کشمیری ثقافت

جموں اتے کشمیر بھارت دے اتر وچ واقع راج اے۔ کشمیر دیاں سرحداں پاکستان،افغانستان اتے تبت نال لگدیاں ہن۔ کشمیر نوں دنیا دا سورگ وی کیہا جاندا اے۔ اسدا زیادہتر حصہ پربت، ندیاں اتے جھیلاں نال ڈھکیا ہویا اے۔ کشمیری سبھیاچار کئی سبھیاچاراں دا مرکب اے۔ اپنی قدرتی خوبصورتی دے نال نال، کشمیر اپنی تہذیبی وراثت کارن وی مشہور اے۔ ایہہ ہندو، سکھ، بدھ اتے اسلام آدی تعلیم علم نال بھرپور اے۔

کشمیری سبھیاچار توں مطلب کشمیر دی وراثت اتے پرمپراواں توں اے۔ کشمیر دا کھیتر اتری-بھارت دا کھیتر (جموں-کشمیر نوں ملا کے)، اتر-مشرق پاکستان(آزاد کشمیر اتے گلگت-بالٹستان نال مل کے) اتے اکسائی چن جو چینی قبضے والے حصہ کھیتر اے۔

 کشمیری سبھیاچار بہسبھیاچاری مرکب اے اتے ایہہ اتری-دکھنی ایشیائی دے نال نال مدھ ایشیائی سبھیاچار توں وی پربھاوتِ اے۔

 پس منظر 

 کشمیر 
کشمیری لوکاں دی سنسکرت پہچان دا سبھ توں اہمیت پورن حصہ کشمیری(کوشر) بولی اے۔ اس بولی وچ کشمیری پنڈتاں اتے کشمیری مسلم ولوں گھاٹی وچ بولی جاندی اے۔ کشمیری بولی توں علاوہ کشمیری غذا اتے سبھیاچار بہت حدّ تک مدھ ایشیا اتے فارسی رہتل توں متأثر اے۔ کشمیری انڈو-آریئن اتے فارسی دے بہت نیڑے اے۔ تہذیبی سنگیت، ناچ، قالین/شال بنائی اتے کوشر اتے صوفیانہ ماحول کشمیری پہچان دا اکّ اہم حصہ اے۔

 لداکھ 
لداکھ دا سبھیاچار اپنی ولکھن بھارتی-تبتی تہذیبی پچھان لئی مشہور اے۔ سنسکرت اتے تبتی بولی وچ منتراں دے جاپ دی آوازاں لداکھ دے بودھ جیون سٹائل دا اکّ ابھنّ انگ اے۔

 جموں 
جموں دی ڈوگرا روایت اتے سبھیاچار کشمیر توں بہت وکھری اے۔ اس توں بنھاں ڈوگرا سبھیاچارپنجاب اتے ہماچل نال بہت ملدا جلدا اے۔

 پاکستان 
پاکستانی کشمیر دا سبھیاچار جموں-کشمیر نال بہت زیادہ ملدا جلدا اے۔ پر اتھے بولی جان والی بولی کشمیری نہیں سگوں پہاڑی (پنجابی دی اپبھاشا) اے۔

 غذا 
کشمیری پنڈت دا غذا ماساہاری اے جویں: ماساہاری کائلا، روغن جوش، یخنی اتے مچھی آدی۔ کشمیری پنڈتاں دے شاکاہاری غذا وچ : شاکاہاری کائلا، دم آلو، راجمانہ، بینگن آدی۔ کشمیری مسلماناں وچ ماساہاری غذا جویں کئی پرکار دے کباب اتے کوفتے، رشتاب، گوشتابا آدی۔ پرمپرک کشمیری دعوت نوں وازوان کیہا جاندا اے۔

 تہوار 
اتھے کئی پرکار دے تقریب ہندے ہن جو زیادہتر موسم نال جڑیہن۔

 حوالے 

گٹھ:کشمیر
گٹھ:جموں اتے کشمیر دا سبھیاچار
گٹھ:بھارتی سبھیاچار