کسیا

کسیا (انگریزی وچ: Hoe, پنجابی اچارن: ہوء) اکّ پرانے اتے بہمکھی کھیتی باڑی اتے باغبانی دا ہینڈ ٹول (ہتھ والا سند) اے، جو مٹی نوں سائز دین، ندیناں نوں ہٹاؤن لئی، جاں صاف مٹی اتے جڑھاں والیاں فصلاں نوں پٹن کرن لئی ورتیا جاندا ہے۔ مٹی نوں سائز دین وچ پودیاں دی بنیاد دے آلے دوآلے مٹی دا ڈھیر لگاؤنا (ہلنگ)، تنگ کھرلیاں (ڈرلاں) کھودن اتے بیج جاں بلب لگاؤن لئی کھائیاں پاؤنا اس دے کماں وچ شامل ہن۔ کسیئے نال ندین ختم کرن وچ مٹی دی سطح نوں ہلاؤنا جاں جڑھاں توں اوہناں نوں پٹنا، اتے پرانیاں جڑھاں اتے فصلاں دی رہند-کھونہد دی مٹی نوں صاف کرنا شامل ہے۔ کسیئے دی ورتوں مٹی نوں کھودن اتے کھڈاں بناؤن دی ورتوں جڑھاں والیاں فصلاں جویں کہ آلوآں دی کٹائی لئی کیتی جا سکدی ہے۔

 قسماں 
کسیئے دیاں وکھو-وکھرے دکھاں اتے ادیشاں مطابق کئی قسماں ہن. کجھ اکّ توں ودھ پھنکشناں دی پیش کش کردے ہن جدوں کہ دوجیاں وچ صرف صرف اکو خاص مقصد ہندا ہے۔

کسیئے زیادہتر دو عام قسماں دے ہندے ہن: مٹی نوں سائز دین لئی اتے مٹی وچوں ندین صاف کرن اتے زمین نوں پولا کرکے ہوا دین لئی۔

اکّ قسم دے کسیئے وچ شاپھٹ دے لگبھگ اکّ سجے کون 'تے اکّ بلیڈ سیٹ ہندا ہے۔ صارف بلیڈ نال زمین نوں کٹدا ہے اتے ہینڈل نوں  اپنے ول کھچدا ہے۔ ہینڈل اتے بلیڈ دے کون نوں بدلن نال خدائی نوں ڈونگھا جاں زیادہ کرن دا کارن بن سکدا ہے۔ کئی سینٹیمیٹر دی ڈونگھائی تک مٹی نوں واہن لئی اکّ کسیا آسانی نال ورتیا جا سکدا ہے۔ کسیئے دا اکّ خاص ڈزائن ہے - "آئی ہو" جس دے سر وچ اکّ رنگ ہندی ہے، جس دے وچ ہینڈل فٹ کیتا جاندا ہے۔ ایہہ ڈزائین رومن ویلے توں ورتیا جاندا ہے۔

مٹی دی سطح نوں کھرچن، اپرلے کجھ سینٹیمیٹراں نوں ڈھلا کرن، اتے ندیناں دیاں جڑھاں نوں کٹن، ہٹاؤن اتے ندیناں دے ترقی نوں مہارت نال وگاڑن لئی اکّ خاص ڈزائن دے کسیئے (انگریزی وچ: scuffle hoe) دی ورتوں کیتی جاندی ہے۔ ایہہ مکھ طور 'تے دو وکھ-وکھ ڈزائیناں دے ہن: ڈچّ ہوء اتے ہوپ ہوء۔

"ہینڈ ہو" شبد عام طور 'تے کسے وی قسم دے ہلکے-بھار والے، چھوٹے-ہینڈل والے کسیئے نوں درساؤندا ہے، حالانکہ ایہہ جانوراں جاں مشین ولوں کھچے گئے اؤزاراں دے خلاف ہتھ نال چلا ئے جاندے اؤزاراں وچ آؤندا ہے۔

 کسیئے دے ڈزائن 

 اتہاس 

 پراتتو ورتوں 
پچھلے پندراں جاں ویہہ سالاں وچ، کسیئے پیشہ ور پراتتو-سائنسداناں لئی تیزی نال مشہور سند بن گئے ہن۔ حالانکہ روایتی ٹروول جنا صحیح نہیں اے، پراتتو دلچسپی والے مقابلتاً وڈے کھلھے کھیتراں نوں صاف کرن لئی کسیا اکّ آدرش زریعہ ہے۔ ایہہ ٹروول نالوں تیز ہے، اتے اکّ کہی جاں وڈے بلیڈ والے سند نالوں بہت زیادہ صاف سطح پیدا کردا ہے، اتے سٹے وجوں بہت سارے کھلے کھیتر دی خدائی وچ پراتتو-سائنسداناں مطابق اسدی اپنی اکّ اہمیت ہے۔

 حوالے 

گٹھ:واہی بیجی