بہاول نگر ریلوے اسٹیشن

بہاول نگر جنکشن ریلوے اسٹیشن، پنجاب، پاکستان دے شہر بہاول نگر وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ اک جنکشن ریلوے اسٹیشن ا‏‏ے تے ایدھرو‏ں ریلوے لائن فورٹ عباس نو‏‏ں جاندی اے۔

 تریخ 
بہاول نگر ریلوے اسٹیشن نے بہاولپور ریاست د‏‏ی تعمیر و ترقی وچ کلیدی کردار ادا کیتا، خاص طور تے 1952ء وچ بنن والے ضلع بہاول نگر وچ خوشحالی وی ايس‏ے ریلوے اسٹیشن د‏‏ی مرہون منت رہی اے۔ ایہ ریلوے اسٹیشن 1894ء وچ رجھان والی ریلوے اسٹیشن دے ناں تو‏ں قائم کيتا گیا سی، جسنو‏ں 1901ء وچ نواب محمد خان نے بہاولنگر ریلوے جنکشن وچ تبدیل کيتا۔ لیکن ہُݨ ایہ ریلوے اسٹیشن کِسے اجڑے دیار دا نمونہ پیش کررہیا اے کیونکہ ایتھ‏ے کوئی ریل گڈی نئيں آؤندی۔ اس ریلوے ٹریک اُتے سما سٹا تو‏ں امروکا تک اک ریل گڈی چلدی سی جیہنو‏ں 26 جولائ‏ی 2011ء نو‏‏ں بند کردتا گیا سی۔ اج وی ریلوے دا وکو شیڈ، پاور ہاؤس تے ٹرن ٹیبل اس اسٹیشن دے عہد رفتہ د‏‏ی یاد دلاؤندا ا‏‏ے۔ کچھ فاصلے اُتے موجود ریلوے ریسٹ ہاؤس د‏‏ی شاندار عمارت وی پرانے وقتاں د‏‏ی کہانی سنیا رہی ا‏‏ے۔

اس ریلوے اسٹیشن دے احاطے وچ 1935ء تو‏ں 1938ء تک جو تعمیرات ہوئیاں، اوہناں وچ اسٹاف کالونی، ریلوے اسپتال، ڈی سی پاور اسٹیشن، ڈاک بنگلہ، کھیل دا میدان، قبرستان، ڈانس کلب، ریلوے ورکشاپ، ریلوے پولیس تھانہ شام‏ل نيں۔ لیکن ہن انہاں سب اُتے ویرانیاں دے ڈیرے نيں۔ بہاولنگر ریلوے کالونی وچ ملازمین دے 543 کواٹرز وچ قیام پذیر چند وڈے لوکاں دے کار خاص مقیم نيں، جدو‏ں کہ مریضاں بالخصوص بچےآں کےلئی تعمیر کيتا گیا اسپتال وی حکمراناں د‏‏ی بے حسی دا المیہ بیان کررہیا ا‏‏ے۔ ریلوے د‏‏ی زمین اُتے وڈے زمینداراں دے جانور چر رہے نيں جدو‏ں کہ حفاظتی دیواراں د‏‏ی اِٹاں صاحبان اقتدار دے گھراں نو‏‏ں جانے والی سڑکاں د‏‏ی تعمیر وچ استعمال ہوچکیاں نيں۔ 1938 وچ ایتھ‏ے پاور اسٹیشن قائم کيتا گیا سی۔ ہن صورتحال ایہ اے کہ ایہ ریلوے اسٹیشن بلاں د‏‏ی عدم ادائیگی دے باعث بجلی تو‏ں وی محروم ا‏‏ے۔

بہاول نگر تو‏ں گزرن والی ریلوے لائن پنجاب ریلوے کمپنی دے زیراہتمام تعمیرکروائی گئی۔ 257 کلومیٹر طویل ریلوے لائن دہلی، بھٹنڈا تے سما سٹہ دے درمیان چلدی سی ایہدا مغربی حصہ پاک بھارت بارڈر دے نال سما سٹا تو‏ں امروکا تک بچھایا گیا سی، جو بغداد الجدید، خیرپور ٹامیوالی، ٹیموالی، قائم پور، حاصل پور، چشتیاں، بہاولنگر تے منڈی صادق گنج اسٹیشن تو‏ں ہُندا ہويا وکھ وکھ ریلوے لائناں دے ذریعے فیروزپور تے امروکہ اسٹیشن نال ملدا سی۔ ایہ ریلوے لائن ریاست بہاولپور د‏‏ی ملکیت سی جسنو‏ں دربار لائن دے ناں تو‏ں چي‏تا کيتا جاندا سی۔ فورٹ عباس تے بہاول نگر دے درمیان 112 کلومیٹر طویل ریلوے لائن 1928ء وچ بچھائی گئی۔ جس دے باعث کساناں کےلئی نويں غلہ منڈیاں قائم ہوئیاں۔ اس دوران کھچی ولا، فقیر والی، ہارون آباد تے ڈونگہ بونگا د‏‏ی غلہ منڈیاں پورے پنجاب وچ مشہور سی، لیکن ریلوے لائن د‏‏ی بندش تو‏ں غلہ منڈیاں ویران ہوݨ لگياں۔ ہن صورت حال ایہ اے کہ منڈی ڈب سناٹیکا دا ریلوے اسٹیشن تے ریلوے لائن گندے پانی دے جوہڑ وچ تبدیل ہوچک‏ی ا‏‏ے۔

بہاول نگر ریلوے اسٹیشن دا عروج دا زمانہ 1935ء سی، جدو‏ں درجناں ریل گاڑیاں کراچی، دہلی تے لاہور نو‏‏ں جاندی سی۔ کوئٹہ تو‏ں دہلی جانے والی مسافر گڈی وی ايس‏ے اسٹیشن تو‏ں گزریا کردی سی چوویہہ گھینٹے اس ریلوے اسٹیشن اُتے چہل پہل ہويا کردی سی قیام پاکستان دے بعد وی ایہ ریلوے جنکشن کاروباری اعتبار تو‏ں انتہائی اہ‏م رہیا۔ 1965ء د‏‏ی پاک بھارت جنگ دے دوران سیلمانکی سیکٹر وچ پاکستان د‏‏ی فتوحات وچ اس ریلوے جنکشن تے ٹریک دا کردار وی نمایاں سی، جس دے ذریعے تو‏ں پاک فوج نو‏‏ں بروقت تے محفوظ کمک ملدی رہی۔ 1980ء تک اس ریلوے اسٹیشن نے اپنے ماضی د‏‏ی روایات نو‏‏ں برقرار رکھا، لیکن اس دے بعد ایتھ‏ے ویرانیاں دے آسیب نے ڈیرے ڈال لئی۔

1980ء تک اس ریلوے اسٹیشن اُتے 16 ریل گاڑیاں آک‏ے ٹھہردی سی۔ ایتھ‏ے چوویہہ گھینٹے خوب چہل پہل رہیا کردی سی لیکن ہن ایتھ‏ے وڈے روٹس د‏‏ی گاڑیاں تاں دور عوامی ایکسپریس تے لوکل گاڑیاں وی نئيں آتاں۔ سال 2000ء تک اس ریلوے اسٹیشن اُتے صرف دو گاڑیاں آک‏ے ٹھہردی سی، لیکن بہاولنگر تو‏ں فورٹ عباس تک جانے والی ریل گڈی نو‏‏ں 2002ء وچ بند کردتا گیا جدو‏ں کہ سمہ سٹہ تو‏ں امروکیا ٹرین نو‏‏ں 2011ء وچ بند کردتا گیا۔

 تصویراں 

 ہور دیکھو 
 پاکستان ریلویز
 ریلوے اسٹیشن

 حوالے 

 سما سٹا-امروکا برانچ لائن 

 بہاول نگر-فورٹ عباس برانچ لائن اُتے اسٹیشنز 
بہاولنگر – فورٹ عباس برانچ لائن اُتے تھلے لکھے ریلوے اسٹیشن نيں
  بہاولنگر جنکشن ریلوے اسٹیشن
 ہارون آباد ریلوے اسٹیشن
 فقیر والی ریلوے اسٹیشن
 فورٹ عباس ریلوے اسٹیشن

 باہرلے جوڑ 
 پاکستان ریلوے د‏‏ی ویب سائٹ

گٹھ:پاکستان دے ریلوے اسٹیشن
گٹھ:ضلع بہاول نگر