معصومہ بیگم

معصومہ بیگم (1902ء-1990ء) حیدرآباد، دکن، بھارت نال تعلق رکھنے والی اک سواݨی کارکن، سیاسی رہنما تے اپنے وقت د‏‏ی پہلی مسلم سواݨی وزیر رہیاں نيں۔

 خاندان و معاشرہ 
معصومہ طیبہ بیگم خدیو جنگ د‏‏ی سب تو‏ں وڈی دھی تے سید حسین بلگرامی د‏‏ی پو‏تی سی۔ انہاں دا خاندان پردے دا سخت پابند سی۔ اوہ فارسی زبان و ادب د‏‏ی ماہر تے اردو تے انگریزی زباناں اُتے عبور رکھدی سی۔ انھاں نے 1922ء وچ اپنے رشتہ دار حسین علی خان نال شادی کيتی جو اوکسفرڈ یونیورسٹی دے فارغ التحصیل سن ۔ حسین بعد وچ عثمانیہ یونیورسٹی دے شعبہ انگریزی دے صدر بنے۔ معصومہ نے اس شادی دے بعد رفتہ رفتہ پردہ کرنا چھڈ دتا۔ اوہ بھارت د‏‏ی آزادی دے بعد کھل دے لوکاں تو‏ں مݪݨ لگياں تے خواتین د‏‏ی بھلائی دے کم کرنے لگياں جنہاں د‏‏ی حوصلہ افزائی انھاں انہاں د‏‏ی ماں تو‏ں ملی سیThe Legend Makers: Some Eminent Muslim Women of IndiaBy Gouri Srivastava

 انتخابی سیاست 
معصومہ بیگم نو‏‏ں کانگریس پارٹی نے حیدرآباد دے پرانے شہر تو‏ں پہلے انتخابات وچ اک ٹکٹ دتا سی۔ اوہ انتخاب جِت گئياں تے دو میعاد پورے کيتے۔1960ء وچ اوہ رفاہ عام تے مسلم اوقاف د‏‏ی وزیر بݨائی گئياں۔ اس تو‏ں پہلے اوہ 1957ء وچ کانگریس مقننہ پارٹی د‏‏ی ڈپٹی لیڈر بݨائی گئی سی۔

 آل انڈیا خواتین کانفرنس تو‏ں وابستگی 
معصومہ بیگم 1927ء تو‏ں آل انڈیا خواتین کانفرنس تو‏ں منسلک رہی سی۔ اوہ دو مرتبہ مقامی شاخ د‏‏ی نائب صدر بنیاں تے 1962ء وچ انھاں صدر بنایا گیا۔ اس تو‏ں پہلے 1957ء وچ انھاں اس تنظیم دے بین الاقوامی تعلقات دا ذمے دار رکن بنایا گیا سی۔

 اسفار 
1955ء وچ معصومہ بیگم نے کولمبو دا دورہ کرنے والے آل انڈیا ویمینز کانفرنس وفد د‏‏ی قیادت کيتی۔ 1956ء وچ روس دا دورہ کرنے والے اک وفد د‏‏ی اوہ نائب قائد رہیاں نيں۔ 1959ء وچ اوہ اقوام متحدہ د‏‏ی عبوری کمیٹی د‏‏ی رکن چنی گئی سی۔ ایہ انتخاب غیر سرکاری تنظیماں د‏‏ی جنیوا وچ ہوݨ والی دوسری کانفرنس وچ ہويا سی۔ ايس‏ے سال معصومہ نے یوگوسلاویہ جانے والے دے وفد د‏‏ی قیادت کيتی۔ انہاں ہی د‏‏ی سرکردگی وچ اک وفد انڈونیشیا وی گیا۔

 ہور تنظیماں تو‏ں وابستگی 
1966ء وچ اوہ مرکزی سماجی بہبود بورڈ د‏‏ی صدرنشین بݨائی گئی۔ اوہ انجمن خواتین تے لیڈی حیدری کلب د‏‏ی صدر رہیاں نيں۔ اوہ ریڈ کراس د‏‏ی مینیجنگ کمیٹی د‏‏ی رکن وی رہیاں نيں۔

 اولاد 
معصومہ بیگم دے اک فرزند دا ناں راشد آزر ا‏‏ے۔"راشد آزر…اک برُدبار شاعر"، نسیمہ تراب الحسن، روزنامہ سیاست، حیدرآباد، مئی 7، 2016ء

 حوالے 

گٹھ:1902 دے جم
گٹھ:1990 دیاں موتاں
گٹھ:حقوق نسواں دے بھارتی کارکنان
گٹھ:مسلم سواݨیاں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی خواتین سیاست دان
گٹھ:حیدرآباد، بھارت دیاں شخصیتاں
گٹھ:نسائیت پسند بھارتی
گٹھ:بھارتی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں