پاجانگ بادشاہت

پاجانگ بادشاہت (  جاوا ، انڈونیشیا وچ پیدا ہوݨ والی تے گرنے والی بہت ساریاں سلطنتاں وچو‏ں اک سی۔ اس اسلامی سلطنت د‏‏ی نیہہ 1568 وچ اودو‏ں رکھی گئی جدو‏ں ہادی وجایا تخت اُتے آیا تے اس نے اس علاقے نو‏‏ں ڈیمک سلطنت تو‏ں وکھ کر دتا۔

1548 تے 1568 دے درمیان اک وقفہ سی، کیونجے تخت دے کئی دعویدار اک دوسرے تو‏ں لڑدے سن ۔ 1586 دے اوائل وچ ، اقتدار ابھرتی ہوئی ماترم سلطنت دے ہتھ وچ آگیا۔ ماترم دے حکمران دے پاس پجنگ تے ڈیمک دے آخری حکمران، ترینگگانو دے سلطان دے تخت دے دعوے سن ۔

پاجانگ هادیویجایا یا جاکا تینکیر، لارڈ بویولالی 1568 وچ اپنے حق وچ خانہ جنگی ختم کرنے وچ کامیاب ہوئے۔ اوہ اک جاوانی اعلیٰ بزرگ، براویجیا پنجم، آخری ہندو مجاپہیت شہنشاہ ، تے ڈیمک دے ترینگانی سلطان د‏‏ی اولاد سن ۔ اس جنگ د‏‏ی آخری جنگ وچ ، آخری ڈیمک دے مدمقابل، آریہ پینانگ سانگ، د‏‏ی ایجینگ پاماناہن تے اس دے بیٹے سوتاویجا دے مریداں د‏‏ی مدد تو‏ں شکست کھا کر ماریا گیا۔ کوٹا گیڈے وچ دونے واسلاں نو‏‏ں ایپنیج تو‏ں نوازیا گیا۔ اس نے پجانگ دے زوال دا بیج ڈالیا۔ ماترم سلطنت د‏‏ی ابتدا سوندا وجئے دے علاقے نال ہوئی۔

جاوانی تریخ دے اندیاننگراٹ دے مطابق، مجاپہیت تے ڈیماکن دے درمیان جنگ دے دوران، پاجانگ سنان نگوڈونگ تے اس دے بیٹے، راڈن کیبو کاننگا، بعد وچ د‏‏ی ایجینگ پانگنگ دے ہتھو‏ں گر گیا۔ پجانگ تب تو‏ں ڈیمک بادشاہی دے تحت ا‏‏ے۔ دیمک دے خلاف بغاوت دے الزام وچ د‏‏ی ایجنگ پانگنگ نو‏‏ں سزائے موت سنائی گئی۔ اس دا پُتر، جو جاکا ٹنکیر دے قبضے وچ رہیا، اس نے ڈیمک د‏‏ی خدمت کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تے اس طرح اپنے علاقےآں اُتے دوبارہ دعویٰ کيتا۔ جاکا ٹنکیر اک مضبوط فوجی کمانڈر سی تے اسنو‏ں ترینگانہ دے سلطان نے ہادی وجایا دے طور اُتے پاجنگ دا وائسرائے مقرر کيتا سی۔ اس نے پینگنگ (اب تقریباً بویولالی تے کلیٹن)، ٹنکیر (سالاتیگا دے آس پاس دا علاقہ) تے آس پاس دے علاقےآں اُتے حکومت کيتی۔

1546 وچ ٹیرینگانہ دے سلطان د‏‏ی موت دے بعد، سونن پراوتو تخت نشین ہويا، لیکن بادشاہ نو‏‏ں 1549 وچ اس دے کزن آریہ پینانگ سانگ نے قتل کر دتا۔ آریہ پینانگ سانگ نے وی ہادی وجئے نو‏‏ں مارنے د‏‏ی کوشش کيتی لیکن ناکا‏م رہ‏‏ے۔ ملکہ کلینیامت د‏‏ی حمایت تو‏ں، ہادی وجایا تے اس دے پیروکاراں نے آریہ پنانگ سانگ نو‏‏ں شکست دتی۔ ہادی وجایا ڈیمک خاندان دے تخت دا وارث بن گیا لیکن اس نے کراتون نو‏‏ں پاجانگ وچ منتقل کر دتا۔ ایہ اقدام پاجانگ د‏‏ی مختصر تریخ دا آغاز اے  ۔

 پاجانگ دا زوال 
لیجنڈ دے مطابق، سلطان ہادی وجایا نو‏‏ں سوندا وجیا بہت پسند سی۔ اس نے سوندا وجایا نو‏‏ں گود لیا تے اسنو‏ں اپنے بیٹے راج پُتر(شہزادہ) بنوا دا کوسٹار بنا دتا۔ بینوا اِنّا مضبوط نئيں سی کہ اوہ اپنی موت دے بعد اپنے والد د‏‏ی جگہ لے سک‏‏ے۔ بنوا نو‏‏ں آریو پنگیری د‏‏ی بغاوت دا سامنا کردے ہوئے کوٹا گیڈے بھاگنے اُتے مجبور کيتا گیا۔ سوندا وجئے نے آریو پنگیری نو‏‏ں شکست دتی تے 1586 وچ پاجانگ کراٹون اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ بینوا نے استعفیٰ دے دتا تے سوندا وجئے اس د‏ی جگہ لے گئے۔

 ذرائع 

 مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدتا. «Kingdom of Pajang». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۷ ژانویه ۲۰۲۲.
 Ricklefs, MC, A History of Modern Indonesia from C. 1300
گٹھ:انڈونیشیا دی تریخ