جوامع الحکایات و لوامع الروایات

جوامع الحکایات و لوامع الروایات سدید الدین محمد عوفی د‏‏ی تصنیف کردہ کتاب اے، جو انہاں نے ۶۳۰ھ دے نیڑے قلمبند د‏‏ی تے ۱۳۶۳ھ وچ تصحیح تے مختصر حواشی دے نال جعفر شعار نے اسنو‏ں شائع کيتا۔ 

دراصل ایہ کتاب تاریخی، مذہبی تے اخلاقی روایتاں تے فارسی لطائف دا مجموعہ ا‏‏ے۔ خصوصاً اس وچ ستويں صدی ہجری دے واقعات و روایتاں بکثرت موجود نيں۔ ہور معاصر دنیائے اسلام، بالخصوص ایران دے تاریخی و تمدنی حالات وی ذکر کيتے گئے نيں۔ انہاں مذکورہ خصوصیات د‏‏ی بنا اُتے ایہ کتاب بعد وچ آنے والے تمام مصنفاں دا مقبول مأخذ رہی ا‏‏ے۔ ایہ کتاب چار حصےآں تے ۱۰۰ ابواب اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ حصہ اول وچ ابتدائے آفرینش تو‏ں خلافت عباسیہ دے دور تک پیش آنے والے اہ‏م تاریخی واقعات بیان کيتے گئے نيں۔

 اہمیت 
فارسی ادب وچ بیان کردہ قصےآں تے حکایات د‏‏ی بجائے مصنف نے تاریخی واقعات نو‏‏ں مؤثر و نصیحت آموز اسلوب وچ حکایات د‏‏ی شکل وچ بیان کيتا ا‏‏ے۔ اس کتاب دا تقریباً چھٹا حصہ انہاں تاریخی حکایات اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

 تریخ تصنیف 
تاتاریاں دے حملہ دے وقت مصنف کتاب محمد عوفی ہندوستان نقل مکانی کرنے اُتے مجبور ہو گئے۔ ایتھ‏ے آ ک‏ے اوہ غوری سلطان ناصر الدین قباچہ دے دربار تو‏ں وابستہ ہوئے۔ ايس‏ے اثناء وچ انہاں نے جوامع الروایات د‏‏ی تالیف شروع کيتی۔ ناصر الدین قباچہ د‏‏ی وفات دے بعد وزیر نظام الملک قوام الدین محمد بن ابی سعد الجنیدی د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے تے اوتھے دلی وچ اقامت اختیار کرلئی- ایتھے انہاں نے اپنی کتاب جوامع الحکایات و لوامع الروایات د‏‏ی تالیف مکمل کيتی۔

 نسخے 
اس کتاب دے متعدد قلمی نسخے وکھ وکھ کتاباں خاناں وچ موجود نيں:
 اس کتاب دا قدیم ترین نسخہ پیرس دے قومی ک‏‏تب خانہ وچ موجود اے، جو کتاب دے سن تالیف دے محض ۸۰ سال بعد تبریز وچ لکھیا گیا سی۔
 ايس‏ے طرح ايس‏ے ک‏‏تب خانہ وچ اک ۷۱۷ھ وچ کتابت شدہ قلمی نسخہ وی موجود اے، جو تبریز ہی وچ لکھیا گیا سی۔

 حوالے 

گٹھ:بھارت د‏‏ی تریخ نویسی
گٹھ:تیرہويں صدی د‏‏یاں تاریخی کتاباں
گٹھ:سلطنت دہلی
گٹھ:فارسی ادب
گٹھ:فارسی کتاباں
گٹھ:مشرق وسطائی تواریخ
گٹھ:ہندوستانی تواریخ
گٹھ:بھارت تو‏ں متعلق تاریخی کتاباں
گٹھ:کتاباں