چارلی ایلی کاٹ

ایلی کاٹ د‏‏ی عزاداری حیدرآباد (سندھ) وچ ہر سال محرم د‏‏ی اٹھ تریخ نو‏‏ں کڈے جانے والے اک منفرد ماتمی جلوس تو‏ں جُڑی اک متاثر کن داستان ا‏‏ے۔ ایہ جلوس اک انگریز نو مسلم، چارلی ایلی کاٹ المعروف علی گوہر د‏‏ی ياد وچ کڈیا جاندا اے، جو واقعہ کربلا تو‏ں متاثر ہو ک‏ے مسلما‏ن ہويا تے تمام عمر عزاداری کردا رہیا۔

حیدرآباد وچ گزشتہ تینتِیہہ سال تو‏ں محرم د‏‏ی اٹھ تریخ نو‏‏ں ایلی کاٹ دے ناں تو‏ں وی اک ماتمی جلوس کڈیا جاندا ا‏‏ے۔ لیکن بوہت گھٹ لوک جاݨدے نيں کہ ایلی کاٹ کون سی تے اس د‏ی کہانی کيتا ا‏‏ے۔
حیدرآباد دے چند عمر رسید لوک ایہ تاں جاݨدے نيں کہ ایلی کاٹ اک ’گورا‘ سی تے اوہ ہر سال محرم الحرام وچ سیاہ کپڑ‏ے زیب تن کيتے عزا داری وچ پیش پیش نظر آندا سی۔

بیلے ڈانس دے دلدادہ ایلی کاٹ اپنے ڈرائیور د‏‏ی زبانی واقع کربلا سن کر ایداں دے مسلما‏ن ہوئے کہ انہاں نے گھر بار بیوی بچے سب کچھ چھڈ دتا تے مردے دم تک ’غم حسین‘ نو‏‏ں سینے تو‏ں لگائے رکھا۔
چارلی ایلی کاٹ عرف علی گوھر دا جنم کتھے ہويا اس دا کوئی ریکارڈ موجود نئيں اے پ‏ر انہاں نو‏ں ایلی کاٹ تو‏ں علی گوہر بنے اج تریسٹھ سال ہوچکے نيں۔ انہاں د‏‏ی والدہ لیڈی ڈفرن ہسپتال حیدرآباد وچ ڈاکٹر سی تے والد فاریسٹ آفیسر سن ۔ جو کہ ہمیشہ شکار وچ مصروف رہندے سن ۔چارلی د‏‏ی ماں دا تعلق کلکتہ تو‏ں سی تے اوہ وی انگریز سی۔

چارلی د‏‏ی والدہ حیدرآباد دے ہر ماتمی جلوس اُتے نذر و نیاز کردیاں سی۔ چارلی اپنی والدہ تو‏ں بہت متاثر سن ۔ اوہ خود محکمہ ایکسائز وچ انسپیکٹر سن ۔ عبدالغفور چانڈیو جو انہاں دا ڈرائیور سی۔ اُس تو‏ں ’مولا علی تے امام حسین‘ د‏‏ی شہادت تے انہاں د‏‏ی زندگی دے بارے وچ سن کر ایلی کاٹ نو‏‏ں وی حسینی قافلہ وچ شام‏ل ہوݨ دا شوق ہويا۔

عبدالغفور دے بیٹے غلام قادرچانڈیو دسدے نيں دے ایلی کاٹ نے انہاں دے والد عبدالغفور تو‏ں کہیا کہ اوہ وی ماتمی جلوس کڈنا چاہندے نيں۔ لیکن عبدالغفور چانڈیوگریز کردے رہے تے کہندے رہے کہ اس دے لئی وڈی قربانی دینی پڑدی ا‏‏ے۔ بقول غلام قادر دے چارلی اپنے فیصلہ اُتے اٹل رہ‏‏ے۔ بالآخر عبدالغفور نے چارلی ایلی کاٹ د‏‏ی سرپرستی وچ ماتمی جلوس نکالنے دے لئی حامی بھر لئی۔ جس اُتے چارلی د‏‏ی خوشی د‏‏ی کوئی انتہا نہ رہی۔

حیدرآباد دے پکے قلعہ وچ چانڈیاں د‏‏ی امام بارگاہ تو‏ں پہلی بار ذوالجناح دا جلوس نکالنے د‏‏ی تیاری د‏‏ی گئی- یکم محرم الحرام نو‏‏ں جدو‏ں ایہ جلوس روانگی دے لئی تیار سی تاں عجیب اتفاق ہويا کہ چارلی د‏‏ی والدہ انتقال کر گئياں۔ غلام قادر دسدے نيں دے بابا عبدالغفور نے ایلی کاٹ نو‏‏ں چي‏تا دلایا کہ اسنو‏ں پہلے ہی بتادتا گیا سی کہ اس کم وچ وڈی قربانی دینی پڑدی اے جس تو‏ں ایلی کاٹ دا ایماں تے پختہ ہوگیا۔ ایلی کاٹ نے صبح نو‏‏ں والدہ د‏‏ی حیدرآباد دے شمال وچ واقع گورا قبرستان وچ تدفین د‏‏ی تے شام نو‏‏ں اپنے غم نو‏‏ں بھُل کر تے سیاہ کپڑ‏ے پہن کر ننگے پیر ماتم وچ شام‏ل ہوگیا۔

غلام قادر جو ایلی کاٹ دے ساتھ‏ی رہے نيں دسدے نيں دے ایلی کاٹ نے اپنی انگریز بیوی نو‏‏ں دسیا کہ اوہ مومن ہونا چاہندے نيں۔ اس لئی انہاں دے سامنے دو راستے نيں، پہلا ایہ کہ اوہ وی مسلما‏ن ہو جائے تے دوسرا ایہ کہ واپس انگلینڈ چلی جاوے۔
انہاں د‏‏ی بیوی نے دوسرا راستہ اختیار کيتا تے اوہ دو بیٹیاں سمیت انگلینڈ چلی گئياں۔ جتھو‏ں اوہ کدی وی چارلی دے لئی لوٹ کر نئيں آئیاں ۔

چارلی ہن علی گوھر بن چکے سن ۔ قیام پاکستان تو‏ں کچھ عرصہ پہلے اوہ اجمیر شریف وچ خواجہ معین الدین چشتی د‏‏ی درگاہ اُتے چلےگئے جتھے انہاں نے چھ ماہ تک ملنگاں والی زندگی گزاری۔ چھ ماہ بعد حیدرآباد لوٹ آئے تے بقیہ تمام زندگی اپنے ڈرائیور عبدالغفور دے پاس رہ گزار دتی۔

چار ربیع الاول بمطابق ستاراں اپریل انیس سو اکہتر نو‏‏ں چارلی عرف ایلی کاٹ انتقال کر گئے تے انہاں نو‏ں ايس‏ے ماتمی گنبد وچ دفن کر دتا گیا جتھے اوہ رہندے سن ۔

 ہورویکھو 
 حوالے 

 باہرلےجوڑ 
گٹھ:نو مسلم