سنیتی کمار چٹرجی

سنیتی کمار چٹرجی  بھارت دے مشہور زبان شناس تے ادیب سن ۔ اوہ اک معروف فنون لطیفہ دے شوقین وی سن ۔ حکومتِ ہندوستان نے انھاں "پدم وبھوشن" دے اعزاز تو‏ں نوازیا سی۔

 حیات نامہ 
سنیتی کمار چٹرجی دا جنم 26 اکتوبر 1890ء نو‏‏ں ہاوڑا دے شیوپور پنڈ وچ ہويا۔ اوہ ہری داس چٹوپادھیائے دے بیٹے سن تے اک ذہین طالب علم دے طور اُتے جانے جاندے سن ۔ انھاں نے سنہ 1907ء وچ مو‏تی لال سِیل دے مفت چݪݨ والے اسکول تو‏ں انٹرنس دا امتحان پاس کيتا تے میرٹ لسٹ (اہل ہوݨ والی لسٹ) وچ چھیويں مقام اُتے رہ‏‏ے۔ سنہ 1911ء وچ کولکات‏ا دے اسکاٹش چرچ کالج تو‏ں انگریزی وچ آنرز وچ فرسٹ کلاس تے تیسرے مقام اُتے کامیابی حاصل کيتی۔ سنہ 1913ء وچ انگریزی وچ ہی کولکات‏ا یونیورسٹی تو‏ں ایم اے د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ سنہ 1919 وچ اپنی سنسکرت د‏‏ی مہارت د‏‏ی وجہ تو‏ں انھاں نے پریم چند رائے چاند چھاتروِرتی (تعلیمی وظیفہ) تے جوبلی شودھ (تحقیق) ایوارڈ حاصل کيتا۔ 

سنہ 1909ء وچ حکومت ہند د‏‏ی اسکالرشپ اُتے لندن یونیورسٹی تو‏ں انھاں نے فونیٹکس (صوتیات) وچ ڈپلوما حاصل کیتا، نال ہی ہند یورپی زباناں جداں پراکرت، فارسی، قدیم آئرستانی، گوتھی تے ہور زباناں دا مطالعہ کيتا۔ اس دے بعد اوہ پیرس گئے جتھے انھاں نے سوربون یونیورسٹی وچ ہند آریائی، سلاوی تے ہند یورپی زباناں، یونانی تے لاطینی اُتے تحقیق کيتی۔ سنہ 1921ء وچ لندن یونیورسٹی تو‏ں انھاں نے ڈاکٹر آف لیٹرز د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ اوہ رابندر ناتھ ٹیگور د‏‏ی مالے، سوماترا، جاوا تے بالی د‏‏ی یاترا دے دوران انہاں دے ہمراہ رہے تے بھارتی فن تے سبھیاچار اُتے کئی ویاکھیان (لیکچر) دیے۔

ہندوستان واپس آ ک‏ے سنیتی کمار چٹرجی سنہ 1922ء تو‏ں سنہ 1952ء تک کولکات‏ا یونیورسٹی وچ پروفیسر دے عہدے اُتے فائز رہ‏‏ے۔ سنہ 1952ء وچ سبکدوشی دے بعد اوہ متقاعد پروفیسر بنے تے سنہ 1964ء وچ انھاں جاتیہ ادھیاپک (قومی پروفیسر) دا خطاب دتا گیا۔ پشچم (مغربی) بنگال د‏‏ی ودھان پریشد وچ اوہ سنہ 1952ء تو‏ں سنہ 1958ء تک پَرْوَتکا (ترجمان) دے طور اُتے خدمات انجام دیندے رہ‏‏ے۔ سنہ 1961ء وچ اوہ بنگیہ ساہتیہ پریشد دے صدر منتخب ہوئے۔ اس دے علاوہ حکومتِ ہند نے انھاں سنسکرت آیوگ دا صدر نشین مقرر کيتا تے سنہ 1969ء تو‏ں سنہ 1977ء تک اوہ ساہتیہ اکادمی دے صدر دے طور اُتے کم کردے رہ‏‏ے۔ بولی د‏‏ی گہری تحقیق تے اس تو‏ں متعلقہ موضوعات اُتے خامہ فرسائی نے انھاں شہرت بخشی۔ اوہ ناگری پرچارنی سبھا دے وی افسر سن ۔ انہاں د‏‏ی کتاب "بنگالی بولی دا آغاز تے ارتقا" (The Origin and Development of the Bengali Language) طلبہ وچ بہت مقبول ہوئی۔ اوہ یونانی، لاطینی، فرانسیسی، اطالوی، جرمن، انگریزی، سنسکرت، فارسی تے کئی جدید ہندوستانی زباناں دے ماہر سن ۔ انھاں نے بنگالی وچ 15 کتاباں، انگریزی وچ 21 کتاباں تے ہندی بولی وچ 7 کتاباں شائع کیتیاں۔ زبان شناسی دے ماہر تے فاضل عالم ہوݨ دے ناطے انھاں نے سنسکرت وچ کئی مقالے لکھے۔ اوہ عمدہ سنسکرت دے شاعر وی سن ۔ انھاں سنہ 1956ء وچ سنسکرت آیوگ (سنسکرت کمیشن) دا صدر نشین مقرر کيتا گیا سی۔

29 مئی 1977 نو‏‏ں کولکات‏ا وچ انہاں دا انتقال ہو گیا۔

 حوالے 

گٹھ:ادب تے تعلیم وچ پدم وبھوشن وصول کنندگان
گٹھ:اسکاٹش چرچ کالج دے فضلا
گٹھ:ایشیاٹک سوسائٹی دے صدور
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بنگالی شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی معلمین
گٹھ:لندن یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:فضلا پیرس یونیورسٹی
گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فکیلٹی
گٹھ:کولکات‏ا دے اسکالر
گٹھ:ہاوڑہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:1890 دے جم
گٹھ:1977 دیاں موتاں