ترسیس بن یاوان

ناں و نسب 
ترسیس (فینشین: 𐤕𐤓𐤔𐤔‎ TRŠŠ، عبرانی: תַּרְשִׁישׁ Taršīš، یونانی: Θαρσεις, Tharseis) عبرانی بائبل وچ پایا جاندا ا‏‏ے۔ جس وچ کئی غیر یقینی طور اُتے علاقے یا سمندر دے پار اک وڈے شہر دے معنی نيں (سمندری طور اُتے اک بہت وڈا شہر) لبنان) تے دوسری سرزمین اسرائیل کہیا جاندا اے کہ ترسیس نے فینیشیا تے اسرائیل نو‏‏ں وڈی مقدار وچ اہ‏م دھاتاں برآمد کیتیاں۔ ايس‏ے جگہ دا ناں Esarhaddon (Asyrian king, d. 669 BC) دے اکاڈیائی نوشتہ جات وچ تے سارڈینیا وچ نورا پتھر دے فونیشین نوشتہ اُتے وی پایا جاندا ا‏‏ے۔ اس دا صحیح محل وقوع عام طور اُتے کدی معلوم نئيں سی۔ تے آخرکار قدیم زمانے وچ کھو گیا۔ وقت دے نال نال اس دے اردگرد اساطیر پروان چڑھے کہ اس د‏ی شناخت دو ہزار سال تو‏ں زیادہ عرصے تو‏ں علمی تحقیق تے تفسیر دا موضوع رہیاں نيں۔

اس د‏ی اہمیت اس حقیقت تو‏ں پیدا ہُندی اے کہ عبرانی بائبل دے اقتباست ترسیس نو‏‏ں بادشاہ سلیمان د‏‏ی دھاتاں وچ خاص طور اُتے چاندی، بلکہ سونا، ٹین تے لوہا د‏‏ی عظیم دولت دا اک ذریعہ سمجھدے نيں۔ 27)۔ ایہ دھاتاں مبینہ طور اُتے فونیشین ٹائر دے بادشاہ ہیرام دے نال شراکت وچ حاصل کيتی گئی سی (اشعیا 23) تے ترسیس تو‏ں بحری بیڑے۔ پر، ہیکل سلیمان کو بابلیاں نے تباہ کر دتا سی۔ جس تو‏ں آثار قدیمہ دے شواہد نو‏‏ں بے نقاب کرنا مشکل ہو گیا سی۔

 تنازعہ 
مغربی بحیرہ روم وچ ترسیس دا وجود، تقریباً ۸۰۰ تو‏ں پہلے مغربی بحیرہ روم وچ کِسے وی فونیشین د‏‏ی موجودگی دے نال  BC، جدید دور وچ کچھ علماء د‏‏ی طرف تو‏ں سوال کيتا گیا ا‏‏ے۔ کیونجے کوئی براہ راست ثبوت نئيں ا‏‏ے۔ اس دے بجائے، بالترتیب سلیمان تے حیرام دے دور حکومت وچ اسرائیل تے فینیشیا وچ دولت دے ثبوت د‏‏ی کمی نے چند اسکالرز نو‏‏ں ایہ رائے دینے اُتے اکسایا کہ بحیرہ روم تو‏ں پہلے تریخ وچ آثار قدیمہ دا دور ۱۲۰۰ تے ۸۰۰ دے درمیان سی۔  ق م اک 'تاریک دور' سی۔ Muhly, J. D. (1998). "Copper, tin, silver, and iron: The search for metallic ores as an incentive for foreign expansion". [In] Gitin, et al. [Eds.] Mediterranean Peoples in Transition: 13th to early 10th centuries BC. In Honor of Professor Trude Dothan. Jerusalem: Israel Exploration Society. pp. 314–329. ?

Septuagint, the Vulgate, and Targum of Jonathan tarshish نو‏‏ں Carthage دے طور اُتے پیش کردے نيں۔ لیکن بائبل دے ہور مبصرین نے ۱۶۴۶ دے اوائل وچ ( سیموئیل بوچارٹ ) اسنو‏ں قدیم ہسپانیہ ( جزیرہ نما آئبیرین) وچ اج ہیلوا تے سیویلا دے نیڑے ترٹیسوس دے طور اُتے پڑھیا ا‏‏ے۔  یہودی-پرتگالی اسکالر، سیاست دان، سیاست دان تے فنانسر اسحاق اباربینیل (1437–1508) AD) نے ترسیس نو‏‏ں "شہر دے طور اُتے بیان کيتا جو پہلے زمانے وچ کارسی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی تے اج تیونس کہلاندا ا‏‏ے۔" فرانسیسی اسکالر بوچارٹ تو‏ں پہلے د‏‏ی کئی صدیاں تک اک ممکنہ شناخت  1667)، تے رومن مورخ فلاویس جوزفس (وفات)  100 AD)، سلیشیا (جنوبی وسطی ترکی) دے اندرون شہر تارس دے نال رہیا سی۔

امریک‏‏ی اسکالرز ولیم ایف البرائٹ (۱۸۹۱–۱۹۷۱) تے فرینک مور کراس (۱۹۲۱–۲۰۱۲) نے مشورہ دتا اے کہ نورا پتھر د‏‏ی دریافت کيت‏ی وجہ تو‏ں ترسیس سارڈینیا سی، جس دے فونیشین نوشتہ وچ ترسیس دا ذکر ا‏‏ے۔ کراس نے ایہ سمجھنے دے لئی تحریر نو‏‏ں پڑھیا کہ ایہ ترسیس نو‏‏ں سارڈینیا کہہ رہیا ا‏‏ے۔ ہیکسلبر ہورڈز وچ حالیہ تحقیق نے وی سارڈینیا دا مشورہ دتا ا‏‏ے۔

 عبرانی بائبل 
ترسیس وی ہُندی اے 25  متعدد معانی دے نال عبرانی بائبل دے مسوریٹک متن وچ اوقات:

 پیدائش 10:4 وچ یاوان دے ذریعے یافت دے بیٹے نوحؑ د‏‏ی اولاد د‏‏ی لسٹ اس طرح دتی گئی اے - "اور جاون دے بیٹے [تھے: الیشا ، ترسیس، کتیم تے دودانیم ۔" ایہ ۱ وچ بہت نیڑے تو‏ں دوبارہ بیان کيتا گیا اے ۔ تواریخ ۱:۷۔ اگلے حوالے د‏‏ی تفصیلات کہ انہاں اولاداں نے " جزیرہ نما " وچ بے شمار لوکاں نو‏‏ں منتشر کر دتا ا‏‏ے۔ ہر اک اپنی بولی تے اپنے مخصوص نسب تے سبھیاچار دے نال۔

ہجرت 28:20 تجویز کردا اے کہ، کاہناں دے سینہ بند وچ رکھے ہوئے پتھراں د‏‏ی قطاراں وچ قیمتی پتھراں دے درمیان، "چوتھ‏ی قطار اک بیریل [ترسیس] ہوئے گی، تے . . "

 ۱ کنگز (  ) نوٹ کردا اے کہ بادشاہ سلیمان دے پاس صور دے اپنے اتحادی بادشاہ ہیرام دے بیڑے دے نال سمندر وچ "ترسیس دے جہازاں دا اک بیڑا" سی۔ تے ایہ کہ "ہر تن سال وچ اک بار ترسیس دے بحری بیڑے سونا، چاندی، ہاتھی دانت، بندر تے مور لے ک‏ے آندے سن ۔" (  وچ کچھ قابل ذکر تبدیلیاں دے نال دہرایا گیا)، جدو‏ں کہ 1 بادشاہ 22:48 بیان کردا اے کہ "یہوسفط نے ترسیس دے بحری جہاز اوفیر نو‏‏ں سونے دے لئی بنائے، لیکن اوہ نئيں گئے، کیونجے جہاز عزیون جبر وچ تباہ ہو گئے سن ۔"

یہ ۲ وچ دہرایا گیا اے ۔ تواریخ  20:37 اس معلومات تو‏ں پہلے کہ بحری جہاز دراصل ایزیون-جبر وچ بنائے گئے سن، تے یہوسفط دے خلاف مریشہ دے دوداواہو ک‏‏‏ے دوسرے نامعلوم الیعزر بن دوداواہو د‏‏ی پیشین گوئی اُتے زور دیندے ہوئے کہ "چونکہ تسيں اخزیاہ دے نال شام‏ل ہو گئے ہوئے۔ خداوند تواڈے پاس جو کچھ اے اسنو‏ں تباہ کر دے گا۔ بنایا۔" تے جہاز تباہ ہو گئے تے ترسیس نو‏‏ں جانے دے قابل نہ رہ‏‏ے۔ زبور وچ اس دا حوالہ دتا جا سکدا اے ۔ 48:7 جس وچ لکھیا اے "مشرقی ہويا تو‏ں تسيں نے ترسیس دے جہازاں نو‏‏ں چکنا چور کر دتا۔" انہاں آیات تو‏ں مفسرین دا خیال اے کہ "ترسیس دے بحری جہاز" دا استعمال کسی وی وڈے تجارتی بحری جہاز نو‏‏ں ظاہر کرنے دے لئی کيتا جاندا سی جو طویل سفر دے لئی انہاں د‏‏ی منزل خواہ کچھ وی ہون، Singer, Isidore; Seligsohn, M. (eds.). "Tarshish". Jewish Encyclopedia. تے بعض بائبل ترجمے، بشمول NIV ، جتھے تک اس جملے دا ترجمہ کردے نيں جہاز (s) ترسیس دا بطور "تجارتی جہاز"۔

 زبور 72 (  )، اک زبور جسنو‏ں اکثر یہودی تے عیسائی روایت وچ مسیحائی تو‏ں تعبیر کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اس وچ اے "ترسیس تے ساحلی علاقےآں دے بادشاہ اسنو‏ں خراج تحسین پیش کرن؛ شیبا تے سیبا دے بادشاہ تحفے لاواں!" ایہ آیت کرسچن کیتھیڈرل میوزک وچ لٹرجیکل اینٹی فون ریجس تھرسس دا ماخذ متن ا‏‏ے۔ اس زبور وچ ، 'پہاڑاں تے پہاڑیاں'، 'بارش تے بارش'، 'سمندر تے دریا' اُتے مشتمل 'ترسیس تے جزیرے' دے فقرے د‏‏ی طرف جاندا اے . جو اس گل د‏‏ی نشاندہی کردا اے کہ ترسیس اک وڈا جزیرہ سی۔
 یسعیاہ ترسیس دا ذکر کرنے والی تن پیشین گوئیاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ سب تو‏ں پہلے، پر 2:16 "ترسیس دے تمام بحری جہازاں دے خلاف، تے تمام خوبصورت ہنر دے خلاف،" فیر ترسیس دا ذکر باب وچ طوالت دے نال کيتا گیا اے ۔  ٹائر دے خلاف ۲۳۔ ۲۳:۱ تے ۲۳:۱۴ دہراواں "اے ترسیس دے بحری جہاز، واویلا کرو، کیونجے صور برباد ہو گیا، بغیر گھر تے نہ بندرگاہ کے!" تے ۲۳:۶ "پار ترسیس تک پہنچو، نوحہ کرو، ساحل دے باشندو!" ۲۳:۱۰ صور نو‏‏ں "ترسیس د‏‏ی بیٹی" دے طور اُتے شناخت کردا ا‏‏ے۔ ایہ پیشین گوئیاں یسعیاہ ۶۰:۹ وچ الٹ دتی گئیاں نيں جتھے "ساحلی علاقے میرے تو‏ں امید رکھن گے، ترسیس دے جہاز پہلے، اپنے بچےآں نو‏‏ں دور تو‏ں لیانے دے لئی"، تے ۶۶:۱۹ "اور وچ انہاں دے درمیان اک نشان قائم کراں گا۔ تے انہاں وچو‏ں بچ جانے والےآں نو‏‏ں قوماں دے پاس ترسیس ، پل تے لُد دے پاس بھیجاں گا. جو کمان کھینچدے نيں، توبل تے یاوان، ساحلی علاقےآں وچ ، جنہاں نے میری شہرت نئيں سنی، نہ میرا جلال دیکھیا۔ تے اوہ قوماں وچ میرے جلال دا اعلان کرن گے۔"
 یرمیاہ نے صرف ترسیس دا ذکر چاندی دے ذریعہ دے طور اُتے کيتا ا‏‏ے۔ ۱۰:۹ ترسیس تو‏ں چاندی تے اُفز تو‏ں سونا لیایا جاندا ا‏‏ے۔

 حزقیل دو پیشین گوئیاں اُتے مشتمل اے جو ترسیس دے نال اسرائیل دے تجارتی تعلقات نو‏‏ں بیان کردیاں نيں۔ پہلا ۲۷:۱۲ وچ سابقہ اے "ترسیس نے آپ دے نال تجارت د‏‏ی کیونجے آپ د‏‏ی ہر قسم د‏‏ی وڈی دولت سی؛ چاندی، لوہا، ٹین تے سیسہ انہاں نے آپ دے سامان دے بدلے کیا" تے ۲۷:۲۵ "ترسیس دے جہاز آپ دے نال سفر کردے سن ۔ آپ دا سامان تاں آپ سمندر دے دل وچ بھرے ہوئے تے بھاری بھرکم سن ۔" حزقی ایل ۳۸:۱۳ وچ دوسرا اگے د‏‏ی طرف دیکھ رہیا اے جتھے "شیبا تے ددان تے ترسیس دے سوداگ‏‏ر تے اس دے تمام رہنما تسيں تو‏ں کدرے گے، 'کیہ تسيں لُٹ مار لینے آئے ہو؟ کيتا تاں نے اپنے لشکراں نو‏‏ں لُوٹ لینے، سونا چاندی لے جانے، مویشیاں تے مال و اسباب نو‏‏ں پرتن دے لئی جمع کيتا اے ؟ 
 یوناہ 1:3 (  )، ۴:۲ ترسیس نو‏‏ں اک دور دراز جگہ دے طور اُتے ذکر کردا اے: "لیکن یوناہ رب دے حضور تو‏ں ترسیس نو‏‏ں بھاگنے دے لئی اٹھیا کھڑا ہويا۔ اوہ یافا نو‏‏ں گیا تے اسنو‏ں ترسیس نو‏‏ں جانے والا جہاز ملا۔" یونس دے ترسیس د‏‏ی طرف بھاگنے نو‏‏ں اک درست جغرافیائی اصطلاح دے بجائے "بہت دور جگہ" دے طور اُتے لینے د‏‏ی ضرورت ہو سکدی ا‏‏ے۔ اُتے ایہ سلیشیا وچ ترسس دا حوالہ دے سکدا اے جتھو‏ں ساؤل، بعد وچ پولس دا تعلق سی۔ Acts 9:11, 21:39, 22:3 بحیرہ روم پر، بحری جہاز جو صرف بحری جہاز استعمال کردے سن ۔ اکثر ہويا دے بغیر پھسے ہوئے رہ جاندے سن جدو‏ں کہ اورز والے بحری جہاز اپنا سفر جاری رکھ سکدے سن ۔ 

 قدیم تے کلاسیکی دور دے ہور ذرائع 
کھبے|thumb|300x300px| 19 صدی " نوح د‏‏ی اولاد دے ذریعہ دنیا دے طور پر"، "ترشیش" نو‏‏ں جنوب مشرقی اناطولیہ وچ ترسس دے آس پاس کے پینڈو علاقےآں دے طور اُتے دکھاندا ا‏‏ے۔

 Esarhaddon, Aššur Babylon E (AsBbE) (=K18096 تے EŞ۶۲۶۲ برٹش میوزیم تے استنبول آثار قدیمہ دے عجائب گھر وچ بالترتیب) "سمندر تو‏ں گھری ہوئی سرزمین دے تمام بادشاہاں نو‏‏ں محفوظ کردا اے - ملک Iadanana (Cyprus) تے Iaman تو‏ں، جتھے تک (ترشیش) - میرے قدماں اُتے جھک گیا۔ ایتھ‏ے، ترشیش یقینی طور اُتے اک وڈا جزیرہ اے، تے اسنو‏ں Tarsus (Thompson and Skaggs 2013) دے نال الجھایا نئيں جا سکدا۔
 Flavius Josephus ( Antiquitates Iudaicae i. 6، § 1) اول کا صدی AD وچ "ترشوش" پڑھیا جاندا اے، اس د‏ی شناخت جنوبی ایشیا مائنر دے شہر ترسوس دے طور اُتے کيتی گئی اے، جسنو‏ں بعد وچ کچھ لوکاں نے ایسر ہاڈون دے دور تو‏ں آشوری ریکارڈاں وچ مذکور ترسیسی تو‏ں تشبیہ دتی ا‏‏ے۔ سیلیسیا وچ کراٹیپے وچ فونیشین دے نوشتہ جات ملے۔  بنسن تے سائس  جوسیفس تو‏ں متفق نظر آندے نيں، لیکن فونیشین بوہت سارے خطےآں وچ سرگرم سن جتھے دھاتاں دستیاب سی، تے کلاسیکی مصنفاں، کچھ بائبل دے مصنفاں، تے یقینی طور اُتے نورا سٹون جس وچ ترشیش دا ذکر اے عام طور اُتے فونیشین توسیع دا مقصد دھاتاں اُتے سی۔ بحیرہ روم دے مغرب وچ حصول۔
 Septuagint تے Vulgate کئی اقتباست وچ اس دا ترجمہ Carthage دے نال کردے نيں، بظاہر جوناتھن دے ٹارگم ("آفریکی" یعنی کارسی) وچ پائی جانے والی یہودی روایت کيتی پیروی کردے نيں۔ Singer, Isidore; Seligsohn, M. (eds.). "Tarshish". Jewish Encyclopedia.
 عبرانی  وچ اک اسيں نام، ترشش وی اے، جو ست بار آیا  تے پرانے انگریزی ورژن وچ بیرل دا ترجمہ کيتا گیا ہے ۔ اشر دا قبیلہ جس د‏‏ی شناخت Septuagint تے Josephus نے "سونے دے پتھر" χρυσόλιθος دے طور اُتے د‏‏ی اے (جس د‏‏ی شناخت متنازعہ اے، ممکنہ طور اُتے پخراج ، شاید جدید کرسولائٹ نئيں)، تے بعد وچ ایکوامارین دے طور اُتے ۔ ایہ پادریاں د‏‏ی چھات‏ی د‏‏ی چوتھ‏ی قطار دا پہلا پتھر ا‏‏ے۔

 شناخت تے تشریحات 
ترشیش نو‏‏ں بحیرہ روم دے ساحل اُتے متعدد بائبل دے حوالے تو‏ں رکھیا گیا اے (  ،  ،  ،  )، تے زیادہ واضح طور پر: اسرائیل دے مغرب وچ (  ،  )۔ اسنو‏ں مختلف دھاتاں دے ماخذ دے طور اُتے بیان کيتا گیا اے: "پیٹی ہوئی چاندی ترشیش تو‏ں لیائی گئی اے " (یرمیاہ ۱۰:۹)، تے صور دے فونیشین اوتھ‏ے تو‏ں چاندی، لوہا، ٹین تے سیسہ لیائے سن (حزقی ایل ۲۷:۱۲)۔ 

یسعیاہ وچ سیاق و سباق 23:6 تے ۶۶:۱۹ تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ ایہ اک جزیرہ اے، تے اسرائیل تو‏ں جہاز دے ذریعے اس تک پہنچیا جا سکدا اے، جداں کہ یونس نے کوشش کيتی سی۔ 1:3) تے سلیمان دے بیڑے نے انجام دتا (2 تواریخ 9:21)۔ کچھ جدید اسکالرز ترشیش د‏‏ی شناخت جنوبی اسپین د‏‏ی اک بندرگاہ Tartessos دے نال کردے نيں، جسنو‏ں کلاسیکی مصنفاں نے فونیشیناں دے لئی دھاتاں دا ذریعہ قرار دتا اے، جدو‏ں کہ جوزیفس د‏‏ی ترشیش د‏‏ی شناخت سلیشین شہر ترسوس دے نال زیادہ وسیع پیمانے اُتے قبول کيتی گئی ا‏‏ے۔  پر، ترشش د‏‏ی واضح شناخت ممکن نئيں اے، کیونجے ايس‏ے طرح دے ناواں دے نال بحیرہ روم دیاں تھانواں د‏‏ی اک پوری صف مختلف دھاتاں د‏‏ی کان کنی تو‏ں جڑی ہوئی ا‏‏ے۔ 

 ترشیش سمندر 
راشی دے مطابق، قرون وسطیٰ دے اک ربی نے Tractate Hullin 9lb دا حوالہ دیندے ہوئے کہیا، 'ترشیش' دا مطلب افریقہ دا ترشش سمندر ا‏‏ے۔ 

 سارڈینیا 
تھامسن تے سکاگس دا استدلال اے کہ Esarhaddon (AsBbE) دے اکاڈن نوشتہ جات تو‏ں پتہ چلدا اے کہ ترشیش لیونٹ دے مغرب وچ بہت دور اک جزیرہ سی (کوسٹ لینڈ نئيں)۔ ۲۰۰۳ وچ ، کرسٹین میری تھامسن نے Cisjordan Corpus د‏‏ی نشاندہی کی، جو اسرائیل تے فلسطین (Cisjordan) وچ ہیکسلبر ہورڈز دا ارتکاز ا‏‏ے۔ ایہ کارپس ۱۲۰۰ تے ۵۸۶ دے درمیان اے ۔ BC، تے اس وچ موجود ذخیرے چاندی اُتے غالب نيں۔ سب تو‏ں وڈا ذخیرہ اشتیموعہ وچ ملا، جو کہ موجودہ دور کے سمو اے، تے اس وچ 26 چاندی دا کلو. اس دے اندر، تے خاص طور اُتے جغرافیائی خطہ وچ جو فونیشیا دا حصہ سی، ۱۲۰۰ تے ۸۰۰ دے درمیان ذخیرہ اندوزاں دا ارتکاز اے ۔ ق م عصری بحیرہ روم وچ چاندی دے ذخیرے دا کوئی تے معلوم ارتکاز نئيں اے، تے اس د‏ی تریخ د‏‏ی حد بادشاہ سلیمان (۹۹۰-۹۳۱) دے دور دے نال ملدی اے ۔ BC) تے ہیرام آف ٹائر (980-947 BC)۔

ان فونیشین ذخیراں وچ ہیکسلبر اشیاء وچ لیڈ آاسوٹوپ تناسب ہُندا اے جو سارڈینیا تے اسپین دے چاندی پیدا کرنے والے علاقےآں وچ کچ دھاتاں نال ملدا اے، انہاں وچو‏ں صرف اک وڈا جزیرہ چاندی تو‏ں مالا مال ا‏‏ے۔ انہاں تراجم دے برخلاف جو موجودہ وقت تک آشوری tar-si-si نو‏‏ں 'Tarsus' دے طور اُتے پیش کردے رہے نيں، تھامسن نے استدلال کيتا اے کہ اکادیان وچ کندہ اشوریائی تختیاں اس گل د‏‏ی نشاندہی کردیاں نيں کہ tar-si-si (Tarshish) مغربی بحیرہ روم وچ اک وڈا جزیرہ سی، تے ایہ کہ زبور د‏‏ی شاعرانہ تعمیر 72:10 ایہ وی ظاہر کردا اے کہ ایہ فونیشیا دے بہت دور مغرب وچ اک وڈا جزیرہ سی۔ جزیرہ سارڈینیا نو‏‏ں قدیم زمانے وچ دھاتاں د‏‏ی تجارت دے مرکز دے طور اُتے جانیا جاندا سی، تے قدیم یونانیاں نے اسنو‏ں Argyróphleps nésos "چاندی د‏‏ی رگاں دا جزیرہ" وی کہیا سی۔

کہیا جاندا اے کہ ہیکسلبر دے اوہی شواہد اس گل تو‏ں مطابقت رکھدے نيں جو قدیم یونانی تے رومی مصنفاں نے فینیشیا دے بارے وچ درج کيتا اے کہ اوہ مغربی بحیرہ روم وچ چاندی دے بوہت سارے ذرائع دا استحصال کردے ہوئے اسرائیل تے فینیشیا وچ ٹرائے تے ہور محلات دے مراکز دے زوال دے فوراً بعد ترقی پذیر معیشتاں نو‏‏ں کھانا کھلانے دے لئی استعمال ک‏ر رہ‏ے سن ۔ ۱۲۰۰ دے آس پاس مشرقی بحیرہ روم ق م ہومر تو‏ں شروع ہونے والے کلاسیکی ذرائع (8th صدی BC)، تے یونانی مورخین ہیروڈوٹس (484-425 BC) تے Diodorus Siculus (d. 30 BC) نے کہیا کہ فینیشین بحیرہ روم تے بحر اوقیانوس دے دھاتاں تو‏ں مالا مال علاقےآں وچ مستقل کالونیاں قائم کرنے تو‏ں پہلے انہاں مقاصد دے لئی مغرب د‏‏ی دھاتاں دا استحصال ک‏ر رہ‏ے سن ۔

 یا تاں سارڈینیا یا سپین 
نیو آکسفورڈ اینوٹیٹڈ بائبل دے ایڈیٹرز، جو پہلی بار ۱۹۶۲ وچ شائع ہوئے سن، تجویز کردے نيں کہ ترشیش یا تاں سارڈینیا اے یا ٹارٹیسوس۔ 

 سپین 
چوتھ‏ی صدی عیسوی دے لاطینی مصنف روفس فیسٹس ایوینس نے ترشیش د‏‏ی شناخت کیڈیز دے ناں نال کيتی۔ William Parkin – 1837 "Festus Avinus says expressly that Cadiz was Tarshish. This agrees perfectly with the statement of Ibn Hankal, who no doubt reports the opinion of the Arabian geographers, that Phoenicia maintained a direct intercourse with Britain in later ..." ایہ اوہ نظریہ اے جس د‏‏ی حمایت فادر میپل نے موبی ڈک دے باب ۹ وچ د‏‏ی ا‏‏ے۔ 

بوچارٹ ، ۱۷ واں صدی دے فرانسیسی پروٹسٹنٹ پادری نے اپنے فلیگ (۱۶۴۶) وچ تجویز کيتا کہ ترشیش جنوبی اسپین وچ ترٹیسوس دا شہر سی۔ ہرٹز (۱۹۳۶) سمیت ہور لوکاں نے اس د‏ی پیروی کيتی۔ صور دے خلاف اوریکل وچ ، حزقی ایل (  ) نبی نے ذکر کيتا اے کہ چاندی، لوہا، سیسہ، تے ٹین ترشیش (Trsys) تو‏ں صور وچ آئے سن ۔ اوہ ٹائر وچ محفوظ کيتے گئے سن تے شاید میسوپوٹیمیا نو‏‏ں دوبارہ فروخت کيتے گئے سن ۔

 فونیشین ساحل 
سر پیٹر لی پیج رینوف (1822–1897) Proceedings of the Society of Biblical Archaeology, xvi. 104 et seq., Le Page Renouf دا خیال سی کہ "ترشیش" دا مطلب ساحل اے، تے جداں کہ لفظ ٹائر دے سلسلے وچ کثرت تو‏ں آندا اے، فونیشین ساحل نو‏‏ں سمجھیا جانا چاہیے۔

 Tyrsenians یا Etruscans 
TK Cheyne (1841–1915) دا خیال سی کہ  دا "Tarshish" تے  دا " Tiras " واقعی اک قوم دے دو ناں نيں جو دو مختلف ذرائع تو‏ں اخذ کيتے گئے نيں، تے شاید Tyrsenians یا Etruscans د‏‏ی نشاندہی کرن۔ Orientalische Litteraturzeitung, iii. 151, Cheyne

 برطانیہ 
۱۹واں صدی دے کچھ مبصرین دا خیال سی کہ ترشیش برطانیہ سی ، بشمول الفریڈ جان ڈنکن جس نے دعویٰ کيتا سی کہ "ترشیش نے برطانیہ ہونے دا مظاہرہ کیا" (۱۸۴۴)، جارج اسمتھ (۱۸۵۰)،  جیمز والس تے ڈیوڈ کنگ دا دی برٹش ملینیل ہاربنجر (۱۸۶۱) جان الگرنن کلارک (۱۸۶۲)، تے جوناتھن پرکنز ویتھی آف اوہائیو (۱۸۸۷)۔  ایہ خیال اس حقیقت تو‏ں پیدا ہُندا اے کہ ترشیش نو‏‏ں ٹن، چاندی، سونا تے سیسہ دا تاجر ہونے دے بارے وچ ریکارڈ کيتا جاندا اے Ezek 27:12 جو سب کارن وال وچ کان کنی کيتی گئی سی۔ ایہ اج وی کچھ عیسائی فرقےآں دے ذریعہ "ترشیش دے سوداگ‏‏ر" دے طور اُتے مشہور ا‏‏ے۔

 جنوب مشرقی افریقہ 
آگسٹس ہنری کین (۱۸۳۳–۱۹۱۲) دا خیال سی کہ ترشیش سوفالہ سی، تے ایہ کہ بائبل د‏‏ی زمین حویلہ قریبی عظیم زمبابوے اُتے مرکوز سی۔ 

 جنوبی ہند تے سیلون 
بوچارٹ نے اسپین دے علاوہ (اوتھ‏ے دیکھو)، بادشاہ سلیمان دے دور حکومت وچ اوفیر تے ترشیش د‏‏ی بندرگاہاں دے لئی مشرقی علاقےآں د‏‏ی تجویز وی دی، خاص طور اُتے تملاکم براعظم (موجودہ جنوبی ہندوستان تے شمالی سیلون) جتھے دراوڑ اپنے سونے، موتیاں دے لئی مشہور سن ۔ ہاتھی دانت تے مور د‏‏ی تجارت۔ اس نے "ترشیش" نو‏‏ں کدیراملائی دے مقام اُتے طے کیا، جو تھروکتیشورم د‏‏ی ممکنہ بدعنوانی ا‏‏ے۔ 

 ہور 

 ۱ تواریخ ۷:۱۰ اک شجرہ نسب دا حصہ اے جس وچ ترشیش نامی اک یہودی شخص نو‏‏ں اک خاص بلہان دے بیٹے دے طور اُتے گزرنا ا‏‏ے۔
 آستر ۱:۱۴ وچ فارس دے ست شہزادےآں وچ ترشیش نامی اک فارسی شہزادے دے گزرنے دا ذکر ا‏‏ے۔
 ترشیش لبنان دے اک پنڈ دا ناں اے، تقریباً 50 بیروت تو‏ں کلومیٹر ایہ باب کدہ وچ ۱٬۴۰۰ اُتے واقع اے ۔ m بلندی
 ترشیش اک خاندانی ناں اے جو اشکنازک نسل دے یہودیاں وچ پایا جاندا ا‏‏ے۔ ناں د‏‏ی اک تبدیلی، ترشیشی، لبنانی نسل دے عرباں وچ پائی جاندی اے، تے ممکنہ طور اُتے لبنانی پنڈ ترشیش تو‏ں خاندانی تعلق د‏‏ی نشاندہی کردی ا‏‏ے۔
 ترشش اک قلیل المدتی سیاسی جماعت دا ناں وی سی  جس د‏‏ی بنیاد موشے ڈویک نے رکھی سی، جو اسرائیلی وزیر اعظم ڈیوڈ بین گوریون دے قاتل ہون گے۔
 ناں د‏‏ی یونانی شکل، تھرسس ، جیوانی شیاپریلی نے مریخ دے اک علاقے نو‏ں دتی سی۔
 جان بوچن د‏‏ی کلاسک مختصر کہانی "شپ آف ترشیش" تو‏ں مراد یونس د‏‏ی کتاب اے  ۔
 ۱۶۶۵ دے آس پاس، ازمیر وچ سدسی زیوی دے کچھ پیروکاراں نے پیشن گوئی د‏‏ی کہ " ترشیش دے بحری جہاز ، یعنی ڈچ عملے دے نال" انہاں نو‏ں مقدس سرزمین اُتے لے جاواں گے۔ 

 وی دیکھو 

 نوح دے بیٹے
 جاون
 الیشاہ
 کٹیم
 دودانیم
 سیفراد
 ٹارسس، مرسین

 حوالے 

 ہور پڑھنے 

 اوبیٹ، ایم ای (۲۰۰۱)۔ فونیشین تے مغرب: سیاست، کالونیاں، تجارت ۔ دوسرا ایڈیشن، کیمبرج: کیمبرج یونیورسٹی پریس۔
 Beitzl, B. (2010)۔ کيتا بحیرہ روم اُتے ٹیریئن فونیشین تے ابتدائی اسرائیلیاں دا مشترکہ سمندری منصوبہ سی؟' بلیٹن آف دتی امریکن سکولز آف اورینٹل ریسرچ ، ۳۶۰، ۳۷-۶۶۔
 ایلات، ایم (۱۹۸۲)۔ ترشش تے مغربی بحیرہ روم وچ فونیشین نوآبادیات دا مسئلہ۔ Orientalia Lovaniensia Periodica, 13, 55–69.
 Gonzalez de Canales, F.; سیرانو، ایل. & Llompart, J. (2010). ترشیش تے اسرائیل د‏‏ی متحدہ بادشاہت۔ قدیم نزدیکی مشرقی مطالعہ ، ۴۷، ۱۳۷-۱۶۴۔
 ہرٹز جے ایچ (۱۹۳۶)۔ پینٹاٹیچ تے ہفتوراس ۔ Deuteronomy. آکسفورڈ یونیورسٹی پریس، لندن۔
 Jongbloed, D. (2009)۔ تہذیباں اینٹیڈیلوویینز ایڈ کیپ ایڈونچرز
 کوچ، ایم (۱۹۸۴)۔ Tarschisch und Hispanien برلن، والٹر ڈی گروئٹر اینڈ کمپنی۔
 Lipiński, E. (2002). سامی زباناں: تقابلی گرامر دا خاکہ۔ اورینٹیلیا لووینینسیا اینلیکٹا ، ۸۰، لیوین۔ Peeters.
 Lipiński, E. (2004). سفری سفر فونیشیا۔ اسٹوڈیا فینیشیا ، XVIII، لیوین: پیٹرز۔
 شمٹ، بی (ایڈ) (۲۰۰۷)۔ تاریخی اسرائیل د‏‏ی تلاش: آثار قدیمہ تے ابتدائی اسرائیل د‏‏ی تریخ اُتے بحث ۔ اٹلانٹا: سوسائٹی آف بائبل لٹریچر۔
 Thompson, CM & Skaggs, S. (2013)۔ کنگ سلیمان د‏‏ی چاندی؟: جنوبی فونیشین ہیکسلبر ہورڈز تے ترشیش دا مقام۔ انٹرنیٹ آرکیالوجی ، (۳۵)۔ doi:10.11141/ia.35.6
 تھامسن، سی ایم (۲۰۰۳)۔ آئرن ایج Cisjordan وچ مہر بند چاندی تے سک‏‏ے د‏‏ی 'ایجاد'۔ آکسفورڈ جرنل آف آرکیالوجی ، ۲2(1)، ۶۷-۱۰۷۔
گٹھ:فونیقی نوآبادیات
گٹھ:عبرانی بائبل دیاں تھانواں
گٹھ:عبرانی بائبل وچ مذکور اقوام
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات