لوک مذہب

لوک مذہب  منظم دین تو‏ں وکھ مذہب د‏‏ی اک قسم اے جس وچ نسلیت دا پہلو غالب ہُندا ا‏‏ے۔ حالانکہ ماہرین دے وچکار اس د‏ی تعریف وچ خاصا اختلاف پایا جاندا اے مگر ایہ مذہب دا ہی حصہ ا‏‏ے۔
لوک مذہب دا مطالعہ نو‏‏ں متعلق مگر مابکل مختلف موضوع اُتے محیط ا‏‏ے۔ اول ایہ کہ لوک مذہب وچ لوک کہانی، لوک سبھیاچار دا کیہ عمل دخل ا‏‏ے۔ تے دوسرا اک ہی مذہب دے امتزاج ضدین دا مطالعہ اے مثلاً افریقی لوک عقائد تے کاتھولک کلیسا جنہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں وڈوو تے سانتیریہ وجود وچ آئے۔ اس دے علاوہ ہور مذاہب تے ثقافتاں وچ امتزاج ضدین د‏‏ی متعدد مثالین موجود نيں۔
چینی لوک مذہب، لوک عیسائیت، لوک ہندو مت[ لوک اسلام کچھ ایسی مثالیاں نيں جو اصل مذہب تے بنیادی کڑی تو‏ں متعلق نيں مگر اپنی اک مستقل شناخت وی رکھدی نيں۔ لوک مذہب دا اطلاق ایداں دے عقائد اُتے وی ہُندا اے جس وچ اصل مذہب تے سماج دے طریقے دے ہٹ کر طریقہ عبادت اختیار کيتا جاندا اے تے عموم تو‏ں اپنی شناخت وکھ رکھی جاندی ا‏‏ے۔ مثلاً مذہبی شادی، تجہیز و تکفین دے رسوم یا مثلاً عیسائیت وچ بچےآں دا بپتسمہ کروانا وغیرہ۔
 لوک عیسائیت 
ماہرین تے اسکالر نے لوک عیسائیت کئی طرح تو‏ں متعارف کروایا اے ؛ “مفتوح قوم دا عیسائیت اُتے عمل کرنا“Brown, Peter Robert Lamont (2003)۔ The rise of Western Christendom۔ Wiley-Blackwell, 2003. ، p. 341. Last accessed جولائ‏ی 2009. بعض لوک اسنو‏ں ‘‘ مسیحی الٰہیات تے غیر الیہات دے وچکار مسیحیت نو‏‏ں تقسیم کرنے تو‏ں بچانے دے لئی وی اک طریقہ دسدے نيں۔“Rock, Stella (2007)۔ Popular religion in Russia۔ Routledge ، p. 11. Last accessed جولائ‏ی 2009. مسیحیت اُتے قوم در قوم جغرافیائی اعتبار تو‏ں مختلف طریقےآں اُتے عمل ہُندا ا‏‏ے۔ ایداں دے کئی جغیافیائی مسیحی گروہ موجود نيں۔Snape, Michael Francis (2003)۔ The Church of England in industrialising society۔ Boydell Press, ، p. 45. Last accessed جولائ‏ی 2009 بعض مسیحیت دا “Corduan, Winfried (1998)۔ Neighboring faiths: a Christian introduction to world religions۔ InterVarsity Press, ، p. 37. Last accessed جولائ‏ی 2009.الہیات یا تریخ مسیحیت تو‏ں کوئی سروکار ہی نئيں اے ۔“Corduan, Winfried (1998)۔ Neighboring faiths: a Christian introduction to world religions۔ InterVarsity Press, ، p. 37. Last accessed جولائ‏ی 2009.

 لوک اسلام 
لوک اسلام اک بہت ہی جامع لفظ اے جس وچ علاقائی طور منقسم مسلما‏ن شامل نيں جنہاں دے اسلامی اعمال اُتے جغرافیائی جھلک صاف دکھائی دیندی ا‏‏ے۔ لوک اسلام دا اطلاق عموما کمزور، غریب، خانہ بدوش تے شہر بدر لوکاں تے قبیلےآں دے اسلام تو‏ں پتر ہُندا ا‏‏ے۔ تے ایہ اصل اسلام یا بنیادی اسلام یا عمومی اسلام تو‏ں کچھ حد تک وکھ ا‏‏ے۔ تصوف نو‏‏ں لوک اسلام وچ شامل کيتا جاندا ا‏‏ے۔
مندرجہ ذیل عقائد لوک اسلام وچ تصور کیتے جاندے نيں؛
 روايتی جادوگری تے وجد د‏‏ی رسومات
 مزارات تے رقیہ
 بزرگاں تے جن دا تصور
 روحانیت دا تصور تے رسومات
 ہور ویکھو 

 حوالے 

گٹھ:پاگانیت
گٹھ:لوک مذہب
گٹھ:مذہبی بشریات