بنو کلاب

بنو کلاب () مغربی نجد (وسطی عربیہ) وچ اک عرب قبیلہ سی، جتھے انھاں نے 6ويں صدی دے وسط تو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ 9ويں صدی دے وسط تک داریا د‏‏ی گھوڑےآں د‏‏ی افزائش د‏‏ی چراگاہاں نو‏‏ں کنٹرول کيتا۔ قبیلہ دس شاخاں وچ بٹا ہويا سی جنہاں وچ سب تو‏ں نمایاں جعفر، ابوبکر، عمرو، ضِباب تے عبد اللہ سن ۔ جعفر نے کلاب تے اس دے آبائی قبیلے بنو عامر د‏‏ی قیادت کی، تے بعض اوقات، تاریخی ریکارڈ وچ کلاب دے داخلے دے وقت تو‏ں وڈے ہوازن قبائلی اتحاد د‏‏ی قیادت کی،  تو‏ں  اسلام د‏‏ی آمد تک، سوائے دو مواقع دے جدو‏ں وڈے ابوبکر د‏‏ی حکومت سی جعفر د‏‏ی قیادت وچ کلیاب نے حریف قبیلے تے لخمی بادشاہاں نو‏‏ں شکست دتی تے آخر کار حجاز (مغربی عرب) وچ سالانہ میلے دے لخمی قافلاں دے راکھا بن گئے۔ ایداں دے ہی اک قافلے نو‏‏ں لے ک‏ے اک جعفر سردار دا قتل مکہ دے ہوازن تے قریش دے درمیان حرب الفجار دا باعث بنیا۔

کِلاب، یا گھٹ تو‏ں گھٹ اس دا سردار، عامر بن طفیل، عامر دے چچا ابو براء د‏‏ی راکھی وچ ہوݨ دے باوجود 626ء وچ بیر معونہ وچ مسلماناں دے قتل عام وچ ملوث سی۔ امیر دے جانشین نے اسلام قبول کیتا، اس دے بعد ہور قبائلی وی شام‏ل نيں، جنہاں وچ ممتاز شاعر لبید تے ضحاک بن سفیان وی شام‏ل نيں، جنھاں اسلامی پیغمبر محمد نے اک متعصب کلابی قبیلہ دے خلاف مہم اُتے بھیجیا سی۔ بنو عامر نے ابتدائی مسلماناں د‏‏ی فتوحات وچ اک معمولی کردار ادا کیتا، لیکن بعد وچ کِلاب دے ارکان نے عراق دے فوجی چھاؤنیاں وچ خود نو‏‏ں قائم کيتا۔ اسلم بن زرعہ تے اس دے خاندان سمیت کئی، بصرہ، خراسان، تے اموی خلفاء دے تحت 661-750ء وچ ہور کئی مشرقی صوبےآں دے گورنر سن ۔

کلابی سردار زفر بن حارث نے جزیرہ (جزیرہ فرات) تے جند قنسرین (شمالی شام) دے باغی قیس خانہ بدوشاں د‏‏ی قیادت کيتی۔ اس نے امویاں تو‏ں مراعات حاصل کیتیاں جو بعد وچ اس دے خاندان نو‏‏ں وراثت وچ ملی سی، جنھاں عام طور اُتے قیس دے ممتاز رہنما تسلیم کيتا جاندا سی۔ زفر دے پو‏تے، ابو الورد نے 750ء وچ اموی عباسی دے جانشیناں دے خلاف اک اسقاط شدہ قیسی بغاوت د‏‏ی قیادت کيتی۔ 813ء وچ دمشق وچ قیس دے اک کلابی سردار، ابن بیہس نے عباسیاں دے خلاف اموی بغاوت نو‏‏ں کچل دتا، جس دے بعد اس نے دس سال تک دمشق اُتے حکومت کيتی۔ 9ويں تے 10ويں صدی وچ عرب تو‏ں شمالی شام د‏‏ی طرف کلابی قبیلے د‏‏ی دو تے وڈے پیمانے اُتے ہجرتاں ہوئیاں، جنہاں دا تعلق آخری قرماطی باغی تحریک تو‏ں سی۔ اپنی عددی طاقت، ہنر مند تلوار سازی، تے بدوواں د‏‏ی نقل و حرکت دے ذریعے، کلاب شمالی شام وچ غالب فوجی قوت بن گیا۔ دو کلابی بھائیاں نو‏‏ں 939ء تے 940ء د‏‏ی دہائیاں وچ مصر دے اخشیدیاں دے تحت حلب دا گورنر مقرر کيتا گیا، ایتھ‏ے تک کہ 944ء وچ انھاں نے حریف کلیبی سرداراں دے دباؤ وچ اقتدار حمدانی امیر سیف الدولہ حمدانی دے حوالے ک‏ے دتا۔ کلاب اکثر حمدانیاں دے خلاف بغاوت کردے سن تے انہاں دے خاندانی تنازعات وچ حصہ لیندے سن ۔

11ويں صدی دے اوائل وچ ، صالح بن مرداس نے کلاب د‏‏ی قیادت سنبھالی تے 1025ء تک، اس نے حلب وچ قائم امارت (سلطنت) قائم کيتی جو مغربی جزیرہ تے شمالی شام دے بیشتر حصےآں اُتے پھیلی ہوئی سی اس دے مرداسی خاندان نے معمولی رکاوٹ دے نال 1080ء تک حلب اُتے حکومت کيتی۔ کلاب مرداسی فوج دا مرکز سن تے انھاں نے 1030ء وچ جنگ اعزاز وچ بازنطینی شہنشاہ رومانوس سوم نو‏‏ں شکست دتی تے بعد دے سالاں وچ کئی فاطمی حملےآں نو‏‏ں روکیا۔ بار بار ہوݨ والی داخلی تقسیم نے آخری مرداسی امیر دے دور وچ قبیلے د‏‏ی طاقت نو‏‏ں ختم کر دتا سی۔ کلاب نے بکھرے ہوئے قلعےآں نو‏‏ں برقرار رکھیا تے مرداسیاں دے جانشیناں دے لئی فوجی بھرتی دا اک وڈا ذریعہ رہیا، لیکن اوہ ترکمان گروہاں دے سامنے اپنی اہمیت کھو بیٹھے جنہاں نے 11ويں صدی دے آخر تو‏ں وڈی تعداد وچ شمالی شام وچ داخل ہونا شروع کر دتا سی۔ ایوبیاں نے علاقے وچ کلاب د‏‏ی آخری ملکیت نو‏‏ں ضبط ک‏ر ليا تے قبیلے نو‏‏ں اک امیر عرب (بدوی ریاستی سرپرستی والے سپہ سالار) دے ماتحت کر دتا، اک دفتر جو حریف بنو طے دے آل فضل گھر دے پاس سی۔ کِلاب دا کچھ حصہ اناطولیہ د‏‏ی طرف ہجرت کر گیا، 1262ء وچ مملوک دے خلاف چھاپے وچ آرمینیائی معاونین دے طور اُتے دوبارہ نمودار ہويا۔ 1277ء وچ قبیلے نے شمالی شام وچ مملوک سلطان بیبرس دے حوالے ک‏ے دتا۔

شام وچ کلابی طرز زندگی عرب وچ انہاں دے اسلام تو‏ں پہلے دے وجود تو‏ں مشابہ سی۔ ہمسایہ قبیلے دے خلاف تے خود قبیلے دے درمیان چھاپے تے جوابی چھاپے ہُندے سن، جنہاں د‏‏ی خصوصیت انفرادی جوڑی تے بہادری اُتے ہُندی سی تے مال غنیمت یا بدلے د‏‏ی تحریک ہُندی سی نوجوان قبائلیاں نے موسم بہار گھڑ سواری تے شراب نوشی وچ گزار دیندے۔ شادیاں تے ختنہ جداں خاص مواقع دے لئی اجتماعی ضیافتاں منعقد کيتی جاندی سی۔ شام وچ کلاب د‏‏ی سواݨیاں نو‏‏ں عام طور اُتے قبیلے دے مرداں دے نال برابری حاصل سی تے کئی کلابی سواݨیاں نے مرداسی سیاست وچ نمایاں کردار ادا کيتا۔ شام وچ کِلاب شیعہ اثنا عشریہ سن، حالانکہ اُنہاں دے عقیدے اُتے قائم رہنے د‏‏ی حد واضح نئيں سی
 حوالے 

 کتابیات 
























































گٹھ:بنو کلاب