رافع بن خدیج

رافع بن خدیج کمسن تے جانثار صحابی قبیلہ بنو حارثہ دے سردار سن 
 ناں ونسب 
رافع نام،ابو عبد اللہ کنیت ،قبیلۂ اوس تو‏ں نيں سلسلۂ نسب ایہ اے ،رافع بن خدیج بن رافع بن عدی بن زید جشم بن حارثہ بن حارث بن خزرج بن عمر وبن مالک بن اوس ،والدہ دا ناں حلیمہ بنت عروہ بن مسعود بن سنان بن عامر بن عدی بن امیہ بن بیاضہ ا‏‏ے۔ رافع دے آباواجداد بنو حارثہ دے رئیس اورسردار سن ،باپ تے چچا دے بعد ایہ مسند رافع دے حصہ وچ آئی تے اوہ تمام عمر اس اُتے متمکن رہ‏‏ے۔ ہجرت دے وقت صغیر السن سن،
 غزوات 
غزوہ بدر وچ 14 سال دا سن سی، آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  دے سامنے لڑائی وچ شریک ہونے دے ارادہ تو‏ں حاضر ہوئے آپ نے کمسن خیال کرکے واپس کيتا۔ 
آنحضرت ﷺ دے سامنے انصار دے لڑکے ہر سال پیش ہُندے سن ،چنانچہ دوسرے سال رافع وی پیش ہوئے،اس وقت اوہ پندرہ سال دے سن ،اس لئی شرکت کيتی اجازت مل گئی تاں اک دلچسپ واقعہ پیش آیا۔
اک اورصحابی سمرہ بن جندبؓ وی لڑکےآں د‏‏ی جماعت وچ سن، انہاں نو‏‏ں آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  نے صغر سنی د‏‏ی وجہ تو‏ں شام‏ل نئيں فرمایا سی، بولے کہ آپ نے رافع نو‏‏ں اجازت دیدی اورمینو‏‏ں چھوڑدتا،حالانکہ وچ کشتی وچ انہاں نو‏‏ں پچھاڑ داں گا،آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  نے مقابلہ کرایا،سمرہ دیکھنے وچ چھوٹے سن ،لیکن طاقتور سن ،رافع نو‏‏ں پچھاڑ دتا،اس لئی آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  نے انہاں نو‏‏ں وی میدان د‏‏ی اجازت دیدی۔اسد الغابہ:2/354یہ روایت طبری وچ اے، اسماء الرجال د‏‏یاں کتاباں وچ وی ایہ واقعہ موجود اے ،لیکن انہاں وچ رافع دے ناں د‏‏ی تصریح نئيں۔طبری:3/1392
اس غزوہ وچ انہاں دے سینہ اُتے اک تیر لگیا جو ہڈیاں نو‏‏ں توڑ کر اند گھس گیا،لوکاں نے کھِچیا تاں نوک اندر رہ گئی،آنحضرت ﷺ نے فرمایا کہ وچ تواڈی نسبت قیامت وچ شہادت داں گا۔ غزوۂ خندق اوراکثر معرکےآں وچ شام‏ل رہ‏‏ے۔جنگ صفین وچ حضرت علی دا نال دتا۔

 == وفات ==
وفات دے وقت 86 برس دا سن سی، سنہ وفات وچ اختلاف اے ،امام بخاری نے تریخ اوسط وچ لکھیا اے کہ امیر معاویہ دے زمانہ وچ انتقال کیا،باقی مؤرخین د‏‏ی رائے اے کہ 74ھ د‏‏ی ابتدا سی تے عبد المالک بن مروان د‏‏ی خلافت سی۔ ابن عمرنے نماز جنازہ پڑھائی۔
 ترکہ 
ترکہ وچ حسب ذیل چیزاں چھڈن:
لونڈی، غلام، اونٹھ ،زمین
(مسند بن حنبل:/۱۱)
 حلیہ 
مفصل حالات معلوم نئيں اِنّا علم اے کہ مونچھ باریک رکھدے سن تے زرد خضاب لگاندے سن ۔
 اہل وعیال 
حسب ذیل اولاد چھڈی،عبداللہ ،رفاعہ، عبدالرحمن،عبید اللہ،سہل ،عبید، انہاں وچ اول الذکر اپنی مسجد دے امام سن، عبید ام ولد تو‏ں تولد ہوئے سن ،باقی لڑکے دو بیویاں تو‏ں پیدا ہوئے جنہاں دے ناں ایہ نيں، لبنی بنت قرۃ بن علقمہ بن علاثہ، اسماء بنت زیاد بن طرفہ بن معاذ بن حارث بن مالک بن نمر بن قاسط بن ربیعہ ، انہاں لوکاں د‏‏ی اولاد مدینہ تے بغداد وچ سکونت پذیر سی۔
 فضل وکمال 
حدیث د‏‏یاں کتاباں وچ انہاں دے سلسلہ تو‏ں 78 روایتاں منقول نيں،راویاں وچ صحابہ تے تابعین دونے گروہ دے لوک شام‏ل نيں جنہاں دے ناں ایہ نيں، ابن عمر، محمود بن لبید، سائب بن یزید، اسید بن ظہیر، مجاہد، عطار، شعبی، عبایہ بن رفاعہ، عمرہ بنت عبد الرحمن،سعید بن مسیب، نافع بن جبیر، ابو سلمہ بن عبد الرحمن، ابو النجاشی ،سلیمان بن یسار، عیسیٰ ،عثمان بن سہل، ہریر بن عبد الرحمن،یحییٰ بن اسحاق ،ثابت بن انس بن ظہیر، حنظلہ بن قیس ،نافع، واسع بن حبان ،محمد بن یحییٰ بن حبان ،عبید اللہ بن عمرو بن عثمان۔'' اخلاق 
امر بالمعروف اوراطاعتِ رسول معدنِ اخلاق دے تابناک جواہر پارے نيں ،اک مرتبہ نعمان انصاری دے غلام نے چھوہارے دا اک چھوٹا جہا درخت کسی دے باغ تو‏ں اکھیڑ دتا، مروان د‏‏ی عدالت وچ مقدمہ پیش ہويا، اس نے چوری دا جرم عائد کرکے ہتھ کٹنے دا فیصلہ ک‏ر ليا، تاں رافعؓ نے کہیا کہ آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم''  نے فرمایا اے کہ پھل وچ قطع ید نئيں۔مسند بن حنبل:4/141
 حوالے 

گٹھ:74ھ دیاں موتاں
گٹھ:صحابہ