پنج شہداء

پنج شہید پنج شیعہ فقہاء سن جنہاں نو‏ں حزب اختلاف نے مختلف ادوار وچ شیعہ مذہب تے فقہ دے دفاع وچ قتل کيتا۔ Five Martyrs of Shia Islam مشارکتهای ویکی انگلیسی، بازبینی 17 فوریه 2012.

عبد امینی دے مطابق شہداء الفضل د‏‏ی کتاب وچ ، شیخ بہائی اسکالر نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے اسکالرز تے سوانح نگار شہید تیسرے نامیڈھسٹ دے طور اُتے ، شہید پارٹی دے 997 دے مولی عبداللہ توستاری خراسانی جاندے نيں تے یقینا بعد وچ ایہ عنوان قاضی نور اللہ شاستری دے حقوق حق تے محمد طغیٰ برغانی استعمال شدہ اجتہاد دے طریقے دے مالک نيں۔ سیری در ریاض الجنة (7 صفحه - از 37 تو‏ں 43)  پایگاه مجلات تخصصی نور؛ مجله آینه پژوهش» مرداد و شهریور 1381 - شماره 75

 پہلا شہید۔ 
پہلا شہید شیخ شمس الدین محمد بن مکی ابن احمد امیلی نباندی جزینی ، جو کہ پہلے شہید کے ناں تو‏ں مشہور نيں ، شیعہ دے عظیم فقہا وچو‏ں نيں۔ وہ 734 ہجری وچ پیدا ہويا ، 712 شمسی سال دے برابر ، تے 786 ہجری وچ  ، 763 شمسی سال دے برابر ، اسنو‏ں شیعہ مذہب اختیار کرنے اُتے دمشق وچ قتل کر دتا گیا۔ اس نے بوہت سارے آقاواں نو‏‏ں استعمال کيتا ، جداں کہ علامہ حالی دے بیٹے فخر المحققاں ، تے سید ضیاء الدین عبداللہ حالی ، تے سید امید الدین ابن عبد المطلب حالی۔

 شہید ثانی 
شہید ثانی شیخ زین الدین ابن علی ابن احمد عاملی جوبائی ، جو کہ شہید ثانی کے ناں تو‏ں مشہور نيں ، اک عظیم شیعہ فقہاء وچو‏ں نيں۔ زین الدین شاہد تھانوی 13 شوال نو‏‏ں 911 ہجری وچ پیدا ہوئے ، 27 اسفند 884 دے برابر ، پنڈ جبہ (یا جبہ) جبل امیل وچ ، اک سائنسی خاندان وچ ، تے 966 ھ وچ شہید ہوئے ، 938 شمسی دے برابر

 تیسرا شہید۔ 
محمد تقی برغانی ، 1263 ھ وچ غالبا  قزوین وچ ، جتھے زیادہ تر اسنو‏ں تیسرا شہید تے کچھ اسنو‏ں چوتھا شہید سمجھدے نيں۔ برغانی عام طور اُتے ایران وچ اوہ تے ہندوستان وچ سید نور اللہ حسینی شوشتری دوناں نو‏ں تیسرے شہید دا لقب دتا جاندا اے تے ایران وچ محمد باقر استھابناندی تے ہندوستان وچ سید محمد سبزواری دوناں نو‏ں شہید ربی دا لقب دتا جاندا ا‏‏ے۔

سید نور اللہ حسینی شوشتری سال وچ مارے گئے: ہندوستان وچ 1019 قمری؛ اوہ (زیادہ تر ہندوستانی مسلماناں وچ ) تیسرے شہید دے طور اُتے جانیا جاندا ا‏‏ے۔

 شہید رابع 
محمد باقر استنباندی ، 1326 ھ (1286 ھ) وچ شیراز وچ ماریا گیا۔ اوہ ایران دے شیعاں وچ چوتھے شہید دے طور اُتے زیادہ مشہور نيں۔ اس آئینی فلسفی د‏‏ی سائنسی تے سیاسی زندگی دے بارے وچ اک کتاب شہید ربی دے ناں تو‏ں لکھی گئی ا‏‏ے۔ بھانويں تاریخی طور اُتے ، سید نور اللہ حسینی ششتری دے بعد ، محمد طغی برگھانی نو‏‏ں بعض اوقات چوتھا شہید سمجھیا جاندا اے ، لیکن تیسرے شہید دے بارے وچ اپنی وضاحت دے نال ، اوہ تیسرے شہید دے طور اُتے خاص طور اُتے ایران وچ زیادہ مشہور نيں۔

مرزا محمد کامل دہلوی ، غالبا بھارت دے شہر دہلی وچ ماریا گیا۔  اوہ ہندوستان دے مسلماناں وچ چوتھے شہید دے طور اُتے مشہور نيں۔

سید محمد مہدی خراسانی ، جو 1218 ھ وچ مشہد وچ ماریا گیا ، چوتھے شہید دے طور اُتے وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ 

 شہید خامس (پنجواں شہید) 
شہید خامس محمد باقر الصدر (1353 وچ 1313 وچ پیدا ہويا تے 1359 وچ 1400 وچ فوت ہويا ) عراق وچ سپریم شیعہ سیاسی کارکن سی۔ جسنو‏ں کدی کدی شہید خامس وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ Five Martyrs of Shia Islam مشارکتهای ویکی انگلیسی، بازبینی 17 فوریه 2012.Mohammad Baqir al-Sadr مشارکتهای ویکی انگلیسی، بازبینی 17 فوریه 2012.

 حوالے 

گٹھ:مسلما‏ن شہدا
گٹھ:علمائے شیعیت
گٹھ:شیعہ
گٹھ:شیعہ علما
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات