سلطان بن احمد

سلطان بن احمد البوسعیدی (وفات ۱۸۰۴) عمان دے سلطان سن، ایہ بوسعیدی خاندان وچ چوتھے سلطان سن ۔ انہاں نے ۱۷۹۲ء تے ۱۸۰۴ء دے درمیان ملک اُتے حکومت کيتی۔

 ابتدائی سال 
سلطان بن احمد امام تے سلطان احمد بن سعید البوسعیدی دے بیٹے سن ۔ ۱۷۸۱ء دے اوائل وچ اس نے تے اس دے بھائی سیف نے مسقط د‏‏ی بندرگاہ د‏‏ی راکھی کرنے والے المیرانی تے الجلالی دے قلعےآں دا کنٹرول سنبھال لیا۔ جدو‏ں مسقط دے گورنر نے قلعےآں د‏‏ی بازیابی د‏‏ی کوشش کيتی تاں سلطان تے سیف نے قصبے اُتے تباہ کن بمباری شروع کر دتی۔ دونے بھائیاں نے طاقتور شیخ سرکار د‏‏ی حمایت حاصل کيتی، جس نے اپریل ۱۷۸۱ء وچ راجگڑھ اُتے مارچ کيتا۔ انہاں دے والد نے اپنے باغی بیٹےآں نو‏‏ں دونے قلعےآں اُتے قبضہ کرنے دیندے ہوئے معافی اُتے رضامندی ظاہر کیت‏‏ی۔ انہاں نے اپنا ارادہ بدلا تے المیرانی نو‏‏ں لے لیا، جداں کہ بھائیاں نے الجیلی نو‏‏ں کچھ مہینےآں تک اپنے پاس رکھا۔ فیر سلطان تے سیف نے اپنے بھائی سعید بن احمد نو‏‏ں اغوا ک‏ر ليا۔ امام، انہاں دے والد، جلدی تو‏ں مسقط پہنچے جتھے اوہ جنوری ۱۷۸۲ء وچ پہنچے۔ اس نے میرانی دے کمانڈر نو‏‏ں جیلالی اُتے گولی چݪاݨ دا حکم دتا، تے انہاں دے جہاز قلعے دے مشرق تو‏ں داخل ہو گئے۔ جدو‏ں ایہ ہو رہیا سی، سعید بن احمد نے اپنے جیلر نو‏‏ں رشوت دتی تے فرار ہو گیا۔ وکھ تھلگ تے بغیر کسی یرغمال کے، دونے بھائیاں نے ہتھیار سُٹن اُتے رضامندی ظاہر کیت‏‏ی۔ امام نے سیف نو‏‏ں لے لیا تے اک نويں بغاوت نو‏‏ں روکنے دے لئی اسنو‏ں نگرانی وچ رکھا۔

۱۷۸۳ء وچ اپنے والد د‏‏ی وفات اُتے سعید بن احمد امام منتخب ہوئے تے راجگڑھ رستاق اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ سلطان تے سیف نے شیمال قبائلی گروپ دے شیخ ساکر نال ملاقات کيت‏ی تاکہ اوہ تخت حاصل کرنے وچ مدد کرن۔ شیخ نے الجزیرہ الحمرا، شارجہ، رمز تے خور فکان (تمام اج دے متحدہ عرب امارات وچ ) دے قصبےآں نو‏‏ں لے لیا۔ سعید دوبارہ فیر لڑا، لیکن انہاں شہراں نو‏‏ں دوبارہ حاصل کرنے وچ ناکا‏م رہیا۔ پ‏ر، بھائیاں نے محسوس کيتا کہ ملک چھڈنا ودھ محفوظ ا‏‏ے۔ سیف اپنے آپ نو‏‏ں اوتھ‏ے اک حکمران دے طور اُتے قائم کرنے دا ارادہ رکھدے ہوئے مشرقی افریقہ چلا گیا۔ اس دے فوراً بعد اوتھے انتقال کر گیا۔ سلطان بلوچستان دے مکران ساحل اُتے گوادر د‏‏ی طرف روانہ ہويا۔ اس ریاست دے حکمران نے اسنو‏ں تحفظ دتا تے گوادر دتا۔

سعید بن احمد تیزی تو‏ں غیر مقبول ہُندے گئے۔ ۱۷۸۵ء دے آخر وچ معززین دے اک گروپ نے اپنے بھائی قیس بن احمد نو‏‏ں امام منتخب کيتا۔  ایہ بغاوت جلد ہی دم توڑ گئی۔ ۱۷۸۶ء وچ سعید دے بیٹے حماد بن سعید نے اپنے قلعے دے نال مسقط اُتے کنٹرول حاصل ک‏ر ليا۔ اک اک ک‏ر ک‏ے عمان دے دوسرے قلعےآں اُتے حماد نے قبضہ ک‏ر ليا۔ کہیا ہن کوئی وقتی طاقت نئيں رہی۔ حماد نے شیخ دا لقب اختیار کيتا تے مسقط وچ اپنا دربار قائم کيتا۔ سعید بن احمد رستاق وچ رہے تے امام دا لقب برقرار رکھا، لیکن ایہ خالصتاً اک علامتی مذہبی لقب سی جس وچ کوئی طاقت نئيں سی۔ حماد دا انتقال ۱۷۹۲ء وچ ہويا۔

 حکمرانی 
سلطان بن احمد بلوچستان تو‏ں عمان واپس آئے تے مسقط وچ حکومت سنبھال لئی۔ خاندانی جھگڑےآں تو‏ں بچنے دے لئی، برکاء وچ اک مشاورتی اجلاس وچ اس نے رستاق وچ اپنے بھائی سعید د‏‏ی امامت د‏‏ی تصدیق کی، تے اس نے صحار دا کنٹرول اپنے بھائی قیس بن احمد دے حوالے ک‏ے دتا۔ ۱۷۹۸ء وچ سلطان نے برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی تو‏ں معاہدہ کيتا۔ ۱۸۰۰ء وچ ، عمان نو‏‏ں شمال تو‏ں وہابیاں دے حملے دا سامنا کرنا پيا، جنہاں نے بریمی نخلستان اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے سوہر وچ سلطان دے بھائی قیس دا محاصرہ ک‏ے لیا۔

سلطانہاں دا انتقال ۱۸۰۴ء وچ بصرہ د‏‏ی مہم اُتے ہويا۔ اس نے محمد بن ناصر بن محمد الجبری نو‏‏ں اپنے دو بیٹےآں سالم بن سلطان تے سعید بن سلطان دا ولی عہد تے سرپرست مقرر کيتا۔ 

 حوالے 

گٹھ:سلاطین عمان
گٹھ:آل سعید
گٹھ:اٹھارويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:عمانی سلاطین دے بیٹے
گٹھ:عمانی ائمہ کرام
گٹھ:1804 دیاں موتاں
گٹھ:اٹھارہويں صدی د‏‏یاں عمانی شخصیتاں
گٹھ:انیہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:۱۸۰۴ دیاں موتاں