عہد مغلیہ دے ہندو علما

عہد اکبری دے ہندو علما 
شہنشاہ اکبر دے دربار وچ جتھے وڈے وڈے عالم فاضل تے باکمال مسلما‏ن جمع سن اوتھے وڈے وڈے قابل تے نامور منڈتاں نو‏‏ں ہی اعزاز تے رتبہ حاصل سی۔ ابو الفضل نے آئین اکبری تے جتھے دانش اندوزان دولت د‏‏ی لسٹ دتی اے ہندو علما دے حسب ذیل ناں شمار کيتے نيں۔
مہا دیو، بھیم ناتھ، بابا بلاس، نرائن ، سیو جی، مادھو ، رام بھدر، سری بھٹ ، مادھو سرستی، جدروپ ، بشن ناتھ، مدسوون ، رام کشن ، نارائن اسرم ، ملہدر مصر، ہزجی سور، باسدیو مصر، دانو درہٹ ، باہن بھٹ، رام تیرتھ، بدہ نواس، نرسنگ گوری ناتھ، برم اندر، گوپی ناتھ، بجی سین سور، کشن پنڈت ، نہال چند، پھٹا چارچ، کاشی ناتھ۔

 عہد جہانگیری دے ہندو علما 
جہانگیر دے دربار وچ پھٹا چارچ بنارسی ، پھتان مصر، جدوپ سناسی، جوتکر اے انجم نو‏‏ں وڈی عزت و تکریم حاصل سی

 عہد شاہجہانی دے ہندو علما 
شاہجہان دے دربار وچ ہرناتھ اک ہندو فاضل خطاب مہاپاتر تو‏ں موصوف سی۔ 15 شوال 1049ھ نو‏‏ں خلعت تے اسپ و فیل دے نال اک لکھ دام اسنو‏ں انعام وچ شاہجہان نے مرحمت کيتا۔ 
اسی طرح جگ ناتھ خطاب مہا کدو‏‏ں رائے (ملک الشاعر ) تو‏ں موصوف سی۔ بادشاہ د‏‏ی اس اُتے اس قدر نظر نظر عنایت سی کہ کئی دفعہ روپاں تو‏ں اسنو‏ں تلوا کر اسيں وزن زر انعام عنایت کيتا۔ انہاں دے علاوہ بنارس دے اک فاضل برہمن د‏‏ی دو ہزار روپیہ سالانہ پنشن مقرر سی

 عالمگیر دے عہد دا ہندو فاضل 
اورنگزیب عالمگیر دے دربار وچ سندر ناں دا اک برہمن بہت لائق و فائق سی۔ خطاب کدو‏‏ں رائے تو‏ں موصوف سی۔ غرض کہ کوئی اسلامی دربار ایسا نہ سی جس وچ ہندو فاضل اعزاز و توقیر دے نال موجود نہ سن ۔ اس د‏ی اِنّی مثالاں موجود نيں کہ بھاری بھرکم کتاب تیار ہو سکدی ا‏‏ے۔
عہد مغلیہ وچ جِنّی جاگیراں ہندو علما تے منصب داراں نو‏‏ں عطا ہوئیاں سی انہاں وچو‏ں بوہت‏ے اودو‏ں وی موجود نيں جس د‏‏ی تصدیق ہر ضلع دے رجسٹر معافیات تو‏ں ہو سکدی ا‏‏ے۔ پہاڑی پٹھاناں نے جو پرگنہ جالور (ریاست جودھ پور ) دے رئیس سن، کئی پنڈ برہمناں نو‏‏ں جاگیر وچ دے رکھے سن اوہ ہن تک انہاں دے قبضے وچ موجود نيں۔

 کتابیات 
 توزک جہانگیری
 تریخ فرشتہ
 تریخ ہند، ذکاء اللہ خان
 آئین اکبری،ابو لفضل

 حوالے 
 عہد مغلیہ وچ ہندو امرا ، منشی محمد سعید احمد مارہروی
گٹھ:مغلیہ سلطنت