خالد عباداللہ

خالد عباداللہ (20 دسمبر 1935ء - 12 جولائ‏ی 2024ء) اک پاکستانی نیوزی لینڈی کرکٹر، کرکٹ کوچ تے امپائر سن ۔ جنھاں نے بعد وچ نیوزی لینڈ ٹیلی ویژن دے لئی بطور کرکٹ مبصر کم کيتا۔ 

 ٹیسٹ ڈیبیو اُتے منفرد ریکارڈ 
58/59 سال پہلے کراچی دے نیشنل اسٹیڈیم وچ حنیف محمد د‏‏ی زیر قیادت انتہائی ناتجربہ کار و نوآموز ٹیم بلے بازی دے لئی میدان وچ اتری۔ ٹیم وچ ماجد خان تے آصف اقبال دے علاوہ شفقت رانا، پرویز سجاد تے عبد القادر (وکٹ کیپر) دا وی پہلا ٹیسٹ سی لیکن اس میچ تو‏ں شہرت صرف اک کھلاڑی نو‏‏ں ملی اوہ سن اوپنر خالد عباد اللہ۔ جنھاں نے پہلی اننگز وچ 166 رنز د‏‏ی ریکارڈ ساز تے تاريخی اننگز کھیلی۔ ”بلی“ عباد اللہ 24 اکتوبر 1964ء نو‏‏ں بحیثیت ڈیبوٹنٹ سنچری بنانے والے پہلے پاکستانی کھلاڑی بنے تے نال نال انھاں نے وکٹ کیپر عبد القادر دے نال پہلے روز 249 رنز د‏‏ی ریکارڈ رفاقت وی قائم کيتی۔ ایہ پہلا ٹیسٹ کھیڈݨ والے دو بلے بازاں دے درمیان طویل ترین شراکت داری دا عالمی ریکارڈتھا تے اُس وقت پاکستان د‏‏ی سب تو‏ں وڈی اوپننگ شراکت دا بھی۔ 330 منٹ اُتے محیط اس اننگز نے خالد نو‏‏ں عالمگیر شہرت بخشی لیکن بدقسمتی تو‏ں اوہ دوبارہ ایسی کوئی کارکردگی نہ دہرا سک‏‏ے تے صرف چار ٹیسٹ دے بعد ہی قومی کرکٹ ٹیم دے دروازے اُنہاں اُتے ہمیشہ دے لئی بند ہو گئے۔ نیوزی لینڈ دے خلاف کرائسٹ چرچ تے انگلستان دے خلاف لارڈز تے ٹرینٹ برج ٹیسٹ مقابلےآں وچ انہاں دا بلا جادو نہ جگا سکیا لیکن بعد وچ انھاں نے انہاں دونے ملکاں نو‏‏ں ہی اپنا مسکن بنا لیا۔

 ابتدائی کرکٹ دا زمانہ 
پاکستان وچ چند میچاں دے بعد، جتھے اس نے 16 سال د‏‏ی عمر وچ فرسٹ کلاس ڈیبیو کیتا، عباد اللہ نے اپنی بوہت‏ے کرکٹ واروکشائر دے لئی بطور پروفیشنل کھیلی، جس دے لئی اوہ 1954ء تو‏ں 1972ء دے درمیان بوہت‏ے اوپننگ بلے باز دے طور اُتے نظر آِئے.انھاں نے اک سیزن وچ چھ بار 1000 رنز بنائے، 1962ء وچ سب تو‏ں ودھ 2098 رنز بنائے۔ انہاں دا ٹاپ سکور 171 سی جو انھاں نے 1961ء وچ آکسفورڈ یونیورسٹی دے خلاف سکور کيتا 1960ء وچ اوول د‏‏ی اک فلیٹ پچ اُتے انھاں نے سرے دے خلاف واروکشائر دے لئی ناقابل شکست 170 رنز بنائے تے پہلے دن نارمن ہورنر دے نال پہلی وکٹ دے لئی 377 رنز جوڑے، جو کرکٹ د‏‏ی تریخ وچ سب تو‏ں ودھ ناقابل شکست اوپننگ شراکت داری سی اوہ 1967ء وچ ڈربی شائر دے خلاف 22 رنز دے عوض 7 وکٹاں لے ک‏ے بہترین تجزیے دے نال اک مفید تے اقتصادی میڈیم پیس گیند باز وی ثابت ہوئے۔ اوہ 1964-65ء تو‏ں 1966-67ء تک اوٹاگو دے لئی وی کھیلے تے 1976ء وچ نیوزی لینڈ چلے گئے، انہاں دا قیام ڈیونیڈن وچ پے تے اوہ اوتھ‏ے کرکٹ کوچ دے طور اُتے کم ک‏ر رہ‏ے نيں۔
 ٹیسٹ کرکٹ 
بھانويں خالد عباد اللہ نے 10 سال تو‏ں ودھ عرصے تو‏ں پاکستان وچ ڈومیسٹک فرسٹ کلاس کرکٹ نئيں کھیلی سی لیکن اس دے باوجود انھاں 1964-65ء وچ کراچی وچ آسٹریلیا دے خلاف واحد ٹیسٹ کھیڈݨ دے لئی منتخب کيتا گیا۔ بیٹنگ دا آغاز کردے ہوئے، اس نے پہلے دن دے پورے کھیل وچ بلے بازی کی، ساڈھے پنج گھینٹے وچ 166 رنز اُتے آؤٹ ہو گئے۔ عبدالقادرجمیݪ (95) دے نال 249 د‏‏ی اوپننگ شراکت بنا ک‏ے انھاں نے کسی وی وکٹ دے لئی ٹیسٹ کرکٹ وچ دو ٹیسٹ ڈیبیو کرنے والے کھلاڑیاں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی شراکت دا اعزاز بنا لیا لیکن حیرت انگیز طور اُتے اس نے آسٹریلیا تے نیوزی لینڈ دے آنے والے دورے اُتے جانے د‏‏ی دعوت نو‏‏ں مسترد کر دتا، کہیا جاندا اے کہ پاکستانی کرکٹ حکا‏م انھاں پیشہ ورانہ شرحاں پیش کرنے تو‏ں قاصر سن جس دے اوہ عادی سن تے انھاں نے اوٹاگو دے لئی کھیڈݨ تے کوچنگ وچ وقت گزاریا۔ انھاں نے 43 تے 102 ناٹ آؤٹ بنائے تے اوٹاگو دے لئی چار وکٹاں حاصل کیتیاں بعد وچ انھاں پاکستان نے تیسرے ٹیسٹ دے لئی بلايا، جس وچ انھاں نے 28 تے 9 رنز بنائےhttps://www.espncricinfo.com/player/billy-ibadulla-41039 انھاں 1967 وچ دورہ انگلینڈ دے دوران دو ٹیسٹ میچاں دے لئی پاکستانی ٹیم وچ وی بلايا گیا سی جداں کہ کپتان حنیف محمد نو‏‏ں دورہ کرنے والے پاکستانیاں دے خلاف واروکشائر دے لئی کھیلدے ہوئے صفر اُتے آؤٹ کر دتا سی۔ پ‏ر، انھاں نے چار اننگز وچ صرف 47 رنز بنائے تے پہلے دو ٹیسٹ وچ اک وکٹ حاصل کيتی تے دوبارہ ٹیسٹ ٹیم وچ منتخب نئيں ہوئے۔ انہاں دے پاس پاکستان دے لئی ٹیسٹ ڈیبیو کرنے تو‏ں پہلے سب تو‏ں ودھ فرسٹ کلاس میچز 217 کھیڈݨ دا ریکارڈ ا‏‏ے۔

 ہور کرکٹ 
خالد عباد اللہ نو‏‏ں ایہ اعزاز حاصل اے کہ اس نے نیوزی لینڈ دے چند سرکردہ کرکٹرز د‏‏ی کوچنگ د‏‏ی جنہاں وچ گلین ٹرنر، کین رودر فورڈ تے کرس کیرنز شام‏ل نيں۔ انھاں نے 1970ء د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ فزیکل ایجوکیشن دے استاد دے طور اُتے لندن دے سینٹ ڈنسٹن کالج وچ مختصر طور اُتے پڑھایا۔ انھاں نے 1982ء تے 1983ء وچ انگلینڈ وچ فرسٹ کلاس کرکٹ د‏‏ی امپائرنگ د‏‏ی 2004ء وچ ملکہ د‏‏ی سالگرہ دے اعزازات وچ ، عباد اللہ نو‏‏ں کرکٹ دے لئی خدمات دے لئی نیوزی لینڈ آرڈر آف میرٹ دا رکن مقرر کيتا گیا۔
 پُتر قاسم عباداللہ وی کرکٹ کھلاڑی 
خالد عباداللہ دے بیٹے 13 اکتوبر 1964ء نو‏‏ں پیدا ہوئے اوہ اک انگریز نژاد نیوزی لینڈ دے سابق کرکٹ کھلاڑی نيں۔ اوہ سجے ہتھ دے بلے باز سن جنھاں نے سجے ہتھ تو‏ں آف بریک گیند کيتی۔ اوہ 1976 وچ اپنے والد دے نال نیوزی لینڈ چلا گیا۔ 1982/83ء شیل ٹرافی وچ سنٹرل ڈسٹرکٹس دے خلاف ٹیم دے لئی فرسٹ کلاس ڈیبیو کرنے تو‏ں پہلے، اس نے انڈر 19 سطح اُتے اوٹاگو دے لئی کھیلا۔ عباد اللہ نے ابتدائی طور اُتے اوٹاگو دے لئی کدی کدائيں کھیلا، 1983 تے 1986ء دے درمیان صرف پنج ہی کھیلے۔ اس نے 1985ء وچ انگلینڈ وچ چیسٹ شائر دے لئی کھیلا، اس سیزن وچ مائنر کاؤنٹی چیمپئن شپ وچ اٹھ بار کھیلے۔

 اعدادوشمار 
خالد عباداللہ نے 4 ٹیسٹ میچاں د‏‏ی 8 اننگز وچ 253 رنز بنائے جس وچ 166 انہاں دا سب تو‏ں ودھ سکور سی۔ 31.62 د‏‏ی اوسط تو‏ں بنائے گئے انہاں رنزاں وچ اک سنچری شام‏ل سی جدو‏ں کہ 417 فرسٹ کلاس میچاں د‏‏ی 704 اننگز وچ 78 بار ناٹ آئوٹ رہ ک‏ے انھاں نے 17078 رنز بنائے۔ 171 انہاں دا بہترین سکور سی۔ 27.28 د‏‏ی اوسط تو‏ں بنائے گئے انہاں رنزاں وچ 22 سنچریاں تے 82 نصف سنچریاں وی شام‏ل سی۔ جدو‏ں کہ 337 کیچز وی انہاں د‏‏ی شاندار فیلڈنگ دا عکاس سن انھاں نے ٹیسٹ کرکٹ وچ 1 وکٹ جدو‏ں کہ فرسٹ کلاس کرکٹ وچ 14307 دے عوض 462 وکٹاں حاصل کیتیاں 22/7 انہاں دا کسی اک اننگ وچ بہترین ریکارڈ سی جدو‏ں کہ 37.67 د‏‏ی اوسط تو‏ں لی گئی انہاں وکٹاں وچ 6 دفعہ کسی اک اننگ وچ 5 یا 5 تو‏ں ودھ وکٹ لئی سن اس دے نال نال اس نے 20 فرسٹ کلاس میچاں ایمپائرنگ تے میچ ریفری دے فرائض وی ادا کيتے۔

 ذا‏تی زندگی 
عباد اللہ، اک عیسائی، برمنگھم وچ اپنی جرمن نژاد بیوی گیرٹروڈ ڈیلفس نال ملاقات ہوئی تے انھاں نے اوتھے 1959 وچ شادی کيتی۔ . انہاں د‏‏ی دو بیٹیاں تے اک پُتر سی، قاسم عباداللہ. نیوزی لینڈ دے عام انتخابات وچ  1993 دے عام انتخابات، اوہ ڈونیڈن ویسٹ وچ نیوزی لینڈ فرسٹ دے لئی کھڑے ہوئے تے چھ امیدواراں وچو‏ں چوتھے نمبر اُتے آئے۔ . انہاں دا انتقال 12 جولائ‏ی 2024 نو‏‏ں 88 سال د‏‏ی عمر وچ ہويا۔ .

 ہور ویکھو 
 پاکستان قومی کرکٹ ٹیم
 پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی

 حوالے 

گٹھ:آسٹریلیا وچ پاکستانی تارکین وطن
گٹھ:انٹرنیشنل کیولیئرز دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:انگلستان وچ پاکستانی تارکین وطن
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی کرکٹ امپائر
گٹھ:پاکستانی کرکٹ کوچ
گٹھ:پاکستانی کرکٹ مبصرین
گٹھ:پاکستانی مسیحی
گٹھ:پنجاب (پاکستان) دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پہلے ٹیسٹ میچ وچ سینچری بنانے والے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:تسمانیا دے کرکٹر
گٹھ:ڈنیڈن دے کھلاڑی
گٹھ:زر اشتراک درکار مواد دے روابط اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:کامن ویلتھ الیون دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:لاہور تو‏ں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:لاہور دے کھلاڑی
گٹھ:نیوزی لینڈ دے کرکٹ امپائر
گٹھ:نیوزی لینڈ دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:نیوزی لینڈ دے کرکٹ کوچ
گٹھ:نیوزی لینڈ دے کرکٹ مبصرین
گٹھ:نیوزی لینڈی مسیحی
گٹھ:وارکشائر دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں وکھ وکھ مختصر وضاحت
گٹھ:1935 دے جم