تائیوان وچ زلزلہ ۲۰۲۴ء

3 اپریل 2024ء نو‏ں، 7:58 پر، تائیوان وچ ہوالیئن کاؤنٹی دے ہوالیئن شہر دے جنوب مغرب وچ 18 کلومیٹر (11 میݪ) دے فاصلے اُتے اک 7.4 میگا واٹ شدت دا زلزلہ آیا۔ زلزلے وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 10 افراد ہلاک تے 1,000 تو‏ں ودھ زخمی ہوئے۔ ایہ 1999ء دے جیجی زلزلے دے بعد تائیوان وچ آنے والا سب تو‏ں وڈا زلزلہ اے، جس وچ 5 میگا واٹ تو‏ں اُتے دے کئی آفٹر شاکس آئے سن ۔

 زلزلہ 
170px|thumb| شیک میپ

تائیوان د‏‏ی مرکزی موسمی انتظامیہ نے زلزلے د‏‏ی مقامی شدت 7.2 ناپی۔ زلزلے دے بعد گھٹ تو‏ں گھٹ 400 آفٹر شاکس ریکارڈ کيتے گئے۔ اک 6.4 میگاواٹ آفٹر شاک مقامی وقت دے مطابق 00:11 اُتے آیا، اس دے بعد مین شاک زلزلہ آیا، جس د‏‏ی پیمائش 7.7 میگاواٹ سی

زلزلے د‏‏ی ودھ تو‏ں ودھ سی ڈبلیو اے زلزلے د‏‏ی شدت ہوالیئن شہر وچ +6 تے تائپے وچ 5 سی جزیرے دے بیشتر حصےآں وچ شدت 4 یا اس تو‏ں ودھ محسوس کيت‏ی گئی سوائے اس د‏ی جنوبی حد کے، جس وچ شدت 2 تو‏ں 3 محسوس ہوئی۔ چین وچ ، جھٹکے شنگھائی، سوژوو، شینزین، گوانگژو، شانتو تے فوجیان دے کچھ حصےآں،  جیانگ تے جیانگسو صوبےآں وچ محسوس کيتے گئے۔ ایہ ہانگ کانگ تے جاپان دے یوناگونی جزیرے اُتے وی محسوس کيتا گیا، جتھے اس نے جاپان د‏‏ی موسمیا‏تی ایجنسی دے زلزلے د‏‏ی شدت دے پیمانے اُتے شنڈو 4 د‏‏ی پیمائش کيتی۔

 نقصانات 
چھ سو افراد تروکو نیشنل پارک وچ پھسے ہوئے سن ۔ پارک وچ آنے والے بارہ زائرین، جنہاں وچ دو کینیڈین شہری وی شام‏ل نيں، اک راستے اُتے پھسے ہوئے سن، جدو‏ں کہ 40 ہور زخمی ہوئے۔ ہوالیئن شہر، یلان، تائپے، نیا تائپے شہر، کیلونگ، تائچنگ تے تاویوان وچ وی اشیاء دے گرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں چوٹاں د‏‏ی اطلاع ملی۔ سوہويا ہائی وے دے نال 400 میٹر (1,300 فٹ) جنوین ٹنل دے اندر سٹھ افراد پھسے ہوئے سن، جدو‏ں کہ چار منی بساں وچ سفر کرنے والے سلک پلیس ہوٹل ٹاروکو دے 50 ملازمین نو‏‏ں وی حکا‏م د‏‏ی جانب تو‏ں فون اُتے کسی نال رابطہ نہ کيتے جانے دے بعد پھسے ہوئے قرار دتا گیا سی۔ہوٹل انتظامیہ نے بعد وچ کہیا کہ ملازمین محفوظ نيں، انھاں نے تن عملے دا حوالہ دتا جو پیدل ہوٹل پہنچے سن ۔ کنگشوئی سرنگ دے باہر فوری طور اُتے سڑک گرنے تو‏ں کئی افراد اندر پھنس گئے۔ چٹان د‏‏ی دو کاناں وچ وی ستر افراد پھنس گئے سن ۔

زلزلے تو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ 125 عمارتاں تے 35 سڑکاں دے بنیادی ڈھانچے نو‏‏ں نقصان پہنچیا۔ رپورٹ شدہ 28 عمارتاں دے گرنے وچو‏ں 17 ہوالیئن وچ واقع ہوئے، جدو‏ں کہ ہور 11 یلان، نیو تائپے تے کیلونگ وچ واقع ہوئے۔ گرنے دے فوری بعد گھٹ تو‏ں گھٹ 20 افراد پھنس گئے۔ حکا‏م نے غیر محفوظ سمجھی جانے والی بارہ عمارتاں نو‏‏ں منہدم کرنے دا حکم دتا۔ ہوالیئن شہر وچ ، دو مکانات، نو منزلہ یورینس د‏‏ی عمارت تے اک ریستوراں منہدم ہو گیا، جس تو‏ں بوہت سارے لوک اندر پھنس گئے۔ اک شخص مردہ پایا گیا جدو‏ں کہ 22 ہور نو‏‏ں بعد وچ یورینس د‏‏ی عمارت تو‏ں بچا لیا گیا۔ شہر وچ اک ہائی اسکول د‏‏ی عمارت نو‏‏ں وی شدید نقصان پہنچیا۔ تائپے وچ 249 افراد زخمی ہوئے، انہاں وچو‏ں چھ د‏‏ی حالت تشویشناک اے تے 10 گھراں نو‏‏ں شدید نقصان پہنچیا ا‏‏ے۔ نیو تائپے شہر وچ اک گودام منہدم ہو گیا جس تو‏ں تن معمولی زخمی ہوئے۔ بعد وچ پنجاہ افراد نو‏‏ں عمارت تو‏ں بچا لیا گیا۔ ٹائل نو‏‏ں ہٹا دتا گیا تے راجگڑھ وچ پرانی عمارتاں تے کچھ نويں ڈھانچاں تو‏ں گر گیا۔ قانون ساز یوآن عمارت نو‏‏ں وی اس د‏ی دیواراں تے چھتاں نو‏‏ں نقصان پہنچیا، جدو‏ں کہ چیانگ کائی شیک میموریل ہال دے لبرٹی اسکوائر آرک وے تو‏ں ملبہ گر گیا۔ ضلع زنڈیان وچ سبسیڈنس د‏‏ی وجہ تو‏ں ست مکانات منہدم ہو گئے، جس تو‏ں 12 افراد نو‏‏ں اوتھ‏ے تو‏ں نکلنا پيا۔ نیو تائپے سرکلر لائن دے اک ویاڈکٹ نو‏‏ں غلط ترتیب دینے د‏‏ی اطلاع ملی سی تے تائپے میٹرو اُتے تمام خدمات نو‏‏ں حفاظتی جانچ پڑتاݪ دے لئی مختصر طور اُتے معطل کر دتا گیا سی۔ تویوان بین الاقوامی ہوائی اڈے اُتے چھت دا اک حصہ گر گیا۔ یلان شہر وچ ہور 68 افراد زخمی ہوئے، جتھے دیواراں گر گئياں تے پانی دے پائپ پھٹ گئے۔

وزارت اقتصادی امور دے مطابق تائیوان وچ بجلی د‏‏ی بندش تو‏ں 371,869 گھر متاثر ہوئے، جنہاں وچو‏ں 14,833 تائچنگ وچ سن ۔ زلزلے دے تقریبا 25 منٹ دے اندر 5,306 نو‏‏ں بحال کيتا گیا۔ تائپور دے زلزلے دے دو گھینٹے دے اندر 70 فیصد گھراں وچ بجلی بحال ہو گئی، جس تو‏ں تقریبا 91,000 گھر بجلی تو‏ں محروم ہو گئے۔ پانی د‏‏ی قلت نے 125,675 گھراناں نو‏‏ں متاثر کیتا، جدو‏ں کہ گیس تے انٹرنیٹ د‏‏ی بندش د‏‏ی وی اطلاع ملی۔ 80 سیل فون ویہہ اسٹیشناں نو‏‏ں نقصان پہنچیا۔ جزیرے دے بیشتر حصے وچ تباہ شدہ دیواراں، ملبے تے ڈگدی ہوئی اِٹاں د‏‏ی اطلاعات نيں۔ پورے تائیوان وچ تیز رفتار ریلوے خدمات جزوی طور اُتے معطل کر دتی گئياں تے جزیرے دے مشرقی حصے وچ وڈے ایکسپریس ویز بند کر دتے گئے۔ تائیوان دے تن جوہری پلانٹ وچو‏ں کسی وچ وی کوئی بے ضابطگی ریکارڈ نئيں کيت‏‏ی گئی۔

زلزلے دے بعد چوویہہ لینڈ سلائیڈنگ ریکارڈ کيتیاں گئیاں۔ ژیولین دے نیڑے وڈے پیمانے اُتے لینڈ سلائیڈنگ ہوئی۔ سوہويا ہائی وے نو‏‏ں اس دے کچھ حصےآں وچ گھٹ تو‏ں گھٹ نو چٹاناں دے گرنے دے بعد بند کر دتا گیا سی۔ اک ہور شاہراہ اُتے چٹاناں دے گرنے تو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ 12 کاراں ٹکرا گئياں تے نو افراد زخمی ہو گئے۔ سواو تے ہوالیئن دے درمیان صوبائی شاہراہ 9 دے نال لینڈ سلائیڈنگ نے چونگڈے ریلوے اسٹیشن اُتے ٹریفک نو‏‏ں روک دتا، جدو‏ں کہ ہولین وچ مشرقی ٹرنک لائن دے ہیرین-چونگڈے حصے وچ وی چٹان گر گئی۔ داولنگ تے ٹاروکو دے درمیان سینٹرل کراس جزیرہ شاہراہ دا اک حصہ وی بند کر دتا گیا سی۔ دو جرمن شہریاں دے بارے وچ دسیا گیا اے کہ اوہ ہوالیئن وچ اک سرنگ وچ پھنس گئے نيں۔ تائی چنگ وچ ، چٹاناں نے اک سڑک نو‏‏ں بلاک کر دتا، جس تو‏ں تن کاراں نو‏‏ں نقصان پہنچیا تے اک ڈرائیور زخمی ہو گیا۔ گیشان جزیرہ دا اک وڈا حصہ سمندر وچ گر گیا۔ جمہوریہ چین د‏‏ی فضائیہ دے چھ ایف 16 لڑاکا طیارےآں نو‏‏ں ہوالیئن دے اک اڈے اُتے معمولی نقصان پہنچیا۔

 حوالے 

گٹھ:2024ء وچ زلزلے
گٹھ:تائیوان وچ زلزلے