بھوٹان دیاں وادیاں

بھوٹان دیاں گھاٹیاں بھوٹان دیاں ندیاں ولوں ہمالیہ وچ اکریاں گئیاں ہن، جو گلیشیئل پگھلن اتے مانسون دی بارش ولوں کھوائیاں جاندیاں ہن۔ جویں کہ بھوٹان پہاڑی پوربی ہمالیہ وچ زمین نال گھریا ہویا اے، اسدی بہتی آبادی گھاٹیاں اتے نیویں کھیتراں وچ مرتکز اے، جو کہ اندرونی ہمالیہ دے دکھن ول رخاں ولوں وکھ کیتی گئی اے۔ بھوٹان وچ آواجائی دے آدھنکیکرن اتے ترقی دے باو جود، اکّ قومی راجرستہ نظام سمیت، اکّ گھاٹی توں دوجی تک سفر کرنا مشکل رہندا اے۔ مغربی گھاٹیاں مدھ بھوٹان وچ کالے پہاڑاں ولوں مشرق ول بنھیاں ہوئیاں ہن، جو کہ دو پرمکھ ندی پرنالیاں، مو چھو ( سنکوش ندی ) اتے درانگمے چھو دے وچکار اکّ واٹرشیڈّ بناؤندیاں ہن۔ مرکزی گھاٹیاں مشرق توں ڈونگا رینج ولوں وکھ کیتیاں گئیاں ہن۔ ودھیرے الگ-تھلگ پہاڑی گھاٹیاں کئی چھوٹے، وکھرے تہذیبی اتے لسانی گروہاں دی رکھیا کردیاں ہن۔  اس اکلتا نوں درساؤندے ہوئے، زیادہ تر گھاٹیاں دے اپنے مقامی محافظ دیوتے ہن۔  

بھوٹان دے پورے اتہاس دوران، اس دیاں گھاٹیاں اتے نیویاں زمیناں سیاسی کنٹرول دا مقصد سن۔ 17ویں صدی وچ بھوٹان دے اکّ آزاد راج دے روپ وچ ابھرن دے دوران، شبدرنگ نگاوانگ نامگیال نے مغربی گھاٹیاں نوں جت لیا اتے تبت دے حملیاں نوں دور کرن لئی ڈزونگ قلعے بنائے۔ اس دا لیفٹینینٹ، ٹرونگسا دا پینلوپ، چوگیال منجور ٹینپا، نویں دھرم کلاسیکل سرکار لئی مرکزی اتے پوربی بھوٹان دیاں گھاٹیاں نوں جتن لئی گیا۔ نتیجے وجوں، ہریک پرمکھ گھاٹی وچ اکّ ڈزونگ قلعہ اے۔

مغربی اتے مدھ بھوٹان دیاں سکیاں، سادیاں-ورگیاں گھاٹیاں مقابلتاً سنگھنی آبادی اتے تیبرتا نال کاشت کیتیاں جاندیاں ہن۔ گلیاں پوربی گھاٹیاں، حالانکہ، پہاڑاں دے کناریاں وچ سدھیاں پٹیاں گئیاں الگ-تھلگ بستیاں دے نال، اچیاں، تنگ گھاٹیاں ہندیاں ہن۔  مغربی کھیتراں وچ، گھاٹیاں اتر وچ جوں، آلو اتے ڈیری پیدا کردیاں ہن، جدوں کہ دکھنی پہنچ کیلے، سنترے اتے چول پیدا کردیاں ہن۔

 ایہہ وی ویکھو 

 بھوٹان دے پہاڑ

 حوالے 

گٹھ:بھوٹان