سوار بن عبد اللہ بن سوار

ابو عبد اللہ سوار بن عبد اللہ بن سوار بن عبد اللہ بن قدامہ بن عنزہ بن نقب عنبری تمیمی ( 170ھ – 245ھ / 786ء – 860ء ) آپ بصرہ دے اک امام ، قاضی ، فقیہ اور حدیث نبوی دے راوی نيں۔ آپ دے دادا سوار بن عبد اللہ خلیفہ ابو جعفر منصور دے زمانے وچ بصرہ دے قاضی سن تے آپ دے والد عبد اللہ بن سوار وی اپنے زمانے وچ بصرہ دے قاضی سن تے انہاں نو‏ں رصافہ دا قاضی مقرر کيتا گیا سی۔ كتاب الأنساب، أبو سعد السمعاني، دائرة المعارف العثمانية - حيدر أباد 1382 هـ ، ج 9 ص 384 – 385أخبار القضاة، القاضي وكيع، المكتبة التجارية الكبرى - القاهرة 1366 هـ ، ج 3 ص 278 .أسد الغابة في معرفة الصحابة، ابن الأثير الجزري، دار الكتب العلمية - بيروت 1415 هـ ، ج 4 ص 293
 نسب 
سوار بن عبد اللہ بن سوار بن عبد اللہ بن قدامہ بن عنزہ بن نقاب بن عمرو بن حارث بن خلف بن حارث بن مجفر بن کعب بن عنبر بن عمرو بن تمیم بن مر بن عد بن عمرو بن الیاس بن مضر بن نزار معد بن عدنان عنبری عمروی تمیمی، کنیت ابو عبد اللہ ا‏‏ے۔الإكمال في رفع الارتياب، ابن ماكولا، دائرة المعارف العثمانية - حيدر أباد 1386 هـ ، ج 6 ص 297
 شیوخ 
 ان دے والد عبد اللہ بن سوار،
 عبد الوارث بن سعید،
 معتمر بن سلیمان،
 عبدالرحمٰن بن مہدی،
 یحییٰ بن سعید القطان،
 یزید بن زریع، د‏‏ی سند تو‏ں روایت ا‏‏ے۔
 بشر بن مفضل،
 معاذ بن معاذ،
 عبد الوہاب ثقفی۔تاريخ بغداد، المؤلف: أحمد بن علي أبو بكر الخطيب البغدادي، سوار بن عبد الله بن سوار بن عبد الله، رقم: (4788)، ج9 ص210، دار الكتب العلمية - بيروت.

 تلامذہ 
ان د‏‏ی سند پر: ابوداؤد سجستانی ،امام ترمذی، امام نسائی، عبد اللہ بن احمد بن حنبل،ابو زرعہ دمشقی، ابو بکر مروزی قاضی، اسحاق بن ابراہیم منجنیقی، ابو حبیب یزانی، عثمان دارمی، ابو اذان عمر بن ابراہیم الحافظ، معاذ بن مثنی بن معاذ بن معاذ ، محمد بن اسحاق سراج، تے احمد بن حسین بن صوفی صغیر، یحییٰ بن محمد بن سعید تے اک گروہ محدثین نے روایت کيتا اے ۔تاريخ بغداد، المؤلف: أحمد بن علي أبو بكر الخطيب البغدادي، ج9 ص210، دار الكتب العلمية - بيروت.

 روایت حدیث 
ان تو‏ں روایت اے: علی بن سہل بزاز، عبد اللہ بن احمد بن حنبل، عباس بن احمد برتی، یحییٰ بن محمد بن سعید، محمد بن عبداللہ بن غیلان خزاز تے ہور۔ راوی: ابوداؤد، ترمذی، نسائی، عبد اللہ بن احمد، یحییٰ بن سعید، علی بن عبد الحمید غضائری وغیرہ۔
ابن حجر نے کہیا: انہاں نے اپنے والد عبد الوارث بن سعید، یزید بن زریع، معتمر بن سلیمان، خالد بن حارث، عبد الاعلیٰ بن عبد الاعلیٰ ، جانہار(مرحوم) بن عبد العزیز عطار، معاذ بن معاذ ، عبید اللہ بن معاذ عنبری، جو انہاں دے اسيں عصراں وچو‏ں سن، یحییٰ بن سعید القطان، ابوداؤد طیالسی، خالد بن حارث تے عبد الوہاب ثقفی ، صفوان بن عیسیٰ وغیرہ ۔تهذيب التهذيب، لابن حجر العسقلاني، (سوار بن عبد الله بن سوار)، رقم: (474) ج4 ص236.

 جراح تے تعدیل 
 احمد بن شعیب نسائی نے کہیا ثقہ اے ۔
 ابن حجر عسقلانی نے کہیا ثقہ اے ۔
 حافظ ذہبی نے کہیا ثقہ اے ۔
 علی بن مدینی نے کہیا ثقہ ا‏‏ے۔
 احمد بن حنبل تو‏ں سوار دے بارے وچ پُچھیا گیا تاں انہاں نے کہیا: ميں نے اس دے بارے وچ خیر دے سوا کچھ نئيں سنا۔
 خطیب بغدادی نے خصیب بن عبد اللہ قاضی تو‏ں روایت کيتی اے، انہاں نے کہیا: عبد الکریم نے اسنو‏ں میرے حوالے کيتا تے اسنو‏ں اپنی تحریر وچ لکھیا، اس نے کہیا: ميں نے اپنے والد نو‏‏ں سوار بن عبد اللہ بن سوار کہندے سنیا بغداد دا قاضی ثقہ ا‏‏ے۔

 قضاء 
خطیب نے اپنی سند دے نال بغدادی دا تذکرہ کیتا، جس وچ اس نے کہیا: دو سو بیالیس ہجری وچ بغداد وچ عنبری دے قاضی سوار بن عبد اللہ بن سوار نے اسيں تو‏ں بیان کيتا کہ ابراہیم بن مخلد نے اسيں تو‏ں بیان کيتا۔ اسيں تو‏ں اسماعیل بن علی خطبی نے بیان کيتا کہ سوار بن عبد اللہ نو‏‏ں سن سینتِیہہ ہجری وچ شہر سلام دے مشرقی حصے دا قاضی مقرر کيتا گیا۔
اس نے اسماعیل بن اسحاق قاضی د‏‏ی سند دا وی ذکر کيتا اے، انہاں نے کہیا: سوار بن عبد اللہ قاضی محمد بن عبداللہ بن طاہر دے پاس آئے تے کہیا: "اے شہزادے ، وچ آپ دے پاس اک لوڑ دے لئی آیا ہاں جو ميں نے خدا دے حضور وچ پیش کيت‏‏ی سی۔ جے آپ اسنو‏ں پورا کردے نيں تاں اسيں خدا د‏‏ی حمد و ثنا کردے نيں تے آپ دا شکر ادا کردے نيں تے جے آپ اسنو‏ں پورا نئيں کردے نيں تاں اسيں خدا د‏‏ی تعریف کردے نيں تے آپ تو‏ں معذرت کردے نيں تے اس د‏ی تمام حاجتاں پوری ہُندیاں نيں۔۔تاريخ بغداد، للخطيب البغدادي، سوار بن عبد الله بن سوار بن عبد الله، رقم: (4788)، ج9 ص210، دار الكتب العلمية - بيروت.

 وفات 
خطیب بغدادی دا بیان اے: محمد بن حسین قنبیطی نے کہیا: سوار بن عبد اللہ قاضی سنہ دو سو پینتالیس ہجری وچ فوت ہوئے۔ انہاں نے کہیا: تے ميں نے حسن بن ابی بکر نو‏‏ں احمد بن کامل القاضی د‏‏ی سند تو‏ں پڑھیا، انہاں نے کہیا: سوار بن عبد اللہ بن سوار عنبری، قاضی، بغداد د‏‏ی وفات شوال دو سو پینتالیس ہجری وچ ہوئی۔وہ اک فصیح ، فقیہ، خطیب تے عظیم داڑھی والے شاعر وی سن ۔تاريخ بغداد ج9 ص210..سير أعلام النبلاء للذهبي الطبقة الثالثة عشر ج11 ص544 و545 
 حوالے 

گٹھ:بنو تمیم
گٹھ:فقہا
گٹھ:راویان حدیث
گٹھ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالے
گٹھ:بصری شخصیتاں
گٹھ:786 دے جم
گٹھ:170ھ دے جم
گٹھ:860 دیاں موتاں
گٹھ:245ھ دیاں موتاں
گٹھ:بصرہ وچ پیدا ہوݨ والیاں شخصیتاں
گٹھ:بغداد وچ وفات پانے والیاں شخصیتاں
گٹھ:راوی ثقہ
گٹھ:دسويں طبقہ دے راویان حدیث