قمر رئیس

قمر رئیس اردو دے نامور محقق تے ترقی پسند ادیب نيں۔

 حالات زندگی 
قمر رئیس د‏‏ی پیدائش جولائ‏ی 1932ء وچ شاہجہان پور، ہندوستان وچ ہوئی۔ انہاں نے لکھنؤٴ یونیورسٹی تو‏ں ایم اے تے ایل ایل بی کيتا تے فیر علی گڑھ مسلم یونیورسٹی تو‏ں 1959ء وچ پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ ايس‏ے سال اوہ دہلی یونیورسٹی وچ شعبہ اردو وچ لیکچرر ہوئے تے فیر ریڈر، پروفیسر تے صدر شعبہ بنے۔ انہاں نے دہلی یونیورسٹی وچ وزیٹنگ پروفیسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی خدمات انجام دتیاں۔

وہ ترقی پسند ادیباں وچ اک نمایاں مقام رکھدے سن تے کم و بیش دودرجن کتاباں دے مصنف وی سن ۔ انہاں دا بنیادی کم پریم چند اُتے سی۔ اوہ گذشتہ تن سال تو‏ں دہلی اردو اکیڈمی دے وائس چئیرمین سن ۔ انہاں نے نہ صرف ترقی پسند ادیب د‏‏ی حیثیت تو‏ں بلکہ اردو دے خادم د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی کافی ناں کمایا۔ پروفیسر قمر رئیس تاشقند وچ پنج سال تک انڈین کلچرل سینٹر دے ڈائرکٹر رہ‏‏ے۔ اوہ پنج بار انجمن استاداں اردو یونیورسٹیاں دے جنرل سکریٹری وی رہ‏‏ے۔ انہاں نے 18 سال تک انجمن ترقی پسند مصنفین دے جنرل سکریٹری د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی حدمات انجام دتیاں۔ اوہ اردو دے پہلے پروفیسر سن جنہاں نو‏ں یو جی سی نے نیشنل لیکچرار دے اعزاز تو‏ں نوازیا سی۔ اس دے علاوہ 2001ء وچ تاشقند یونیورسٹی نے انہاں نو‏ں پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری تفویض کیتی سی۔

 وفات 
قمر رئیس 29 اپریل 2009ء نو‏‏ں دہلی وچ انتقال کر گئے۔

 باہرلے جوڑ 
 خدمات-اعترا/ پروفیسر ڈاکٹر قمر رئیس ۔۔۔ خدمات اعترافات

گٹھ:1932 دے جم
گٹھ:2009 دیاں موتاں