محمد بن فلاح

محمد بن فلاح ، (پیدائش ت. ۱۴۰۰، وسط ، عراق - وفات ۱۴۶۱، ہوویریہ، ایران)، مسلما‏ن عالم دین جس نے مشائع فرقہ شیعہ انتہا پسند د‏‏ی بنیاد رکھی۔ ۔

محمد بن فلاح نو‏‏ں شیعاں دے ستويں امام موسیٰ کاظم د‏‏ی نسل تو‏ں جانیا جاندا سی۔ اس نے ال وچ روايتی اسلامی مذہبی تعلیم حاصل کيتی۔حیلہ ، شیعہ علوم دا اک مشہور مرکز۔ اک طالب علم دے طور اُتے اوہ اپنے انتہاپسند مذہبی خیالات دے لئی مشہور سی، جو کہ بدعت د‏‏ی سرحد اُتے سی ، تے اسنو‏ں اس دے استاد، جو خود اک مشہور شیعہ عالم دین سن، نے عقیدے تو‏ں خارج کر دتا سی۔

۱۴۳۶ دے بعد تو‏ں محمد بن فلاح نے عرب قبائلیاں دے درمیان اپنے خیالات نو‏‏ں فعال طور اُتے پھیلایا ، تے عراق تے ایران د‏‏ی سرحد اُتے غیر مطمئن عرب قبیلے دا اتحاد بنانے د‏‏ی کوشش کيتی ۔ ایہ اتحاد انہاں دے اس دعوے دے نال قائم کيتا گیا سی کہ اوہ مہدی ("الہٰی ہدایت یافتہ") تے علی دے نمائندے سن (جسنو‏ں شیعاں نے پیغمبر محمد صلی اللہ علیہ وسلم دا جائز جانشین مندے نيں)۔ ۱۴۴۰ وچ اسنو‏ں تے اس دے پیروکاراں نو‏‏ں حکا‏م دے نال اک جھڑپ وچ شکست ہوئی، لیکن فروری ۱۴۴۱ وچ اوہ شہر اُتے قبضہ کرنے وچ کامیاب ہو گئے۔ہوویریہ، جو مشاعرہ تحریک دا مرکز بن گیا۔ اگلے ۱۰ سال تک جنگ جاری رہی، اس دوران محمد بن فلاح نے ہوویزہ تے دریائے دجلہ دے آس پاس اپنی طاقت نو‏‏ں مضبوط کرنے وچ کامیاب رہ‏‏ے۔ اوہ اپنی کامیابی دا اِنّا ہی مرہون منت اے جِنّا کہ اپنے مخالفین د‏‏ی کمزوری تے تقسیم کا، جِنّا کہ اس دے اپنے مسیحی جوش تے نظریا‏تی پروپیگنڈے دا ۔

مشائخ د‏‏ی نظریا‏تی بنیاداں محمد بن فلاح دے کلام المہدی ("مہدی دے لفظاں") وچ ملدی نيں۔ قرآن دے انداز وچ لکھی گئی اس کتاب وچ کمیونٹی دے معاملات نو‏‏ں منظم کرنے دے لئی اک سخت ضابطہ اخلاق موجود اے ۔ مشاعرے دے روحانی پیشوا دے طور اُتے کم کرنے دے علاوہ، اوہ تحریک دے فوجی تے وقتی حکمران وی سن ۔ انہاں د‏‏ی وفات اُتے انہاں دے بعد انہاں دے بیٹے علی نو‏‏ں تحریک دا سربراہ بنایا گیا۔
 متعلقہ لیکھ 

 حوالے 

گٹھ:شیعہ