پاسیگھاٹ

پاسیگھاٹ بھارت دے اروناچل پردیش راج وچ ویسٹ سیانگ ضلعے  ہمالیہ دے مشرقی پیراں  وچ واقع سمندر پدھر توں اتے، پاسیگھاٹ اروناچل دا سبھ توں پرانا شہر اے۔ Pasighat: Oldest town of Arunachal Pradesh .  بھارت سرکار نے جون 2017 چ پاسیگھاٹ  نوں سمارٹ سٹیز مشن ترقی سکیم وچ شامل کر لیا گیا سی۔ اس دے نال لگدے شہر سلاپتھر،جنیئی،روئنگ ہن۔ چم درنگ بھارتی ماڈل وی ایسے شہر دی جمپل اے۔ ناول کار مامنگ دائی وی پاسیگھاٹ نال متعلق اے ۔

ایہہ بھارتی ہوائی فوج دا (ALG)  ہوائی پٹی وی اے۔

 اتہاس 
پاسیگھاٹ دا قیام بریٹیش راج ولوں 1911 وچ وڈی ابور پہاڑیاں اتے عام طور 'تے اتری علاقہ دی انتظامی سہولت لئی اکّ دوار وجوں کیتی گئی سی۔

پاسیگھاٹ دا علم آخری اینگلو-آبورو لڑائی دے کارن ابھریا جو 1912 وچ 1894 وچ چوتھی اینگلو-آبورو لڑائی توں بعد لڑیا گیا سی۔ اتھے گریف سڑک اساری کمپنی دا برھامانک چیف ہیڈکوارٹر وی اے۔

اروناچل پردیش وچ پہلا کھیتی باڑی انسٹی ٹیوٹ وی 1950 وچ پاسیگھاٹ وکھے قائم کیتا گیا سی۔

 سہکاری سبھا لمٹیڈ (1957)
 نرس سکھلائی مرکز (جنرل ہسپتال)
 جواہر لال نہرو کالج - اروناچل پردیش دا پہلا کالج (قائم 3 جولائی 1964  )
 1966 وچ راج وچ پہلا آل انڈیا ریڈیو سٹیشن۔
 سرکاری پولیٹیکنک کالج، پاسیگھاٹ
 باغبانی اتے جنگلات کالج، سی.اے.یو.

راج دا راجگڑھ نوں شلانگ (اس ویلے NEFA ) توں تبدیل کرن دے شروعاتی سپوٹراں نے پاسیگھاٹ دے بہتر بنیادی ڈھانچے نوں ریکھانکت کیتا۔ حالانکہ، 1974 وچ موجودہ راجگڑھ ایٹانگر؉   توں ایہہ خاص اختیار گواچ گیا سی۔ پاسیگھاٹ وچ صرف ضروری ترقی جو اس توں بعد ہویا سی، اوہ سی کالج آف ہارٹیکلچر اینڈ پھوریسٹری سینٹرل ایگریکلچر یونیورسٹی 7 مارچ 2001 نوں قائم کیتی گئی سی۔

 جغرافیہ 

تن پاسیاں توں اچیاں پہاڑیاں نال گھریا پاسیگھاٹآسام دے میدان توں آؤن والے مینھ والے بدلاں نوں متوجہ کرن لئی آدرش بناؤندیاں ہن۔  سردیاں نوں سائیبیریئن ہائی توں تیز، ٹھنڈیاں، خشک شمال مشرقی ہواواں ولوں کیتا جاندا اے، جو سردیاں وچ وی پاسیگھاٹ نوں دھند توں مکت کردیاں ہن۔ نومبر توں فروری تک "ٹھنڈے" سیزن دوران دن عام طور 'تے نگھے اتے صاف ہندے ہن، جدوں کہ مارچ توں جون مہینے تک "گرم" بسنت رتّ وچ بھاری مینھ دی ودھ  ہندا اے۔ اتے سویر دے نگھے نال بہت گرم توں گرم، نمی والا موسم ہو  جاندا اے۔

برہمپتر ندی پاسیگھاٹ وچ دہنگ  جاں سیانگ  دے ناں ہیٹھ تلہٹیاں وچوں نکلدی اے۔ ایہہ اروناچل پردیش دی سیانگ ندی اتھے ہی برہمپتر  میدانی علاقیاں وچ داخل ہندی اے۔ دکھن-مغرب ول وہندا، ایہہ اسدیاں مکھ کھبے-کنارے دیاں معاون ندیاں دبانگ  اتے لوہت  اس توں بعد، اس نوں میدانی کھیتراں وچ برہمپتر وجوں جانیا جاندا اے۔ پھر ایہہ پاسیگھاٹ علاقہ نوں پار کردا ہویا آسام دے میداناں ول جاندا اے۔

کھیتی باڑی ایتھوں دے  لوکاں دا مکھ کتا اے۔ چول اس علاقہ وچ پیدا ہون والی مکھ  اناج اے۔ قصبے دے نال کئی وڈے چاہ دے باغ ہن جو سارے علاقہ دے مزدوراں نوں سارا سال روزگار دیندے ہن۔ 1990 دے دہاکے دوران جدوں تک سپریم کورٹ نے اس صنعت 'تے روک نہیں لگائی سی، ادوں تک لمبرنگ اکّ وڈا مستقل صنعت سی۔ اروناچل پردیش دا سبھ توں پرانا قصبہ ہون کرکے پاسیگھاٹ وچ سیر-سپاٹہ وی بہت اے۔ کھیتی باڑی، باغبانی اتے سیر-سپاٹہ قصبے دی آمدن دا مکھ زریعہ ہن۔
2011 دی بھارت دی مردمشماری دے مطابق،  پاسیگھاٹ دی آبادی 24,672 سی۔  مرد آبادی دا 50.62% (12,482 مرد) اتے عورتاں 49.37% (12,174 عورتاں) ہن۔ ایس شہر دی اوسط خواندگی در 79.1% اے: مرد خواندگی 85.25%, اتے عورتاں دی خواندگی 73.74% اے۔ پاسیگھاٹ وچ، 12% آبادی 6 سال توں گھٹ عمر دے بچیاں دی  اے۔

 بولیاں 
2011 دی مردمشماری دے مطابق، عادی 9,074 بولن والیاں دے نال سبھ توں ودھ بولی جان والی بولی سی، اس توں بعد نیپالی 4,269, بنگالی 2,621, بھوجپری 2,511, ہندی 1,905 اتے آسامی 1,181 سی۔

 سبھیاچار 
پاسیگھاٹ دے لوک کئی طرحاں دے تہوار مناؤندے ہن۔ سولنگ، پوجا اران اتے ایٹور مکھ تہوار ہن۔ دنتکتھا اے کہ سولنگ وجوں جانیا جان والا تہوار، جو کہ آدی دا پرمکھ تہوار اے، ہوند وچ آیا جدوں دولت دی دیوی، کینے-نینے نے اوہناں نوں انسان گت طور 'تے ایہہ ' پوجا ' کرن لئی کیہا سی۔

سولنگ ستمبر دے مہینے وچ پنج دناں لئی آدس ولوں منایا جاندا اے۔ پہلا دن جاں سولنگ گڈی ڈوگن اوہ دن ہندا اے جدوں اوہ اس تقریب دی تیاری کردے ہن۔ ڈورپھ لونگ، دوجا دن جانوراں دے قتل عام دا دن اے۔متھن ،گاں،سور دی بلی دتی جاندی اے۔ اس دن  بنیت بنم جاں تیجا دن ارداس دا دن اے۔ ایکوپھ دا تخت چوتھا دن اے اتے اس دن ہتھیار اتے گولہ بارود تیار کیتا جاندا اے۔ میری جاں پنجواں دن وداعی دا دن اے۔ سولنگ دوران گائے جان والے گیت سولنگ ابانگ دے بول ہن جو منکھاں، جانوراں، پودیاں آدی دے جیون نوں درساؤندے ہن۔

آدی لوک اپنے رنگین پوننگ ڈانس اتے تاپو ناں دی جنگی  کلچر لئی وی جانے جاندے ہن۔

 آواجائی کنیکٹیوٹی 
پاسیگھاٹ NH-515 ولوں جڑیا ہویا اے اتے گہاٹی، لکھیم پور   اتے ایٹانگر؉   توں اکثر سیواواں حاصل کردا اے۔ 32 دی دوری 'تے واقع اوریامگھاٹ تک کشتی ولوں ڈبروگڑھ توں برہمپتر ندی نوں پار کرن والے پانی رستہ پاسیگھاٹ توں کلومیٹر اتے بسّ جاں ٹیکسی لے سکدے ہو۔ سبھ توں نزدیکی ریل ہیڈّ مرکونگسیلیک وکھے اے جو کہ رنگیا - مرکونگسیلیک براڈ گیج ٹریک دا ٹرمینل سٹیشن اے۔ 

227 کلومیٹر دی مرکونگسیلیک-پاسیگھاٹ-تیزو-رپئی لائن نوں اکّ حکمت عملی پروجیکٹ وجوں لیا جا رہا اے۔ India to construct strategic railway lines along border with China, Hindustan Times, 30 Nov 2016. 2019 target to survey 3 strategic rail lines along China border, Arunachal Observer, January 5, 2019. ریل ہیڈّ نوں پاسیگھاٹ تک ودھاؤن دا تجویز اے۔ بیجی ریلوے لائن اتری-آسامی علاقہ نوں پاسیگھاٹ قصبے، اروناچل دے مشرقی سیانگ دے ضلع ہیڈکوارٹر نال جوڑیگی، جو کہ 26.5 دی ریل رستہ دی دوری 'تے واقع اے۔ کلومیٹر لگبھگ 24.5 روٹ دا کلومیٹر اروناچل پردیش وچ پیندا اے۔ رنگیا - مرکونگسیلیک بیجی تبدیلی (پاسیگھاٹ تک وستار دے نال) پروجیکٹ 2010 دوران وزیراعظم من موہن سنگھ ولوں اعلان شمال مشرق وچ دو پرمکھ ریل پروجیکٹاں وچوں اکّ سی۔ ایہہ بروڈ گیج لائن روئنگ، پرشورامکنڈ، رپئی اتے راج دے ہور ستھاناں 'تے اگے ودھن والی اے۔ پاسیگھاٹ- تیزو - پرشورام کنڈ لئی اکّ شروعاتی انجینیئرنگ-ٹریپھکرنگ سروے راج سرکار دی بینتی 'تے شمال مشرقی پھرنٹیئر ریلوے ولوں کروایا گیا سی۔ "Solace to suffering humanity would surface from Arunachal, believes Shankaracharya".  اروناچل پردیش سٹیٹ ٹرانسپورٹ سروسز (APSTS) ضلعے وچ آواجائی دا اکّ ہور زریعہ اے جو دوجے ضلعیاں اتے نیڑلے پنڈاں نال جڑیا ہویا اے۔ APSTS بساں وی روزانہ بنیاد 'تے پاسیگھاٹ توں راج دا راجگڑھ ایٹانگر؉  ، پاسیگھاٹ توں شلانگ، میگھالیہ تک گہاٹی راہیں چلائیاں جاندیاں ہن۔ گہاٹی، آسام لئی بسّ سیواواں مہیا ہن جو پرائیویٹ مالکاں ولوں چلائیاں جاندیاں ہن۔ نجی مالکی والی ونگر اتے ٹاٹا سومو سیواواں وی ضلعے بھر وچ چلدیاں ہن اتے دوجے ضلعیاں وچ چلدیاں ہن۔ نال ہی، چنے گئے ہفتے دے دناں 'تے پاسیگھاٹ توں گہاٹی اتے گہاٹی توں پاسیگھاٹ لئی مقررہ اڈاناں وی اپریل 2018 توں شروع ہو گئیاں ہن۔ گہاٹی اتے کولکاتہ الائنس ایئر ولوں پاسیگھاٹ ہوائی اڈے نال جڑے ہوئے ہن۔

 ملٹری بیس

 ALGs دی لسٹ
 بھارتی ہوائی فوج سٹیشناں دی لسٹ
 LAC 'تے بھارت-چین فوجی تعیناتی
 بھارت-چین ووادت کھیتراں دی لسٹ
 ٹیانوینڈیئن
 Ukdungle

 سرحداں

 اصل کنٹرول لکیر (LAC)
 چین دیاں سرحداں
 بھارت دیاں سرحداں

 بھارت-چین سرحدی سڑکاں
 بھارت دے اتینت نقطےآں دی لسٹ
 اچّ اچائی کھوج دی رکھیا ادارہ
 آزاد گولڈن جبلی سرکاری ہائر سیکنڈری سکول، پاسیگھاٹ

 حوالے 

گٹھ:بھارت دے شہر