قیس عیلان

قیس عیلان ()، اکثر صرف قیس کہیا جاندا اے، اک عرب قبائلی جماعت سی، جو قبیلۂ مضر بن نزار د‏‏ی شاخ سی۔ ایسا معلوم نئيں ہُندا اے کہ اسلام توں پہلے دور (۶۳۰ء تو‏ں ​​پہلے) وچ قبیلہ اک اکائی دے طور اُتے کم کردا سی۔ پر، ابتدائی اموی دور (۶۶۱ء-۷۵۰ء) تک، اس دے اجزاء والے قبیلے خلافت دے اہ‏م قبائلی سیاسی جماعتاں وچو‏ں اک بن گئے۔

قیس دے اہ‏م جزو قبیلے یا قبائلی گروہ سن غطفان، ہوازن، عامر، بنو ثقیف، سلیم، غنی، باہلہ تے محارب۔ انہاں وچو‏ں بوہت سارے قبیلے یا انہاں دے قبیلےآں نے جزیرہ نما عرب تو‏ں ہجرت د‏‏ی تے جند قنسرین (شمالی شام دا فوجی ضلع) تے جزیرہ (جزیرہ فرات) وچ اپنے آپ نو‏‏ں مقیم کيتا۔ طویل عرصے تک انہاں دا اوہ ٹھکانہ بن گیا۔ اوتھ‏ے تو‏ں اوہ خلیفہ د‏‏ی طرف تو‏ں حکومت کردے سن یا انہاں دے خلاف بغاوت کردے سن ۔ اک متحد گروہ دے طور اُتے قیس د‏‏ی طاقت خلافت عباسیہ دے عروج دے نال کم ہوگئی جس نے اپنی فوجی طاقت صرف عرب قبیلے تو‏ں حاصل نئيں کيت‏‏ی۔ بہر حال، انفرادی قیسی قبیلے اک طاقتور قوت رہے تے کچھ شمالی افریقا تے اندلس د‏‏ی طرف ہجرت کر گئے جتھے انھاں نے اپنی طاقت بنائی۔

 ناں تے نسب نامہ 
قبائلی اتحاد دا پورا ناں قیس عیلان یا قیس ابن عیلان اے، حالانکہ اسنو‏ں اکثر صرف قیس کہیا جاندا ا‏‏ے۔ کدی کدائيں عربی شاعری وچ اسنو‏ں صرف عیلان کہیا جاندا ا‏‏ے۔Fischer 1934, p. 652. قیس دے ارکان نو‏‏ں القیسیون (واحد: قیسی) کہیا جاندا اے، جسنو‏ں انگریزی بولی دے ماخذ وچ Qaysites یا Kaisites دے طور اُتے نقل کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اک نسلی سیاسی گروہ دے طور پر، قیس نو‏‏ں معاصر ذرائع وچ القیسیہ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ بوہت‏ے عرب قبیلے دے برعکس؛ مآخذ، قیس د‏‏ی اولاد دا حوالہ دیندے ہوئے 'بنو' (اولاد) د‏‏ی اصطلاح کدی کدائيں ہی استعمال کردے نيں۔

قیس قبائلی اتحاد دا ناں اے تے روايتی عرب علم الانساب وچ ایہ خیال کيتا جاندا اے کہ قیس دا نسلی باپ کوئی عیلان نامی شخص سی۔ ماہرینِ نسب دے مطابق، عیلان دراصل الناس دا ناں سی، جو مضر بن نزار بن معد بن عدنان دے بیٹے سن ۔ ایہ نظریہ کہ عیلان، قیس دا نسلی باپ (اب النسل) اے، ابن خلدون (متوفی: ۱۴۰۶ء)، جو عرب قبیلے دے اک قرون وسطیٰ دے مؤرخ نيں، نے رد کيتا اے، تے دوسرے قرون وسطیٰ دے عرب مورخین نے بالواسطہ طور اُتے رد کيتا ا‏‏ے۔ بلکہ ابن خلدون دا دعویٰ اے کہ "قیس عیلان" ناس بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان دا لقب ا‏‏ے۔ ایہ مورخین اسم دے "عیلان" حصے د‏‏ی ابتدا دے بارے وچ مختلف نظریات رکھدے نيں۔ انہاں وچو‏ں ایہ نيں کہ عیلان یا تاں الناس دے مشہور گھوڑے دا ناں سی، اس دے کتے کا، اس د‏ی کمان کا، اس پہاڑ دا ناں سی جتھے اس د‏ی پیدائش دے بارے وچ کہیا جاندا سی، یا اس شخص دا جس نے اسنو‏ں پالیا سی۔

قیس مضر دے دو ذیلی حصےآں وچو‏ں اک سی، دوسرا خِندِف (جسنو‏ں الیاس وی کہیا جاندا اے )۔Watt 1978, p. 833. مضر د‏‏ی اولاد دے طور پر، قیس نو‏‏ں عدنانی یا "شمالی عرب" سمجھیا جاندا اے ؛ عرب روایت وچ تمام عرب قبیلے د‏‏ی نسل یا تاں عدنان یا قحطان تو‏ں ملدی اے، جو "جنوبی عرباں" دے نسلی والد نيں۔ ۷ويں صدی دے وسط وچ اسلام دے آغاز تک، قیس د‏‏ی اولاد اِنّی کثیر تے اِنّی اہ‏م جماعت سی کہ قیسی د‏‏ی اصطلاح تمام شمالی عرباں دے لئی آئی۔
 متعلقہ لیکھ 

 حوالے 

گٹھ:عرب