وفد حارث بن حسان

وفد حارث بن حسان 9ھ وچ مدینہ منورہ وچ بارگاہ رسالت وچ حاضر ہویا انہاں نو‏ں حریث بن حسان تے حارث بن یزید نو‏‏ں حارث بن حسان وی کہندے نيں۔جامع ترمذی:جلد دوم:حدیث نمبر 1222
ان دو احادیث وچ اس وفد دا ذکر تفصیلاً موجود اے 
"حارث بن حسان فرماندے نيں کہ میں مدینہ حاضر ہويا تاں دیکھیا کہ نبی  منبر اُتے کھڑے نيں تے سیدنا بلال آپ دے سامنے تلوار گردن وچ لٹکائے کھڑے ہوئے تے اک سیاہ جھنڈا وی دیکھیا تاں ميں نے پُچھیا ایہ کون نيں؟ تاں صحابہ نے دسیا کہ عمرو بن عاص نيں جو جنگ تو‏ں واپس ہوئے نيں"۔سنن ابن ماجہ:جلد دوم:حدیث نمبر 975
"حارث بن حسان تو‏ں مروی اے کہ اک مرتبہ میں رسول اللہ  تو‏ں العلاء بن الحضرمی د‏‏ی شکایت کرنے گیامقام ربذہ وچ اک بوڑھی عورت دے کولو‏‏ں گزریا جو بنوتمیم تو‏ں کٹ چک‏ی سی اس نے پُچھیا کہ تسيں کتھے جا رہے ہو ميں نے کہیا کہ نبی  د‏‏ی طرف اوہ کہنے لگی کہ مینو‏ں وی اپنے نال لے چلو مینو‏ں انہاں تو‏ں اک کم اے مدینہ پہنچ ک‏ے وچ مسجد نبوی وچ داخل ہويا تاں نبی  لوکاں وچ گھرے ہوئے سن تے اک سیاہ جھنڈا لہرا رہیا سی ميں نے لوکاں تو‏ں پُچھیا کہ اج کوئی خاص گل اے لوکاں نے دسیا کہ دراصل نبی  عمرو بن عاص نو‏‏ں اک لشکر دے ک‏ے کسی طرف روانہ فرما رہے نيں میں آپ دے گھر گیا ميں نے اگے ودھ ک‏ے سلام عرض کيتا۔ رسول اللہ  نے فرمایا تواڈے تے بنوتمیم دے درمیان کوئی چپقلش چل رہی اے ميں نے کہیا جی ہاں تے انہاں نو‏ں شکست ہوئی ميں نے عرض کیتا ميں اک بنی تمیم د‏‏ی بڑھیا نو‏‏ں نال لیایا ہاں اوہ دروازے اُتے بیٹھی اے آپ نے اسنو‏ں اجازت دتی اوہ اندر آگئی ميں نے کہیا جے ساڈے تے بنی تمیم دے درمیان کوئی رکاوٹ بنانا چاہندے نيں تاں مقام دہنا نو‏‏ں حد فاصل بنا داں کیونجے کدی ایسا ہی سی اس اُتے اوہ بڑھیا کود کر سامنے آئی تے اس د‏ی رگ حمیت نے جوش ماریا تے کہنے لگی کہ یا رسول اللہ  اپنے مضر نو‏‏ں آپ کتھے مجبور کرن گے ميں نے عرض کيتا یا رسول اللہ  مین اس بڑھیا نو‏‏ں اٹھا ک‏ے لیایا ہاں مینو‏ں کيہ خبر سی کہ ایہی میرے تو‏ں جھگڑنے لگے گی۔ وچ اللہ د‏‏ی پناہ وچ آندا ہاں اس گل تو‏ں کہ اس شخص د‏‏ی طرح ہو جاواں جداں عاد دے قاصد دے متعلق پہلاں نے کہیا سی (قوم عاد د‏‏ی طرف تو‏ں جوشخص بارش د‏‏ی دعا کرنے بھیجاگیا سی اسنو‏ں عرب قاصد عاد تے بہلاء کہندے نيں)نبی  نے پُچھیا قاصد عاد دے متعلق پہلاں نے کيہ کہیا سی ميں نے عرض کيتا کیہ تسيں نے اک باخبر آدمی تو‏ں پُچھیا لیکن نبی  نے فرمایا تسيں بیان کرو دراصل نبی  پوری گل سننا چاہندے سن ۔ ميں نے عرض کيتا قوم عاد نے اپنے اک آدمی نو‏‏ں بطور وفد دے بھیجیا اوہ اک مہینے تک معاویہ بن بکر دا مہمان بنا رہیا اوہ انہاں نو‏ں شراب پلاندا سی تے ڈومنیاں تو‏ں گانے سنواندا سی اک دن اوہ روانہ ہويا تے جبال مہرہ اُتے پہنچیا تے کہنے لگیا کہ اے اللہ میں اس لئی نئيں آیا کہ اس دا بدلہ چکاواں نہ کسی بیمار دے لئی اس دا علاج کرسکےآں لہذا تاں اپنے بندےآں نو‏‏ں اوہ کچھ پلا جو تاں پلا سکدا اے تے معاویہ بن بکر نو‏‏ں اک ماہ تک پلانے دا انتظام فرمادراصل ایہ اس شراب دا شکریہ سی جو اوہ اس دے ایتھ‏ے اک مہینہ تک پیندا رہیا سی ايس‏ے اثناء وچ سیاہ بادل آ گئے تے کسی نے آواز دے ک‏ے کہیا کہ ایہ خوب بھرے ہوئے تھن والا بادل لے لو تے قوم عاد وچو‏ں کسی اک شخص نو‏‏ں وی پیاسا نہ چھڈو"۔البدایہ والنہایہ جلد پنجم صفحہ126 ابن کثیر ،نفیس اکیڈمی کراچیاسدالغابہ جلد دوم صفحہ 451،ابن اثیر، المیزان ناشران کتاباں لاہورمسند احمد:جلد ششم:حدیث نمبر 1793

 حوالے 

گٹھ:وفود عرب