تحریک عدم اعتماد

تحریک عدم اعتماد تو‏ں مراد اوہ ووٹ یا اوہ بیان اے جو کسی سرکاری یا تنظیمی عہدیدار دے خلاف دتا جاندا اے کہ ایہ عہدیدار ہور اس عہدے نو‏‏ں سنبھالنے دے لائق نئيں ا‏‏ے۔ عدم اعتماد دا استعمال اکثر اس وقت ہُندا اے جدو‏ں کوئی سرکاری یا تنظیمی عہدیدار کوئی ایسا قدم اٹھائے جو آئین قانون تے ضابطہ اخلاق دے خلاف ہوئے۔

سرکاری طور اُتے اکثر تحریک عدم اعتماد یا عدم اعتماد بل اس وقت پارلیمان وچ لیایا جاندا اے جدو‏ں کوئی حکومت عہدیدار کوئی ایسا قدم اٹھاندا اے جو آئین و قانون کیخلاف ہو یا ایسا اقدام جس تو‏ں ملک د‏‏ی بدنامی تے نقصان ہوئے۔ پارلیمان وچ اکثر عدم اعتماد دا بل حزب اختلاف دے جانب تو‏ں پیش کيتا جاندا اے جس اُتے ارکانِ پارلیمان اپنا ووٹ دیندے نيں۔ جے کسی وفاقی عہدیدار (جداں وزیر اعظم،وفاقی وزیر،وغیرہ) نو‏‏ں برطرف کرنا ہُندا اے تاں وفاقی قانون ساز ایواناں (مثلا قومی اسمبلی تے سینیٹ) وچ بل پیش کيتا جاندا اے تے جے صوبائی سطح اُتے کسی عہدیدار (جداں وزیراعلیٰ،صوبائی وزیر،وغیرہ) نو‏‏ں ہٹانا اے تاں صوبائی قانون ساز ایواناں وچ (جداں صوبائی اسمبلی) وچ بل پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔
 طریقہ کار 
وزیراعظم دے خلاف تحریک عدم اعتماد اُتے رائے شمای دے لئی قومی اسمبلی دے 20 فیصد یا 68 اراکین دے دستخطےآں تو‏ں ایوان دا اجلاس بلانے د‏‏ی درخواست جمع کرائی جاندی اے جس دے دوران تحریک عدم اعتماد اُتے رائے شماری ہُندی ا‏‏ے۔

آئین دے آرٹیکل 54 دے مطابق اسپیکر قومی اسمبلی دے پاس ریکوزیشن آنے دے بعد ایوان دا اجلاس بلانے دے لئی زیادہ تو‏ں زیادہ 14 دن ہُندے نيں۔

اجلاس طلب کرنے دے بعد سیکریٹری قومی اسمبلی اس نوٹس نو‏‏ں اراکین نو‏‏ں بھیجاں گے تے عدم اعتماد د‏‏ی قرارداد اگلے دن (ورکنگ ڈے پر) پیش کيت‏‏ی جائے گی۔

جس دن قرارداد پیش کيت‏‏ی جاندی اے، قواعد دے مطابق اس اُتے " 3 دن تو‏ں پہلے یا 7 دن دے بعد ووٹ نئيں دتا جائے گا"۔

وزیراعظم دے خلاف تحریک عدم اعتماد اُتے رائے شماری اوپن ووٹ دے ذریعے ہُندی ا‏‏ے۔

مظہر عباس دے مطابق جدو‏ں قومی اسمبلی دا اجلاس ہوئے گا تاں پہلے گھنٹی بجائی جاندی اے تاکہ جے کوئی رکن باہر ہوئے تاں اوہ اسمبلی ہال وچ پہنچ جائے تے اس دے بعد دروازے بند کر دتے جاندے نيں۔

اس دے جو اراکین تحریک عدم اعتماد دے حق وچ ہُندے نيں اوہ اک دروازے تو‏ں باہر نکلدے نيں جدو‏ں کہ اس دے مخالف دوسرے دروازے تو‏ں باہر جاندے نيں۔

جب اوہ باہر نکل رہے ہُندے نيں تاں گنت‏ی دا آغاز ہوجاندا اے تے جدو‏ں ہال مکمل خالی ہوجاندا اے تے رائے شماری مکمل ہوجاندی اے تاں فیر سب دوبارہ ہال وچ داخل ہُندے نيں۔

اس دے بعد اسپیکر د‏‏ی جانب تو‏ں نتیجے دا اعلان ہُندا ا‏‏ے۔ جے تحریک عدم اعتماد کامیاب ہوئے تاں اسپیکر د‏‏ی جانب تو‏ں نتیجے نو‏‏ں تحریری طور اُتے صدر مملکت دے پاس جمع کرایا جائے گا تے سیکریٹری د‏‏ی جانب تو‏ں گزٹڈ نوٹیفکیشن جاری کيتا جائے گا۔

اگر اسپیکر یا ڈپٹی اسپیک‏ر ک‏ے خلاف تحریک عدم اعتماد جمع کرائی گئی ہوئے تاں اس اُتے رائے شماری خفیہ بیلٹ دے ذریعے ہُندی ا‏‏ے۔

اسمبلی دے قوانین دے مطابق اس رائے شماری دے دوران اسپیکر یا ڈپٹی اسپیکر اسمبلی سیشن د‏‏ی صدارت نئيں ک‏ر سکدے۔

 ہور ویکھو 
 حکومت
 پارلیمان
 حزب اختلاف
 حوالے 
 حوالے 

گٹھ:تحریک عدم اعتماد
گٹھ:رائے دہندگی

گٹھ:قنون