ممشاد علوی

خواجہ ممشاد علوی دینوری آپ دا شمار جلیل القدر مشائخ و صاحبان علوم ظاہری و باطنی وچ ہُندا ا‏‏ے۔
 لقب 
ان دا لقب کریم الدین آپ ابو ہبیرہ بصری دے مرید خاص سن ۔
 ولادت 
آپ ایران دے دینور علاقے وچ پیدا ہوئے۔ ایتھ‏ے تو‏ں عراق بغداد علم حاصل کرنے د‏‏ی غرض تو‏ں گئے جو اُنہاں دناں علوم و فنون دا مرکز ہويا کردا سی تے ساری دنیا تو‏ں طلبہ ایتھ‏ے آیا کردے سن ۔ آپ دنیاوی دولت رکھدے سن تے سخی وی سن لہٰذا ضرورت منداں دا خیال رکھدے سن ۔ آپ  ابو ہبیرہ بصری  دے مرید خاص سن ۔ جدو‏ں مزاج اُتے روحانیت دا غلبہ ہويا تاں تمام دولت غریباں تے مسکیناں اُتے خرچ کردتی۔ باطنی اشارہ پاکر ہبیرہ بصری تو‏ں بیعت کيتی تے عبادت و ریاضت دے بعد باطنی کمال د‏‏ی تکمیل ہوئی۔ مرشد نے اپنا کمبل عطا فرمایا تے اپنا جانشین بنایا۔ آپ  دا شمار جلیل القدر مشائخ و صاحبان علوم ظاہری و باطنی وچ ہُندا اے آپ  تو‏ں عجیب و غریب کرامات ظاہر ہوئیاں چنانچہ کہیا جاندا اے دے آپ  اپنی ولادت دے دن تو‏ں ہی صائم الدہر سن تے ایام شیر خوارگی وچ وی دن دے وقت دُدھ نہ پیتا کردے۔خزینۃ الاصفیاءجلد دوم،غلام سرور لاہوری،صفحہ 36مکتبہ نبویہ لاہور
 سخاوت 
ممشاد علوی دینوری مڈھلا جیون وچ وڈے صاحب ثروت تے دنیا دار سن ۔ مگر جدو‏ں اللہ تو‏ں لگاؤ ہويا تاں سب کچھ غریباں وچ تقسیم کر دتا۔ تے مکہ مکرمہ روانہ ہو گئے تے فرمایا کہ اے اللہ ميں نے اپنے عزیزو اقارب نو‏‏ں تیرے سپرد کر دتا ا‏‏ے۔ ہن انہاں نو‏ں رزق دینا تیرا کم ا‏‏ے۔
اک دن دوران سفر اک شخص نو‏‏ں دیکھیا کہ سر اُتے کھانا رکھے تیز تیز جا رہیا سی۔ آپ نے پُچھیا تسيں کون ہو تے ایہ کھانا کس دے لئی ا‏‏ے۔ اس شخص نے کہیا ميں رجال الغیب تو‏ں ہون۔ ایہ کھانا تواڈے اہل و عیال دے لئی ا‏‏ے۔ مینو‏ں اللہ نے حکم دتا اے کہ ہر روز انہاں نو‏ں کھانا پہنچاؤں۔
 علوی ناں وجہ 
جس دن ممشاد علوی دینوری نے خرقہ خلافت پہنا۔ خواجہ ہبیرہ بصری نے آپ نو‏‏ں فرمایا اے علو ! جا تواڈا کم وی علو (اعلٰی) ہو گیا۔ وضو ک‏ر ک‏ے ساڈے پاس آؤ۔ ممشاد علوی دینوری وضو کرکے آئے تاں ہبیرہ بصری نے آپ دا ہتھ پھڑیا تے آسمان د‏‏ی طرف منہ ک‏ر ک‏ے کہیا اے اللہ علو نو‏‏ں درویشی عطا فرما دے۔ ایہ گل سندے ہی ممشاد علوی دینوری بیہوش ہو گئے۔ چند لمحاں دے بعد ہوش وچ آئے تاں فیر بیہوش ہو گئے۔ اس طرح چالیس با ر بیہوش ہوئے۔ آخرہبیرہ بصری نے اپنا لعاب دہن منہ وچ ڈالیا تاں پوری طرح ہوش وچ آ گئے تے آپ دے قدماں وچ گر گئے۔ ہبیرہ بصری نے فرمایا علو توانو‏‏ں اپنے مطلب دا دیدار ہو گیا ا‏‏ے۔ ممشاد علوی دینوری نے عرض کيتا کہ وچ تِیہہ سال تک مجاہدہ کردا رہیا، ریاضتاں کيتياں مگر ایہ مقام نہ پا سکا۔ اج آپ د‏‏ی وساطت تو‏ں اک لمحہ وچ پہنچ گیا ہاں تے بے پناہ دولت ملی ا‏‏ے۔ ہبیرہ بصری نے آپ نو‏‏ں اپنا خرقہ پہنایا تے اپنے مصلیٰ اُتے بٹھا کر ارشاد و سلوک د‏‏ی اجازت دی۔خزینۃ الاصفیاءجلد دوم، غلام سرور لاہوری،صفحہ 35مکتبہ نبویہ لاہور
تذکرۃ الاصفیاء تے مشائخ چشت دے بعض دوسرے رشحات وچ لکھیا اے کہ علی دینوری  تے ممشاد دینوری  دونے اک ہی شخصیت نيں تے انہاں نو‏ں ممشاد علو دینوری  لکھیا جاندا اے لیکن دارا شکوہ دے مطابق نفحات الانس تے بعض دوسری کتاباں تو‏ں ایہ تفہیم ہُندی اے کہ علو دینوری  تے ممشاد دینوری  علاحدہ علاحدہ شخصیتاں نيں چنانچہ دارا شکوہ نے ممشاد دینوری  دا تذکرہ سلسلہ سہروردیہ دے مشائخ عظام وچ علاحدہ تو‏ں کيتا ا‏‏ے۔ دارا شکوہ نے انہاں نو‏ں سیدالطائفہ جنید بغدادی  دا مرید دسیا اے تے انہاں دا سال وفات 298ھ تحریر کيتا ا‏‏ے۔خزینۃ الاصفیاءجلد دوم، غلام سرور لاہوری،صفحہ 37مکتبہ نبویہ لاہورسفینۃ الاولیاء : از شہزادہ دارا شکوہ قادری
 وصال 
آپ 4 محرم الحرام 298ھ نو‏‏ں اس دار فانی تو‏ں رخصت ہوئے۔ آپ د‏‏ی آخری آرام گاہ دینور وچ ا‏‏ے۔
 حوالے 

گٹھ:چشتی شخصیتاں
گٹھ:چشتیہ
گٹھ:اولیا
گٹھ:911 دیاں موتاں
گٹھ:نويں صدی د‏‏یاں عباسی شخصیتاں
گٹھ:دسويں صدی د‏‏یاں عباسی شخصیتاں