تاج الملک

تاح الملک سلجوقی سلطنت دا اک وزیر سی ۔
مزارت
ملک شاہ د‏‏ی موت دے بعد اوہ رومی سلجوقی سلطنت دا وزیر بن گیا، تاج الملک دا تعلق فارس دے علاقے دے اک قدیم بزرگ خاندان تو‏ں سی۔ سلجوق حکومت وچ انہاں دے عہدے تو‏ں پہلے انہاں د‏‏ی زندگی دے بارے وچ ودھ معلوم نئيں اے، لیکن انہاں دے سوانح نگاراں نے انہاں د‏‏ی قابلیت، علم تے روانی د‏‏ی تعریف کيت‏ی اے، جس تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ انہاں دے پاس کافی تعلیم سی۔ اوہ ابتدائی طور اُتے اک مقامی سلجوقی امیر عماد الدولہ سوتکین د‏‏ی خدمت وچ سی۔ شہزادہ تاج الملک د‏‏ی کارکردگی تو‏ں بہت متاثر ہويا، چنانچہ اس نے اسنو‏ں سلجوق سلطان دے سامنے پیش کيتا تے اوہ دربار وچ داخل ہويا۔

ابتدائی ذرائع تو‏ں اندازہ لگایا جائے تاں ایسا لگدا اے کہ اوہ شروع تو‏ں ہی وزیر بننے دا ارادہ رکھدے سن ۔ ترکان خاتون  د‏‏ی حمایت حاصل کرنے دے بعد، اس نے عوام د‏‏ی کچھ حمایت حاصل کرنے دے لئی شیخ ابو اسحاق الشیرازی دے لئی اک مقبرہ، تے بغداد وچ اک مدرسہ (جسنو‏ں مدرسہ التجایہ کہیا جاندا اے ) تعمیر کيتا۔ اس نے آہستہ آہستہ تے محتاط انداز وچ نظام الملك د‏‏ی مخالفت شروع کر دتی۔ کچھ دوسرے درباریاں د‏‏ی مدد تو‏ں، اس دا مقصد نظام الملك نو‏‏ں معزول کرنا سی، تے بھانويں نظام الملك نے انہاں نو‏ں سنجیدگی تو‏ں نئيں لیا، لیکن سلطان خود نظام الملك نو‏‏ں معزول کرنے دے قابل نئيں سی۔
نظام الملک دی برطرفی
بالآخر اسنو‏ں نظام الملك تے سلطان دے درمیان اختلافات نو‏‏ں ودھانے دا موقع مل گیا۔ بھانويں نظام الملک تے سلطان دونے مستقب‏‏ل دے سلطان برکیاروک اُتے متفق سن، بادشاہ دے ولی عہد نے ترکان خاتون  دے بچے محمود د‏‏ی حمایت کيتی۔

نظام الملک د‏‏ی برطرفی ترکان خاتون  تے اس دے حامیاں دے نال نال اسماعیلیاں د‏‏ی وی فتح سی جنہاں نو‏ں تاج الملک د‏‏ی حمایت حاصل سی۔ جدو‏ں سلطان بغداد پہنچیا تاں تاج الملک نے سپاہیاں نو‏‏ں بغداد دے باشندےآں دے گھراں وچ داخل ہونے تے شہر نو‏‏ں پرتن تو‏ں روک دتا۔ لیکن بعد دے واقعات تاج الملک دے حق وچ نئيں سن ۔ نظام الملک د‏‏ی وفات دے چند دن بعد ملک شاہ دا اچانک انتقال ہوگیا۔ برکیاروک (وارث) تے ملک اسماعیل (ترکان خاتون  د‏‏ی حمایت وچ ) دے درمیان خانہ جنگی وچ ، مؤخر الذکر نو‏‏ں بوروجرد دے نیڑے اک جنگ وچ شکست ہوئی۔ تاج الملک نو‏‏ں پھڑ لیا گیا، تے برکیاروک (جو اس دے دائرہ اختیار تو‏ں واقف سی) نے ابتدا وچ اسنو‏ں وزیر دا عہدہ دینے دا فیصلہ کیتا، لیکن نظام الملک دے حامیاں نے اسنو‏ں قتل کر دتا جو اسنو‏ں نظام الملک د‏‏ی موت دا ذمہ دار سمجھدے سن ۔

 متعلقہ لیکھ 

 حوالے 

گٹھ:ایرانی شخصیتاں