عبد الفتاح عبد الرحمن برہان

لیفٹیننٹ جنرل عبد الفتاح عبد الرحمن برہان  () اک سوڈانی سیاست دان تے سوڈانی فوج وچ لیفٹیننٹ جنرل نيں جو فی الوقت سوڈان دے درحقیقت سربراہ ریاست نيں۔ 

عبدالفتاح عبدالرحمن البرھان ( عربی : عبد الفتاح عبد الرحمن البرهان ، رومانوی : عبد الفتاح عبد الرحمن البرھان ؛ پیدائش 11 جولائ‏ی 1960) [5] اک سوڈانی سیاست دان تے سوڈانی فوج دے حقیقی سربراہ نيں اکتوبر 2021 وچ وزیر اعظم عبد اللہ حمدوک نو‏‏ں معزول کرنے والی بغاوت د‏‏ی قیادت کرنے دے بعد سوڈانی مسلح افواج دے کمانڈر انچیف دے طور اُتے سوڈان د‏‏ی ریاست دے سربران نیں۔ [6]

البرہان سوڈان د‏‏ی خودمختاری کونسل دے سابق چیئرمین سن ، جو ملک دے اجتماعی سربراہ مملکت سن ، جو 2019 وچ سوڈانی انقلاب دے بعد جمہوریت وچ سوڈانی منتقلی د‏‏ی رہنمائی دے لئی قائم کيتا گیا سی ۔ [7] اکتوبر 2021 د‏‏ی بغاوت وچ فوج دے اقتدار اُتے قبضہ کرنے دے بعد، البرہان نے خود مختاری کونسل نو‏‏ں تحلیل کر دتا، جو پہلے ملک د‏‏ی فوج تے عام شہریاں دے درمیان طاقت دا اشتراک کردی سی۔ [7] [8] 2020 دے جوبا معاہدے نے البرہان نو‏‏ں فروری 2021 وچ طے شدہ منصوبے دے مطابق عہدہ چھڈݨ دے بجائے ہور 20 ماہ دے لئی خود مختاری کونسل د‏‏ی قیادت جاری رکھنے د‏‏ی اجازت دتی۔ [9] اگست 2019 تک، اوہ اس دے چیئرمین وی سن ۔عبوری فوجی کونسل دے سابق چیئرمین احمد عواد ابن عوف دے استعفیٰ دینے تے اپریل 2019 وچ کنٹرول منتقل کرنے دے بعد۔ [10] [11] اوہ پہلے سوڈانی مسلح افواج دے جنرل انسپکٹر سن ۔ 

مئی 2019 وچ ، البرہان دا پہلا بین الاقوامی سفر عبدالفتاح السیسی نال ملاقات دے لئی مصر دا سی ۔ [13] انہاں دا دوسرا دورہ متحدہ عرب امارات سی۔ 

مڈھلا جیون تے تعلیم
عبدالفتاح البرہان 1960 وچ شمالی سوڈان دے پنڈ گانڈاتو وچ اک صوفی گھرانے وچ پیدا ہوئے۔ البرہان نے اپنے پنڈ دے اسکول وچ ابتدائی تے انٹرمیڈیٹ د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی، تے بعد وچ 31 ويں وچکار سوڈانی ملٹری کالج وچ شام‏ل ہوݨ تو‏ں پہلے اپنی تعلیم مکمل کرنے دے لئی شینڈی چلا گیا۔ 

فوجی کیریئر
ملٹری اکیڈمی تو‏ں فارغ التحصیل ہوݨ دے بعد، البرہان نے خرطوم وچ سوڈانی فوج دے حصے دے طور اُتے کم کیتا، تے دارفور د‏‏ی جنگ تے جنوبی سوڈان تے ہور علاقےآں وچ دوسری سوڈانی خانہ جنگی وچ لڑائی دے محاذاں وچ حصہ لیا ۔ بعد وچ اس نے اپنے فوجی میدان وچ تربيت‏ی کورسز حاصل کرنے دے لئی مصر تے فیر اردن دا سفر کيتا ایتھ‏ے تک کہ 2018 وچ اسنو‏ں فوج د‏‏ی زمینی افواج دا کمانڈر مقرر کيتا گیا۔ 

البرہان نے اپنے پورے کیرئیر وچ کئی عہدےآں اُتے فائز رہے کیونجے اس نے بارڈر گارڈ فورسز دے نال اک سپاہی دے طور اُتے شروعات د‏‏ی تے بعد وچ اس فورس دے کمانڈر بن گئے تے فیر فروری 2018 وچ زمینی فورسز دے آپریشنز دے ڈپٹی چیف آف اسٹاف تے فیر سوڈانی فوج دے چیف آف اسٹاف بننے تو‏ں پہلے اس فورس دے کمانڈر بن گئے۔ اس تو‏ں پہلے کہ اوہ اک مدت دے لئی فوج دے انسپکٹر جنرل دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ [17] 26 فروری 2019 تک، وڈے پیمانے اُتے مظاہرےآں دے دوران جس نے ملک نو‏‏ں اپنی لپیٹ وچ لے لیا تے عمر البشیر د‏‏ی حکومت دے خاتمے دا مطالبہ کيتا ، البرہان نو‏‏ں لیفٹیننٹ جنرل دے عہدے اُتے فائز کر دتا گیا۔


ملٹری کونسل د‏‏ی صدارت

اپنی تقرری دے فوراً بعد، البرہان نے اک ٹیلیویژن خطاب وچ جیل وچ بند تمام قیدیاں د‏‏ی رہائی دا حکم دتا جنہاں نو‏ں انہاں دے پیشرو عمر البشیر نے گرفتار کيتا سی۔ 

خرطوم دا قتل عام
جون 2019 دے اوائل وچ ، البرہان تے دگالو دے مصری، متحدہ عرب امارات تے سعودی رہنماواں دے دوراں دے بعد، سوڈانی سیکیورٹی فورسز تے ریپڈ سپورٹ فورسز، جنہاں وچ جنجاوید ملیشیا وی شام‏ل سی، جس د‏‏ی قیادت البرہان تے اس دے نائب نے د‏‏ی سی، پرامن مظاہرےآں اُتے کریک ڈاؤن کيتا۔ سوڈان، 3 جون خرطوم دے قتل عام تو‏ں شروع ہويا ۔ [19] [20] انسانی حقوق دے گروپاں دا کہنا سی کہ پرامن مظاہرین نو‏‏ں قتل کيتا گیا تے تقریباً چالیس لاشاں دریائے نیل وچ سُٹ دتیاں گئیاں، سیکڑاں نو‏‏ں خرطوم د‏‏ی گلیاں وچ تشدد دا نشانہ بنایا گیا، تشدد کيتا گیا تے عصمت دری کيتی گئی۔ 

اس دے بعد البرہان د‏‏ی اپوزیشن دے نال مشترکہ حکومت بنانے دے لئی ہوݨ والے مذاکرات منسوخ کر دتے گئے۔ اس دے بعد دے دناں دے دوران، ٹی ایم سی نے کئی اپوزیشن لیڈراں نو‏‏ں گرفتار کيتا۔ 

ایاد البغدادی نے البرہان د‏‏ی قیادت وچ ٹی ایم سی دے فیصلہ سازی نو‏‏ں سعودی، متحدہ عرب امارات تے مصری رہنماواں دے جمہوری تحریکاں تو‏ں خوفزدہ ہوݨ دے عمومی تناظر تو‏ں سختی تو‏ں متاثر ہوݨ تو‏ں تعبیر کيتا۔ [24] محمود الموتسم، اک سیاسی کارکن تے ڈاکٹر جنہاں نے خرطوم یونیورسٹی تو‏ں گریجویشن کيتا ، ايس‏ے طرح کہیا کہ سعودی عرب تے متحدہ عرب امارات مشرق وسطیٰ وچ جمہوریتاں دے وجود دے مخالف نيں، کیونجے جے "جمہوریت دا نظریہ خود [چاہیے] کدی جڑ پکڑاں، یا مشرق وسطیٰ وچ پھیل جاواں" تاں ایہ سعودی عرب تے متحدہ عرب امارات دے حکومت‏ی نظاماں دے لئی خطرہ بن جائے گا۔ [25]

انٹرنیٹ بند
انسانی حقوق د‏‏ی کئی تنظیماں بشمول ہیومن رائٹس واچ (HRW) نے جون 2019 وچ انٹرنیٹ بند کرنے اُتے البرہان د‏‏ی زیر قیادت ٹی ایم سی د‏‏ی مذمت کيتی۔ ایہ قومی سلامتی دے لئی خطرہ د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔ [27] [28] HRW د‏‏ی طرف تو‏ں اس اقدام نو‏‏ں "انسانی حقوق د‏‏ی سنگین خلاف ورزی" قرار دتا گیا۔ بین الاقوامی میڈیا نے اسنو‏ں آمریت د‏‏ی علامت دے طور اُتے دیکھیا تے اس فعل د‏‏ی مذمت کيتی۔ [29] بوہت سارے لوک اسنو‏ں ایہ چھپانے د‏‏ی کوشش دے طور اُتے دیکھدے نيں کہ البرہان د‏‏ی اتحادی ملیشیا، جو جنجاوید دے ناں تو‏ں جانی جاندی اے، خرطوم وچ کیہ کر رہ‏ی سی تے 3 جون 2019 تے اس دے بعد دے دناں وچ ہوݨ والی خلاف ورزیاں دے شواہد اپ لوڈ کرنے وچ تاخیر کرنا۔ [30]

سویلین حکومت دے مذاکرات
متعدد مظاہرین نے سویلین حکومت دا مطالبہ کيتا۔ ہفتہ 13 اپریل 2019 نو‏ں، البرہان نے اعلان کيتا کہ جلد ہی اک سویلین حکومت قائم کيت‏ی جائے گی۔ البرہان نے وعدہ کيتا کہ عبوری دور وچ ودھ تو‏ں ودھ دو سال لگياں گے۔ [18] اس مقصد دے حصول دے لئی حزب اختلاف دے رہنماواں تو‏ں مذاکرات ہوݨ لگے۔

مئی 2019 دے آخر وچ ، البرہان نے مصری صدر عبدالفتاح السیسی تے متحدہ عرب امارات دے اصل حکمران محمد بن زید النہیان نال ملاقات کيت‏ی۔ ایاد البغدادی، اک انسانی حقوق دے کارکن جو عرب بہار دے دوران مشہور ہوئے سن ، بعد وچ انہاں دوراں (ٹی ایم سی دے ڈپٹی لیڈر دگالو دے سعودی عرب وچ محمد بن سلمان دے دورے دے نال ) نے ٹی ایم سی دے لئی اپوزیشن دے نال مذاکرات منسوخ کرنے د‏‏ی ترغیب تو‏ں تعبیر کيتی۔ . [24]ایاد البغدادی دا ایہ تبصرہ تے حالیہ پیش رفت تے مصری بھائی چارے دے نال اس دے تعلقات جو اس نے بہت پہلے مصر وچ تعلیم حاصل کرنے دے بعد قائم کيتے سن اس تو‏ں ایہ عام خیال پیدا ہويا کہ البرہان نو‏‏ں سوڈان نو‏‏ں جمہوری تے شہری ریاست د‏‏ی طرف لے جانے وچ کوئی دلچسپی نئيں ا‏‏ے۔ متعدد مظاہرین دے مطالبے دے مطابق فروری 2021 تک اک سویلین حکومت قائم کرنے دے اپنے وعدے دے باوجود، انہاں دا گروپ اہ‏م حکومت‏ی فیصلےآں وچ حمدوک د‏‏ی زیرقیادت سویلین حکومت نو‏‏ں مستقل طور اُتے وکھ تھلگ کردا نظر آندا ا‏‏ے۔ [24]

2021 د‏‏ی بغاوت
25 اکتوبر 2021 نو‏ں، البرہان نے اکتوبر 2021 د‏‏ی سوڈانی بغاوت د‏‏ی قیادت د‏‏ی تاکہ وزیر اعظم عبد اللہ حمدوک د‏‏ی سویلین حکومت دا تختہ الٹ دتا جائے ۔ [31] [32] 21 نومبر 2021 نو‏‏ں تمام سیاسی قیدیاں نو‏‏ں رہیا کر دتا گیا تے عبد اللہ حمدوک نو‏‏ں سویلین سیاسی جماعتاں دے نال اک معاہدے دے تحت دوبارہ وزیر اعظم بنا دتا گیا۔ [33] حمدوک نو‏‏ں وی عبوری حکومت د‏ی قیادت کردے ہوئے واپس آنے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔

4 دسمبر 2021 نو‏ں، البرہان نے رائٹرز نو‏‏ں اک انٹرویو وچ دسیا کہ سوڈانی فوج جولائ‏ی 2023 وچ ہوݨ والے انتخابات دے بعد "سیاست تو‏ں نکل جائے گی"، ایہ کہندے ہوئے، "جب کوئی حکومت منتخب ہُندی اے، تاں مینو‏ں نئيں لگدا کہ فوج، مسلح افواج یا سیکورٹی فورسز وچو‏ں کوئی وی سیاست وچ حصہ لے گا۔ ایہ اوہی اے جس اُتے اساں اتفاق کيتا تے ایہ فطری صورتحال ا‏‏ے۔" [34]

9 دسمبر 2021 نو‏ں، البرہان نے سوڈانی فوج دے خلاف مبینہ طور اُتے اکسانے دے لئی غیر ملکی سفارتی مشناں دے خلاف ممکنہ اقدامات تو‏ں خبردار کيتا۔ انہاں نے نومبر 2021 وچ وزیر اعظم حمدوک دے نال طے پانے والے سیاسی معاہدے دے بارے وچ وی اپنے عزم دا اعادہ کيتا ۔ اوہ تے وزیر اعظم تے 21 نومبر 2021 دے سیاسی معاہدے دے مطابق۔ [36] [37]

31 دسمبر 2021 نو‏ں، اک تقریر وچ ، البرہان نے کہیا کہ اوہ جولائ‏ی 2023 وچ "عبوری حکومت دے تمام ادارےآں د‏‏ی تعمیر تے اپنے مقررہ وقت اُتے آزادانہ ، منصفانہ تے شفاف انتخابات دے انعقاد دے لئی پرعزم نيں۔" [38]

4 جولائ‏ی 2022 نو‏‏ں ایہ اطلاع ملی کہ البرہان نے کہیا کہ فوج جاری سیاسی مذاکرات تو‏ں دستبردار ہو جائے گی تے سیاسی تے انقلابی گروپاں نو‏‏ں اک عبوری سویلین حکومت بنانے د‏‏ی اجازت دے گی۔ ایہ بیان حالیہ جمہوریت نواز مظاہرےآں دے بعد سامنے آیا اے جتھے 117 افراد ہلاک ہوئے سن ۔ [39] [40]

بغاوت دے بعد اسلامی احیاء
اکتوبر 2021 وچ بغاوت دے بعد تو‏ں، عبدالفتاح البرہان اسلام پسنداں نو‏‏ں دوبارہ حکومت وچ لا رہے نيں۔ اپنی بغاوت دے چند ماہ بعد، البرہان نے اک سو تو‏ں ودھ اسلام پسند سفارت کاراں نو‏‏ں وزارت خارجہ وچ دوبارہ تعینات کيتا۔ انہاں نے اپریل 2022 وچ اک نويں سیاسی اتحاد، "براڈ اسلامسٹ کرنٹ" دے قیام د‏‏ی وی اجازت دی، جس وچ اخوان المسلمین تو‏ں منسلک نیشنل کانگریس پارٹی سمیت متعدد اسلام پسند دھڑاں دے ارکان شام‏ل سن ۔ [41]

 حوالے 

گٹھ:1960 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:دریائے نیل (ریاست) دیاں شخصیتاں
گٹھ:وزرائے سوڈان
گٹھ:سوڈانی عسکری شخصیتاں
گٹھ:1961 دے جم
گٹھ:قائدین جو بغاوت دے ذریعے اقتدار وچ آئے
گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین