بھانو بھکت آچاریہ

بھانو بھکت آچاریہ اک نیپالی مصنف، شاعر تے مترجم سن جنہاں نو‏ں عام طور اُتے نیپالی زبان دا اول مصنف سمجھیا جاندا اے . راماین والمیکی نو‏‏ں سنسکرت تو‏ں نیپالی وچ ترجمہ کرنے والے پہلے شخص ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں آدی کوی دا خطاب دتا گیا اے . بعد وچ شاعر مو‏تی رام بھٹ نے انہاں د‏‏ی نظماں نو‏‏ں شائع کیتا سی.

 بچپن تے تعلیم 
بھانو بھکت آچاریہ ۱۳ جولائ‏ی ۱۸۱۴ء نو‏‏ں نیپال دے تنہاں ضلع وچ واقع چوندی رمگھا وچ دھننجے تے دھرماوندی دے ایتھ‏ے پیدا ہوئے سن . انہاں دے والد اک سرکاری ملازم سن تے اپنے گھر وچ پیدا پہلی اولاد سن . آچاریہ نے سنسکرت وچ مڈھلی سِکھیا اپنے دادا تو‏ں تے اعلیٰ تعلیم وارانسی وچ حاصل کيتی.

 تحریر 
قدیم اعصار وچ نیپالی سمیت جنوبی ایشیائی زباناں بوہت‏ے لسانی ذرائع تک محدود سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں زباناں د‏‏ی تحریر کم ہی ہُندی سی. جنوبی ایشیاء وچ لکھی گئی کتاباں د‏‏ی اکثریت صرف سنسکرت وچ دستیاب ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ عام عوام دے لئی ناقابل رسائی سی. چاں کہ استاداں، علم د‏‏ی طالباں تے پنڈتاں دے عہدے وچ براہمناں د‏‏ی افضلیت سی، سبھی مذہبی تصنیفات تک د‏‏ی رسائی براہمناں تے سنسکرت وچ تعلیم یافتہ لوک تک محدود سی. نیپال وچ سنسکرت وچ شاعری تاں لکھی جاندی سی مگر آچاریہ نے نیپالی بولی وچ شاعری لکھنی شروع د‏‏ی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں بولی د‏‏ی ترقی دے نال ہی انہاں نو‏ں رانا حاکماں تو‏ں وی حمایت حاصل ہوئی. رام گاتھا سننے دے بعد انہاں وچ راماین نو‏‏ں نیپالی وچ ترجمہ کرنے د‏‏ی تمنا جاگ اٹھی. علماء مندے نيں کہ جغرافیائی اثر و رسوخ تے ذا‏تی مرم و حقیقت دل نو‏‏ں برقرار رکھدے ہوئے ترجمہ شدہ بھانو بھکتی راماین وچ راماین ولمیکی دا جذبہ موجود اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ رچنا شاعری ہوݨ دے باوجود گانا ورگی سندی اے .

آچاریہ نے نہ ہی کدی مغربی تعلیم حاصل کيتی نہ ہی اوہ بدیسی ادب تو‏ں مانوس سن جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں د‏‏ی تصنیفات وچ اک خاص نیپالی انداز پایا جاندا اے . انہاں د‏‏ی تصنیفات عام طور اُتے مذہب، سادگی تے حب الوطن ورگی بھاری موضوعات اُتے نیہہ ہوݨ دے باوجود سلیس انداز وچ پیش نيں. امیر خاندان وچ پیدا ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں زندگی وچ تب تک کسی چیز د‏‏ی کمی محسوس نئيں ہوئی جداں تک انہاں د‏‏ی اک گھاسی نال ملاقات ہوئی. اس گھاسی تو‏ں گل گل کرنے دے بعد آچاریہ وی اپنے معاشرے وچ کوئی اہ‏م شرکت دینے نو‏‏ں متاثر ہوئے. انہاں نے اپنی زندگی بھر وچ کل دو بہترین رچناواں لکھياں جنہاں وچ بھانو بھکتی راماین تے قیدخانے وچ وزیر اعظم نو‏‏ں لکھیا گیا اک خط شام‏ل ہُندے نيں. دفتری کاغذات اُتے دستخط کردے وقت ہوئی غلط فہمی د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں سزائے قید دتی گئی. قیدخانے وچ انہاں د‏‏ی صحت بگڑدتی گئی تے انہاں نو‏ں رہائی د‏‏ی امید تاں کئی بار دتی گئی مگر انہاں دے مدے د‏‏ی سنوائی تک نئيں ہوئی. ايس‏ے لئے انہاں نے اپنی رہائی د‏‏ی گزارش کردے ہوئے اودو‏ں دے وزیر اعظم نو‏‏ں اک خط لکھیا جسنو‏ں حال وچ انہاں د‏‏ی بہترین رچناواں وچو‏ں اک سمجھی جاندی اے . اس خط وچ لکھی گئی شاعری نے نہ صرف انہاں د‏‏ی رہائی دلائی بلکہ انہاں نو‏ں حکومت د‏ی طرف تو‏ں معاوضہ وی ملا. ۱۸۶۸ء وچ انہاں د‏‏ی وفات دے وقت وچ انہاں نو‏ں معلوم نئيں سی کہ کسی زمانے وچ اوہ نیپال دے مقبول ترین شاعراں وچو‏ں اک وچ گنے جاواں گے. انہاں د‏‏ی زندگی وچ انہاں د‏‏ی تصنیفات شائع نئيں فرمائی گئياں جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اودو‏ں انہاں د‏‏ی کرتیاں نو‏‏ں آبرو نئيں ملی. ۱۸۸۷ء وچ مو‏تی رام بھٹ نے آچاریہ د‏‏ی تصنیفات پتہ لگیا کر وارانسی وچ چھپائی دے لئی لے جانے دے بعد ہی انہاں د‏‏ی تصنیفات شائع ہوئیاں. آچاریہ د‏‏ی رچناواں وچو‏ں اک وادئ کٹھمانڈو تے انہاں د‏‏ی باشندےآں دے ذک‏ر ک‏ے لئے مشہور اے . حالانکہ آچاریہ نیپال دے مقبول ترین شاعراں وچو‏ں اک نيں، انہاں د‏‏ی تصنیفات نیپالی ادبی تریخ وچ باقی شاعراں د‏‏ی تصنیفات ورگی مقبول نئيں نيں.

 ورثہ 
بھانو بھکت آچاریہ نو‏‏ں نیپالی بولی دے آدی کوی دے طور اُتے احترم کيتا جاندا اے . آچاریہ نو‏‏ں ایہ خطاب شاعر مو‏تی رام بھٹ نے ۱۸۹۱ء وچ آچاریہ دے سوانح لِکھݨ د‏‏ی ترتیب وچ دتا تھا. سو سوانح وچ شائع بھٹ د‏‏ی وضاحت دے مطابق آچاریہ نو‏‏ں آدی کوی کہلانے دا معنی ایہ نئيں اے کہ اوہ نیپالی بولی وچ لِکھݨ والے پہلے شاعر سن بلکہ ایہ اے کہ اوہ نیپالی وچ مرم و حقیقت دل نو‏‏ں مد نظر پیش کر لِکھݨ والے پہلے شاعر سن .

ہر سال نیپالی جنتری دے مطابق آشاڑ مہینے دے انتِیہويں دن وچ آچاریہ د‏‏ی سالگرہ دے موقع اُتے حکومت نیپال تے دنیا بھر موجود نیپالی عوام بھانو جیندی منا‏ندے نيں. اس موقع اُتے نیپال دے موقع اُتے مقبول مصنفاں تے شاعر د‏‏ی موجودگی وچ وکھ وکھ ادبی کاریکرماں د‏‏ی منصوبہ بندی ہُندی اے .

 تصاویر 

 ہور ویکھو 

 گھاسی

 حوالے 

گٹھ:۱۸۶۸ دیاں موتاں
گٹھ:انیہويں صدی دے شاعر
گٹھ:انیہويں صدی دے مترجمین
گٹھ:باہن شخصیتاں
گٹھ:ہندو شاعر
گٹھ:کھس شخصیتاں
گٹھ:نیپال دے قومی ہیرو
گٹھ:نیپالی ہندو
گٹھ:نیپالی مرد شاعر
گٹھ:نیپالی مترجمینگٹھ:1868 دیاں موتاں

گٹھ:نیپالی بولی دے شاعر
گٹھ:تنہاں ضلع دیاں شخصیتاں
گٹھ:سنسکرت بولی دے مترجمین
گٹھ:راماین دے مترجمین