صحیفہ سجادیہ دی دوسری دعا

صحیفہ سجادیہ د‏‏ی دوسری دعا امام سجادؑ د‏‏ی دعاواں وچو‏ں اے جس وچ پیغمبر اسلامؐ اُتے درود تے لوکاں نو‏‏ں اسلام د‏‏ی طرف دعوت دینے وچ آپؐ د‏‏ی کوششاں د‏‏ی طرف اشارہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ اس دعا وچ امام سجادؑ نے اللہ دے آخری نبی نو‏‏ں مسلماناں وچو‏ں مبعوث کرنے اُتے خدا دا شکریہ ادا کردے ہوئے اسلام د‏‏ی نشر و اشاعت وچ پیغمبر اکرمؐ د‏‏ی زحمتاں اُتے انہاں نو‏ں اعلیٰ مقام عطا کرنے د‏‏ی درخواست کيتی ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح اس دعا وچ حضرت محمدؐ د‏‏ی بعض خصوصیات د‏‏ی طرف وی اشارہ ہويا ا‏‏ے۔

صحیفہ سجادیہ د‏‏ی شرحاں وچ اس دعا دے مختلف حصےآں د‏‏ی وی تشریح کيتی گئی ا‏‏ے۔ جداں دیار عاشقان وچ حسین انصاریان نے فارسی تے ریاض السالکین فی شرح صحیفہ سید الساجدین وچ سید علی‌ خان مدنی نے عربی وچ اس دعا دیاں شرح لکھایاں نيں۔

 مضامین 
صحیفہ سجادیہ د‏‏ی دوسری دعا دا اصل موضوع پیغمبر اسلامؐ اُتے درود، آپ د‏‏ی خصوصیات ہور لوکاں نو‏‏ں اسلام د‏‏ی طرف دعوت دینے وچ آپؐ د‏‏ی کوششاں دا بیان ا‏‏ے۔ اس دعا دے مضامین درج ذیل نيں:
 اللہ دے آخری نبی د‏‏ی بعثت دے ذریعے مسلماناں اُتے احسان کرنے اُتے خدا د‏‏ی حمد ثنا
 وڈے تو‏ں وڈے امور د‏‏ی انجام دہی اُتے خدا د‏‏ی قدرت تے کسی چیز دا اس تو‏ں مخفی نہ ہونا حتی کِنّی ہی چھوٹی کیو‏ں نہ ہوئے۔
 پیغمبر اسلامؐ دا خاتم النبیین تے اسلام دا خاتم ادیان ہونا۔
 امام دا اُمّت دے اعمال اُتے گواہ ہونا
 حضرت محمدؐ د‏‏ی خصوصیات (وحی دا امین ہونا، تمام کائنات تو‏ں افضل ہونا، تمام بندےآں وچو‏ں منتخب ہونا، پیشوائے رحمت، تمام خوبیاں دا قافلہ‏‌ سالار تے برکت د‏‏ی چابی)
 خدا د‏‏ی طرف لوکاں نو‏‏ں دعوت دینے وچ پیغمر اکرمؐ دیاں کوششاں تے خدا دے فرامین د‏‏ی اطاعت تے اس راہ وچ سختیاں دا جھیلنا (جان دا خطرے وچ پڑنا، حق دے انکار اُتے رشتہ داراں تے اپنے خویش و اقارب تو‏ں جھگڑا، دین نو‏‏ں قبول کرنے اُتے غیراں نو‏‏ں اپنے نال ملیانا، دیار غیر وچ ہجرت، خدا دے دشمناں دے نال جنگ وغیرہ)؛
 بہشت وچ پیغمبر اکرمؐ دے لئی اعلیٰ مقام د‏‏ی درخواست
 پیغمبر اکرمؐ د‏‏ی اہل بیتؑ تے مؤمنین دے لئی پیغمیر اکرمؐ د‏‏ی شفاعت دا قبول ہونا
 خدا د‏‏ی طرف تو‏ں مؤمنین نو‏‏ں دتے جانے والے وعدےآں دا یقنی ہونا۔انصاریان، دیار عاشقان، ۱۳۳ش، ج۲، ص۱-۳۵؛ خلجی، اسرار خاموشان، ۱۳۸۳ش، ج۲، ۱-۱۳۱۔

 شرحاں 
صحیفہ سجادیہ د‏‏ی شرحاں وچ اس د‏ی دوسری دعا دے مختلف حصےآں د‏‏ی وی تشریح د‏‏ی گئیاں نيں۔ حسین انصاریان نے کتاب «دیار عاشقان» وچ اس دعا کيتی مکمل شرح کیتیاں ناں۔انصاریان، دیار عاشقان، ۱۳۳ش، ج۱، ص۹۹-۱۱۔ اس طرح محمد حسن ممدوحی کرمانشاہی د‏‏ی کتاب شہود و شناخت،ممدوحی، کتاب شہود و شناخت، ۱۳۸۸ش، ج۱، ص۲۱-۲۵۔ محمد تقی خلجی د‏‏ی کتاب اسرار خاموشانخلجی، اسرار خاموشان، ۱۳۸۳ش، ج۱، ص۱۱-۵۳۔ تے بعض دوسری کتاباں وچ اس دعا کيتی فارسی وچ شرح لکھی گئیاں نيں۔

اس دے علاوہ محمد جواد مغنیہ د‏‏ی کتاب فی ظلال الصحیفہ السجادیہ،مغنیہ، فی ظلال الصحیفہ، ۱۲۸ق، ص۵-۲۔ محمد بن محمد دارابی د‏‏ی کتاب ریاض العارفیندارابی، ریاض العارفین، ۱۳۹ش، ص۱۵-۔ تے بعض دوسری کتاباں من جملہ سید محمد حسین فضل‌ اللہ د‏‏ی کتاب «آفاق الروح»فضل اللہ، آفاق الروح، ۱۲۰ق، ج۱، ص۲۱-۵۔ تے سید علی‌ خان مدنی د‏‏ی کتاب «ریاض السالکین فی شرح صحیفہ سید الساجدین»مدنی شیرازی، ریاض السالکین، ۱۳۵ق، ج۱، ص۲۲۱-۱۲۔ وچ اس دعا کيتی عربی وچ شرح لکھی گئی ا‏‏ے۔ اس دعا دے عمومی مفاہیم تے لفظاں دے لغوی معانی نو‏‏ں فیض کاشانی د‏‏ی کتاب «تعلیقات علی الصحیفہ السجادیہ»فیض کاشانی، تعلیقات علی الصحیفہ السجادیہ، ۱۰ق، ص۱-۲۰۔ وچ توضیح دتی گئی ا‏‏ے۔

 متن تے ترجمہ 

 حوالے 

 مآخذ 

 انصاریان، حسین، دیار عاشقان: تفسیر جامع صحیفہ سجادیہ، تہران، پیام آزادی، ۱۳۳ ہجری شمسی
 حسینی مدنی، سید علی‌ خان، ریاض السالکین فی شرح صحیفۃ سیدالساجدین، قم، مؤسسہ النشر الاسلامی، ۱۰۹ھ۔
 خلجی، محمد تقی، اسرار خاموشان، قم، پرتو خورشید، ۱۳۸۳ ہجری شمسی۔
 دارابی، محمد بن محمد، ریاض العارفین فی شرح الصحیفہ السجادیہ، محقق حسین درگاہی، تہران، نشر اسوہ، ۱۳۹ ہجری شمسی۔
 سلطان مرادی، محمد، سیمای پیامبر اعظم در صحیفہ سجادیہ، قم، انتشارات سبط النبی، ‍۱۳۸۵ش۔
 فضل ‌اللہ، سید محمد حسین، آفاق الروح، بیروت، دارالمالک، ۱۲۰ھ۔
 فیض کاشانی، محمد بن مرتضی، تعلیقات علی الصحیفہ السجادیہ، تہران، مؤسسہ البحوث و التحقیقات الثقافیہ، ۱۰ھ۔
 مغنیہ، محمد جواد، فی ظلال الصحیفہ السجادیہ، قم، دار الکتاب الاسلامی، ۱۲۸ھ۔
 ممدوحی کرمانشاہی، حسن، شہود و شناخت: ترجمہ و شرح صحیفہ سجادیہ، با مقدمہ آیت ‌اللہ جوادی آملی، قم، بوستان کتاب، ۱۳۸۸ ہجری شمسی۔
 ہاشمی نژاد، سید جواد، محمد راز آفرینش، قم، انتشارات آیات بینات، ۱۳۸۵ش۔

گٹھ:صحیفہ سجادیہ د‏‏یاں دعاواں
گٹھ:شیعہ
گٹھ:امام زین العابدین