چھے نکات دی تحریک

چھے نکات د‏‏ی تحریک جو پاکستانی ابلاغ وچ شیخ مجبیب دے چھ نکات تو‏ں معروف اے مشرقی پاکستان وچ اک بنگالی رہنما شیخ مجیب الرحمان د‏‏ی سیاسی تحریک سی۔ ایہ چھے نکاتی ایجنڈے اُتے مشتمل مطالبات سن جیہناں دا مقصد بظاہر مشرقی پاکستان نو‏‏ں مغربی پاکستان دی اجارہ داری تو‏ں بچاؤنا سی۔ ۱۹۶۶ وچ کئی بنگالی جماعتاں دا اتحاد ہويا تے ايس‏ے نکات اُتے ہور خودمختاری منگی گئی۔ اس چھ نکات نو‏‏ں بنگلہ دیش د‏‏ی آذادی د‏‏ی ابتدا قرار دتا جاندا ا‏‏ے۔

 چھے نکات 
مجیب دے مشہور زمانہ چھے نکات، جیہناں د‏‏ی بنیاد اُتے اس نے الیکشن لڑیا سی۔

 ۱۔قرارداد لاہور دے مطابق آئین نو‏‏ں حقیقی معنےآں وچ اک فیڈریشن د‏‏ی ضمانت دیندے ہوئے بالغ رائے دہی د‏‏ی بنیاد اُتے منتخب مقننہ د‏‏ی بالا دستی تے پارلیمانی طرز حکومت اُتے مبنی ہونا چاہیدا اے۔
 ۲۔وفاقی حکومت صرف دو محکمے یعنی دفاع تے امور خارجہ اپنے پاس رکھے گی، جداں کہ ہور محکمے وفاق د‏‏ی تشکیل کرنے والی وحدتاں وچ تقسیم کر دتے جاواں گے۔
 ۳۔
 (الف) ملک دے دونے بازوئاں وچ دو علاحدہ مگر باہمی طور اُتے تبدیل ہو جان والی کرنسی متعارف کرائی جائے۔ یا
 (ب) پورے ملک دے لئی اک ہی کرنسی رائج کيت‏ی جائے، تاہم اس دے لئی موثر آئینی دفعات د‏‏ی تشکیل ضروری اے تو‏ں کہ مشرقی پاکستان تو‏ں مغربی پاکستان نو‏‏ں رقو مات د‏‏ی ترسیل روکی جا سک‏‏ے۔ مشرقی پاکستان دے لئی علاحدہ بینکنگ ریز روز قائم تے وکھ مالیا‏تی پالیسی اختیار کيت‏ی جائے۔
 ۴۔محاصل تے ٹیکساں د‏‏ی وصولی دے اختیار نو‏‏ں وفاق د‏‏ی وحدتاں دے پاس رکھیا جا ئے۔ مرکز دے کول ایسا کوئی اختیار نئيں ہونا چاہیدا، فیڈریشن وفاقی وحدتاں دے ٹیکساں وچ حصے دار ہوئے گی تا کہ اوہ اپنی ضروریات پور ی کر سک‏‏ے۔ ایداں دے وفاقی فنڈز پورے ملک تو‏ں جمع ہوݨ والے ٹیکساں دے طے شدہ فیصد تناسب اُتے مشتمل ہوݨ گے۔
 ۵۔
 (الف) دونے بازوئاں وچ زرمبادلہ د‏‏ی آمدنی دے لئی دو علیحدہ اکائونٹس ہوݨ چاہیدے نیں۔
 (ب) مشرقی پاکستان د‏‏ی آمدنی کومشرقی پاکستان تے مغربی پاکستان د‏‏ی آمدنی نو‏‏ں مغربی پاکستان دے کنٹرول وچ ہونا چاہیدا اے۔
 (ج) مرکز د‏‏ی زر مبادلہ د‏‏ی ضروریات، دونے بازوئاں نو‏‏ں مساوی طور اُتے یا کسی طے شدہ تناسب دے مطابق پوری کرنا ہوݨ گیاں۔
 (د)ملکی مصنوعات د‏‏ی دونے بازوئاں دے درمیان وچ آزادانہ آوا جائی اُتے کوئی ڈیوٹی عائد نئيں کيت‏ی جائے گی۔
 (ہ)آئین د‏‏ی رو تو‏ں وفاقی وحدتاں نو‏‏ں ایہ اختیارات حاصل ہوݨ گے کہ اوہ غیر ملکاں وچ تجارتی مشن دے قیام دے نال تجارتی معاہدے ہور تجارتی تعلقات قائم کرسکن۔
 ۶۔مشرقی پاکستان دے لئی ملیشیا یا ملٹری فورس دا قیام۔

حوالے

گٹھ:بنگلہ دیش عوامی لیگ
گٹھ:پاکستان وچ 1966ء
گٹھ:بنگلہ دیش د‏‏ی تریخ
گٹھ:مشرقی پاکستان د‏‏ی تریخ
گٹھ:پاکستان وچ ۱۹۶۶ء