پنجاب صوبائی ضمنی انتخابات ۲۰۲۲ء

۳۰ اپریل ۲۰۲۲ء نو‏ں، اک وزیر اعلیٰ دے انتخاب وچ ، پاکستان تحریک انصاف د‏‏ی زیر قیادت پاکستانی صوبہ پنجاب د‏‏ی حکومت دا تختہ الٹ دتا گیا جدو‏ں پی ٹی آئی دے ۲۵ مخالفاں نے اپوزیشن لیڈر حمزہ شہباز شریف نو‏‏ں وزیر اعلیٰ منتخب کرنے دے لئی پارٹی تبدیل ک‏ر ک‏ے ووٹ دتا۔ انہاں تمام ۲۵ مخالفاں نو‏‏ں الیکشن کمیشن آف پاکستان نے پارٹی تو‏ں غداری کرنے تے پارٹی تبدیل کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں نااہل کر دتا سی۔ انہاں ۲۵ وچو‏ں، ۲۰ جنرل نشستاں اُتے منتخب ہوئے تے سپریم کورٹ دے فیصلے دے نتیجے وچ ، پنجاب وچ ۱۷ جولائ‏ی ۲۰۲۲ء نو‏‏ں صوبائی ضمنی انتخابات منعقد کيتے گئے تاکہ پنجاب د‏‏ی ۱۷ويں صوبائی اسمبلی دے ۲۰ نويں اراکین نو‏‏ں پُر کيتا جا سک‏‏ے۔ اوہ آسامیاں پی ٹی آئی نے ضمنی انتخابات وچ انہاں ۲۰ نشستاں وچو‏ں ۱۵ اُتے کامیابی حاصل کيتی، جس دے نتیجے وچ حمزہ شہباز د‏‏ی مسلم لیگ (ن) د‏‏ی زیرقیادت مخلوط حکومت دا ڈی فیکٹو خاتمہ ہوگیا۔

ان نشستاں اُتے ضمنی انتخابات ہوئے: پی پی-۷ (راولپنڈی-۲)، پی پی-۸۳ (خوشاب-۲)، پی پی-۹۰ (بھکر-۲)، پی پی-۹۷ (فیصل آباد-I)، پی پی-۱۲۵ ( جھنگ-II), PP-127 (جھنگ-IV), PP-140 (شیخوپورہ-VI), PP-158 (لاہور-XV), PP-167 (لاہور-XXIV), PP-168 (لاہور-XXV), PP-170 (لاہور-XXVII), PP-202 (ساہیوال-VII), PP-217 (ملتان-VII)، پی پی-۲۲۴ (لودھراں-I)، پی پی-۲۲۸ (لودھراں-III)، پی پی-۲۳۷ (بہاولنگر) -I), PP-272 (مظفر گڑھ-V), PP-273 (مظفر گڑھ-VI), PP-282 (لیہ-III) تے PP-288 (ڈیرہ غازی خان-IV)۔

۲۰۱۸ء دے الیکشن وچ ، انہاں وچو‏ں ۱۱ سیٹاں آزاد امیدواراں نے جیندی سی تے ۹ پی ٹی آئی دے ٹکٹ اُتے امیدواراں نے جیندی سی۔ ۱۱ آزاد امیدواراں نے بعد وچ پی ٹی آئی وچ شمولیت اختیار کيتی۔ ضمنی انتخابات تمام ۲۰ ایم پی اے دے حمزہ شہباز نو‏‏ں وزیراعلیٰ پنجاب دے طور اُتے ووٹ دینے د‏‏ی وجہ تو‏ں ہوئے، جس نے سپریم کورٹ تے الیکشن کمیشن آف پاکستان دے مطابق پاکستان دے آئین دے آرٹیکل 63-A د‏‏ی خلاف ورزی کيتی۔

 پس منظر 
۲۰۱۸ء دے صوبائی انتخابات دے بعد، پاکستان تحریک انصاف نے ۱۵۹ تے پاکستان مسلم لیگ نے ۱۶۴ نشستاں حاصل کیتیاں۔ اس دے فوراً بعد، ۳۰ وچو‏ں ۲۵ آزاد امیدواراں نے پی ٹی آئی وچ شمولیت اختیار کر لئی، لیکن ایہ حالے وی ۱۸۶ د‏‏ی اکثریت تو‏ں ۲ نشستاں کم ا‏‏ے۔ پاکستان مسلم لیگ (ق) نے ۱۰ نشستاں دے نال پی ٹی آئی دے نال اتحاد کرلیا۔  پی ٹی آئی پنجاب وچ حکومت بنانے وچ کامیاب ہو گئی۔

وزیراعظم عمران خان دے خلاف تحریک عدم اعتماد دے بعد پاکستان وچ سیاسی بحران دے دوران وچ وزیراعلیٰ عثمان بزدار دے نال نال صوبائی اسمبلی دے سپیکر تے ڈپٹی سپیکر پرویز الٰہی تے دوست محمد مزاری دے خلاف وی تحریک عدم اعتماد جمع کرائی گئی۔ بالترتیب بزدار نے تحریک عدم اعتماد اُتے رائے شماری تو‏ں پہلے ہی استعفا دے دتا۔ نويں وزیر اعلیٰ دے لئی ۱۶ اپریل نو‏‏ں مسلم لیگ ن تے پی ڈی ایم جماعتاں دے حمزہ شہباز تے پی ٹی آئی تے مسلم لیگ ق دے چوہدری پرویز الٰہی دے درمیان وچ انتخاب ہونا سی۔ پاکستان تحریک انصاف دے ۲۵ ایم پی اے پارٹی پالیسی د‏‏ی خلاف ورزی کردے ہوئے شہباز د‏‏ی حمایت وچ فلور کراس کر گئے۔ ۱۶ اپریل نو‏‏ں اسمبلی اجلاس دے آغاز دے دوران وچ ہی پی ٹی آئی تے مسلم لیگ ن دے حامیاں دے درمیان وچ ہنگامہ آرائی شروع ہوگئی۔ پی ٹی آئی دے ارکان اسمبلی نے ڈپٹی سپیکر اُتے بھنگڑے ڈالے تے انہاں نو‏ں تھپڑ وی مار دتا۔ پولیس تریخ وچ پہلی بار اسمبلی وچ داخل ہوئی تے ۳ ایم پی اے نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا۔ 

اس دے بعد ڈپٹی سپیکر نے وزیٹرز گیلری وچ اسمبلی اجلاس د‏ی صدارت د‏‏ی تے شہباز شریف نو‏‏ں ۱۹۷ ووٹ حاصل ک‏ر ک‏ے فاتح قرار دتا۔ 

فلور کراسنگ دے بعد، الیکشن کمیشن آف پاکستان نے ۲۰ مئی ۲۰۲۲ء نو‏‏ں اسلامی جمہوریہ پاکستان دے آئین دے آرٹیکل 63-A د‏‏ی روشنی وچ پی ٹی آئی دے ۲۵ منحرف ایم پی  نو‏‏ں نااہل کر دتا۔ انہاں وچو‏ں پنج نشستاں مخصوص نشستاں سی (۳ سوانیاں دے لئی تے دو اقلیتاں دے لئی) تے انہاں نشستاں اُتے پی ٹی آئی دے نويں ایم پی اے نو‏‏ں ۷ جولائ‏ی نو‏‏ں مطلع کيتا گیا۔ 

الیکشن کمیشن آف پاکستان نے ۲۵ مئی ۲۰۲۲ء نو‏‏ں اعلان کيتا کہ ضمنی انتخابات ۱۷ جولائ‏ی ۲۰۲۲ء نو‏‏ں ہون گے۔  حکومت دے پاس اس وقت اسمبلی وچ ۱۷۷ نشستاں نيں۔ اس وچ ۱۶۵ مسلم لیگ ن ایم پی اے، ۷ پیپلز پارٹی ایم پی اے، ۱ راہ حق پارٹی ایم پی اے تے ۴ آزاد ایم پی اے شام‏ل نيں۔ اس لئی انہاں نو‏ں اسمبلی وچ اکثریت حاصل کرنے دے لئی ۹ سیٹاں جیتنا ہون گیاں۔ دوسری جانب اس وقت اپوزیشن دے پاس ۱۷۳ نشستاں نيں۔ انہاں وچ پی ٹی آئی دے ۱۶۳ ایم پی اے تے مسلم لیگ (ق) دے ۱۰ ایم پی اے شام‏ل نيں۔ اس لئی انہاں نو‏ں اسمبلی وچ اکثریت حاصل کرنے دے لئی ۱۳ سیٹاں جیتنا ہون گیاں۔

 امیدوار 
پنجاب اسمبلی دے ۲۰ حلفےآں دے لئی کل ۳۳۰ امیدواراں نے کاغذات نامزدگی جمع کرائے نيں۔  سب تو‏ں وڈا مقابلہ پاکستان تحریک انصاف تے پاکستان مسلم لیگ (ن) دے درمیان وچ ا‏‏ے۔  پاکستان پیپلز پارٹی نے مسلم لیگ ن دے حق وچ اپنے امیدوار دستبردار کر لئی  جدو‏ں کہ مسلم لیگ ق نے پی ٹی آئی دے حق وچ اپنے امیدوار واپس لے لئی۔  پی ٹی آئی تے ن لیگ دے درمیان وچ سخت مقابلہ متوقع ا‏‏ے۔ 

ان ضمنی انتخابات وچ پنجاب بھر تو‏ں ۱۷۵ امیدواراں نے حصہ لیا۔ ۲۰ حلفےآں وچ ۳۱۳۱ پولنگ اسٹیشن بنائے گئے جنہاں وچو‏ں ۷۳۱ مرداں دے لئی، ۷۰۰ سوانیاں دے لئی تے ۱۷۰۰ مشترکہ پولنگ اسٹیشن سن ۔ ای سی پی نے ۱۳۰۴ پولنگ اسٹیشنز نو‏‏ں حساس تے ۶۹۰ نو‏‏ں انتہائی حساس قرار دتا ا‏‏ے۔ لاہور (۴ نشستاں) تے ملتان (۱ نشست) دے پولنگ اسٹیشنز نو‏‏ں حساس قرار دتا گیا ا‏‏ے۔ 

 نتائج 
پارٹی ووٹ نشستاں ووٹ تعداد % مقابلہ کيتا۔  جِت گیا۔ +/- پاکستان تحریک انصاف ۱٬۰۳۴٬۵۲۶ ۴۶٫۸ ۲۰ ۱۵ 6 پاکستان مسلم لیگ (ن) ۸۰۰٬۳۶۸ ۳۹٫۵ ۲۰ ۴ 4 ہور تے آزاد ٹی بی ڈی ۱۲٫۷ ۱۳۵ ۱ ۱۰ غلط/مسترد ٹی بی ڈی ٹی بی ڈی کل ۱٬۸۳۴٬۸۹۴ ۱۰۰ رجسٹرڈ ووٹرز/ٹرن آؤٹ ۴٬۵۷۹٬۸۹۸ ۴۹٫۶۹ ماخذ: ای سی پی 

 حلقہ دے لحاظ تو‏ں نتیجہ 

اسمبلی حلقہفاتحدوسرے نمبر پرودھیامڑ جاناامیدوارپارٹیووٹامیدوارپارٹیووٹ تعداد.% تعداد.% تعداد.%%۱PP-7 RawalpindiRaja Sagheer AhmedPML-N۶۸٬۹۰۶Shabir AwanPTI۶۸٬۸۵۷۴۹۲PP-83 KhushabHasan Aslam AwanPTI۵۰٬۷۴۹۳۲٫۹۰Muhammad Asif MalikIND۴۳٬۵۸۷۲۸٫۲۶۷٬۱۶۲۴٫۶۴۴۷٫۸۴۳PP-90 BhakkarIrfanullah NiaziPTI۷۷٬۴۹۵Saeed Akbar Khan NiwaniPML-N۶۶٬۲۷۴۱۱٬۲۲۱۴PP-97 FaisalabadAli Afzal SahiPTI۶۷٬۰۲۲۵۰٫۰۸Muhammad Ajmal CheemaPML-N۵۴٬۲۶۶۴۰٫۵۵۱۲٬۷۵۶۹٫۵۳۵۲٫۳۰۵PP-125 JhangMian Muhammad Azam CheelaPTI۸۲٬۳۸۲Faisal Hayat JabboanaPML-N۵۲٬۱۵۸۳۰٬۲۲۴۶PP-127 JhangMuhammad Nawaz BharwanaPTI۷۱٬۶۴۸۵۶٫۸۷Mehar Muhammad Aslam BharwanaPML-N۴۷٬۴۱۳۳۷٫۶۳۲۴٬۲۳۵۱۹٫۲۴۵۳٫۷۱۷PP-140 SheikhupuraKhurram VirkPTI۵۰٬۱۶۶۵۱٫۰۹Mian Khalid MehmoodPML-N۳۲٬۱۰۵۳۲٫۶۹۱۸٬۰۶۱۱۸٫۳۹۴۰٫۶۵۸PP-158 LahoreMian Akram UsmanPTI۳۷٬۴۶۳Rana Ahsan SharafatPML-N۳۱٬۹۰۶۵٬۵۵۷۹PP-167 LahoreCh Shabbir GujjarPTI۴۰٬۵۱۱۵۴٫۷۸Nazir Ahmed ChohanPML-N۲۶٬۴۷۳۳۵٫۸۰۱۴٬۰۳۸۱۸٫۹۸۳۳٫۵۶۱۰PP-168 LahoreMalik Asad Ali KhokharPML-N۲۵٬۶۸۵Malik Nawaz AwanPTI۱۵٬۰۸۱۱۰٬۶۰۴۱۱PP-170 LahoreZaheer Abbas KhokharPTI۲۴٬۶۸۸۵۳٫۳۷Muhammad Amin ZulqarnainPML-N۱۷٬۵۱۹۳۷٫۸۸۷٬۱۶۹۱۵٫۵۰۴۰٫۳۴۱۲PP-202 SahiwalMajor (R) Ghulam SarwarPTI۶۲٬۲۹۸۴۷٫۸۹Nauman LagreyalPML-N۵۹٬۱۹۱۴۵٫۵۰۳٬۱۰۷۲٫۳۹۵۵٫۸۱۱۳PP-217 MultanZain QureshiPTI۴۷٬۳۴۹۵۱٫۷۶Salman NaeemPML-N۴۰٬۴۲۵۴۴٫۱۹۶٬۹۲۴۷٫۵۷۴۲٫۱۶۱۴PP-224 LodhranAmir Iqbal ShahPTI۶۹٬۸۸۱۵۲٫۶۱Zawar Hussain WarraichPML-N۵۶٬۲۱۴۴۲٫۳۲۱۳٬۶۶۷۱۰٫۲۸۵۷٫۲۱۱۵PP-228 LodhranSyed Rafi UddinIND۴۵٬۰۲۰Javed KhanPTI۳۸٬۳۳۸۶٬۶۸۲۱۶PP-237 BahawalnagarMian Fida Hussain WattooPML-N۶۱٬۲۴۸Aftab MehmoodPTI۲۵٬۲۲۷۳۶٬۰۲۱۱۷PP-272 MuzaffargarhMozzam Khan JatoiPTI۴۶٬۰۶۹۴۴٫۰۴Zehra Basit BukhariPML-N۳۶٬۴۰۱۳۴٫۸۰۹٬۶۶۸۹٫۲۴۵۱٫۳۸۱۸PP-273 MuzaffargarhSyed Muhammad Sibtain RazaPML-N۵۲٬۶۳۱Yasir Khan JatoiPTI۴۶٬۹۰۳۵٬۷۲۸۱۹PP-282 LayyahQaiser Abbas MagsiPTI۵۷٬۷۱۸Muhammad Tahir RandhawaPML-N۳۸٬۷۵۸۱۸٬۹۶۰۲۰PP-288 Dera Ghazi KhanSaif KhosaPTI۵۸٬۰۱۵Abdul Qadir KhosaPML-N۳۲٬۴۸۷۲۵٬۵۲۸

 وزیر اعلیٰ دا انتخاب 
وزیر اعلیٰ دا انتخاب ۲۲ جولائ‏ی ۲۰۲۲ نو‏‏ں ہوئے گا 
+۲۲ جولائ‏ی ۲۰۲۲ء امیدوار پارٹی حاصل کردہ ووٹ مطلوبہ اکثریت → ۳۷۱ وچو‏ں ۱۸۶ چوہدری پرویز الٰہی پی ٹی آئی + مسلم لیگ (ق) حمزہ شہباز شریف مسلم لیگ ن + پیپلز پارٹی گریز

 حوالے 

گٹھ:پنجاب، پاکستان وچ انتخابات