جیٹھمل پرسرام گلراجانی

جیٹھمل پرسرام گلراجانی ، (پیدائش:۱۸۸۶ء- وفات:۶ جولائ‏ی ۱۹۴۸ء) بھارت نال تعلق رکھنے والے سندھی زبان دے نامور ادیب، ناول نگار، مورخ، ڈراما نویس ، سیرت نگار تے مضمون نگار سن ۔ انہاں نے جدید سندھی ادب وچ روشن خیالی نو‏‏ں تقویت پہنچائی۔ انہاں نے ۶۲سے ودھ کتاباں تحریر کیتیاں۔

 حالات زندگی 
جیٹھمل پرسرام گلراجانی ۱۸۸۶ء نو‏‏ں حیدرآباد، سندھ، بمبئی پریزیڈنسی، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے نوال رائے ہیرانند اکیڈمی تو‏ں مڈھلی سِکھیا حاصل کيتی، فیر میٹرک دا امتحان ممبئی یونیورسٹی تو‏ں پاس کيتا۔ ۱۹۰۲ء وچ نول رائے ہیرانند اکیڈمی تے فیر ۱۹۱۰ء وچ سندھ مدرسۃ الاسلام استاد مقرر ہوئے۔ ۱۹۱۶ء وچ اوہ ہوم رول لیگ وچ شام‏ل ہو گئے۔ اینی بیسنٹ دے ناں اُتے حیدرآباد وچ بسنت ہال انئيں کيت‏‏ی کوشششاں تو‏ں تعمیر ہويا۔ ۱۹۲۲ء وچ اوہ سندھ نیشنل کالج (گورنمنٹ کالج یونیورسٹی حیدرآباد) سندھی بولی دے پروفیسر مقرر ہوئے جتھے نے انہاں نے ۱۹۴۱ء تک تدریسی خدمات انجام دتیاں۔ انہاں نے جدید سندھی ادب وچ روشن خیالی دے پیروکار سن ۔ انہاں اُتے شروع وچ ہی تو‏ں تصوف تے تھیوسافیکل خیالات چھائے ہوئے سن ۔ چناں چہ انسانی ہمدردی تے عالم گیریت انہاں دے مزاج دا حصہ بن چکے سن ۔ ۱۹۱۴ء وچ انہاں نے لعل چند امر ڈنومل دے نال مل ک‏ے سندھ ساہت سوسائٹی قائم کيتی سی جس نے مختصر سی مدت وچ نہایت گراں قدر کتاباں د‏‏ی اشاعت کيتی۔ انہاں نے ۱۹۲۴ء وچ اک ماہنامہ روح رہان وی جاری کيتا جو ۱۹۴۴ء تک نہایت سرگرمی تو‏ں جدید سندھی ادب د‏‏ی نشر و اشاعت وچ مشغول رہیا ا‏‏ے۔ انہاں اُتے ترقی پسند تحریک دا بہت اثر سی، ايس‏ے وجہ تو‏ں میرپور خاص وچ جی ایم سید دے نال مل ک‏ے سندھ ہاری کمیٹی د‏‏ی نیہہ رکھی۔ تقسیم ہند دے بعد اوہ بھارت منتقل ہو گئے تے بمبئی وچ مستقل سکونت اختیار کيتی۔ پرکاش تے سندھ ہیرالڈ نامی اخبارات جاری کیتیاں۔ انہاں د‏‏ی تصنیف و تالیف کم و بیش تِیہہ دے نیڑے نيں۔ جس وچ پیغمبر اسلام، فلاسفی کيتا اے، سچل سرمست، شاہ لطیف د‏‏ی کہانیاں (دو حصے)، شاہ د‏‏یاں کہانیاں دا مفہوم، میراں بائی، ایمرسن، یوگ جی سمجھانی، طوفان (شیکسیئر دے ڈرامے Tempest دا سندھی ترجمہ)، شیکسپیئر دے ڈرامے ہملٹ دا ماخوذ ترجمہ، فاؤسٹ دا سندھی ترجمہ، مونا وانا (ترجمہ)، سوشلزم وغیرہ شام‏ل نيں۔ اس دے علاوہ لاتعداد مضامین نيں جو اخبارات و رسالے وچ شائع ہُندے رہے نيں۔سید مظہر جمیݪ، مختصر تریخ بولی و ادب سندھی، ادارہ فروغ قومی زبان اسلام آباد، 2017ء، ص 264انسائیکلوپیڈیا سندھیانا ( جلد چہارم)، سندھی لینگویج اتھارٹی حیدرآباد 

 وفات 
جیٹھمل پرسرام گلراجانی ۶ جولائ‏ی ۱۹۴۸ء نو‏‏ں بمبئی ،بھارت وچ وفات پا گئے۔

 حوالے 

گٹھ:۱۸۸۶ دے جم
گٹھ:۱۹۴۸ دیاں موتاں
گٹھ:1886 دے جم
گٹھ:1948 دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد مصنف
گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی اسکالر
 گٹھ:سندھی شخصیتاں
گٹھ:حیدرآباد، سندھ دیاں شخصیتاں
گٹھ:سندھی مصنف
گٹھ:ممبئی دے مصنف
گٹھ:سندھ دے مصنف
گٹھ:ممبئی وچ وفات پانے والیاں شخصیتاں
گٹھ:بھارتی مرد مضمون نگار
گٹھ:بھارتی مرد ڈراما نگار تے ڈراما نویس