قبضہ جماندے ہوئے دہلی دے بالمقابل دریائے جمنا دے کنارے جا پہنچیا مگر سلطان مظفر گجرا‏تی د‏‏ی فتح مالوہ تے اُس دے بعد جونپور اُتے حملے د‏‏ی خبراں دے باعث ابراہیم شاہ نو‏‏ں مجبوراً دہلی فتح کيتے بغیر ہی واپس جونپور لُٹنا پيا۔تذکرۂ مشائخ شیراز ہند جونپور،  صفحہ90۔تریخ مبارک شاہی، صفحہ 176۔طبقات اکبری، جلد 1، صفحہ 277۔منتخب التواریخ، جلد 1، صفحہ 275-276۔

 وفات 
سلطان ابراہیم شاہ شرقی نے 1440ء وچ جونپور وچ وفات پائی۔احسن التواریخ، صفحہ 417۔جونپور نامہ، صفحہ13۔تذکرۂ مشائخ شیراز ہند جونپور،  صفحہ92۔

 کتابیات 

 میاں محمد سعید: تذکرۂ مشائخ شیراز ہند جونپور، ص 81۔ مطبوعہ لاہور، ستمبر 1976ء

 حوالے 

گٹھ:ہندوستان د‏‏ی تریخ
گٹھ:ضلع جونپور
گٹھ:برصغیر وچ اسلامی حکومت
گٹھ:بھارت د‏‏یjF سلطنتاں تے مملکتاں
گٹھ:ضلع جونپور دیاں شخصیتاں
گٹھ:تریخ اتر پردیش
گٹھ:شیعہ شاہی سلسلے