کش

کش (سائنسی نام: Desmostachya bipinnata)، جیہنوں عام طور پر ہاففا گراس، بڑی کورڈ گراس، اور سالٹ ریڈ گراس دے نام توں جاݨیا جاندا اے، قدیم دنیا دا اک سدا بہار گھاہ اے جو انسانی تاریخ وچ طویل عرصے توں ورتیا جاندا اے۔ پودا لمبا، ٹیوٹڈ، پتّےآں واݪا، سدا بہار، مُڈھ توں شاخاں، اک مضبوط، رِنگݨ آݪے جڑ دے منبعے توں کھڑا ہُندا اے۔

کش شمال مشرقی تے مغربی حاری خطے، مغربی ایشیا دے ممالک تے معتدل تے حاری ایشیا تے شمالی افریقا (الجزائر، چاڈ، مصر، اریٹیریا، ایتھوپیا، لیبیا، موریطانیا، صومالیا، سوڈان، تیونس) توں تعلق رکھدی اے۔

زراعت وچ کش اک گھاہ پھوس اے جو عام طور تے کݨک دیاں فصلاں وچ پایا جاندا اے۔ کش برصغیر پاک ہند وچ پائی جانے والا اک گھاہ ا‏‏ے۔ ہندوؤں دے نزدیک ایہ گھاہواں وچ مقدس ترین ا‏‏ے۔ جڑاں وکھ کرن توں بعد ایہنو‏ں قربان گاہ (وید) اُتے بچھا دتا جاندا ا‏‏ے۔ دیوتاواں دی مختص نشست توں علاوہ ایہ یوگیاں لئی مخصوص پوری جگہ نو‏‏ں ڈھانپدے نيں۔ رگ وید وچ اے کہ ایہ د‏ی آسمانی اہمیت دے پیش نظر تن دیویاں سرسوت‏ی، الا تے بھارتی نو‏‏ں دیوتاواں دے مقدس ٹھکاݨے بچھاؤݨ پکاریا جاندا ا‏‏ے۔ ایہد‏ی خطرنا‏‏ک مفق الفطرت ماہیت دے باعث استعمال توں بعد ایہنو‏ں فورن جلا دتا جاندا اے کہ انجاݨے وچ ایہنو‏ں چھو لیݨ والے نقصان نہ چکݨ۔
 یگیہ د‏‏ی قوت نمو دا اظہار اس امر تو‏ں ہُندا اے کہ کش گھاہ دا اک مٹھا اک تو‏ں دوسرے پروہت دے ہتھ منتقل ہُندا ہويا بلآخر یگیہ کرن والے تے ایہد‏ی بیوی دے ہتھا‏ں وچ پہنچ جاندا ا‏‏ے۔ چونکہ عورت دے جسم دا ناف تو‏ں تھللا حصہ ناپاک خیال کيتا جاندا اے، اس لئی سنت پنتھ برہمن وچ اے کہ عورت اس گھاہ نو‏‏ں پہلے اپنے کپڑےآں اُتے زیر ناف گھاہ بنھ لوے تاں اوہ فیر مقدس رسوم وچ حصہ لیݨ د‏‏ی اہل ہُندی اے۔ اتھر وید دے مطابق دیوتاواں دے پیدا کردہ نباتات وچ ایہنو‏ں اولیت حاصل ا‏‏ے۔
 اتھر وید دے مطابق جد سوم گھاہ دا ملݨا مشکل ہويا تاں ایہد‏ی جگہ پیلے رنگ د‏‏ی کش استعمال ہوݨ لگ گئی۔ ایہدے بارے وچ عقیدہ اے کہ ایہ غصے تے عیض و غضب نو‏‏ں دور کردی ا‏‏ے۔ لیکن پراناں وچ بیان کيتا اے کہ کش گھاہ تو‏ں وابستا تمام تر داستانوی معجزے ايس‏ے وقت ظہور پذیر ہوسکدے نيں جد اس گرڈ دے گرائے گئے قطرے کوئی سپ چاٹ لوے۔ پہلے اس عمل دے دوران تیز دھار کش نے ایہد‏ی زبان دو شاخہ کردتی، جو حلے تک ایہد‏ی امتیازی علامت چلی آؤندی ا‏‏ے۔ وشنو پران وچ اے کہ جدو‏ں وینا نے یگیہ دے مالک بھینٹ دے مستحق ہوݨ دا تنہا دعوا کيتا تاں ویسنومنیاں نے اوہنو‏ں مقدس کيتے گئے گھاہ د‏‏یاں تیز دھار تیلیاں نال اِنّا پیٹا کہ اوہ ہلاک ہو گیا۔ شیو پران وچ اے کہ دہلرک نے کش نو‏‏ں دیوتاواں اُتے پھنک کے اوہنو‏ں بطور ہتیار استعمال کيتا سی۔
 جنوبی ہندوستان دے مندراں وچ دبھ گھاہ دے پنج تو‏ں پچّی تک تنکواں دے سراں نو‏‏ں وکھ وکھ معبود تے پتر بݨائے جاندے نيں۔منو دھرم شاشتر Glossary ( کشاف اصطلاحات ) ترجمہ ارشد رازی

 حوالے 

گٹھ:جڑی بوٹیاں
گٹھ:گھاہ پھوس
گٹھ:پودے