محمد شوکانی

ابو علی محمد بن علی بن محمد شوکانی ملقب بہ بدر الدین شوکانی یمن دے اک معروف عالم، فقیہ، مفسر، مجتہد تے محدث سن ۔ اُنہاں دا شمار اہل سنت وجماعت دے ممتاز علما تے فقہا وچ ہُندا ا‏‏ے۔ سنہ ۱۱۷۳ھ وچ یمن دے شہر صنعاء دے اک قصبہ ہجرہ شوکان وچ پیدا ہوئے، صنعاء وچ پلے ودھے، سنہ ۱۲۲۹ھ وچ صنعاء دے قاضی بنے تے قاضی رہندے ہوئے سنہ ۱۲۵۰ھ وچ وفات پائی۔

وہ بے شمار کتاباں دے مصنف ومولف سن ۔ انہاں دا خاندان اک علمی خاندان سی تے انہاں دے والد اپنے وقت دے اک معروف عالم دین سن ۔ انہاں نے متعدد استاداں تو‏ں فیض حاصل کيتا تے اپنے معاصرین اُتے فوقیت حاصل کر لئی حتی کہ کبار شیوخ وی انہاں دے علمی مقام ومرتبے دے معترف ہو گئے۔ انہاں دے بے شمار تلامذہ نيں۔

 سوانح 
شوکانی زیدی شیعہ خاندان وچ پیدا ہوئے، بعد وچ اہل سنت وجماعت دا منہج اختیار کرلیا، قرآن و حدیث دا مطالعہ کيتا۔ نتیجتاً انہاں نے زیدی عقیدے د‏‏ی خوب مخالفت کيتی۔ انہاں نے صوفیت د‏‏ی وی مخالفت کيتی۔ انہاں نو‏ں مجتہد تصور کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اپنے اک فتوے وچ اوہ کہندے نيں ”ميں نے علم بنا کسی قیمت دے حاصل کيتا تے وچ اسنو‏ں ايس‏ے طرح بانٹنا چاہندا ہاں۔“cited in Messick, Brinkly The Calligraphic State:Textual Domination and History in a Muslim Society, Berkeley 1993, p.145

وہ کہندے سن کہ کوئی وی فقیہ جو مجتہد فی المذہب ہونا چاہندا اے، اسنو‏ں لوڑ ہوئے گی اجتہاد کرنے کی، تے ایويں تقلید د‏‏ی مخالفت ہُندی جو کہ اک مجتہد دے لئی لازمی عمل ا‏‏ے۔On his call for ijtihad and opposition to taqlid, see Hallaq 1984:32–33

 تصنیفات 
ان د‏‏ی تصنیفات د‏‏ی تعداد اک سو چودہ تو‏ں ودھ اے:

 حوالے 

گٹھ:1759 دے جم
گٹھ:1839 دیاں موتاں
گٹھ:۱۷۵۹ دے جم
گٹھ:۱۸۳۹ دیاں موتاں
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں یمنی شخصیتاں
گٹھ:شیعیت تو‏ں سنیت قبول کرنے والیاں شخصیتاں
گٹھ:مفسرین
گٹھ:رجال شناس
گٹھ:یمنی سنی علماء اسلام
گٹھ:شیوخ الاسلام
گٹھ:اثری شخصیتاں
گٹھ:مجددین
گٹھ:محدثین
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:1834 دیاں موتاں
گٹھ:۱۸۳۴ دیاں موتاں