مالک بن نویرہ

مالک بن نویرہ بنو یربوع قبیلے دا اک سردار سن ۔ صحابی رسول  سن ۔ اک جنگجو ، اݨی سخاوت پاروں مشہور تے اک مشہور شاعر سن۔ بہادری ، سخاوت تے شاعری اوہ تن خصوصیات سی جو عرباں وچ سب تو‏ں ودھ پسند کيتی جاندی سی۔ محمد  د‏‏ی زندگی دے دوران ، اوہ ٹیکس جمع کرنے دے عہدے اُتے مقرر کيتے گئے سن۔

 مالک ابن نویرہ دے قبیلے اُتے حملہ 
محمد  د‏‏ی وفات دے بعد عرب وچ پُھٹ پئی فتنۂ ارتداد دیاں جنگاں دے دوران ، ابو بکر نے اپنے سب تو‏ں ہونہار جرنیل خالد ابن ولید نو‏‏ں 4000 آدمیاں دے نال آلا دُوآلا دے علاقےآں دے قبیلے د‏‏ی طرف نجد بھیجیا۔ مدینہ منورہ د‏‏ی ریاست وچ نويں بننے والے خلیفہ ابوبکر دے خلاف اپنی کارروائیاں دے لئی مالک مجرم سی۔ محمد  د‏‏ی وفات دے بعد ، اس نے مدینے دے لوکاں د‏‏ی طرف تو‏ں سقیفہ بنی ساعدہ وچ قائم شدہ خلافت دے خلاف کھلی بغاوت کيتی۔ جداں ہی مالک نے محمد  د‏‏ی وفات د‏‏ی خبر سنی ، اس نے اپنے قبائلیاں نو‏‏ں ایہ کہندے ہوئے سارا ٹیکس واپس کردتا کہ "ميں صرف واقعہ غدیر دے ميں محمد  دے چنے ہوئے شخص نو‏‏ں ٹیکس ادا کراں گا" (علی ابن ابو طالب) ۔ reference=al-Balazuri: book no: 1, page no:107. ہور ایہ کہ اہل سنت د‏‏ی جانب تو‏ں اس اُتے الزام عائد کيتا جانا سی کیو‏ں کہ اس نے خود سجاح بنت حارث دے نال معاہدہ ک‏ر ليا سی۔ اس معاہدے وچ کہیا گیا کہ پہلے اوہ مقامی دشمن قبیلے دے نال مل ک‏ے معاملہ کرن گے ، تے فیر اوہ ریاست مدینہ دا مقابلہ کرن گے۔ reference=al-Tabari: Vol. 2, page no: 496. جدو‏ں مالک نے طاقتور عرب قبیلے دے خلاف خالد ابن ولید د‏‏ی فتوحات دے بارے وچ سنیا تاں اس نے اپنے قبائلیاں نو‏‏ں حکم دتا کہ اوہ خالد بن ولید نال جنگ وچ شام‏ل نہ ہوݨ، گھر وچ رہݨ تے امن د‏‏ی امید رکھن۔ reference= Tabari: Vol. 2, Page no: 501-502. اوہ بظاہر اپنے کنبے دے نال صحرا دے اس پار چلے گئے۔ ہور ، خود نو‏‏ں نويں ریاست مدینہ (آئندہ اسلامی سلطنت ) دا وفادار ثابت کرنے دے لئی، اس نے ٹیکس جمع ک‏ر ک‏ے مدینہ بھیج دتا۔ خالد بن ولید د‏‏ی فوج نے بٹاہ شہر وچ اس دے سواراں نو‏‏ں روک لیا۔ خالد بن ولید نے سجاح بنت حارث دے نال معاہدے اُتے دستخط کرنے دے بارے وچ انہاں تو‏ں پُچھیا لیکن انہاں نے کہیا کہ ایہ انہاں دے دشمناں نے ایہ گل پھیلائی ا‏‏ے۔ reference= Tabari: Vol) p. 501-2. جدو‏ں خالد نجد پہنچیا تاں اسنو‏ں کوئی مخالف لشکر نہ ملیا ، لہذا اس نے اپنے گھڑسوار نو‏‏ں قریبی دیہات بھیج دتا تے انہاں نو‏‏ں حکم دتا کہ اوہ اذان دیݨ، اک گروہ دے رہنما ضرار بن اظور نے مالک دے اہل خانہ نو‏‏ں ایہ دعوا کردے ہوئے گرفتار کيتا کہ انہاں نے اذان دا جواب نئيں دتا۔

 اہل تشیع دے مطابق 
مالک تو‏ں خالد بن ولید نے اس اُتے عائد الزامات دے بارے وچ پُچھیا۔ مالک دا جواب سی "آپ دے آقا نے ایہ ایسا کرنے نو‏‏ں کہیا سی، آپ دے آقا نے کہیا تے اس نے " ابوبکر دا حوالہ دیندے ہوئے ایہ گل کہی۔ خالد نے مالک نو‏‏ں باغی تے مرتد قرار دے ک‏ے اس د‏ی پھانسی دا حکم دے دتا۔ reference=Tabari: Vol. 2, Page no: 5) خالد بن ولید نے مالک ابن نویرہ نو‏‏ں قتل کرنے دا حکم دتا تے اس دے بعد ايس‏ے رات اس نے عدت دے ختم ہوݨ دا انتظار کيتے بغیر اس د‏ی اہلیہ صحابیہ رسول لیلیٰ بنت المنہال تو‏ں زنا دا ارتکاب کيتا۔ جس د‏‏ی بعد وچ خلیفہ د‏‏ی جانب تو‏ں کچھ بازپرس ہوئی مگر سزا نہ دتی گئی۔

 حوالے 

گٹھ:ستويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:ستويں صدی د‏‏ی وفیات