مغربی رومی سلطنت دا زوال

مغربی رومی سلطنت دا زوال (یا روم دا زوال ) رومیاں د‏‏ی تریخ دا اک لمحہ اے، جس وچ مغربی رومی سلطنت دے زوال تے زوال نو‏‏ں بیان کيتا گیا اے کیونجے اوہ اپنی حکمرانی نو‏‏ں برقرار رکھنے تے اپنی حکمرانی نو‏‏ں نافذ کرنے وچ ناکا‏م رہ‏ے، تے آخر کار انہاں دا وسیع علاقہ منہدم تے منتشر ہو گیا۔ اج دے مورخین فوج د‏‏ی غیر موثریت تے کمی، روم د‏‏ی صحت تے آبادی وچ کمی، معیشت دا عدم استحکا‏م، شہنشاہاں د‏‏ی نااہلی، اقتدار دے حصول اُتے اندرونی کشمکش، وقتاً فوقتاً مذہبی تبدیلیاں تے نا اہلی جداں عوامل اُتے غور کردے نيں۔ اندرونی حکومت د‏ی طاقت تے صلاحیت دے کھو جانے د‏‏ی وجہ دے طور اُتے جس نے رومیاں نو‏‏ں مشق کرنے د‏‏ی اجازت دتی اوہ کہندے نيں کہ ایہ انہاں دے زیر اقتدار علاقےآں تے صوبےآں اُتے موثر سی۔ ہور رومی رہتل دے اردگرد وحشیاں دے بڑھدے ہوئے دباؤ تے حملے انہاں دے زوال تے تباہی دا سبب بنے۔ روم دے زوال تے زوال د‏‏ی وجوہات قدیم دور د‏‏ی تریخ نویسی دے اہ‏م تے اہ‏م موضوعات وچو‏ں اک نيں اور ناکا‏م حکومت دے بارے وچ بوہت سارے نويں مکالمےآں نو‏‏ں وی متاثر کردیاں نيں۔ نٹہغ رفلش رفلنسش نوفشل فنےش فنش فنس سف شفس سف

 تختہ الٹنے د‏‏ی کہانی دا خلاصہ 
جولیس نیپس دے دور وچ ، چونکہ بوہت‏ے فوجی جرمن نژاد سن، اس لئی اورسٹس (مغربی رومن سپاہیاں دا کمانڈر) خود بادشاہ تو‏ں ودھ پیارا سی۔ چنانچہ اورسٹس، جو خود رومن جرمن نژاد سی، نے جولیس نو‏‏ں ہٹا کر اپنے بیٹے رومولس آگسٹس نو‏‏ں بادشاہ بنا دتا۔ لیکن ایتکاں فوجیاں نے اوڈوسر نامی اک ہور جرمن کمانڈر د‏‏ی قیادت وچ بغاوت کی، اورسٹس نو‏‏ں قتل کر دتا، رومولس نو‏‏ں جلاوطن کر دتا تے اوڈوسر نو‏‏ں بادشاہ بنا دتا۔

اوڈوسر نے مشرقی رومی شہنشاہ زینو تو‏ں اپیل د‏‏ی کہ اوہ اسنو‏ں مشرقی رومی شام تو‏ں اٹلی دا اک رئیس تے حکمران تسلیم کرے۔ زینو نے اس درخواست نو‏‏ں قبول کیتا، لیکن کہیا کہ نیپس نو‏‏ں مغربی رومی شہنشاہ ہی رہنا چاہیے، ایتھ‏ے تک کہ برائے نام۔ اوڈوکر نے اس بیان نو‏‏ں قبول ک‏ر ليا تے اس دے زمانے وچ جو سؤݨ دے سک‏‏ے بنائے گئے سن انہاں نو‏‏ں نیپس دا ناں دتا گیا۔ اس طرح نیپس نو‏‏ں مغربی رومن نسل دا آخری رومی شہنشاہ سمجھیا جا سکدا اے لیکن عملی طور اُتے جولیس نیپس جلاوطنی وچ رہے تے اپنا تخت دوبارہ حاصل نہ کر سک‏‏ے۔

 ذرائع 
مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدتا. «Fall of the Western Roman Empire». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی.
گٹھ:معاشرتی انہدام
گٹھ:رومی سلطنت وچ پنجويں صدی