سندھو-سؤویرا

سندھو-سوویرا (  سنسکرت: सिन्धु-सौवीर پالی: सिन्धु-सोवीर) مغربی قدیم ہندوستان (موجودہ سندھ ) وچ تھلویں سندھ وادی دا اک قدیم ہند آریائی بادشاہت سی جس دے وجود دا ثبوت لوہے دے زمانے وچ ملدا اے۔ سندھو دے وسنیکاں نوں سائیندھاوا کیہا جاندا سی اتے سوویرا دے وسنیکاں نوں سوویرک کیہا جاندا سی۔

 تھاں 

سندھو-سویرا دا علاقہ تھلویں سندھ گھاٹی اتے پھیلیا ہویا سی جسدی دکھنی سرحد بحر ہند اتے اتری سرحد ملتان دے آلے-دوآلے پنجاب سی۔ 

سندھو دریائے سندھ تے سلیمان پہاڑاں دے درمیان دے اندرونی علاقے دا ناں سی، جد کہ سوویرا بادشاہت دے ساحلی حصے دے نال نال دریائے سندھ دے مشرق وچ اجوکے ملتان دے علاقے تک دے اندرونی علاقے دا ناں سی۔ 

سندھو-سویرا دے راجگڑھ دا ناں روروکا تے ویتبھایا یا ویتیبھایا سی، تے ایہ قرون وسطی دے اروہری تے جدید دور دے روہڑی نال میل کھاندا اے۔Raychaudhuri, Hemchandra (1953). Political History of Ancient India: From the Accession of Parikshit to the Extinction of Gupta Dynasty. University of Calcutta. p. 197. روروکا دا ذکر بدھ مت دے ادب وچ اک وڈے تجارتی مرکز دے طور اُتے کیتا گیا ا‏‏ے۔

 تریخ 
سندھو-سوویرا دا ذکر لیٹ ویدک ،  ابتدائی بدھ مت تے ابتدائی جین ادب وچ ملدا اے۔

 بادشاہت 
6ویں توں 5ویں صدی ق م دے دوران، سندھو-سوویرا اتے وکھ-وکھ سروتاں ولوں ادیان جاں ادرائن جاں رودرائن نامک اک طاقتور راجا ولوں راج کیتا گیا سی۔    اودیانا دا ویاہ شہزادی پربھاوتی نال ہویا سی، جہڑی شمال مشرقی جنوبی ایشیا چ طاقتور واجیکا لیگ دے قونصل سیٹاکا دی دھی سی، تے اوہ خود 24ویں جین تیرتھنکارا مہاویرا دی کزن سی، جہڑی خود چیتاکا دی بھین تریاس دا پتر سی۔   سیٹاکا اپنے بھتیجے مہاویرا د‏‏ی تعلیمات دا ماہر بن گیا سی تے اس نے جین مذہب نو‏‏ں اپنایا سی ، اس طرح لچاوکا تے وجیکا دے دارالحکومت ویسالی نو ‏‏ں جین مذہب دا گڑھ بنا دتا گیا سی ، تے اس د‏ی بیٹیاں دے مختلف رہنماواں دے نال شادیاں نے ، بدلے وچ ، شمالی جنوبی ایشیا وچ جین مذہب دے پھیلاؤ وچ حصہ لیا سی۔ 

اس لی، جین ذرائع دے مطابق، ویتابھیا چ مہاویر دا تبلیغ سنن دے بعد اودیان نے جین مت قبول کیتا، تے اس نے اپنے تخت توں استعفیٰ دے دتا تے اپنی بھین، کیشی کمارا دے ذریعہ اپنے بھتیجے نو سندھو-سوویرا دا بادشاہ بناون دے بعد جین راہب بن گیا، اس دے اپنے بیٹے، ابھی کمارا دی بجائے، جس نے کونیکا دا دربار، مگدھ دے بادشاہ دی گنتی لئی کیمپا دے انگیا شہر دا گورنر۔   تاہم، بدھ مت دے ذرائع نے اس دے بجائے دعوی کیتا کہ ادرائن نے بدھ مت نو‏‏ں اپنایا تے مہاتما بدھ نے اسنو‏ں مقرر کیتا سی۔ 

 فارسی فتح 
518 ق م وچ ، سندھو سوویرا نو‏‏ں فارسی ہخامنشی سلطنت دے Xšāyaθiya Xšāyaθiyānām ("بادشاہاں دا بادشاہ") ، دارا اول نے فتح کيتا ، جس دے بعد اسنو‏ں Hiⁿdūš دے ساتراپی (صوبہ) وچ منظم کيتا گیا۔  

 بعد دی تاریخ 
روروکا شاید بادشاہ موسکانوس دا راجگڑھ سی، جس دا سامنا سکندر اعظم نے 326 قبل مسیح وچ سندھ دریا توں اتردے ہوئے کیتا سی۔ 

رودردامان (150 عیسوی) دے جوناگڑھ شلالیکھ وچّ سوویرا لوکاں جاں دیش دا ذکر کیتا گیا سی۔ 

سندھ وچ بدھ مت دے مقامات بے شمار نيں، جنہاں وچ برہمن آباد (منصورہ) وچ اک ستوپہ وی شامل اے ؛ سیرہ-جی-ٹکری نیڑے روہڑی، سکھر؛ کہو-جو-دارو بمقام میرپور خاص، نواب شاہ؛ حیدرآباد دے نیڑے سدھراں-جو-تھول؛ تھل میر رکن سٹوپہ؛ تھل ہیرو خان ​​ستوپہ؛ دادو وچ بھلیل-شاہ-تھول چوک ستوپ (5ویں-7ویں صدی عیسوی)، اتے ٹنڈو محمد خان دے نیڑے کوٹ-بمبھن-تھول بدھ برج۔ 12ویں صدی چ بادشاہ کمارپال نے ویتبھایا-پٹنا دے کھنڈرات چوں اک پرانی جیونتسوامی مہاویر دی مورت کھودی، تے اینوں اپنے راجگڑھ شہر پٹن دے اک جین مندر چ نصب کرن لئی لیایا۔

 ایہہ وی ویکھو 

 سندھی
 ہندوستان دی تریخ
 پاکستان دی تاریخ
 گندھارا (بادشاہت)

 حوالے 

 حوالہ دتے گئے کم 

گٹھ:سندھ دی تریخ
گٹھ:پاکستان دی تریخ
گٹھ:ترجمے نوں سمکھیاواں چاہیدیاں