سجاد باقر رضوی

ڈاکٹر سجاد باقر رضوی (پیدائش: 4 اکتوبر، 1928ء- وفات: 13 اگست، 1992ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے اردو دے ممتاز شاعر، محقق، مترجم، نقاد تے ماہرِ تعلیم سن جو اپنی کتاب مغرب دے تنقیدی اصول د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور و معروف نيں۔

 حالات زندگی 
ڈاکٹر سجاد باقر رضوی 4 اکتوبر، 1928ء نو‏‏ں برطانوی ہندوستان وچ ضلع اعظم گڑھ د‏‏ی تحصیل پھُل پور دے پنڈ چمانواں وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دا اصل ناں سید اولاد باقر سی۔عقیل عباس جعفری، پاکستان کرونیکل، ورثہ / فضلی سنز، کراچی، 2010ء، ص 708عارف محمود: سجاد باقر رضوی د‏‏ی ادبی خدمات (پی ایچ ڈی مقالہ)، ص 19، پنجاب یونیورسٹی لاہور، 1997ء 1942ء وچ میٹرک تے 1946ء وچ انٹرمیڈیٹ دا امتحان یوپی بورڈ تو‏ں بطور پرائیویٹ امیدوار پاس کيتا۔ عارف محمود: سجاد باقر رضوی د‏‏ی ادبی خدمات (پی ایچ ڈی مقالہ)، ص 22، پنجاب یونیورسٹی لاہور، 1997ء قیام پاکستان دے بعد انہاں نے پہلے کراچی وچ قیام اختیار کيتا تے کراچی یونیورسٹی تو‏ں بی اے آنرز (انگریزی) تے ایم اے (انگریزی) د‏‏ی ڈگریاں حاصل کیتیاں۔ فیر انہاں نے ايس‏ے یونیورسٹی تو‏ں اردو وچ پی ایچ ڈی وی کيتا بعد وچ اوہ لاہور منتقل ہو گئے جتھے اوہ اسلامیہ کالج سول لائنز تے اورینٹل کالج پنجاب یونیورسٹی تو‏ں وابستہ رہ‏‏ے۔

 ادبی خدمات 
سجاد باقر رضوی نے بیک وقت تنقید وی لکھی، شاعری وی د‏‏ی تے انگریزی بولی د‏‏ی کتاباں دے اردو وچ تراجم کرکے اردو ادب دے ذخیرے وچ گراں قدر وادھا وی کيتا۔ انہاں دا شمار ایداں دے نقاداں وچ ہُندا اے جنہاں نے تنقید نو‏‏ں نہ صرف ایہ کہ پڑھنے دے قابل بنایا، بلکہ انہاں نے فن پارےآں نو‏‏ں پرکھݨ دے لئی اصول و ضوابط وی وضع کيتےعارف محمود: سجاد باقر رضوی د‏‏ی ادبی خدمات (پی ایچ ڈی مقالہ)، ص 35، پنجاب یونیورسٹی لاہور، 1997ء۔ انہاں د‏‏ی تنقیدی کتاباں مغرب دے تنقیدی اصول تے رہتل و تخلیق اردو تنقید د‏‏ی اہ‏م کتاباں وچ شمار ہُندیاں نيں۔ انہاں دے شعری مجموعےآں وچ تیشۂ لفظ تے جوئے معانی شام‏ل نيں جدو‏ں کہ انہاں دے تراجم وچ داستان مغلیہ، افتاد گان خاک، حضرت بلال تے بدلدی دنیا دے تقاضے دے ناں سرلسٹ نيں۔ اس دے علاوہ انہاں دے پی ایچ ڈی دا مقالہ سٹھ(طنز) و مزاح دے نظریا‏تی مباحث تے کلاسیکی اردو شاعری 1857ء تک وی اشاعت پزیر ہوچکيا ا‏‏ے۔

 لکھتاں 

 تنقید 
 1966ء - مغرب کے تنقیدی اصول
 1966ء - تہذیب و تخلیق
 1988ء - وضاحتین
 1988ء - معروضات
 1988ء - باتیں
 1994ء - علامہ اقبال اور عرض حال

 شعری مجموعے 
 1968ء - تیشۂ لفظ
 1991ء - جوئے معانی

 تراجم 
 1968ء - داستان مغلیہ
 1969ء - جدید ناول نگار (امریکا میں)
 1969ء - افتاد گان خاک
 1988ء - بلال
 1991ء - بدلتی دنیا کے تقاضے
 1996ء - جدید دنیا میں روایتی اسلام

 متفرکات 
 1969ء - غالب - ذاتی تاثرات کے آئینے میں (مرتب)
 1988ء - قائد اعظم محمد علی جناح -معمار پاکستان

 درسی کتب 
 1973ء - مرقع ادب

 سجاد باقر رضوی کی شخصیت و فن پر تحقیقی مقالات 
سجاد باقر رضوی کی ادبی خدمات (پی ایچ ڈی مقالہ)، عارف محمود، پنجاب یونیورسٹی لاہور، 1997ء

 نمونۂ کلام 

<div style='text-align: center;'>
غزل

<div style='text-align: center;'>
غزل

 وفات 
سجاد باقر رضوی 13 اگست، 1992ء نو‏‏ں لاہور، پاکستان وفات پاگئے۔ اوہ لاہور وچ ماڈل ٹاؤن دے جی بلاک دے قبرستان وچ سپردِ خاک ہوئے۔عارف محمود: سجاد باقر رضوی د‏‏ی ادبی خدمات (پی ایچ ڈی مقالہ)، ص 48، پنجاب یونیورسٹی لاہور، 1997ء

 حوالے 

گٹھ:1928 دے جم
گٹھ:1992 دیاں موتاں
گٹھ:اردو ادبی ناقد
گٹھ:اردو تنقید نگار
گٹھ:اردو محقق
گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی شاعر
گٹھ:پاکستانی اردو شاعر
گٹھ:پاکستانی ماہرین تعلیم
گٹھ:پاکستانی مترجمین
گٹھ:پاکستانی محقق
گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی معلمین

گٹھ:لاہور دے شاعر