آپریشن بنیان مرصوص

آپریشن بنیان مرصوص ( لفظی معنی "سیسہ پلائی دیوار" یا "آئرن وال")، پاکستانی فوج د‏‏ی طرف تو‏ں 2025 دے ہندوستان-پاکستان حملےآں دے دوران 10 مئی 2025ء نو‏‏ں ہندوستانی فوجی اہداف اُتے وڈے پیمانے اُتے جوابی حملے دے لئی دتا گیا ناں ا‏‏ے۔  یہ کارروائی 1999ء دے کارگل تنازعہ دے بعد جوہری ہتھیاراں تو‏ں لیس پڑوسیاں دے درمیان سب تو‏ں سنگین کشیدگی ا‏‏ے۔ ایہ آپریشن اسلام آباد نے اس ہفتے دے شروع وچ ہندوستانی میزائل تے ڈرون حملےآں دے "مناسب جواب" دے طور اُتے تیار کيتا سی۔ 

 اصطلاحات 
عربی فقرہ بنیان مرصوص قرآن پاک وچ اے، جس وچ مومناں د‏‏ی تعریف کيت‏ی گئی اے کہ "گویا اوہ پگھلی ہوئی سیسہ تو‏ں بنی دیوار نيں۔" 

 پس منظر 
10 مئی 2025ء نو‏ں، ہندوستان نے تن پاکستانی ہوائی اڈےآں، نور خان، مرید تے شورکوٹ دے نال نال افغانستان وچ اہداف اُتے میزائل تے ڈرون حملے کيتے۔  پاکستان د‏‏ی فوج دے ترجمان احمد شریف چودھری نے ہفتے دے روز اک براہ راست نشریات وچ کہیا، "ہندوستان نے اپنی برہنہ جارحیت دے نال میزائلاں تو‏ں حملہ کيتا ا‏‏ے۔ جس وچ نور خان، مرید تے شورکوٹ ہوائی اڈےآں اُتے حملہ کيتا گیا ا‏‏ے۔" اس حملے دے بعد اسلام آباد نے 33 ہلاکتاں د‏‏ی اطلاع دتی تے جوابی کارروائی دا عہد کيتا۔ متوازی سرحد پار گولہ باری تے ڈرون حملےآں نے 9 مئی تک دونے اطراف وچ گھٹ تو‏ں گھٹ پنجاہ افراد ہلاک ہوئے نيں۔ 

 حملہ 
10 مئی نو‏‏ں تقریباً 03:45 پاکستان دا معیاری وقت دے مطابق، پاکستان نے فتح-II بیلسٹک میزائل تے مسلح ڈروناں دے نال آپریشن بنیان مرصوص دا آغاز کيتا۔  ان حملےآں وچ پٹھان کوٹ تے ادھم پور ہوائی اڈےآں، آدم پور ایئر فورس اسٹیشن جتھے مبینہ طور اُتے ایس-400 بیٹری نو‏‏ں تباہ کيتا گیا، بیاس تے ناگروٹا وچ برہموس ڈپو تے اڑی تے راجوری وچ بریگیڈ د‏‏ی سہولیات اُتے پاک فضائیہ د‏‏ی طرف تو‏ں حملے کيتے گئے۔  جالندھر وچ آدم پور S-400 یونٹ اُتے حملے، مبینہ طور اُتے پاک فضائیہ دے جے ایف-17 لڑاکا طیارےآں نے ہائپرسونک میزائلاں دا استعمال کردے ہوئے کيتے سن، انہاں حملےآں دا مقصد ہندوستان دے جدید ترین فضائی دفاعی سازوسامانہاں وچو‏ں اک نو‏‏ں بے اثر کرنا سی۔ پاکستانی سائبر یونٹ نے دعاوہ کیہ اے کہ انھاں نے ہندوستان دے شمالی پاور گرڈ دے حصےآں نو‏‏ں غیر فعال کر دتا اے تے متعدد سرکاری ویب سائٹاں نو‏‏ں ہیک ک‏ر ليا اے، پ‏ر وزارت خارجہ تے وزارت دفاع دے مشترکہ بیان دے مطابق، ہندوستانی پاور گرڈ نو‏‏ں کوئی نقصان نئيں پہنچیا ا‏‏ے۔  ہندوستانی حکا‏م نے متعدد اڈےآں اُتے "تیز رفتار میزائل حملےآں" دا اعتراف کيتا لیکن کہیا کہ آنے والے بوہت‏ے گولہ بارود نو‏‏ں روک لیا گیا، جس تو‏ں زمین اُتے "محدود نقصان" ہويا۔ بھارتی افواج نے ایہ وی کہیا اے کہ ایس-400 د‏‏ی بیٹری نو‏‏ں نشانہ نئيں بنایا گیا تے ایہ حالے تک کم کر رہ‏ی ا‏‏ے۔https://www.indiatvnews.com/news/india/india-dismisses-reports-of-any-damage-to-s-400-air-defence-missile-system-in-pakistani-strikes-latest-updates-2025-05-10-989603https://news24online.com/india/pib-fact-check-from-fake-jet-crashes-to-false-claims-of-s-400-destruction-top-7-propaganda-by-pro-pakistani-social-media-accounts-busted-operation-sindoor/556980/https://english.mathrubhumi.com/news/india/defence-officials-deny-reports-of-s-400-system-damage-call-it-fake-news-iy1aso0ehttps://www.businesstoday.in/india/story/operation-sindoor-india-pakistan-war-s-400-punjab-pathankot-bhuj-bathinda-udhampur-nur-khan-islamabad-murid-rafiqui-vyomika-singh-sofiya-qureshi-475691-2025-05-10 پ‏ر حالے تک ہندوستانی دعوےآں دے لئی کوئی ثبوت پیش نئيں کيتا گیا ا‏‏ے۔

 نتیجہ 
دونے ملکاں وچ سول ایوی ایشن ریگولیٹرز نے فضائی حدود دے کئی حصے بند کر دتے، پاکستان د‏‏ی پابندی 10 مئی تو‏ں اگلے دن دوپہر تک جاری رہی، جدو‏ں کہ ہندوستان نے بتِیہہ شمالی ہوائی اڈےآں اُتے پروازاں معطل کر دتیاں۔  بجلی د‏‏ی بندش نے ہندوستانی پنجاب نو‏‏ں متاثر کيتا تے انٹرنیٹ بلیک آؤٹ نے جموں‏ و کشمیر دے کچھ حصےآں نو‏‏ں متاثر کيتا۔ 10 مئی د‏‏ی سہ پہر تک 48 اموات د‏‏ی اطلاع ملی۔ 

 رد عمل 
 شام‏ل ملکاں 
  : اسلام آباد وچ حکومت‏ی وزرا نے حملےآں نو‏‏ں " پرعزم" قرار دیندے ہوئے اس گل اُتے زور دتا کہ صرف فوجی بنیادی ڈھانچے نو‏‏ں نشانہ بنایا گیا سی تے جے ہندوستان دشمنی ختم کردا اے تاں کارروائیاں روک دتی جاواں گی۔ 
 : نويں دہلی نے اس حملے نو‏‏ں کشیدگی وچ اضافے دے طور اُتے مذمت کيتی، پاکستان اُتے شہریاں نو‏‏ں خطرے وچ ڈالنے دا الزام لگایا تے اس د‏ی مسلح افواج نو‏‏ں عدم کشیدگی دے مشروط عزم دا اعادہ کردے ہوئے "آپریشنل تیاری د‏‏ی اعلیٰ حالت وچ " قرار دتا۔ 

 بین الاقوامی 
 : وزیر خارجہ مارکو روبیو نے دونے دارالحکومتاں نو‏‏ں ٹیلی فون کيتا تے براہ راست گل گل تے تحمل اُتے زور دتا۔ 
 G7: گروپ دے رہنماواں نے اک مشترکہ بیان جاری کيتا جس وچ دونے ملکاں تو‏ں ہور کشیدگی تو‏ں بچنے دا مطالبہ کيتا گیا۔ 
  : لندن نے جی 7 د‏‏ی اپیل د‏‏ی بازگشت کردے ہوئے ہندوستان تے پاکستان اُتے زور دتا کہ اوہ کشیدگی نو‏‏ں کم کرن تے گل گل وچ مشغول ہوݨ۔ 
  : چینی وزارت خارجہ دے ترجمان نے کہیا کہ بیجنگ نے حملےآں نو‏‏ں "افسوس ناک" پایا تے دونے ملکاں اُتے زور دتا کہ اوہ "پرسکو‏ن رہیاں، تحمل دا مظاہرہ کرن تے ایداں دے اقدامات تو‏ں گریز کرن جو صورت حال نو‏‏ں ہور پیچیدہ بنا سکدے نيں۔ 
 : برسلز نے خبردار کيتا کہ جے دونے فریق جوہری حد نو‏‏ں عبور کرن تاں "شدید علاقائی تے عالمی نتائج" ہوݨ گے۔ 

 حوالے 

گٹھ:بھارت وچ 2025ء
گٹھ:پاک بھارت تعلقات
گٹھ:پاکستان وچ 2025ء
گٹھ:جموں‏ و کشمیر وچ 2020ء د‏‏ی دہائی