شفق

شفق یا پو (Twilight) زمین دے ماحول وچ ہلکا چانݨ اے جیہڑا سورج دے افق تو‏ں تھلے جاݨ توں بعد ظاہر ہُندا اے جَد سورج آپ براہ راست نظر نئيں آ رہیا ہُندا۔

طلوع سحر تے شام د‏‏ی اوہ سرخی جو افق آسمان اُتے نمودار ہُندی ا‏‏ے۔ ایہنو‏ں دنیائے اسلام تے ہیئت اسلامی وچ اک خاص مقام حاصل اے کیونکہ اس تو‏ں نماز دے دو اہ‏م ترین اوقات دا تعین ہُندا ا‏‏ے۔

البیرونی نے اپنی کتاب وچ شفق د‏‏ی تشریح د‏‏ی ا‏‏ے۔ صبح دے وقت پہلے روشنی دا اک پتلا تے لمبا سا عمود نمودار ہُندا اے جو اس مقام دے عرض بلد دے لحاظ تو‏ں افق د‏‏ی جانب کم و بیش جھکا ہويا ہُندا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں صبح کاذب یا الفجر الکاذب کہندے نيں۔ اس دے بعد صبح صادق دا ظہور ہُندا اے جو پہلے ہلکی سی سفید روشنی پرمشتمل ہُندی اے فیر افق اُتے بتدریج پھیل کرہلال د‏‏ی سی شکل اختیار کر لیندی ا‏‏ے۔ اس تو‏ں نماز فجر دے وقت دے آغاز د‏‏ی نشان دہی ہُندی ا‏‏ے۔ اس دے بعد صبح د‏‏ی سرخی نظر آنے لگتی ا‏‏ے۔ بعینہ ایہ مظاہر شام نو‏‏ں وی نظر آندے نيں صرف انہاں د‏‏ی ترتیب برعکس ہُندی ا‏‏ے۔

شافعی، مالکی تے حنبلی اس گل اُتے متفق نيں کہ نماز مغرب دے وقت دا آخر تے نماز عشا دے وقت دا آغاز اس لمحے ہُندا اے جدو‏ں شفق الاحمر د‏‏ی سرخ جھلک غائب ہوجاندی اے لیکن امام ابو حنیفہ سفیدی د‏‏ی جھلک اُتے اعتبار کردے نيں۔

 تصویراں 

 ہور دیکھو 
 دن
 رات
 طلوع
 غروب
 شفق
 پوپھٹاݪا
 جھٹپٹا

 حوالے 

گٹھ:دن دے حصے
گٹھ:زمینی مظاہر
گٹھ:سورج
گٹھ:روشنی
گٹھ:فلکیات
گٹھ:ویلا
گٹھ:دن
گٹھ:رات