ہیرا سنگھ سندھو

سردار ہیرا سنگھ سندھو مثل سندھو جاٹ سکھاں دا بانی سی جس نے 1748ء وچ خطۂ پنجاب وچ مغلاں د‏‏ی حکومت کمزور پڑدے ہی اِس مثل نو‏‏ں تشکیل دتا۔

ہیرا سنگھ سندھو ضلع لاہور د‏‏ی تحصیل چونیاں ( حال ضلع قصور) دے پرگنہ فریدآباد دا باشندہ سی۔اِس پرگنہ نو‏‏ں ملک نکہ کہندے سن جس تو‏ں اِس مثل دا ناں نکئی مشہور ہويا۔ پنجابی زبان وچ ’’ نَکَہ‘‘ دے معنی نيں: راستہ۔ ایہ علاقہ چونکہ دریائے ستلج تے دریائے راوی دے وچکار واقع سی، اِسی لئی اِسنو‏ں نکہ کہیا جاندا سی۔ اِس مثل د‏‏ی آبادی ضلع قصور، چونیاں تے باہروال کلاں دے شہراں وچ آباد تھی۔ہیرا سنگھ سندھو جو اِس مثل دا بانی سردار سی، نے 1731ء وچ پاہل لے ک‏ے سکھ مت مذہب اختیار ک‏ر ليا سی۔ اُس نے اولاً افغاناں تو‏ں پاکپتن دا قبضہ چھڑوانے د‏‏ی کوشش کيتی جس وچ درگاہ بابا فرید دے اک عقیدت مند سجان چشتی تو‏ں لڑائی دے درمیان وچ ہیرا سنگھ سندھو قتل ہو گیا۔

ہیرا سنگھ ( لگ-پگ 1706-1767 ) : نکئی مثل دا بانی اک سندھو جٹّ سی جو اجوکے پاکستان دے لاہور ضلعے وچ چونیاں دے نیڑے بہڑوال پنڈ دے مکھی چودھری ہیم راج دے گھر پیدا ہویا سی ۔ 1731 وچ ، اسنے  بھائی منی سنگھ توں امرت چھکیا اتے اسنے اس سمیں دے سکھاں دی طرحاں ساہسی اتے جوخم بھریا جیون جیوننا شروع کیتا ۔ گوانڈھی پنڈاں دے کئی نوجوان اس نال اسدے کارنامیاں وچ اس نال مل گئے اتے اس نے بہت چیزاں-وستاں اتے بہت سارے پسوں-اوٹھ  اتے گھوڑے وغیرہ اکٹھے کر لئے ۔ جدوں 1763 وچ سکھاں نے قصور اتے حملہ کرکے اس نوں لٹیا اتے 1764 نوں سرہند   نوں جت لیا تاں ہیرا سنگھ نے بہڑوال ، چونیاں ، دیپالپور جمبر ، جیٹھوپور ، کنگنوال اتے کھڈیاں اتے قبضہ کر لیا ۔ اسنے لاہور توں 60 کلومیٹر دی دوری تے ملتان توں فیروزپور سڑک اتے چونیاں وکھے اپنا ہیڈکوارٹر قایم کر لیا اتے نکئی مثل دا نیہہ پتھر رکھیا جو ‘ نکا` علاقے دے ناں تے اپنایا گیا سی اتے جس اتے ہیرا سنگھ دی دھاک جمی ہوئی سی ۔

پاکپتن اتے 1767 وچ حملے دوران ہیرا سنگھ اک لڑائی وچ ماریا گیا سی ۔
ہورویکھو
دل خالصہ
سکھ مسلاں
حوالے

باہرلےجوڑ

Category:سکھ
Category:سکھ مثلاں
Category:پنجاب
Category:پنجاب دی تریخ
گٹھ:سکھ اتہاس

گٹھ:جٹ
Category:سکھ شخصیتاں
گٹھ:پنجابی جرنیل
گٹھ:سکھ جنگجو
گٹھ:سکھ شخصیتاں
گٹھ:پنجابی شخصیتاں