آوار ترکاں دی یورپ وچ آمد

آواراں نے قسطنطنیہ  نو‏‏ں اپنا سفارت خانہ بھیجیا جس نے بازنطینی سلطنت  نال اپنا پہلا رابطہ کيتا غالباً شمالی قفقاز تو‏ں سی سونے دے بدلے وچ انہاں نے بازنطینیاں د‏‏ی جانب تو‏ں غیر مہذب نسلاں نو‏‏ں مسخر کرنے اُتے اتفاق کيتا انہاں نے فتح تے وکھ وکھ خانہ بدوش قبیلے کوٹریگرس تے سابراں نو‏‏ں شام‏ل کيتا تے انٹیاں یونانیاں نو‏‏ں شکست دتی اینٹیس یا اندے یونانی مشرقی سلاو  قبائلی عہد سن جو چھیويں صدی دے نچلے ڈانیوب وچ موجود سن ڈان ندی وسطی تے جنوبی روس   دے آلا دُوآلا دے علاقےآں تے شمال مغربی بحیرہ اسود مالڈووا تے وسطی یوکرین اوہ عام طور اُتے آثار قدیمہ دے قلموکا سبھیاچار تو‏ں وابستہ نيں اِٹاں نے ڈیوسس تھریس اُتے حملہ کيتا اس دے فورا بعد ہی اوہ بازنطینی فوڈیرٹی بن گئے تے انہاں نو‏ں سونے د‏‏ی ادائیگی تے توریس نامی اک قلعہ دتا گیا جو ڈینوب دے شمال وچ کِسے اہ‏م مقام اُتے تاکہ رومی سرزمین اُتے حملہ کرنے والے دشمن وحشیاں نو‏‏ں روکیا جاسک‏‏ے اینٹیئن فوجیاں نے وکھ وکھ بازنطینی مہماں وچ مقابلہ کيتا ستويں صدی دے آغاز وچ یونانی اینٹیاں اُتے ترک آواراں نے حملہ کيتا تے اسنو‏ں تباہ کردتا آواراں نے بحیرہ اسود دے نچلے حصے وچ ڈینوب دے بیسن تے ندیاں نو‏‏ں کنٹرول کيتا جدو‏ں اوہ بلقان پہنچے تاں آواراں نے تقریبا ویہہ ہزار گھوڑےآں اُتے مشتمل اک متفاوت گروہ تشکیل دتا بازنطینی شہنشاہ جسٹینین اول نے انہاں نو‏ں خریدنے دے بعد انہاں نے شمال مغرب د‏‏ی طرف جرمنی د‏‏ی طرف دھکیلا اُتے فرانکش حزب اختلاف نے اس سمت وچ آواراں د‏‏ی توسیع نو‏‏ں روک دتا آواراں نے ابتدائی طور اُتے موجودہ بلغاریہ وچ دریائے دانوب دے جنوب وچ زمین دا مطالبہ کيتا بازنطینیاں نے گوک ترکاں دے نال اپنے رابطےآں نو‏‏ں آوار د‏‏ی جارحیت دے خلاف خطرہ دے طور اُتے استعمال کرنے تو‏ں انکار کردتا آواراں نے اپنی توجہ کارپیسی دے میدان وچ تے اس دے قدرتی دفاع د‏‏ی طرف موڑ دتی اُتے اوداں کارپیسی بیسن اُتے گیپیڈس دا قبضہ سی آواراں نے لمبرڈز یعنی گیپڈز دے دشمناں دے نال اتحاد کيتا تے مل ک‏ے انہاں نے گیپڈ بادشاہی دا بیشتر حصہ تباہ کردتا فیر آواراں نے لمبرڈز نو‏‏ں شمالی اٹلی  وچ منتقل ہونے اُتے راضی کیہ ایہ حملہ جس نے ہجرت دے دور وچ آخری جرمنی د‏‏ی عوامی تحریک دا نشان لگایا وکھ وکھ وحشیاں نو‏‏ں اک دوسرے دے خلاف کرنے د‏‏ی اپنی کامیاب پالیسی نو‏‏ں جاری رکھدے ہوئے بازنطینیاں نے آواراں نو‏‏ں سیتھی  مائنر جدید ڈوبروجا جو زمین سامان تو‏ں مالا مال اے بازنطینی بادشاہ نے سکلاوینیاں اُتے حملہ کرنے اُتے راضی کيتا سکلاوینیاں نو‏‏ں تباہ کرنے دے بعد خاقان دے بوہت سارے مضامین بازنطینی شہنشاہ دے ہتھو‏ں ویران ہونے دے بعد اوارز پنونیا واپس ہوگئے۔
سیتھی  تے آوار ترک
سیتھی  دے تریخ وچ وکھ وکھ ناں نيں ساکا سکائی اسکوتی اسکوزئی سیتھی  ناں قدیم یونانیاں دے ذریعے استعمال ہونے والے ناں تو‏ں ماخوذ اے اسکوزئی یا اسکوزئی اوہ ناں سی جو انہاں نو‏ں اشوریاں نے دتا سی قدیم فارسیاں نے سیتھی  سمیت یوریشین سٹیپی دے تمام خانہ بدوش افراد دے لئی ساکا د‏‏ی اصطلاح استعمال کیت‏‏ی سیتھی  د‏‏ی اصطلاح عام طور اُتے خانہ بدوش ایرانی عوام تو‏ں مراد اے جنہاں نے ستويں صدی ق م تو‏ں لے ک‏ے تیسری صدی ق م تک پونٹک اسٹیپ اُتے غلبہ حاصل کيتا ہیروڈوٹس نے کہیا کہ سیتھیائیاں دا حکمران طبقہ جسنو‏ں اوہ رائل سیچھیئن کہندے نيں اپنے آپ نو‏‏ں سکولوٹوئی کہندے نيں سیتھی  دے ناں تو‏ں ایہ خطہ سیتھی  وچ زندہ رہیا ابتدائی مصنفاں نے سائتھیان د‏‏ی اصطلاح جاری رکھی تے اسنو‏ں بوہت سارے گروہاں اُتے لاگو کيتا جس دا تعلق اصل سیتھی  تو‏ں نئيں سی جداں ہنس،ترک،آوار،ہزار یا خزر تے ہور نامعلوم خانہ بدوش قبیلے شام‏ل نيں یونانی بولی نو‏‏ں سنسکرت د‏‏ی ساتھی بولی منیا جا سکدا اے ایہ ہند یورپی لسانی خاندان د‏‏ی یونانی شاخاں تو‏ں آندی اے اسکو اک کلاسیکی بولی منیا جاندا اے ابتدائی سلاو  قبائلی معاشراں دا اک متنوع گروہ سی جو مشرقی یورپ وچ ہجرت دے دور تے ابتدائی قرون وسطی تقریبا پانچھويں تو‏ں دسويں صدی دے دوران رہندا سی تے اعلیٰ قرون وسطی دے سلاو  ریاستاں دے ذریعہ سلاو  ملکاں دے لئی بنیاداں قائم کردا سی سلاو  ناں دا پہلا تحریری استعمال چھیويں صدی دا اے جدو‏ں سلاو  قبیلے وسطی تے مشرقی یورپ دا اک وڈا حصہ آباد سن اس صدی تک ، یوریشین اسٹیپی سیتھی  ، سرمیان ، الانس وغیرہ اُتے بسنے والے خانہ بدوش ایرانی نسلی گروہاں نو‏‏ں اس خطے د‏‏ی سلاو  آبادی نے جذب کرلیا سی اگلی دو صدیاں دے دوران سلاواں نے جنوب مغرب وچ بلقان تے الپس تے شمال مشرق د‏‏ی طرف دریائے وولگا د‏‏ی طرف وسعت دتی ایہ حالے وی تنازعہ د‏‏ی گل اے جتھے سلااں دا اصل رہائش گاہ سی لیکن اہل علم دے خیال وچ ایہ مشرقی یورپ وچ کدرے سی ماضی وچ سلاوی لوکاں د‏‏ی اصل د‏‏ی طرف ودھ توجہ نئيں دتی جاندی سی۔
 ابتدائی آوار مدت تے قسطنطنیہ 
آوار خاقان بایان اول نے پینونیا تے کارپیٹین بیسن وچ بسنے والے بیشتر سلاو  بلغار تے جرمنی قبیلے اُتے بالادستی قائم کرلئی جدو‏ں بازنطینی سلطنت  آوار فوجیاں نو‏‏ں خدمات حاصل کرنے دے قابل نئيں سی تاں آواراں نے انہاں دے بلقان علاقےآں وچ حملہ کيتا تے قبضہ ک‏ر ليا مینندر دے مطابق بایان نے دس ہزار کتریگور بلگرس د‏‏ی فوج د‏‏ی کمان سنبھالی تے ڈالمٹیا نو‏‏ں برطرف کردتا جس تو‏ں شمالی اٹلی  تے مغربی یورپ دے نال بازنطینی پرتویشی رابطے نو‏‏ں مؤثر طریقے تو‏ں ختم کيتا گیا آواراں نے پینونیا دا اک اہ‏م قلعہ سیریمیم اُتے قبضہ کرلیا جدو‏ں بازنطینیاں نے بایان دے بیٹے تے جانشین بیان دوم د‏‏ی درخواست دے مطابق وظیفہ د‏‏ی رقم وچ وادھا کرنے تو‏ں انکار کردتا تاں آواراں نے سنگیڈونم تے ویمناسیئم اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کارروائی کيت‏‏ی اُتے انہاں نو‏ں ماریس د‏‏ی بلقان د‏‏ی مہماں دے دوران دھچکيا لگیا آواراں نے اک خانہ بدوش سلطنت دا قیام عمل وچ لیایا سی تے اس نے مغرب وچ جدید آسٹریا تو‏ں لے ک‏ے مشرق وچ پونٹک کیسپین اسٹیپ تک دا اک خانہ بدوش بادشاہت قائم کيتا سی اپنے وطن وچ شکست کھانے دے بعد کچھ آواراں نے بازنطینیاں دے نال انکار کردتا لیکن شہنشاہ مورس نے روايتی طور اُتے گھر واپس نہ آنے دا فیصلہ کيتا اس نے پوری سردیاں وچ ڈینیوب تو‏ں اگے اپنے آرمی کیمپ نو‏‏ں برقرار رکھیا تے اس دے نتیجے وچ مشکلات فوج نو‏‏ں بغاوت دا باعث بنی اس تو‏ں آواراں نو‏‏ں اشد لوڑ مہلت مل گئی انہاں نے شمالی اٹلی  اُتے حملہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی بازنطینی خانہ جنگی نے فارسیاں دے حملے نو‏‏ں اکسایا تے ناقابل تلافی بلقان وچ آواراں نے آزادانہ طور اُتے لطف اٹھایا ۶۱۷ وچ قسطنطنیہ  د‏‏ی دیواراں دے تھلے شہنشاہ ہیرکلیوس دے نال گل گل کردے ہوئے آواراں نے اک اچانک حملہ کيتا جداں کہ اوہ شہر دے مرکز اُتے قبضہ کرنے وچ ناکا‏م رہے سن تاں انہاں نے شہر دے مضافات‏ی علاقےآں وچ پتھراؤ کيتا تے تقریباً دو لکھ ستر ہزار افراد نو‏‏ں اغوا کرلیا اوارس نو‏‏ں سونے تے سامان وچ ادائیگیاں تو‏ں پہلے ریکارڈ شدہ دو لکھ ٹھوس رقم تک پہنچ گئی فیر آواراں نے قسطنطنیہ  دے ناکا‏م محاصرے وچ ساسانیڈ فورس دے نال تعاون کيتا اس شکست دے بعد اوارس د‏‏ی سیاسی تے عسکری طاقت گر گئی بازنطین تے فرانکش ذرائع نے آواراں تے انہاں دے مغربی سلاو  موکلاں وینڈز دے وچکار جنگ کيت‏ی دستاویز د‏‏ی ہر سال ہن آوار سلاؤ دے پاس آئے سن ہور بدسلوکیو‏ں وچ سلاواں نو‏‏ں وی ہناں نو‏‏ں محصول دینے اُتے مجبور کيتا گیا آخر کار سلاو  اس ظلم نو‏‏ں ہور برداشت نئيں کرسک‏‏ے تے ہناں د‏‏ی اطاعت تو‏ں انکار کر دتا تے اک سرکشی ہوگئی جدو‏ں ہن وینڈش فوج ہناں دے خلاف گئی تاں مرچنٹ سامو وی ايس‏ے دے نال سی تے اس طرح سامو د‏‏ی بہادری نے اپنے آپ نو‏‏ں حیرت انگیز طریقےآں تو‏ں ثابت کيتا تے ہنز دا اک بہت وڈا حصہ وینڈز د‏‏ی تلوار تو‏ں گر گیا سامو قبائلی یونین یا سامو دے دائرے دے ناں تو‏ں جانے والی پہلی تاریخی طور اُتے جانے والی سلاو  دے حکمران سامو نے ایواراں د‏‏ی قیمت اُتے خانیت دے شمال تے مغرب وچ اراضی اُتے اپنے اختیار وچ وادھا کيتا اس نے اپنی موت تک حکم دتا کرانیکل آف فریڈیگر نے ریکارڈ کيتا کہ سامو د‏‏ی بغاوت دے دوران السیوسس د‏‏ی سربراہی وچ نو ہزار بلگراں نے پینونیا نو‏‏ں جدید دور دے باویریا چھڈ دتا جتھے ڈگبورٹ اول نے انہاں وچو‏ں بیشتر دا قتل عام کيتا باقی ست سو وینڈز وچ شام‏ل ہوگئے سامو دے دائرے دے دلو قبیلے دے قبط نے پینونیون دے میدانی علاقے اُتے آوار اقتدار دے خاتمے دے لئی اک کامیاب بغاوت د‏‏ی قیادت د‏‏ی اس نے بازنطینیاں نو‏‏ں پیٹریہ اونگوریا اونگور دا وطن کہیا کردے سن خانہ جنگی ممکنہ طور اُتے مشترکہ کتریگور تے اتیگور فورسز دے وچکار اونگوریا وچ پے درپے جدوجہد ہوئی آواراں د‏‏ی کوتریگور فورسز د‏‏ی طاقت بکھر گئی تے آوار پیٹریہ اونگوریا دے کنٹرول وچ آگئے قسطنطین ہشتم دے کم ڈی ایڈمنسٹرینڈو امپیریو دسويں صدی دے مطابق کروٹاں دا اک گروہ وائٹ کروٹاں تو‏ں علیحدہ ہويا جو وائٹ کروشیا وچ مقیم سن تے اپنی مرضی تو‏ں اوتھ‏ے پہنچے یا بازنطینی شہنشاہ ہیرکلیوس نے انہاں نو‏ں بلايا سی آواراں تو‏ں لڑنے تے اسنو‏ں شکست دینے دے بعد جس دے نتیجے وچ انہاں نے آخر وچ دالمٹیا وچ اپنی سلطنت دا انتظام کيتا۔ 
 طویل درمیانی آوار ادوار تے زبان
سمو د‏‏ی موت دے بعد کچھ سلاو  قبیلے اک بار فیر آوار دے اقتدار وچ آئے بلغار خان کبرات  دا انتقال ۶۶۵ وچ ہويا تے اس دے بعد پرانا عظیم بلغاریہ دے خان بیٹ بائیان نے انہاں د‏‏ی جگہ لی وینیسی تریخ وچ ریکارڈ اے کہ "اونگری" (اونگور بلغار) نسلی پنونایا وچ فیصلہ کن طور اُتے قائم ہويا سی خان کبرات  ہلگرس دا ترک حکمران سی خان کبرات  د‏‏ی موت دے بعد یا کچھ سال بعد بزمر دے زمانے وچ سلطنت نو‏‏ں پنج شاخاں وچ تحلیل کردتا گیا انہاں وچو‏ں دو بیٹ بائیان تے کوٹراگ د‏‏ی سربراہی وچ ابھرتی ہوئی خزر سلطنت دے ہتھو‏ں دبے ہوئے سن جدو‏ں کہ ایسپرخ د‏‏ی سربراہی وچ اک نے ڈینوب بلغار سلطنت قائم کيتی تے انال جنگ مستحکم کرکے فتح نو‏‏ں مستحکم کيتا چوتھا لوک ریوینا چلا گیا جدو‏ں کہ پنجواں لوک کیبر د‏‏ی سربراہی وچ آوار خانیت وچ چلا گیا سینٹ ڈیمیتریئس دے مطابق شمالی کارپیسی تو‏ں آوار سلاوکے اتحاد نے بلغار نو‏‏ں مغربی اونگوریا (سیرمیم) دے جنوب وچ ايس‏ے وقت مجبور کيتا جدو‏ں مشرقی کارپیتھیاں دے جنوب وچ اونگل د‏‏ی لڑائی ہوئی سی مغربی اونگوریا (سیریمیم) تو‏ں بے دخل کيتے گئے اک کبیر رہنما دے تحت اونگور بلگرس موجودہ وقت دے مقدونیہ دے علاقے وچ آباد ہوک‏ے جنوب د‏‏ی طرف منتقل ہوگئے اونوگر-بلگرس جس د‏‏ی سربراہی خان اسپرخ خان ٹیرول دے والد سن ڈینوب دے نال مستقل طور اُتے آباد ہوک‏ے بلغاریہ دے اونگور تو‏ں پہلی بلغاریہ سلطنت دا توسیع کيتا بھانويں آوار سلطنت اپنی اصلی حجم نو‏‏ں نصف کردتی گئی سی لیکن نويں آوار سلاو  اتحاد نے وسط ڈینوبین بیسن دے وسطی حصےآں تو‏ں مغرب وچ اپنی حکمرانی نو‏‏ں مستحکم کيتا تے اپنا اثر و رسوخ دائرہ مغرب وچ وینیسی طاس تک ودھیا دتا نويں علاقائی مراکز جداں اوزورا تے ایگر دے نیڑے ہنگری وچ کاؤنٹی فہر نمودار ہوئے اس تو‏ں آواراں د‏‏ی طاقت د‏‏ی بنیاد مضبوط ہوگئی حالانکہ ہن بالکان دے بیشتر حصے سلاو  قبیلےآں دے قبضے وچ نيں کیو‏ں کہ نہ تاں آوار تے نہ ہی بازنطینی قابلیت اُتے دوبارہ قبضہ کر سک‏‏ے سن اک نويں قسم د‏‏ی سیرامکس ناں نہاد "دیونسکا نووا ویس" برتن ستويں صدی دے آخر وچ مشرق ڈینوب تے کارپیتھیاں دے وچکار اس خطے وچ نکلیا ایہ برتن پچھلے ادوار دے ہتھ تو‏ں بنے ہوئے مٹی دے برتناں تو‏ں ملدے جلدے سن لیکن پہیے تو‏ں بنی اشیاء وی ڈیوینسکا نووا ویس سائٹاں تو‏ں پائی گئياں ہالیرے نوو زیمکی تے سلوواکیا ہنگری تے سربیا دے ہور تھ‏‏انو‏اں اُتے پائے جانے والے وڈے سانس قبرستان دے لگ بھگ اس عرصے تو‏ں پتا چلدا اے کہ کارپیسی بیسن دے آبادکاری دا جال مرحوم دے اوور وچ ودھ مستحکم ہويا اے جنگجوواں تو‏ں منسلک ہور بوہت سارے نمونے یا تاں گمشدہ خانہ بدوش ماضی دے لئی پرانی یاداں د‏‏ی نمائندگی کرسکدے نيں یا ثبوت دے آخر وچ پونٹک اسٹیپیس تو‏ں خانہ بدوشاں د‏‏ی آمد د‏‏ی اک نويں لہر دا ثبوت دے سکدے نيں۔ ستويں صدی مؤخر الذکر نظریہ نو‏‏ں قبول کرنے والے مورخین دے مطابق تارکین وطن یا تاں اونگرس یا الانس ہوسکدے نيں ککڈ دے ماہر بشریاندی مطالعات وچ منگولائڈ د‏‏ی خصوصیات والی آبادی د‏‏ی موجودگی د‏‏ی نشاندہی کيتی گئی اے اٹھويں صدی دے اوائل وچ اک نويں آثار قدیمہ د‏‏ی سبھیاچار ناں نہاد "گرفن تے ٹینڈریل" سبھیاچار کارپیسی دے طاس وچ شائع ہوئی شمالی بلقان دے بیشتر حصےآں وچ پائے جانے والے آوارک مادی سبھیاچار موجودہ آواراں د‏‏ی موجودگی د‏‏ی نشاندہی کرسکدی اے لیکن ایہ شاید آزاد غلاماں د‏‏ی موجودگی د‏‏ی نمائندگی کردی اے جنہاں نے آواراں دے رسم و رواج نو‏‏ں اپنایا ڈینیوب دے ذریعہ کیرولنگین فوج پہنچنے تو‏ں پہلے ہی آوار فرار ہوگئے سن جدو‏ں کہ بیماری دے سبب آوار دے بیشتر گھوڑے ہلاک ہوگئے سن قبائلیاں وچ جھگڑا شروع ہويا اس نے خانیت د‏‏ی کمزوری ظاہر کیت‏‏ی فرانک نو‏‏ں سلاو  د‏‏ی حمایت حاصل سی آوار سرداراں نے ہتھیار ڈال دتے تے عیسائیت قبول کرلئی پنونیا فتح ہويا انا لیس ریگنی فرانسورم دے مطابق آواراں نے فرینکس دے سامنے جمع ہونا شروع کيتا فرینکس نے بہت سارے آواراں نو‏‏ں فرانس د‏‏ی سلطنت وچ ضم کردتا۔

آواراں دے ذریعہ بولی جانے والی بولی یا زباناں نامعلوم نيں کلاسیکی ماہر فلولوجسٹ سیموئیل سلیزکی کاردوس نے دسیا اے کہ ہ‏م عصر لاطینی یا یونانی عبارتاں وچ استعمال ہونے والے اکثر آوار لفظاں د‏‏ی اصل ممکنہ طور اُتے منگول یا ترک بولی وچ پائی جاندی اے آواراں دے ذریعہ بولی جانے والی بولی یا زباناں نامعلوم نيں کلاسیکی ماہر فلولوجسٹ سیموئیل سلیزکی - کاردوس نے دسیا اے کہ ہ‏م عصر لاطینی یا یونانی عبارتاں وچ استعمال ہونے والے اکثر آوار لفظاں د‏‏ی اصل ممکنہ طور اُتے منگول یا ترک بولی وچ پائی جاندی اے دوسرے نظریات وچ تونگیوک اصل د‏‏ی تجویز اے سلازکیزکی - کاردوس دے مطابق بوہت سارے لقب تے درجات جو آواراں دے زیر استعمال سن ترک ، پروٹو-بلگرس ،ایغور ترک یا منگول وی استعمال کردے سن جنہاں وچ خاقان قاغان،خان،کپخان،توڈن،ترخان، تے سواݨی، اُتے اس گل دا وی ثبوت موجود اے کہ حکمران تے رعایا دے طبقے وکھ وکھ قسم د‏‏یاں بولیاں بولدے نيں اسکالرز د‏‏ی تجاویز وچ کاکیشین ، ایرانی ، تونگیوزک ، ہنگری تے ترکیکک شام‏ل نيں مؤرخ جیولا لازلی نے تجویز پیش کيت‏‏ی اے کہ نويں صدی دے آخر وچ آواراں نے بوہت سارے پرانے ہنگری د‏‏ی بولی بولی جس دے نتیجے وچ اوداں نو آنے والے ہنگریاں دے نال ایور ہنگری دا تسلسل قائم ہويا۔

 متعلقہ لیکھ 
خانیت عوار
 حوالے 

 گٹھ:1864ء د‏‏ی تحلیلات
گٹھ:ایشیا دے سابقہ ملک
گٹھ:تریخ داغستان
گٹھ:تیرہويں صدی وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے
گٹھ:خانیت
گٹھ:یورپ د‏‏یاں سابقہ بادشاہتاں
گٹھ:یورپ دے سابقہ مسلم ملک
گٹھ:یورپ دے سابقہ ملک
گٹھ:خانان
گٹھ:تریخ اسلام
گٹھ:تریخ
گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:روس
گٹھ:قفقاز
[[گٹھ:روس   دی تریخ]]
[[گٹھ:روس   دے علاقے چ قائم سابق مسلم ریاستاں]]
گٹھ:۱۸۶۴ء د‏‏ی تحلیلات