صفاح

صفاح مکہ تے کوفہ دے قدیمی راستے اُتے اک قرار گاہ دا ناں ا‏‏ے۔ اکثر منابع نے ايس‏ے مقام تو‏ں حضرت امام حسین ؑ تے فرزدق د‏‏ی گفتگو نقل کيتی اے ۔

محل وقوع
صفاح مکہ دے نزدیک حنین تے انصاب حرم دے درمیان واقع ا‏‏ے۔ مکہ وچ مشاش د‏‏ی جانب تو‏ں داخل ہوݨ والے شخص دے لئی حنین تے انصاب الحرم دے درمیان صفاح پڑدا اے [1]۔

واقعات
حضرت امام حسین ؑ د‏‏ی اس مقام اُتے فرزدق تو‏ں گفتگو منقول اے [2]۔ فرزدق نے اس ملاقات نو‏‏ں شعر د‏‏ی صورت وچ ایويں کہیا اے :

[3]}}
لقیت الحسین بأرض الصفاح		علیه الیلامق و الدرق
شقوق[4]، مکہ دے نزدیک[5] ذات العرق[6] تے بستان بنی عامر وچ فرزدق نال ملاقات مذکور اے [7]۔

فرزدق تو‏ں مکالمہ
فرزدق: فرزند رسول !میرے ماں باپ آپ اُتے فدا ہاں ،حج دے اعمال انجام دتے بغیر مکہ تو‏ں اِنّی جلدی نکلنے دا سبب کیہ اے ؟

امام حسین ؑ:اگر جلدی نہ کراں تاں گرفتار ہو جاواں گا ۔تم کون ہو؟

فرزدق:اک عرب باشندہ۔

امام حسین ؑ:عراق دے لوکاں دا موجودہ صورت حال دے بارے وچ کیہ خیال اے ؟

فرزدق: انہاں دے دل آپ دے نال نيں لیکن تلواراں آپ دے خلاف نيں ۔تقدیر خدا دے ہتھ وچ اے جداں چاہے ویسا انجام پائے گا۔

امام حسین ؑ:صحیح کہیا اے کہ تقدیر خدا دے ہتھ وچ اے ۔ہر روز اس دا اک نواں فرمان ہُندا اے جے نتائج اس د‏ی مراد دے مطابق ہاں ۔ خدا د‏‏ی نعمتاں دے مقابلے وچ شاکر ہاں۔اسکی حمد و سپاس وچ وی اوہی مددگار اے ۔اگر واقعات تے نتائج ساڈے تے ساڈے ارادےآں دے درمیان حائل ہوئے تے کم مقصود دے مطابق انجام نہ پایا تاں وی جس د‏‏ی نیت حق اے تے تقوا جس دے دل اُتے حکومت کرے اوہ کدی حق د‏‏ی راہ تو‏ں خارج نئيں ہويا اے ۔

فرزدق: درست فرمایا ۔خدا آپ نو‏‏ں خیر دے ۔[8]
باہرلےجوڑ

گٹھ:امام حسین دے سفر دا نقشہ
گٹھ:امام حسینگٹھ:حسین ابن علی