برہم سروۋر

برہم سروۋر جاں برہمسر جاں رامہردی آدی نام اے، برہما جی نال متعلق کروکشیتر وکھے سروور اے۔ اس تھاں اپر برہما جی نے ہی شولنگ دا قیام کیتا سی۔ برہما جی نے چاراں ورناں دی سرشٹی اسے تھاں اپر کیتی سی۔ برہما جی نے اتھے ہی سمنتپنچک نامک تھاں تے یگ لئی ویدی دی اساری کیتا۔ ابو الفضل نے اس سروور نوں چھوٹا ساگر اتے البیرونی نے اپنی کتاب ال-ہند وچ اس سروور دی پوترتا دا خاص ذکر کیتی اے۔
 اکار 
ایسٹ انڈیا کمپنی نے ۱۸۵۵ وچ برہم سروور دے اتری کنڈھے تے اکّ پرانے گھاٹ شیراں والا گھاٹ دی اساری کرواایا سی۔ برہم سروور اکّ اوہ الوکک تیرتھ اے اس دا ودھیرے مان سورگواسی بھارت رتن سری گلزاری لال نندہ جی نوں جاندا اے جہناں دی انسپائریشن اتے دیکھ-ریکھ وچ ہی تیرتھاں دا سدھار اتے ترقی ہویا۔ ایہہ سروور ۱۵ پھٹّ ڈونگھا اے۔ برہم سروور دا سائز ۳۸۶۰ پھٹّ لمبا اتے ۱۵۰۰ پھٹّ چوڑا اے۔ سروور دے چاروں پاسے لال پتھر دا ۲۰ پھٹّ چوڑا پلیٹ فارم، ۱۸ پھٹّ چوڑیاں ۶ پوڑیاں، ۴۰ پھٹّ چؤڑی پرکرما رستہ اے۔ اکّ پل راہیں ماہاندیو سرویشر بھگوان دے مندر جان دا رستہ بنایا ہویا اے۔ اس سروور دے نیڑے سرون ناتھ دی حویلی، بردھ راج مندر، وید-بھون، جےَ رام ودیاپیٹھ، گوڈیا مٹھّ آدی دیکھنیوگ تھاں ہن۔

 خاص 
مغل بادشاہ اورنگزیب نے اس سروور تے اشنان کرن اتے اتھوں پانی لے جان اپر جزیہ لگایا ہویا سی۔ اس جزیہ کر دا خلاف سکھ گرو صاحب نے کیتا سی۔ مہاتما گاندھی دیاں استھیاں دا اکّ حصہ اس سروور وچ پرواہت کیتا گیا سی۔ چاروں پاسے سندر نظارے ہن۔ سروور دے وچکار سرویشور ماہاندیو دا مندر اے اتے سروور دے دوواں حصےآں دے وچکار چندرکوپ اے۔ مانتا اے مہامبھارت لڑائی توں پچھوں یدھشٹر نے اسے تھاں اکّ وجے-ستمبھ دی اساری کروایا سی۔ اتھے ہی دروپتی رسوئی، ماں کاتیانی دا مندر اے۔ وڈا ارجن-یدھشٹر رتھّ سندر تھاں اے۔ سروور وچ کئی تھاواں توں پانی اپنے آپ باہر نکلدا سی۔ بھگوان پرشورام نے کئی وار پتر-ترپن لئی اتھے یگّ کرن نال اس سروور دا ناں سمنتپنچک ہویا۔ سورج گرہن موقعے اس سروور دا پوتر دور انادی دور توں ہی عقیدت منداں اشنان کرکے پنّ دے بھاگی بندے ہن۔
 حوالے 

گٹھ:ہندو تیرتھ-استھان
گٹھ:مذہبی اتہاس