تانک بادشاہت

تانک راج (جس نوں تاککا   جاں تاکی  وی کیہا جاندا ہے) 6ویں توں 10ویں صدی عیسوی تکّ پنجاب وچّ قائم اک راج سی ۔  ایہ بادشاہت کشمیر دے جنوب وچ ، سندھ دے شمال وچ تے زنبیل خاندان دے مشرق وچ واقع سی ، جو مغرب وچ سندھ تو‏ں لے ک‏ے مشرق وچ بیاس دریا تک پھیلی ہوئی سی ، جو جدید دور دے سیالکوٹ دے آس پاس مرکوز سی ۔ Li Rongxi (1996), The Great Tang Dynasty Record of the Western Regions, Bukkyo Dendo Kyokai and Numata Center for Buddhist Translation and Research, Berkeley, pp. 97–100

تریخ

ہیون تسانگ (631-643 عیسوی) نے اک " تسیہ-کیا " بادشاہت دا ذکر کیتا اے ۔  اس دا ذکر اس نے گندھارا دے مشرق د ی طرف واقع ہونے دے طور اُتے کیتا ا ے ۔ چچ نامہ (سندھ دی تریخ) چ اس دا ذکر تک اے ۔   سب تو‏ں پہلے مسلما‏ن مصنف جس نے اس سلطنت دا تذکرہ کیتا اے اوہ سلیمان نامی اک تاجر ا‏‏ے ۔ اس نے 851 عیسوی توں پہلاں اس علاقے دا دورہ کیتا سی، جدوں اس دا کھاتہ لکھیا گیا سی۔ اس دے بیان وچ، بادشاہی دا ذکر  طافك  دے طور تے کیتا گیا اے۔   915 عیسوی وچ عرب اتہاسکار المسعودی نے پنجاب دے کھیتر دیاں پہاڑیاں دا حوالہ دندے ہوئے اس نوں الطاقين آکھیا اے ۔ ایہہ ناں سر ہنری ایلیٹ ولوں  طاقين پڑھیا جاندا اے ، تے طافن  گلڈمیسٹر ولوں، مسعودی توں اپنے اقتباساں وچ۔ [ حوالہ دی لوڑ اے ] تکین، تفان، تفاک، تفا، تکاس، تے تکیشار ، اصل شکل دے مختلف ریڈنگز ہن جہڑا تاکی یا تاکین اے۔ ایم۔ رینوڈ نے اک ہور ہجے دتا اے،  طابن ۔

تاجر سلیمان دے بیان وچ اس دے بادشاہ نو‏‏ں ملک عطاقہ کہیا گیا اے تے ہور نوٹ کیتا گیا اے کہ اوہ عرباں تے دکن د‏‏ی راشٹرکوٹ سلطنت دے نال اچھے تعلقات وچ سی ۔   ابن خردادبہ ، جو 912 عیسوی وچ فوت ہوئے ، نے کنفیڈریشن دے بادشاہ نو‏‏ں بلہارا دے بعد عظمت دے طور اُتے ذکر کیتا اے ، جدو‏ں کہ قزوینی نے تائیفند نامی قلعے دا ذکر کیتا اے ، قلعے دا مقام سنگالہ دے پہاڑ دے بیان تو‏ں اتفاق کردا اے (نیڑے جدید سیالکوٹ)۔ [ حوالہ دی لوڑ اے ] کئی ودواناں نے ٹکا بادشاہت دی شناخت ال-اوسیفان دی بادشاہی نال کیتی اے ، جس دے بادشاہ نوں البلادوری نے خلیفہ المعتصم ( ر۔  833–842 ) دے دور حکومت وچ اسلام قبول کرن دی اطلاع دتی اے۔   غزنی دے لاوک خاندان دے بارے وچ وی خیال کیتا جاندا اے کہ اوہ تاکا لوکاں تو‏ں تعلق رکھدے سن ۔ 

سیالکوٹ اس راج دا راجگڑھ سی ۔ پنجابی لوکدھارا وچّ سیالکوٹ دے بادشاہ جویں کہ راجا سالبان اتے راجا رسالو ٹکا راج نال سبندھت ہو سکدے ہن ۔ 

ہوآن سانگ دا دورہ

ہوآن سانگدے دورے دے دوران ، گوانڈھی ریاست بوفاڈو تانک دا اک واسل (یا صوبہ) سی۔  اس نے ایہ وی نوٹ کیتا کہ مہراکولا دا دارالحکومت تانک دے اندر سگالا چ سی ۔  تن بہت وڈے سٹوپاں توں واضح بدھ مت دے ورثے دے باوجود، بدھ مت گپتا دور دے بعد خطے (پنجاب) وچ ہندو مت دے پرچار نوں ترجیح دین دی وجہ توں زوال پذیر ہو گیا سی ،  تے بعد وچ ڈھیہہ گیا ۔ ] الچون ہن ظلم و ستم دے بعد ،  جس دے نتیجے وچ اس دی گھٹ مشق کیتی گئی صرف تقریباً دس خانقاہواں چ۔ اس دے برعکس ، برہمنی ہندو مت اس خطے وچ بنیادی مذہب دے طور اُتے ابھریا تے ایتھ‏ے کئی سینکڑاں ہندو دیو دے مزارات موجود سن ۔  اوہ تانک راج ویلے 630 عیسوی وچ لاہور آیا ۔   انہاں دے مطابق: "تکا دا ملک کشمیر دے جنوب وچ اے ، جو اس دے مغرب وچ سندھ دریا تے اس دے مشرق وچ وپاشا دریا تو‏ں پھیلیا ہويا ا‏‏ے۔ انہاں وچ غیر چپچپا چاول تے کنک د‏‏ی وافر مقدار پیدا ہُندی اے، اس دے علاوہ سونا ، پیتل ، لوہا تے دوجیاں دھاتاں۔ اوہ بدھ مت وچ یقین نئیں رکھدے، تے کئی سو دیو مندراں وچ دعا منگدے نیں ایس ملک وچ دس بدھ خانقاہواں باقی نیں۔" ژوانزانگ دا کہنا اے کہ ایس توں پہلاں وی بہت سارے سن۔ Foreign Influence on Ancient India by Krishna Chandra Sagar p.216

ایہہ وی ویکھو
پنجاب دی تریخ
کتابیات

حوالے

باہرلےجوڑ
گٹھ:پنجاب دی تریخ