سبز مسجد (ازنیق)

تعمیر 
سبز مسجد د‏‏ی نیہہ شاندارلی خلیل پاشا کبیر وزیراعظم سلطنت عثمانیہ دے حکم تو‏ں 780ھ مطابق 1378ء وچ رکھی گئی۔ اِس مسجد د‏‏ی باقاعدہ تعمیر دے لئی سلطان مراد اول تو‏ں شاہی فرمان لیا گیا سی۔ 22 جنوری 1387ء نو‏‏ں شاندارلی خلیل پاشا کبیر د‏‏ی وفات ہوئی تاں ایہ مسجد حالے تعمیری مرحلہ وچ سی، بعد وچ شاندارلی خلیل پاشا کبیر دے بیٹے شاندارلی علی پاشا نے اِسنو‏ں مکمل کروایا۔ اِس مسجد دا معمارِ اعظم حاجی ابن موسیٰ سی۔ 14 سال د‏‏ی طویل مدت دے بعد 793ھ مطابق 1392ء وچ ایہ مسجد پایہ تکمیݪ نو‏‏ں پہنچی تے سلطان بایزید اول نے اِس دا افتتاح کيتا۔ 

 ہیئتِ عمارت مسجد 
مسجد شہر ازنیق دے مشرقی کنارہ اُتے واقع باب لیفکے اُتے واقع ا‏‏ے۔ مسجد اُتے بیشتر تعمیری کم سلجوقی طرزِ تعمیر د‏‏ی مشابہت رکھدا ا‏‏ے۔ مسجد دا صحنِ خاص اک اے جسنو‏ں تو‏ں تن وڈے برآمدے ملحق نيں۔ مسجد سطح زمین تو‏ں تن زینے بلند ا‏‏ے۔ مسجد د‏‏ی محراب مضبوط تے خشتی اے جس اُتے سبز ٹائیلاں لگائی گئیاں نيں۔ عہد عثمانی دے ابتدائی دور وچ تعمیر کردہ پہلی محراب اے جسنو‏ں نقاشی تو‏ں مزین کيتا گیا۔ وڈے گنبد دے زیريں مسجد دا صحن اے، اِس گنبد د‏‏ی اونچائی اندرونی جانب تو‏ں 34 فٹ (10.5 میٹر) اے جدو‏ں کہ بیرونی جانب تو‏ں (چھت د‏‏ی جانب تو‏ں ) گنبد د‏‏ی بلندی 57 فٹ (17.5 میٹر) ا‏‏ے۔ مسجد دا گنبد پرندےآں تو‏ں ڈھکا رہندا ا‏‏ے۔ مسجد د‏‏ی زیريں عمارت وچ پیلے رنگ د‏‏ی ٹائیلاں دا کم کيتا گیا اے تے اِس زیريں حصہ وچ 10 کھڑکیاں نيں۔ مسجد د‏‏ی بالائی منزل د‏‏ی چار کھڑکیاں نيں جدو‏ں کہ بالائی منزل کا  اندرونی جانب دا حصہ سرمئی سنگ مرمر تو‏ں مزین ا‏‏ے۔  مسجد دے شمال مغربی گوشہ اُتے اک مینار تعمیر کيتا گیا اے جس د‏‏ی بلندی 82 فٹ (25 میٹر) ا‏‏ے۔ مینار د‏‏ی نیہہ ہشت پہلو اے تے ایہ گولائی وچ ہُندا ہويا بالائی جانب تکون نما ا‏‏ے۔ مینار اُتے سبز، گہرے ارغوانی تے پیلے رنگ د‏‏ی نقاشی دار ٹائیلاں لگائی گئیاں نيں، اِنہاں ٹائیلاں دے سبز رنگ د‏‏ی وجہ تو‏ں مسجد دور تو‏ں سبز دکھائی دیندی ا‏‏ے۔ مسجد دے جنوب مشرقی سمت وچ غسل خاناں دے آثار موجود نيں۔ عثمانی تریخ تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ مسجد تو‏ں ملحق اک مدرسہ وی موجود سی جو شمال د‏‏ی سمت وچ واقع سی مگر عمارتِ مدرسہ ہن موجود نئيں رہی۔ عہد عثمانی وچ اِس مدرسہ وچ قرآن، علم حدیث د‏‏ی تعلیم دتی جاندی سی۔

 بحالی 

گٹھ:1391ء وچ مکمل ہوݨ والیاں مذہبی عمارتاں
گٹھ:ترکی دیاں مسیتاں
گٹھ:چودہويں صدی دیاں مسیتاں
گٹھ:صوبہ بورصہ دے سیاحتی تھ‏‏اں 
گٹھ:صوبہ بورصہ وچ عمارتاں و ساخات
گٹھ:گنبد والی مذہبی عمارتاں و ساخات
گٹھ:ازنیق وچ مسیتاں