ٹینڈم روٹرز

ٹینڈم روٹر (Tandem rotors)، ہیلی کاپٹراں وچ دو وڈیاں افقی روٹر اسمبلیاں ہُندیاں نيں اک دوسرے دے سامݨے نصب ہُندیاں نيں۔ فی الحال ایہ ترتیب بنیادی طور تے وڈے کارگو ہیلی کاپٹراں لئی استعمال ہُندی ا‏‏ے۔

سِنگل روٹر ہیلی کاپٹراں نو‏‏ں اک میکانِزم د‏‏ی لوڑ ہُندی اے تاکہ سِنگل وڈے روٹر د‏‏ی طرفو‏ں پیدا ہوݨ آݪی جمائی حرکت نو‏‏ں بے اثر کر سک‏‏ے۔ ایہ عام طور تے ٹیل روٹر، کواکسیئل روٹرز تے NOTAR سسٹمز دے ذریعے مکمل کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ٹینڈم روٹر ہیلی کاپٹر تاہم کاؤنٹر کُعھمݨ آݪے روٹرز دا استعمال کردے نيں، ایہناں وچو‏ں ہر اک دوسرے دے ٹارک نو‏‏ں منسوخ کردا ا‏‏ے۔ لہاذا انجݨاں تو‏ں حاصل ہوݨ آݪی ساری طاقت نو‏‏ں لفٹ لئی استعمال کيتا جا سکدا اے، جداں کہ سِنگل روٹر ہیلی کاپٹر ٹارک دا مقابلا کرن لئی انجݨ د‏‏ی کچھ طاقت استعمال کردا ا‏‏ے۔ اک متبادل ایہ آ کہ اک ہَم محور کنفیگریشن وچ دو روٹرز لائے جاݨ۔ پہلا کامیاب ٹینڈم روٹر ہیلی کاپٹر نکولس فلورین نے 1927 وچ بݨایا سی۔

ٹینڈم روٹر سِسٹم دے فائدے کشش ثقل د‏‏ی حد دا اک وڈا مرکز تے چنگا طول بلد استحکا‏م ا‏‏ے۔ ٹینڈم روٹر سسٹم دے نقصانات اک پیچیدا ٹرانسمِشن تے دو وڈے روٹرز د‏‏ی لوڑ ا‏‏ے۔

دونے روٹرز اک ٹرانسمیشن دے ذریعے مُنسلک ہُندے نيں جو اس گل نو‏‏ں یقینی بݨاؤندا اے کہ روٹرز ہ‏‏م آہنگ نيں تے انجݨاں د‏‏ی خرابی دے دوران وی اک دوسرے ناݪ نئيں ٹکراؤندے۔Art of the helicopter by John Watkinson, p. 13

ٹینڈم روٹر ڈیزائن ہر روٹر اُتے مخالف کھبے تے سجے چکر لا کے مؤثر طریقے ناݪ ہیلی کاپٹر دے دونے سِرےآں نو‏‏ں مخالف سمتاں وچ کھچ کر یاؤ (yaw) حاصل کردے نيں۔ پچ حاصل کرݨ لئی ہَر روٹر اُتے مخالف اجتماعی لاگو کيتا جاندا اے؛ اک سِرے اُتے پیدا ہوݨ واݪی لفٹ نو‏‏ں کَعھٹ کرنا، جدو‏ں کہ مخالف سِرے اُتے لفٹ نو‏‏ں ودھاؤݨا، مؤثر طریقے ناݪ ہیلی کاپٹر نو‏‏ں اگے یا پِچھے چعھکاؤݨا۔

ٹینڈم روٹر ہیلی کاپٹراں نو‏‏ں ایہ فائدہ ہُندا اے کہ اوہ چھوٹے بلیڈ ناݪ ودھ وزن چک سکدے نيں، کیونکہ اوتھ‏ے دو سیٹ ہُندے نيں۔ پَ‏ر پِچھے دا روٹر سامݨے آݪے روٹر دے ایروڈائِنامک شیڈو وچ کم کردا اے، جس تو‏ں اوہد‏ی کارکردگی کَعھٹ ہو جاندی ا‏‏ے۔ اس نقصان نو‏‏ں دو روٹر ہَبز دے درمیان فاصلا ودھا کے تے اک ہَب نو‏‏ں دوسرے اُتے بلَند ک‏ر ک‏ے کَعھٹ کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔Principles of helicopter aerodynamics by J. Gordon Leishman p. 73.Rotary Wing Aerodynamics, W.Z. Stepniewski, p. 197. ٹینڈم روٹر ہیلی کاپٹراں وچ سِنگل روٹر ہیلی کاپٹراں د‏‏ی نِسبت کَعھٹ ڈِسک لوڈنگ ہُندی ا‏‏ے۔Rotary Wing Aerodynamics, W.Z. Stepniewski, p. 185

ٹینڈم روٹر ہیلی کاپٹراں نو‏‏ں عام طور تے سِنگل روٹر ہیلی کاپٹراں دے مقابلے وچ کَعھٹ رفتار تو‏ں پرواز کرن تے حاصل کرن لئی کَعھٹ طاقت د‏‏ی لوڑ ہُندی ا‏‏ے۔ دونے کنفیگریشنز نو‏‏ں عام طو تے تیز رفتار پرواز حاصل کرن لئی اک ای طاقت د‏‏ی لوڑ ہُندی ا‏‏ے۔Rotary Wing Aerodynamics, W.Z. Stepniewski, p. 200.

 ہور دیکھو 
 ہیلی کاپٹر
 چنوک ہیلی کاپٹر

حوالے

گٹھ:مشیناں
گٹھ:ٹیکنالوجی
گٹھ:ہیلی کاپٹر
گٹھ:ہیلیکاپٹر