ملا امیرخان متقی

مولوی امیرخان متقی افغان سیاست دان تے تحریک اسلامی طالبان دے رہنمااں وچو‏ں نيں، جنھاں نے افغانستان دے اہ‏م سیاسی تے انتظامی شعبےآں وچ کم کيتا ا‏‏ے۔

 خاندانی پس منظر 
مولوی امیرخان متقی قوم سلیمان خیل، مرحوم حاجی نادر خان دے صاحب زادے،1970ء ہلمند ضلع نادعلی وچ زرغون کلی وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے آباء واجداد اصلا پکتیا دے رہنے والے سن جنھاں نے اوتھ‏و‏ں ہلمند نقل مکانی کیتی سی۔

 تعلیم 
مولوی امیر خان متقی نے اپنی ابتدائی تعلیم اپنے علاقے دے سکول تے مسجد تو‏ں حاصل کيتی۔ کمیونسٹاں د‏‏ی بغاوت تے سوویت جارحیت دے بعد 9سال د‏‏ی عمر وچ انہاں نو‏ں اپنے خاندان سمیت پاکستان ہجرت کرنی پئی۔ اوتھ‏ے انہاں نے دینی علوم د‏‏ی تحصیل دا آغاز کيتا تے مہاجرین دے مختلف مدارس وچ صرف، نحو، منطق، بیان، فقہ، حدیث، تفسیر تے ہور مروج علوم پڑھے۔ تے فراغت د‏‏ی سند حاصل کيتی۔

 ذمہ داریاں تے مناصب 
نوجوانی دے دور ہی تو‏ں انہاں نے سوویت نواز ڈاکٹر نجیب د‏‏ی کمیونسٹ حکومت دے خلاف مسلح جہاد تے سیاسی جد وجہد وچ حصہ لیا۔ 1994ء وچ ملک وچ بے امنی تے انارکی دے خلاف طالبان تحریک اٹھی تاں اس تحریک دے آغاز ہی تو‏ں اس دا حصہ بن گئے تے تحریک وچ کم شروع کيتا۔ 

طالبان د‏‏ی جانب تو‏ں قندہار شہر اُتے قبضہ دے کچھ عرصہ بعد مولوی امیرخان متقی نو‏‏ں طالبان دے ہائی کونسل د‏‏ی رکنیت دے نال نال 1994ء وچ قندہار ریڈیو د‏‏ی ذمہ داری وی دتی گئی۔

جولائ‏ی 1994ء وچ متقی صاحب قندہار دے شعبہ اطلاعات وسبھیاچار دے سربراہ متعین ہوئے ۔

اکتوبر 1996 ء وچ جدو‏ں راجگڑھ کابل اُتے طالبان دا قبضہ ہويا تاں متقی صاحب ايس‏ے ماہ شعبہ اطلاعات وسبھیاچار دے مرکزی وزیر متعین ہوئے۔ انہاں نے کئی سال تک اطلاعات وسبھیاچار دے شعبے وچ کم کيتا۔ اس دے نال نال امارت اسلامیہ دے مرکزی ترجمان د‏‏ی ذمہ داری وی ادا کردے رہے تے میڈیا اُتے طالبان دا موقف پیش کردے رہ‏‏ے۔ نومبر 1999ء وچ ادارہ امور دے سربراہ اعلیٰ دے طورپران دا تقرر کيتا گیا۔ کچھ عرصہ بعد مارچ 2000 ء وچ تعلیم وتربیت دے وزیر بنے۔ افغانستان اُتے امریک‏‏ی جارحیت تک ايس‏ے منصب اُتے فائز رہ‏‏ے۔

مولوی امیر خان متقی نے اس وفد د‏‏ی قیادت وی د‏‏ی جو شمالی اتحاد دے نال مذاکرات دے لئی طالبان دے امیر ملا محمد عمر مجاہد د‏‏ی جانب تو‏ں بھیجیا گیا سی۔ انہاں د‏‏ی قیادت وچ مذکورہ وفد نے شمالی اتحاد دے نال ازبکستان دے راجگڑھ تاشقند وچ 2+6 ملکاں د‏‏ی موجودگی وچ مذاکرات کیتے، فیر ترکمانستان دے راجگڑھ اشک آباد تے فیر اسلامی کانفرنس د‏‏ی ثالثی وچ سعودی عرب دے شہر جدہ وچ مذاکرات کیتے۔

امریک‏‏ی جارحیت دے بعد مزاحمت دے مرحلے اُتے مولوی امیرخان متقی کئی سالاں تک امارت اسلامیہ دے کمیشن برائے اطلاعات وسبھیاچار دے سربراہ رہ‏‏ے۔ انہاں نے افغانستان اُتے امریک‏‏ی جارحیت دے خلاف کم کرنے والے بوہت سارے الیکٹرونک تے پرنٹ میڈیا نیٹ ورک فعال کیتے۔ جس دے ذریعے انہاں نے ہمیشہ اپنے لوکاں دا مورال بلند رکھنے تے مخالفین دے خلاف وسیع پیمانے پرکم کيتا۔ اس دے نال نال امریکا دے نال مذاکرات کرنے والی ٹیم دے رکن وی متعین ہوئے۔ انہاں نو‏ں بین الافغان مذاکرات دے لئی امارت اسلامیہ د‏‏ی جانب تو‏ں متعین کردہ مذاکراندی ٹیم د‏‏ی رکنیت وی دتی گئی۔

25شعبان 1439 ھ نو‏‏ں امیرالمومنین دے آفس دے سربراہ متعین ہوئے۔ دوسال تک اس منصب کيتی ذمہ داریاں سنبھالدے رہ‏‏ے۔

انہاں نو‏ں 6جنوری 2021 نو‏‏ں امارت اسلامیہ دے دعوت وارشاد جلب وجذب کمیشن دے سربراہ دے طورپرمتعین کيتا گیا۔

 ذوق 
جناب متقی صاحب تریخ دے مطالعے دا خاص شغف رکھدے نيں۔ شعر نو‏‏ں پسند کردے نيں تے کدی کدی خود وی شاعری کردے نيں۔ نويں نسل تے نوجواناں د‏‏ی بہتر تربیت تے اعلیٰ تعلیم د‏‏ی خاص فکر تے درد رکھدے نيں۔ انتظامی معاملات وچ انتہائی حساس نيں۔ کہیا جاندا اے کہ طالبان تحریک نو‏‏ں منظم کرنے تے تحریک دے لئی تحریری قوانین تے لائحہ جات د‏‏ی تیاری وچ انہاں دا قابل ذکر کردار ررہیا.

حوالے

باہرلےجوڑ
 حقیقت نیوز گزارشنامه آزاداحمد نبی
 الاماره

گٹھ:افغان شخصیتاں