جام نظام الدین اول

جام نظام الدین (پہلا) انگریزی (جام نظام الدین-1) جام نظام الدین نے سندھ وچ سما دے دور حکومت وچ  مختصر مدت دے لئی حکومت کيتی۔ میر علی شیر تے ہور مورخین دے مطابق حمیر سومرو مذکورہ جنگ وچ ماریا گیا۔ جدید تحقیق دے مطابق جام عن د‏‏ی کامیاب بغاوت دے بعد سمیری حکومت دا خاتمہ ہويا۔ لیکن حمیر گجرات د‏‏ی طرف بھاگنے وچ کامیاب ہو گیا۔ جام ڈھائی سال د‏‏ی حکمرانی دے بعد انتقال کر گئے۔ مورخین نے لکھیا اے کہ جدو‏ں اوہ سندھ دا سلطان بنا تاں اس نے فوراً اپنے چچااں د‏‏ی رہائی دا حکم دتا جو قید سن ۔ {ڪتاب:سمن جي سلطنت؛از: غلام محمد لاکو؛ ايڊيشن ٽيون 2005؛ پبلشر: سنڌي ادبي بورڊ ڄامشورو }

 تفصیلی تعارف 
اس دے دور وچ کوئی اندرونی یا بیرونی خطرہ نئيں سی۔ اس لئی ملکی معاملات نو‏‏ں وزیراں اُتے چھڈ ک‏‏ے خود سلطنت دے معاملات تو‏ں بہت لاپرواہ ہو گیا۔ اس صورتحال وچ اس دے چچا نے اسنو‏ں قتل کرنے دا منصوبہ بنایا لیکن وفادار سپاہیاں نے اسنو‏ں اس د‏ی اطلاع دتی۔ ایہ حقیقت سن کر اوہ گجرات چلا گیا۔ راستے وچ ہی دم توڑ گیا۔ اس اچانک تبدیلی تو‏ں ٹھٹھہ وچ شدید بدامنی پھیل گئی۔ اوڑک امرا دے فیصلے دے مطابق جام علی شیر سندھ دا بادشاہ بن گیا۔ {ڪتاب:سمن جي سلطنت؛از: غلام محمد لاکو؛ ايڊيشن ٽيون 2005؛ پبلشر: سنڌي ادبي بورڊ ڄامشورو } جام نظام الدین دا مقبرہ ساموئی دے کونے اُتے مکالے وچ ا‏‏ے۔  جنت السند دے مطابق: جام صلاح الدین دے بعد انہاں دا پُتر جام نظام الدین تخت اُتے بیٹھیا۔ تخت اُتے فائز ہوݨ د‏‏ی شرط اُتے اس نے اپنے چچا سکندر، کرن، بہاؤالدین تے امیر نو‏‏ں آزاد کر دتا جو پہلے قید سن تے نیک نیندی تو‏ں حکومت کرنے لگے۔ انہاں نو‏ں عہدے دینے دے بعد اوہ خود ساموئی وچ رہنے لگے۔ اس نے ملک وچ گشت کيتا تے حالات نو‏‏ں آمنے سامنے دیکھیا۔ جام نظام الدین نو‏‏ں خبر ملی تاں راتورات چند ساتھیاں دے نال گجرات گئے تے راستے وچ ہی انتقال کر گئے۔ ڪتاب جو نالو ؛ جنت السنڌ تصنيف؛ رحيمداد خان مولائي شيدائي ايڊيشن؛ پهريون 2000، ٻيون 2006ع ڇپائيندڙ؛ سنڌيڪا اڪيڊمي ڪراچي

 حوالے 

گٹھ:سندھی شخصیتاں
گٹھ:سندھ دی تریخ