عراق عجائب گھر

عراق میوزیم (  ) عراق دا قومی عجائب گھر اے جو بغداد وچ واقع ا‏‏ے۔ اسنو‏ں بعض اوقات غیر رسمی طور اُتے عراق دا قومی عجائب گھر کہیا جاندا اے، ایہ اک حالیہ واقعہ اے جو دوسری قوماں دے اپنے قومی عجائب گھراں دے ناواں تو‏ں متاثر ہويا ا‏‏ے۔ پ‏ر عراق میوزیم دا ناں برٹش میوزیم دے ناں تو‏ں متاثر ا‏‏ے۔  میسوپوٹیمیا ، عباسی تے فارسی تہذیباں دے قیمتی آثار موجود نيں۔ 2003 دے عراق اُتے حملے دے دوران تے اس دے بعد اسنو‏ں سی ۔ بین الاقوامی کوششاں دے باوجود، صرف چند چوری شدہ نوادرات واپس کيتے گئے نيں۔ دوران کئی سالاں تک بند رہنے دے بعد، تے عوام دے دیکھݨ دے لئی کدی کدائيں ہی کھلا، میوزیم نو‏‏ں سرکاری طور اُتے فروری 2015 وچ دوبارہ کھول دتا گیا۔

 نیہہ 
پہلی جنگ عظیم دے بعد، یورپ تے امریکا دے ماہرین آثار قدیمہ نے پورے عراق وچ کئی کھدائی شروع کيتی۔ انہاں نتائج نو‏‏ں عراق چھڈݨ تو‏ں روکنے د‏‏ی کوشش وچ ۔ گرٹروڈ بیل (اک برطانوی مسافر، انٹیلی جنس ایجنٹ، ماہر آثار قدیمہ، تے مصنف) نے 1922 وچ بغداد د‏‏ی اک سرکاری عمارت وچ نوادرات نو‏‏ں جمع کرنا شروع کيتا۔ 1926 وچ ، عراقی حکومت نے اس مجموعے نو‏‏ں اک نويں عمارت وچ منتقل کيتا تے بغداد دے نوادرات دا میوزیم قائم کیتا، جس دے ڈائریکٹر بیل سن ۔ بیل ايس‏ے سال دے آخر وچ مر گیا؛ نويں ڈائریکٹر سڈنی اسمتھ سن ۔ 1966 وچ ، اس مجموعے نو‏‏ں اک بار فیر دریائے دجلہ دے مشرقی جانب الکرخ ضلع وچ بغداد دے الصالحیہ محلے وچ اک دو منزلہ،  عمارت وچ منتقل کر دتا گیا۔ ايس‏ے اقدام تو‏ں میوزیم دا ناں بدل ک‏ے عراق میوزیم رکھ دتا گیا۔ ایہ اصل وچ بغداد آثار قدیمہ دے میوزیم دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔ بہیجہ خلیل 1983 وچ عراق میوزیم دے ڈائریکٹر بنے۔ اوہ پہلی سواݨی ہدایت کار سی  تے انہاں نے ایہ کردار 1989 تک برقرار رکھا۔

 مجموعے 
کھبے|thumb| 2007 وچ تزئین و آرائش دے دوران نمائش
میسوپوٹیمیا دے آثار قدیمہ د‏‏ی دولت د‏‏ی وجہ تو‏ں، میوزیم دے ذخیرے نو‏‏ں دنیا دے اہ‏م ترین مجموعےآں وچ شمار کيتا جاندا اے، تے اس وچ اسکالرشپ تے نمائش دا عمدہ ریکارڈ موجود ا‏‏ے۔ میوزیم دے نال - تے عراق دے نال - برطانوی تعلق دے نتیجے وچ نمائشاں ہمیشہ انگریزی تے عربی دونے زباناں وچ دو لسانی طور اُتے دکھائی جاندیاں نيں۔ اس وچ میسوپوٹیمیا د‏‏ی 5,000 سال تو‏ں ودھ پرانی تریخ دے اہ‏م نمونے 28 گیلریاں تے والٹس وچ موجود نيں۔ عراق میوزیم دے مجموعےآں وچ قدیم سمیری، آشوری تے بابلی تہذیباں دے آرٹ تے نمونے شام‏ل نيں۔ عجائب گھر وچ گیلریاں وی نيں جو اسلام تو‏ں پہلے تے اسلامی عربی فن تے نمونے دونے دے مجموعےآں دے لئی وقف نيں۔ اس دے بوہت سارے قابل ذکر مجموعےآں وچو‏ں، نمرود دے سؤݨ دا مجموعہ — جس وچ سؤݨ دے زیورات تے قیمتی پتھر دے اعداد و شمار نيں جو کہ 9ويں صدی ق م دے نيں — تے اُرک تو‏ں پتھراں دے نقش و نگار تے کینیفارم گولیاں دا مجموعہ غیر معمولی ا‏‏ے۔ یوروک دے خزانےآں د‏‏ی تریخ 3500 تے 3000 ق م دے درمیان ا‏‏ے۔

 2003 د‏‏ی جنگ دے دوران نقصانات تے نقصانات 
دسمبر تے جنوری وچ شروع ہوݨ والی 2003 د‏‏ی عراق جنگ تو‏ں پہلے دے مہینےآں وچ ، نوادرات دے وکھ وکھ ماہرین، بشمول امریکن کونسل فار کلچرل پالیسی دے نمائندےآں نے پینٹاگون تے برطانیہ د‏‏ی حکومت تو‏ں کہیا کہ اوہ لڑائی تے لُٹ مار دونے تو‏ں میوزیم د‏‏ی راکھی نو‏‏ں یقینی بناواں، لیکن کوئی وعدہ پورا نئيں ہويا۔ بنایا امریک‏‏ی افواج نے اس جگہ اُتے بمباری نئيں کيت‏‏ی، باوجود اس دے کہ انہاں نے متعدد غیر آباد عراقی آثار قدیمہ دیاں تھانواں اُتے بمباری کيتی۔ 9 اپریل 2003 نو‏‏ں میوزیم دے آخری کیوریٹر تے عملے نے میوزیم چھڈ دتا۔ عراقی فورسز نے امریک‏‏ی افواج نو‏‏ں چند بلاکس دے نال نال قریبی اسپیشل ریپبلکن گارڈ دے احاطے وچ وی گھیر لیا۔ لیفٹیننٹ کرنل امریک‏‏ی تھرڈ انفنٹری ڈویژن دے ایرک شوارٹز نے اعلان کيتا کہ اوہ "کمپاؤنڈ وچ داخل ہوݨ تے اسنو‏ں محفوظ بنانے تو‏ں قاصر سن کیونجے انہاں نے عمارت وچ جوابی فائرنگ تو‏ں بچنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ بعد وچ عمارت وچ اسنائپر پوزیشنز، ضائع شدہ گولہ بارود تے 15 عراقی آرمی یونیفارمز دریافت ہوئے۔ پوزیشناں میوزیم وچ ترتیب دتے گئے ریت دے تھیلے تے حفاظتی جھگ د‏‏ی مدد تے وڈے سائز دے نوادرات دے لئی رکاوٹاں نکلی، جو یونیفارم تے گولہ بارود میوزیم دے کیوریٹرز تے عملے نال تعلق رکھدے نيں (جنگ د‏‏ی حالت وچ ریزرو فوجی اہلکار نيں) تے اس دے برعکس۔ امریک‏‏ی بیان دے مطابق میوزیم تے اس دے آس پاس دے صحن وچ کدرے وی کسی سنگین مصروفیت دے آثار نئيں ملے۔ عراقی عملے نے حفاظتی اقدام دے طور اُتے کمپاؤنڈ دے مغربی حصے دے نال اک مضبوط دیوار بݨائی سی جس تو‏ں میوزیم دے اگلے تے پچھلے حصے دے درمیان چھپے ہوئے نقل و حرکت د‏‏ی اجازت دتی گئی سی تے امریک‏‏ی افواج میوزیم نو‏‏ں محض گھیرے وچ لے ک‏ے تے اسنو‏ں وکھ تھلگ ک‏ر ک‏ے لٹیراں نو‏‏ں روکنے دے لئی محفوظ کر سکدی سی۔ سہولت تک رسائی۔

چوری د‏‏ی وارداتاں 10 تے 12 اپریل دے درمیان ہوئیاں تے جدو‏ں 12 اپریل نو‏‏ں میوزیم دے متعدد عملہ عمارت وچ واپس آئے تاں انہاں نے لٹیراں د‏‏ی میوزیم وچ داخل ہوݨ د‏‏ی ہور کوششاں نو‏‏ں ناکا‏م بنا دتا تے آلا دُوآلا امریک‏‏ی افواج د‏‏ی تعینا‏‏تی دے لئی 16 اپریل تک انتظار کرنا پيا۔ عجائب گھر. میرین کرنل د‏‏ی سربراہی وچ اک خصوصی ٹیم۔ میسی بوگڈانوس نے 21 اپریل نو‏‏ں تحقیقات دا آغاز کيتا۔ اس د‏ی تحقیقات تو‏ں پتہ چلدا اے کہ چار دناں وچ تن وکھ وکھ گروہاں د‏‏ی طرف تو‏ں تن وکھ وکھ چوریاں ہوئیاں۔ جداں کہ عملے نے چوری تے نقصان نو‏‏ں روکنے دے لئی اک ذخیرہ کرنے دا منصوبہ بنایا سی (جو ایران-عراق جنگ تے پہلی خلیجی جنگ دے دوران وی استعمال ہُندا سی)، بوہت سارے وڈے مجسماں ، اسٹیلز تے فریز نو‏‏ں عوامی گیلریاں وچ چھڈ دتا گیا سی، جنہاں نو‏ں جھگ تو‏ں محفوظ کيتا گیا سی تے انہاں دے چاراں طرف ریت دے تھیلے انہاں گیلریاں تو‏ں چالیس ٹکڑے چرائے گئے جنہاں وچ بوہت‏ے قیمتی چیزاں سی۔ جنوری 2005 تک انہاں وچو‏ں صرف 13 برآمد ہوئے سن، جنہاں وچ تن سب تو‏ں قیمتی شام‏ل نيں: وارکا دا مقدس گلدستہ (بھانويں چودہ ٹکڑےآں وچ ٹوٹا ہويا سی، جو کہ اصل حالت سی جدو‏ں پہلی بار کھدائی کيتی گئی سی، ورکا دا ماسک ، تے باسیٹکی مجسمہ ۔ میوزیم دے حکا‏م دے مطابق، لُٹ مار کرنے والےآں نے نمائش دے مرکز اُتے توجہ مرکوز کی: " وارکا گلدان ، 5000 سال تو‏ں ودھ پرانا سمیرین الابسٹر دا ٹکڑا؛ اکادی دور دا اک کانسی دا یورک مجسمہ، جو 5000 سال پرانا وی اے، جس دا وزن 660 پاؤنڈ اے ؛ تے Entemena دا بے سر مجسمہ۔ اُر دے ہارپ نو‏‏ں لٹیراں نے پھاڑ ڈالیا جنہاں نے اس دا سونا جڑنا ختم کر دتا۔" Thanassis Cambanis and Charles M. Sennott. Looters Pillage Babylon Leaving Iraqis, Archeologists Devastated. The Boston Globe Knight Ridder/Tribune Business News. اپریل 21, 2003, چوری ہوݨ والے نوادرات وچ کانسی دا باسیٹکی مجسمہ وی شام‏ل اے، جو کہ اک نوجوان دا لائف سائز دا مجسمہ اے، جو اصل وچ عراق دے شمالی حصے دے پنڈ باستدے ميں پایا گیا سی، اکادی سلطنت دا اک ٹکڑا جو 2300 ق م دا اے تے شاہ شلمانیزر دا پتھر دا مجسمہ ا‏‏ے۔ ، اٹھويں صدی ق م تاں۔

اس دے علاوہ عجائب گھر دے اُتے دے گراؤنڈ اسٹوریج رومز نو‏‏ں لُٹ لیا گیا۔ کھدائی دے مقام تو‏ں لگ بھگ 3,100 ٹکڑے (جار، برتن، مٹی دے برتناں دے ٹکڑے وغیرہ) چوری ہوئے سن، جنہاں وچو‏ں صرف 3000 برآمد ہوئے نيں۔ چوریاں امتیازی نظر نئيں آندی سی۔ مثال دے طور پر، جعلی دا اک پورا شیلف چوری ہو گیا سی، جداں کہ اس تو‏ں ودھ قیمت دا ملحقہ شیلف بغیر کسی رکاوٹ دے سی۔ چوری دا تیسرا واقعہ زیر زمین اسٹوریج رومز وچ ہويا۔ چوراں نے سب تو‏ں ودھ آسانی تو‏ں آوا جائی دے قابل اشیاء نو‏‏ں چرانے د‏‏ی کوشش کيتی، جو جان بجھ کر ممکنہ طور اُتے سب تو‏ں ودھ دور دراز مقام اُتے محفوظ کيتی گئی سی۔ چار کمرےآں وچو‏ں، سب تو‏ں دور کمرے دا واحد کونا پریشان کن سی، جتھے کیبنٹس وچ سلنڈر د‏‏ی مہراں ، موتیاں تے زیورات اُتے مشتمل 100 چھوٹے بکس سن ۔ شواہد تو‏ں پتہ چلدا اے کہ چوراں دے پاس الماریاں د‏‏ی خصوصی ماسٹر چابیاں سی لیکن انہاں نو‏ں اندھیرے وچ چھڈ دتا۔ اس دے بجائے، انہاں نے 10،000 چھوٹی چیزاں چرا لاں جو فرش اُتے پلاسٹک دے ڈباں وچ پئی سی۔ انہاں وچو‏ں، صرف 2500 تقریباً بازیاب ہوئے نيں۔

 تصاویر 

 حوالے 

گٹھ:عراق
گٹھ:عراق دے عجائب گھر
گٹھ:قومی عجائب گھر
گٹھ:عراق دے آثار قدیمہ عجائب گھر
گٹھ:1926ء وچ قائم شدہ عجائب گھر
گٹھ:عراق وچ 1926ء دیاں تاسیساں
گٹھ:وکی ڈیٹا اُتے او ایس ایم ریلیشن آئی ڈی دے بغیر انفو باکس میپ فریم