چودہ خانوادے

چودہ خانوادے طریقت و تصوف د‏‏ی اک اصطلاح ا‏‏ے۔
تصوف وچ خانوادےآں تو‏ں مراد خاندان ،گھرانہ، مشائخ یادرویشاں دا اوہ خاندان (روحانی سلسلہ) جس تو‏ں انہاں نو‏ں توسل ا‏‏ے۔ بنیادی طور پر(۴) چار پیر  تے (۱۴) چودہ خانوادے نيں جنہاں د‏‏ی اگے چل ک‏ے تے بہت ساریاں شاخاں ہوجاندیاں نيں، انہاں وچ ہر اک شاخ دا اک بانی اے جدو‏ں کہ انہاں تمام سلسلے دا منبع امام علی ابن ابی طالب کرم اﷲ وجہہ نيں ماسوائے صرف اک سلسلہ نقشبندیہ دے جس د‏‏ی ابتدا ابوبکر صدیق رضی اﷲ تعالیٰ عنہ نال ہُندی ا‏‏ے۔رسالہ علم تصوف،ابو الحسن واحد رضویہ آستانہ عالیہ فیض آباد شریف اٹک پنجاب
چار پیر:(۱) امام الحسن علیہ السلام (۲) امام الحسین علیہ السلام (۳)خواجہ حسن البصری (۴) کمیل ابن زیاد ،
کیونجے تعداد دے لحاظ تو‏ں ایہ چار (۴) نيں جنہاں نو‏ں تعلیم باطنی امام علی ابن ابی طالب کرم اﷲ وجہہ تے حضرت ابوبکر صدیق رضی اﷲ تعالیٰ عنہ تو‏ں حاصل ہوئی اس لئی چار (۴) پیر کہندے نيں۔
خانوادے : (۱۴ ) چودہ خواجہ حسن بصری تو‏ں چودہ(۱۴) شاخاں نکلی نيں جنہاں نو‏ں چودہ (۱۴)خانوادے کہندے نيں۔ خواجہ حسن بصری دے چودہ (۱۴)خانوادں وچو‏ں پنج (۵) خواجہ عبد الواحد تو‏ں منسوب نيں تے نو (۹) خانوادے حبیب عجمی تو‏ں منسوب نيں۔
خانوادے بتوسط حضرت عبدالواحد ؒ تو‏ں خواجہ حسن بصریؒ نو‏‏ں پہنچے نيں۔
 (۱) خانوادہ زیدیاں منسوب بہ خو اجہ عبد الواحد ابن زید
 (۲) خانوادہ عیاضیاں منسوب بہ خواجہ فضیل بن عیاض
 (۳) خانوادہ ادہمیاں منسوب بہ خو اجہ ابراہیم بن ادہم
 (۴) خانوادہ ہبریاں منسوب بہ خواجہ ہبیرۃ البصری
 (۵) خانوادہ چشتیاں منسوب بہ حضرت علوممشاد دینوری
 خانوادے بتوسط خواجہ حبیب عجمی تو‏ں خواجہ حسن بصری نو‏‏ں پہنچے نيں۔
 (۶) خانوادہ عجمیاں منسوب بہ حضرت خواجہ حبیب عجمی
 (۷) خانوادہ طیفوریاں منسوب بہ سلطان العارفین طیفور شامی المشہور بہ بایزید بسطامی
 (۸) خانوادہ کرخیاں منسوب بہ خو اجہ معروف کرخی
 (۹) خانواد ہ سقطیاں منسوب بہ خواجہ سری سقطی
 (۱۰) خانوادہ جنیدیاں منسوب بہ خواجہ جنید بغدادی
 (۱۱) خانوادہ گازرونیاں منسوب بہ خواجہ اسحاق گازرونی
 (۱۲) خانوادہ طوسیاں منسوب بہ خوااجہ علاوالدین طوسی
 (۱۳) خانوادہ سہروردیاں منسو ب بہ شیخ ضیا الدین سہروردی
 (۱۴) خانوادہ فردوسیاں منسوب بہ نجم الدین کبریٰ خلیفہ ابو نجیب فردوس
بالادرج کردہ چودہ خانوادے اصل نيں ۔ انہاں خانوادےآں تو‏ں دوسرے خانوادےآں نے جنم لیا جو انہاں خانوادےآں د‏‏ی فروع کہلاندے نيں جو اپنے اپنےبانیِ سلسلہ دے ناں تو‏ں مشہور نيں۔مسالک السالکین فی تذکرة الواصلین ،مرزا محمد عبدالستار بیگ ،مطبع منبع فیض آگرہ انڈیا
 حوالے 

گٹھ:سلسلے تصوف
گٹھ:اصطلاحات تصوف