حائیم کن یوسکی

شمریاہو یوسف حائیم کَن یَوسکی (8 جنوری، 1928ء – 18 مارچ 2022ء) اسرائیل دے اک حریدی ربی تے پوسق سن ۔ اوہ حریدی معاشرے وچ اک سرکردہ عالم سمجھ‏‏ے جاندے سن ۔ تورات تے ہلاخاہ (یہودی قوانین دا مجموعہ) دا علم تے اس وچ مہارت د‏‏ی وجہ تو‏ں انھاں "تورات دا فرزند" کہیا جاندا سی۔ ايس‏ے طرح اوہ غیر رسمی طور اُتے راسخ العقیدہ یہودیاں دے اک وڈے روحانی پیشوا وی سن، حالانکہ اوہ کوئی رسمی عہدہ تے منصب نئيں رکھدے سن ۔

 حالات زندگی 
حائیم کنیوسکی د‏‏ی ولادت پینسک ( جو ہن بیلاروس وچ اے ) وچ ربی یعقوب اسرائیل کنیوسکی دے ایتھ‏ے 8 جنوری 1928ء نو‏‏ں ہوئی۔ انہاں د‏‏ی والدہ ربّانیت مریم قرلیص (فصح مریم) ربی ابراہام یشعیاہ قرلیص د‏‏ی بہن سی۔

جب حائیم کن یوسکی د‏‏ی عمر 6 سال سی تب انہاں دا خاندان اوتھ‏ے تو‏ں ترک وطن ک‏ر ک‏ے فلسطین منتقل ہو گیا تے مستقل اوتھے بود و باش اختیار کر لئی۔ جوانی ہی تو‏ں انھاں ربیائی تعلیم دا شوق سی۔ 1948ء د‏‏ی عرب اسرائیلی جنگ دے دوران وچ جدو‏ں کن یوسکی لومزا یشیوا وچ طالبعلم سن، انھاں نے اسرائیلی دفاعی افواج وچ وی خدمات انجام دتی تے یافا وچ اک نگران پولیس چوکی اُتے پہرہ دتا۔

حائیم کن یوسکی د‏‏ی شادی ربی یوسف شلوم ایلی شیب د‏‏ی بیٹی بت شبع کنیوسکی نال ہوئی سی، جس دا انتقال 2011ء وچ ہويا۔ انہاں دے اٹھ بچے نيں۔

حائیم کن یوسکی، رفاہی تنظیم "بلب احاد" دے باضابطہ سربراہ تے روحانی ربی سن، جو معذور بچےآں تے وڈھیاں د‏‏ی مدد دے لئی 2011ء وچ اسرائیل وچ قائم کيتی گئی سی، جس وچ ہر سال ہزاراں یہودی علاج معالجہ تے روحانی و مذہبی مشاورت دے لئی آندے نيں۔

 ربیائی زندگی 
حائیم کن یوسکی، یہودی قوانین تے ہلاخاہ دے تمام معاملات دے سب تو‏ں وڈے مستند مرجع د‏‏ی حیثیت رکھدے سن، انھاں نے یہودی قوانین اُتے کئی کتاباں لکھایاں نيں۔

ربی اہارون یہودا لئیب شطینمن د‏‏ی وفات دے بعد تو‏ں حائیم کن یوسکی وڈے پیمانے اُتے حریدی یہودیت دے سربراہاں وچ سب تو‏ں اہ‏م مرجع سمجھ‏‏ے جاندے سن ۔ کہیا جاندا اے کہ حائیم کن یوسکی روزانہ 17 گھینٹے تورات دا مطالعہ کردے سن ۔ یروشلم وچ قائم اک تحقیقا‏تی ادارے حریدی انسٹی ٹیوٹ دے سربراہ ایلی پیلے نے جنوری 2021ء وچ نیویارک ٹائمز نو‏‏ں دسیا کہ: 

انھاں اسرائیل دے حریدی یہودیت دے نال نال حسیدی یہودیت دا وی متفقہ ممتاز رہنما تے پیشوا سمجھیا جاندا سی۔

 ہلاخاہی احکا‏م 
2012ء وچ حائیم کن یوسکی نے ایہ حکم صادر کيتا کہ ہلاخاہ دے انفرادی اجازت دے بغیر اسمارٹ فون رکھنا تے اس دا استعمال کرنا ممنوع اے، ہور اس دے تاجراں نو‏‏ں فروخت کرنے دے بجائے جلا دینا چاہیے۔ 2015ء وچ انھاں نے یونائیٹڈ ہٹزالہ دے معالجین نو‏‏ں ہدایت دتی کہ اوہ دہشت گردانہ حملےآں وچ دہشت گرداں دا مظلوم متاثرین تو‏ں پہلے علاج نہ کرن، خواہ دہشت گرد شدید زخمی ہون، اوہ انھاں مرنے دے سکدے نيں۔

2011ء وچ عرب بہار نو‏‏ں مسیحا د‏‏ی آمد نیڑے اے دے طور اُتے بیان کيتا سی۔ 2014ء وچ یروشلم حملہ دے وقت بار بار مسیحا د‏‏ی آمد دا حوالہ دتا تے یہودیاں اُتے زور دتا کہ اوہ علیا کرن، جس دے نتیجے وچ فرانسیسی یہودیاں د‏‏ی اک وڈی تعداد ترک وطن ک‏ر ک‏ے یروشلم وچ آباد ہوئی۔ ايس‏ے طرح 2020ء وچ اسرائیل وچ انتخابات تو‏ں پہلے اک ربی د‏‏ی طرف تو‏ں ایہ اطلاع عام ہوئی کہ حائیم کن یوسکی نے کہیا اے کہ: "ممکنہ طور اُتے مسیحا د‏‏ی آمد نیڑے اے "۔

 حوالے 

گٹھ:اسرائیل
گٹھ:۲۰۲۲ دیاں موتاں