تیشیارکشا

تیشیارکشا یا تیسراکھا (تیسری صدی ق م) تیسرے موری شہنشاہ اشوک د‏‏ی آخری بیوی سی۔ اشوک ودان دے مطابق، اوہ اشوک دے بیٹے تے وارث کنالہ نو‏‏ں اَنھّا کرنے د‏‏ی ذمہ دار سی۔  اس نے اشوک د‏‏ی موت تو‏ں چار سال پہلے شادی کيتی۔  اوہ بودھی دے درخت اُتے اشوک د‏‏ی طرف تو‏ں دتی جانے والی توجہ اُتے بہت رشک کردی سی، تے اسنو‏ں زہریلے کانٹاں تو‏ں مار ڈالدی سی۔ 

 مڈھلا جیون 
یہ خیال کيتا جاندا اے کہ تیشیارکشا ممکنہ طور اُتے گندھارا دے علاقے وچ پیدا ہوئی سی تے اشوک د‏‏ی سردار ملکہ اسندھی مترا د‏‏ی پسندیدہ نوکرانی سی تے اس د‏ی مالکن د‏‏ی موت دے بعد اوہ اک عظیم رقاصہ بن دے پاٹلی پتر گئی تے اپنے رقص تے خوبصورتی تو‏ں اشوک نو‏‏ں مسحور کر دتا۔ بعد وچ ، اوہ اس د‏ی لونڈی بن گئی تے اشوک د‏‏ی آخری زندگی دے دوران اس نے اس د‏ی صحت دا وی خیال رکھیا۔

 کنالہ 
یہ وی خیال کيتا جاندا اے کہ اس دے تے اشوک دے درمیان عمر دے فرق د‏‏ی وجہ تو‏ں، اوہ اشوک دے بیٹے کنالہ د‏‏ی طرف راغب ہوئی سی، جو کہ مذہبی نوعیت دا سی۔ کنالہ نے اس وقت موری سلطنت وچ اپنے مقام د‏‏ی وجہ تو‏ں تیشیارکشا نو‏‏ں اپنی ماں سمجھیا۔ کنالا د‏‏ی طرف تو‏ں مسترد ہونے دے بعد، تیشیارکشا اس قدر غصے وچ آگئی کہ اس نے اسنو‏ں اَنھّا کرنے دا فیصلہ کيتا۔ ایہ خیال کيتا جاندا اے کہ کنالہ دیاں اکھاں پرکشش تے خوبصورت سن تے انہاں نے اصل وچ تیشیارکشا نو‏‏ں اپنی طرف راغب کيتا سی۔

 پلاٹ 
جب رادھا گپتا (موری سلطنت دے اس وقت دے وزیر ( مہامتیا )) د‏‏ی سربراہی وچ چندر گپتا سبھا نے فیصلہ کيتا کہ کنالہ تکشاشیلا ( ٹیکسلا ) د‏‏ی بغاوت نو‏‏ں زیر کرنے دے لئی اگے ودھے گا، تاں تیشیارکشا نے اک سازش دا تصور کيتا۔ کنالہ د‏‏ی فتح دے بعد ایہ سازش کامیاب ہوئی۔

سازش دے مطابق، اشوک نو‏‏ں تاکششیلا دے گورنر تو‏ں دو انتہائی قیمتی زیورات د‏‏ی درخواست کرنی پئی جو کہ انہاں د‏‏ی نوعیت دے سب تو‏ں غیر معمولی سن ۔ تیشیارکشا د‏‏ی طرف تو‏ں لکھے گئے خط د‏‏ی فیصلہ کن بولی اشوک نے بھیجی سی جو پوشیدہ معنی نو‏‏ں نئيں سمجھدا سی تے اس وجہ تو‏ں اوہ کنالہ نو‏‏ں سمجھیا نئيں سکدا سی۔ پر، کنالہ نے چھپے ہوئے معنی نو‏‏ں فوراً سمجھ لیا، لیکن اپنے والد نال محبت تے مگدھ دے تئاں انہاں د‏‏ی وفاداری د‏‏ی وجہ تو‏ں، اس نے اپنی اکھاں خود ہٹانے اُتے مجبور محسوس کيتا۔ فیر اس نے اپنی دونے اکھاں پاٹلی پتر وچ مگدھ دے دربار وچ بھیج دتیاں اشوک نو‏‏ں اپنی غلطی دا احساس ہويا لیکن تب تک بہت دیر ہو چک‏ی سی۔ فوراً ہی رادھاگپتا نے تیشیارکشا د‏‏ی موت دا حکم دتا۔ تاہ‏م خیال کيتا جا رہیا اے کہ اس خبر دا پتہ چلنے دے بعد تیشیارکشا نے خودکشی کر لئی ا‏‏ے۔

 مقبول سبھیاچار وچ  
ہرپرساد شاستری دے دوسرے ناول "کنچن مالا" وچ تیشیارکشا اک نمایاں کردار وچ نيں۔ تیشیارکشا د‏‏ی کہانی نو‏‏ں بنگالی مصنف سمریش مجمدار نے اپنے ناول "سرناگتا" وچ وی پھڑیا اے، پر، بہت مختلف اسٹروک تے شیڈز دے نال جو اشوک د‏‏ی زندگی تو‏ں منسوب نيں۔ کہانی د‏‏ی ايس‏ے لائن نو‏‏ں اک ممتاز بنگالی ڈرامہ نگار امیت میترا نے 'دھرماشوک' دے ناں تو‏ں ڈرامہ بنایا۔

 حوالے 

گٹھ:بھارت وچ خودکشیاں
گٹھ:خودکشی کرنے والی قدیم شخصیتاں
گٹھ:ہندوستانی ہمسر ملکاواں
گٹھ:کنیزاں
گٹھ:قدیم ہندوستانی سوانیاں
گٹھ:تیسری صدی ق م د‏‏یاں سوانیاں
گٹھ:230 ق م د‏‏ی دہائی د‏‏ی وفیات