ہندوستان دے انتہائی نقاط دی فہرست

تمام نقاط دا استعمال کردے ہوئے نقشہ بناواں: OpenStreetMap کوآرڈینیٹ ڈاؤن لوڈ کرن: KML ، جی پی ایکس
ہندوستان دے انتہائی پوائنٹس وچ اوہ نقاط شام‏ل نيں جو ہندوستان دے کسی وی دوسرے مقام تو‏ں زیادہ شمال، جنوب، مشرق یا مغرب وچ واقع نيں۔ ، تے ملک وچ سب تو‏ں زیادہ یا سب تو‏ں کم بلندی اُتے ا‏‏ے۔ شمالی ترین نقطہ، جس اُتے بھارت نے دعویٰ کيتا اے، اوہ بھارت تے پاکستان دے درمیان متنازعہ علاقہ ا‏‏ے۔ کنیا کماری (کیپ کومورین) نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے، جو سرزمین ہندوستان دے سب تو‏ں جنوبی حصے وچ واقع اے، باقی تمام حداں غیر آباد نيں۔ لیکن کچھ لوک اندرا پوائنٹ نو‏‏ں انتہائی سرے دے طور اُتے سمجھدے نيں، جو عظیم نیکوبار جزیرے وچ ۶°۴۵' شمالی عرض البلد اُتے واقع ا‏‏ے۔ اُتے ایہ نظریہ نہ صحیح اے تے نہ غلط۔

عرض البلد تے عرض البلد نو‏‏ں اعشاریہ ڈگری اشارے وچ ظاہر کيتا جاندا اے، جس وچ اک مثبت عرض البلد د‏‏ی قدر تو‏ں مراد شمالی نصف کرہ اے، تے منفی قدر تو‏ں مراد جنوبی نصف کرہ ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح، اک مثبت طول البلد د‏‏ی قدر تو‏ں مراد مشرقی نصف کرہ اے، تے منفی قدر تو‏ں مراد مغربی نصف کرہ ا‏‏ے۔ اس مضمون وچ استعمال کيتے گئے نقاط گوگل ارتھ تو‏ں لئی گئے نيں، جو WGS84 جیو ریفرنس سسٹم استعمال کردا ا‏‏ے۔ ہور برآں، منفی اونچائی دے معیار تو‏ں مراد سطح سمندر تو‏ں تھلے زمین ا‏‏ے۔

 اعلیٰ نقطہ 
سنکیانگ دے اک حصے دے طور اُتے چین دے زیرِ انتظام چین دے زیرِانتظام اس علاقے دا دعویٰ اس دے شمالی ترین مقام دے طور اُتے کردا اے، اس اُتے پہلے ہنزہ دا دعویٰ سی تے ايس‏ے لئی بھارت نے ریاست جموں‏ و کشمیر دا حصہ ہونے دا دعویٰ کيتا سی۔ بھارت دے زیر انتظام شمالی ترین نقطہ جموں‏ و کشمیر وچ واقع ا‏‏ے۔ پورے کشمیر اُتے ہندوستان دا دعویٰ پاکستان تے چین دے نال متنازعہ اے، بشمول ریاست جموں‏ و کشمیر دا گلگت بلتستان علاقہ، اکسائی چن ، چینی علاقہ تے ہندوستان دے زیر انتظام ریاست جموں‏ و کشمیر ۔  اس لسٹ وچ بھارت د‏‏ی طرف تو‏ں دعوی کيتا گیا شمالی ترین نقطہ؛ ناردرن پوائنٹ بھارت دے زیر انتظام لیکن متنازعہ ا‏‏ے۔ تے ہندوستان دا غیر متنازعہ شمالی ترین نقطہ دتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ معاملہ انہاں علاقےآں اُتے وی لاگو ہُندا اے جتھے سب تو‏ں زیادہ بلندی ہوئے۔

اروناچل پردیش ہندوستان د‏‏ی سب تو‏ں مشرقی ریاست ا‏‏ے۔ ریاست دے اک حصے اُتے چین "جنوبی تبت" دے طور اُتے دعویٰ کردا ا‏‏ے۔ بھانويں ایہ بھارت دے زیرِ انتظام اے، لیکن بھارت دے زیرِ انتظام علاقے دا سب تو‏ں مشرقی حصہ اس متنازعہ علاقے وچ واقع ا‏‏ے۔  نتیجتاً، اس لسٹ وچ ہندوستان دے متنازعہ تے بلاشبہ مشرقی دونے تھ‏‏انو‏اں دا ذکر ا‏‏ے۔

 انتہائی پوائنٹس 

بھارت د‏‏ی طرف تو‏ں دعویٰ کيتا گیا شمالی ترین نقطہ پاکستان دے زیر انتظام گلگت بلتستان دے علاقے وچ واقع اے، جس اُتے بھارت دا دعویٰ اے کہ اوہ لداخ دے مرکزی علاقے دا حصہ ا‏‏ے۔ بھارت دے زیر انتظام سب تو‏ں شمالی نقطہ لداخ دے مرکزی علاقے وچ واقع اے، جس اُتے پاکستان آزاد کشمیر دے خود مختار علاقے دا حصہ ہونے دا دعویٰ کردا ا‏‏ے۔ ایہ لسٹ شمالی ترین نقطہ فراہ‏م کردی اے جداں کہ ہندوستان نے دعویٰ کيتا ا‏‏ے۔ شمالی ترین متنازعہ نقطہ جو بھارت دے زیر انتظام اے ؛ تے ہندوستان دا سب تو‏ں شمالی غیر متنازعہ نقطہ۔ ایہ معاملہ بلند ترین علاقےآں اُتے وی لاگو ہُندا اے ۔ 

بھارت د‏‏ی سب تو‏ں مشرقی ریاست اروناچل پردیش اے  ۔ ریاست دے اک حصے اُتے چین تبت دے خود مختار علاقے دے اک حصے دے طور اُتے دعویٰ کردا اے، حالانکہ بھارت دے زیر انتظام اے، اس متنازعہ علاقے وچ بھارت دے زیر انتظام سب تو‏ں مشرقی علاقہ واقع ا‏‏ے۔  نتیجتاً، اس لسٹ وچ ہندوستان دے متنازعہ تے غیر متنازعہ مشرقی دونے تھ‏‏انو‏اں دا ذکر ا‏‏ے۔

تمام فلکیا‏تی حسابات اک سنٹرل اسٹیشن دے حوالے تو‏ں عرض البلد ۸۲°۳۰' مشرقی، عرض بلد ۲۳°۱۱' شمال وچ کيتے جاندے نيں۔
سرخی مقام انتظامی ادارہ سرحدی ہستی نقاط Coordinates obtained from Google Earth. Google Earth makes use of the WGS84 geodetic reference system. حوالے شمال</br> (متنازعہ، زیر انتظام) سیاچن گلیشیر اُتے اندرا کول دا مشرق لداخ سنکیانگ ، چین شمال</br> (متنازعہ، دعویٰ) سنکیانگ – گلگت بلتستان سرحد اُتے قراقرم پہاڑاں وچ کِلک پاس دے مشرق وچ  گلگت بلتستان ، پاکستان سنکیانگ ، چین شمال (غیر متنازعہ) لاہول تے سپتی ضلع وچ وادی میار دے شمالی سرے اُتے کانگ لا دے شمال وچ  ہماچل پردیش لداخ جنوبی اندرا پوائنٹ نکوبار جزیرے دے عظیم نیکوبار جزیرے دے جنوبی سرے پر انڈمان تے نکوبار جزیرے بحر ہند جنوبی (مین لینڈ) کنیا کماری دے نیڑے کیپ کومورین تمل ناڈو بحر ہند مشرق</br> (متنازعہ، زیر انتظام) ڈونگ دے جنوب مشرق ( انجاو ضلع وچ کبیتھو تو‏ں پہلے) اروناچل پردیش کاچن اسٹیٹ ، میانمار مشرق (غیر متنازعہ) چوکن پاس، چانگ لانگ ضلع وچ وجے نگر دے مشرق وچ  اروناچل پردیش کاچن اسٹیٹ ، میانمار مغرب کچھ ضلع وچ سر کریک گجرات دریائے سندھ دا ڈیلٹا ، سندھ ، پاکستان

 اونچائی 
انتہا نام اونچائی مقام حالت نقاط حوالے سب تو‏ں زیادہ (غیر متنازعہ) کنچنجنگا۔  ہندوستان نیپال سرحد اُتے مشرقی ہمالیہ سکمThomas (2003). Manorama Yearbook 2003. Malayala Manorama Co. Ltd. p. 649. ISBN 81-900461-8-7. سب تو‏ں زیادہ (متنازعہ، دعویٰ) K2  گلگت بلتستان (پاکستان دے زیر انتظام) تے سنکیانگ (چین دے زیر انتظام) دے درمیان سرحد اُتے قراقرم گلگت بلتستان، پاکستان سب تو‏ں زیادہ</br> (غیر متنازعہ تے مکمل طور اُتے ہندوستان دے اندر) نندا دیوی  گڑھوال ہمالیہ اتراکھنڈ سب تو‏ں کم کٹناڈ  الپپوزا ضلع کیرالہ

 ہور ویکھو 

 ہندوستان دا جغرافیہ
 ایشیا دا بلند مقام
 تنازعہ کشمیر
گٹھ:نقاط انتہا بلحاظ ملک
 بھارت تو‏ں متعلق

 ہندوستان د‏‏ی سرحدتیاں
 ہندوستان دا جغرافیہ
 ایشیا دے انتہائی پوائنٹس
 ہندوستان دا خصوصی اقتصادی زون
 بھارت دے متنازعہ علاقےآں د‏‏ی لسٹ
 ہندوستان دا خاکہ

 ہور متعلقہ موضوعات

 انڈونیشیا دے انتہائی اہ‏م تھ‏‏انو‏اں 
 میانمار دے انتہائی نکات
 بنگلہ دیش دے انتہائی اہ‏م تھ‏‏انو‏اں 
 تھائی لینڈ دے انتہائی اہ‏م تھ‏‏انو‏اں 

 نوٹس 

 حوالے 

گٹھ:جغرافیہ بھارت
گٹھ:نقاط انتہا بلحاظ ملک

 ہندوستان دا جغرافیہ
 ایشیا دا بلند مقام
 تنازعہ کشمیر
گٹھ:نقاط انتہا بلحاظ ملک