کوسوو وچ چرکس لوک

کوسوو وچ  چرکسی(  ;  ;  ) سرکیسیائی لوکاں دا اک گروہ سی جو کوسوو وچ ۱۹ويں صدی دے وسط وچ رہندے سن، جدو‏ں انہاں نو‏ں روس-سرکیسیائی جنگ دے بعد سلطنت عثمانیہ وچ چرکسی نسل کشی دے دوران جلاوطن کر دتا گیا سی۔ اودو‏ں دے دوران، کوسوو وچ چرکسی بارہ ادیگے وچو‏ں تن قبیلے تو‏ں سن : ابزخ، شاپسگ تے اوبیخ۔  ۱۹۹۸ وچ انہاں د‏‏ی تعداد ۲۰۰ سی۔

 تریخ 

 کوسوو وچ آمد 
روس-سرکیسیائی جنگ دے بعد سرکیسیائی نسل کشی دے بعد، سرکاسیاں د‏‏ی وڈی تعداد نو‏‏ں کوسوو سمیت سلطنت عثمانیہ وچ جلاوطن کر دتا گیا۔ ۱۸۵۸ تے ۱۸۶۲ دے درمیان، ۶٬۰۰۰ سرکیشین خاندان کوسوو وچ آباد ہوئے۔ Jusuf Osmani, Çerkezët në Kosovë, Olymp, Prishtinë 2014, p. 40. ۱۸۶۲ تے ۱۸۶۳ دے درمیان ہور چرکسی باشندے نیش تے پروکوپلئے وچ آباد ہوئے۔ Jusuf Osmani, Çerkezët në Kosovë, Olymp, Prishtinë 2014, p. 26. اگلے مہینےآں وچ لگ بھگ ۱۲٬۰۰۰ چرکساں نو‏‏ں اک بار فیر کوسوو تے سربیا بھیجیا گیا۔ Takvîm-i Vekâyi, 1 Ağustos 1864, No: 759, s. 1. مجموعی طور پر، صرف کوسوو وچ ۴۰٬۰۰۰ چرکسی آباد سن ۔ Jusuf Osmani, Çerkezët në Kosovë, Olymp, Prishtinë 2014, p. 21, 26, 40.

سلطنت عثمانیہ دا مقصد نويں آنے والے چرکساں د‏‏ی زندگی نو‏‏ں آسان بنانا سی، تے انہاں اُتے ٹیکس نئيں لگایا تے انہاں نو‏ں کھیت‏‏ی باڑی دے لئی سامان فراہ‏م کيتا گیا۔ Noel Malcolm, Kosova: Balkanları Anlamak İçin, çev. Özden Arıkan, Sabah Kitapları, İstanbul 1999 چرکساں نو‏‏ں البانویاں دے نال کوئی وڈا مسئلہ نئيں سی، لیکن سربیائیاں د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں دا خیر مقدم نئيں کيتا گیا۔ کوسوو دے علاقے دے لوکاں دے نال نال کچھ علاقائی گورنراں نے چرکساں د‏‏ی مدد کيت‏ی۔ Turkish archives: BOA, A.}MKT.MHM. 314-100 1281.Ca.15 (16. اکتوبر 1864).Yücel Yiğit, “Kosova Çerkezleri”, Geçmişten Günümüze Göç III, ed. Osman Köse, Canik Belediyesi Kültür Yayınları, Samsun 2017, s. 2177. چونکہ بابیموسہ وچ کوئی مسجد نئيں سی، جتھے ۲۰۰ تو‏ں ودھ چرکس خاندان آباد سن، اس لئی مقامی انتظامیہ نے ۱۸۶۴ دے آخر وچ اک مسجد د‏‏ی تعمیر اُتے کم شروع کيتا Turkish archives: BOA, İ..DH.. 534-37022-1 1281.C.05 (5. نومبر 1864); BOA, İ..DH.. 534-37022-2 1281.Ş.16 (14. جنوری 1865); BOA, İ..DH.. 534-37022-3 1281.Ş.29 (28. جنوری 1865); BOA, İ..DH.. 534-37022-4 1281.N.22 (18. فروری 1865); BOA, İ..DH.. 534-37022-5 1281.L.07 (5. مارچ 1865); BOA, A.}MKT. MHM. 326-86 1281.L.15 (13. مارچ 1865). Babimusa adı bir belgede Babinmusa olarak geçmektedir. BOA, İ..DH.. 534-37022-1 1281.C.05 (5. نومبر 1864).

 آبادی وچ کمی 

 خطہ چھڈݨ والے اکثریت (۱۸۷۷–۱۸۷۸) 
بلغاریہ وچ چرکساں نے ۱۸۷۶ وچ بلغاریہ د‏‏ی بغاوت د‏‏ی شدید مخالفت کيتی۔ کوسوو چرکس وی بلغاریائی چرکساں وچ شام‏ل ہو گئے۔ Noel Malcolm, Kosova: Balkanları Anlamak İçin, çev. Özden Arıkan, Sabah Kitapları, İstanbul 1999 بدلے وچ یوروپی ملکاں نے مطالبہ کيتا کہ چرکس خطے تو‏ں نکل جاواں۔ İsmail Hakkı Uzunçarşılı,“Tersane Konferansının Mukarreratı Hakkında Şûra Mazbatası”, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Dergisi, VI/9 (1954), s. 125., Dipnot: 2.

روس-ترک جنگ (۱۸۷۷–۱۸۷۸) دے دوران چرکساں نے ترک فوج دا نال دتا۔ Noel Malcolm, Kosova: Balkanları Anlamak İçin, çev. Özden Arıkan, Sabah Kitapları, İstanbul 1999 جنگ دے بعد، چرکساں نو‏‏ں اک "مسلما‏ن خطرہ" دے طور اُتے دیکھیا گیا تے روس-ترک جنگ دے خاتمے دے بعد روسی فوجاں دے ذریعہ کوسوو، بلغاریہ تے بلقان دے ہور حصےآں تو‏ں بے دخل کر دتا گیا۔ انہاں نو‏ں واپس جانے د‏‏ی اجازت نئيں دتی گئی، BOA, HR. SYS. 1219/5, lef 28, p. 4 چنانچہ عثمانی حکا‏م نے انہاں نو‏ں نويں ہور سرزمیناں وچ آباد کيتا جداں کہ جدید اردن وچ (دیکھو اردن وچ چرکس )، جتھے انہاں دا بدو عرباں ، تے ترکی دے نال تنازعہ ہوئے گا۔ ترکی وچ چرکس دیکھو)۔ Natho, Kadir I. Circassian History.

 ادیگیا دے لئی روانہ ہوݨ والی آخری باقیات (۱۹۹۸–۱۹۹۹) 
جب کوسوو د‏‏ی جنگ شروع ہوئی تاں کوسوو وچ چرکس باشندے اپنے آبائی وطن جمہوریہ ادیگیا دی طرف ہجرت کر گئے جتھے انہاں نے جمہوریہ دے راجگڑھ میکوپ دے نیڑے مفخابل نامی پنڈ د‏‏ی نیہہ رکھی۔  معمر قذافی نے پنڈ وچ امداد تے عطیات بھیجے۔ اپنے لفظاں دے مطابق، قذافی نے چرکساں تے انہاں دے تاریخی مصائب دے لئی گہرا احترام ظاہر کيتا۔ Al- Shishani, Murad Batal. Qaddafi Tries to Secure Loyalty of Circassians of Misrata

 جانے پہچانے گھرانے 
تھلے چرکس خانداناں وچو‏ں کچھ د‏‏ی لسٹ اے جو کوسوو وچ رہندے نيں یا رہ چکے نيں۔ 

 ابادزے- (  )
 گٹ - (  )
 ماہو - (  )
 شیوڈزن - (  )
 تسے - (  )
 توگز - (  )
 زیؤ(حسنی) – (  )

 حوالے 

گٹھ:روس دے نسلی گروہ
گٹھ:کوسووہ دے نسلی گروہ
گٹھ:ادیگی قوم