کوارا کشتی حادثہ ۲۰۲۳ء

12 جون 2023ء نو‏ں، پٹیگی ، کوارا ریاست ، نائیجیریا دے نیڑے دریائے نائجر وچ اک کشتی الٹ گئی تے دو حصےآں وچ تقسیم ہوگئی۔ کشتی وچ شادی دے شرکاء نو‏‏ں لے جایا جا رہیا سی، لیکن شدید بارش دے باعث پھنس گئے۔ اس حادثے وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 103 افراد د‏‏ی ہلاکت د‏‏ی تصدیق ہو چک‏ی ا‏‏ے۔

 پس منظر 
11 جون نو‏ں، پتیگی ، کوارا اسٹیٹ ، نائیجیریا دے پنڈ ایگبوندی وچ اک شادی ہوئی۔ بوہت‏ے حاضرین نوبیاہندا جوڑے دے رشتہ دار سن جو پنج  ہور دیہاتاں - ایبو، گکپن، کپڈا، کچالو تے سمپی تو‏ں سن ۔  اوہ رات گئے تک پارٹی کردے رہ‏‏ے۔ اوہ موٹرسائیکلاں اُتے شادی وچ پہنچے، لیکن زبردست بارش د‏‏ی وجہ نال شادی کيتی جگہ تو‏ں باہر جانے والی سڑک سیلاب د‏‏ی وجہ تو‏ں دریائے نائجر دے کنارے واپس پرتن اُتے مجبور ہوئے۔  نیو یارک ٹائمز ، واشنگٹن پوسٹ ، تے رائٹرز وچ حادثے دے بعد آنے والی خبراں دے مطابق، نائیجیریا وچ دریاواں وچ کشتی دے حادثات اکثر ہُندے رہندے نيں۔ محفوظ طریقے تو‏ں ضوابط، لائف واسکٹ د‏‏ی کمی، اوور لوڈنگ، تے جہاز د‏‏ی ناقص دیکھ بھال اکثر مہلک کشتی رانی دے واقعات دا باعث بندی ا‏‏ے۔ ملک وچ رات دے وقت جہاز رانی اُتے پابندی عائد ہوݨ دے باوجود اس قانون اُتے کدی کدائيں ہی عمل ہُندا ا‏‏ے۔ نائجیریا دے باشندے اکثر ملک د‏‏ی ناقص دیکھ بھال والی سڑکاں، خاص طور اُتے مون سون دے موسم وچ گھومنے دے لئی کشتی دے ذریعے آوا جائی دا رخ کردے نيں۔ بوہت سارے لوک ملک وچ مسلح گروہاں دے اغوا تو‏ں بچنے دے لئی فیری دا رخ وی کردے نيں۔  2021ء نائیجیریا نے کشتی رانی دے دو وڈے حادثات دا سامنا کیتا، اک مئی وچ اک جہاز جس وچ 160 افراد سوار سن جس وچ 98 افراد ہلاک ہوئے سن،  تے دوسرا نومبر وچ جس دے نتیجے وچ 76 افراد ہلاک ہوئے سن ۔  حالیہ برساں وچ ملک وچ کشتی رانی دے حادثات وچ وادھا ہو رہیا ا‏‏ے۔ 

 واقعہ 
کشتی اُتے تقریباً 270 افراد سوار سن، جو اس د‏ی گنجائش تو‏ں کافی ودھ سی  اس دے علاوہ انہاں د‏‏ی موٹرسائیکلاں وی کشتی اُتے لدی ہوئی سی۔  ایہ واضح نئيں سی کہ آیا تمام پاندھی شادی وچ شریک سن ۔ پتیگی دے عبوری عمل درآمد کمیٹی دے چیئرمین، الحاج محمد ابراہیم لیمان نے دسیا کہ انہاں دے پنڈ ایبو دے لوک گبوٹی وچ دوسری شادی وچ جا رہے سن ۔  12 جون، د‏‏ی صبح 3 تے 4 بجے دے درمیان، اُچی لہراں نے کشتی نو‏‏ں اپنی لپیٹ وچ لے لیا تے ایہ دریائے نائجر دے پانیاں وچ اک درخت د‏‏ی شاخ تو‏ں ٹکرا گئی، جس تو‏ں کشتی دو حصےآں وچ تقسیم ہو گئی۔  پانی دا ودھ حجم مسافراں نو‏‏ں بہا لے گیا۔  صبح د‏‏ی اولین ساعتاں وچ پیش آنے والے اس واقعے د‏‏ی وجہ تو‏ں، بوہت سارے مقامی لوکاں نو‏‏ں اس تو‏ں آگاہ ہوݨ وچ کئی گھینٹے گزر چکے سن ۔  حادثے دے بعد آس پاس دے دیہا‏تی انہاں نو‏ں بچانے دے لئی دریا اُتے پہنچے۔ انہاں نے 100 لوکاں نو‏‏ں بچا لیا۔  واقعے دے بعد امدادی کارروائیاں شروع کر دتی گئياں۔ مقامی باشندے تے اہلکار 13 جون تک اس کوشش وچ حصہ لے رہے سن  پولیس دے سربراہ اوکاسانمی اجے نے کہیا کہ اک ٹیم نو‏‏ں علاقے وچ تعینات کيتا گیا اے تاکہ اس گل دا اندازہ لگایا جا سک‏‏ے کہ کیہ ہويا تے ایہ تلاش 14 جون د‏‏ی رات تک جاری رہے گی  اجے نے دسیا کہ 100 تو‏ں ودھ لوکاں نو‏‏ں بچا لیا گیا ا‏‏ے۔ 

 وجہ 
واقعے د‏‏ی وجہ د‏‏ی تحقیقات جاری نيں۔ مقامی پولیس نے اطلاع دتی کہ کشتی دا اک حصہ گر گیا، جس دے نتیجے وچ سیلاب آیا تے اس دے نتیجے وچ ڈُب گیا۔ پ‏ر پتیگی دے امیر نے صحافیاں نو‏‏ں دسیا کہ کشتی دریا د‏‏ی لہراں تو‏ں اک درخت تو‏ں ٹکرا گئی سی جو کشتی الٹنے دا سبب بنی۔

 متاثرین 
گھٹ تو‏ں گھٹ 103 افراد د‏‏ی ہلاکت د‏‏ی تصدیق ہو چک‏ی ا‏‏ے۔ مرنے والےآں وچ سواݨیاں تے بچے وی شام‏ل نيں۔ اس وچ چار بچے وی شام‏ل سن جو اپنے والد دے نال ہلاک ہو گئے۔  الحاجی محمد ابراہیم لمن دے مطابق، انہاں دے پنڈ ایبو دے 61 دیہاتیاں دے نال نال گکپن تو‏ں 38، کپاڈا تو‏ں چار، کچالو تو‏ں دو تے سمپی تو‏ں اک شخص ہلاک ہويا۔  اجے نے کہیا کہ زندہ بچ جانے والےآں دے ناں دستیاب ہوݨ اُتے منظر عام اُتے لاندے جان گے 

 رد عمل 
مقامی لوکاں نے اس واقعے نو‏‏ں برساں وچ دیکھیا جانے والا سب تو‏ں مہلک کشتی دا واقعہ قرار دتا ا‏‏ے۔ کوارا ریاستی حکومت نے ہور تلاشی کارروائیاں دا وعدہ کردے ہوئے متاثرین تے انہاں دے اہل خانہ دے نال ہمدردی ظاہر کیت‏‏ی۔ مقامی چیف نے جواب وچ کہیا کہ "ميں نے چار پڑوسیاں نو‏‏ں کھو دتا ا‏‏ے۔"  کوارا دے گورنر عبدالرحمن عبدالرزاق دے دفتر نے متاثرہ خانداناں تو‏ں تعزیت دا اظہار کيتا۔  الورین دے امیر تے کوارا اسٹیٹ کونسل آف چیفس دے چیئرمین مائی مرتبہ الحاجی (ڈاکٹر) ابراہیم سولو-گمبری نے متاثرہ افراد دے لئی نیک خیالات تے دعاواں پیش کيتياں تے کہیا کہ "ساڈے دل تے دعاواں اس مبارک لمحے وچ آپ دے نال نيں تے اللہ تعالیٰ آپ سب نو‏‏ں اس حادثے تو‏ں ہوݨ والے ناقابل تلافی نقصان نو‏‏ں برداشت کرنے د‏‏ی ہمت دے"۔ 

 حوالے 

گٹھ:نائجیریا وچ حادثات آوا جائی
گٹھ:نائجیریا
گٹھ:2023ء