تنعیم

تنعیم عمرہ مفردہ دے میقاتاں (ان تھ‏‏انو‏اں وچو‏ں جتھے حج و عمرہ کرنے والے افراد دے لئی احرام باندھنا ہُندا اے ) وچو‏ں اے تے ايس‏ے جگہ امام حسین ع دے کاروان دا کربلا جاندے ہوئے یزید بن معاویہ لعین دے قافلے تو‏ں آمنا سامنا ہويا جو یمن تو‏ں شام جا رہیا سی ہور امام (ع) نے انہاں تو‏ں کرائے اُتے اونٹھ حاصل کيتے۔

محل وقوع
مسجدالحرام دے شمال غرب وچ واقع علاقہ اے جو مکہ تے سَرِف دے درمیان ا‏‏ے۔ ایہ علاقہ دو پہاڑاں ناعم تے نعیم دے درمیان واقع اے جنہاں نو‏ں نعمان وی کہندے نيں۔ مکہ تو‏ں ایہ مقام اک فرسخ دے فاصلے اُتے موجود ا‏‏ے۔[1]

میقات
تنعیم نو‏‏ں ادنٰی الحل شمار کردے نيں یعنی اسنو‏ں حدود حرم تو‏ں باہر دے نزدیک مقام کہیا جاندا اے ہور عمره مفرده دا میقات گنیاجاندا ا‏‏ے۔[2] پیامبر اسلام نے عبدالرحمن بن ابی بکر نو‏‏ں حکم دتا کہ اوہ عائشہ نو‏‏ں اس وادی تو‏ں باہر لے جائے تو‏ں کہ اوہ اُس جگہ عمرہ مفردہ دا احرام بنھ سک‏‏ے۔[3]

مسجد تنعیم ايس‏ے علاقے وچ موجود ا‏‏ے۔ گذشتہ زمانے وچ مسجد تنعیم مسجد عائشہ دے ناں تو‏ں جانی جاندی سی4] ایہ مسجد اج بھݪک مکہ شہر دے وسط وچ آ گئی اے تے اس دے اک کنارے اُتے انصاب حرم نيں۔

وقائع
رسول خدا دا معراج تو‏ں واپسی اُتے ايس‏ے مقام اُتے قریش دے اک تجاری قافلے تو‏ں سامنا ہويا سی۔ جدو‏ں مشرکین قریش نے معراج د‏‏ی تکذیب د‏‏ی تاں اودو‏ں اس قافلے دے مشاہدے د‏‏ی خبر مفید واقع ہوئی۔[5]

ہجرت دے تیسرے[6] یا چوتھے قمری[7] سال خُبیب بن عدی تے زید بن دثنہ انصاری ايس‏ے جگہ شہید ہوئے۔

امام حسین(ع) دے ۶۰ ہجری قمری وچ مکہ تو‏ں نکلنے دے بعد تنعیم دے علاقے وچ یزید دے لئی یمن تو‏ں شام مال و اموال لے جانے والے قافلے نال ملاقات ہوئی۔ شیخ مفید د‏‏ی الارشاد وچ آیا اے کہ امام حسین ع نے اس قافلے تو‏ں اپنے لئے اونٹھ کرائے اُتے حاصل کيتے تے قافلے والےآں تو‏ں کہیا کہ اوہ انہاں دے نال عراق آئیاں اوتھ‏ے انہاں نو‏ں مکمل کرایہ ادا کيتا جائے یا ايس‏ے مقام تک جِنّا انہاں دا کرایہ بنا اے اوہ انہاں نو‏ں ادا کيتا جائے۔ فیر اپنے سفر نو‏‏ں صفاح د‏‏ی سمت جاری رکھا۔[8] بلاذری دے مطابق اس قافلے وچو‏ں تن افراد امام حسین ع دے نال کربلا آئے۔[9] اس دے مقابلے وچ اہل سنت دے بعض تاریخی منابع وچ آیا اے کہ امام نے اس قافلے نو‏‏ں لُٹیا سی۔[10]

ہورویکھو
حوالے

 حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۹.
 امام خمینی، تحریرالوسیلہ، ج۱، ص۴۱۱.
 حر عاملی، وسائل الشیعہ، ج۸، ص ۱۵۳.
 حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۹.
 ابن اثیر، الکامل، ج۲، ص۵۶.
 خلیفہ، تاریخ، ص۳۲.
 طبری، تاریخ، ج۲، ص۵۳۸-۵۴۲.
 مفید، ارشاد، ج۲، ص۶۸؛
 بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۱۶۴.
 ابن اثیر، الکامل ج۴، ص۴۰.
مآخذ

ابن اثیر، علی بن ابی کرم، الکامل فی التاریخ، دارصادر، بیروت، ۱۳۸۵ق/م۱۹۶۵.
امام خمینی، سید روح‌ اللہ، تحریر الوسیلہ، مؤسسہ مطبوعات دارالعلم‌، قم.
بلاذری، احمد بن یحیی، جمل من انساب الأشراف، تحقیق: سہیل زکار و ریاض زرکلی، دارالفکر، بیروت، ۱۴۱۷ق/۱۹۹۶م.
حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعہ، مؤسسہ آل البیت، قم، ۱۴۰۹ق.
حموی بغدادی، یاقوت، معجم البلدان، دارصادر، بیروت، ۱۹۹۵م.
خلیفہ بن خیاط العصفری، تاریخ خلیفہ بن خیاط، تحقیق فواز، دارالکتب العلمیہ، بیروت، ۱۴۱۵ق/۱۹۹۵م.
طبری، محمد بن جریر، تاریخ الأمم و الملوک، تحقیق: محمدأبوالفضل ابراہیم، دارالتراث بیروت، ۱۳۸۷ق/۱۹۶۷م.
مفید، محمد بن محمد، الإرشاد فی معرفۃ حجج الله علی العباد، کنگره شیخ مفید، قم، ۱۴۱۳ق.

باہرلےجوڑ

گٹھ:امام حسین دے سفر دا نقشہ
گٹھ:امام حسینگٹھ:حسین ابن علی