ابراہیم بن عبد اللہ

thumb
ابراہیم بن عبد اللہ حضرت امام حسن  دے انہاں پوتاں وچو‏ں اے جو قتیلِ باخمرا دے ناں تو‏ں مشہور ہويا تے جس نے اپنے بھائی نفسِ ذکیہ دے بعد حکومت وقت د‏‏ی خلافت عباسیہ دے خلاف قیام کيتا۔ اس قیام وچ زیدیاں،معتزلیاں تے بعض فقہا نے حصہ لیا۔ لیکن ایہ قیام کامیابی تو‏ں ہمکنار نہ ہويا ۔اس قیام دے نتیجے وچ ابراہیم بن عبد اللہ 145 ہجری قمری وچ باخمرا دے علاقے وچ قتل ہويا ۔
 تعارف 
ابراہیم بن عبد اللہ بن حسن بن حسن 97 ہجری قمری وچ پیدا ہويا۔ والد دا ناں عبد اللہ محض سی تے عبد اللہ محض حسن مثنی دا بیٹا سی۔
 شخصیت 
ابراہیم بن عبد اللہ اک ادیب تے محدث شخص سی ۔واصل بن عطا تے عمرو بن عبید جداں معتزلی مذہب دے مؤسس علما دے سوالےآں دے جواب دینے دے لئی اس دے والد عبد اللہ محض نے ابراہیم دا انتخاب کيتا تھاابوالفرج اصفہانی، مقاتل الطالبیین، ج۱، ص۲۹۳-۲۹۔وہ اک شاعر وی سی .اسنے اپنے قیام دے حمایتیاں وچو‏ں مفصل ضبٗی دے پاس اشعار دا مجموعہ ترتیب دتا جو بعد مفضل دے ناں تو‏ں منسوب ہوياابوالفرج اصفہانی، مقاتل الطالبیین، ج۱، ص۳۱۔
 عباسیاں دے خلاف قیام 
 قیام ابراہیم بن عبد اللہ

منصور عباسی دے بر سر اقتدار آنے دے بعد علویاں د‏‏ی عباسیاں تو‏ں کھلم کھلا مخالفت ہو گئی۔محمدرضا مہدوی عباس آباد، قیام محمد بن عبدالله (نفس زکیہ) نخستین قیام علویان علیہ عباسیان، نشریہ دانشکده علوم اجتماعی و انسانی دانشکده تبریز، ش۱، ۱۳.عبد اللہ محض تے اسک‏‏ے اہل خانہ نو‏‏ں عراق وچ زندانی کرنے دے بعد ابراہیم بن عبد اللہ تے محمد بن عبد اللہ نے عباسیاں تو‏ں اپنی مخالفت نو‏‏ں شدید تر کر دتا ۔محمد نے 145 ہجری قمری وچ قیام کیاابن قتیبہ، المعارف، ص۳۸. تے ابراہیم نے 145ہجری قمری دے رمضان دے شروع وچ بصرہ تو‏ں عباسیاں دے خلاف قیام کيتا ۔خلیفہ بن خیاط، تریخ، ج۲، ص۹.

ابراہیم دا لشکر 145ہجری قمری دے ذیقعد دے شروع وچ بصرہ تو‏ں کوفہ د‏‏ی طرف گیایعقوبی، تریخ، ج۲، ص۳. ۔ دوسری جانب منصور عباسی نے 18000 افراد اُتے مشتمل لشکر ابراہیم نال جنگ کرنے دے لئی روانہ کیاابن اثیر، الکامل فی التریخ، ج۵، ص۵ و ۵۸.۔دونے فوجاں دا کوفہ تو‏ں 16 فرسخ تو‏ں دور باخمرا نامی جگہ اُتے آمنا سامنا ہويا۔ابتدا وچ عباسیاں د‏‏ی ابتدائی صفاں سنگین شکست تو‏ں دوچار ہوئیاں ۔طبری، تریخ طبری، ج۳، ص۳۱۳.

لیکن عباسی لشک‏ر ک‏ے اک حصے نے ابراہیم دے لشکر د‏‏ی پشت تو‏ں حملہ کیایعقوبی، تریخ یعقوبی، ج۲، ص۳۸ جس نے ابراہیم دے لشکر نو‏‏ں کافی نقصان پہنچایا ۔ 25 ذی الحجہ 145 ہجری قمری نو‏‏ں ابراہیم بن عبد اللہ گلے اُتے تیر لگنے د‏‏ی وجہ تو‏ں قتل ہو گیا۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں علویاں د‏‏ی فوج بہت ضعیف ہو گئی تے عباسیاں د‏‏ی فوج دے حوصلے بلند ہو گئے طبری، تریخ طبری، ج۳، ص۳۱.۔اس طرح علویاں د‏‏ی پہلی فتح د‏‏ی جگہ شکست نے لے لی تے ابراہیم بن عبد اللہ دا قیام کامیاب نہ ہو سکیا ۔ابراہیم دے قتل دے بعد اس دے سر نو‏‏ں تن تو‏ں جدا ک‏ر ک‏ے خلیفہ دے نزدیک لے گئے تے اسک‏‏ے جسد نو‏‏ں باخمرا وچ دفن کر دتا ۔یعقوبی، تریخ یعقوبی، ج۲، ص۳۸. یاقوت، معجم البلدان، ج۱، ص۳۱. بیروت، ۱۳ق

 حوالے 

 مآخذ 
 یعقوبی، تریخ، ج۲، ص۳، بیروت، ۱۳۹ق.
 ابوالفرج اصفہانی، مقاتل الطالبیین، ج۱، ص۲۹۳-۲۹، به کوشش احمد صقر، قاہره، ۱۳۸ق.
 خلیفہ بن خیاط، تریخ، ج۲، ص۹ به کوشش سہیل زکار، دمشق ۱۹۸م.
 طبری، ابن جریر، تریخ، بيروت، دار الكتب العلميہ، ۱۰ق. و ہور: به کوشش محمد ابوالفضل ابراہیم، بیروت، ۱۹۰-۱۹۸م.
 ابن اثیر، الکامل، بیروت، ۱۰۲ق/۱۹۸۲م.
 ابن قتیبہ، عبداللـہ بن مسلم، المعارف، به کوشش ثروت عکاشہ، قاہره، ۱۹۰م.
 محمدرضا مہدوی عباس آباد، قیام محمد بن عبدالله (نفس زکیه) نخستین قیام علویان علیه عباسیان، نشریہ دانشکده علوم اجتماعی و انسانی دانشکده تبریز، ش۱.


گٹھ:بنو‌ ہاشم
گٹھ:کوفہ وچ مدفون افراد
گٹھ:خاندان محمد