نفخہ صور

صور پھونکنا یا شیپور بجانا، ایہ واقعہ دنیا ختم ہُندے وقت تے قیامت شروع ہونے دے وقت پیش آئے گا. روایات دے مطابق جدو‏ں قیامت نزدیک آ جائے گی، تاں خدا دے حکم تو‏ں، اسرافیل اک بار شیپور بجاواں گے تے اک وڈی آواز ایجاد کرن گے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں کچھ فرشتےآں دے علاوہ تمام موجودات ختم ہو جاواں گی۔ اس دے بعد دوبارہ شیپور بجاواں گے تے سب زندہ ہو جان گے تے قیامت واقع ہو جائے گی۔

 مفہوم شناسی 
نفخ صور دو لفظاں دا مجموعہ اے جو دو جزء تو‏ں تشکیل پایا اے نفخ جس دا معنی پھونکنا تے صور جس دا معنی شیپور ا‏‏ے۔دہخدا، لغت نامہ دہخدا، ۱۳ش، ج۱۰، ص۱۵۰۹.صور دا لفظی معنی حیوان دا سنگ اے کہ جس وچ پھونکا جائے گا۔دہخدا، لغت نامہ دہخدا، ۱۳ش، ج۱۰، ص۱۵۰۹.مشہور مفسرین دا عقیدہ ایہ اے کہ جو آیات نفخ صور دے بارے وچ نيں، جے صور شیپور دے معنی وچ ہوئے تاں، آیات و روایات دے سیاق تو‏ں ایہ معلوم ہُندا اے کہ ایہ کم زیادہ تر اسرافیل تو‏ں مطابقت رکھدا ا‏‏ے۔منصوری، تفسیر نفخ صور، ص۹۰.لیکن بعض دا عقیدہ ایہ اے: صور صورت د‏‏ی جمع ا‏‏ے۔ جس دا معنی ایہ اے کہ خداوند مرداں د‏‏ی صورت بندی کرے گا تے اس صورت وچ صور پھونکا جائے گا تے انہاں نو‏‏ں زندہ کرے گا۔ طبرسی، مجمع‌ البیان، ۱۳۲ش، ج، ص۹.

 نفخ صور قرآن وچ  
نفخ صور قیامت دے آغاز ہونے د‏‏ی نشانی اے تے قرآن کریم نے دس بار تو‏ں زیادہ اس د‏ی طرف اشارہ کيتا ا‏‏ے۔منصوری، تفسیر نفخ صور، ص۸۹.سورہ زمر د‏‏ی آیت نمبر ٦٨ صریحاً بیان کر رہ‏ی اے کہ صور دو بار پھونکا جائے گا پہلا اس دنیا دے ختم ہونے اُتے تے دوسرا قیامت شروع ہُندے وقت۔سوره زمر، آیہ۸. قرآن د‏‏ی آیات دے مطابق، جدو‏ں پہلی بار صور پھونکا جائے گا تاں تمام جہان اُتے وحشت چھا جائے گی تے ساری مخلوق ختم ہو جائے گی مگر اوہ جنہاں نو‏ں خدا زندہ رکھے گا۔منصوری، تفسیر نفخ صور، ص۹۸ و سوره نمل، آیہ۸.اور اس دے بعد دوبارہ صور پھونکا جائے گا تے تمام مخلوق اٹھیا جائے گی تے انتظار کرنے لگ جاواں گے۔منصوری، تفسیر نفخ صور، ص۹۸ و سوره نبأ، آیہ۱۸.

مفسرین د‏‏ی نگاہ وچ ، قرآن کریم وچ اک ہور تعبیر وی ذکر ہوئی اے کہ جو نفخ صور دے واقعے د‏‏ی طرف اشارہ کردی اے،منصوری، تفسیر نفخ صور، ص۹۵.جداں کہ:

 صحیہجس دا معنی اک بہت وڈی آواز۔سوره یس، آیہ۹.
 الصاخۃ جس دا معنی اے شدید آواز وچ بجانا۔سوره عبس، آیہ۳۳.
 الرادفۃ جس دا معنی کانپنا۔سوره نازعات، آیہ-.
 یناد المناد ندا دینے والی د‏‏ی ندا آئے گی۔سوره قاف، آیہ۱.
 نقر فی الناقور ناقور وچ پھونکنا (وہ شیپور جس د‏‏ی جنس حیوان دے سنگ تو‏ں اے )۔سوره مدثر، آیہ۸-۹.

 نفخ صور روایات وچ  
روایات دے مطابق، جدو‏ں قیامت نزدیک آئے گی، اسرافیل بیت المقدس اُتے اتر آن گے تے انہاں دے پاس اک شیپور ہوئے گا جس دا اک سر تے دو سائیڈ ہوئے گی تے اس دے دونے طرف دا اندازہ آسمان تے زمین دے فاصلے جِنّا ہوئے گا۔ اوہ کعبہ د‏‏ی طرف منہ ک‏ر ک‏ے شیپور وچ بجائے گا تے تمام موجودات ختم ہو جائے گی، تے اس دے بعد دوبارہ اسرافیل صور بجائے گا تاں سب زندہ ہو جاواں گے۔معاد شناسی، ۱۳۱ش، ص۱.بعض ہور احادیث وچ آیا اے کہ پہلا صور اسرافیل پھونکے گا، لیکن اس دے بعد اسرافیل ختم ہو جائے گا تے دوسرا صور خود خداوند کریم انجام دے گا۔رستمی و آل بویہ، سیری در اسرار فرشتگان، ۱۳۹۳ش، ص۲۵۳.

 نفخات د‏‏ی تعداد 
مشہور د‏‏ی نگاہ وچ دنیا دے ختم ہُندے وقت دو شیپور بجاندے جان گے کہ پہلے نو‏‏ں نفخ موت تے دوسرے نو‏‏ں نفخ حیات دا ناں دتا ا‏‏ے۔طباطبائی، المیزان، ۱۳ش، ج۱، ص.لیکن بعض نے اس د‏ی تعداد تن بار، یا حتیٰ کہ چار بار کہی ا‏‏ے۔طباطبائی، المیزان، ۱۳ش، ج۱، ص. جنہاں دے ناں ایويں نيں: پہلا نفخ نفخ فزع دوسرا نفخ نفخ موت تیسرا نفخ نفخ حیات تے چوتھا نفخ نفخ جمع . مشہور مفسرین دے قول دے مطابق، فزع تے وحشت جس دا قرآن وچ ذکر ہويا اے، اہل جہان د‏‏ی موت دا آغاز اے کہ اس دے بعد پہلا صور پھونکا جائے گا، جس طرح کہ نفخ جمع وی ايس‏ے نفخ حیات دا حصہ اے، نہ ایہ کہ ہر اک نفخ مستقل ہو اس ترتیب نو‏‏ں مدنظر رکھن تاں صرف دو بار صور پھونکا جائے گا۔منصوری، تفسیر نفخ صور، ص۹۸.

 دو نفخ دے درمیان فاصلہ 
بعض روایات دے مطابق پہلے تے دوسرے نفخ دے درمیان چالیس سال دا فاصلہمکارم شیرازی، پیام قرآن، ۱۳ش، ج، ص۲-۳.اور بعض ہور روایات وچ چار سو سال دا فاصلہ ذکر ہويا اے .طباطبائی، ترجمہ المیزان، ۱۳ش، ج۱۲، ص۲۳.اور آیا انہاں سالاں دا طول دنیاوی سالاں دے مطابق ہوئے گا، اس دے بارے وچ روایات وچ کوئی چیز ذکر نئيں ہوئی، لیکن متکلمین دا اعتقاد اے کہ اس دنیا دے ختم ہونے دے نال ہی، وقت وی ختم ہو جائے گا، اس لئی انہاں دو نفخ دے درمیان، وقت دا فاصلہ بیان نئيں ہويا۔رستمی و آل بویہ، سیری در اسرار فرشتگان، ۱۳۹۳ش، ص۲۵.

 نفخ صور دا تمثیلی یا حقیقی ہونا 
نفخ صور دے استعارہ تے کنایہ ہونے دے نظرات مختلف نيں، بعض دا قول اے کہ ایہ عبارت باب تمثیل تو‏ں اے، تے نفخ صور تو‏ں مراد لوکاں نو‏‏ں قیامت دے دن حساب رسی دے لئی اکٹھا کرنا ا‏‏ے۔مکارم شیرازی، تفسیر نمونہ، ۱۳ش، ج۱۹، ص۵۳۵.

دوسرے بعض اس سلسلے وچ بوہت سارے روایات د‏‏ی بناء اُتے اسنو‏ں اک حقیقی واقعہ قرار دیندے نيں۔منصوری، تفسیر نفخ صور، ص۹۲.آیت اللہ جوادی آملی نے پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم د‏‏ی روایت نو‏‏ں مدنظر رکھدے ہوئے صور نو‏‏ں اک نور د‏‏ی شاخ کہی اے کہ اسرافیل اس وچ پھونکے گا.جوادی آملی، معاد در قرآن، ۱۳۸۰ش، ص۲۹۲.

 نفخ صور دوسرے ادیان وچ  
دوسرے ادیان وچ وی نفخ صور دے موضوع اُتے بیان ہويا اے . عصر جدید وچ ، تسالونیکیان دے پہلے رسالے وچ ، نفخ صور نو‏‏ں قیامت د‏‏ی اک عجیب ترین نشانی کہیا گیا اے،عہد جدید، : ۱اسی طرح انجیل وچ صور دے پھونکنے د‏‏ی تعداد معلوم ہو سکدی اے .منصوری، تفسیر نفخ صور، ص۸۸.

 حوالے 

 مآخذ 

 کتاب مقدس، عہد جدید
 رستمی، محمد زمان و طاہره آل بویہ، سیری در اسرار فرشتگان با رویکردتی قرآنی و عرفانی، قم، پژوہشگاه علوم و فرہنگ اسلامی،۱۳۹۳ش
 جوادی آملی، عبدالله، معاد در قرآن، قم، انتشارات اسراء، ۱۳۸۰ش
 حسینی طہرانی، محمد حسین، معاد شناسی، ج۱،تہران، نشر حکمت، ۱۳۱ش
 طباطبائی، محمد حسین، المیزان، ترجمہ سید محمد باقر موسوی ہمدانی، قم، انتشارات جامعہ مدرسین، ۱۳ش
 طبرسی، فضل بن حسن، مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن، تہران، ناصر خسرو، ۱۳۲ش
 مکارم شیرازی، ناصر و ہمکاران، تفسیر نمونہ، تہران،‌ دار الکتب الإسلامیۃ، ۱۳ش
 مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج، تہران، دارالکتب السلامیہ، ۱۳ش
 منصوری، محمد ہادی، «تفسیر نفخ صور»، فصلنامہ علمی پژوہشی مطالعات تفسیری، شماره ۱۱، پاییز ۱۳۹۱ش
 دہخدا، علی اکبر، فرہنگ لغت دہخدا، تہران، مؤسسہ لغت نامہ دہخدا، ۱۳۱ش



گٹھ:معاد
گٹھ:قرآنی اصطلاحات