پویی

پویی 
(تلفظ: "Pu-yi". Collins English Dictionary.; ) چنگ خاندان دا بارہواں تے آخری شہنشاہ سی۔ اوہ بچپن وچ ہی بطور شہنشاہ شوانتونگ () (تلفظ: ;"Xuan-tong". Collins English Dictionary. ; )
چین وچ تے بطور خاویت یوس خان (Khevt Yos Khaan) منگولیا وچ ۱۹۰۸ء تو‏ں شینہائی انقلاب دے بعد ۱۲ فروری ۱۹۱۲ء وچ اپنی تخت تو‏ں دستبرداری تک شہنشاہ سی۔
۱ جولائ‏ی تو‏ں ۱۲ جولائ‏ی ۱۹۱۷ء وچ جنگجو سرادر ژانگ شون () () نے اسنو‏ں مختصر طور اُتے دوبارہ منصب اُتے فائز کيتا۔ 

۱۹۳۲ء وچ منچوریا اُتے جاپانی حملے دے بعد سلطنت جاپان نے کٹھ پتلی ریاست "مانچوکؤ" (Manchukuo) دا قیام عمل وچ لیایا تے اسنو‏ں نويں ریاست دے "شہنشاہ" بننے دے لئی منتخب کيتا گیا۔ ۱۹۳۴ء وچ اس نے "مانچوکؤ" دے شہنشاہ کانگدے (Kangde Emperor) ہوݨ دا اعلان کر دتا، جتھے اوہ ۱۹۴۵ء وچ ہوݨ والی دوسری چین-جاپانی جنگ تک شہنشاہ رہیا۔ ۱۹۴۹ء وچ عوامی جمہوریہ چین دے قیام دے بعد اسنو‏ں جنگی جرائم دا مرتکب قرار دتا گیا تے دس سال د‏‏ی سزا دتی گئی۔

 وفات 
۱۹۶۶ء وچ ماؤ زے تنگ نے ثقافتی انقلاب دا آغاز کيتا تے نوجوان ملیشیا جنہاں نو‏ں ریڈ گارڈز کہیا جاندا سی پویی نو‏‏ں شاہی چین د‏‏ی اک علامت تے آسان ہدف تصور کيتا۔ 
پویی نو‏‏ں مقامی عوامی حفاظتی بیورو نے اپنے تحفظ وچ لے لیا تے پ‏ر خوراک دا راشن، تنخواہ، صوفا، ڈیسک سمیت وکھ وکھ اُتے تعیش ہٹا دتیاں گئیاں مگر عوامی سطح اُتے اسنو‏ں ذلیل نئيں کيتا گیا جو اودو‏ں دا رواج سی۔ ریڈ گارڈز نے اس د‏ی کتاب شہنشاہ تو‏ں شہری تک (From Emperor to Citizen) دے چھپنے اُتے اس اُتے حملہ کر دتا کیونجے اس دا ترجمہ فرانسیسی تے انگریزی زبان وچ وی ہويا سی، جو ریڈ گارڈز نو‏‏ں برا لگیا تے کتاب د‏‏ی کاپیاں گلیاں وچ جلا دتیاں گئیاں۔ Behr 1987 p. 325.
وہ ۱۷ اکتوبر ۱۹۶۷ء نو‏‏ں ۶۱ سال د‏‏ی عمر وچ گردے دے کینسر تے دل د‏‏ی بیماری تو‏ں پیدا ہوݨ والے پیچیدگیاں تو‏ں بیجنگ وچ انتقال کر گیا۔ 

 ہور ویکھو 
شینہائی انقلاب

چینی تریخ دے شاہی خاندان

 حوالے 

گٹھ:چین وچ 1910ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:1906 دے جم
گٹھ:1967 دیاں موتاں
گٹھ:اموات بسبب سرطان گردہ
گٹھ:بیجینگ تو‏ں شہنشاہ
گٹھ:تخت تو‏ں دستبردار شاہی حکمران
گٹھ:چنگ خاندان دے شہنشاہ
گٹھ:دوسری جنگ عظیم دے سیاسی رہنما
گٹھ:سابقہ ملکاں دے سربراہان ریاست
گٹھ:معزول کردہ طفلی حکمران
گٹھ:چینی بدھ فرماں روا
گٹھ:ویہويں صدی دے چینی فرماں روا
گٹھ:دو جنسی مرد
گٹھ:ایل جی بی ٹی شاہی اقتدار