گلستان ارام

{{Infobox book
| name          = گلستان ارم
| author        = عباسگولو باقیخانوف
| language      = فارسی
| country       = روسی سلطنت
| genre         = تریخ
| publisher     =
| translator    =
| image         = Page of the manuscript of Gulistani Irem 2.png
| caption       = گلستان ارم دے اک مخطوطہ دا فولیو| release_date  = 1841
}}
 گلستان ارام   19ویں صدی دا اک فارسی بولی دا کرونکل اے جہڑا پرانے زمانے توں لے کے روسی سلطنت تے قاجار ایران دے وچکار 1813 وچ گلستان دے معاہدے تک طے شدہ شیروان ، داغستان تے دربنٹ دی تریخ اے۔  ایہ 1841 چ عباسگولو باکیخانوف نے لکھیا سی، جہڑا 19ویں صدی دے اک آذربائیجانی ماہر سی جس نے روسی سلطنت دے ماتحت خدمات انجام دتیاں۔   اس کتاب دا ناں قرآن وچ ذکر کردہ باغ ارم تے گلستان دے پنڈ د‏‏ی طرف اشارہ اے جتھ‏ے ایہ معاہدہ طے ہويا سی ۔ 

باکیخانوف نے نکولائی کرامزین تے ہور عصری یورپی مورخین تو‏ں سیکھے ہوئے طریقےآں نو‏‏ں ایہ کتاب لکھدے وقت فارسی تے عربی تریخ اُتے لاگو کيتا۔ تاہم، اس دا رویہ زیادہ جدید تے تجزیاتی سی۔ اس نے فارسی اصناف تے اسلامی تاریخی روایات دے اپنے علم دے ذریعے انہاں طریقاں نو‏‏ں تبدیل کیتا ، انہاں نو‏‏ں یورپی معیارات ، طریقاں تے آدرشاں تو‏ں پورا کیتا۔  شاعری تے تریخ دے باکیخانوف دا فیوژن کئی منفرد عناصر دی خصوصیت رکھدا اے، جس چ خوف پیدا کرن لئی پہاڑی زمین دی تزئین دا استعمال وی شامل اے۔ ایتھ‏ے ، باکیخانوف نے عربی تے فارسی عجائب ("معجزات") د‏‏ی صنف نو‏‏ں وسعت دتی ا‏‏ے۔ 

ایہ کتاب انسانی تریخ دے آغاز دی وضاحت کرن لئی وڈیاں فارسی تواریخاں توں بہوں زیادہ فائدہ اٹھاندی اے، جنہاں چوں سب توں قابل ذکر تریخ الطبری دے انبیاء تے بادشاہاں (وفات 923)، تریخ گزیدہ ("اقتباس تریخ") تے ظفرنامہ ("کتاب فتح") حمد اللہ ( توضیح 1933) دے بعد، میرخوند (وفات 1498) دا رضوات الصفا ("باغ پاکیزگی")، اس دے نال نال اس دا مختصر ورژن، خلاصۃ الخبار'' ("رپورٹاں دا خلاصہ") خوندمیر (وفات 1535/6) نے لکھیا۔  

اس کم دا 1984 دا روسی ایڈیشن آذربائیجانی مورخ ضیاء بنیاڈوف نے شائع کیتا سی، جس نو "نامکمل تے ناقص" آکھیا جاندا اے۔  تقریباً 20 صفحات، باب 63، 64، 65 تے 66 جہناں چوں زیادہ تر آرمینیا تے آرمینیائیاں تے مرکوز ہن، ہٹا دتے گئے ہن۔ 

 نوٹ 

 حوالے 

 ذرائع 
 * 

 * 



گٹھ:تریخ داغستان
گٹھ:آذربائیجان دی تریخ
گٹھ:ترجمے نوں سمکھیاواں چاہیدیاں