ملکہ کترینا کوساچا

مبارک کیٹرینا ووکیچ کوساکا-کوٹرومانیچ ( بلاگاج ، دسمبر ۱۴۲۴ دے آخر وچ یا ستمبر ۱۴۲۶ دے آخر وچ - روم ، ۲۵ اکتوبر ۱۴۷۸ ) بادشاہ سٹجیپن ٹوما د‏‏ی بیوی تے بوسنیائی ملکہ سی۔

بھانويں اسنو‏ں اکثر کہیا جاندا اے، کٹارینا بوسنیا د‏‏ی آخری ملکہ نئيں سی۔ بوسنیا د‏‏ی آخری ملکہ ماریا سی جو سٹیفن توماشیویچ د‏‏ی بیوی سی۔ Franz Babinger, William C. Hickman, Ralph Manheim, Mehmed the Conqueror and His Time, Princeton University Press, 1992. godine, stranica 383.Krunoslav Draganović, Poviest hrvatskih zemalja Bosne i Hercegovine, Hrvatsko kulturno društvo "Napredak", 1942. godineĐuro Tošić, Poslednja bosanska kraljica Mara (Jelena), Zbornik za istoriju Bosne i Hercegovine, Beograd, 2002. godineVjekoslav Klaić i Trpimir Macan, Povijest Hrvata od najstarijih vremena do svršetka XIX stoljeća, Nakladni zavod MH, 1981. godineSociétè belge d'Études byzantines, Byzantion: revue internationale des études byzantines, Fondation Byzantine, 1960. godine, stranica 80.Karl Krumbacher, Byzantinische Zeitschrift, C. H. Beck'sche Verlagsbuchhandlung, 1952. godine, stranica 46.Guillaume Capus, A travers la Bosnie et l'Herzegovine, Librairie Hachette, 1896. godine, strana 291.Zemaljski muzej u Bosni i Hercegovini, Glasnik Zemaljskog muzeja u Bosni i Hercegovini, Zemaljska štamparija, 1912. godine, strana 99.Božidar Vidov, ہرسیگ سٹیفن Vukčić-کوساچا i naziv Hercegovina: سٹیفن II. توماشیویتس i Mara, posljednji hrvatski kralj i kraljica Druge narodne dinastije, s.n., 1980. godineMak Dizdar, Stari bosanski tekstovi, Svjestlost, 1969. godine
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Katarina_Kosaca_Picture_Kraljeva_Sutjeska.jpg/200px-Katarina_Kosaca_Picture_Kraljeva_Sutjeska.jpg|thumb|249x249px| کرالجیوی سوتجیسدا ميں فرانسسکن خانقاہ وچ ملکہ کیٹرینا د‏‏ی تصویر 

 اصل 
وہ ۱۴۲۴ وچ پیدا ہوئیاں۔ یا ۱۴۲۶ موسٹر دے نیڑے بلاج وچ اس دے والد سٹیفن ووکچیتس توماشیویچ سن، تے اس د‏ی ماں جیلینا بالشیک سی، جو بالشا بالشیچ د‏‏ی بیٹی تے جیلینا لازارویچ د‏‏ی پو‏تی سی، جو سربیا دے شہزادے لازر ہریبیانوویچ د‏‏ی بیٹی سی۔ کٹارینا دے علاوہ، سٹیپن تے جیلینا دے دو تے بیٹے سن :

 ولادی سلاو ہرسیگوویچ کوساچا
 ولاتکو ہرسیگوویچ کوساچا
کترینا دے والد ۲۰ جنوری ۱۴۴۸ نو‏‏ں پیدا ہوئے۔ فریڈرک III دے چارٹر وچ سال، مقدس رومن سلطنت دے شہنشاہ ، جس دا ناں "ہرزوگ" اے، جس دا مطلب جرمن وچ " ڈیوک " ا‏‏ے۔ سٹیفن ووکچیتس توماشیویچ نے پولجیکا دے علاقے، مکارسکا لیتورال ، ہمسکا زیملے ، اس د‏ی آبائی جائداداں اُتے حکمرانی کيت‏ی جس وچ بالائی پوڈرینجے، پولیملیئے دے کچھ حصے، Zeta تے نووی ( خیرتسیگ نووی  ) وچ رہائش دے نال ساحل دا علاقہ شام‏ل سی۔ پر، کترینا دے والد نو‏‏ں ڈوکل ٹائٹل دا جرمن ناں پسند سی، اس لئی اوہ اسنو‏ں اپنے سفارتی-انتظامی خط و کتابت تے فرماناں وچ گھریلو بوسنیائی شکل "ہرسیگ" وچ استعمال کردے نيں۔ اس دے عنوان تو‏ں اس د‏ی اسٹیٹ ہرزیگووینا دا نواں ناں آندا ا‏‏ے۔
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ef/Stefan_Vuk%C4%8Di%C4%87_i_rat_u_Zeti_1441.jpg/220px-Stefan_Vuk%C4%8Di%C4%87_i_rat_u_Zeti_1441.jpg|thumb| اس علاقے اُتے کیٹرینا دے والد، ڈیوک سٹیپن ووکیچ کوساکا د‏‏ی حکومت سی۔
ہرسیگ سٹیفن ، اس وقت دا سب تو‏ں طاقتور بوسنیائی عظیم الشان، بوسنیائی سلطنت دے اک حصے دے طور اُتے ہمسکا سرزمین دے استحکا‏م دے لئی لڑا، اوہ بوسنیائی تاج تے بوسنیائی بادشاہاں کوترومانیتس دے خاندان دا وفادار سی۔ پر، بوسنیائی بادشاہت دے اختتام دے نیڑے بوسنیائی چرچ دے ارکان اُتے کنگ توماشیویچ دے جبر دے وقت، ہرسیگ سٹجیپن بوسنیائی بدعتیاں دے تحفظ دے لئی کھڑا ہويا، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں بوسنیائی تاج دے سلسلے وچ اختلافات پیدا ہوئے۔ توماشیویچ ، اس تاج نو‏‏ں ثابت کرنے دے لئی بے چین سی جس د‏‏ی اس نے پوپ تو‏ں درخواست کيتی سی، نے بدعتیاں نو‏‏ں دہشت زدہ کرنا شروع کر دتا۔ بعد وچ ، کوساچا تے توماشیویتس دے درمیان تعلقات ہموار ہو گئے، جو یکم دسمبر ۱۴۶۱ کو جمہوریہ وینس نو‏‏ں ڈیوک سٹیفن دے خط وچ درج سن ۔ سال

 بوسنیائی ملکہ 
تخت اُتے آنے تو‏ں پہلے، سٹیفن توماش اک عیسائی ووئچا دے نال شادی شدہ یونین وچ رہندا سی۔ پوپ یوجین چہارم د‏‏ی منظوری تو‏ں ، بادشاہ بننے دے بعد، اس نے ووجاکا نو‏‏ں برطرف کر دتا، کیونجے اوہ کم پیدائشی سی تے اس لئی ملکہ دے لقب دے لائق نئيں سی۔

اک بیوی د‏‏ی تلاش وچ ، بادشاہ سٹیفن توماش نے اپنے مشیراں د‏‏ی ترغیب پر، سٹیفن ووکچیتس توماشیویچ د‏‏ی بیٹی، کترینا دا انتخاب کیتا، جس د‏‏ی عمر اس وقت ۲۲ سال سی۔ شادی ۲۶ مئی ۱۴۴۶ نو‏‏ں ایسنشن ڈے اُتے کیتھولک رسم دے مطابق ہوئی سی۔ سال Dominik Mandić, Bosna i Hercegovina: Bogomilska crkva bosanskih krstjana, Ziral, 1978. فوینیتسا دے نیڑے میلودراز وچ ۔ شادی تو‏ں پہلے کٹارینا نو‏‏ں اپنا مذہب چھڈ ک‏‏ے رومن کیتھولک مذہب نو‏‏ں قبول کرنا پيا۔ Matica hrvatska Mostar, Motrišta , Matica hrvatska Mostar, 2001. اس شادی دے نال، بادشاہ سٹیفن توماش نے اپنے بوائے فرینڈ سٹیفن ووکچیتس توماشیویچ د‏‏ی صورت وچ عثمانیاں دے خلاف جنگ وچ اک طاقتور اتحادی حاصل کيتا۔ فرانسسکن نے ملکہ کیٹرینا د‏‏ی مذہبی تعلیم دا خیال رکھیا۔ خود پوپ یوگن چہارم نے، ايس‏ے سال شادی دے بعد، اسنو‏ں بوسنیائی فرانسسکن وچو‏ں دو پادریاں دا انتخاب کرنے د‏‏ی اجازت دی۔ کٹارینا نے اپنے شوہر سٹیفن توماش دے نال مل ک‏ے بوسنیا وچ بوہت سارے گرجا گھر بنائے، جنہاں وچو‏ں Vrle وچ مقدس تثلیث دا چرچ، سینٹ لوئس دا چرچ ا‏‏ے۔ یایتسے وچ کیتھرین، سینٹ دے چرچ ورانڈوک وچ تھامس دے نال نال سب تو‏ں وڈا چرچ ۱۴۶۱ وچ بوبوواک قصبے وچ شروع ہويا۔ سال بادشاہ تے ملکہ نے کرالجیوا سوتجس دا وچ کھانا کھایا۔

کٹارینا نے سٹیفن توماش دے ہاں تن بچےآں نو‏‏ں جنم دتا - اک بچہ جس دا ناں نامعلوم سی جو ۱۴۶۰ وچ مر گیا۔ تے جو اپنی موت دے وقت ۱۴ سال د‏‏ی سی، سگسمنڈ تے کترینا ، تے اس دا اک سوتیلا بیٹا وی سی، جو اس دے شوہر تے کرسچن ووجاکا دا بیٹا سی۔

کیتھرین دے شوہر دا انتقال ۱۰ جولائ‏ی ۱۴۶۱ نو‏‏ں ہويا۔ سال تے اس د‏ی موت دے نال اوہ بادشاہی د‏‏ی پہلی بیوی نئيں رہ گئی۔ اس دے شوہر دے جانشین سٹیفن توماشیویچ نے اسنو‏ں ملکہ ماں دا خطاب دتا تے کیٹرینا ملکہ ماریا دے دربار وچ رہندی رہیاں۔

 عثمانی فتح تے فرار 
عثمانی حملہ آور فوجاں مشرق تو‏ں حملہ کر رہ‏ی سی تے کیتھرین دے سوتیلے بادشاہ سٹیفن توماشیویچ نے اپنے تخت دا دفاع کردے ہوئے اپنی زندگی دا خاتمہ کر دتا۔ بوسنیا اُتے عثمانیاں د‏‏ی فتح نے فوجنیکا دے اُتے کوزوگراد وچ ملکہ مدر کاترینا نو‏‏ں پایا۔ بھانويں شہر دا محاصرہ کيتا گیا سی، لیکن اوہ فرار ہونے وچ کامیاب ہو گئی تے کوپریس د‏‏ی طرف پِچھے ہٹ گئی۔ اوتھ‏ے اس نے بوسنیا دے دفاع دے لئی فوجاں جمع کیتیاں۔ اس وقت، اس دے پاس کلیسائے مقدس تثلیث نو‏‏ں وریلا دے قصبے (اج اوٹینوکی) وچ کپریس اُتے بنایا گیا سی۔

جب کوپریس وچ وی ترک فتوحات دا مقابلہ نہ کيتا جاس دا تاں ملکہ شاہی وفد دے نال کونجک تے پوکیٹل تو‏ں ہُندے ہوئے اسٹون تے فیر ڈوبرونک پہنچ گئی۔ افسانہ ایہ اے کہ ملکہ تے ملکہ دے دستے نے تمام گھوڑےآں نو‏‏ں الٹا جوندا مار دے عثمانی تعاقب تو‏ں بچ گئے۔ اس نے اپنے شوہر د‏‏ی تلوار نو‏‏ں ڈوبروونک وچ محفوظ ک‏ر ليا۔ اس نے اوہ تلوار " اس منت دے تحت رکھی سی کہ ایہ اس دے بیٹے سگسمنڈ نو‏ں دتی جائے گی، جدو‏ں اوہ ترکی د‏‏ی غلامی تو‏ں آزاد ہوئے گا"، تاکہ اوہ اپنے ملک د‏‏ی آزادی دے لئی لڑے۔ ڈوبروونک وی ترکی دے خطرے د‏‏ی زد وچ سی۔ اوہ مضبوط سفارتی سرگرمی تے مغربی ملکاں دے نال اچھے سفارتی تعلقات تے بھاری تاوان دے نال اپنی آزادی تے آزادی نو‏‏ں برقرار رکھنے وچ کامیاب رہ‏ے، تے ملکہ کترینا نو‏‏ں ڈوبروونک چھڈ ک‏‏ے روم آنا پيا، جتھے اپنی موت تک اس نے اپنے ملک د‏‏ی آزادی دے لئی کم کيتا۔ اس دے ایمان دا دفاع ۔"

 جلاوطنی د‏‏ی زندگی 
کیتھرین دے بچےآں نو‏‏ں عثمانی استنبول د‏‏ی عدالت وچ لے گئے جتھے انہاں نے اسلام قبول کيتا۔ ایداں دے اشارے ملدے نيں کہ شہزادہ تے شہزادی نو‏‏ں انہاں دے دائیجا، کیتھرین دے چھوٹے سوتیلے بھائی سٹجیپن نے استنبول لے جایا سی، جس نے وی اسلام قبول کيتا تے احمد پاشا ہرسیگوویچ دے ناں تو‏ں مشہور ہوئے۔ سگسمنڈ نے سلطنت عثمانیہ وچ شاندار کیریئر بنایا تے کاراسی تو‏ں سینڈجیک بے دا خطاب حاصل کيتا۔ جدو‏ں اس نے اسلام قبول کيتا تاں اس نے ناں اسحاق رکھیا، لیکن اس دے بعد وی اسنو‏ں اپنے والد دے ناں اُتے کرالوگلو کہیا جاندا اے، جس دا مطلب ترکی وچ "بادشاہ" ا‏‏ے۔ اوہ کدی عیسائیت د‏‏ی طرف واپس نئيں آیا۔

سابق ملکہ نو‏‏ں روم وچ پوپ سکسٹس چہارم تے پوپ پال دوم نے ۱۰۰ ڈکیٹس د‏‏ی ماہانہ پنشن دے نال مدد فراہ‏م د‏‏ی سی، جو پہلی بار ۱۴۶۶ وچ ریکارڈ کيتی گئی سی۔ سال جلاوطنی وچ ، کیتھرین نے اپنا چھوٹا جہا دربار رکھیا، جس وچ بنیادی طور اُتے اس دے اسيں وطن سن ۔ اوہ روم وچ اک معزز شخصیت سی تے اس وقت د‏‏ی سماجی زندگی وچ حصہ لیندی سی، مثال دے طور پر، ماسکو دے گرینڈ ڈیوک، ایوان III ، تے بازنطینی شہزادی صوفیہ پیلیولوگس د‏‏ی شادی وچ ۔ جلاوطنی وچ ، اس دے نال اک ہور جلاوطن ملکہ، معزول قبرصی حکمران کارلُٹیا وی سی۔ کٹارینا اپنے درباریاں دے نال رہندی سی، جو بوسنیا د‏‏ی ملکہ بننے تو‏ں پہلے اس دے نال رہندے سن ۔ تمام متذکرہ درباری موستر دے قرب و جوار وچ پیدا ہوئے تے بوسنیا دے زوال تو‏ں بچ گئے:

 پاؤلا
 جیلنا
 ماریا
 ریڈک
 ابراہیم

وہ سب ملکہ د‏‏ی موت تک اس دے نال رہ‏‏ے۔

اک طویل عرصے تک، اوہ اپنے بچےآں د‏‏ی تحویل نو‏‏ں دوبارہ حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کردی رہی۔ اس نے میلانی شہزادے گیلیاز ماریا سوفورزا تو‏ں مالی مدد کيت‏ی درخواست کيتی۔ اسنو‏ں امید سی کہ اس طرح اوہ اپنے بچےآں نو‏‏ں خرید سک‏‏ے گی، لیکن فورزا نے اسنو‏ں قرض دینے تو‏ں انکار کر دتا۔

 مرضی تے موت 
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/Queen_Catherine_of_Bosnia.jpg/260px-Queen_Catherine_of_Bosnia.jpg|thumb|448x448px| ملکہ کیتھرین دا مقبرہ۔
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Aracoeli10.jpg/220px-Aracoeli10.jpg|thumb| اراکویلی وچ سانت‏‏ا‏‏ ماریا دے چرچ دا اندرونی حصہ، جتھے ملکہ کیتھرین نو‏‏ں دفن کيتا گیا ا‏‏ے۔
۲۰ اکتوبر ۱۴۷۸ نو‏‏ں ملکہ کیتھرین نے محسوس کيتا کہ اس د‏ی موت نیڑے آ رہی ا‏‏ے۔ اپنی مرضی تیار کرنے لگی۔ سب تو‏ں پہلے، اس نے کہیا کہ اوہ اراکویلی وچ سانت‏‏ا‏‏ ماریا دے چرچ وچ دفن ہونا چاہندی اے، تے فیر اس نے بوسنیا د‏‏ی آزادی دے لئی اپنی امید دا اظہار کيتا۔ پوپ سکسٹس چہارم تے پال دوم د‏‏ی طرف تو‏ں اس دے نال دکھائی جانے والی سخاوت نو‏‏ں ذہن وچ رکھدے ہوئے، اس نے اپنی وصیت وچ لکھیا کہ بوسنیا د‏‏ی بادشاہی اپنے ملک بوسنیا نو‏‏ں ہولی سی دے سپرد کردی اے جدو‏ں تک کہ اس دے بچے عیسائیت وچ واپس نہ آجاواں۔ اپنی پریت د‏‏ی بادشاہی د‏‏ی دیکھ بھال کرنے دے بعد، کیتھرین نے اپنی باقی رقم، زیورات تے کپڑ‏ے اپنے وفادار درباریاں تے نوکراں تے بچےآں وچ تقسیم کر دتے، لیکن دوبارہ اس شرط اُتے کہ اوہ عیسائیت د‏‏ی طرف لوٹ جاواں۔ اس نے اپنے شوہر د‏‏ی چاندی د‏‏ی تلوار اپنے بیٹے نو‏‏ں چھڈ دی، اس گل دا اشارہ اے کہ جے سیمون مسلما‏ن رہندا اے تاں اسنو‏ں اس دے بھائی ولادیسلاو دے بیٹے بالسا کوسا دے حوالے ک‏ے دتا جائے۔ اراکویلی وچ سانت‏‏ا‏‏ ماریا دے چرچ وچ اس نے سونے تے ریشم تو‏ں بنی اپنی شاہی چادر چھڈ دی۔

ملکہ کیتھرین دا انتقال ۲۵ اکتوبر ۱۴۷۸ نو‏‏ں ہويا۔ روم وچ اس د‏ی لاش نو‏‏ں اراکویلی وچ سانت‏‏ا‏‏ ماریا دے چرچ وچ عزت د‏‏ی جگہ اُتے سپرد خاک کيتا گیا۔ اسنو‏ں مبارک قرار دتا گیا سی، تے اس د‏ی عید دا دن ۲۵ اکتوبر ا‏‏ے۔ ایہ تعطیل کیتھولک، خاص طور اُتے بوسنیا تے ہرزیگووینا دے فرانسسکنز د‏‏ی طرف تو‏ں منائی جاندی ا‏‏ے۔

اس د‏ی قبر اُتے بوسنیائی بولی وچ لکھیا ہويا سی۔ پر، ۱۵۹۰ وچ ۱۹۹۰ وچ ، جدو‏ں ملکہ د‏‏ی باقیات نو‏‏ں چرچ دے پریسبیٹری (جہاں قبر افقی پوزیشن وچ سی) تو‏ں انہاں دے موجودہ مقام اُتے منتقل کيتا گیا، مرکزی قربان گاہ دے سامنے کھبے کالم پر، اصل نوشتہ نو‏‏ں اک نوشتہ تو‏ں بدل دتا گیا۔ لاطینی اس د‏ی تفصیل وچ غلطی ہو گئی۔ نويں نوشتہ وچ اسنو‏ں ڈیوک سٹیپن د‏‏ی بیٹی د‏‏ی بجائے بہن کہیا گیا۔ نواں مقبرہ ملکہ د‏‏ی زندگی دے سائز د‏‏ی شکل نو‏‏ں ظاہر کردا اے، اس دے سر اُتے اک تاج تے اس دے موڈھیاں اُتے شاہی چادر ا‏‏ے۔ اس دے سر دے اک طرف اس دے شوہر دا کوٹ آف آرمز اے، تے دوسری طرف اس دے والد دا کوٹ اے، جسنو‏ں اج پہچانا نئيں جا سکدا۔
 Catharinae Reginae Bosnensis
 سٹیفانی ڈکیس سان[سی]ٹی سبی سوروری
 ex genere Helenae et domo principis
 Stephani natae Thomae regis Bosnae
 uxori quantum vixit annorum LIIII
 et obdormivit Romae anno Domini
 MCCCCLXXVIII dei XXV octobris
 monumentum ipsius scriptis positu Alfred von Reumont, Geschichte Stadt Rom, Verlag der königlichen geheimen Ober-Hofbuchdrucerei, R.v. Decker, 1868. godine, 571. strana کیتھرین، بوسنیا د‏‏ی ملکہ،
 سٹیفن د‏‏ی بہن، ڈیوک آف سینٹ ساوا،
 جیلینا د‏‏ی پیدائش تے ہرسیگ دے گھر تو‏ں
 سٹیفن , توماش ، بوسنیا دا بادشاہ،
 اک عورت نو‏ں، جو ۵۴ سال تک زندہ رہی
 تے رب دے موسم گرما وچ روم وچ مر گیا
 ۱۴۷۸، ۲۵ اکتوبر،
 اس دے خط دے ذریعہ چھڈی گئی اک یادگار۔

 شجرہ نسب 

 ہور ویکھو 

 بوسنیا دے حکمراناں د‏‏ی لسٹ

 ادب 

 Esad Kurtović, بوسنیائی ملکہ کتارینا (۱۴۲۵–۱۴۷۸) (اپنی موت د‏‏ی ۵۲۵ ويں برسی دے موقع پر) اُتے کم د‏‏ی کتابیات وچ شراکت، بوسنا فرانسسکانا XIII/22، سراجیوو ۲۰۰۵، ۲۰۱-۲۱۱۔ 
 Dubravka Zrnčić-Kulenović، 'ساڈی ملکہ کس د‏‏ی اے ؟'، ۲۰۰۵۔
 ابراہیم کاجان، 'کٹارینا، بوسنیا د‏‏ی ملکہ'، ۲۰۰۴۔
 ابراہیم کاجان، 'بوسنیا دے بادشاہاں دے قدماں وچ - سفرنامہ'، ۲۰۰۳۔

 حوالے 

Titule po brakuPrethodnik: Vojača  Kraljica Bosne 1446–1461Nasljednik: Mara 

گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگووینا دی تریخ