بوند اور سمندر

بوند اور سمندر   بھارتی دے اگھے ناول کار امرتلال ناگر دا ۱۹۵۶ دا ہندی ناول اے۔ ایہہ ناول لکھاری دے جدی شہر لکھنؤ دے مڈل کلاس  باشندیاں دا فنی چترن پیش کردا اے۔   

 جان-پچھان 
بوند اور سمندر نوں اس دے سائز اتے موضوع پکھوں امرتلال ناگر دا مہان ناول منیا جاندا اے۔ Dr. Ram Vilas Sharma's review of 'Bund and Samudra', a modern Hindi novel, Editor- Bhishma Sahni and others, Rajkamal Publications, New Delhi, First Edition-1980, page-178. ایہہ پہلی وار ۱۹۵۶ وچ کتاب محل، الہٰ آباد ولوں شائع کیتا گیا سی، اتے راجکمل اشاعتاں، نویں دلی نے پیپربیک وچ ۱۹۹۸ وچ دوبارہ شائع کیتا ۔ Boond Aur Samudr, Amrutlal Nagar, Rajkamal Publications, New Delhi, Paperback Edition-1998, p-4.

 تھیم 
بوند اور سمندر  وچ 'بوند' انسان دی اتے 'سمندر' سماج دا لکھائک اے۔  اک ہور طریقے نال اس نام دا پرتیکواد سارتھک سدھ ہندا اے۔ لکھاری نے اس ناول وچ کہانی کھیتر لئی لکھنؤ دی چون کیتی اے اتے خاص کرکے چوک والیاں گلیاں۔ Boond Aur Samudr, Amrutlal Nagar, Rajkamal Publications, New Delhi, Paperback Edition-1998, p.5 (Role). اکّ محلے دی تصویر وچ لکھاری نے بھارتی سماج دے کئی روپ دکھائے ہن۔ اس طرحاں ‘بوند’  راہیں ‘سمندر’ دکھاؤن دا یتن کیتا گیا اے۔ اس ناول وچ انسان اتے سماج دے آپسی تعقات نوں مکمل روپ وچ کھوج کیتی  گئی اے۔

اس ناول وچلا سماج دیس دی آزادی توں ترنت بعد دا اے۔ ناگر نے لکھنؤ دے اکّ محلہ چوک `تے مرتکز کیتا اے۔  کہانی وچ مکھ کردار نبھاؤن والے پاتر ہن- سجن، وینکنیا، مہیپال اتے نگین چند جین عرف کرنل۔ اکّ سجن کلاکار اے، اکّ چترکار اے۔ وینکنیا اکّ سرگرم چیتن مٹیار اے جو آزاد اچھا دی گھسی پٹی خیال دا خلاف کردی اے۔ مہیپال سماج واد دا ڈھونگ کرن والا اکّ نشکریا لکھاری اے اتے نگینچند جین عرف کرنل، اکّ وپاری ہون دے باو جود، اکّ سرگرم ورکر اے جو دبے-کچلے لوکاں دی مدد کرن لئی تیار رہندا اے۔ اس سبھ دے نال-نال پراتنتا، اندھ-یعقین اتے اتِ دی تیکھنتا دے نال-نال خالص رحم اتے بے روک جائز حمایت دا شاندار پاتر ناول دا دھرا بن جاندا اے۔ Dr. Ramvilas Sharma's review of 'Boond Aur Samudr', a modern Hindi novel, Editor- Bhishma Sahni and others, Rajkamal Publications, New Delhi, 1st edition-1980, pages-179182-184. سجن سیٹھ کنومل دا اکّ امیر پروار دا پوتا اے۔ اٹھ سو روپئے مہینے دے کرائے دی آمدن اس دی کلاکاری لئی سرکھیا کوچ وانگ اے۔ Amritlal Nagar: Personality and Creation-World, Madhuresh, Sahitya Bhandar, Chaachand Road, Allahabad, ed.-2016, p.54. اس توں علاوہ بہت ساری جائیداد  اے، کار، بنگلا اتے نوکراں دی پوری فوج اے۔ پھر وی ایشو-آرام دے کجھ دبے-کچلے سنسکاراں دے باو جود، اوہ لگزری توں پرے کم کردا اے اتے چونک وچ اک کمرہ کرائے 'تے لیندا اے، علاقے دے جیون دا مطالعہ کرکے اپنی کلا نوں اک نواں آیام دین دی اچھا رکھدا اے۔ اوہ  تائی دے رابطہ وچ آؤن توں بعد اسدی محل وچ چلا جاندا اے۔ شروعاتی خلاف دے باو جود تائی سجن نوں جوائی اتے وینکنیا نوں نونھ سمجھدی اے۔ Boond Aur Samudr, Amrutlal Nagar, Rajkamal Publications, New Delhi, Paperback Edition-1998, p.-388-89. ورثے وچ ملے جگیرو سنسکاراں دے باو جود، سجن وینکنیا دے رابطہ وچ آ کے اپنے آپ نوں مڑ اساردا اے اتے سماجی ترقی اتے تبدیلی وچ یوگدان پاؤندا اے۔ وینکنیا نال رابطہ ہون کارن ہولی-ہولی اس وچ کئی بدلاء آؤندے ہن۔ وینکنیا نال اسدا انترجاتی ویاہ ہویا سی اتے وچاراں دے نال-نال واقعے کارن اوہ عورت دی قسمت اتے انسانی یعقین دے گمبھیر سوالاں تک پہنچدا اے۔

 حوالے 

گٹھ:ہندی ناول
گٹھ:ناول