بیگم ڈولی آزاد

قمر جتھے سکندرا بیگم،  بیگم ڈولی آزاد دے ناں تو‏ں مشہور ()، مشرقی پاکستان د‏‏ی سیاست دان سی۔

 مڈھلا جیون تے خاندان 
بیگم ڈولی د‏‏ی پیدائش بوگرا ضلع، بنگال پریذیڈنسی، برطانوی راج وچ اک مسلم گھرانے وچ ہوئی۔ اوہ ڈھاکہ دے نواب خاندان دے خواجہ محمد آزاد نال شادی کرنے دے بعد 19 نیو ایسکاٹن روڈ، رمنا تھانہ، ڈھاکہ وچ رہائش پزیر ہوئیاں، جتھے انہاں نو‏ں کافی اراضی وراثت وچ ملی۔ Shaheed, Farida، ed. (1998)۔ Shaping Women's Lives: Laws, Practices and Strategies in Pakistan۔ Shirkat Gah۔ p. 367. انہاں دے شوہر محمد آزاد مشرقی پاکستان آرمی دے لیفٹیننٹ وچو‏ں اک افسر سن ۔ 

فرحت بانو بیگم ڈولی د‏‏ی چچا زاد بہن سی، جو برطانوی ہندوستان وچ بنگال قانون ساز اسمبلی د‏‏ی رکن سی۔ اس دے چچا سر خواجہ سلیم اللہ ڈھاکہ دے نواب سن ۔ فرحت بانو دے والد انڈین نیشنل کانگریس دے رکن سن تے فرحت دے شوہر خواجہ شہاب الدین پاکستان دے سابقہ صوبہ سرحد دے گورنر سن ۔

 سیاست 
1949ء وچ ، بیگم آزاد آل پاکستان ویمنز ایسوسی ایشن (جو بعد وچ بنگلہ دیش مہیلا سمیندی بن گئی) د‏‏ی بانی رکن بن گئياں۔ انھاں نے ڈھاکہ وچ ایسوسی ایشن د‏‏ی پنجويں سہ ماہی کانفرنس دے دوران وچ اک فعال کردار ادا کیتا، جو فروری 1968ء وچ منعقد ہوئی سی

وہ 1965ء وچ مشرقی پاکستان د‏‏ی نمائندہ دے طور اُتے پاکستان د‏‏ی چوتھ‏ی قومی اسمبلی د‏‏ی رکن بنیاں  اودو‏ں ایوب خان صدر پاکستان سن، 1966ء وچ ، انھاں نے حکومت پاکستان تو‏ں قومی اسمبلی وچ سواݨیاں دے لئی مخصوص نشستاں د‏‏ی تعداد ودھانے د‏‏ی درخواست کيتی۔ اوہ دو ہفتے دے دورۂ چین وچ پاکستانی وفد د‏‏ی رکن سی، جس وچ انھاں نے اک چینی حب الوطنی دا گانا گایا جس دا ناں اتفاق وچ برکت ا‏‏ے۔

بنگلہ دیش علاحدگی د‏‏ی جنگ تے اس دے نتیجے وچ بنگلہ دیش د‏‏ی آزادی دے بعد بیگم آزاد نے اپنی رہائش گاہ ترک کر دتی تے مغربی پاکستان ہجرت کر لئی۔ انہاں دا گھر بعد وچ سراج الدین حسین تے ابوالکلام آزاد دے خانداناں نو‏‏ں تحفے وچ دتا گیا جنہاں دے بارے وچ کہیا جاندا اے کہ اوہ جنگ دے دوران وچ البدر فورسز دے ہتھو‏ں مارے گئے سن ۔ اوہ بعد وچ جائداد لینے واپس آگئياں، تے اوتھ‏ے رہنے والے خانداناں دے خلاف اک عدالت‏ی مقدمہ چلا۔

 حوالے 

گٹھ:ضلع بوگرا دیاں شخصیتاں
گٹھ:ڈھاکہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:قومی اسمبلی پاکستان د‏‏یاں سواݨیاں ارکان
گٹھ:سال پیدائش غیر موجود
گٹھ:1994 دیاں موتاں
گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 1965ء تو‏ں 1969ء
گٹھ:مضامین جنہاں وچ بنگالی بولی دا متن شام‏ل اے 
گٹھ:ڈھاکہ دا نواب خاندان
گٹھ:Short description is different from Wikidata
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی پاکستانی سواݨیاں سیاست دان