جمال الدین الاسناوی

جمال الدین ابو محمد عبد الرحیم ابن الحسن اموی القرشی الاسنوی الشافعی المصری (  )، جنہاں نو‏ں عام طور اُتے جمال الدین الاسناوی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، اک سنی مصری اسکالر سن جنہاں نے شافعی مکت‏‏ب فقہ ، قانونی نظریہ ، قرآن د‏‏ی تفسیر ، تے عربی گرائمر وچ مہارت حاصل کيتی۔ اوہ اک معروف مصنف سن جنہاں نے مفید کتاباں وی تصنیف کیتیاں۔ 

 سیرت 
 پیدائش تے تعلیم 
جمال الدین عیسناوی ذی الحجہ ۷۰۴ ہجری دے آخر وچ اسنا وچ پیدا ہوئے جو جولائ‏ی ۱۳۰۶ عیسوی دے مطابق ا‏‏ے۔ اس نے جوان ہوݨ وچ قرآن حفظ کيتا تے پڑھنے لکھݨ دے اصول سیکھے، فیر اوہ قاہرہ گئے، جو علوم دا شہر اے، جو اس دور وچ تے سنہ ۷۲۱ھ/۱۳۲۱ وچ علم دے طلبا د‏‏ی منزل سی۔ عیسوی وچ اس نے وکھ وکھ علوم د‏‏ی طرف رخ کيتا تے حفظ دے معیار دے لئی جانیا جاندا سی، تے اس د‏ی دلچسپی عربی بولی وچ شروع کرنے وچ سی اس لئی اوہ صرف گرامر دے لئی جانے جاندے سن، تے انھاں نے بولی دے علوم ابو حیان تو‏ں سیکھے۔ الغرناطی نے اس تو‏ں کہیا: "ميں نے آپ د‏‏ی عمر وچ کِسے نو‏‏ں بوڑھا نئيں کیا" تے اودو‏ں اسنوی د‏‏ی عمر ویہہ سال سی لیکن انہاں د‏‏ی فہم و فراست تے ذہانت اس عمر تو‏ں ودھ سی ایتھ‏ے تک کہ انہاں دے بعض بزرگاں نے شمار کيتا۔ اوہ انہاں جداں عالم دے طور اُتے ۔ الاسنوی نے فقہ ، اصول الفقہ ، تفسیر تے لسانیات وچ اپنی دلچسپی جاری رکھی تے اس نے اپنے دور وچ وکھ وکھ علوم دے متعدد سرکردہ علماء تو‏ں سکھیا، جنہاں وچ خاص طور پر: شیخ الاسلام تقی الدین السبکی تک فقہ، اصول فقہ، تفسیر قرآن تے عربی بولی وچ مہارت حاصل کيتی۔ کم، درجہ بندی تے تصنیف دے درمیان اپنے وقت نو‏‏ں منظم کرنا۔ 
 علماء د‏‏ی رائے 
ابن حجر عسقلانی انہاں دے بارے وچ کہندے نيں: "وہ اک ماہر فقیہ، اک مرشد، اک مفید تے صالح استاد، راستبازی، دینداری، صحبت تے عاجزی دے نال سن ۔جلال الدین السیوطی نے کہیا: "شافعی قیادت اس دے نال ختم ہو گئی۔" 

زین الدین عراقی نے انہاں دے بارے وچ کہیا:  "اس نے علوم وچ کم کيتا ایتھ‏ے تک کہ اوہ اپنے زمانے دا واحد تے شافعیاں دا شیخ بن گیا، تے اس نے تھلے لکھے مفید کتاباں مرتب کاں، تے مصری سرزمین دے طلباء انہاں دے نال فارغ التحصیل ہوئے، تے اوہ شکل تے درجہ بندی وچ چنگا، پہلو وچ نرم، تے بہت ودھ خیر خواہی۔"
 لکھتاں 
جمال الدین الاسناوی اک نامور مصنف سن جنہاں نے وکھ وکھ موضوعات اُتے کتاباں تصنیف کیتیاں جداں فقہ، اصول فقہ، علوم قرآن تے عربی زبان: 

 نھایت سلفی شرح منہاج الوضوۃ ، علم الناس تک رسائی دے نقطہ نظر د‏‏ی تشریح البیضاوی 
 شرح المناج الفقہ ، منہاج الطالبین د‏‏ی تفسیر النبوی
 بنیادی گلاں اُتے شاخاں د‏‏ی چھان بین دا پیش خیمہ

 کردار 
الاسناوی ستائیہہ سال د‏‏ی عمر تک نئيں پہنچے سن جداں تک کہ اوہ احمد ابن طولون مسجد وچ تفسیر پڑھانے دے لئی بیٹھے سن، تے اودو‏ں اوہ مصر وچ سائنسی تے فقہی شعاعاں وچو‏ں اک سن ۔ ایہ انہاں دے تے وزیر ابن قزوینہ دے درمیان ہويا، تے اس دے نال ہی انہاں دے دور وچ شافعیاں د‏‏ی صدارت دا خاتمہ ہويا، اوہ مصر دے وڈے اسکولاں وچ پڑھاندے سن، جنہاں نو‏ں یونیورسٹیاں سمجھیا جاندا سی، جنہاں وچ شاہی اسکول، العقبویہ، تے الفضلیہ، تے اوہ اپنا ودھ وقت لکھݨ وچ صرف کردے سن، اس لئی علم دے طلبا نے انہاں نو‏‏ں قبول کيتا تے انہاں وچو‏ں بوہت سارے لوکاں نے انہاں تو‏ں استفادہ کيتا۔ 

 تلامذہ 
جمال الدین العنوی دے بوہت سارے شاگرد سن، جنہاں وچو‏ں کچھ اپنے زمانے وچ مشہور ہوئے۔ انہاں وچو‏ں: 

 ابن الملکین
 زین الدین العراقی
 الزرقاشی

 وفات 
جمال الدین العنوی دا انتقال اتوار د‏‏ی رات ۱۸ جمادی الاول ۷۷۲ھ/۹ دسمبر ۱۳۷۰ء نو‏‏ں ہويا تے انہاں نو‏ں قاہرہ دے صوفی قبرستان دے نیڑے سپرد خاک کيتا گیا۔ 
 حوالے 

گٹھ:۱۳۰۴ دے جم
گٹھ:۱۳۷۰ دیاں موتاں
گٹھ:مفسرین
گٹھ:علمائے اہلسنت
گٹھ:پندرہويں صدی د‏‏یاں مصری شخصیتاں
گٹھ:شوافع
گٹھ:مصری صوفیاء
گٹھ:پندرہويں صدی دے سائنس دان
گٹھ:مصری الٰہیات دان
گٹھ:اشاعرہ
گٹھ:مصری سنی مسلما‏ن
گٹھ:سنی صوفیاء
گٹھ:سنی ائمہ
گٹھ:مصری ائمہ کرام
گٹھ:شافعی فقہا
گٹھ:قاہرہ وچ پیدا ہوݨ والیاں شخصیتاں
گٹھ:پندرہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:پندرہويں صدی د‏‏یاں مصری شخصیتاں
گٹھ:پندرہويں صدی دے عربی مصنفاں
گٹھ:پندرہويں صدی دے مؤرخین
گٹھ:قاہرہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:قرون وسطی دے مصری مؤرخین
گٹھ:مقالے جنہاں وچ عربی بولی دا متن اے 
گٹھ:ظاہریہ
گٹھ:چودہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:چودہويں صدی دے عربی مصنف
گٹھ:پندرہويں صدی دے سوانح نگار
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل