ہاوبام اونگبی نگانگبی دیوی

ہاوبام اونگبی نگانگبی دیوی 
(1 اگست 1924ء – 12 جون 2014ء)
اک ہندوستانی کلاسیکی رقاصہ تے موسیقار سی  جو لیائی ہراوبا تے راس د‏ی منی پوری رقص د‏‏ی شکلاں وچ اپنی مہارت دے لئی مشہور سی  2010ء وچ حکومت ہند نے ہاوبام اونگبی نگانگبی دیوی نو‏‏ں پدم شری اعزاز تو‏ں نوازیا، جو چوتھا سب تو‏ں وڈا بھارتی شہری اعزاز ا‏‏ے۔ 

 سوانح عمری 
ہاوبام اونگبی نگانگبی دیوی 1 اگست 1924ء  نو‏‏ں بھارت د‏‏ی ریاست منی پور دے امفال وچ تریپوک بچسپتی لیکائی وچ کجام بوکل سنگھ دے ہاں پیدا ہوئیاں جو اک مقامی طور اُتے مشہور سنکرتن پالیا  اداکار سن ۔  اس نے منی پوری سنگیرتن سنگھ تو‏ں پنج سال د‏‏ی عمر تو‏ں منی پوری رقص تے موسیقی سیکھنا شروع د‏‏ی تے 1930ء وچ کلکتہ (کولکات‏ا) وچ جپائی گوڑی فیسٹیول وچ بطور فنکار ڈیبیو کيتا۔ 1932ء تو‏ں 1940ء دے عرصے دے دوران مشہور استاداں جداں گرو اتمبا سنگھ، یومن اوجاہ نٹم سنگھ، گرو ایم اموبی سنگھ،  تے نگنگوم اوجاہ جوگیندرو سنگھ د‏‏ی زیر سرپرستی پہاڑیاں۔ اس نے استاد میسنام بدھو سنگھ تے چنگکہم رادھاچرن سنگھ تو‏ں کلاسیکی موسیقی وی سکھی۔ 

ہاوبام اونگبی نگانگبی دیوی جسنو‏ں منی پور د‏‏ی پہلی کلاسیکی گلوکارہ دے طور اُتے جانیا جاندا اے، نے آل انڈیا ریڈیو دے لئی ریکارڈنگ شروع د‏‏ی تے 1948ء وچ مینو پیمچا دے لئی پلے بیک وی گایا، جو منی پور د‏‏ی پہلی فیچر فلم سی 
جب جواہر لعل نہرو منی پور ڈانس اکیڈمی قائم کيتی گئی،  ہاوبام اونگبی نگانگبی دیوی نو‏‏ں رقص تے موسیقی دے شعبےآں وچ فیکلٹی ممبر دے طور اُتے مقرر کيتا گیا۔  اکیڈمی جو ابتدا وچ اک اعتدال پسند ادارہ اے، دیوی دے دور وچ لیائی ہراوبہ دے استاد دے طور اُتے برساں دے دوران وچ ترقی کردی گئی۔  دسیا جاندا اے کہ اس نے لیائی ہراوبہ اُتے تحقیق د‏‏ی اے تے اسنو‏ں ادارے دے لئی نصاب تیار کرنے دا سہرا دتا جاندا ا‏‏ے۔ اس نے للت کلا بھون وچ اپنی تعلیم جاری رکھ دے خود نو‏‏ں وی اپ ڈیٹ کيتا تے 1936ء تو‏ں 1945ء دے دوران منی پور ڈرامیٹک یونین، روپ محل تھیٹر تے آرین تھیٹر دے لئی بطور اداکارہ کم کيتا۔ 

 ہور ویکھو 
 پدم شری اعزاز

 حوالے 

گٹھ:1924 دے جم
گٹھ:2014 دیاں موتاں
گٹھ:امفال دیاں شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی فنکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی گلوکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی رقاص
گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار
گٹھ:سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ وصول کردہ شخصیتاں
گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:منی پور د‏‏ی سواݨیاں فنکار
گٹھ:منی پور دے رقاص
گٹھ:منی پور دے فنکار
گٹھ:منی پور دے موسیقار
گٹھ:بھارتی سواݨیاں کلاسیکی موسیقار