ترپھالی

ترپھالی کھیتی باڑی وچ ورتیا جان والا اکّ اوزار اے۔ اس نال فصل وچوں ندین مارے جاندے ہن۔

کپاہ، نرما، مکی تے گنے دی فصل نوں سیڑن والے کھیتی سند نوں ترپھالی کہندے ہن۔ ترپھالی تن پھالیاں دا ہݪ ہون کر کے ہی اس نوں ترپھالی دا ناں دتا گیا اے۔ بیجی فصل وچ ترپھالی پھیرن نوں سیڑنا کہندے ہن۔ ریتلیاں زمیناں دی ترپھالی نال واہی وی کیتی جاندی سی۔ پہلے سمیاں وچ کپاہ، نرما، مکی تے گنے دیاں فصلاں دی کھرپے نال بیٹھ کے گوڈی کیتی جاندی سی۔ پھیر کھرپے دی تھاں ایہناں فصلاں دی گوڈی کسیئے نال کھڑ کے کیتی جان لگی۔ جد ایہہ فصلاں وڈیاں ہو جاندیاں سن تاں ایہناں فصلاں نوں پہلاں منے حل نال سیڑیا جان لگیا۔ منو حل نال فصل دی اک لائن ہی سیڑی جاندی سی۔ پھیر ترپھالی دی کاڈھ نکلی، جس نال اکو وار ہی فصل دیاں تن لائیناں سیڑیاں جان لگیاں۔

ترپھالی دا منا ۳ کُو فٹ لما ہندا اے۔ منے دی چوڑائی تے موٹائی عام طور 'تے ۳ کُ انچ ہندی اے۔ اس دے اپرلے سرے وچ ہتھی لگی ہندی اے۔ اس ہتھی نوں ہتھ وچ پھڑ کے ہی ترپھالی نوں چلایا جاندا اے۔ منے دے ہیٹھلے حصے وچ حل نوں لوہے دے قابلِ نال جوڑیا جاندا اے۔ منے دے ہیٹھاں لوہے دی بنی ترپھالی نوں حل نال قابلِ تے لوہے دے کلپ لا کے جوڑیا جاندا اے۔ ترپھالی دے پھالیاں دی لمبائی ۷ کُ انچ ہندی اے۔ چوڑائی اپروں ۶ کُ انچ ہندی اے جہڑی ہیٹھاں نوں ہندی ہوئی اخیر 'تے تکھی نوک بن جاندی اے۔ ترپھالی دے دو پھالے اگے لگے ہندے ہن تے تیسرا پھالا پچھے لگیا ہندا اے۔ ترپھالی دے پھالیاں دے پچھے جہڑی شوہر لگی ہندی اے اس وچ تھوڑھی-تھوڑھی دوری 'تے گلیاں کڈھیاں ہندیاں ہن۔ ایہہ گلیاں والیاں نوں دور نیڑے کرن لئی ورتیاں جاندیاں ہن۔ وکھ-وکھ فصلاں نوں سیڑن لئی پھالیاں دی دوری گھٹاؤندی تے ودھاؤنی پیندی اے۔

 حوالے 

گٹھ:کھیتی دے سند
گٹھ:واہی بیجی