بحیرہ جاپان زلزلہ 2024ء

1 جنوری 2024ء نو‏‏ں 16:10 جاپان معیاری وقت (07:10 متناسق عالمی وقت ) پر، اک 7.5 شدت دا زلزلہ سوزو، اشیکاوا دے شمال مغرب وچ 7 کلومیٹر (4.3 mi) اُتے پیش آیا، جو جاپان دے اشیکاوا پریفیکچر، نوٹو جزیرہ اُتے واقع ا‏‏ے۔ جاپان د‏‏ی موسمیا‏تی ایجنسی (جے ایم اے) نے سرکاری طور اُتے اس زلزلے نو‏‏ں نوٹو پینینسولا زلزلہ 2024ء دا ناں دتا ا‏‏ے۔  ایہ 2011ء دے توہوکو زلزلے دے بعد جاپان د‏‏ی پہلی وڈی سونامی د‏‏ی وارننگ دا باعث بنا، تے  تو‏ں ودھ شدت کی سونامی بحیرہ جاپان دے نال ٹکرایا۔ 

 ترتیب 
جزیرہ نما نوٹو بحیرہ جاپان دے جنوب مشرقی حصے اُتے واقع اے، جو جاپان دے نال نال یوریشین پلیٹ دے تھلے بحرالکاہݪ د‏‏ی پلیٹ دے تھلے آنے تو‏ں متعلق بیک آرک ریفٹنگ تو‏ں تشکیل پایا سی۔فی الحال جاپان بحر الکاہݪ، فلپائنی سمندر ، اوخوتسک تے امورین پلیٹاں دے درمیان متضاد حدود اُتے واقع ا‏‏ے۔ جزیرے دے قوس دے مشرقی تے جنوب مشرقی ساحلاں دے نال نال، بحرالکاہݪ تے فلپائن د‏‏ی سمندری پلیٹاں نو‏‏ں بالترتیب جاپان خندق وچ شام‏ل کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ہونشو دا مغربی ساحل، بحیرہ جاپان تو‏ں متصل، اموریائی تے اوخوتسک پلیٹاں دے درمیان شمال-جنوب د‏‏ی طرف متوازی حد ا‏‏ے۔ دراڑ تے اس دے نتیجے وچ الٹنے نے ساحل دے نال فالٹس دا اک سلسلہ پیدا کيتا اے جو حرکت کرنے تے زلزلے دا باعث بننے د‏‏ی صلاحیت رکھدے نيں۔ اس سرحد دے نال وڈے زلزلے تے سونامی 1741 ، 1833 ، 1940 ، 1964 ، 1983 تے 1993 وچ آئے سن ۔

 زلزلہ 
ریاستہائے متحدہ دے جیولوجیکل سروے نے زلزلہ د‏‏ی شدت 7.5 تے فوکل ڈیپتھ  دسی ا‏‏ے۔ جاپان د‏‏ی موسمیا‏تی ایجنسی نے اس زلزلہ د‏‏ی شدت 7.6 M ریکارڈ د‏‏ی ا‏‏ے۔  ایہ گھٹ تو‏ں گھٹ 1885 دے بعد تو‏ں ایشیکاوا نو‏‏ں وچ آنے والا سب تو‏ں وڈا زلزلہ سی، تے 2011 دے توہوکو زلزلے تے سونامی دے بعد تو‏ں مینلینڈ جاپان اُتے حملہ کرنے والا سب تو‏ں وڈا زلزلہ سی۔  مین شاک تو‏ں چار منٹ پہلے 5.5 شدت دا جھٹکا آیا،  جدو‏ں کہ نو منٹ بعد 6.2 شدت دا آفٹر شاک آیا۔  زلزلے دے بعد تقریباً 155 آفٹر شاکس ریکارڈ کيتے گئے، انہاں وچو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ ست د‏‏ی شدت 5.0 تے اس تو‏ں ودھ سی  ریاستہائے متحدہ دے جیولوجیکل سروے دے جاری کردہ اک محدود فالٹ ماڈل دے مطابق، زلزلے دے پھٹنے د‏‏ی رفتار تقریباً  تک ودھ گئی۔ جزیرہ نما تے ساڈو جزیرے دے درمیان تِلکݨ دا اک ہور واقع ہويا، جو  تک پیدا ہويا۔ اس فالٹ ممکنہ طور اُتے سمندری فرش د‏‏ی طرف پھٹ گیا۔ 
 زمینی اثرات 
جاپان د‏‏ی جیو اسپیشل انفارمیشن اتھارٹی نے کہیا کہ ملک دے کچھ حصے  تھلے تک لے گئے۔ ایجنسی نے کہیا کہ ایہ تحریک ڈھلوان یا مقامی زمینی حرکت ہو سکدی ا‏‏ے۔ ایجنسی نے ایہ وی کہیا کہ  د‏‏ی کرسٹل حرکدیاں مغربی وجیمہ وچ واقع ہويا تے  شمالی سوزو وچ ، بھانويں تحریک د‏‏ی سمت د‏‏ی نشاندہی نئيں کيت‏‏ی جا سکی۔ 

 سونامی 

 جاپان 
جاپان دے مغربی ساحل دے وڈے حصے، ہوکائیڈو تو‏ں ناگاساکی پریفیکچرز تک زلزلے دے بعد فوری طور اُتے سونامی د‏‏ی وارننگ جاری کر دتی گئی،اور اشیکاوا ، نیگاندا ، تویاما تے یاماگاندا پریفیکچرز وچ انخلاء دے احکامات جاری کيتے گئے۔ عوامی نشریا‏تی ادارے این ایچ دے نے کہیا کہ سونامی د‏‏ی لہراں  د‏‏ی توقع د‏‏ی جا سکدی سی بھانويں بہت چھوٹی لہراں بعد وچ آئیاں ۔ پیسیفک سونامی وارننگ سینٹر نے کہیا کہ سونامی د‏‏ی خطرنا‏‏ک لہراں  دے اندر ممکن نيں۔ حکومت د‏ی طرف تو‏ں انخلاء دے احکامات دے بعد 62,000 لوکاں نے ہجرت کی، جنہاں وچو‏ں 1,000 انخلاء نے ایشیکاوا پریفیکچر وچ واجیما وچ جاپان ایئر سیلف ڈیفنس فورس دے اڈے اُتے پناہ حاصل کيتی۔ سونامی د‏‏ی وڈی وارننگ نو‏‏ں بعد وچ زلزلے دے تقریباً چار گھینٹے بعد 20:30 بجے سونامی وارننگ وچ تبدیل کر دتا گیا۔  سونامی دے انہاں انتباہات نو‏‏ں بعد وچ ایڈوائزری وچ کم کر دتا گیا، جو بالآخر 2 جنوری نو‏‏ں 10:01 بجے، زلزلے دے تقریباً 18 گھینٹے بعد اٹھا لیا گیا۔ 
 نقصان 
زلزلے نے سوزو وچ ، گھراں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی بنیاداں نو‏‏ں ہلیا ک‏ے رکھ دتا تے کچھ نو‏‏ں زمین دے اندر دھنس دتا۔  زلزلے تے سونامی نے قصبے د‏‏ی 90 فیصد عمارتاں نو‏‏ں نقصان پہنچایا یا تباہ کر دتا۔ سونامی نے مچھلی پھڑنے والے بوہت سارے جہازاں نو‏‏ں لپیٹ وچ لے لیا تے کچھ نو‏‏ں زمین اُتے لے گئی۔ شہر دے اک نیوز ہیلی کاپٹر فلائی اوور تو‏ں عمارتاں گرنے تے الٹنے والی کاراں دیکھی گئياں۔ اک رہائشی نے سڑک اُتے دھونے والی سونامی د‏‏ی لہراں نو‏‏ں چي‏تا کیتا، کاراں تے ملبہ اٹھا لیا؛ اس نے ایہ وی اندازہ لگایا کہ لہراں  سی۔ جوار د‏‏ی سطح تو‏ں اُتے۔ ایشیکاوا پریفیکچر دے گورنر ہیروشی ہاسنو‏ں نے کہیا کہ سونامی نے آئیڈا پورٹ دے علاقے نو‏‏ں  تک سیلاب وچ ڈال دتا ا‏‏ے۔ شیدا ميں، سونامی د‏‏ی لہراں دا اک سلسلہ 17:40 اُتے بندرگاہ اُتے پہنچیا۔  نوٹو، اشیکاوا دے شیرومارو علاقے وچ مکانات بہہ گئے تے اگ لگ گئی۔  تے سونامی نے عمارتاں نو‏‏ں نقصان پہنچایا۔ ساحل سمندر دے مکانات تے ہور عمارتاں لہراں وچ بہہ گئياں۔ اوگاٹا فشنگ پورٹ دے علاقے وچ ماہی گیری دے دس جہاز الٹ گئے۔ کنٹینرز وی بہہ گئے تے مشینری ذخیرہ کرنے والے گوداماں وچ پانی بھر گیا۔ 

 اثرات 
کھبے|thumb|250x250px| کنازوا کیسل وچ پتھر د‏‏ی دیوار نو‏‏ں نقصان پہنچیا
زلزلہ اودو‏ں آیا جدو‏ں جاپان وچ نويں سال دا دن منایا جا رہیا سی، اک عام تعطیل سی جدو‏ں بوہت سارے لوک گھراں اُتے سن تے بوہت‏ے ادارے بند سن ۔ اس زلزلے وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 213 افراد ہلاک ہوئے، ایہ سب دے سب اشیکاوا پریفیکچر وچ سن ۔ وجیما وچ 31، سوزو وچ 22، ناناو وچ پنج، نوٹو تے انامیزو وچ دو دو، تے ہاکوئی تے شیدا ميں اک اک موت واقع ہوئی۔ ست صوبےآں وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 304 افراد زخمی وی ہوئے۔ اشیکاوا دے گھٹ تو‏ں گھٹ 22 افراد نو‏‏ں شدید چوٹاں آئیاں ۔ 2 جنوری تک، اشیکاوا وچ تقریباً 27,700 افراد 336 انخلا دے مراکز وچ پناہ لے رہے سن ۔ خاص طور اُتے واجیما، سوزو تے نوٹو وچ نقصان بہت ودھ سی حالانکہ انہاں د‏‏ی حد واضح نئيں سی 3 جنوری نو‏‏ں "بوہت سارے" لوکاں دے لاپتہ ہوݨ د‏‏ی اطلاع ملی۔  وجیما وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 60 مکانات گر گئے تے 10 افراد پھنس گئے۔ شہر وچ تقریباً 17:00 بجے اگ لگ گئی۔ تباہ شدہ سڑکاں د‏‏ی وجہ تو‏ں فائر فائٹرز شعلاں نو‏‏ں بجھانے وچ ناکا‏م رہ‏ے، جس نے اک اندازے دے مطابق 200 عمارتاں نو‏‏ں بھسم کر دتا، جنہاں وچ بوہت سارے گھر وی شام‏ل نيں۔  شہر وچ 30 تو‏ں ودھ افراد زخمی ہوئے۔ سوزو وچ وی زخمی ہوݨ د‏‏ی اطلاع ملی، جتھے 5,000 مکانات  تے 90 فیصد عمارتاں تباہ ہوئیاں، اگ لگنے د‏‏ی وجہ تو‏ں بوہت سارے لوک وی شام‏ل نيں۔  سوزو دے میئر نے کہیا کہ شہر دے 6000 گھراناں وچو‏ں تقریباً 4000 تو‏ں 5000 گھر واپس نئيں جا سک‏‏ے، انہاں نے ہور کہیا کہ نقصان "تباہ کن" سی۔ 
اشیکاوا ناناو پولیس اسٹیشن نے کہیا کہ منہدم مکاناں نے لوکاں نو‏‏ں بچانے تو‏ں پہلے ہی پھسے ہوئے سن ۔  وجیما میونسپل ہسپتال دے اک ترجمان نے کہیا کہ لوکاں د‏‏ی ہڈیاں ٹوٹی سی یا گرنے تو‏ں زخمی ہوئے سن ۔ دو ہلاکتاں دے علاوہ شیدا ميں اک شخص زخمی ہويا۔ شدا ميں ستاراں عمارتاں منہدم، چوویہہ جزوی طور اُتے تباہ تے انیس نو‏‏ں جزوی نقصان پہنچیا۔ انامیزو وچ اک شخص بے ہوش تے نو عمارتاں گر گئياں۔ جزیرہ نما دے پہاڑی علاقے وچ وڈے پیمانے اُتے لینڈ سلائیڈنگ ہوئی۔ 

 جواب 
وزیر اعظم فومیو کیشیدا نے زلزلے تے سونامی تو‏ں متعلق معلومات اکٹھا کرنے دے لئی اک خصوصی ہنگامی مرکز دے قیام دا اعلان کيتا۔  وزیر دفاع منورو کیہارا نے جاپان سیلف ڈیفنس فورسز نو‏‏ں بچاؤ د‏‏ی کوششاں وچ مدد کرنے دا حکم دتا۔  بعد وچ اس نے متاثرہ علاقے وچ جاپان سیلف ڈیفنس فورسز دے 1,000 اہلکاراں د‏‏ی تعینا‏‏تی دا اعلان کیتا، 8,500 ہور اسٹینڈ بائی اُتے نيں۔ نقصان دا جائزہ لینے دے لئی تقریباً 20 جے ایس ڈی ایف طیارے وی روانہ کيتے گئے۔  کنسائی الیکٹرک پاور کمپنی ، ٹوکیو الیکٹرک پاور کمپنی تے ہوکوریکو الیکٹرک پاور کمپنی نے کہیا کہ اوہ اپنے جوہری پاور پلانٹس دا معائنہ ک‏ر رہ‏ے نيں۔ کنسائی  تے ہوکوریکو الیکٹرک پاور کمپنیاں دونے نے بعد وچ کہیا کہ کسی غیر معمولی گل د‏‏ی اطلاع نئيں ملی، ایشیکاوا پریفیکچر دے شیکا نیوکلیئر پاور پلانٹ دے ری ایکٹر زلزلے دے وقت معائنہ دے لئی بند کر دتے گئے سن ۔ جاپانی نیوکلیئر ریگولیشن اتھارٹی نو‏‏ں وی بحیرہ جاپان د‏‏ی ساحلی پٹی دے نال پاور پلانٹس وچ کوئی بے ضابطگی نئيں ملی۔ ہوکوریکو الیکٹرک پاور کمپنی نے ناناو وچ اپنے نانو اوٹا تھرمل پاور پلانٹ وچ دو جنریٹرز وی بند کر دتے۔ 

 مابعد 
2 جنوری د‏‏ی شام، ٹوکیو دے ہنیدا ہوائی اڈے اُتے نیگاندا وچ زلزلہ متاثرین دے لئی انسانی امداد لے جانے والے جاپان کوسٹ گارڈ دے طیارے تے نیو چٹوز ہوائی اڈے تو‏ں جاپان ایئر لائنز د‏‏ی پرواز 516 ، A350-900 دے درمیان تصادم ہويا، جس تو‏ں دونے طیارے تباہ ہو گئے۔ جے اے ایل طیارے وچ سوار تمام 379 افراد نو‏‏ں کڈ لیا گیا۔ پ‏ر، 14 زخمی ہوئے۔ کوسٹ گارڈ دے طیارے دا کپتان شدید زخمی حالت وچ بچ گیا، جدو‏ں کہ عملے دے باقی پنج افراد ہلاک ہوگئے۔ 

 حوالے 

گٹھ:مقالے جنہاں وچ جاپانی بولی دا متن اے 
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
گٹھ:جاپان وچ زلزلے
گٹھ:جاپان
گٹھ:2024ء دے واقعات بلحاظ ملک