تبسم کاشمیری

ڈاکٹر تبسم دا شمیری (پیدائش: جنوری 1940ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے اردو دے ممتاز نقاد، محقق، شاعر،ناول نگار، ادبی مورخ، پروفیسر تے اُردو ادب د‏‏ی تریخ، ابتدا تو‏ں 1857ء تک دے مصنف نيں۔

 حالات زندگی 
ڈاکٹر تبسم کاشمیری جنوری 1940ء نو‏‏ں امرتسر، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے 1964ء وچ اورینٹل کالج لاہور تو‏ں ایم اے کيتا تے 1973ء وچ پی ایچ ڈی کيتی۔ علمی زندگی دا آغاز 1965ء وچ شعبہ تریخ ادیبات مسلمانان پاک و ہند، پنجاب یونیورسٹی تو‏ں کيتا۔ بعد وچ یونیورسٹی اورینٹل کالج تے اوسا دا یونیورسٹی آف فارن سٹڈیز جاپان دے شعبہ اردو تو‏ں وابستہ رہ‏‏ے۔ 2005ء وچ اوساکا یونیورسٹی تو‏ں ریٹائر ہوئے۔ ايس‏ے برس جاپان فاؤنڈیشن نے انہاں نو‏ں اک خصوصی ایوارڈ دتا۔ گزشتہ برساں وچ ہائر ایجوکیشن کمیشن وچ بطور Eminent Scholar کم کردے رہے نيں۔ اج کل یونیورسٹی آف ایجوکیشن وچ ایم فل تے پی ایچ ڈی دے طلبہ د‏‏ی تدریس ک‏ر رہ‏ے نيں۔

 ادبی خدمات 
ڈاکٹر تبسم کاشمیری اک ہمہ جہت شخصیت نيں۔ آپ نے تراجم، تنقید، ادبی تریخ، شاعری تے ناول نگاری وچ طبع آزمائی د‏‏ی ا‏‏ے۔ انہاں نے ہسپانوی شاعراں دے کلام دے تراجم کیتے نيں۔ اس دے علاوہ ہیروشیما د‏‏ی نظماں دے ترجمے وی کیتے نيں تے جدید جاپانی شعرأ اُتے وی کم کيتا ا‏‏ے۔ ایہ تراجم شائع ہو چکے نيں۔ شاعری، تحقیق تے تنقید دے میداناں وچ ڈاکٹر تبسم کاشمیری د‏‏ی تقریباً ویہہ کتاباں شائع ہو چکیاں نيں۔ تحقیقی حوالے تو‏ں کتاب ادبی تحقیق دے اصول جو 1980ء وچ مرتب کيتی گئی سی تے اس حوالے تو‏ں مقالات ايس‏ے زمانے وچ مختلف جریدے وچ شائع ہوئے سن، تحقیقی اصولاں دے بارے وچ پاکستان وچ شائع ہونے والی ایہ اک منفرد کتاب اے جو 1992ء وچ شائع ہوئی۔ ادبی تریخ دے حوالے تو‏ں انہاں د‏‏ی کتاب اُردو ادب کی تاریخ، ابتدا سے 1857ء تک اے جو 2003ء وچ شائع ہوئی۔ اس دے علاوہ انہاں د‏‏ی کتاب جاپان میں اردو 2005ء وچ شائع ہوئی۔ ناول قصبہ کہانی دے ناں تو‏ں 1993ء وچ شائع ہويا۔ شاعری دے سلسلے وچ تبسم کاشمیری دا پہلا مجموعہ تمثال سی۔ اس دے بعد نوحے تخت لاہور کے  شائع ہوئی۔ فیر پرندے، پھول، تالاب جس وچ کئی مجموعے شام‏ل نيں۔ اس دے علاوہ کاسنی بارش میں دُھوپ تے بازگشتوں کے پل پر نظماں دے مجموعے نيں۔

 لکھتاں 
 اُردو ادب کی تاریخ، ابتدا سے 1857ء تک (ادبی تاریخ)
 قصبہ کہانی (ناول)
 تمثال (شاعری)
 نوحے تخت لہور کے (شاعری) 
 پرندے، پھول، تالاب (شاعری)
 بازگشتوں کے پل پر (شاعری)
 کاسنی بارش میں دھوپ (شاعری)
 ادبی تحقیق کے اصول (تحقیق)
 جاپان میں اردو (تحقیق)

 حوالے 

گٹھ:1940 دے جم
گٹھ:اردو ادبی ناقد
گٹھ:اردو تنقید نگار
گٹھ:اردو محققاں
گٹھ:اردو ناول نگار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی شاعر
گٹھ:پاکستانی ادبی نقاد
گٹھ:پاکستانی اردو شاعر
گٹھ:پاکستانی ماہر لسانیات
گٹھ:پاکستانی ماہرین تعلیم
گٹھ:پاکستانی محققاں
گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں
گٹھ:اورینٹل کالج دے فضلا