گنابادی درویش

گنابادی درویش (نعمت اللہ دے سلطان علی شاہی خاندان) دا تعلق صوفی خاندان تو‏ں اے، تے درویشاں نو‏‏ں صوفی مسلما‏ن کہیا جاندا اے جو راستے کی پیروی کردے نيں۔ ایران وچ اسفند د‏‏ی تیسری تریخ نو‏‏ں درویشاں دے دن دے طور اُتے درج کيتا گیا ا‏‏ے۔

 تریخ 
نعمت اللہ خاندان انہاں صوفی فرقےآں وچو‏ں اک اے جو ائمہ دے زمانے تو‏ں اس مقام تک پہنچیا ا‏‏ے۔ لغت‌نامہ دہخدا، حرف ن، تألیف علی‌اکبر دہخدا (۱۲۵۸–۱۳۳۴ شمسی)، دانشگاہ تہران، دانشکدۂ ادبیات و علوم انسانی، چاپخانۂ دانشگاہ تہران، تیرماہ ۱۳۴۸ شمسی سلطان علی شاہی گونابادی دا نعمت اللہ خاندان موجودہ دور وچ تصوف دے مشہور ترین خانداناں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ نعمت اللہ دا لفظ شاہ نعمت اللہ ولی دے ناں تو‏ں لیا گیا سی، تے چونکہ انہاں دے زمانے وچ انہاں دے پیروکار انہاں نو‏ں "نعمت اللہ" کہندے سن، ایہ لقب انہاں دے صوفی عقائد تے طریقےآں اُتے چلنے والےآں نو‏‏ں دتا جاندا سی۔ شاہ نعمت اللہ تو‏ں پہلے اس فرقے دا ناں قطبِ وقت اوہی سی جداں کہ کرخی دے زمانے وچ مشہور تے جنید بغدادی دے زمانے وچ جنید دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔ مقالہ سلسلہ نعمت‌اللہی نوشتہ علیرضا نوربخش، مجلہ صوفی، شمارہ ۱، نشریہ خانقاہ نعمت‌اللہی لندن، زمستان ۱۹۸۹ میلادی.

 شاہ نعمت اللہ ولی د‏‏ی نسبت خرقہ 
سلسلہ نسب " جنید بغدادی " تو‏ں جاندا اے، جو اک مشہور اسلامی صوفی اے جو تیسری صدی وچ رہندا سی۔ تیسری صدی دے گونابادی درویشاں نے اپنے آپ نو‏‏ں خطوط کہیا جو زیادہ تر اپنے وقت دے رہنما دے خطوط تو‏ں متاثر سن ۔ اس خاندان دا نويں صدی وچ رواج دا اک نقطہ سی جس نے اسنو‏ں اپنی تریخ دے نال نال ہور صوفیانہ طریقےآں تو‏ں ممتاز کيتا۔ اٹھويں تے نويں صدی ہجری (پندرھواں صدی عیسوی) وچ گونابادی درویش "شاہ نعمت اللہ ولی" دے سیرت، کردار تے علم تو‏ں بہت متاثر ہوئے تے انہاں وچو‏ں اکثر نے تب تو‏ں اپنے آپ نو‏‏ں "نعمت اللہ" کہیا۔ اس لئی نعمت اللہ دے گونابادی درویشاں د‏‏ی اصطلاح شاہ نعمت اللہ ولی دے اعزاز وچ استعمال ہونے والی اصطلاح اے، حالانکہ اس خاندان د‏‏ی تریخ انہاں تو‏ں پہلے د‏‏ی ا‏‏ے۔ 

شاہ نعمت‌اللہ ولی ← عبداللہ یافعی ← ابی‌صالح بربری ← نجم‌الدین کمال کوفی ← ابوالفتوح صعیدی ← ابومدین مغربی ← ابوالسعود اندلسی ← شیخ ابوالبرکات ← ابوالفضل بغدادی ← احمد غزالی ← ابوبکر طوسی ← ابوالقاسم گورکانی ← ابوعثمان سعید مغربی ← ابوعلی کاتب ← ابوعلی رودباری ← جنید بغدادی ← سری سقطی ← معروف کرخی←پیران طریقت، تألیف دکتر جواد نوربخش، انتشارات یلدا قلم، ۱۳۸۳ خورشیدی، شابک:۳–۰۶–۵۷۴۵–۹۶۴

 شاہ نعمت اللہ ولی 
سید نورالدین شاہ نعمت اللہ ولی اٹھويں تے نويں صدی ہجری دے مشہور عرفانہاں وچو‏ں اک نيں شاہ نعمت اللہ ولی چودہ ربیع الاول ۷۳۱ھ بروز پیر نو‏‏ں شہر حلب وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے ست سال تک اپنے مرشد عبداللہ یافی د‏‏ی خدمت کيتی۔ شاہ نعمت اللہ ولی تقریباً سو سال زندہ رہے تے بالآخر رجب ۸۳۲ ہجری بمطابق ۸۳۴ ہجری د‏‏ی تئیسواں جمعرات نو‏‏ں کرمان وچ اپنی چادر خالی کر دتی۔پیران طریقت، تألیف دکتر جواد نوربخش، انتشارات یلدا قلم، ۱۳۸۳ خورشیدی، شابک:۳–۰۶–۵۷۴۵–۹۶۴پیران طریقت، تألیف دکتر جواد نوربخش، انتشارات یلدا قلم، ۱۳۸۳ خورشیدی، شابک:۳–۰۶–۵۷۴۵–۹۶۴

 شہری سرگرمیاں 
شاہ نعمت اللہ ولی نے عوامی خدمات اُتے خصوصی توجہ دتی تے ایران دے بعض علاقےآں تے شہراں جداں مہان ، کرمان ، ابارگو تے تفت یزد وچ اس نے عمارتاں د‏‏ی تعمیر، باغات تے پانی د‏‏ی کھدائی جداں شہری کم انجام دتے، جنہاں وچو‏ں کچھ، جداں شاہ ۔ تفت یزد وچ والی حویلی ہن وی باقی ا‏‏ے۔

 تالیف 
شاہ نعمت اللہ ولی د‏‏ی بہت ساریاں لکھتاں تے لکھتاں باقی نيں جنہاں وچ عام نظماں، مقالات تے دعاواں د‏‏ی تفصیل شام‏ل نيں۔ زندگی و آثار شاہ نعمت‌اللہ ولی، تألیف دکتر جواد نوربخش، انتشارات یلدا قلم، چاپ سوم، تہران ۱۳۸۶ خورشیدیکلیات اشعار شاہ نعمت‌اللہ ولی، بہ کوشش دکتر جواد نوربخش، انتشارات یلداقلم، چاپ یازدہم، تہران ۱۳۸۵ خورشیدی، شابک: ۷–۴۹–۵۷۴۵–۹۶۴رسالہ‌ہای حضرت سید نورالدین شاہ نعمت‌اللہ ولی، در ۴ جلد شام‏ل ۹۴ رسالہ، بہ کوشش دکتر جواد نوربخش، انتشارات خانقاہ نعمت‌اللہی، تہران ۱۳۵۵، ۱۳۵۶ و ۱۳۵۷ خورشیدیشرح لعمات از شاہ نعمت‌اللہ ولی کرمانی، بہ کوشش دکتر جواد نوربخش، انتشارات خانقاہ نعمت‌اللہی، تہران ۱۳۵۴ خورشیدی

 مکت‏‏ب 
بھانويں شاہ نعمت اللہ تو‏ں پہلے فرقے دے رہنما بے شمار سن لیکن علی ابن ابی طالب دے زمانے تک انہاں دے بعد ایہ خاندان نعمت اللہ دے ناں تو‏ں مشہور ہويا۔ شاہ نعمت اللہ تو‏ں پہلے تے بعد دے تصوف د‏‏ی صورت حال اُتے اک مختصر نظر، لیکن ایہ اس وجہ نو‏‏ں اچھی طرح تو‏ں درست کردا ا‏‏ے۔ تصوف وچ شاہ نعمت اللہ ولی نے اجتہاد د‏‏ی دو قسماں کاں: سلسلہ نعمت‌اللہی

 نظریا‏تی اجتہاد: شاہ نعمت اللہ البتہ وحدت الوجود دے مسئلہ نو‏‏ں بیان کرنے دے لئی وجود نو‏‏ں اک سمندر تو‏ں تشبیہ دیندے نيں تے اس دے مظاہر نو‏‏ں اس سمندر د‏‏ی موجاں تے بلبلے سمجھدے نيں جو درحقیقت پانی نيں۔ شاہ کہندے نيں: وجود د‏‏ی حقیقت اک نقطے د‏‏ی مانند اے تے اس د‏ی حرکت تو‏ں جو دائرہ دیکھیا جا سکدا اے اوہ وجود دے مظاہر دا خاکہ اے، جو بظاہر موجود ہونے دے باوجود حقیقت وچ اک معتبر وجود ا‏‏ے۔ ہور الف تے دوسرے حروف د‏‏ی طرح جو نقطہ تو‏ں پائے جاندے نيں تے انہاں دا وجود ظاہر ا‏‏ے۔
 عملی اجتہاد: شاہ نعمت اللہ ولی نے تصوف دے میدان وچ ایداں دے اقدامات کيتے جنہاں دا ذکر تھلے لکھے ا‏‏ے۔
 اس دا پہلا مفید قدم اپنے پیروکاراں نو‏‏ں بے روزگاری تے تنہائی تو‏ں روکنا سی۔
 اس دا دوسرا عمل حواریاں نو‏‏ں غربت دے لئی خصوصی لباس پہننے تو‏ں منع کرنا سی۔
 شاہ نعمت اللہ ولی دے زمانے تو‏ں لے ک‏ے اج تک نعمت اللہ دے پیروکاراں دے جذبے وچ سالک د‏‏ی خوشی تے مسرت انہاں دے سفر تے رویے وچ اس د‏ی اداسی، غم تے غم اُتے حاوی ہو جاندی ا‏‏ے۔
 شاہ نعمت اللہ ولی تصوف نو‏‏ں کوئی خاص چیز نئيں سمجھدے سن تے جو وی توحید دے مکت‏‏ب د‏‏ی پیروی کرنا چاہندا سی انال محبت دے حروف تہجی سکھائے سن ۔
 شاہ نعمت اللہ ولی نے تمام قوماں تے قبیلے تے اس وقت دے غریب خاندان دے نال محبت دا برتاؤ کيتا۔ زندگی و آثار شاہ نعمت‌اللہ ولی، تألیف دکتر جواد نوربخش، انتشارات یلدا قلم، چاپ سوم، تہران ۱۳۸۶ خورشیدی [ ہور وسائل د‏‏ی ضرورت اے ]

 صفات 
گونابادی درویشاں د‏‏ی اہ‏م سماجی خصوصیات تھلے لکھے نيں: فرہنگ نوربخش، اصطلاحات تصوف، تألیف دکتر جواد نوربخش، جلد ۴، ص ۱۶۵–۱۶۶، انتشارات خانقاہ نعمت‌اللہی، چاپ دوم ۱۳۷۲ خورشیدی

 اوہ تنہائی پسند نئيں کردے تے معاشرے وچ تنہائی پسند کردے نيں۔
 اوہ بھنگ دے استعمال تے اس قسم د‏‏ی لت د‏‏ی سختی تو‏ں مخالفت کردے نيں۔
 نعمت اللہ درویشاں دا مصروف ہونا ضروری اے تے اس طرح بے روزگاری حرام ا‏‏ے۔
 انہاں نے خاص لباس دا انتخاب نئيں کيتا۔ 
 اوہ تمام مذاہب تے قومیتاں دے انساناں نال محبت تے احترام کردے نيں، تے انہاں دا طرز زندگی خدا دے لوکاں دے لئی ہمدردی ا‏‏ے۔
 اوہ امن، مساوات تے بھائی چارے دے حامی نيں۔

 اسلامی جمہوریہ دا منظر 
۱۹۷۸ دے انقلاب د‏‏ی فتح دے فوراً بعد، درویش حسینیہ اُتے حملے وچ شدت آگئی، کرمان حملہ کرنے والا پہلا شہر سی۔ درویشاں دے نال اسلامی جمہوریہ د‏‏ی پریشانی دا اک اہ‏م سبب دین دے میدان تو‏ں متعلق اے، تمام تر مشکلات تے امتیازات دے باوجود۔ 

ان حملےآں دے مرتکب افراد نو‏‏ں بنیادی طور اُتے حکا‏م دے روايتی تے حکومت‏ی عقائد جداں کہ صفی گولپائیگانی ، واحد خراسانی ، نوری ہمدانی ، فضل لنکرانی تے مکرم شیرازی نے پالیا ا‏‏ے۔ درویشاں د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں حملےآں دے نقطہ نظر تے مقصد نو‏‏ں بنیادی طور اُتے "نوجواناں تے حزب اللہ دا انحراف" قرار دتا گیا ا‏‏ے۔

اسلامی جمہوریہ دے بعض حکومت‏ی ادارےآں جداں کہ انسٹی ٹیوٹ آف ڈیفرنس اینڈ ریلیجنز تے باقر العلوم یونیورسٹی دے اہ‏م مقاصد وچو‏ں اک ایران وچ گونابادی درویشاں دے بڑھدے ہوئے اثر و رسوخ دا مقابلہ کرنا ا‏‏ے۔

ایران دے سابق نائب وزیر انٹیلی جنس سعید امامی ، علی فلاحیان نے ۱۳۷۵ وچ اپنی اک تقریر وچ درویشاں اُتے حکومت دے شکوک تے انٹیلی جنس ایجنسیاں دے انہاں تو‏ں نمٹنے دے ارادے دا اظہار کيتا۔ وزارت انٹیلی جنس دے مطابق، اس نے درویشاں نو‏‏ں نظام دے چار "خطرنا‏‏ک گروہاں" وچو‏ں اک قرار دتا جو "خوفناک خیالات" رکھدے سن تے "وڈے ہو رہے سن " تے کچھ نو‏‏ں اس وقت گرفتار کيتا گیا سی۔ 

۱۳۹۷ وچ ، حکومت دے سیکورٹی ادارےآں نے ساختی تے تنظیمی طور اُتے گونابادی درویشاں د‏‏ی تن شاخاں وچ تعریف تے وضاحت کيتی: 

 خودمختاری دا موجودہ ؛ نور علی تابندہ (متوفی ۱۳۹۸) نو‏‏ں اس شاخ دا قطب سمجھیا جاندا سی تے اسلامی جمہوریہ دے مطابق اس نے اپنے بیٹے نو‏‏ں اپنے جانشین دے طور اُتے متعارف کرانے د‏‏ی کوشش کيتی تے خاندان وچ اپنی نگرانی وچ اپنی تحریکاں دے سیاسی حالات د‏‏ی پیروی کيتی۔
 روايتی بہاؤ ؛ خاندان دے بزرگاں یوسف مردانی (متوفی ۱۳۹۹) تے احمد شریعت (متوفی ۱۳۹۹) نو‏‏ں روايتی تحریک دے حامیاں دے طور اُتے متعارف کرایا گیا تے کہیا جاندا اے کہ یوسف مردانی نے ہمیشہ اس سوال اُتے اعتراض کيتا اے کہ انہاں نو‏ں صرف ایہ کیو‏ں ہونا چاہیدا؟ گونابادی فرقے دا چمکتا ہويا لیڈر۔ بعض ادارےآں نے دعویٰ کيتا اے کہ اس تحریک دا اسلامی جمہوریہ دے نال کوئی نظریا‏تی زاویہ نئيں اے تے انہاں دے اقدامات قانون دے مطابق نيں۔
 سیاسی موجودہ ؛ اسلامی جمہوریہ دا خیال اے کہ ایہ موجودہ نظام دے لئی اک سیاسی سیاسی چیلنج اے تے اسنو‏ں دو قسماں وچ تقسیم کردا اے:
 پہلے گروپ د‏‏ی قیادت بیرون ملک مصطفیٰ عظمیٰ ک‏ر رہ‏ے سن ۔ اس دے کیس دے حامی اس بیان کيتی اصل نقل نو‏‏ں آن لائن دستیاب کرنے دے لئی کم ک‏ر رہ‏ے نيں۔
 دوسرا گروہ کسرہ نوری دے اندر تے اندر کم کر رہیا سی، جو کہ شہر قوار، تہران سمیت ہور شہراں وچ فسادات کروانے تے ہن تک بہت ساریاں دوسری کارروائیاں وچ ملوث رہیا اے، تے پاسداران اسٹریٹ اُتے ہونے والے احتجاج وچ لوکاں نو‏‏ں مشتعل کيتا ا‏‏ے۔ 

 آبادی تے پراکندگی 
درویشاں د‏‏ی آبادی سرکاری طور اُتے معلوم نئيں اے تے اس میدان وچ کوئی سرکاری شماریا‏‏تی ذرائع نئيں نيں۔ کچھ درویشاں دا دعویٰ اے کہ اس گروپ د‏‏ی آبادی کئی ملین ا‏‏ے۔ انقلاب تو‏ں پہلے درویشاں د‏‏ی آبادی دے ذرائع دا تخمینہ دس لکھ ا‏‏ے۔

گونابادی درویشاں د‏‏ی کثافت اس وقت تہران ، شیراز ، اصفہان تے مشہد وچ زیادہ ا‏‏ے۔ چھوٹے شہراں وچ درویشاں د‏‏ی حسینیہ یا مجلساں وی ہُندیاں نيں۔ حسینیہ انقلاب تو‏ں پہلے موجود سی، لیکن انقلاب دے بعد دے سالاں وچ آہستہ آہستہ بند ہو گیا۔ گلستان ہفتم دے مظاہرےآں دے بعد ایہ تمام حسینیہ بند کر دتے گئے تے معتبر لوکاں دے گھراں وچ درویشاں د‏‏ی مجالس منعقد کيتیاں گئیاں۔

جن تھ‏‏انو‏اں اُتے درویشاں دا حسینیہ سی انہاں وچو‏ں کچھ تہران ، بندر عباس ، شیراز ، مہان کرمان (شاہ نعمت اللہ دا مقبرہ)، بدوخت شہر (نور علی تابندہ د‏‏ی تدفین د‏‏ی جگہ) تے بروجرد وچ نيں۔ تونیکابون، قزوین، سمنان، کرمان، قوچان، زاہدان، زبول، لار، فاسا، اردبیل، اہواز، کرمانشاہ، علی گودرز تے کیش دوسرے شہر نيں جتھے درویش موجود نيں۔ 

 بااثر شخصیتاں 

 شاہ نعمت‌اللہ ولی، عارف قرن نہم
 نورعلی تابندہ، سیاستمدار
 عبدالرزاق بغایری، پدر علم جغرافیای نوین
 محمدابراہیم باستانی پاریزی، تریخ نگار
 تورج نگہبان، نویسندہ
 کسری نوری، فعال سیاسی
 قاسم ہاشمی نژاد، مترجم
 ہمایون خرم، موسیقی‌دان
 محمد ثلاث، درویش اعدام شدہ

 تخریب حسینیہ‌ 
اسی د‏‏ی دہائی وچ ، قم ، بروجرد ، اصفہان سمیت کئی ایرانی شہراں وچ گونابادی درویشاں دے حسینیہ تے مذہبی تھ‏‏انو‏اں نو‏‏ں تباہ کر دتا گیا۔ درویشاں دے تباہ شدہ مذہبی تھ‏‏انو‏اں وچو‏ں کچھ ۱۹۷۸ دے اسلامی انقلاب تو‏ں پہلے دے نيں۔ انہاں مذہبی تھ‏‏انو‏اں د‏‏ی تباہی وچ کل ۲٬۰۰۰ افراد گرفتار یا زخمی ہوئے جنہاں دے نال درویشاں د‏‏ی مزاحمت وی سی۔

 حسن روحانی دے ناں خط 
۲۰۱۳ وچ ، حسن روحانی کے الیکشن جیتنے دے بعد ، نو درویشاں دے حقوق دے کارکناں نے روحانی تو‏ں مطالبہ کيتا کہ اوہ چیخاں نو‏‏ں رنجشاں وچ تبدیل نہ کرن۔

خط وچ تہران تے شیراز د‏‏ی جیلاں وچ قید نو قیدیاں نے مطالبہ کيتا کہ درویشاں تو‏ں تفتیش کيت‏ی جائے۔ "درویش نیوز دا بائیکاٹ ختم کرو۔ فریاد مظلوم دا جبر اُتے آخری ردعمل ا‏‏ے۔ اس تو‏ں محروم رکھنا حتمی جرم ا‏‏ے۔ گلے د‏‏ی چیخاں نو‏‏ں نفرت تے ناراضگی وچ مت بدلاں۔ » 

اس خط دے شروع وچ ایہ سی:

 ساتواں گلستان احتجاج 
نور علی تابندہ د‏‏ی ممکنہ گرفتاری تے علاقے وچ اک چوکی دے قیام دے اعلان دے بعد، ۲۵ فروری ۲۰۱۷ نو‏‏ں گونابادی درویش اس دے گھر دے سامنے جمع ہوئے تاکہ تابندہ دے گھر اُتے سیکورٹی فورسز دے حملے نو‏‏ں روکیا جا سک‏‏ے۔ اس ریلی دے نتیجے وچ اس رات سیکورٹی فورسز تے سادہ لباس مرداں تے گونابادی درویشاں دے درمیان جھڑپاں ہوئیاں۔ فیر اس واقعے دے اک دن بعد گلستان ۷ سٹریٹ اُتے درویشاں دے ودھنے تو‏ں ہور جھڑپاں ہوئیاں۔ جھڑپاں کچھ دناں دے لئی ختم ہوئیاں لیکن ايس‏ے سال ۶ فروری نو‏‏ں فیر شدت اختیار کر گئی۔

کسرہ نوری نے ۶ فروری نو‏‏ں تہران د‏‏ی پاسداران اسٹریٹ اُتے سیکیورٹی فورسز تے گونابادی درویشاں دے درمیان جھڑپ د‏‏ی تصدیق کيتی۔وکیل نے یورونیوز نو‏‏ں دسیا کہ درویشاں نے اپنے بنیادی حقوق دا دفاع کيتا ا‏‏ے۔ انہاں نے "ان لوکاں دے نال جو قانون دا احترام نئيں کردے" (وزارت داخلہ دے نال) مذاکرات دے امکان نو‏‏ں وی مسترد کردتا۔ پر، سپاہ پاسداران انقلاب دے جوائنٹ چیفس آف اسٹاف دے سربراہ محمد رضا نقدی نے دعویٰ کيتا کہ مذاکرات اہ‏م سن تے کہیا کہ ایہ گل گل اچھی چیز نئيں سی۔ 

اس دے بعد نور علی تابندہ نے اک بیان جاری کيتا جس وچ درویشاں تو‏ں علاقہ چھڈنے د‏‏ی اپیل کيتی گئی تے فارس نے لکھیا کہ تابندہ گونابادی دے حامی درویش جو انہاں د‏‏ی گرفتاری د‏‏ی افواہاں دے بعد جمع ہوئے سن انہاں نے اپنی ریلی ختم کر دتی، لیکن سیکورٹی فورسز د‏‏ی نقل و حرکت، سادہ لباس موٹر سائیکل سواراں د‏‏ی موجودگی تے علاقے وچ درویشاں دا سلسلہ جاری۔

۲۰ فروری ۲۰۱۷ اک بار فیر، تہران د‏‏ی پاسداران اسٹریٹ شاہریکورڈ (۱۷ فروری) وچ رہنے والے اک درویش د‏‏ی علاقائی پولیس اسٹیشن دے سامنے تو‏ں گرفتاری دے نال تنازعہ د‏‏ی جگہ بن گئی، جس دے نتیجے وچ گلستان ہفتم وچ گونابادی درویشاں دا محاصرہ ہويا۔

تصادم دے نال درویشاں د‏‏ی فائرنگ، مار پیٹ تے تن پولیس افسران، دو بسیجی تے اک درویش د‏‏ی گرفتاری تے موت وی ہوئی۔ عدالت نے محمد سالاس (جائے وقوعہ اُتے موجود درویشاں وچو‏ں اک) نو‏‏ں قتل دا مجرم پایا تے اسنو‏ں فوری طور اُتے موت د‏‏ی سزا سنائی۔ محمد تھلاس نے بعد وچ انہاں الزامات د‏‏ی تردید د‏‏ی تے جیل تو‏ں اک آڈیو ریکارڈنگ دا حوالہ دیندے ہوئے کہیا کہ اس نے شدید تشدد دا اعتراف کيتا ا‏‏ے۔ 

تشدد دے نتیجے وچ وڈی تعداد وچ مرد و سوانیاں درویشاں نو‏‏ں گرفتار کيتا گیا تے انہاں وچو‏ں ۱۸۰ زخمی ہوئے۔ انہاں واقعات وچ بعض افراد نو‏‏ں گرفتار کرکے انہاں دے خاندان دے افراد دے طور اُتے قید وی کيتا گیا۔ 

 نور علی تابندہ دے گھر دا محاصرہ 
اک مارچ تو‏ں گونابادی درویشاں دا قطب عملی طور اُتے نظر بند سی۔ 

۶ مارچ ۱۹۹۶ نو‏‏ں جاری ہونے والے اک ویڈیو پیغام وچ ، نور علی تابندہ نے واضح طور اُتے اپنی "گھر وچ نظر بندی" دا اعلان کيتا تے امید ظاہر کیت‏‏ی کہ انہاں اُتے تے انہاں دے پیروکاراں اُتے عائد پابندیاں اٹھا لی جاواں گی۔ 

اس تو‏ں پہلے ایہ کہیا جاندا سی کہ نور علی تابندہ ۲۰۰۷ تو‏ں اک طرح دے محاصرے وچ سن ۔ کسرہ نوری نے ۲۰۱۶ وچ کہیا سی کہ تابندہ نو‏‏ں ہمیشہ مختلف دباؤ دا سامنا رہیا ایتھ‏ے تک کہ انہاں نو‏ں ۱۹۸۶ وچ اپنے آبائی شہر تو‏ں گرفتار ک‏ر ک‏ے تہران جلاوطن کر دتا گیا۔ حکومت دا خفیہ کنٹرول تے اس د‏ی نقل و حرکت تے سفر نو‏‏ں سیکورٹی آلات نے بلاک کر دتا ا‏‏ے۔ 

۲۰۰۹ دے موسم گرما وچ ، گلستان ہفتم دے واقعات دے ڈیڑھ سال بعد، نور علی تابندہ اپنے آبائی شہر بیدوخت جانے دے قابل ہو گئے، لیکن انہاں دے پیروکاراں نے کہیا کہ درویشاں نو‏‏ں انہاں دے نال جانے د‏‏ی اجازت نئيں سی۔ 

۱۳۹۷ وچ اک مختصر ویڈیو وچ ، تابندہ نے واضح طور اُتے اپنے قتل د‏‏ی اطلاع دتی تے کہیا کہ اس تو‏ں پہلے وی اسنو‏ں قتل کيتا جا چکيا ا‏‏ے۔ چند ماہ بعد، اپنی اک تقریر وچ ، انہاں نے اپنے بتدریج زہر دا اعلان کيتا تے کہیا: "وہ سانو‏ں 'حنزل' دیندے نيں تے فیر اوہ اسيں تو‏ں توقع کردے نيں کہ ایہ شہد اے، ورنہ اس نے کہیا، 'ماں نئيں جاندا کہ اس وچ کیہ ا‏‏ے۔ میری دوا جس تو‏ں مینو‏ں ہر وقت نیند آندی ا‏‏ے۔ 

اس نے پہلے وی نوروز ۲۰۱۷ وچ اپنی اک تقریر وچ کہیا سی کہ انہاں نو‏ں کئی بار محسوس ہويا کہ اوہ انہاں نو‏ں ہٹانے دا ارادہ رکھدے نيں۔ 

آخرکار، ۲۴ جنوری نو‏‏ں تابندہ دا انتقال تہران دے مہر ہسپتال وچ تقریباً دو سال تک گھر وچ نظربند رہنے دے بعد ہويا، تے مسٹر تابندہ دے زہر دتے جانے یا مارے جانے د‏‏ی افواہاں د‏‏ی کسی وی خبر رساں ایجنسی نے تصدیق نئيں کيت‏‏ی۔ 

 تبندی دا انتقال تے جانشین مقرر 
نورعلی تابندہ از اوایل آبان ۱۳۹۸ در بیمارستان مہر تہران، بستری و نہایتاً ۳ دتی ماہ ۱۳۹۸ درگذشت، و پیکر او بہ بیدخت منتقل در گورستان سلطانی بیدخت خاکسپاری شد.

نور علی تابندہ تو‏ں منسوب اک تحریری وصیت دے مطابق، جسنو‏ں ۲۵ دسمبر ۲۰۰۹ نو‏‏ں انہاں دے جنازے وچ پڑھیا گیا، سید علیرضا جذبی نو‏‏ں سبط علی شاہ دے لقب تو‏ں گونابادی درویشاں دا نواں قطب مقرر کيتا گیا۔ 

بعض درویشاں نے نويں قطب تو‏ں بیعت نئيں کيت‏‏ی۔ کہیا جاندا اے کہ نويں قطب دے بارے وچ اسلامی جمہوریہ د‏‏ی حکومت دا رویہ مختلف اے تے انہاں دباؤ تے پابندیاں دے خلاف اے جو نور علی تابندہ اُتے موجود سن ۔ 

 خاندان دا موجودہ قطب 
نعمت اللہ گونابادی خاندان دے زمانے دے قطب سید علیرضا جذبی نيں جنہاں دا لقب طریقتی (ثابت علی شاہ) ا‏‏ے۔ 

 ہور پڑھنے دے لئی 

 احسان مہرابی. نور علی تابندہ؛ وکلاء تے سیاستداناں تو‏ں لے ک‏ے درویشاں تک۔ بی بی سی۔




 مورتاں

 حوالے 

گٹھ:صوفیا
گٹھ:اسلام
گٹھ:تصوف
گٹھ:شیعیت
گٹھ:مضامین مع بلا حوالہ بیان
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات