شیزر دا محاصرہ

شیزر دا محاصرہ 28 اپریل توں 21 مئی 1138 تک رہیا ۔ بازنطینی سلطنت ، انطاکیہ دی راجواڑے تے کاؤنٹی آف ایڈیسا دے اتحادی افواج نے مسلم شام تے حملہ کیتا ۔ اپنے بنیادی مقصد، شہر حلب توں دفع ہون دے بعد، مشترکہ عیسائی فوجاں نے حملے دے ذریعے متعدد قلعہ بند بستیاں تے قبضہ کر لیا تے آخر کار امارت منقذہ دے دارالحکومت شیزر دا محاصرہ کر لیا۔ محاصرے نے شہر اُتے قبضہ کرلیا ، لیکن قلعہ لینے وچ ناکام رہیا ؛ اس دے نتیجے وچ شیزر دے امیر نے معاوضہ ادا کیتا تے بازنطینی شہنشاہ دا غلام بن گیا۔ زینگی دیاں افواج، خطے دے سب توں وڈے مسلم شہزاد ے، نے اتحادی فوج نال جھڑپ کیتی پر ایہہ اوہناں لئی جنگ دا خطرہ چُکن لئی بہوں مضبوط سی۔ اس مہم نے شمالی صلیبی ریاستاں اُتے بازنطینی حکمرانی د‏‏ی محدود نوعیت تے لاطینی شہزادےآں تے بازنطینی شہنشاہ دے وچکار مشترکہ مقصد د‏‏ی کمی نو‏‏ں اجاگر کيتا۔

 پچھوکڑ 
بلقان یا اناطولیہ وچ فوری بیرونی خطرات توں آزاد ہو کے، 1129 وچ ہنگری دے لوکاں نو شکست دین دے بعد، تے 1130 توں 1135 تک مہماں دے سلسلے دے ذریعے اناطولیہ دے ترکاں نو دفاعی عمل تے مجبور کرن دے بعد، بازنطینی شہنشاہ جان II کومنینوس (ر۔ 1118–143) اپنی توجہ دی طرف ہدایت کر سکدا سی، اس نے صلیبی ریاستاں تے تسلط دے بازنطینی دے دعویاں نو تقویت دین تے انطاکیہ تے اپنے حقوق تے اختیار دا دعوی کرن دی کوشش کیتی۔ ایہ حقوق 1108 دے معاہدہ ڈیول تو‏ں ملدے نيں ، حالانکہ بازنطینی انہاں نو‏ں نافذ کرنے د‏‏ی پوزیشن وچ نئيں سی۔ انطاکیہ تے نزول لئی ضروری تیاری سیلیشیا تے بازنطینی کنٹرول دی بازیابی سی۔ 1137 وچ ، ش ہنشاہ نے آرمینیائی کیلیشیا د‏‏ی راجواڑے تو‏ں تارسوس ، اڈانا تے موپسویسٹیا نو ‏‏ں فتح کيتا ، تے 1138 وچ آرمینیا دے شہزادہ لیون اول تے اس دے زیادہ تر خاندان نو‏‏ں قسطنطنیہ وچ قیدی بنا دتا گیا۔     

کیلیشیا دے کنٹرول نے بازنطینیاں دے لئی انطاکیہ دی راجواڑے دا رستہ کھول دتا ۔ زبردست بازنطینی فوج دے نیڑے آن دا سامنا کردے ہوئے، پوئٹیر دے ریمنڈ ، انطاکیہ دے شہزادے، تے جوسلن II ، ایڈیسا دے کاؤنٹ ، نے شہنشاہ دی حکمرانی نو تسلیم کرن چ جلدی کیتی۔ جان نے انطاکیہ دے غیر مشروط ہتھیار سٹن دا مطالبہ کیتا تے یروشلم دے بادشاہ فولک توں اجازت منگن دے بعد، پوئٹیر دے ریمنڈ نے شہر نوں جان دے حوالے کرن تے  اتفاق کیتا۔ ایہہ معاہدہ، جس دے ذریعے ریمنڈ نے جان نوں خراج تحسین پیش کیتا، واضح طور تے ڈیول دے معاہدے تے مبنی سی، لیکن اس توں اگے ودھ گیا۔ ریمنڈ، جہنوں انطاکیہ لئی اک شاہی غلام دے طور تے تسلیم کیتا گیا سی، نے شہنشاہ نوں انطاکیہ وچ مفت داخلے دا وعدہ کیتا، تے حلب ، شیزر ، حمص تے حمہ دے شہراں دے بدلے وچ شہر دے حوالے کرن دا عہد کیتا جدوں ای ایہناں نوں مسلماناں توں فتح کیتا گیا۔ اس دے بعد ریمنڈ نويں فتوحات اُتے حکومت کرے گا تے انطاکیہ براہ راست شاہی کنٹرول وچ واپس آ جائے گا۔  

 مہم 
فروری وچ ، حلب تے دوسرے مسلم قصبےآں تو‏ں آنے والے تمام تاجراں تے مسافراں نو‏‏ں گرفتار کرلیا گیا سی تاکہ انہاں نو‏‏ں ترقی پذیر فوجی تیاریاں د‏‏ی اطلاع دینے تو‏ں روکیا جاسک‏‏ے۔ مارچ وچ، شاہی فوج، اک کافی محاصرہ ٹرین دے نال، کیلیشیا توں انطاکیہ پار ہوئی تے انطاکیہ تے ایڈیسا دے دستے، ٹیمپلرز دی اک کمپنی، اس دے نال رلتی ہو گئی۔ اوہ دشمن دے علاقےآں چ پار ہو گئے تے بلات تے قبضہ کر لیا ۔ 3 اپریل نوں اوہ بیزاء پہنچے جہڑا پنج دن تک ٹکیا۔ اس قصبے تو‏ں مال غنیمت د‏‏ی اک وڈی مقدار لٹی گئی ، جسنو‏ں واپس انطاکیہ بھیج دتا گیا ، حالانکہ اس قافلے اُتے اک مسلم فوج نے حملہ کيتا تے اس د‏ی باری وچ اسنو‏ں لُٹیا گیا۔ ایہہ امید کیتی گئی سی کہ حلب حیران ہو سکدا اے۔ تاہم، شام دا سب توں طاقتور مسلم رہنما، زنگی ، نیڑے دے حما دا محاصرہ کر رہیا سی، جہڑا دمشقی گیریژن دے کول سی۔ شہنشاہ دے آپریشنز دے بارے وچ اسنو‏ں کافی انتباہ حاصل سی تاکہ اوہ جلدی تو‏ں حلب نو‏‏ں تقویت دے سک‏‏ے۔ 20 اپریل نو‏‏ں ، عیسائی فوج نے شہر اُتے حملہ کيتا لیکن اسنو‏ں بہت مضبوطی تو‏ں محفوظ پایا۔ کناموس نے رپورٹ دتی اے کہ حلب دے آسے پاسے پانی دی کمی دی وجہ ایہ سی کہ اس دا سنجیدگی نال محاصرہ نئیں کیتا گیا۔ اس دے بعد شہنشاہ نے فوج نو‏‏ں جنوب د‏‏ی طرف لے گیا تے حملے دے ذریعے اثارب ، مارات النعمان تے کفرطب دے قلعےآں نو‏‏ں لے لیا ، جس دا حتمی مقصد شیزر شہر اُتے قبضہ کرنا سی۔ ایہ ممکن اے کہ شیزر دا انتخاب اس لئی کیتا گیا سی کہ ایہ  اک آزاد عرب امارت سی ، جس دا قبضہ منقیذی خاندان سی ، تے اس لئی زنگی نے اسنو ں اس د ی مدد دے لئی آنے دے لئی کافی اہ م نئيں سمجھیا ہوئے سکدا اے ؛ شیزر دے قبضے نال حملے لئی حما شہر وی کھل جاندا۔    

 محاصرہ 
صلیبی شہزادے اک دوجے تے جان تے مشکوک سن، تے کوئی وی نئیں چاہندا سی کہ دوجیاں نوں مہم چ حصہ لین توں فائدہ ہووے۔ ریمنڈ انطاکیہ نوں وی پھڑنا چاہندا سی، جہڑا کہ اک عیسائی شہر سی; شیزر یا حلب ورگے شہر تے رب دی کشش، جس چ وڈی گنتی چ مسلم آبا دی اے تے زینگید دے حملے دا زیادہ سامنا اے، معمولی ہووے گا۔ محاصرے دے استغاثہ وچ اس دے اتحادیاں دی ہلکی دلچسپی دے نال، شہنشاہ نوں جلدی ای انہاں دی طرفوں بہت گھٹ فعال مدد مل گئی۔ 

کجھ ابتدائی جھڑپاں دے بعد، جان II نے اپنی فوج نوں اپنی فوجیاں دی قومیتاں دی بنیاد تے تن ڈویژناں چ منظم کیتا: مقدونیہ ( مقامی بازنطینی)؛ 'کیلٹس' (مطلب نارمن تے دوجے فرینک )؛ تے پیچینیگس (ترک گیاہستانی خانہ بدوش)۔ ہر ڈویژن اپنے خصوصی ہتھیاراں تے آلات نال لیس سی، تے محافظاں نو خوفزدہ کرن دے لیی شہر دے سامنڑے پریڈ کیتی گئی سی۔  

اگرچہ شام وچ مہم دے دوران جان نے عیسائی مقصد دے لئی سخت لڑائی لڑی ، لیکن اس دے اتحادی پوئٹیرز دے ریمنڈ تے ایڈیسا دے جوسلن محاصرے نو ں دبانے وچ مدد کرنے د ی بجائے نرد کھیلدے ہوئے اپنے کیمپ وچ رہے۔ اوہناں دی مثال دی وجہ توں اوہناں دے فوجیاں دا حوصلہ گھٹ گیا ۔ شہنشاہ دیاں ملامتاں صرف دوہاں شہزادیاں نو فضول تے فضول کارروائی کرن تے مجبور کر سکدیاں سن۔ لاطینی تے مسلم ذرائع محاصرے دے مقدمے وچ جان د‏‏ی توانائی تے ذاتی جرات نو‏‏ں بیان کردے ني‏‏‏‏ں۔ اپنے سنہری ہیلمٹ وچ نمایاں، جان اپنے فوجیاں دی حوصلہ افزائی کرن، محاصرے دے انجناں دی نگرانی کرن تے زخمیاں نوں تسلی دین وچ سرگرم سی۔ شیزر دیاں دیواراں متاثر کن بازنطینی محاصرہ ٹرین دے ٹریبوچٹ نال ٹٹ گئیاں سن۔ امیر دے بھتیجے، شاعر، مصنف تے سفارتکار اسامہ بن منقذ ، نے بازنطینی توپ خانے دی تباہی نو ریکارڈ کیتا، جہڑا اک میزائل نال پورے گھر نو توڑ سکدا سی۔   

شہر تے قبضہ کر لیا گیا، لیکن قلعہ ، جہڑا اس دیاں چٹاناں تے اس دے محافظاں دی ہمت نال محفوظ سی، نے حملے دا مقابلہ کیتا۔ دیر نال، زنگی نے اک امدادی فوج اکٹھی کیتی سی تے اوہ شیزر ول ودھ گئی۔ امدادی فوج عیسائی فوج توں چھوٹی سی پر جان اس نال ملن لئی مارچ کرن لئی اپنے محاصرے دے انجن چھڈن توں ہچکچا رہیا سی، تے اوہ اپنے اتحادیاں تے اعت بار نئیں کردا سی۔ اس مقام تے، شیزر دے امیر سلطان بن منقذ نے جان دے غلام بنن، اک وڈا معاوضہ ادا کرن تے سالانہ خراج ادا کرن دی پیشکش کیتی۔ جواہرات نال جڑے ہوئے اک میز تے اک متاثر کن کھدی ہوئی کراس وی پیش کیتی گئی سی جہدے بارے آکھیا جاندا اے کہ قسطنطنیہ اعظم لئی بنائی گئی سی، جہنوں منزیکرٹ دی لڑائی چ سلجوق ترکاں نے رومانوس چہارم ڈیوجینس توں قبضہ کر لیا سی۔ جان، اپنے اتحادیاں دے وطیرے توں نفرت کر کے، ہچکچاہٹ نال پیشکش نوں قبول کر لیا۔ 21 مئی نوں ، محاصرہ اٹھا دتا گیا ۔    

 بعد دا نتیجہ 
زنگی دے فوجیاں نے پچھے ہٹن آلے عیسائیاں نال جھڑپ کیتی، لیکن فوج دے مارچ چ فعال طور تے رکاوٹ پان دی ہمت نئیں کیتی۔ انطاکیہ واپس آندے ہوئے، یوحنا نے شہر وچ اک رسمی داخلہ کیتا۔ اُتے ، ریمنڈ تے جوسلین نے انطاکیہ دے قلعے نو‏‏ں شہنشاہ دے حوالے کرنے دے  وعدے وچ تاخیر د‏‏ی سازش کيت‏ی ، تے جان تے مقامی یونانی برادری د‏‏ی طرف ہدایت کردہ شہر وچ عوامی بدامنی پیدا کيتی۔ اناطولیہ دے سلجوقاں دے کیلیشیا اُتے چھاپے دے بارے وچ سننے دے بعد ، تے محل وچ انٹیوچین ہجوم دے ذریعہ محاصرے وچ آنے دے بعد ، جان نے قلعے دے کنٹرول دے لئی اپنا مطالبہ ترک کردتا۔ تاہم، اس نے ریمنڈ تے جوسلین دے وفاداری دے حلف دی تجدید تے اصرار کیتا۔ جون نے انہاں نو‏ں کہیا کہ اوہ اپنی فوج دے نال واپس آئے گا تاکہ اوہ انہاں دے نال اپنے معاہداں نو‏‏ں نافذ کرسکن۔ اس دے بعد اوہ سلجوق سلطان مسعود (حکومت 1116–1156) نو‏‏ں سزا دینے تے اس دے بعد قسطنطنیہ واپس آنے دے ارادے تو‏ں انطاکیہ تو‏ں روانہ ہويا۔ جان دے کول شام چھڈن دے علاوہ کوئی چارہ نئیں سی جہدے نال اوہ اپنے عزائم نو صرف جزوی طور تے پورا کر چکیا سی۔  

مہم دے واقعات نے اس گل اُتے زور دتا کہ صلیبی ریاستاں اُتے بازنطینی شہنشاہ نے جو تسلط دا دعوی کيتا سی ، اس دے پیش کردہ تمام وقار دے باوجود ، اس دے محدود عملی فائدے سن ۔ لاطینی لوک اوہ سلامتی حاصل کردے سن جہڑی اک دور دراز دے سامراجی رابطے نے اوہناں نوں دتی جدوں اوہناں نوں شام دیاں مسلم طاقتاں ولوں خطرہ سی۔ اُتے ، جدو‏ں بازنطینی فوجی طاقت براہ راست اس خطے وچ ظاہر ہوئی ، تاں انہاں دے لئی اپنے مفادات تے مسلسل سیاسی آزادی کسی وی ممکنہ فائدے تو‏ں زیادہ اہمیت رکھدی سی جو شہنشاہ دے نال تعاون تو‏ں لیونٹ وچ عیسائی مقصد دے لئی حاصل کيتا جاسکدا سی۔   

نکیتاس چونیٹس دی 13ویں صدی دے شروع دی تریخ دے مطابق، جان دوم 1142 وچ انطاکیہ نوں زبردستی لین تے براہ راست بازنطینی حکومت نافذ کرن دا ارادہ رکھدے ہوئے شام واپس آیا، مقامی شامی تے آرمینیائی عیسائی آبادی توں اس مہم دی حمایت وچ دھرم بدلن دی توقع کیتی۔ اس دے بیٹے تے جانشین ، مینوئل I (دور. 1143–1180) نے اپنے والد د‏‏ی فوج نو‏‏ں اپنے اختیار نو‏‏ں محفوظ بنانے دے لئی قسطنطنیہ واپس لے گیا ، تے بازنطینیاں دے لئی انطاکیہ نو‏‏ں مکمل طور اُتے فتح کرنے دا موقع کھو گیا۔ مائیکل اینگولڈ دی رائے وچ، جان دی اچانک موت لاطینی شہزادیاں لئی سب توں زیادہ موقع سی، کیونکہ اوہناں نوں اوہدے خلاف مزاحمت جاری رکھن وچ بہت اوکڑاں دا ساہمنا کرنا پیندا۔

 ایہہ وی ویکھو 

 کمنیئن بازنطینی فوج

 حوالہ جات 

 حوالے 

 ذرائع 

 پرائمری 





 سیکنڈری 



 Bucosssi, A. and Suarez, A.R. (eds.) (2016). John II Komnenos, Emperor of Byzantium: In the Shadow of Father and Son, Routledge, London and New York 



 ہور پڑھو 




گٹھ:صلیبی جنگاں
گٹھ:ترجمے نوں سمکھیاواں چاہیدیاں