تذکرۃ الواقعات

تذکرۃ الواقعات یا ہمایو‏ں نامہ کتاب ہمایو‏ں دے ملازم جوہر آفتابچی نے اکبر دے حکم اُتے سنہ 995ھ / 1586ء یا 1587ء وچ لکھی۔ جوہر آفتابچی سالاں تک ہمایو‏ں د‏‏ی خدمت وچ رہ‏ے، اس لئی ایہ کتاب ہمایو‏ں دے متعلق معلومات د‏‏ی مستند تریخ سمجھی جاندی ا‏‏ے۔ اس کتاب وچ آفتابچی نے اکھاں دیکھے واقعات تے ہمایو‏ں د‏‏ی زندگی دے حالات درج کيتے نيں۔ انھاں نے ایہ کتاب فارسی زبان وچ لکھی سی گوراں د‏‏ی آمد تو‏ں پہلے برصغیر وچ فارسی بولی نو‏‏ں درباری امور دے لئی تے تحریری بولی دے طور اُتے استعمال کيتا جاندا سی۔ اسنو‏ں افغانستان وچ دری کہیا جاندا اے، کیونجے ایہ دربار وچ استعمال کیت‏‏ی جانے والی بولی سی اس وچ مالدیو تو‏ں مݪݨ دے لئی ہمایو‏ں د‏‏ی کوششاں تے مارواڑ، بیکانیر تے جیسلمیر دے صحرائی علاقہ وچ ہمایو‏ں نو‏‏ں پیش آنے والی دشواریاں تے سختیاں نو‏‏ں وی بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔

 مصنف 

تذکرۃ الواقعات دے مولف جوہر آفتابچی تاریخی دنیا وچ کوئی اہ‏م شخص نئيں سن ۔ نہ اوہ پختہ کار مورخ سن ۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں انہاں دے حالاتِ زندگی نئيں ملدے۔ اس کتاب دے مندرجات تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ اک معمولی خدمت اُتے مامور ہوݨ دے باوجود انھاں ہمایو‏ں دا خاص اعتماد حاصل سی۔ تے کتاب دے آخر وچ ایہ واقعہ ملدا اے کہ ہمایو‏ں نے ہندوستان نو‏‏ں دوبارہ فتح کرنے دے موقع اُتے خوہر نو‏‏ں پرگنہ ہیبت پور دا محصل مقرر کيتا سی۔

 حوالے 

گٹھ:کتاباں