تسبیحات حضرت زہرا

تسبیحات حضرت زہرا سلام اللہ علیہا اک خاص ذکر اے جو 34 مرتبہ اللہ اکبر، 33 مرتبہ الحمد للہ تے 33 مرتبہ سبحان اللہ اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ احادیث دے مطابق ایہ ذکر رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  نے حضرت فاطمہ زہرا سلام اللہ علیہا نو‏‏ں سکھایا۔ بہت ساری احادیث وچ پنجگانہ نمازاں دے بعد اس ذکر کيتی اہمیت وچ بیان ہوئیاں نيں۔

 حضرت زہراؑ نو‏‏ں تسبیحات د‏‏ی تعلیم 
شیعہ مآخذ وچ امیرالمؤمنین امام المتقین علی ابن ابی طالب کرم اللہ وجہہ الکریم د‏‏ی زبان مبارک تو‏ں منقولہ اک حدیث دے مطابق، اس ذکر کيتی تعلیم نے حضرت فاطمہ زہرا سلام اللہ علیہا نو‏ں دتی۔ اس روایت دے مطابق، حضرت فاطمہ زہرا سلام اللہ علیہا نے روزمرہ دے کم کاج تھک جانے د‏‏ی بنا اُتے اپنے رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم تو‏ں گھر دے لئی اک خادم مقرر کرنے د‏‏ی درخواست کرنا چاہدیاں سن، لیکن آپ(ص) نے سیدہؑ د‏‏ی درخواست دے جواب وچ ایہ تسبیح آپؑ نو‏‏ں سکھا دتی تے اسنو‏ں ہر خادم تو‏ں افضل قرار دتا تے سیدہؑ ایہ تسبیح سیکھنے تو‏ں مسرور ہوئیاں۔من لایحضرہ الفقیہ، ج1، ص 320۔

 شرائط و احکا‏م 
تسبیحات حضرت فاطمہ زہرا سلام اللہ علیہا ہر واجب تے مستحب نماز دے بعد، مستحب اے لیکن ایہ نماز صبح دے بعد مستحبّ مؤکّد ا‏‏ے۔اکبری، احکا‏م و نکتہ ہایی دربارہ حضرت زہرا، ص 41۔ جداں کہ شیعہ متون حدیث تو‏ں ظاہر ہُندا اے، حضرت فاطمہ زہراء سلام اللہ علیہا کچھ شرطاں تو‏ں مشروط اے:
 اذکار د‏‏ی ترتیب تے ہر ذکر دی تعداد د‏‏ی رعایت کرنا؛ (اول: اللہ اکبر 34 مرتبہ، دوئم: الحمد للہ 33 مرتبہ تے سوئم: سبحان اللہ 33 مرتبہ)؛ ذکر سبحان اللہ نو‏‏ں ذکر الحمد للہ تو‏ں پہلے پڑھنا، جائز اے لیکن بہتر اے کہ الحمد للہ سبحان اللہ اُتے مقدم ہوئے۔
 تسبیح دے وقت حضور قلبی تے معنوی و روحانی توجہ؛
 تسبیح دا آغاز نماز دے [سلام دے] فورا بعد، تے نماز د‏‏ی کیفیت تو‏ں نکلنے تو‏ں پہلے ہی، ہونا چاہیدا؛
 تسبیح دے اجزاء دے درمیان موالات تے تسلسل د‏‏ی رعایت تے اذکار دے درمیان فاصلہ نہ ڈالنا تے کسی تے کم دے لئی اذکار نو‏‏ں منقطع نہ کرنا۔شیوۂ صحیح "تسبیحات حضرت زہراؑ» ؛ اکبری، احکا‏م و نکتہ ہایی دربارہ حضرت زہرا، ص 41۔

 تسبیحات د‏‏ی اہمیت روایات د‏‏ی روشنی وچ  
حدیث دے مآخذ وچ ، تسبیحات حضرت فاطمہ زہرا سلام اللہ علیہا'' د‏‏ی اہمیت دے بارے وچ متعدد حدیثاں نقل ہوئیاں نيں:
 ابو ہارون مکفوف کہندے نيں: امام صادقؑ نے میرے تو‏ں خطاب کردے ہوئے فرمایا: "ہم اپنے بچےآں نو‏‏ں ـ جس طرح کہ نماز دا حکم دیندے نيں ـ تسبیحات حضرت زہراؑ دا حکم وی دیندے نيں۔ پس اس ذکر نو‏‏ں پابندی دے نال جاری رکھو، کیونجے جو بندہ اس ذکر اُتے مداومت کريں گا کدی وی بدبخت نہ ہوئے گا"۔شیخ صدوق، ثواب الاعمال وعقاب الاعمال، ص315۔
 امام محمد باقر نے فرمایا:جو وی تسبیح حضرت زہرا انجام دے، تے اس دے بعد اللہ تو‏ں مغفرت طلب کرے [اور استغفار کرے]، خدا اسنو‏ں بخش دے گا۔ ایہ تسبیح زبانی طور اُتے اک سو مرتبہ اے لیکن میزان اعمال وچ ، اک ہزار تسبیح، شمار ہُندی اے، ایہ شیطان نو‏‏ں دور کردیندی اے تے خدائے رحمان نو‏‏ں راضی و خوشنود کردی اے "۔شیخ صدوق، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ص 315۔
 امام محمد باقرؑ نے فرمایا: "ذکر و حمد دے لحاظ تو‏ں، خداوند متعال د‏‏ی عبادت، تسبیح حضرت زہراء تو‏ں بہتر، کسی ذکر تو‏ں نئيں ہوئی ا‏‏ے۔ جے اس تو‏ں بہتر کوئی عمل ہُندا، تاں رسول اللہ(ص) سیدہ زہراؑ نو‏‏ں عطا فرماندے"۔حر عاملی، وسائل الشیعہ، ج4، ابواب تعقیب، باب 9، ص1024، ح1۔
 امام جغفر صادق نے فرمایا: "جو شخص نماز واجب دے بعد، تسبیح حضرت زہراءؑ دے ذریعے سو مرتبہ اللہ د‏‏ی تسبیح کريں گا تے آخر وچ اک بار "لا الہ الا اللہ" کہ‏ے، اوہ بخشا جائے گا۔"حر عاملی، وسائل الشیعہ، ج4، ابواب تعقیب، باب7، ص1021، ح3۔
 اک دوسری حدیث وچ آپؑ تو‏ں مروی اے: "ہر روز نماز واجب دے بعد، تسبیح فاطمۂ زہراءؑ، ہر روز اک ہزار رکعت نماز تو‏ں، خداوند متعال د‏‏ی بارگاہ وچ زیادہ محبوب تے پسندیدہ اے "۔وسائل الشیعہ، ج4، ابواب تعقیب، باب 9، ص1024، ح2۔
 امام صادقؑ تو‏ں مروی اے: "جو وی نماز واجب دے بعد، سجے پیر نو‏‏ں کھبے پیر تو‏ں اٹھانے (اور حالت نماز تو‏ں خارج ہونے) تو‏ں پہلے)، تسبیح حضرت زہراءؑ نو‏‏ں بجا لائے، خداوند متعال اس د‏ی مغفرت فرمائے گا'''"۔حر عاملی، وسائل الشیعہ، ج4، ابواب تعقیب، باب 7، ص1022، ح4۔

 حوالے 

 مآخذ 
 اکبری، محمود، احکا‏م و نکتہ ہایی دربارہ حضرت زہرا، مجلہ مبلغان، شمارہ 44
 الحر العاملي، وسائل الشيعۃ، تحقيق وتصحيح وتذييل : الشيخ عبد الرحيم الرباني الشيرازي، بیروت، دار إحياء التراث العربي، الطبعۃ الخامسۃ، 1403 – 1983ع
 شیخ صدوق، ابوجعفر محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویہ قمی (المعروف بہ شیخ صدوق و اِبنِ بابُوَیْہ)، من لا يحضرہ الفقيہ‏، محقق و مصحح: علی اکبر غفاری، قم، دفتر انتشارات اسلامى وابستہ بہ جامعہ مدرسين حوزہ علميہ قم‏، چاپ دوم، 1413ھ ق‏۔
 شیخ صدوق، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ترجمہ انصارى محلاتى، محمد رضا، نشرنسیم کوثر، قم، چاپ اول، 1382ھ ش۔
 سایت عقیق 


گٹھ:حضرت زہرا
گٹھ:تعقیبات نماز
گٹھ:دینی اذکار
گٹھ:اسلام