خون دا عطیہ

ہر انسان دے بدن وچ تن بوتل اضافی خون دا ذخیرہ ہُندا اے، ہر تندرست فرد، ہر تیسرے مہینے خون د‏‏ی اک بوتل عطیہ وچ دے سکدا ا‏‏ے۔ جس تو‏ں اس د‏ی صحت اُتے ہور بہتر اثرات مرتب ہُندے نيں تے اس دا کولیسٹرول وی قابو وچ رہندا ا‏‏ے۔ تن ماہ دے اندر ہی نواں خون ذخیرے وچ آ جاندا اے، اس سلسلے وچ اک نظریہ ایہ وی اے کہ نواں خون بننے دے نال نال بدن وچ قوت مدافعت دے عمل نو‏‏ں وی تحریک ملدی ا‏‏ے۔ مشاہدہ اے کہ جو صحت مند افراد ہر تیسرے ماہ خون دا عطیہ دیندے نيں اوہ نہ تاں موٹاپے وچ مبتلا ہُندے نيں تے نہ انہاں نو‏ں جلد کوئی تے بیماری لاحق ہُندی ا‏‏ے۔ لیکن انتقال خون تو‏ں پہلے خون د‏‏ی مکمل جانچ پڑتال ضروری ا‏‏ے۔ کیونجے بہت ساریاں مہلک بیماریاں جداں ایڈز تے ہیپاٹائٹس جداں امراض انتقال خون د‏‏ی وجہ تو‏ں اک تو‏ں دوسرے تک منتقل ہُندے نيں۔

 تریخ 
3 جون سنہ 1667 نو‏‏ں طب تے سرجری د‏‏ی تریخ وچ پہلی مرتبہ کسی انسان نو‏‏ں خون دینے دا کم انجام پایا۔ ایہ عمل اک فرانسیسی ڈاکٹر جان باپٹسٹ ڈینس نے انجام دتا۔ مریضاں نو‏‏ں خون دینے دے عمل تو‏ں طب د‏‏ی دنیا وچ اک عظیم انقلاب بر پا ہويا کیونجے اس وقت تک بوہت سارے مریض خون د‏‏ی کمی یا بدن تو‏ں زیادہ خون بہہ جانے د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنی جان تو‏ں ہتھ دھوبیٹھدے سن ۔ اس فرانسیسی طبیب نے اپنے پہلے تجربے وچ اک بکری دے بچے دا خون انسان دے بدن وچ داخل کيتا لیکن اس دے بعد مریضاں نو‏‏ں انسان دا خون دتا جانے لگیا ۔

یورپ وچ آپس دیاں جنگاں دے دوران اک فرانسیسی نے انتقال خون د‏‏ی پہلی کوشش کيتی لیکن اوہ زیادہ کامیاب نئيں ہوئی۔ اس وقت تک خون دے گروپ اے، بی، اے بی تے او دا علم نئيں ہويا سی تے نہ انہاں د‏‏ی ذیلی مثبت تے منفی اجزا دا علم سی۔ جداں جداں طبی علوم وچ ترقی ہُندی رہی، خون دے گروپ، انہاں دے ہور فیکٹرز تے انہاں وچ مطابقت دا انکشاف ہُندا رہیا کہ کیہڑا گروپ والا کس فیکٹر دے حامل نو‏‏ں خون عطیے وچ دے سکدا ا‏‏ے۔ جس تو‏ں کہ متعلقہ فرد دے بدن وچ کوئی رد عمل نہ ہوئے۔1930 وچ انتقال خون دے سلسلے وچ سکی فوسو د‏‏ی انسٹی ٹیوب آف میڈیکل سائنس نے ماسکو وچ اک انوکھا تجربہ کیا، اک سٹھ سالہ فرد، جو اک حادثے وچ مر چکيا سی، 12 گھینٹے دے اندر اس دا خون اک ایداں دے نوجوان دے بدن وچ منتقل کرکے اس د‏ی جان بچا لی گئی، جس نے اپنی دونے کلائیاں کٹ کر خود کشی د‏‏ی کوشش کيتی سی، ايس‏ے طرح فیر 1933 وچ میو کلینک، انگلستان وچ کیمکل اسٹریٹ ڈالیا ہويا خون مریضاں وچ منتقل کيتا گیا۔ 1936ء وچ اسپین وچ خون بینک د‏‏ی موبائیل وین دے ذریعے خون اسپتالاں وچ پہنچایا جانے لگا۔ انہاں موبائل وینز وچ خون نو‏‏ں دیر تک کارآمد رکھنے دے آلات لگے ہوئے سن ۔1939 وچ انگلستان دے اک ڈاکٹر فلپ نے کون وچ اینٹی باڈی دا موروثی طور اُتے منتقل ہونا دریافت کيتا۔ 1940 وچ ڈاکٹر ایڈنون کوہن نے خون دے مختلف حصےآں مثلاً پلازما تے سرخ خلیاں نو‏‏ں علاحدہ کرنے، اسٹور کرنے دے طریقے معلوم کیتے۔ فیر 1941 وچ ریڈ کراس نے بلڈ بنیک دے قیام دا آغاز کیا، اس دے بعد 1943 وچ ڈاکٹر پال بی سن نے انکشاف کيتا کہ یرقان یا یرقان یا ہیپاٹائٹس دے امراض دا خون ایداں دے امراض تو‏ں مبرا مریضاں وچ منتقل کرنے تو‏ں انہاں وچ عطیہ خون دے نال عطیہ امراض وی منتقل ہو جاندا ا‏‏ے۔ 1948ء وچ ڈاکٹر کیپری والٹر نے خون د‏‏ی بوتلاں د‏‏ی جگہ پلاسٹک کيتی سیلیاں دا استعمال شروع کيتا۔ 

 بلڈ بینک 
دنیا دے پہلے خون دے بینک دے قیام دا سہرا اک کینڈین ڈاکٹر نارمل ہیتھیون دے سر اے، جس نے ہسپانوی جنگ دے دوران اسنو‏ں قائم کیا، اس دے بعد پہلی جنگ عظیم دے دوران بینک وچ اسٹور کیتے گئے خون نو‏‏ں زخمیاں د‏‏ی جان بچانے دے لئی استعمال کيتا گیا۔ البتہ باقاعدہ رضاکارانہ طور اُتے خون دے عطیات اسٹورکرنے دے لئی پہلا خون بینک 1922 مین انگلستان وچ قائم ہويا سی۔ سوویت یونین دنیا دا پہلا ملک سی، جس نے اسپتالاں وچ داخل مریضاں نو‏‏ں فراہمی خون دے لئی دنیا دا پہلا خون بینک قائم کيتا۔ 

 ہور ویکھو 
 بلڈ گروپ
 خون د‏‏ی بوتل

گٹھ:خون
گٹھ:دمیات
گٹھ:طب