پیشا

پیشا (profession) تو‏ں مراد اک ایداں دے روزگار یعݨی حرفہ د‏‏ی ہُندی اے کہ جیہنو‏‏ں اختیار کرن لئی مشق تے تعلیم دے ناݪ ناݪ خصوصی معلومات د‏‏ی وی لوڑ ہُندی اے تے عام طور تے ایہدا واسطا یا رابطا کسے پیشا وَر ادارے ناݪ وی جڑیا ہُندا ا‏‏ے۔ پیشا، د‏‏ی اپݨی اخلاقیات ہُندی اے جس اُتے عمل کرنا لازمی ہُندا ا‏‏ے۔ پیشے د‏‏ی تعلیم د‏‏ی تکمیل توں بعد کوئی سند (certificate) عطا کيتی جاندی اے جو یا تاں اک دانشنامہ ہو سکدا اے یا کوئی ڈِگری (degree) وی۔ اس سند دے ناݪ مشق د‏‏ی مُدت مکمل ہوجاݨ توں بعد اک  اجازہ (license) دتا جاندا اے جو تعلیم مکمل کرن واݪے (پیشا ور professional) نو‏‏ں اس شعبے وچ اک ماہر د‏‏ی حیثیئت ناݪ کم کرن د‏‏ی اجازت دیندا ا‏‏ے۔

تریخی طور تے تن پیشے اپݨی وکھ شناخت رکھدے سن: وزارت، طب تے قانون۔ ایہناں تِناں پیشےآں دے اپݨے  دستور آداب  سی تے ہُݨ وی ہیگے نیں جینہاں اُتے ایہناں پیشےآں وچ داخل ہوݨ واݪےآں نو‏‏ں اقرار نامہ یا حلف چکݨا لازمی ہُندا ا‏‏ے تے ایس‏ے حلف برداری یا اعتراف نامہ چکݨ یعݨی professing د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہنوں profession کہیا گیا۔ اس توں علاوا ایہناں تِناں وچ ای اعلا تعلیم، خصوصی معلومات، اخلاقیات دا معیار تے خدمت اہ‏م ترین عناصر وچ شمار ہُندے نيں۔

کِسے شعبے نو‏‏ں پروفیشن اودو‏ں کہیا جاندا اے جدو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ اس وچ مشق، تعلیم، خصوصی معلومات، حاصل کردہ سند تے حلف برداری ورگے عناصر شام‏ل ہوݨ۔ جد کہ اک پیشے لئی ایہناں سارے عناصر د‏‏ی لوڑ نئيں ہُندی تے جے کوئی صرف مشق کرکے تے سکھ کے کوئی وی روزگار اختیار کردا اے تاں اوہنوں پیشا ای کہیا جاندا اے۔

اکثر ماہرین معاشریات نے پیشا وریت (professionalism) نو‏‏ں اک قسم د‏‏ی خود ساختہ امتیازیت (elitism) کہیا اے یا اوہ اوہنو‏ں گروہ دے خطوط اُتے استوار اک خصوصی تنظیم سازی وی کہندے نيں۔

علم ٹیکنالوجی وچ ترقی دے ناݪ ناݪ 19ويں صدی تک ہور شعبا جات دے اختصاصات وی وسعت اختیار چکے سی تے فیر ہوݪی ہوݪی اختصاص دے حامل اوہناں شعبےآں نے وی پیشا وری دا درجا حاصل ک‏رليا۔ اج تقریبن اوہناں سارے شعبیاں نو‏‏ں پیشا کہیا جاندا اے۔

 مثالاں 
 امانۂ مکتبہ (librarianship)
 ہندسیات (engineering)
 تحقیق (research)
 حسابداری (accounting)
 مالیہ (finance) تمریض (nursing)
 عسکریہ (military)
 تدریس (teaching)
 معماری (architecture)
 طب (medicine)

گٹھ:پیشے
گٹھ:تعلیم