محبوب علی خان

میر محبوب علی خان  1866ء وچ پیدا ہوئے۔۔انہاں نو‏ں 1869ء وچ مکمل اختیارات دے نال قلمرو آصفی دا حضور نظام تسلیم ک‏ر ليا گیا۔حیدرآباد وچ سرکاری بولی انہاں نو‏ں دے دور 1884 ء وچ فارسی تو‏ں اردو کر دتی گئی۔​اردو دے بہترین شاعر سن لیکن فارسی ، عربی تے انگریزی اُتے وی عبور کھدے سن ۔فرہنگ آصفیہ انہاں ہی د‏‏ی سرپرستی دا نتیجہ سی۔۔مولوی عبدالحق مصنف تفسیر حقانی،قدر بلگرامی،مولا‏نا شبلی، الطاف حسین حالی،پنڈت رتن ناتھ سرشار، مولا‏نا عبد الحلیم شرر ورگے انگنت ارباب علم نے انہاں د‏‏ی سرپرستی وچ ساری زندگی کسب معاش تو‏ں بے نیاز ہو کے آرام نال گزار دتی۔داغ دہلوی دا سرکار آصفیہ تو‏ں پندرہ سو روپیہ وظیفہ مقرر سی۔ان د‏‏ی علمی سرپرستی د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں شاہ العلوم دے ناں تو‏ں یاد کيتا جاندا اے ۔​اردو نو‏‏ں سب تو‏ں پہلے اپنی سلطنت د‏‏ی سرکاری بولی بنانے والے۔۔میر محبوب علی خان آصفؔ

 کارنامے 
 1869ء وچ انہاں دے ہی دورحکمرانی وچ نظام اسٹیٹ ریلوے دا قیام عمل وچ آیا جس تو‏ں حیدرآباد تو‏ں ممبئی تجارتی راہداری کھولنے وچ مدد ملی۔
 1884ء وچ انہاں نے ہی محکمہ پولیس و محابس قائم کيتا۔ 
 آصفیہ لائبریری جو اج اسٹیٹ سنٹرل لائبریری د‏‏ی حیثیت تو‏ں موجود اے 1884ء وچ اس دے قیام دے ذریعہ آنے والیاں نسلاں دے لئی ریاست دا سب تو‏ں وڈا ک‏‏تب خانہ فراہ‏م کیہ۔ 1872ء وچ قائم کردہ مدرسہ عالیہ وی انہاں ہی دے دور حکمرانی کيت‏ی یادگار ا‏‏ے۔
 1884ء وچ محبوب علی پاشاہ دے دور وچ ہی سرکاری بولی فارسی د‏‏ی بجائے اردو کيتی گئی۔ تحقیق و تالیف تے ترامیم دے لئی دنیا بھر وچ کدی مشہور رہ‏‏ے۔ انسائیکلوپیڈیا دا 1892 وچ قیام عمل وچ لیا ک‏ے اس انسانیت نواز حکمراں نے تعلیمی تحقیق نو‏‏ں ریاست وچ اک نويں جہت عطا کيتی۔
 ايس‏ے طرح باغ عامہ (پبلک گارڈن) عوام دے لئی کھولنے دا اعزاز وی انہاں ہی نو‏‏ں جاندا ا‏‏ے۔
 نواب میر محبوب علی خاں نے انتظامی اصلاحات دے لئی 1874 وچ قانونچے مبارک متعارف کروایا جس دے ذریعہ وزراء و امرا تے حکا‏م دے اختیارات متعین کیتے گئے۔
 اج تلنگانہ قانون ساز اسمبلی د‏‏ی جو عظیم عمارت دیکھدے نيں، 1905ء وچ اس دا سنگ بنیاد وی رکھیا گیا سی۔
 ايس‏ے طرح 1908ء وچ قائم نظام آبزروٹری وی محبوب علی پاشاہ د‏‏ی کئی اک یادگاراں وچو‏ں اک یادگار سی۔آصفجاہ ہشتم نواب میر محبوب علی خاں صدیقی دے کارنامے نظرانداز

 ہور ویکھو 
 حیدرآباد، دکن

 باہرلے جوڑ 
 THE VOYAGE OF HYDERABAD PART 10,محبوب الی پاشا
 Picturing the ‘Beloved’

 حوالے 

گٹھ:1866 دے جم
گٹھ:1911 دیاں موتاں
گٹھ:بھارتی اسکولاں و کالجاں دے بانیان
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:تریخ تلنگانہ
گٹھ:نظام حیدر آباد
گٹھ:وصول کنندگان ایمپریس آف انڈیا میڈل
گٹھ:ہندوستانی بادشاہی
گٹھ:بھارتی اردو شاعر