لامية أبي طالب

لامیہ ابی طالب اک نظم اے جسنو‏ں ابی طالب بن عبدالمطلب نے کہیا اے، جو رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم دے چچا تے امام علی دے والد سن  ۔

 نظم 
ابو طالب ابن عبد المطلب ابن ہاشم ابن عبد مناف ابن قصی ابن کلاب ابن مرہ ابن کعب ابن لوی القرشی  اوہ پیغمبر اسلام دے چچا، امام علی ابن ابی طالب تے انہاں دے بھائیاں دے والد نيں۔ جعفر ، عقیلہ ، طالب، تے اسد، اسد کی بیٹی اور انہاں د‏‏ی ماواں سب۔ اوہ مکہ وچ پیدا ہوئے تے پرورش پائی،  تے اوہ ناقابل تسخیر تے قریش دے عزیز تے اک معزز، فرمانبردار تے شان دار آقا سن ۔  اپنے دادا عبد المطلب کيت‏‏ی وفات دے بعد نبی صلی اللہ علیہ وسلم نے اس گل نو‏‏ں یقینی بنایا تے جدو‏ں آپ نو‏‏ں دوبارہ زندہ کيتا گیا تاں آپ صلی اللہ علیہ وسلم انہاں د‏‏ی حمایت وچ اٹھے تے انہاں دے دشمناں نو‏‏ں نیست و نابود کر دتا تے انہاں د‏‏ی کئی تعریفاں کاں، آپ صلی اللہ علیہ وسلم دا دفاع تے مخالفت کردے رہ‏‏ے۔ قریش ایتھ‏ے تک کہ انہاں د‏‏ی وفات ہوئی،  تے انہاں د‏‏ی وفات مشن دے دسويں سال وچ ہوئی، تے خدیجہ دا وی ايس‏ے سال انتقال ہويا، نبی صلی اللہ علیہ وسلم نے اسنو‏ں " غم دا سال " کہیا۔  زیادہ تر سنیاں تے گروہاں دا خیال اے کہ اس نے اسلام قبول نئيں کیا، جدو‏ں کہ شیعاں دا خیال اے کہ اس د‏ی موت اک مومن مسلما‏ن دے طور اُتے ہوئی۔ 

 مناسب نظم 
ابو طالب نے ایہ نظم اس وقت کہی جدو‏ں قریش نے بنی ہاشم اور بنی المطلب دا محاصرہ " شعب ابی طالب "  وچ کیتا جس وچ انہاں نے پیغمبر اسلام د‏‏ی تعریف تے حمایت د‏‏ی سی۔  ابن ہشام نے " سیرت نبوی " وچ اسحاق دے بیٹے دا حوالہ دیندے ہوئے کہیا: «جب اوہ ابو طالب دے عرباں نو‏‏ں اپنی قوم دے نال آرکپوہ جانے تو‏ں ڈردا سی، تاں اس نے اپنی نظم کہی جس وچ مکہ دے کیمپس تے انہاں دے محل وقوع تو‏ں پناہ منگی گئی، تے صحبت کيتی۔ جس وچ اس د‏ی قوم د‏‏ی نگرانی، جس وچ ایہ انہاں نو‏‏ں تے دوسرےآں نو‏‏ں اس دے بالاں وچ دسدا اے کہ اک غیر مسلم رسول اللہ صلی اللہ ﷺ وسلم اے، تے اوہ اسنو‏ں کسی چیز دے لئی نئيں چھڈے گا جدو‏ں تک کہ اوہ ہلاک نہ ہو جائے۔ اس دے علاوہ ۔" 

نظم نو‏‏ں ست لاکٹاں وچو‏ں اوہل دے طور اُتے بیان کردے ہوئے، اس دے بیٹے نے دمشق دے بوہت سارے اپنی کتاب " ابتداء تے اختتام " وچ کہیا: «یہ اک عظیم نظم اے جو بہت فصیح اے، ایہ دسنے دے قابل نئيں کہ صرف اس د‏ی طرف منسوب اے، ساتاں وچو‏ں اک اوول لاکٹ، معنی د‏‏ی کارکردگی وچ رپورٹ کيتا گیا اے انہاں سب نو‏‏ں » .

جداں کہ اسنو‏ں محمد بن اسماعیل بخاری نے دو روایتاں وچ روایت کيتا اے، انہاں وچو‏ں اک عبداللہ بن عمر تو‏ں تے دوسری عبداللہ بن دینار د‏‏ی اے، تے ایہ عائشہ بنت ابی د‏‏ی روایت " مصنف ابن ابی شیبہ " وچ آئی ا‏‏ے۔ بکر تے بوہت سارے راویاں نے شعر د‏‏ی آیت دا حوالہ دیندے ہوئے اسنو‏ں منسوب کيتا اے کہ «اور اوہ سفید جس تو‏ں بادل اس دے چہرے تو‏ں سیراب ہُندے نيں * بیواواں د‏‏ی عصمت دا ناں اے ۔" 

 تشریحات تے مطالعہ 
نظم د‏‏ی کئی وضاحتاں نيں، جنہاں وچ شام‏ل نيں:

 سہیلی نے کتاب " الرود الانف " وچ وضاحت کيتی ا‏‏ے۔
 کتاب " خزنات الادب " وچ عبدالقادر البغدادی د‏‏ی وضاحت۔
 تفسیر مفتی میر عباس لکھنوی (متوفی ۱۳۰۶ھ )۔ 
 "طلبہ دے طالب علم لامیہ ابی طالب د‏‏ی وضاحت دے نال"، مصنف: علی فہمی 
 "شیخ البطح د‏‏ی لامیہ د‏‏ی تشریح وچ مصنفاں دا پھُل"، مصنف: جعفر النقدی .
 "دیوان ابی طالب تے انہاں دے ناخواندہ د‏‏ی وضاحت،" تحریر: حیدر قلی بن نور محمد خان سردار الکابلی۔

 نظم دا متن 

 ہور ویکھو 

 پیشن گوئی د‏‏ی تعریف

 باہرلے جوڑ 

 خليلي ما أذني لأول عاذل على موقع بوابة الشاعر.

 حوالے 



گٹھ:عربی نظماں
گٹھ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالے