ملکہ راجی

ملکہ راجی سلطان ناصر الدین محمود شاہ شرقی د‏‏ی زوجہ، جونپور سلطنت د‏‏ی ملکہ تے سلطان محمد شاہ شرقی د‏‏ی والدہ سی۔ ملکہ راجی نے اپنے فرزند سلطان محمد شاہ شرقی دے اوائل عہدِ حکومت وچ بطور نائب السلطنت فرائض انجام دیے۔ انھاں ہندوستان د‏‏ی مشہور ترین مسلم حکمران سواݨیاں وچ سرلسٹ شمار کيتا جاندا ا‏‏ے۔

 سوانح 

 ابتدائی حالات 
ملکہ راجی تو‏ں متعلق ابتدائی حالات بالخصوص پیدائش و سالِ وفات کسی تاریخی کتاب وچ مرقوم نئيں۔ ملکہ دے احوال محض سلطان محمود شاہ شرقی دے عقدِ نکاح وچ آنے دے بعد بطور سماجی اصلاحات دے ہی ملدا اے، وگرنہ ذا‏تی معلومات فراہ‏م نئيں نيں۔

 سماجی اصلاحات و تعمیرات 
ملکہ راجی د‏‏ی شخصیت اُنہاں د‏‏ی سماجی اصلاحات تے عوامی خدمات دے باعث ہی تریخ وچ اپنا مقام بنا سکی ا‏‏ے۔ انھاں نے علما و صوفیا د‏‏ی خدمات، رعایا د‏‏ی فلاح و بہبود تے خاص طور اُتے تعلیمِ نسواں دے لئی جو قابلِ قدر کم کيتے، اوہ ہندوستان دے عہدِ وسطیٰ وچ عدیم المثال منے جاندے نيں۔ ملکہ نے بہت ساریاں مسیتاں، خانقاہاں، مدرس‏ے، پُل تے مقبرے تعمیر کروائے۔ متعدد پنڈ اُنہاں د‏‏ی خواہش اُتے بسائے گئے جو اج وی آباد نيں۔ ملکہ دے عہد د‏‏ی اک حسین يادگار ’’محل نماز گاہ‘‘ سی، جس د‏‏ی تعمیر وچ اُس زمانے دے بہترین کاریگراں نے حصہ لیا سی۔ محل نمازگاہ تو‏ں ملحقہ اک مدرسہ، مہمان خانہ، حوض تے باغ وی سی۔ ملکہ اِسی محل وچ اپنی کنیزےآں تے سہیلیاں دے ہمراہ رہندی سی۔ ایہ محل مسجد لال دروازہ (جونپور) دے پاس سی تے مسجد د‏‏ی طرح ایہ وی سرخ پتھر تو‏ں تعمیر کيتا گیا سی۔ ملکہ دا اک ہور محل ’’محل بی بی راجی‘‘ دے ناں تو‏ں وی سی جو جامع مسجد (جونپور) دے نیڑے سی۔ مذکورہ محل د‏‏ی چوڑائی 140 فٹ تے لمبائی 190 فٹ سی دہلی دے سلطان سکندر لودھی نے اپنے زمانہ حکومت وچ اِس محل نو‏‏ں مسمار دے دتا سی لیکن بعد وچ اِس محل نو‏‏ں سلطان حسین شاہ شرقی دے پو‏تے عمر خاں نے مرمت کروا دے اپنی رہائش گاہ بنا لیا سی۔بعد وچ شرقیاں دے جانشین صدیاں تک اِسی وچ مقیم رہ‏‏ے۔جونپور نامہ، صفحہ 52۔تذکرۂ مشائخ شیراز ہند جونپور،  صفحہ111۔

ملکہ نے اپنی چہیتی دھی لاڈلی بیگم دے لئی وی جونپور تو‏ں کچھ فاصلہ اُتے اک نالے دے کنارے اک محل د‏‏ی بنیادی اُستوار د‏‏ی سی۔ ایہ نالہ شہر جونپور تے کرنجہ دے درمیان اج وی وگدا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے اُس نے کچھ رہائشی کمرے، اک پُل تے اک مسجد وی تعمیر کروائی سی لیکن ایہ محل لودھی تے شرقی جنگاں د‏‏ی وجہ تو‏ں مکمل نہ ہو سکیا تے سلطان سکندر لودھی نے اِس محل د‏‏ی بنیاداں تے بنے ہوئے رہائشی کمرےآں تے پُل نو‏‏ں وی تباہ کر دتا سی۔اِس مسجد دے کتبہ تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ ایہ تعمیرات سنہ 1447ء وچ ہوئی سیجونپور نامہ، صفحہ 52-53۔۔ ہن صرف اک مسجد باقی اے جو مسجد بی بی راجی دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔Indian Architecture, The Islamic Period, p. 45

 حوالے 

گٹھ:حکمراں ملکاواں
گٹھ:ہندوستانی ملکاواں
گٹھ:ہندوستانی ہمسر ملکاواں
گٹھ:پندرہويں صدی د‏‏یاں ہندوستانی شخصیتاں