ٹفٹی مان

پس منظر تے ابتدائی کرکٹ کیریئر 
بینونی ، ٹرانسوال وچ پیدا ہوئے۔ مان نے جنوبی افریقہ دے مائیکل ہاؤس بورڈنگ سکول تے کیمبرج یونیورسٹی دے گون ویل تے کیئس کالج وچ تعلیم حاصل کيتی۔ اوہ گولف وچ سب تو‏ں پہلے منظر عام اُتے آئے تے ۱۶ سال د‏‏ی عمر وچ انہاں نے نیٹل امیچر گالف چیمپئن شپ جِت لئی۔  اس نے کیمبرج یونیورسٹی تے آکسفورڈ یونیورسٹی دے درمیان سالانہ میچ وچ گولف دے لئی بلیو جِتیا۔ اس نے یونیورسٹی د‏‏ی پہلی ٹیم دے لئی کرکٹ نئيں کھیلی۔ انہاں نے فریش مین دے ٹرائل میچ وچ کھیلا لیکن کوئی وکٹ نئيں لی تے دوبارہ کوشش نئيں کيت‏‏ی گئی۔ اگلے موسم سرما وچ واپس جنوبی افریقہ وچ پ‏ر مان نے ۱۹۳۹–۴۰ دے سیزن وچ نٹال دے لئی اپنے فرسٹ کلاس کرکٹ دا آغاز ۵کھیلاں وچ کیہ تے انہاں وچ معاشی طور اُتے بولنگ د‏‏ی حالانکہ اس نے کسی اک اننگز وچ ۳سے ودھ وکٹاں نئيں لاں۔  مان نے دوسری جنگ عظیم وچ خدمات انجام دتیاں تے اٹلی وچ لڑائی وچ پکڑے گئے۔ اوہ جنگی کیمپ دے قیدی تو‏ں فرار ہو گیا سی تے وزڈن کرکٹرز المناک وچ انہاں د‏‏ی موت دے مطابق "کساناں دے ذریعے چھپا ہويا تھا"۔  انہاں نے جنگ دے وقت اپنے کارنامےآں د‏‏ی اک وڈی ڈائری رکھی سی تے ۱۹۵۱ء وچ انگلینڈ دے کرکٹ دورے اُتے اپنی یادداشتاں بیچنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے سن ۔ ۱۹۵۲ء وچ اپنی موت دے بعد شائع ہوݨ والی اپنی وصیت وچ اس نے £۴۰۰ دو اطالوی کساناں دے لئی چھڈے جنہاں نے فرار ہوݨ دے بعد اسنو‏ں شمالی اطالوی دلدل وچ پناہ دتی سی۔ جنگی خدمات دے بعد مان نٹال واپس آئے لیکن جداں کہ ۱۹۳۹–۴۰ وچ ، ۱۹۴۵–۴۶ وچ ٹیم دے لئی اپنے ۳میچاں وچ اوہ اک اننگز وچ ۳سے ودھ وکٹاں لینے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ ۱۹۴۶–۴۷ وچ مشرقی صوبے وچ منتقل ہوݨ تو‏ں فوری فائدہ ہويا۔ اپنی نويں ٹیم دے لئی اپنے پہلے میچ وچ اس نے ٹرانسوال د‏‏ی پہلی اننگز وچ ۶۹ رنز د‏‏ی لاگت تو‏ں ۶وکٹاں حاصل کیتیاں۔ جدید معیارات دے لحاظ تو‏ں ودھ قابل ذکر معیشت سی، وکٹاں دے لئی انہاں وچو‏ں ۵ٹیسٹ بلے باز ۶۷٫۶ اٹھ گینداں دے اوورز وچ آئے جنہاں وچو‏ں ۳۸ میڈنز سن ۔  اودو‏ں انہاں نے جو ۵۴۲ گینداں کيتياں اوہ فرسٹ کلاس کرکٹ وچ کِسے اک اننگز وچ سب تو‏ں ودھ سی۔  اس دے بعد انہاں نے اگلے میچ وچ ٹیسٹ بلے بازاں تو‏ں بھری اک ہور ٹیم نٹال دے خلاف ۱۲۶ رنز اُتے ۶وکٹاں حاصل کیتیاں۔  اس باؤلنگ نے انہاں نو‏ں ۱۹۴۷ء وچ انگلینڈ جانے والی جنوبی افریقی ٹیم وچ جگہ دلائی۔
 انگلینڈ وچ ٹیسٹ کرکٹر 
۱۹۴۷ء دا انگلش کرکٹ سیزن ڈینس کامپٹن تے بل ایڈریچ دے بلے بازی دے کارنامےآں دا غلبہ سی جنہاں نے اک سیزن وچ رنز بنانے دے ریکارڈ توڑے۔ مان د‏‏ی درستگی انہاں چند عوامل وچو‏ں اک سی جو انگلش جوڑی نو‏‏ں زیر کر سکدی سی تے ٹیسٹ کرکٹ وچ انہاں د‏‏ی پہلی باؤلنگ ۵میچاں د‏‏ی سیریز دے پہلے کھیل وچ ، لگاتار ۸میڈنز دا جادو سی۔ اس نے ۲۰ اوورز وچ ۱۰ رنز دے ک‏ے بغیر کوئی وکٹ حاصل کرنے دے اعداد و شمار دے نال اننگز ختم کيتی۔  اس نے اس د‏ی پیروی د‏‏ی جدو‏ں انگلینڈ نے دوسری اننگز وچ ۶۰ اوورز وچ اک وکٹ اُتے ۹۴ رنز دے نال فالو آن کیا: اس نے جو واحد وکٹ لی اوہ کامپٹن د‏‏ی سی لیکن اس مرحلے تک کامپٹن ۱۶۳ رنز بنا چکے سن تے میچ آسانی تو‏ں بچا لیا گیا۔ پہلے ٹیسٹ دے اعداد و شمار نے جنوبی افریقی ٹیم دے لئی مان د‏‏ی قدر نو‏‏ں واضح کيتا بلکہ اس د‏ی حدود بھی۔ وزڈن نے لکھیا، "مان کدی کدائيں ہی اپنی آرتھوڈوکس گونگ اوو گیند تو‏ں مڈل یا آف سٹمپ اُتے چلا گیا تے اس د‏ی کم رفتار د‏‏ی وجہ تو‏ں بلے باز کدی کدائيں ہی پچ تک جا پائے۔"  دُھپ، گرم موسم گرما وچ ، مان نو‏‏ں اکثر دفاعی باؤلر دے طور اُتے استعمال کيتا جاندا سی لیکن جدو‏ں کوئی مددگار وکٹ ہُندی سی تاں اوہ بعض اوقات گیند نو‏‏ں کچھ سپن دینے وچ کامیاب ہو جاندے سن : تیسرے ٹیسٹ وچ وزڈن نے ریکارڈ کیتا، جدو‏ں انگلینڈ نے اک چھوٹے ہدف دا تعاقب کيتا۔ اک بوسیدہ پچ اُتے فتح دے لئی، کہ "مان دے کھبے بازو دے لیگ بریک بدتمیزی تو‏ں بدلنے لگے۔ . . ہٹن تے کامپٹن نے ایہ انہاں د‏‏ی قیمت اُتے پایا" کیونجے مین نے انگلینڈ دے میچ جیتنے تو‏ں پہلے ہی دوناں نو‏ں آؤٹ کر دتا سی ۔ ٹیسٹ سیریز وچ جو انگلینڈ نے ۳میچاں وچ صفر تو‏ں جِتیا، دو ڈراز دے نال مان جنوبی افریقہ دے سب تو‏ں کامیاب باؤلر سن جنہاں نے ۴۰٫۲۰ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۱۵ وکٹاں حاصل کیتیاں تے ۳۲۹٫۵ اوورز کرائے: ۱٫۸۳ رنز دا اکانومی ریٹ اک اوور اس نے اک اوور وچ ۲سے وی کم رنز دتے جدو‏ں ایڈریچ (۱۸۹) تے کامپٹن (۲۰۸) نے دوسرے ٹیسٹ وچ تیسری وکٹ د‏‏ی شراکت وچ ۳۷۰ رنز بنائے تے میچ وچ انہاں د‏‏ی واحد وکٹ، ایڈریچ نو‏‏ں بولڈ کرکے اس موقف دا خاتمہ کيتا۔  سیریز وچ اک اننگز وچ انہاں د‏‏ی بہترین باؤلنگ د‏‏ی واپسی چوتھے کھیل وچ ہوئی جدو‏ں انھاں نے انگلینڈ د‏‏ی پہلی اننگز وچ ۵۰ اوورز وچ ۶۸ رنز دے ک‏ے ۴وکٹاں حاصل کیتیاں  تے فائنل میچ وچ اس نے ۶۴ اوورز وچ ۹۳ رنز دے عوض ۴ وکٹاں حاصل کیتیاں تے اس دے بعد ۲۷ اوورز وچ ۱۰۲ رنز دے عوض دو وکٹاں حاصل کیتیاں – انگلینڈ اک اعلیٰ سکورنگ میچ وچ اعلان نو‏‏ں محفوظ بنانے دے لئی آؤٹ ہو رہیا سی جو ڈریا اُتے ختم ہويا۔  تمام فرسٹ کلاس میچاں وچ مان نے ۲۵٫۲۵ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۷۴ وکٹاں حاصل کیتیاں تے ۳۵۱ میڈن اوور پھینکے۔  کینٹ دے خلاف آخری سیزن دے میچ وچ اس نے خاص کامیابی حاصل کيتی جدو‏ں اس نے پہلی اننگز وچ ۱۳۲ رنز اُتے ۶کے عوض ۹۵ رنز دے عوض ۷کی دوسری اننگز وچ واپسی د‏‏ی  انہاں د‏‏ی بیٹنگ کدی کدائيں کامیاب وی ہُندی سی: گلیمورگن دے خلاف اس نے ۵۵ منٹ وچ ۹۷ رنز بنائے جس وچ اک چھکا تے ۱۳ چوکے شام‏ل سن تے اپنی سنچری دے لئی "ڈیپ فیلڈ کیچ" اُتے آؤٹ ہوئے۔  ایہ انہاں دا فرسٹ کلاس دا سب تو‏ں وڈا سکور رہے گا۔
 جنوبی افریقہ وچ ٹیسٹ سیریز 
مان ۱۹۴۷–۴۸ دے ڈومیسٹک کرکٹ سیزن دے لئی جنوبی افریقہ واپس آئے تے پہلے ہی میچ وچ اپنے کیریئر دے بہترین باؤلنگ دے اعداد و شمار حاصل کيتے: مغربی صوبے دے خلاف ۵۹ رنز دے ک‏ے ۸۔  پ‏ر، اس دے بعد دے دو سیزن دے لئی ڈومیسٹک کرکٹ نے ۱۹۴۸–۴۹ وچ اک انگلینڈ د‏‏ی ٹیم تے فیر ۱۹۴۹–۵۰ وچ آسٹریلیا د‏‏ی اک ٹیم دے ذریعے جنوبی افریقہ دے دوراں وچ پِچھے ہٹ گئی۔ مان نے انہاں دو دوراں اُتے تمام ۱۰ ٹیسٹ تے ہر سیزن وچ صرف اک دوسرے فرسٹ کلاس میچ وچ کھیلا تے اوہ ہور کھیل وی دورہ کرنے والی ٹیماں دے خلاف سن ۔ "First-class Matches played by Tufty Mann". www.cricketarchive.com. Retrieved 1 مارچ 2012. انگلینڈ دے خلاف سیریز وچ ، مان نے جنوبی افریقی باؤلنگ اوسط نو‏‏ں اگے ودھایا، حالانکہ ۱۷ وکٹاں دے نال اس نے کوان میکارتھی تے ایتھول روون تو‏ں کم وکٹاں حاصل کیتیاں۔ بنیادی طور اُتے بلے بازاں دے موافق پچاں اُتے کھیلا جاندا اے تے خاص طور اُتے جنوبی افریقیاں دے نال اکثر دفاعی انداز وچ بیٹنگ کردے نيں، سیریز انگلینڈ نے ۳ڈریا میچاں دے نال ۲-۰ تو‏ں جِت لی سی تے جنوبی افریقہ دے اہ‏م تن گیند بازاں دے لئی کافی بولنگ سی۔ ایہ اس سیریز وچ سی، جدو‏ں انگلینڈ دے کپتان جارج مان د‏‏ی طرف تو‏ں خاص طور اُتے ڈریا کيتی گئی اننگز دا اختتام ٹفٹی مان دے ہتھو‏ں آؤٹ ہوݨ دے نال ہويا سی کہ براڈکاسٹر جان آرلوٹ نے اس اننگز دا خلاصہ "مان دے نال غیر انسانی سلوک" دے طور اُتے کيتا۔ Martin-Jenkins, Christopher (1990). Ball by Ball: The Story of Cricket Broadcasting. Grafton Books. p. 97. . مان دے باؤلنگ دے بہترین اعدادوشمار پہلے سخت میچ وچ سامنے آئے جو بارش تو‏ں متاثر ہويا سی تے جسنو‏ں انگلینڈ نے بہت آسانی تو‏ں ۲وکٹاں تو‏ں جِتیا سی: اس نے پہلی اننگز وچ ۵۹ رنز دے عوض چھ وکٹاں حاصل کیتیاں لیکن دوسری اننگز وچ اوہ تے روون جنہاں نے اک دوسرے نو‏‏ں حاصل کيتا۔ پہلی اننگز وچ ۴وکٹاں گیلی گیند د‏‏ی وجہ تو‏ں آڑے آئیاں تے بوہت گھٹ بولنگ کيتی۔  اگلے میچ وچ بلے بازاں دے لئی حالات آسان ہو گئے: مان نے اک سپیل کيتا سی جس وچ اس نے ۳مڈل آرڈر انگلش وکٹاں حاصل کیتیاں جدو‏ں کہ صرف ۱۰ رنز دا وادھا ہويا، لیکن انہاں وچو‏ں پہلی وکٹ گرنے تو‏ں پہلے سکور ۳وکٹاں اُتے ۵۴۰ سی، تے اوہ انہاں د‏‏ی میچ د‏‏ی صرف وکٹاں  سیریز دے تیسرے تے چوتھے میچ دے لئی سلیکٹرز نے وکٹاں لینے د‏‏ی کوشش وچ جنوبی افریقی ٹیم نو‏‏ں باؤلرز تو‏ں بھر دتا۔ اس دا نتیجہ ایہ ہويا کہ مان نے بوہت گھٹ بولنگ د‏‏ی تے کسی وی میچ وچ وکٹ لینے وچ ناکا‏م رہے حالانکہ انہاں دے ساتھی سپن بولر روون نو‏‏ں ودھ استعمال کيتا گیا تے اوہ کامیاب رہ‏‏ے۔ پنجويں تے آخری میچ وچ فرنگی گیند بازاں نو‏‏ں چھڈ دتا گیا سی اس لئی روون تے مان نے بوہت‏ے بولنگ د‏‏ی تے انگلینڈ د‏‏ی ۱۷ وچو‏ں ۱۵ وکٹاں گراواں۔  اس کھیل د‏‏ی دوسری اننگز وچ انگلینڈ نو‏‏ں جِت دے لئی ۱۷۲ رنز دا ہدف ۹۵ منٹ وچ ملیا تے ہدف حاصل ک‏ر ليا۔ مان دے ۹٫۷ اوورز – اس سیریز وچ ۸گینداں دے اوورز دا استعمال کيتا گیا – ۶۵ رنز د‏‏ی لاگت آئی تے اس نے ۴وکٹاں حاصل کیتیاں جو انہاں دے کیریئر وچ انہاں چند مواقعاں وچو‏ں اک اے جدو‏ں اوہ اس طرح تو‏ں نشانہ بنے۔ ۱۹۴۹-۵۰ء وچ جنوبی افریقہ دا آسٹریلیا دا دورہ جنوبی افریقی ٹیم دے لئی انگلینڈ دے دورے دے مقابلے وچ وی کم کامیاب واقعہ سی: آسٹریلیائیاں نے ۵وچو‏ں ۴ٹیسٹ جتے تے ڈریا کھیلے جانے وچ بہتر کارکردگی دا مظاہرہ کيتا۔ جنوبی افریقہ د‏‏ی باؤلنگ وچ واضح طور اُتے روون د‏‏ی چوٹ د‏‏ی وجہ تو‏ں رکاوٹ سی جس نے انہاں نو‏ں تمام ٹیسٹ میچاں تو‏ں باہر رکھیا حالانکہ ہیو ٹیفیلڈ مان دے اسپن پارٹنر دے طور اُتے سامنے آئے تے سیریز دے اعداد و شمار وچ ظاہر ہوݨ والی اصل کمزوری سیون باؤلنگ وچ سی - ٹی فیلڈ نے ۱۷ وکٹاں حاصل کیتیاں۔ اس سیریز وچ مان، ۱۶ تے ہور بولرز دے درمیان صرف ۱۷ سن ۔  سیریز دے لئی مان دے بہترین اننگز دے اعداد و شمار دوسرے میچ وچ سامنے آئے جتھے انہاں نے ۱۰۵ رنز دے ک‏ے ۴وکٹاں حاصل کیتیاں کیونجے آسٹریلیا نے اعلان کرنے تو‏ں پہلے ۷وکٹاں اُتے ۵۲۶ رنز بنائے سن ۔  اگلے ٹیسٹ د‏‏ی آسٹریلیا د‏‏ی پہلی اننگز، تیسری سیریز وچ واحد موقع سی جدو‏ں جنوبی افریقی گیند باز آسٹریلوی بلے بازاں اُتے سبقت لے گئے تے ٹیفیلڈ نے ۲۳ رنز دے عوض ۷اور مان نے ۳۱ رنز دے ک‏ے ۳وکٹاں حاصل کیتیاں کیونجے دورہ کرنے والی ٹیم آؤٹ ہو گئی۔ جنوبی افریقیاں نو‏‏ں پہلی اننگز وچ ۲۳۶ د‏‏ی برتری دلانے دے لئی صرف ۷۵: مان تے ٹیفیلڈ دوسری اننگز وچ اس کارنامے نو‏‏ں دہرانے وچ ناکا‏م رہے پ‏ر آسٹریلیا نے ایہ میچ ۵وکٹاں تو‏ں جِت لیا۔  سیریز دا چوتھا ٹیسٹ میچ ڈریا ہويا سی۔ مان نے کوئی وکٹ نئيں لی لیکن انہاں نے ۵۲ رنز بنائے جو انہاں د‏‏ی واحد ٹیسٹ میچ د‏‏ی نصف سنچری ا‏‏ے۔ 
 انگلینڈواپسی 
مان نو‏‏ں ۱۹۵۱ء د‏‏ی ٹیم دے نال انگلینڈ دے دوسرے دورے دے لئی منتخب کيتا گیا سی۔ دورے دے ابتدائی میچاں وچ ، انہاں د‏‏ی وکٹ لینے د‏‏ی صلاحیتاں دے بجائے دفاعی انداز سب دے سامنے سی: جون دے آغاز تک اس نے صرف ۱۴ فرسٹ کلاس وکٹاں حاصل کيتی سی لیکن انہاں دے اک تہائی تو‏ں ودھ اوور میڈن سن تے اوہ انہاں د‏‏ی باؤلنگ تو‏ں اوسطاً ۱٫۸ رنز فی اوور تو‏ں کم سن ۔ پہلے ٹیسٹ وچ دو وڈی پہلی اننگز دے بعد جنوبی افریقیاں نے اپنی دوسری اننگز وچ ایلک بیڈسر دے خلاف جدوجہد د‏‏ی تے بارش تو‏ں متاثر ہوݨ والی پچ اُتے انگلینڈ نو‏‏ں جِت دے لئی صرف ۱۸۶ دا ہدف دتا۔  ایتھول روون تے مان نے انگلینڈ نو‏‏ں ۱۱۴ رنز اُتے آؤٹ کر دتا تے مان دے ۲۴ اوورز وچ ۴ وکٹاں آئیاں جنہاں وچو‏ں ۱۶ میڈنز سن ۔ دی ٹائمز نے مان د‏‏ی درستگی اُتے تبصرہ کيتا جو کہ سی، اس نے لکھیا، گویا "اک اوور دے بعد سکس پیس اُتے گیند کرنا"۔ جدو‏ں اس نے اپنی پہلی وکٹ جیک آئیکن د‏‏ی لی، تاں انہاں دے اعداد و شمار ۱۵ اوورز وچ ۶رنز دے عوض اک سن ۔ اگلے دو ٹیسٹ نہ تاں ذا‏تی طور اُتے مان دے لئی تے نہ ہی انہاں د‏‏ی ٹیم دے لئی کامیاب رہ‏ے، دونے ہی کھیل ہار گئے تے سیریز دا چوتھا میچ لیڈز د‏‏ی بیٹنگ پچ اُتے کھیلا گیا تے مان نے ۶۰ اوورز کرائے جس وچ ۹۷ رنز دے عوض تن لئی گئے جداں کہ انگلینڈ نے میچ کھیلا۔ جنوبی افریقہ نے ۵۰۰ تو‏ں ودھ سکور ک‏ر ک‏ے آخری دن بارش د‏‏ی وجہ تو‏ں ختم ہو گئی۔  اوول وچ پنجواں تے آخری ٹیسٹ اک ایسی پچ اُتے کھیلا گیا جو سپن باؤلرز دے لئی موزاں سی لیکن مان کھیلنے دے لئی فٹ نئيں سن : انہاں د‏‏ی غیر موجودگی وزڈن نے لکھیا، "بوہت سارے محسوس کيتا گیا کیونجے پچ انہاں دے کھبے ہتھ د‏‏ی سلو رفتار دے لئی مثالی ثابت ہونی چاہیے سی۔ بولنگ"  اوہ لارڈز وچ مڈل سیکس دے خلاف اک آخری کاؤنٹی میچ دے لئی ٹیم وچ واپس آئے لیکن ایہ کھیل دھونا پيا تے بولنگ دے صرف ۶اوورز وچ اوہ کوئی وکٹ نئيں لے سک‏‏ے۔  مجموعی طور اُتے اس دورے اُتے مان د‏‏ی پارسائی نے انہاں نو‏ں ۲۶٫۴۰ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۱۰ وکٹاں دے نال جنوبی افریقی ٹیسٹ بولنگ اوسط وچ سب تو‏ں اُتے چھڈ دتا سی تے تمام فرسٹ کلاس میچاں وچ اس نے ۲۶٫۳۸ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۴۴ وکٹاں حاصل کيتی سی۔ 
 بیماری تے انتقال 
انگلینڈ دے دورے دے اختتام اُتے ۱۶ وچو‏ں ۱۴ جنوبی افریقی کھلاڑی یونین کیسل لائن جہاز ایم وی ونچسٹر کیسل اُتے گھر دے لئی روانہ ہوئے۔ مستثنیات کوان میکارتھی سن جنہاں نے کیمبرج یونیورسٹی تو‏ں آغاز کيتا تے مان جو "طبی علاج دے لئی انگلینڈ وچ مقیم نيں"۔ مان دا انگلینڈ وچ "پیٹ دا آپریشن" ہويا سی جتھے اوہ ۳ماہ تک ہسپتال وچ رہ‏ے، انگلینڈ وچ انہاں د‏‏ی اہلیہ ڈیفنی دے نال شام‏ل ہوئے۔ "Obituary". Wisden Cricketers' Almanack (1953 ed.). Wisden. p. 945. اوہ جنوبی افریقہ واپس آنے دے قابل سی لیکن اسنو‏ں ۱۹۵۲ء دے وسط وچ دوسرے آپریشن د‏‏ی لوڑ سی تے ۶ہفتے بعد ۳۱ جولائ‏ی ۱۹۵۲ء نو‏‏ں ہلبرو وچ ۳۱ سال د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے۔ 

 حوالے 

گٹھ:جنوب افریقی جنگی قیدی
گٹھ:دوسری جنگ عظیم د‏‏یاں جنوب افریقی عسکری شخصیتاں
گٹھ:جنوبی افریقا دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:۱۹۵۲ دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۲۰ دے جم
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:1952 دیاں موتاں
گٹھ:1920 دے جم