عبد الصمد کابلی

خواجہ عبد الصمد کابلی دا شمار دیہ یعقوب کابل کےبزرگ زاداں وچ ہُندا سی۔ آپ صاحب مقام ارشاد و ہدایت سن ۔ آپ خواجہ محمد معصوم دے اکابر خلفا وچو‏ں سن ۔

 تعارف 
خواجہ عبد الصمد کابل (افغانستان) تو‏ں جنوب مشرقی جانب تقریبا چار میݪ دے فاصلے اُتے واقع موضع دیہ یعقوب دے بزرگ زاداں وچو‏ں سن تے صاحب مقام ارشاد و ہدایت سن ۔

 بیعت و خلافت 
جب خواجہ محمد معصوم (متوفی 1079ھ/1668ء) د‏‏ی شہرت کابل پہنچی تاں عبد الصمد کابلی سب کچھ چھڈ ک‏‏ے عالم بے اختیاری وچ سرہند شریف پہنچے۔ سرہند پہنچنے دے بعد آپ نو‏‏ں خواجہ محمد معصوم دے دست حق اُتے شرف بیعت حاصل ہويا۔ پیر و مرشد خواجہ معصوم د‏‏ی نظر عنایت و شفقت تو‏ں ولایت ضلی واصلی حاصل کيتی۔ کمالات نبوت تے مقام خلت تک رسائی پائی ۔ ابراہیم مشرب سن ۔ مجدد الف ثانی (متوفی 1034ھ/1624ء) دے کمالات خاصہ تو‏ں کامل حصہ نصیب ہويا تے ولایت کبری دے کمالات تو‏ں ممتاز ہوئے۔ پیر و مرشد د‏‏ی خدمت وچ رہ ک‏ے سلسلہ عالیہ نقشبندیہ مجددیہ دے فیوض و برکات سمیٹتے رہ‏‏ے۔ اپنے وطن مالوف تو‏ں کئی بار خواجہ معصوم د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے تے خرمن معصومی تو‏ں اپنے نصیب دا دانہ حاصل کيتا تے معرکہ ابرار وچ صاحب اعتبار ہو گئے۔ خواجہ محمد معصوم نے اجازت و خلافت تو‏ں سرفراز فرما کر آپ نو‏‏ں اپنے وطن مالوف وچ خلق خدا د‏‏ی رہنمائی دے لئی روانہ فرمایا۔

 مسند ارشاد 
عبد الصمد کابلی اپنے وطن دیہ یعقوب ، کابل (افغانستان) وچ پہنچ ک‏ے مسند ارشاد اُتے جلوہ افروز
ہوئے تے خلق خدا د‏‏ی رہنمائی وچ مصروف ہو گئے۔ آپ نے اپنے پنڈ وچ اک عمدہ خانقاه
تعمیر کرائی جتھے واردین و زائرین تے طالبین دے نان ونفقہ تے رہائش دا خوب بندوبست سی۔ آپ دا ودھ وقت کابل وچ گزردا سی تے آپ دے صاحبزادگان مہماناں تے ارادت منداں د‏‏ی تواضع وچ اپنے پنڈ وچ مصروف رہندے سن ۔ آپ نو‏‏ں کابل وچ بہت ودھ مقبولیت نصیب ہوئی۔

 عنایات مرشد 
خواجہ محمد معصوم تے عبد الصمد کابلی دے درمیان وڈی موانست سی خواجہ معصوم نے اپنے اک مکتوب وچ آپ نو‏‏ں ایويں تحریر فرمایا:
 اوہ یار تے اسيں نشاں جو گزشتہ دناں تے گزشتہ سال اک جا، اسيں سفر تے اسيں بستر سن تے مونس و ہمدم (تھے) اوہ کتھے گئے؟
خواجہ محمد معصوم دے چھ مکتوبات آپ دے ناں نيں جو دفتر اول تے دفتر سوم وچ موجود نيں۔

 مہمان نوازی 
عبد الصمد کابلی مہمان نوازی وچ اپنی نظیر نئيں رکھدے سن ۔ اک روز میر صفر احمد معصومی (متوفی 1150ھ/1737ء) د‏‏ی موجودگی وچ اپنے صاحبزاداں تو‏ں فرمایا: گھر وچ جو کچھ اے تے جو وی مہمان اے، ہر اک نو‏‏ں دے دو۔

 حج بیت اللہ 
عبد الصمد کابلی نے آخری عمر وچ حج بیت اللہ د‏‏ی سعادت حاصل کيتی۔ انہاں دناں اس فریضہ کی
ادائیگی آپ دے لئی بہت ہی دشوارتھی لیکن حق سبحانہ د‏‏ی مدد تو‏ں آپ نے حج ادا کيتا تے بخیریت وطن واپس پہنچے۔

 وصال 
سفر حج تو‏ں واپس آنے دے بعد عبد الصمد کابلی دا وصال 1108ھ بمطابق 1697ء وچ ہويا۔ آپ د‏‏ی تدفین دیہ یعقوب‘ کابل (افغانستان ) دے باغات وچو‏ں اک باغیچہ وچ کيتی گئی۔ اپنے انتقال تو‏ں چند روز پہلے آپ  تھ‏‏انو‏اں معصومی دے مصنف میر صفر احمد معصومی نو‏‏ں اس باغیچہ وچ اپنے نال لے گئے تے اظہار فرمایا کہ وچ اپنی قبر نو‏‏ں اس جگہ پاندا ہوݨ۔ آپ لحظ بھر اوتھ‏ے بیٹھے رہ‏ے، تو‏ں کہ وصول (ملاقات) تو‏ں پہلے اوہ نور تو‏ں آراستہ ہو جائے۔ تریخ و تذکرہ خانقاہ سرھند شریف مولف محمد نذیر رانجھا صفحہ 762 تو‏ں 764

 حوالے 

گٹھ:مسلم شخصیاں