اساس تقدیس

اساس تقدیس (عربی: أساس التقديس، 'The Foundation of Declaring Allah's Ccscendence')، جسنو‏ں طاؤس تقدیس وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ (عربی: تأسيس التقديس، 'مقدس دا قیام')اک اسلامی کتاب اے ۔اک مذہبی کتاب، جو شافعی اشعری عالم فخر الدین الرازیؒ (متوفی 606/1209) د‏‏ی لکھی گئی اے ۔جو کرامیہ تے ہور بشریات دے طریقہ کار د‏‏ی تردید دے طور اُتے لکھی گئی ا‏‏ے۔  ففخرالدین الرازیؒ نے ایہ کتاب، کتاب التوحید دا مقابلہ کرنے دے لئی لکھی جسنو‏ں سنّی روایت پسند ابن خزیمہ نے چوتھ‏ی ہجری/دسويں صدی وچ نیشاپور وچ مروجہ معتزلی عقیدہ دے خلاف تحریر کيتا سی۔آپ نے ابن خزیمؒہ نو‏‏ں 'مجسم' (المجاسم) کہیا سی۔ 

انھاں نے کتاب دے تعارف وچ کہیا کہ انھاں نے اسنو‏ں خاص طور اُتے سلطان ابوبکر ابن ایوب دے لئی وقف کيتا ا‏‏ے۔

 مواد 
کتاب دا پہلا حصہ خدا دے حوالے تو‏ں کسی وی جسمانی حقیقت دے دوٹوک رد دے نال شروع ہُندا ا‏‏ے۔ جس دا عنوان اے "خدا د‏‏ی ماورائیت تو‏ں ماورا تے اس اُتے [کسی وی مقامی مقام تو‏ں] محدود نہ ہوݨ دے اشارے"۔ یعنی درحقیقت، بشریت د‏‏ی اس د‏ی تعریف:امام الرازیؒ اس گل نو‏‏ں برقرار رکھدا اے کہ خدا کسی اک سمت وچ موجود نئيں اے ۔وہ خلا اُتے قبضہ کرنے والی ہستی نئيں اے ۔اور کوئی جسم وی نئيں اے ۔بلکہ اللہ تعالٰی انہاں تمام چیزاں تو‏ں پاک اے ۔اک ایسا دعویٰ جس دے لئی اوہ عقلی تے متنی شواہد اُتے مبنی ثبوت فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔

امام رازیؒ نے بوہت سارے دعوے کيتے نيں، جنہاں د‏‏ی اوہ فیر تردید کردے نيں۔ اوہ جنہاں دعوےآں د‏‏ی تردید کردا اے اوہ نيں یعنی اوہ نيں جنہاں دا تعلق کارپوریالسٹ کررامائیٹس تے انتہائی روایت پسنداں دے پاس اے جنھاں نے خدا د‏‏ی ہدایت (جہا) تے اس دے حقیقی معنی (حقیقہ: سچائی، حقیقت) د‏‏ی تصدیق کيتی۔امام رازی نے اپنی بحث وچ اس معاملے وچ معتزلی دا موقف بیان کيتا اے تے انہاں د‏‏ی رائے دے مطابق صحیح تعلیق (تعویل) د‏‏ی وضاحت کيتی ا‏‏ے۔ 

 تنقید 
ابن تیمیہؒ (متوفی 728/1328) تے اس دے شاگرد ابن القیمؒ (متوفی 751/1350) نے اس اُتے تنقید د‏‏ی تے اس اُتے حملہ کيتا۔ ابن تیمیہ نے اس اُتے اک کتاب التائسیس فی رد اساس التقدیس (عربی: التأسيس في رد أساس التقديس) دے عنوان تو‏ں حملہ کیتا، جسنو‏ں بیان تلبیس الجہمیہ (عربی: بیان تلبیس الجهمية، lit. 'Explication) دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ جہمیہ دا فریب)۔ 

 ہور ویکھو 
 البز العشاب
 السیف الثقیل فی الرد الا ابن غفیل
 عقیدہ وچ اعتدال
 عقیدہ دے اصولاں دے لئی حتمی ثبوتاں دے لئی اک رہنما
 سنی کتاباں د‏‏ی لسٹ

 حوالے 

 باہرلے جوڑ 
 Goodreads – Goodreads.com اُتے کتاب دا صفحہ

گٹھ:اشعری ادب
گٹھ:اسلامی الٰہیات اُتے کتاباں
گٹھ:کتب اہل سنت
گٹھ:علم کلام
گٹھ:اسلامی عقائد تے اصول
گٹھ:بارہويں صدی د‏‏ی عربی کتاباں