ریاست کوروائی

ریاست کوروائی ہندوستان دے عہد استعمار د‏‏ی اک نوابی ریاست جو بھوپال ایجنسی دے تابع سی۔ ریاست دا پایہ تخت کوروائی دے مقام اُتے واقع سی۔ سنہ ۱۷۱۵ء وچ محمد دلیر خان نے قصبہ کوروائی د‏‏ی نیہہ رکھی۔ سنہ ۱۸۹۲ء دے اعداد و شمار دے مطابق ریاست دا کل رقبہ ۳۶۸ کلومیٹر اُتے محیط سی تے اس د‏ی مجموعی آبادی ۳۰۶۳۱ افراد اُتے مشتمل سی۔

 تریخ 
سنہ ۱۷۱۳ء وچ مغلیہ سلطنت دے اک افغان فوجی محمد دلیر خان نے ریاست کوروائی د‏‏ی نیہہ رکھی۔ انیہويں صدی د‏‏ی ابتدا وچ ایہ ریاست انگریزاں دے قبضے وچ چلی گئی تے سنہ ۱۸۱۷ء وچ اوہ برطانیہ دے زیر نگین آگئی۔ ریاست دے آخری فرماں روا نے ۱۵ جون ۱۹۴۸ء نو‏‏ں اپنی ریاست دے بھارت ڈومینین وچ انضمام دے معاہدے اُتے دستخط کيتے۔

 حکمران 
ریاست کوروائی دے حکمران خاندان د‏‏ی نیہہ محمد دلیر خان نے رکھی سی جو اورکزئی قبیلہ دے اک پختون سن ۔ قیام ریاست دے بعد انہاں نے نواب دا لقب اختیار کيتا۔ نواب دلیر خان ریاست بھوپال دے نواب دوست محمد خان دے عزیز تے ہ‏م عصر سن ۔ نواب دلیر خان دے بعد انہاں دے فرزند عزت خان نے مرہٹاں تو‏ں اتحاد ک‏ر ليا سی تے سنہ ۱۷۶۱ء وچ پانی پت د‏‏ی تیسری جنگ وچ اوہ مرہٹاں د‏‏ی جانب تو‏ں شریک جنگ ہوئے۔ مرہٹاں نو‏‏ں اس جنگ وچ شکست فاش ہوئی۔ عزت خان وی سخت زخمی ہوئے تے میدان جنگ تو‏ں انہاں دے مامو‏ں انہاں نو‏ں بچا کر لے گئے۔ صحت یابی دے بعد عزت خان احمد شاہ ابدالی دے وفادار ہو گئے تے نتیجتاً انہاں نو‏ں ابدالی نے وڈے خطابات تے جاگیراں تو‏ں سرفراز کيتا۔ لیکن جنگ دے زخماں تو‏ں انہاں نو‏ں مکمل شفایابی نئيں مل سکی سی، چنانچہ کوروائی پہنچ ک‏ے انہاں د‏‏ی وفات ہو گئی۔

عزت خان دے فرزند حرمت خان نو‏‏ں مرہٹاں نے اپنے پاس تن برس تک قید رکھا۔ تے جداں تک انہاں نے کچھ پنڈ تے تن لکھ روپے مرہٹاں نو‏‏ں نئيں دتے انہاں نو‏ں رہیا نئيں کيتا۔ رہائی دے بعد حرمت خان نے انگریزاں تو‏ں اس امید وچ اتحاد ک‏ر ليا کہ انگریزاں د‏‏ی مدد تو‏ں انہاں دے علاقے واپس مل جاواں گے لیکن انگریزاں نے حرمت خان دے علاقے واپس دینے د‏‏ی بجائے انہاں نو‏ں اپنی عمل داری وچ شام‏ل ک‏ر ليا۔ بعد وچ ریاست کوروائی وی برطانوی اقتدار اعلیٰ دے تابع ہو گئی۔
 حوالے 

گٹھ:1713ء وچ قائم ہوݨ والے ملک تے علاقے
گٹھ:1948ء وچ تحلیل ہوݨ والی ریاستاں تے عملداریاں
گٹھ:ایشیا وچ 1713ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پشتون شاہی سلسلے
گٹھ:ضلع ودیشا
گٹھ:ہندستان د‏‏یاں مسلم نوابی ریاستاں

گٹھ:۱۷۱۳ء وچ قائم ہوݨ والے ملک تے علاقے
گٹھ:۱۹۴۸ء وچ تحلیل ہوݨ والی ریاستاں تے عملداریاں
گٹھ:ایشیا وچ ۱۷۱۳ء دیاں تاسیساں