طہ حسین

طہ حسین ( Egyptian Arabic: [ˈtˤɑːhɑ ħ(e)ˈseːn],  ; ۱۵ نومبر، ۱۸۸۹ – اکتوبر ۲۸, ۱۹۷۳) ۲۰ویں صدی دے سبھ توں بااثر مصری لکھاریاں اتے بدھیجیویاں وچوں اکّ سی، اتے مصر دے پنرجاگرن اتے مدھ-مشرق اتے اتری افریقہ وچ جدیدیت لہر لئی اکّ مورت سی۔ اس دا سوبریکیٹ "عربی ساہت دا ڈین" ( ) سی۔ اس نوں ۲۱ وار ساہت دے نوبل انعام لئی نامزد کیتا گیا سی۔

 شروعاتی جیون 
طہ حسین دا جم مدھ اپر مصر وچ منیا گورنوریٹ دے اکّ پنڈ ازبیٹ ال کلو وچ ہویا سی۔ اوہ ہیٹھلے-مدھ-ورگی ماپیاں دے تیرھاں بچیاں وچوں ستواں سی۔ اس نوں دو سال دی عمر وچ نیتر دی بیماری ہو گئی، اتے، اکّ اکامیاب پریکٹیشنر ولوں نقص دار؉ علاج دے نتیجے وجوں، اوہ انھا ہو گیا۔ قطب وچ جان توں بعد، اس نے ال اظہر یونیورسٹی وچ دھرم اتے عربی ساہت دا ادھئین کیتا؛ پر چھوٹی عمر توں ہی اوہ روائتی سکھیا نظام توں امطمعن سی۔

جدوں ۱۹۰۸ وچ دھرم نرپکھّ قاہرہ یونیورسٹی دا قیام کیتا گئی سی، تاں اوہ داخلہ لین دا چاہوان سی، اتے غریب اتے نیترہین ہون دے باو جود، اکّ تھاں جت لیا۔ ۱۹۱۴ وچ، اس نے سندیہوادی شاعر اتے فلسفی ابو العلاء المعری تے اپنے تھیسس لئی پیئیچڈی حاصل کیتی۔Allen, Roger (2005)۔ The Arabic Literary Heritage: The Development of its Genres and Criticism۔ Cambridge University Press. p. 398. ISBN 0-521-48525-8۔

 فرانس وچ طہ حسین 
طہ حسین مانٹپیلیئر لئی روانہ ہو گیا، یونیورسٹی وچ داخلہ لیا اتے ساہت، اتہاس، فرینچ اتے لاطینی دے کورساں وچ حصہ لیا۔ اس نے رسمی لکھت دا ادھئین کیتا پر اوہ اس دا پورا لابھ لین دے یوگ نہیں سی کیونکہ اوہ "انگلاں نال نہیں، اپنے کناں نال علم لین دے عادی ہو سکدے ہن۔"دار المعرفة طه حسين عودته إلى الديار الفرنسية۔ Morocco. 2014. p. 133.

قاہرہ یونیورسٹی دے ماڑے حالاتاں کارن اس نوں مصر واپس جان لئی بلایا گیا سی؛ پر تن مہینیاں بعد، اوہ حالات سدھر گئے، اتے طہ حسین فرانس واپس آ گیا۔

مونٹپیلیئر یونیورسٹی توں اپنی ایمئے حاصل کرن توں بعد، حسین نے سوربون وکھے اپنی پڑھائی جاری رکھی۔ اس نے سزین بریسیؤ (۱۸۹۵–۱۹۸۹) نوں اس نوں پڑھن لئی نامزد کیتا، اتے بعد وچ اس نے اس نال ویاہ کروا لیا۔دار المعرفة طه حسين عودته إلى الديار الفرنسية۔ Morocco. 2014. p. 133. ۱۹۱۷ وچ سوربون نے حسین نوں دوجی پیئیچڈی نال اعزازی کیتا، اس وار ٹیونیشیئن اتہاسکار ابن کھالدون، جس نوں مکمل طور اُتے اتے اس دے کھوج مضمون لئی جدید [سماجیات] دے بانی وجوں جانیا جاندا اے۔

 اکادمک کریئر 
۱۹۱۹ وچ حسین سزین نال مصر واپس پرتیا، اتے اس نوں قاہرہ یونیورسٹی وچ اتہاس دا پروفیسر نامزد کیتا گیا۔Paniconi, Maria (2017)۔ "Ḥusayn, Ṭāhā"۔ Encyclopaedia of Islam۔ Vol. 2017–3 (3rd ed.)۔ Brill Publishers۔ ISBN 9789004335721۔ Retrieved جون 18, 2021۔
گٹھ:CS1: long volume value اوہ عربی ساہت اتے سامی بولیاں دا پروفیسر بن گیا۔

قاہرہ وچ عربی بولی دی اکیڈمی وچ، طہ حسین نوں اکیڈمی دے سبھ توں اہم کماں وچوں اکّ ال-مجم ال-کبیر ( د گریٹ ڈکشنری ) نوں پورا کرن لئی ذمہ وار بنایا گیا سی۔von Grunebaum, G. E. (1959)۔ "Review of Al-Muʿjam al-kabīr, Murad Kāmil, Ibrāhīm al-Ibyārī"۔ Journal of Near Eastern Studies۔ 18 (2): 157–159. doi:10.1086/371525۔ ISSN 0022-2968۔ JSTOR 543279۔ اس نے اکیڈمی دے پردھان وجوں وی سیوا کیتی۔

اوہ مصر اتے قومانتری پدھر اُتے کئی سائنسی اکادمیاں دا ممبر سی۔

پوروَ-اسلامک شاعری اُتے ساہتی تنقید دی اس دی کتاب (  ۱۹۲۶ دے ) نے اس نوں عرب جگت وچ کجھ مشہوری حاصل کیتی۔ اس کتاب وچ، اس نے بہت شروعاتی عربی شاعری دی پرمانکتا بارے شکّ ظاہر کیتا، اتے دعوہ کیتا کہ ایہہ قبیلے دے ہنکار اتے قبیلیاں وچکار دشمنی دے کارن پرانے زمانے وچ جھوٹھی سی۔ اس نے اسدھے طور اُتے ایہہ وی اشارہ کیتا کہ قرآن نوں اتہاس دے باہرمکھی سروت وجوں نہیں لیا جانا چاہیدا۔Allen, Roger (2005)۔ The Arabic Literary Heritage: The Development of its Genres and Criticism۔ Cambridge University Press. p. 398. ISBN 0-521-48525-8۔ سٹے وجوں، کتاب نے ال اظہر اتے ہور بہت سارے پرمپراوادیاں دے مذہبی مفکراں دے تیبر غصے اتے دشمنی نوں بھڑکایا، اتے اس اُتے اسلام دا اپمان کرن دا الزام لگایا گیا۔ حالانکہ، سرکاری وکیل نے کیہا کہ طہ حسین نے جو کیہا سی اوہ اکّ اکادمک کھوجکرتا دی رائے سی اتے اس دے خلاف کوئی قانونی کاروائی نہیں کیتی گئی سی، حالانکہ اس نے ۱۹۳۱ وچ کائرو یونیورسٹی وچ اپنا عہدہ گوا دتا سی۔ اس دی کتاب اُتے پابندی لگا دتی گئی سی پر اگلے سال آن پری-اسلامک لٹریچر (۱۹۲۷) دے سرلیکھ ہیٹھ معمولی سودھاں نال دوبارہ شائع کیتی گئی سی۔

اوہ الیگزینڈریا یونیورسٹی دا بانی ریکٹر سی۔

 سیاسی کریئر 
طہ حسین مصری پنرجاگرن دا اکّ دانشور سی اتے عرب دنیا وچ اکّ عرب راشٹر وجوں مصری قوم پرستی دی وچاردھارا دا اکّ حامی سی، جس نے پھیرونسٹ توفیق ال-حکیم دے خلاف عوامی پتراں دی اکّ لڑی وچ دلیل دتی کہ عرب پچھان مصری پچھان دا انکھڑواں انگ اے۔

۱۹۵۰ وچ، اس نوں وزیر تعلیم نامزد کیتا گیا سی، جس گنجائش وچ اسنے مفت سکھیا اتے ہر کسے دے سکھئت ہون دے حق لئی اکّ دور دی اگوائی کیتی۔ اس نے بہت سارے قرآن سکولاں نوں پرائمری سکولاں وچ بدل دتا اتے کئی ہائی سکولاں نوں کالجاں وچ بدل دتا جویں کہ میڈیسن اتے کھیتی باڑی دے گریجوئیٹ سکول۔ اس نوں کئی نویاں یونیورسٹیاں قائم کرن دا سہرا وی جاندا اے اتے اوہ سکھیا وزارت دے تہذیبی وراثت دے مکھی  سن۔von Grunebaum, G. E. (1959)۔ "Review of Al-Muʿjam al-kabīr, Murad Kāmil, Ibrāhīm al-Ibyārī"۔ Journal of Near Eastern Studies۔ 18 (2): 157–159. doi:10.1086/371525۔ ISSN 0022-2968۔ JSTOR 543279۔ حسین نے تجویز دتا کہ الازہر یونیورسٹی نوں ۱۹۵۵ وچ وزیر تعلیم وجوں اپنا کارجکال ختم ہون توں بعد بند کر دتا جانا چاہیدا اے۔

طہ حسین کئی اخباراں دے مکھ اڈیٹر دے عہدے اُتے رہے۔

 کم 
پچھم وچ اوہ اپنی سوانح عمری، ال-ایام (  ، دِ ڈیز ) جو انگریزی وچ عین مصری چائیلڈہڈّ (۱۹۳۲) اتے دِ سٹریم آف ڈیز (۱۹۴۳) دے روپ وچ شائع ہوئی سی۔

"سٹھّ توں ودھ کتاباں (چھ ناولاں سمیت) اتے ۱٬۳۰۰ لیکھاں" دے لکھاری،P. Cachia in Julie Scott Meisami & Paul Starkey, Encyclopedia of Arabic Literature, Volume 1, Taylor & Francis (1998)، p. 297 اس دیاں پرمکھ رچناواں وچ شامل ہن:

 The Memory of Abu al-Ala' al-Ma'arri 	۱۹۱۵
 Selected Poetical Texts of the Greek Drama  	۱۹۲۴
 Ibn Khaldun's Philosophy  	۱۹۲۵
 Dramas by a Group of the Most Famous French Writers  	۱۹۲۴
 Pioneers of Thoughts 	۱۹۲۵
 Wednesday Talk  	۱۹۲۵
 On Pre-Islamic Poetry  	۱۹۲۶
 In the Summer 	۱۹۳۳
 The Days, 3 Volumes, 1926–1967
 Hafez and Shawki  	۱۹۳۳
 The Prophet's Life "Ala Hamesh El Sira"  	۱۹۳۳
 Curlew's Prayers 	۱۹۳۴
 From a Distance 	۱۹۳۵
 Adeeb 	۱۹۳۵
 The Literary Life in the Arabian Peninsula 	۱۹۳۵
 Together with Abi El Alaa in his Prison 	۱۹۳۵
 Poetry and Prose 	۱۹۳۶
 Bewitched Palace 	۱۹۳۷
 Together with El Motanabi 	۱۹۳۷
 The Future of Culture in Egypt 	۱۹۳۸
 Moments 	۱۹۴۲
 The Voice of Paris 	۱۹۴۳
 Sheherzad's Dreams 	۱۹۴۳
 Tree of Misery 	۱۹۴۴
 Paradise of Thorn 	۱۹۴۵
 Chapters on Literature and Criticism 	۱۹۴۵
 The Voice of Abu El Alaa 	۱۹۴۵
 Osman "The first Part of the Greater Sedition
 Al-Fitna al-Kubra ("The Great Upheaval")	۱۹۴۷
 Spring Journey 	۱۹۴۸
 The Stream Of Days 1948
 The Tortured of Modern Conscience 	۱۹۴۹
 The Divine Promise "El Wa'd El Haq" 	۱۹۵۰
 The Paradise of Animals 	۱۹۵۰
 The Lost Love 	۱۹۵۱
 From There 	۱۹۵۲
 Varieties 	۱۹۵۲
 In The Midst 	۱۹۵۲
 Ali and His Sons (The 2nd Part of the Greater Sedition)	۱۹۵۳
 (Sharh Lozoum Mala Yalzm, Abu El Alaa) 	۱۹۵۵
 Anatagonism and Reform 	۱۹۵۵
 The Sufferers: Stories and Polemics (Published in Arabic in 1955)، Translated by Mona El-Zayyat (1993)، Published by The American University in Cairo, 
 Criticism and Reform 	۱۹۵۶
 Our Contemporary Literature 	۱۹۵۸
 Mirror of Islam 	۱۹۵۹
 Summer Nonsense 	۱۹۵۹
 On the Western Drama 	۱۹۵۹
 Talks 	۱۹۵۹
 Al-Shaikhan (Abu Bakr and Omar Ibn al-Khattab) 	۱۹۶۰
 From Summer Nonsense to Winter Seriousness 	۱۹۶۱
 Reflections 	۱۹۶۵
 Beyond the River 	۱۹۷۵
 Words 	۱۹۷۶
 Tradition and Renovation 	۱۹۷۸
 Books and Author 	۱۹۸۰
 From the Other Shore 	۱۹۸۰

 ترجمہ 

 Jules Simon's The Duty 1920–1921
 Athenians System (Nezam al-Ethnien) 	۱۹۲۱
 The Spirit of Pedagogy 	۱۹۲۱
 Dramatic Tales 	۱۹۲۴
 Andromaque (Racine) 	۱۹۳۵
 From the Greek Dramatic Literature (Sophocle) 	۱۹۳۹
 Voltaire's Zadig or (The Fate) 	۱۹۴۷
 André Gide: From Greek
 Legends' Heroes
 Sophocle-Oedipe

 شردھانجلی 
۱۴ نومبر ۲۰۱۰ نوں، گوگل نے حسین دا ۱۲۱واں جم دن گوگل ڈوڈل نال منایا۔

 اعزاز 
ربن پٹی دیش اعزاز70x70px مصر نیل دے آرڈر دا گرینڈ کالر70x70px مصر گرینڈ کراس آف دا آرڈر آف میرٹ (مصر)70x70px لیبنان سیڈر دے نیشنل آرڈر دا گرینڈ کورڈنalt=ESP Alfonso X Order GC|70x70px|ایئیسپی الپھونسو ایکس آرڈر جی۔سی سپین الپھونسو ایکس دے سول آرڈر دا گرینڈ کراس، وائیز70x70px شام سیریئن عرب لوکراج دے سول میرٹ دے آرڈر دا گرینڈ کورڈن70x70px ٹیونیشیا ٹیونیشیا لوکراج دے آرڈر دا گرینڈ کورڈن

 ایہہ وی دیکھو 

 طہ حسین عجائب گھر - کائرو وچ تریخی گھر اتے جیونی عجائب گھر
 مصری لکھاریاں دی لسٹ

 حوالے 

گٹھ:موت ۱۹۷۳
گٹھ:جم ۱۸۸۹
گٹھ:مصری فلسفی
گٹھ:مسلم لکھاری
گٹھ:موت 1973
گٹھ:جم 1889