گگرون قلعہ

گگرون قلعہ ( ہندی / راجستھانی : गागरोन का किला) اکّ پہاڑی اتے پانی دا قلعہ اے اتے ایہہ بھارت دے ہڈوتی کھیتر وچ راجستھان دے جھالاواڑ ضلعے وچ واقع اے۔ ایہہ اکّ پہاڑی اتے پانی دے قلعے دی اکّ اداہرن اے اس قلعے نوں بجلدیو سنگھ ڈوڈ (اکّ راجپوت راجا) نے بارہویں صدی وچ بنوایا سی۔ بعد وچ، قلعے اُتے شیر شاہ اتے اکبر دا قبضہ رہا۔ قلعہ آہو ندی اتے کالی سندھ ندی دے سنگم اُتے بنایا گیا اے۔ قلعہ تن پاسیاں توں پانی نال گھریا ہویا اے اتے اگلے پاسے اکّ کھائی اے اتے اس لئی اسنوں جلقلعہ بندی (ہندی / راجستھانی : जलदुर्ग، ترجمہ: پانی دا قلعہ) نام دتا گیا اے۔ اس نوں 2013 وچ راجستھان وچ پہاڑی قلعیاں دے اکّ حصے وجوں یونیسکو دی عالمی وراثتی تھاں دا درجہ دتا گیا سی۔

 اتہاس 
گاگروں قلعے دی اساری بارہویں صدی دوران راجا بجلدیو ولوں کیتا گیا سی اتے قلعے اُتے 300 سالاں تک کھچی راج دا راج سی۔ قلعہ کس دن بنایا گیا سی، ایہہ اکّ رہسّ بنیا ہویا اے پر اتہاسکاراں دا اندازہ اے کہ قلعہ ستویں صدی توں چودھویں صدی تک بنایا گیا سی۔

اس قلعے دا آخری حکمران راجا اچل داس کھچی دسیا جاندا اے۔ مدھکالی اقتدار دے دوران، مالوے دے مسلمان حکمراناں نے گگروں قلعے اُتے حملہ کیتا۔ سلطان ہوشانگ شاہ نے سال 1423 وچ 30 ہزار گھوڑسوار اتے 84 ہاتھی سواراں سمیت اکّ فوج نال قلعے اتے حملہ کیتا۔ اچل داس کھچی نے ایہہ محسوس کردے ہوئے کہ سلطان دے اچے نمبراں اتے اچّ درجے دے ہتھیاراں دے کارن، اسدی ہار اٹلّ اے، سمرپن نہیں کیتا اتے اپنی جان گواؤن تک لڑیا، جو کہ راجپوت روایت دے مطابق اے۔ اس توں علاوہ، سلطان دیاں فوجاں ولوں بندی بنائے جان توں بچن لئی بہت ساریاں عورتاں نے جوہر (اپنے آپ نوں زندہ ساڑ دتا) کیتا۔ قلعے نے کتھت طور اُتے 14 لڑائیاں اتے رانیاں دیاں 2 جوہراں ویکھیاں ہن۔

ایہہ قلعہ شیر شاہ اتے اکبر نے وی جت لیا سی۔ اکبر نے کتھت طور اُتے اس قلعے نوں ہیڈکوارٹر وی بنایا اتے بعد وچ اسنوں اپنی جائیداد دے حصے وجوں بیکانیر دے پرتھویراج نوں دے دتا۔

 بنتر 
گگروں دا قلعہ تن پاسیاں توں پانی نال گھریا ہویا اے اتے چوتھے پاسے پانی نال بھری کھائی اے۔ ایہہ آہو ندی اتے کالی سندھ ندی دے سنگم اُتے بنایا گیا اے۔ قلعے وچ روائتی قلعیاں دے الٹ تن قلعے وی ہن جیہناں وچ صرف دو ہن۔ قلعے دے برج وندھیا رینج دے مکندرا پہاڑیاں نال ملائے گئے ہن۔ قلعہ جس پہاڑ اُتے بیٹھدا اے، اوہ ہی قلعے دی نینھ اے۔ قلعے دے دو مکھ داخلہ دوار وی ہن۔ اکّ گیٹ ندی ول جاندا اے، جدوں کہ دوجا گیٹ پہاڑی سڑک ول جاندا اے۔

قلعے دیاں کجھ اہم تھاواں ہیٹھاں دتیاں گئیاں ہن:

 گنیش پول
 نکرکھانا
 بھیروی پول
 کشن پول
 سیلیکھانا
 دیوان-اے-عام
 دیوان-اے-خاص
 زنانہ محل
 مدھوسودن مندر
 رنگ محل

قلعہ شمالی بھارت دا اکو اکّ قلعہ اے جو پانی نال گھریا ہویا اے اتے اسنوں بھارت دا جلدرگا (پانی دا قلعہ) نام دتا گیا اے۔ قلعے دے بالکل باہر صوفی سنت مٹھے شاہ دا مقبرہ محرم دے مہینے دوران سالانہ رنگین میلے دا تھاں اے۔ سنگم دے پار سنت پیپا جی دا مٹھّ وی اے۔

 سنبھال 
راجستھان دے چھ پہاڑی قلعیاں، یعنی، آمیر قلعہ، چتوڑ دا قلعہ، گاگروں قلعہ، جیسلمیر قلعہ، کمبھلگڑھ قلعہ اتے رنتھمبھور قلعہ جون 2013 دوران نوم پین وچ عالمی وراثت کمیٹی دی 37ویں میٹنگ دوران یونیسکو دی عالمی وراثت سائیٹ لسٹ وچ شامل کیتا گیا سی۔ اوہناں نوں اکّ لڑیوار تہذیبی جائیداد اتے راجپوت فوجی پہاڑی آرکیٹیکچر دیاں اداہرناں وجوں مانتا حاصل سی۔

 حوالے 

 باہری لنک 

گٹھ:بھارت وچ عالمی وراثتی تھانواں
گٹھ:راجستھان دے قلعے