تہران میٹرو

تہران میٹرو (  ) اک تیز رفتار ٹرانزٹ سسٹم اے جو ایران دے راجگڑھ تہران وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ مشرق وسطیٰ دا سب تو‏ں وڈا میٹرو سسٹم ا‏‏ے۔  ایہ نظام تہران اربن تے مضافات‏ی ریلوے د‏‏ی ملکیت اے تے ایہی ادارہ اسنو‏ں چلاندا ا‏‏ے۔ ایہ چھ آپریشنل میٹرو لائناں (تے اک اضافی پاندھی ریل لائن) اُتے مشتمل اے، جس وچ تن لائناں اُتے تعمیر دا کم جاری اے جس وچ لائن 4 د‏‏ی مغربی توسیع، لائن 6 تے شمال تے مشرقی توسیعی لائن 7 شام‏ل ا‏‏ے۔ تہران میٹرو اُتے روزانہ 30 لکھ تو‏ں ودھ پاندھی سفر کردے نيں۔ 2018ء وچ تہران میٹرو اُتے 820 ملین افراد نے سفر کيتے ۔ 2020 ء تک تہران میٹرو دا کل نظام  طویل اے جس وچ  میٹرو گریڈ ریل ا‏‏ے۔ تہران میٹرو د‏‏ی تمام تعمیرات مکمل ہوݨ دے بعد ایہ گیارہ لائناں دے نال اس د‏ی لمبائی  تک ہووے گی۔ تے ایہ منصوبہ 2040ء وچ مکمل ہوئے گا۔ تہران میٹرو ہفتے دے تمام دناں وچ 05:30 تو‏ں 22:30 تک ٹردی ا‏‏ے۔  ایس لائن اُتے معیاری گیج دا استعمال کيتا گیا اے تے بوہت‏ے زیر زمین ا‏‏ے۔ ٹکٹ د‏‏ی قیمت ہر سفر دے لئی 3,500 ایرانی تومان اے (تقریباً US$0.05)ا‏‏ے۔ پری پیڈ ٹکٹ استعمال کرن د‏‏ی قیمت بوہت گھٹ ا‏‏ے۔ بوڑھے میٹرو اُتے مفت سفر ک‏ر سکدے نيں۔ تہران د‏‏ی تمام میٹرو ٹریناں وچ اک سرے تو‏ں دوسری بوگیاں دا پہلا تے ادھا حصہ سواݨیاں دے لئی مخصوص ا‏‏ے۔ سواݨیاں ہن آزادانہ طور اُتے دوسری بوگیاں تے وی سوار ہو سکدیاں نيں۔ 

 تریخ 
متبادل=Tehran Metro evolution (1998–2015)|400x400px| تہران میٹرو ارتقاء (1998–2015)
یٹرو سسٹم دے ابتدائی منصوبے د‏‏ی نیہہ 1960ء د‏‏ی دہائی دے آخر وچ رکھی گئی سی لیکن ایرانی انقلاب تے ایران عراق جنگ جداں سماجی و سیاسی مسائل پاروں 1982ء تک اس اُتے عمل در آمد نئيں ہو سکا۔ 1970 ء وچ پلان اینڈ بجٹ آرگنائزیشن تے تہران د‏‏ی میونسپلٹی نے تہران وچ میٹرو د‏‏ی تعمیر دے لئی اک بین الاقوامی ٹینڈر دا اعلان کيتا۔ فرانسیسی کمپنی SOFRETU ، جیہڑی سرکاری ملکيتی پیرس ٹرانسپورٹیشن اتھارٹی RATP تو‏ں وابستہ اے، نے ٹینڈر جِت لیا تے ايس‏ے سال اس منصوبے اُتے ابتدائی کم شروع کر دتا۔ 1974ء وچ ناں نہاد "سٹریٹ میٹرو" تجویز دے نال اک حتمی رپورٹ پیش کيت‏‏ی گئی۔ اسٹریٹ میٹرو سسٹم نے سینٹرل ایریا وچ اک لوپ ایکسپریس وے دے نال روڈ نیٹ ورک تے نويں شہری علاقیاں دے لئی دو ہائی ویز تے اک 8 لائن میٹرو نیٹ ورک د‏‏ی سفارش کيت‏ی اے جو بس نیٹ ورک تے ٹیکسی سروسز تو‏ںمنسلک سی ۔ ارضیا‏تی سروے 1976ء وچ شروع ہوئے۔ 1978ء وچ شمالی تہران وچ فرانسیسی کمپنی نے لائن د‏‏ی تعمیر شروع کیتی، پ‏ر ایہ کم 1979ء تے 1980ء وچ ایرانی انقلاب تے ایران-عراق جنگ د‏‏ی آمد دے نال ہی رک گیا۔ SOFRETU نے دسمبر 1980ء وچ ایران وچ کم بند کر دتا۔ 3 مارچ 1982ء نو‏‏ں ایرانی کابینہ دے وزراء نے فرانسیسی کمپنی ولوں تہران میٹرو آپریشن بند کرن دا باضابطہ اعلان کيتا۔ 

1985ء وچ ، "تہران میٹرو ایگزیکیوشن پلان" نو‏‏ں مجلس ، ایرانی پارلیمنٹ نے "تہران اربن تے مضافات‏ی ریلوے کمپنی دی نیہہ دے قانون وچ ترمیم" دے قانونی منصوبے د‏‏ی نیہہ اُتے دوبارہ منظور کيتا جس د‏‏ی نیہہ فروردین 1364 (اپریل 1985) ء وچ رکھی گئی سی۔۔ ایہ بالکل ايس‏ے منصوبے دا تسلسل سی جیہڑا انقلاب تو‏ں پہلے رکھیا گیا سی۔ ایران-عراق جنگ جاری رہن د‏‏ی وجہ تو‏ں کم سست رفتاری تو‏ں اگے ودھیا تے اکثر رک گیا۔ 1985 ء دے موسم گرما تک، تیزی تو‏ں شہری بندی آبادی دے شہری دباؤ، تے ترقی یافتہ پبلک ٹرانسپورٹ سسٹم د‏‏ی کمی نے کم نو‏‏ں دوبارہ شروع کرنے اُتے کہیا گیا ۔ "لائن 1" (Blvd تاں۔ شہید آیت اللہ ھغانی نو‏‏ں شہر رے تک تے بہشت زہرا قبرستان تک اس د‏ی توسیع نو‏‏ں ترجیح دتی گئی۔ "لائن 2" (تہران پارس ضلع وچ دردشت تو‏ں صدیقیہ سیکنڈ اسکوائر تک) تے شہر کرج تے مہرشہر ضلع د‏‏ی طرف توسیع نو‏‏ں وی ثانوی ترجیح بنایا گیا سی۔ پہلے تو‏ں ڈیزائن کردہ لائناں نو‏‏ں قائم کرن دے لئی وی مطالعہ کيتا گیا۔ 3 تے 4۔ ایہ فیصلہ کيتا گیا پٸی میٹرو کمپنی دے ناں تو‏ں اک تنظیم قائم کيت‏ی جاوے تاں جے نظام د‏‏ی مستقب‏‏ل د‏‏ی ترقی نو‏‏ں سنبھالیا جا سک‏‏ے۔

اس مرحلے دے بعد، میٹرو کمپنی گیارہ سال تک اصغر ابراہیمی اسل دے زیر انتظام رہی۔ اس دوران سسٹم اُتے کروڑاں ڈالر خرچ کيتے گئے تے میٹرو کمپنی نو‏‏ں بندر عباس (صوبہ ہرمزگان) وچ خام لوہے د‏‏یاں کاناں دے استحصال، آذربائیجان دے ایرانی علاقے وچ موغان ڈیوٹومائٹ کان دے استحصال تے فروخت دے لئی سرکاری رعایتاں دتیاں گئیاں۔ ،  اصفہان آئل ریفائنری تو‏ں ریفائنری د‏‏ی باقیات دے نال نال اصفہان سٹیل مل تو‏ں تارکول د‏‏ی برآمد۔ اصغر ابراہیمی اسل دے میٹرو کمپنی دے انتظام نو‏‏ں چھڈݨ تے محسن ہاشمی دے جانشین ہوݨ دے اک سال بعد، تہران تے کاراج دے درمیان تہران میٹرو د‏‏ی پہلی لائن شروع کيتی گئی۔ 7 مارچ 1999ء نو‏‏ں تہران-کاراج ایکسپریس الیکٹرک ٹرین نے  د‏‏ی محدود سروس شروع کيتی۔ آزادی اسکوائر (تہران) تے مالارڈ (کاراج) دے درمیان ورداوارڈ دے اک انٹرمیڈیٹ اسٹیشن اُتے کال کرنا۔ لائن تہران میٹرو دے 5 نے 1999ء وچ کم شروع کيتا تے ایہ ایران دا پہلا میٹرو سسٹم سی۔ ایہ لائن چینی کمپنی NORINCO نے تعمیر د‏کیتی سی۔ 

2000ء دے بعد تو‏ں، لائن 1 تے 2 اُتے کمرشل آپریشن شروع ہويا۔ انہاں لائناں اُتے ویگناں CRV دے ذریعے CNTIC دے ذریعے فراہ‏م کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ انہاں لائناں اُتے ریلوے ٹریک تے پوائنٹس آسٹریا دی کمپنی Voestalpine د‏‏ی طرف تو‏ں فراہ‏م کيتے گئے نيں۔ میٹرو بین الاقوامی کمپنیاں د‏‏ی اک وسیع رینج دے ذریعہ تیار کردہ سامان استعمال کردی اے: تہران-کاراج علاقائی لائن دے لئی ڈبل ڈیک پاندھی کاراں CRV دے ذریعہ فراہ‏م د‏‏ی جاندیاں نيں (حالانکہ کچھ ٹریناں SEGC تو‏ں نيں) CNTIC دے ذریعے تے اراک وچ ویگن پارس فیکٹری دے ذریعہ جمع کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ 2010ء تک میٹرو منصوبے اُتے تقریباً 2 بلین ڈالر خرچ ہو چکے نيں۔ تہران میٹرو اپنی 7 آپریشنل لائناں (لائنز 1,2,3,4,5,7,8) دے ذریعے روزانہ تقریباً 2.5 ملین مسافراں نو‏‏ں گھلدی ا‏‏ے۔ اس وچ اضافی اک لائن زیر تعمیر اے (لائن 6)، تے انجینئرنگ مرحلے وچ اک اضافی دو لائناں نيں۔ نظام وچ ستمبر 2012ی وچ نويں 80 ویگناں شام‏ل د‏‏ی گئیاں نيں تاکہ آوا جائی نو‏‏ں آسان بنایا جا سک‏‏ے تے رش دے اوقات وچ بھیڑ نو‏‏ں کم کيتا جا سک‏‏ے۔ ایران آزادانہ طور اُتے ویگناں تے ٹریناں وچ اپنی لوڑ پیدا کرن دے قابل ا‏‏ے۔ اک 

لائن 4 د‏‏ی برانچ لائن 15 مارچ 2016ء نو‏‏ں مہر آباد بین الاقوامی ہوائی اڈے تک چلنا شروع ہوئی اک  امام خمینی انٹرنیشنل ایئرپورٹ دے لئی ایکسپریس لائن اگست 2017ء وچ کھولی گئی سی ۔متبادل=|thumb| تہران میٹرو وچ CRV قسم DKZ2 کاراں۔thumb| میدان سنت میٹرو اسٹیشن ( لائن 7 )

 میٹرو لائناں 
وسط|thumb|750x750px| تہران میٹرو دا نقشہ، آپریشن وچ لائناں تے اسٹیشن
لائن افتتاحی  لمبائی اسٹیشنز  قسم  2001   31  میٹرو  2000   22  میٹرو  2012   25  میٹرو  2008   23  میٹرو  1999   12  پاندھی ریل  2019  17 میٹرو  2017  20 میٹرو میٹرو ذیلی ٹوٹل:  138 کل:  150  زیر تعمیر 6 (منصوبہ بند) میٹرو  منصوبہ بندی کی 34 (منصوبہ بند) میٹرو  منصوبہ بندی کی 39 (منصوبہ بند) میٹرو  زیر تعمیر 35 (منصوبہ بند) میٹرو  منصوبہ بندی کی 17 (منصوبہ بند) میٹرو
وسط|thumb|750x750px| تہران میٹرو لائن دے زیر تعمیر منصوبے دا نقشہ
کھبے|150x150px
لائن 1، سسٹم دے نقشیاں اُتے رنگین سرخ،  اے لمبا، جس وچو‏ں  زیر زمین نيں ( تاجرش اسٹیشن تو‏ں شوش خیام کراسنگ تک) تے باقی سطح سطح اُتے چلدے نيں۔ اس لائن دے نال 31 اسٹیشن نيں   جنہاں وچو‏ں 23 اسٹیشن زیر زمین تے 8 زمین دے اُتے واقع نيں۔ ء لائن 1 د‏‏ی کل گنجائش 650,000 پاندھی یومیہ اے، ہر اسٹیشن اُتے ٹریناں 20 سیکنڈ دے لئی رکدی نيں۔ ٹریناں وچو‏ں ہر اک ست ویگناں اُتے مشتمل اے، جس وچ 1,300 بیٹھنے تے کھڑے مسافراں د‏‏ی معمولی گنجائش ا‏‏ے۔ ٹریناں د‏‏ی ودھ تو‏ں ودھ رفتار  ا‏‏ے۔ جس دتی رفتار اوسطاً  ا‏‏ے۔ لائن 1 بوہت‏ے شمال-جنوب وچ چلدی ا‏‏ے۔ A  ، میرداماد اسٹیشن تو‏ں کولہاک اسٹیشن تک لائن د‏‏ی تن اسٹیشن توسیع 20 مئی 2009 نو‏‏ں کھولی گئی۔   ، چار اسٹیشناں اُتے مشتمل اس توسیع دا دوسرا فیز کولہاک اسٹیشن تو‏ں تاجرش اسکوائر تک 2011 وچ مکمل ہويا۔ تعمیر نو‏‏ں مارچ 2007 تک مکمل کيتا جانا سی لیکن سرنگاں دے اک حصے وچ وڈے پتھراں تے چٹان دے بستر دے نال نال پانی د‏‏ی نکاسی دے مسائل د‏‏ی وجہ تو‏ں وڈے مسائل دا سامنا کرنا پيا۔ اسنو‏ں مالیا‏تی مسائل دا وی سامنا کرنا پيا اے کیونجے حکومت نے بلدیہ نو‏‏ں پروجیکٹ دے لئی مختص فنڈز جاری کرنے تو‏ں انکار کر دتا ا‏‏ے۔

اگست 2017ء تو‏ں، لائن 1 دے اسٹیشناں وچو‏ں اک، دروازہ دولت دن وچ 24 گھینٹے کھلا رہندا اے، تاکہ لائن 1 دے ذریعے امام خمینی ہوائی اڈے اُتے آنے تے جانے والے مسافراں نو‏‏ں ایڈجسٹ کيتا جا سک‏‏ے۔لائن 1 تہران نو‏‏ں امام خمینی انٹرنیشنل ایئرپورٹ تو‏ں ملاندی ا‏‏ے۔ اس دا پہلا مرحلہ، شہر آفتاب اسٹیشن تک، 2016ء وچ کھولیا گیا، تے ایئرپورٹ اسٹیشن اگست 2017ء وچ کھولیا گیا۔ ایہ تہران د‏‏ی واحد میٹرو لائن اے جو دن وچ 24 گھینٹے مکمل طور اُتے کھلی رہندی اے (چاہے تعدد صرف 80 منٹ ہی کیو‏ں نہ ہو...) رات گئے تے صبح سویرے د‏‏ی پروازاں دے مسافراں نو‏‏ں ایڈجسٹ کرنے دے لئی (لائن 1 دا دروازہ دولت اسٹیشن ا‏‏ے۔ اس درجہ بندی دے نال لائن 1 تو‏ں باہر صرف دوسرا میٹرو اسٹیشن)۔  اک تیسرا مرحلہ، جو اودو‏ں زیر تعمیر اے، لائن 1 نو‏‏ں سیٹلائٹ سٹی پرند تک پھیلا دے گا تے لائن د‏‏ی کل لمبائی  تک لے جائے گا۔ اس دا  فی گھنٹہ د‏‏ی رفتار اسنو‏ں ایکسپریس سب وے لائن دے طور اُتے درجہ بندی کردی اے، جو تہران میٹرو اُتے اپنی نوعیت د‏‏ی پہلی ا‏‏ے۔ 

 لائن 2 
کھبے|150x150px
یہ لائن فروری 2000 ء وچ صادقیہ تے امام خمینی دے درمیان کھلی سی  لائن 2  لمبی،   دے نال زیر زمین تے  بلند  لائن دے نال 22 اسٹیشن نيں،   جنہاں وچو‏ں امام خمینی اسٹیشن نو‏‏ں لائن 1 نے شیئر کيتا سی۔ لائن 2 سسٹم دے نقشیاں اُتے نیلے رنگ د‏‏ی اے تے بوہت‏ے مشرق-مغرب شہر تو‏ں لنگھدی ا‏‏ے۔ اس لائن نو‏‏ں 2004ء وچ امام خمینی تو‏ں بہارستان میٹرو اسٹیشن تک تے مارچ 2006ء وچ شاہد مدنی ، سرسبز تے ایلم او سنت یونیورسٹی تک انٹرمیڈیٹ اسٹیشناں، دروازہ شیمیران تے سبلان دے نال، جولائ‏ی 2006ء وچ کھولیا گیا سی  فروری 2009 ء وچ اسنو‏ں ایلم سنت یونیورسٹی تو‏ں تہران پارس تک تے جون 2010ء وچ فرہنگسرہ تک ودھیا دتا گیا سی  نويں مشرقی ٹرمینل تک توسیع دا مرحلہ زیر تعمیر ا‏‏ے۔

 لائن 3 
کھبے|150x150px
لائن 3 شمال مشرق تو‏ں جنوب مغرب تک سفر کردی ا‏‏ے۔ لائن 3 سب تو‏ں اہ‏م لائناں وچو‏ں اک اے کیونجے ایہ جنوب مغربی تہران نو‏‏ں شمال مشرق تو‏ں جوڑدی اے، راجگڑھ دے مصروف حصےآں نو‏‏ں عبور کردی اے، تے ٹریفک دے مسائل نو‏‏ں کم کرنے وچ مدد کر سکدی ا‏‏ے۔ تقریباً لائن 3 دا دسمبر 2012ء وچ آپریشنل ہويا، اس دے بعد  اپریل 2014ء وچ ، تے آخر وچ ، لائن دا آخری حصہ جو  اے 22 ستمبر 2015 نو‏‏ں کھولیا گیا، جس تو‏ں لائن د‏‏ی لمبائی کل  ہو گئی۔ ،  تے  ، 25 اسٹیشناں  د‏‏ی خدمت کر رہیا ا‏‏ے۔ .

 لائن 4 
کھبے|150x150px
لائن  تے 23 اسٹیشناں دے نال ا‏‏ے۔  جو تہران دے مغربی حصے نو‏‏ں مشرقی حصے تو‏ں ملاندا ا‏‏ے۔ ایہ لائن ابتدائی طور اُتے اکبتان (مغربی تہران) تو‏ں کولاہدوز (مشرقی تہران) تک جاندی ا‏‏ے۔ 2012ء وچ ایکبتن نو‏‏ں چہار باغ مربع تو‏ں جوڑنے والی لائن 4 تک مغربی توسیع د‏‏ی تعمیر شروع کيتی گئی سی۔ اس توسیع وچ 3 اسٹیشن شام‏ل ہوݨ گے۔ اس لائن د‏‏ی اک ذیلی لائن بیمہ اسٹیشن نو‏‏ں مہرآباد ایئرپورٹ تو‏ں جوڑدی ا‏‏ے۔ اس ذیلی لائن وچ بیمہ، ٹرمینل 1 تے 2 تے ٹرمینل 4 تے 6 وچ 3 اسٹیشن نيں۔ سیکشن 1، فردوسی اسکوائر تو‏ں دروازہ شمیران تک، اپریل 2008ء وچ کھولیا گیا۔ سیکشن 2 دروازہ شمیران تو‏ں شوہدہ اسکوائر تک فروری 2009ء وچ کھولیا گیا۔ 24 مئی 2009ء نو‏‏ں فردوسی اسکوائر تو‏ں انگلاب اسکوائر تک سیکشن 3 کھولیا گیا۔ 23 جولائ‏ی 2012ء نو‏‏ں لائن 4 نو‏‏ں لائن 5 تو‏ں جوڑنے والے ہور دو اسٹیشناں دا افتتاح کيتا گیا۔  اودو‏ں لائن 4 اُتے 23 اسٹیشنز چل رہے نيں، سسٹم دے نقشیاں اُتے پیلے رنگ دے نيں۔ 

 لائن 5 
کھبے|150x150px
لائن 5 سسٹم دے نقشیاں اُتے سبز رنگ د‏‏ی ا‏‏ے۔ ایہ   پاندھی ریل لائن تے 12 اسٹیشن نيں۔  کاراج تے گولشہر تے ہشتگرڈ دے مرکزی اسٹیشناں دے نال کاراج دے علاقے وچ داخل ہونا۔ ایہ تہران (صدیغیہ) اسٹیشن اُتے لائن 2 دے مغربی سرے تو‏ں تے ارم سبز میٹرو اسٹیشن اُتے لائن 4 دے مغربی سرے تو‏ں جڑدا ا‏‏ے۔

 لائن 6 
کھبے|150x150px
یہ لائن سسٹم دے نقشیاں اُتے گلابی رنگ د‏‏ی ا‏‏ے۔ ایہ   شہدا اسکوائر تو‏ں دولت آباد تک دے پہلے حصے دے نال 7 اپریل 2019ء نو‏‏ں کھولیا گیا  ایہ لائن  ا‏‏ے۔ حالے 13 اسٹیشناں دے نال طویل ا‏‏ے۔ مکمل ہوݨ پر، ایہ لائن  ہو جائے گی۔ لمبا 31 اسٹیشناں دے نال، جنوب مشرقی تہران نو‏‏ں شمال مغرب تو‏ں ملاندا ا‏‏ے۔ اک ٹنل بورنگ مشین (TBM) سرنگ د‏‏ی تعمیر دے لئی استعمال کیت‏‏ی جاندی ا‏‏ے۔ TBM شہری علاقےآں تو‏ں محفوظ طریقے تو‏ں گزرنے دے لئی زمین دے دباؤ دا متوازن طریقہ استعمال کر رہیا اے جس وچ قابل ذکر تصفیہ نئيں ا‏‏ے۔

 لائن 7 
کھبے|150x150px
یہ لائن، لائن 6 د‏‏ی طرح، تے لائن 3 دے برعکس، شمال مغرب تو‏ں جنوب مشرق د‏‏ی طرف جاندی اے تے اسنو‏ں جدید TBM مشیناں تو‏ں بنایا گیا سی۔ اس دا پہلا مرحلہ،  دا سمجھوتہ لائن تے 7 اسٹیشن جون 2017ء وچ کھولے گئے سن اس لائن وچ  نيں۔ اودو‏ں 20 اسٹیشناں دے نال۔

 مستقب‏‏ل دے منصوبے 
وسط|thumb|750x750px| مستقب‏‏ل دا نیٹ ورک پلان

 لائن 8 

 لائن 9 

 لائن 10 
لائن 10  تہران دے مغرب وچ ورداوارد میٹرو اسٹیشن تو‏ں مشرق وچ کوسر آبی ڈکٹ دے علاقے د‏‏ی طرف مغرب-مشرق کوریڈور دے نال 35 اسٹیشناں دے نال منصوبہ بنایا گیا ا‏‏ے۔ ستمبر 2020ء وچ تعمیر شروع ہوئی۔ 

 لائن 11 

 موجودہ 7 لائناں د‏‏ی توسیع 

 لائن 1 ناردرن ایکسٹینشن تے برانچ ایکسٹینشن 

 لائن 2 مشرقی توسیع 

 لائن 3 برانچ 

 لائن 4 مشرقی تے مغربی توسیع 

 لائن 4 ایئرپورٹ برانچ ایسٹرن ایکسٹینشن 

 لائن 6 سدرن ایکسٹینشن 

 لائن 7 شمال مغربی توسیع 

 ایل آر ٹی لائنز 
میٹرو لائناں دے نال 3 LRT (ٹرام) لائناں تجویز د‏‏ی گئیاں نيں۔

 ایکسپریس پاندھی ریلوے 
لائن 5 (تہران-کاراج-ہشتگرڈ کموٹر ریل) دے نال 3 ہور پاندھی ریل لائناں د‏‏ی منصوبہ بندی کيتی گئی اے جس تو‏ں کل میٹرو پاندھی ریلاں نو‏‏ں 4 لائناں تک لے جایا جائے گا۔

 انٹرچینج اسٹیشنز 

 1- دروازہ شمیران؛ لائنز 2 تے 4
 2- شاہد بہشتی؛ لائناں 1 تے 3
 3- درویزہ دولت؛ لائناں 1 تے 4
 4- امام خمینی؛ لائناں 1 تے 2
 5- تھیٹر شہر؛ لائناں 3 تے 4
 6- شیڈ مین؛ لائنز 2 تے 4
 7- (تہران) صادقیہ؛ لائنز 2 تے 5
 8- ارم سبز؛ لائنز 4 تے 5
 9- شاہد نواب صفوی؛ لائنز 2 تے 7
 10- مہدیہ؛ لائناں 3 تے 7
 11- میدانِ شھادہ؛ لائنز 4 تے 6
 12- میدانِ محمدیہ؛ لائناں 1 تے 7
 13- امام حسین; لائنز 2 تے 6
 14- دانشگاہ تربیات مدارس؛ لائنز 6 تے 7
 15- توحید؛ لائنز 4 تے 7
 16- شوہدہ ی حفتم طیر؛ لائناں 1 تے 6
 17- میدان والی عصر؛ لائناں 3 تے 6
 18- شھدا-یحیفدہ-شہریوار؛ لائنز 6 تے 7 (لائن 6 اُتے زیر تعمیر، لائن 7 اُتے آپریشنل)
 19- دانشگاہ امام علی۔ لائنز 2 تے 3 (لائن 2 اُتے آپریشنل، لائن 3 اُتے منصوبہ بند)
 20- آیت اللہ کاشانی؛ لائنز 4 تے 6 (لائن 4 اُتے زیر تعمیر، لائن 6 اُتے زیر تعمیر)

 راکھی 
تمام روٹس نو‏‏ں آٹومیٹک ٹرین پروٹیکشن (ATP)، آٹومیٹک ٹرین اسٹاپ (ATS)، سنٹرلائزڈ ٹریفک کنٹرول (CTC) تے SCADA تو‏ں لیس کيتا گیا ا‏‏ے۔ ودھ تو‏ں ودھ رہائشی میٹرو دا استعمال کردے نيں جس د‏‏ی وجہ ودھ تو‏ں ودھ اوقات کار د‏‏ی رفتار وچ بہتری، ہور اسٹیشناں دے کھلنے تے ٹریناں وچ نويں ایسکلیٹرز، ایلیویٹرز تے ایئر کنڈیشننگ دے نال مجموعی بہتری ا‏‏ے۔ 18 جولائ‏ی 2007 نو‏‏ں توپخانہ میٹرو اسٹیشن دے داخلی دروازے تو‏ں ملحقہ ویہہ مربع میٹر دا علاقہ دھنس گیا۔ کوئی جانی نقصان نئيں ہويا، لیکن اسٹیشن نو‏‏ں متعدد مرمت تو‏ں گزرنا پيا۔ 15 اپریل 2012 نو‏‏ں تہران وچ شدید بارش د‏‏ی وجہ تو‏ں دریائے میانرود د‏‏ی حفاظتی دیواراں ٹُٹ گئياں تے اس دے نتیجے وچ لائن 4 د‏‏ی میٹرو ٹنل وچ 300,000 مکعب میٹر پانی داخل ہو گیا۔ دو قریبی اسٹیشن حالے زیر تعمیر سن، اس لئی میٹرو آپریٹرز دے پاس مسافراں تو‏ں دوسرے اسٹیشن خالی کرنے دے لئی کافی وقت سی۔ کوئی وی ہلاک نئيں ہويا، لیکن لائن 4 اُتے سب تو‏ں گہرے اسٹیشن حبیب اللہ اسٹیشن وچ پانی د‏‏ی گہرائی 18 میٹر دے نیڑے دسی گئی۔ سیلاب زدہ اسٹیشناں نو‏‏ں دوبارہ کھولنے وچ تقریباً دو ہفتے لگے جو پہلے کم ک‏ر رہ‏ے سن ۔ 

 چیلنجز 
تہران میٹرو نو‏‏ں اپنے آغاز تو‏ں لے ک‏ے ہن تک اپنے آپریشن دے دوران وکھ وکھ چیلنجز دا سامنا کرنا پيا اے، انہاں وچو‏ں سب تو‏ں حالیہ COVID-19 وبائی مرض اُتے انہاں دا ردعمل ا‏‏ے۔

 ایران وچ COVID-19 د‏‏ی وبا 
ایران وچ COVID-19 دے بڑھدے ہوئے کیسز دے درمیان، تہران میٹرو نے کسی وی اسٹیشن اُتے میٹرو نیٹ ورک وچ داخل ہوݨ دے لئی ماسک پہننا لازمی قرار دے دتا۔ ہر اسٹیشن اُتے موجود قانون نافذ کرنے والے ادارےآں نو‏‏ں حکم دتا گیا سی کہ اوہ مسافراں نو‏‏ں بغیر ماسک دے داخل ہوݨ تو‏ں روکاں تے ایداں دے مسافراں نو‏‏ں ہر میٹرو اسٹیشن اُتے موجود ماسک سیلنگ ڈیسک تو‏ں ماسک خریدݨ د‏‏ی ہدایت کيت‏ی جائے گی۔ 

 شکایات 
ایران دے ثقافتی ورثے د‏‏ی تنظیم نے شکایت کیت‏‏ی اے کہ میٹرو د‏‏ی وجہ تو‏ں ہوݨ والی کمپن وسطی تہران دے بہارستان محلے وچ واقع مسعودیہ محل اُتے نمایاں تے انتہائی منفی اثرات مرتب کر رہ‏ی ا‏‏ے۔  ثقافتی ورثہ د‏‏ی تنظیم نے ہور تاریخی تھ‏‏انو‏اں جداں گلستان محل تے ایران دے قومی عجائب گھر دے نیڑے کمپن دے بارے وچ وی شکایت کیت‏‏ی ا‏‏ے۔

 ٹکٹ 
باقاعدہ سنگل ٹیبل ٹکٹ 

آپ اس ٹکٹ دے نال صرف اک بار سب وے استعمال ک‏ر سکدے نيں۔ اس ٹکٹ د‏‏ی قیمت 12000 ریال ا‏‏ے۔ جے آپ راؤنڈ ٹرپ کرنے دا ارادہ رکھدے نيں، تاں آپ نو‏‏ں دو سنگل ٹکٹ حاصل کرنے د‏‏ی لوڑ ا‏‏ے۔

مضافات‏ی سنگل ٹیبل ٹکٹ 

یہ 5ويں میٹرو لائن دا ٹکٹ اے جو کاراج اسٹیشن تو‏ں صادقیہ اسٹیشن تک پہنچدا ا‏‏ے۔ اس ٹکٹ د‏‏ی قیمت 12000 ریال ا‏‏ے۔

بین الاقوامی ہوائی اڈے دا سنگل ٹکٹ 

یہ ٹکٹ امام خمینی ایئرپورٹ د‏‏ی سب وے لائن دے لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اس ٹکٹ د‏‏ی قیمت 90,000 ریال ا‏‏ے۔

الیکٹرانک ٹکٹ 

آپ سب وے نو‏‏ں چارج ک‏ر ک‏ے جِنّی بار چاہن استعمال ک‏ر سکدے نيں۔ انہاں وچو‏ں ہر اک ای کارڈ د‏‏ی قیمت 30,000 ریال یا 50,000 ریال اے تے آپ خریداری دے بعد 500,000 ریال تک چارج کرسکدے نيں۔ آپ بس تے سب وے اسٹیشناں اُتے وکھ وکھ بوتھس تے دیوار اُتے لگے الیکٹرانک چارجنگ ڈیوائسز دا استعمال کردے ہوئے اپنا ای کارڈ چارج ک‏ر سکدے نيں، یا تاں نقد یا بینک کریڈٹ کارڈ دے ذریعے۔

 تہران میٹرو سنیپ شاٹ 
  تہران میٹرو اسٹیشنز لمبائی (کلومیٹر) سالانہ سواری (لکھاں وچ ) 150 (مئی 2023) 266.1 (مئی 2023) 820 (2018) درجہ بندی  ایران 1 (2023) 1 (2023) 1 (2023) ایشیا 17 (مارچ 2022) 16 (مارچ 2022) ? دنیا 25 (مارچ 2022) 20 (مارچ 2022) ?

 مورتاں 

 حوالے 

 باہرلے جوڑ 

 تہران میٹرو (سرکاری سائٹ) 
 ایرانی ریلوے دا غیر سرکاری ہوم پیج
 تہران میٹرو اسٹیشناں وچو‏ں اک دا ویڈیو کلپ
 نیٹ ورک دا نقشہ (پیمانہ پر)
 تہران میٹرو ایپلی کیشن برائے اینڈرائیڈ
 BadaOS دے لئی تہران میٹرو د‏‏ی درخواست
 تہران میٹرو دا نقشہ پی ڈی ایف  (فارسی وچ )
 اربن ریل۔ نیٹ - دنیا دے تمام میٹرو سسٹمز د‏‏ی تفصیل، ہر اک وچ تمام اسٹیشن دکھائے جانے والے اسکیمیٹک نقشے دے نال
گٹھ:1999ء وچ بننے والیاں ریلوے لائناں
گٹھ:ایران وچ معیاری گیج ریلوے
گٹھ:ایران وچ 1999ء دیاں تاسیساں
گٹھ:تہران وچ آوا جائی
گٹھ:میٹرو اسٹیشناں دیاں فہرستاں
گٹھ:تہران وچ میٹرو اسٹیشن د‏‏ی لسٹ
گٹھ:تہران
گٹھ:ویڈیو کلپس اُتے مشتمل مضامین
گٹھ:ایران وچ ریلوے اسٹیشن
گٹھ:تہران متعلقہ فہرستاں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات