یورال بغاوت

یورال بغاوت (۱۸۶۹) یورال خطے وچ اک قومی آزادی د‏‏ی تحریک ا‏‏ے۔ ایہ بغاوت ۱۸۶۸ وچ  روسی حکومت دے اختیار کردہ " عارضی ضوابط" دے خلاف سی۔ ۱۸۶۷–۱۸۶۸ وچ روسی حکومت کیت‏‏ی اصلاحات ، ٹیکساں وچ وادھا تے استحصال وچ ہور شدت نے قازق عوام وچ وڈے پیمانے اُتے عدم اطمینان پیدا کيتا۔ ۱۹ويں صدی دے ۶۰ د‏‏ی دہائی وچ ، ہر دھوئيں اُتے ٹیکس د‏‏ی رقم ۱۰-۱۲ سوم تک پہنچ گئی تے ہر خاندان تو‏ں وکھ وکھ وصول کيتی گئی۔ قسم د‏‏ی ادائیگی اک باقاعدہ فیس بن گئی ا‏‏ے۔ مفت وچ ریاستی محصول نو‏‏ں راغب کرنے دے لئی (نوریزیم دے جنگل تو‏ں لکڑیاں دریائے سریدریا کے کنارے شہراں تک لے جانا وغیرہ )، لٹل ہنڈ دے قازقاں نے اونٹھاں دے ڈرائیوراں دے نال ۴۰۰۰ اونٹھ دیے، کھانا، رہائش، گرم کپڑ‏ے فراہ‏م کيتے ، وغیرہ فراہمی دا پابند سی۔ مقامی گورنراں نو‏‏ں عوام دے خرچے اُتے ٹرانسپورٹ تے فنڈز فراہ‏م کيتے گئے۔ افسردہ قازق غریباں نے کرائے اُتے کم کرنے دے لئی گروپاں وچ قازق-روسی لائناں تے شہراں وچ جانا شروع کيتا۔ کرایہ داراں دے لئی کاشتکاری وچ مشغول ہونا منع سی۔ ۱۸۶۸ دے ’’ریگولیشن‘‘ دے مطابق زمین نو‏‏ں حکومت کیت‏‏ی ملکیت قرار دتا گیا۔ قازقاں نو‏‏ں ۱ صوم ۵۰ ٹائنا د‏‏ی بجائے ۳ سوم ۵۰ ٹائنا ادا کرنا پڑدا سی، تے انہاں دے استعمال کردہ زمین دے لئی مختلف اضافی فیساں ادا کرنا پڑدی سی۔ ۱۸۶۹ دے آغاز وچ ، تنظیمی کمیشن ملک وچ چلے گئے. کمیشن نے مردم شماری کرانا، ٹیکس جمع کرنا، مقامی گورنراں دے انتخابات کروانا تے بولیاں بنانا شروع کر دتیاں۔ اس نے عوامی عدم اطمینان نو‏‏ں تیز کيتا تے براہ راست بغاوت دے پھوٹ پڑنے دا اشارہ کيتا۔ مارچ ۱۸۶۹ وچ ، تبین، کیٹے ، تاز ، شیرکیش ، ایسنٹیمیر قبیلےآں دے مسلح باغیاں نے گوریو شہر وچ تنظیمی کمیشن اُتے حملہ کیتا، ۱۰ گاڑیاں تے ۹۰۰ سوم مالیت دا قیمتی سامان قبضے وچ لے لیا، کمیشن دے ارکان فرار ہوگئے۔

سجے|thumb| وون اسٹیمپل لاتعلقی دا نشان
تقریباً ۶۰۰ باغی قازقاں نے ایلک ندی دے کنارے ۲۰۰ سپاہیاں د‏‏ی حفاظت اُتے مامور فوڈ دستے اُتے حملہ کيتا۔ مارچ ۱۸۶۹ وچ آرگنائزنگ کمیشن دے خلاف بغاوت نے پورے یورال علاقے نو‏‏ں اپنی لپیٹ وچ لے لیا۔ بغاوت گرمیاں وچ مضبوط ہُندتی گئی۔ باغی تھے T. Yesenzhanov, I. Otergazin, O. Nakanov, O. Baigozhin, U. Sutemgenov, B. Zhezdybaev, Zh. Namazov, وغیرہ۔ منظم خانکول، ازنبے، تائپک، اولنگٹی، کوریلی کے علاقے بغاوت دا مرکز بن گئے۔ باغیاں نے قازق-روسی دیہاتاں تے تجارتی قافلاں اُتے ۴۱ بار حملہ کيتا۔ ۵۳۰۰ فوجی تے ۲۰ توپاں بغاوت نو‏‏ں دبانے دے لئی مختص کيتیاں گئیاں۔ S. Turkebaev تے B. عثمان د‏‏ی قیادت ماں تقریباً ۲۰ ہزار باغیاں نے وان اسٹیمپل دے ۳۶۰ سپاہیاں نو‏‏ں ۲ توپاں دے نال کلمیکووو قلعے د‏‏ی طرف پِچھے ہٹا دتا۔ ہن باغیاں دے اک گروپ نے گریگوریف دے ۱۵۰ سپاہیاں تے رکین دے ۳۰۰ سپاہیاں نو‏‏ں پسپا کر دتا۔ یورال علاقے دے فوجی گورنر N.N. اس نے Verevkin دے حوالے ک‏ے دتا۔ اوہ ۱۷۰۰ سپاہیاں تے ۱ رائفل کمپنی دے نال کازی بیک ہائٹس اُتے آیا۔ چند باغی اس قوت دا مقابلہ نہ کر سک‏‏ے۔ شاہی فوج نے باغیاں نو‏‏ں انہاں دے پنڈ سمیت بے دردی تو‏ں سزا دی۔ ینگ ہنڈریڈ وچو‏ں اک تہائی قازق وسطی ایشیائی خانات وچ چلے گئے۔ باقیاں نے ہر دھوئيں دے لئی ۱ صوم دا جرمانہ ادا کيتا۔ "نويں اصول" زبردستی متعارف کرائے گئے، ہر گھر تے مویشیاں دا حساب لیا گیا، ۱۴۴٬۰۰۰ سوم چندہ جمع کيتا گیا، تے ۵۱۱ لوکاں نو‏‏ں فوجی عدالت وچ پیش کيتا گیا۔ بغاوت دے سب تو‏ں مستقل تے مستقل رہنما ایس۔ ترک بائیف نو‏‏ں جیل وچ تشدد ک‏ر ک‏ے قتل کر دتا گیا۔ بھانويں بغاوت نو‏‏ں شکست ہوئی، لیکن ایہ نوآبادیات د‏‏ی پالیسی دے خلاف قازق عوام د‏‏ی تحریک دا اک منفرد مظہر سی۔

 ذرائع 

گٹھ:تریخ