چمکور

چمکور صاحب پنجاب دے بھارتی راج وچ روپ نگر ضلعے دے اک اپ منڈل دا پنڈ اے۔ ایہہ مغلاں اتے گرو گوبند سنگھ وچکار ۔ چمکور دی پہلی لڑائی (پہلا) اتے چمکور دی دوسری لڑائی لئی مشہور اے۔

سرہند نہر دے کنارے تے واقع، چمکور صاحب مورنڈا توں ۱۵ کلومیٹر اتے روپ نگر توں ۱۶ کلومیٹر دور اے|  گرو گوبند سنگھ اتے اوہناں دے دو وڈے بیٹے اتے ۴۰ چیلے کوٹلہ نہنگ خان توں اس تھاں تے آئے سن۔ مغل فوج اوہناں دا پچھا کر رہی سی۔ اوہ باغ وچ آئے سن، جو کہ راجا بدھی چند دا دسیا جاندا اے، جتھے ہن گروولوں قتل گڑھ صاحب اے۔ گرو گوبند سنگھ دے دورے اتے ٹھکانیاں نوں درساؤندے ہوئے کئی ہور گردوارے ہن جیہناں دے ناں تاریصاحب، دمدما صاحب، گڑھی صاحب اتے رنجیتگڑھ صاحب ہن۔

 چمکور صاحب وچ پنج تریخی گردوارے 
 گردوارہ سری گڑھی صاحب
 گردوارہ سری قتل گڑھ صاحب
 گردوارہ سری دمدما صاحب
 گردوارہ سری رنجیتگڑھ صاحب
 گردوارہ سری تاری صاحب

 گردوارہ سری گڑھی صاحب 
ایہہ گردوارہ قلعے دا تھاں دو منزلا مکان ورگا اے جسدی چارے پاسے اک اچی کندھ اے اتے اتر توں صرف اک داخلہ دوار اے، جس نوں گرو گوبند سنگھ جی نے ۷ دسمبر ۱۷۰۵ نوں اسمان لڑائی وچ غیرمستقل گڑھ وجوں ورتیا سی۔

 گردوارہ سری قتل گڑھ صاحب 
گڑھی صاحب دے پچھم وچ واقع ایہہ گردوارہ چمکور صاحب دا مکھ استھان اے۔ ایہہ اس جگہ دی نشانی اے جتھے مغل فوج اتے سکھاں وچکار سبھ توں گہگچ لڑائی ۷ دسمبر ۱۷۰۵ نوں ہوئی سی جس وچ صاحب زادہ، اجیت سنگھ اتے ججھار سنگھ اتے مڈھلے پنج پیاریاں وچوں تن شامل سن۔

 گردوارہ سری رنجیتگڑھ صاحب 
گروولوں رنجیت گڑھ صاحب شہر دے پوربی باہری حصے وکھے واقع اے۔ ۱۷۰۳ وچ جدوں گرو گوبند سنگھ کروکشیتر توں انندپور واپس آ رہے سن، ایہہ اس طرحاں ہویا کہ دو شاہی جرنیل، سید بیگ اتے الپھ خان وی اک فوجی دی لاش لے کے لاہور ول ودھ رہے سن۔ کاہلور دے راجا اجمیر چند، جو اس نال ویر رکھدا سی، نے ایہناں جرنیلاں نوں پیسے دا وعدہ کرکے اس اتے حملہ کرن لئی راغب کیتا۔ موجودہ گردوارہ رنجیتگڑھ والی تھاں اُتے جھڑپ ہو گئی۔ سخت لڑائی لڑی گئی۔ سید بیگ، جدوں اوہ گرو جی دے سامھنے آیا، اوہناں دی نظر نال اینا متاثر ہویا کہ اسنے ترنت پکھ بدل لیا۔ اپنے ساتھی دے وطیرے توں گھبرائے الپھ خان نے دگنے جوش نال حملہ کر دتا، مگر اوہ بھجّ گیا۔ ایہہ ۱۶ ماگھ ۱۷۵۹ بکرمی/۱۵ جنوری ۱۷۰۳ نوں ہویا سی۔ اس حکمت عملی دے تھاں نوں درساؤن لئی گردوارہ رنجیتگڑھ حال ہی وچ بنایا گیا سی۔

 گردوارہ تاڑی صاحب 
ایہہ گردوارہ گردوارہ قتل گڑھ صاحب دے پچھم ول اک نیویں ٹلے اُتے واقع اے۔ تاری صاحب، پنر اساری کیتا جا رہا اے۔ جدوں گرو گوبند سنگھ جی نے ۷-۸ دسمبر ۱۷۰۵ دی رات نوں چمکور وکھے گڑھی چھڈن دا فیصلہ کیتا، تاں تن سکھ، بھائی دئیا سنگھ، بھائی دھرم سنگھ اتے بھائی مان سنگھ وی، اس دے نال باہر آئے۔ ہریک وکھری سمت وچ اگے ودھیا، تاریاں دی حالت ولوں نردیست اکّ سانجھے تھاں تے بعد وچ ملن دی رضا مندی کیتی سی۔ کیونکہ گرو گوبند سنگھ جی بناں اعلان کیتے چھڈنا نہیں چاہندے سن، اسلئی اس ٹلے تے پہنچن تے جتھے ہن گردوارہ تاڑی صاحب اے، اوہناں نے تاڑی وجائی اتے کیہا: “ایہہ ہند دا پیر جا رہا اے! “اوہناں دے تن سکھاں نے وکھ-وکھ تھاواں توں رولا پایا۔ گھیرابندی کرن والے گھبرا گئے اتے گرو گوبند سنگھ جی اتے سکھ جلدی ہی اتھوں نکل گئے۔ ٹلے اُتے واقع گردوارہ اس جگہ نوں درساؤندا اے جتھوں گرو گوبند سنگھ جی نے ہتھاں نال تاڑی مار کے اوہناں دے جان دا اعلان کیتا سی۔

 حوالے 

گٹھ:روپ نگر ضلعے دے شہر اتے قصبے
گٹھ:پنجاب دے پنڈ