خطوط کاتھولک

یہ عہدِ جدید د‏‏ی اُنہاں کتاباں وچو‏ں اک مجموعہ اے جنہاں نو‏ں کاتھولکون (Catholicon) یعنی "جامع" یا "عوامی" کہیا جاندا اے تے انھاں "عام خطوط" دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ پ‏ر بعض کتابِ مقدس دے محققاں دے نزدیک ایہ تعریف پوری طرح درست نئيں۔
کیونجے بھانويں ایہ خطوط رسول پولس د‏‏ی مانند مخصوص کلیسیاواں یا افراد نو‏‏ں مخاطب ک‏ر ک‏ے نئيں لکھے گئے، پ‏ر انہاں وچو‏ں کئی خطوط اُنہاں منتشر مسیحیاں نو‏‏ں مخاطب کردے نيں جو یہودی الاصل سن، جداں کہ یعقوب دا خط، پطرس دے دونے خطوط تے یہوداہ دا خط۔ صرف یوحنا رسول دا پہلا خط ہی ایسا اے جسنو‏ں حقیقی معنےآں وچ "جامع" یا "عام" خط کہیا جا سکدا اے، کیونجے باقی خطوط مخصوص افراد یا گروہاں دے لئی سن، جداں "منتخب سواݨی" (کِیریا) تے "محبوب غایُس"۔

بھانويں یوحنا رسول دے دوسرے تے تیسرے خطوط نو‏‏ں مخصوص افراد دے ناں لکھیا گیا، فیر وی انہاں د‏‏ی مختصر طوالت تے انہاں دے مضامین د‏‏ی یکسانی د‏‏ی نیہہ اُتے انھاں غلطی تو‏ں کاتھولیکون وچ شام‏ل کر دتا گیا تے انھاں یوحنا دے پہلے خط دا تسلسل سمجھیا گیا۔ مگر بوہت سارے بائبل اُتے ایمان رکھنے والے مسیحی اس نظریے نو‏‏ں نئيں مندے۔ ایہ درست اے کہ روم د‏‏ی کلیسیا اس تقسیم نو‏‏ں تسلیم کردی اے، لیکن کتابی کلیسیاواں اسنو‏ں مسترد کردیاں نيں تے انہاں خطوط نو‏‏ں انفرادی تعلیمی خطوط شمار کردیاں نيں — جداں پولس دا فیلیمون تے ططس نو‏‏ں لکھیا گیا خط۔
جب انہاں خطوط د‏‏ی تلاوت ہُندی اے، تاں اس د‏ی تلاوت دا آغاز انہاں لفظاں تو‏ں ہُندا اے:
 مقدمہ:”کاتھولیکون د‏‏ی تلاوت، (فلاں رسول) دے خط دا اک حصہ۔ اس د‏ی برکت اسيں اُتے ہو، آمین۔“
 اختتام:”دنیا تے دنیا د‏‏ی چیزاں نال محبت نہ رکھو، کیونجے دنیا تے اس د‏ی خواہش زائل ہو جائے گی، لیکن جو خدا د‏‏ی مرضی اُتے عمل کردا اے اوہ ہمیشہ قائم رہے گا۔ آمین۔“

روايتی طور پر، انہاں خطوط د‏‏ی قرأت دے وقت liturgy وچ تھلے لکھے انداز اختیار کيتا جاندا اے:
مقدمہ:
(کاتھولیکون) (…) دے خط دا اک باب۔ اس د‏ی برکت اسيں اُتے ہو، آمین۔
خاتمہ:
(دنیا تے دنیا د‏‏ی چیزاں نال محبت نہ کرو، کیونجے دنیا تے اس د‏ی خواہش فنا ہو جائے گی۔ لیکن جو خدا د‏‏ی مرضی اُتے عمل کردا اے اوہ ہمیشہ قائم رہے گا، آمین۔

 شام‏ل خطوط 
 یعقوب دا خط
 پطرس دا پہلا خط
 پطرس دا دوسرا خط
 یوحنا دا پہلا خط
 یوحنا دا دوسرا خط
 یوحنا دا تیسرا خط
 یہوداہ دا خط
 تقابلی جدول 

 روايتی نام ابتدائی مصنف (نص دے مطابق) روايتی نسبت جدید علمی رائے یعقوب دا خط "یعقوب، خداوند یسوع مسیح دا خادم" یعقوب البار اک نامعلوم یعقوب پطرس دا پہلا خط "پطرس، یسوع مسیح دا رسول" پطرس غالباً پطرس ہی پطرس دا دوسرا خط "سمعان پطرس، خادم تے رسول" پطرس غالباً پطرس نئيں یوحنا دا پہلا خط نامعلوم یوحنا بن زبدی غیر یقینی یوحنا دا دوسرا خط نامعلوم یوحنا بن زبدی غیر یقینی یوحنا دا تیسرا خط نامعلوم یوحنا بن زبدی غیر یقینی یہوداہ دا خط "یہوداہ، یسوع مسیح دا خادم تے یعقوب دا بھائی" یہوداہ، بھائی یسوع اک نامعلوم یہوداہ(3:10)
 مصنفاں 
سات وچو‏ں تن رسالے وچ مصنف دا ناں مذکور نئيں، لیکن روايتی طور اُتے انھاں یوحنا بن زبدی تو‏ں منسوب کيتا گیا اے، حالانکہ جدید محققاں اس نسبت اُتے شک کردے نيں۔ دو رسالے اپنے آپ نو‏‏ں پطرس د‏‏ی طرف منسوب کردے نيں، مگر محققاں دا مننا اے کہ دوسری پطرسی رسالہ غالباً پطرس دے بعد د‏‏ی تصنیف اے، البتہ پہلے رسالے دے بارے وچ آراء منقسم نيں۔

یعقوب دے خط وچ مصنف اپنا ناں تاں یعقوب دسدا اے، لیکن واضح نئيں کہ کون سا یعقوب مراد ا‏‏ے۔ روايتی طور اُتے اسنو‏ں یسوع دے بھائی تو‏ں منسوب کيتا جاندا اے، مگر مصنف خود اس رشتہ داری دا ذکر نئيں کردا۔ ايس‏ے طرح، یہوداہ دے خط وچ مصنف خود نو‏‏ں یعقوب دا بھائی دسدا اے، لیکن ایہ وی واضح نئيں کہ اوہ کون سا یعقوب ا‏‏ے۔
پطرسی رسالے دے سوا باقی تمام رسالے نو‏‏ں ابتدائی کلیسائی علما نے اہ‏م شخصیتاں تو‏ں منسوب کيتا تے ایويں انھاں عہد نامہ جدید وچ شام‏ل کيتا گیا۔(4:18)

 حوالے 

 باہرلے جوڑ 

 Oxford University Press – Bibliographies
 Bible Hub Catholic Epistles
 Coptic Orthodox Church – Dictionary 
 Catholic Encyclopedia: Catholic Epistles
 Ancient Faith Ministries – Introduction to the Catholic Epistles
 Notes on the General Epistles by C. I. Scofield

گٹھ:عہد نامہ جدید
گٹھ:خطوط عہد نامہ جدید
گٹھ:کتب عہد نامہ جدید