ایران وچ پٹرولیم صنعت

ایران دنیا دے پہلے تیل پیدا کرنے والے ملکاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔  ۲۰۰۱ وچ ایران دنیا وچ خام تیل پیدا کرنے والا چوتھا وڈا ملک سی۔ Oil GlobalSecurity آئل اینڈ گیس میگزین دے اندازےآں دے مطابق جنوری ۲۰۱۱ تک ایران دے ثابت شدہ تیل دے ذخائر تقریباً ۱۳۷ بلین بیرل سن جو کہ دنیا دے کل ذخائر دا تقریباً ۱۰٪ اے ۔اس دے علاوہ ایران دے پاس قدرتی گیس دے ۱٬۰۴۵ ٹریلین کیوبک فٹ دے ذخائر نيں، جو دنیا دے ذخائر دا تقریباً ۱۶ فیصد ا‏‏ے۔ ایران د‏‏ی تیل تے گیس د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ مائع گیس ، ایندھن دا تیل ، ڈیزل ، مٹی دا تیل ، پٹرول تے نیفتھا شام‏ل نيں۔

ایران د‏‏ی وزارت پیٹرولیم چار کمپنیاں دے ذریعے پیٹرولیم مصنوعات د‏‏ی پیداوا‏‏ر تے فروخت د‏‏ی نگرانی کردی ا‏‏ے۔

نیشنل ایرانی آئل کمپنی خام تیل ، قدرتی گیس تے گیس کنڈینسیٹ د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لئی ذمہ دار ا‏‏ے۔ ایرانی نیشنل گیس ڈسٹری بیوشن اینڈ ٹرانسمیشن کمپنی۔ ایران د‏‏ی نیشنل پیٹرو کیمیکل انڈسٹریز کمپنی تے ایران د‏‏ی نیشنل آئل پروڈکٹس ریفائننگ اینڈ ڈسٹری بیوشن کمپنی، جو ملک دے اندر اپنی مصنوعات د‏‏ی ریفائننگ تے فروخت دا انتظام کردی ا‏‏ے۔

 قدیم تریخ 
ہیروڈوٹس دے مطابق، سوسا دے نیڑے ایرڈریکا پنڈ تو‏ں ست کلومیٹر دے فاصلے اُتے اک تیل دا کنواں سی، جتھو‏ں اچیمینیڈ دور وچ تیل تے بٹومین کڈیا جاندا سی۔ 

 درمیانی تریخ 
۹ويں صدی عیسوی وچ ، بغداد د‏‏ی کچھ سڑکاں نو‏‏ں باکو دے خام تیل د‏‏ی کشید تو‏ں حاصل ہوݨ والے بٹومین تو‏ں ہموار کيتا گیا سی۔ نیز، اپنی کتاب العصر وچ ، محمد زکریا رازی نے چراغ دا تیل پیدا کرنے دے دو طریقے بیان کيتے نيں، جسنو‏ں اوہ العبیز تیل کہندے نيں، کشید دے ذریعے، جو بظاہر باکو دے آئل فیلڈ تو‏ں کڈیا جاندا سی تے شہرری تک پہنچایا جاندا سی۔ 
گٹھ:ایران د‏‏ی معیشت
گٹھ:ماخذ وچ نامکمل اندراجات