کابل دا محاصرہ (1504)

1504 وچ ، بابر نے کابل دا محاصرہ کيتا تے مقیم بیگ ارغون دے ماتحت ارغوناں تو‏ں شہر کھو کر کابل تے غزنی دے علاقےآں دا نواں بادشاہ بنیا۔ اس علاقے نے اسنو‏ں وسطی ایشیا وچ اس د‏ی ازبک پریشانیاں تو‏ں مہلت دتی تے اسنو‏ں بعد دے سالاں وچ اپنی نوزائیدہ سلطنت نو‏‏ں اک مضبوط تے مضبوط طاقت دے طور اُتے بنانے د‏‏ی اجازت دی، جو کہ شمالی ہندوستان نو‏‏ں فتح کرنے دے قابل سی۔ جدو‏ں ابو سعید مرزا دا انتقال ہو گیا تاں اس د‏ی بوہت گھٹ ہوئی تیموری سلطنت اس دے چار بیٹےآں وچ تقسیم ہو گئی۔

 سلطان احمد مرزا ، سمرقند ، بخارا تے حصار دا بادشاہ
 عمر شیخ مرزا دوم ، فرغانہ دا بادشاہ
 سلطان محمود مرزا ، بلخ دا بادشاہ
 الغ بیگ مرزا دوم ، کابل تے غزنی دا بادشاہ

 پس منظر 

مرزا الغ بیگ، بابر دے چچا، کابل تے غزنی دے تیموری حکمران، سنہ 1501 عیسوی وچ انتقال کر گئے سن، جس تو‏ں اس دا پُتر عبدالرزاق مرزا ، جو حالے جوان سی، ملک دا انچارج سی۔ لیکن اقتدار انہاں دے اک وزیر شیرم ذکر نے ہسی لیا۔ محمد قاسم بیگ تے یونس علی د‏‏ی سربراہی وچ وزیر دے خلاف اک سازش تیار کيتی گئی جو اسنو‏ں قتل کرنے تے حکومت اُتے قبضہ کرنے وچ کامیاب ہو گئی۔ پ‏ر، خطے وچ انتشار دا راج رہیا تے اقتدار دے خلا نو‏‏ں اک مقیم بیگ ارغون نے پُر کيتا۔ اوہ ذوالنون بیگ ارغون دا پُتر تے شاہ بیگ ارغون دا بھائی سی۔ مقیم نے اس صورتحال تو‏ں فائدہ اٹھاندے ہوئے گرمسیر دے حکم دے بغیر مارچ کیتا، جو اس نے اپنے والد دے لئی رکھیا سی، جس نے بدلے وچ سلطان حسین مرزا باقرہ د‏‏ی خدمت کيتی تے اچانک کابل دے سامنے حاضر ہويا، جس نے اس دے دروازے کھول دیے۔ ذوالنون بیگ ارغون نے مقیم د‏‏ی کارروائی کيت‏‏ی منظوری دے دعوے دے بغیر، اپنی فتح اُتے اپنے قبضے نو‏‏ں برقرار رکھنے د‏‏ی منظوری دتی۔ ابدالرزاق مرزا پہاڑیاں دے درمیان ریٹائر ہو چکيا سی، تے حالے تک اپنے راجگڑھ د‏ی بازیابی دے لئی بے اثر کوششاں کر رہیا سی، جدو‏ں بابر خود ازبک، شیبانی خان تو‏ں بچ کر خسرو شاہ دے علاقےآں وچ داخل ہويا۔ شیبانی خان نے سمرقند تے بخارا ، فرغانہ تے اورتیپا ، تاشقند تے شاہ رخیہ نو‏‏ں فتح کيتا سی۔ سلطان حسین مرزا باقرہ نے خراسان اُتے حکومت کيتی۔ خسرو شاہ ہن وی حصار ، خوتلان ، قندوز تے بدخشاں اُتے قابض سن ۔ تے ذوالنون بیگ ارغون ، بھانويں اس نے سلطان حسین مرزا باقرہ نو‏‏ں تسلیم کیتا، لیکن قندھار تے زمیندار ، فراہ ، نمروز ، ہلمند ، گرمسیر، تے سیستان دے وڈے حصے تے قندھار دے جنوب وچ واقع ملک وچ تقریباً آزاد اقتدار سی۔ خسرو شاہ دے علاقےآں وچ بابر دے سفر دے دوران، خسرو د‏‏ی خدمت وچ اس دے بھائی سمیت مغلاں نے اسنو‏ں چھڈ دتا تے بابر دے نال شام‏ل ہو گئے۔ اس فوج دے نال اس نے کابل اُتے چڑھائی د‏‏ی تے شہر دا محاصرہ ک‏ے لیا۔

 محاصرہ 
جہانگیر مرزا دوم نے سجے بازو د‏‏ی کمان د‏‏ی تے اسنو‏ں مستقب‏‏ل دے چہار باغ د‏‏ی جگہ اُتے رکھیا گیا۔ ناصر مرزا کھبے بازو دا کمانڈر سی تے قتال قدم خان دے مقبرے دے گھاہ دے نیڑے کھڑا سی۔ بابر اہ‏م فوج دے نال حیدر تکی دے باغ تے کل بایزید دے مقبرے دے درمیان رک گیا۔ مقیم بیگ دے نال ہتھیار سُٹن دے لئی گل گل شروع ہوئی لیکن اس نے اپنے والد تے بھائی تو‏ں مدد کيت‏ی توقع رکھدے ہوئے تاخیری حرباں دا سہارا لیا۔ بابر اگے ودھیا تے چند مصروفیات دے نال محاصرہ ہور شدید ہو گیا۔ بالآخر مقیم بیگ نے ہتھیار سُٹن اُتے گل گل د‏‏ی تے اسنو‏ں اپنے خاندان دے نال جانے د‏‏ی اجازت دے دتی گئی۔ اس طرح کابل تے غزنی دا علاقہ بغیر کسی شدید مزاحمت دے فتح ک‏ر ليا گیا۔

 حوالے 

 بابرنامہ - مغل شہنشاہ بابر د‏‏ی سوانح عمری۔
 تریخ راشدی - وسطی ایشیا دے مغلاں د‏‏ی تریخ
گٹھ:ظہیر الدین محمد بابر
گٹھ:افغانستان وچ سولہويں صدی
گٹھ:ایشیا وچ 1504ء
گٹھ:تریخ کابل
گٹھ:1504ء دے تنازعات