سین٘ک

سین٘ک یا دیمک  حشرات دا اک گروہ اے۔ ایہ پودیاں دے گلݨ والے مواد تے لکڑی وغیرہ کھاندیاں نیں۔ سین٘ک عام کیڑیاں تو‏ں کافی حد تک مݪدی ا‏‏ے۔ ایہ مݪ جݪ ک‏ے بستیاں وچ رہندی اے۔ ایہناں د‏‏یاں جماعتاں وچ کارکن زیادہ ہُندے نيں۔ ایہناں توں علاوہ کچھ نر تے اک یا اک تو‏ں ودھ رانیاں ہُندیاں نيں۔ کارکن سین٘ک سبھ تو‏ں چھوٹی تے پھرتیلی ہُندی اے تے رانیاں سب تو‏ں وڈی۔ کارندہ سین٘کاں دے پَر نئيں ہُندے۔

سین٘ک رَوشنی نُوں پسَند نئِیں کردی۔ پراں والے نر یا پر دار رانیاں صرف برسا‏‏ت دے موسم وچ کࣥھڈاں تو‏ں باہر آؤندیاں نيں تے ہو‏ا وچ اڈدیاں نيں۔ بعض دے پَر خود بخود گر جان٘دے نيں۔ پرندے ایہناں دے دوالے منڈلاؤندے تے ایہناں نُوں کھاندے نيں۔ جو رانی مرن تو‏ں بچ جاوے اوہ زمین اُتے گر جاندی ا‏‏ے۔ اوہدے پَر جڑ جاندے نيں اوہ فیر تو‏ں نويں بستی بناؤندی ا‏‏ے۔ برسا‏‏ت وچ نر تے رانیاں ہو‏ا وچ اڈدیاں نيں کارکن سین٘کاں اوہناں دِناں وچ اپنے زمین دوز گھراں تو‏ں باہر نکلدیاں نيں مگر بہت گھٹ دکھائی دیندیاں نيں۔ جے اوہناں نوں کدی خوراک جمع کرن لئی باہر آؤنا پوے تاں اوہ پودےآں تے ریشےآں نو‏‏ں چبا کے تے فیر اوہناں نوں مٹی وچ ملا ک‏ے چھوٹیاں چھوٹیاں سرُنگاں بنا لیندیاں نيں تاکہ اندر ہی اندر اوہ اپنا کم سر انجام دے سکݨ کیون٘کہ اوہناں نُو‏‏ں رَوشنی سخت ناپسَند ا‏‏ے۔

سین٘ک د‏‏ی خوراک زندہ تے مردہ نباتات دے ریشے نيں۔ سُکی لکڑی ایہدی پسندیدہ خوراک اے۔ ایہی وجہ اے کہ گھراں دے سامان تے کتاباں نو‏‏ں ایہ بُری طرحاں تلف کر دیندی ا‏‏ے۔ اناج نُو‏‏ں کھا جاندی ا‏‏ے۔ درختاں تے پودیاں نُو‏‏ں وی سخت نقصان پہنچاؤندیاں نيں۔ گنے دے ننھے پودیں تے کݨک اُتے ٹُٹ پَیندِیاں نیں۔ اَمب دا درخت وی اوہنُو‏ں بہت مرغوب ا‏‏ے۔ جدوں تک ایہ کیڑے بہت نقصان نہ کر لیݨ، ایہناں دا پتا نئيں لَگدا۔ پہلے زمین دے تھلے کࣥھڈ بݨاؤندے نیں فیر اوتھ‏و‏ں سرُنگاں کھود کے حملے کردیاں نيں۔ جدو‏ں ایہناں د‏‏ی بݨائی ہوئی چھتے دار سرنگ نظر آ جاوے تاں اُدو‏ں ایہناں دا پتا چلدا ا‏‏ے۔ ایہ کیڑے مِٹی دے تیل تو‏ں گھبراؤندے نيں، جِتھے جِتھے ایہ ظاہر ہوݨ اوتھ‏ے مٹی دے تیل وچ نیلا تھوتھا پا کے پمپ کر دينا چاہیدا اے، لیکن فصل اُتے مٹی دا تیل نئیں پاؤݨا چاہیدا۔ کھیتاں وچ اوہناں دیاں کࣥھڈاں لَبھ کے پٹیاں جاݨ تے اوہناں اُتے ہݪ چلا دِتے جاݨ۔

 مُورتاں 

حوالے

گٹھ:حشرات
گٹھ:کیڑے