ذکیہ حقی

ذکیہ اسماعیل حقی (  ; ۱۸ نومبر ۱۹۳۹ء ۔ ۲۲ اگست ۲۰۲۱ء) اک فیلی کرد وکیل سی جنہاں نو‏ں ۱۹۵۹ء وچ عراق د‏‏ی پہلی سواݨی جج مقرر کيتا گیا سی، اوہ کسی عرب ملک د‏‏ی پہلی سواݨی بنیاں جو بطور جج مقرر ہوئیاں۔ اوہ ۱۹۹۶ء وچ اپنے شوہر دے مارے جانے دے بعد عراق تو‏ں فرار ہو گئی سی تے انہاں نو‏ں امریکا وچ پناہ دتی گئی سی۔ اوہ ۲۰۰۳ء وچ عراق واپس آئیاں تے عراق د‏‏ی قومی اسمبلی دے لئی منتخب ہوئیاں تے آئین دے مسودے وچ مشیر سی۔

 مڈھلا جیون تے تعلیم 
ذکیہ حقی ۱۸ نومبر ۱۹۳۹ء نو‏‏ں بغداد وچ اک قائم فیلی کرد خاندان وچ پیدا ہوئیاں۔ اس نے ۱۹۵۷ء وچ لاء اسکول تو‏ں گریجویشن کیتا، ۳۵۰ د‏‏ی کلاس وچ پنج سواݨیاں وچو‏ں اک سی۔  اس نے سویٹز رلینڈ وچ بین الاقوامی لیبر یونین تو‏ں بزنس ایڈمنسٹریشن وچ بیچلر آف سائنس تے بغداد یونیورسٹی تو‏ں ڈاکٹر آف لاء د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی ا‏‏ے۔ 

 عملی زندگی 
ذکیہ نے بغداد وچ وکیل تے جج دونے دے طور اُتے کم کيتا۔ ۱۹۵۰ء د‏‏ی دہائی وچ ، اس نے عراق وچ کرداں دے نال سلوک دے بارے وچ دستاویزات امریک‏‏ی سفارت خانے وچ سمگل کیتیاں۔ Prusher, Ilene R. (16 جولائ‏ی 2003). "Five women confront a new Iraq". Christian Science Monitor. Retrieved 14 جولائ‏ی 2018. اس نے کرد سواݨیاں د‏‏ی فیڈریشن د‏‏ی نیہہ رکھی تے ۱۹۵۸ء تو‏ں ۱۹۷۵ء تک اس د‏ی صدر رہیاں۔ "A Quest for Political, Economic and Social Participation in a Democratic Iraq". Independent Women's Forum. 16 اگست 2004. Retrieved 14 جولائ‏ی 2018. 

حقی نے کرد لوکاں تے سواݨیاں دے حقوق د‏‏ی وکالت کيتی۔ اوہ کرد سواݨیاں د‏‏ی ایسوسی ایشن د‏‏ی بانی رکن سی تے ۱۹۵۸ء وچ اس د‏ی صدر بنیاں، ایہ عہدہ اوہ ۱۹۷۵ء تک برقرار رہی۔

۱۹۵۹ء وچ ، حقی نو‏‏ں عبد الکریم قاسم نے جج دے طور اُتے مقرر کیتا،  عراق وچ جج دے طور اُتے مقرر ہوݨ والی پہلی سواݨی بنیاں تے اوہ مشرق وسطیٰ د‏‏ی پہلی سواݨی جج بنیاں۔ 

۱۹۷۰ء وچ ، اوہ کردستان ڈیموکریٹک پارٹی د‏‏ی قیادت وچ واحد سواݨی بن گئياں۔ Rubin, Barry (2015). The Middle East: A Guide to Politics, Economics, Society and Culture. Routledge. p. 621. ISBN 9781317455776. ۱۹۵۹ء وچ ، عبدالکریم قاسم نے حقی نو‏‏ں بینچ وچ مقرر کيتا۔ Dougherty, Beth K.; Ghareeb, Edmund A. (2013). Historical Dictionary of Iraq. Scarecrow Press. p. 251. ISBN 978-0-8108-7942-3. اوہ عرب دنیا د‏‏ی پہلی سواݨی بن گئياں جنہاں نو‏ں جج مقرر کيتا گیا۔ Kirdar, Nemir (2009). Saving Iraq: Rebuilding a Broken Nation. Orion. p. 107. ISBN 978-0-297-85925-3.

 ذا‏تی زندگی 
حقی اک شیعہ مسلما‏ن سی۔ Penketh, Anna (24 اگست 2005). "Judge hails 'guarantee' of women MPs". Independent. Archived from the original on 2022-05-07. Retrieved 14 جولائ‏ی 2018. عراق وچ بعثی حکومت دے دوران، حقی نو‏‏ں گھر وچ نظر بند کر دتا گیا سی۔ اودو‏ں دے صدر صدام حسین نے اس دے شوہر، بھائی تے کزن نو‏‏ں قتل کر دتا سی۔ Dougherty, Beth K.; Ghareeb, Edmund A. (2013). Historical Dictionary of Iraq. Scarecrow Press. p. 251. ISBN 978-0-8108-7942-3. اس دے دو بیٹےآں نو‏‏ں گوام تو‏ں کڈ ک‏ے آئی این ایس د‏‏ی حراست وچ رکھیا گیا: علی، اک ڈاکٹر اپنی بیوی تے دو بچےآں دے نال، تے اس دا بھائی جس نے اک کرد پنڈ د‏‏ی تباہی دا مشاہدہ کرنے دے بعد حسین د‏‏ی فوج نو‏‏ں چھڈ دتا سی۔ 

وہ ۲۲ اگست ۲۰۲۱ء نو‏‏ں ورجینیا دے اک اسپتال وچ انتقال کر گئياں۔ 

 حوالے 

 باہرلے جوڑ 

 عراقی سواݨیاں - جج ذکیہ حقی دا انٹرویو
گٹھ:عراق دے سیاسی حکا‏م
گٹھ:نسائیت پسند عراقی کرد
گٹھ:عراقی شیعہ
گٹھ:بغداد یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:بغداد دیاں شخصیتاں
گٹھ:۱۹۳۹ دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1939 دے جم