باوریا قبیلہ

اتہاس 
باوریا قبیلہ دے لوک اپنے-آپ نوں مہارانا پرتاپ دے وارث کہندے ہن | اسے سماج دے وڈے-وڈیرے رانا سانگا، مہارانا پرتاپ، جیمل فتاح، دلا بھٹی آدی نے مغلاں اتے انگریز حکومت نال لوہا لیا | مہارانا پرتاپ دی موت توں بعد وی ایہناں نے این نہ منی تے جنگلاں وچ رہِ کے وی پہلاں مغل تے پھر برطانوی حکومت خلاف لڑدے رہے |
 جرائم پیشہ 
انگریز حکومت نے باوریا قبیلے دیاں سرگرمیاں نوں ویکھ 1871 ء وچ کالے قانون دی ورتوں کردیاں ایہناں نوں جرائم پیشہ فرقہ قرار دتا سی | دیس آزاد ہون اتے بھارت سرکار نے 31 اگست 1952 نوں باوریا قبیلے نوں جرائم پیشہ ایکٹ توں مکتی دوائی | اسے کر کے باوریا قبیلہ 31 اگست نوں آزادی دن وجوں مناؤندا اے |
 رہائس 
باوریا قبیلہ اکلے پنجاب وچ ہی نہیں، سگوں سمچے بھارت اندر وسیا ہویا اے، جس دی 2 کروڑ دے قریب آبادی اےhttp://punjabinews.ihues.com/جنگننا-’چ-ایس-ٹی-کالم-پاؤن-س/ | اسارو سماج دی سرجنا لئی باوریا قبیلے وچ جتھے دھی-دھیانی دی پوجا کیتی جاندی اے۔
 ویاہ دیاں رسماں 
لڑکی دے ویاہ ویلے آؤن والی برات دا گروہ خرچ جتھے لڑکے پروار ولوں اٹھایا جاندا اے، اتھے لڑکی دی ماں نوں وی دوواں پریواراں دی ملنی ویلے سونے دی موہر پائی جاندی اے، جس نوں باوریا سماج 'ڈھکا کرنا' کہندے ہن |
باوریا قبیلے وچ لڑکے دے ویاہ ویلے برات جان توں اکّ دن پہلاں شام نوں رشتے دار اتے سجن-متر مالی تعاون دیندے ہوئے جتھے نؤندے دی رسم کرن ویلے نغد راشیاں دیندے ہن، اتھے لڑکی دا ویاہ کرن ویلے اکت پروار نوں دگنا نیوندا موڑیا جاندا اے | لڑکی دے ویاہ والے دن شام نوں گروہ رشتے دار اتے قبیلے دے لوک بھانڈے، کپڑے آدی گھریلو ورتوں والا سمان وی اکت پروار نوں دے کے ہر طرحاں دی مدد کرن وچ ودھ-چڑھ کے یوگدان پاؤندے ہن، جس نوں باوریا قبیلے ولوں 'کھٹّ لینا' دا ناں دتا گیا اے | قبیلے اندر جتھے اکّ توں ودھ مرد ویاہ کر کے عورتاں نہیں رکھ سکدا، اتھے لڑکی دے گھروں داج-داج لینا قبیلے وچ پاپ سمجھیا جاندا اے | دھیاں نوں لکشمی سمجھ کے پوجا کیتی جاندی اے تے گھر اندر کسے قسم دا دکھ ہون اتے 7 دھیاں نوں دھیانیاں کھوائیاں جاندیاں ہن | اتھے ہی بس نہیں، قبیلے دیاں عورتاں وی بوجھ بنن دی بجائے سگوں مرداں دے موڈھے نال موڈھا جوڑ کے کمائی کردیاں ہوئیاں کھیتاں وچ کم کرن توں علاوہ پسوں پالن، پٹھے لیاؤن تے ددھ ویچن دے کم کر کے اپنے پروار دے گزارے لئی اہم کردار ادا کردیاں ہن |
 ترقی اتے سکھیاں 
کسے زمانے وچ باوریا قبیلہ ان پڑھتا وجوں جانیا جاندا سی، پر اج قبیلے دے بچیاں نوں پہل دے بنیاد اتے اچّ سکھیا مہیا کرواؤن لئی گروہ پروار یتنشیل رہندے ہن | باوریا قبیلے نوں بندے حق دواؤن اتے تعلیمی تے سرکاری نوکریاں ویلے راکھوینکرن والے لابھ دواؤن لئی سماج دے سرکڈھّ آگوآں ولوں 'اکھل بھارتی سمست باوریا سماج تنظیم' ناں ہیٹھ جتھےبندی گٹھتhttp://beta.ajitjalandhar.com/news/20130320/19/83095.cms#83095|باوریا سماج دی صوبہ پدھری بیٹھک کیتی گئی اے۔

گٹھ:بھارتی قبیلے
گٹھ:قوم قبیلے