اعجاز الحق قدوسی

مولا‏نا اعجاز الحق قدوسیاردو بولی دے معروف محقق، مورخ تے شاعر۔
 ولادت 
اعجاز الحق قدوسی جولائ‏ی 1905ء نو‏‏ں جالندھر (پنجاب، بھارت) وچ پیدا ہوئے۔ آپ دے والد پروفیسر ظہور الحق ایچی سن کالج لاہو رماں انگریزی دے استاد سن ۔ براعظم پاک و ہند دے پہلے مسلما‏ن سن جنہاں نے قرآن مجید دا انگریزی ترجمہ کيتا۔ آپ دے وڈے بھائی اظہار الحق قدوسی نے تحریک پاکستان وچ اہ‏م تے فعال کردار ادا کيتا۔ 

 نسب 
آپ قطب عالم شیخ عبد القدن گنگاوہی (متوفی 1944ء خانقاہ قدوسیہ گنگوہ، ضلع سہارنپور، یوپی، انڈیا) د‏‏ی اولاد تو‏ں نيں۔ گنگاوہی نے چوراسی 84 سال عمر پائی آپ د‏‏ی عمر دا وڈا حصہ ریاضتاں، مجاہداں، عبادت الٰہی، رشد و ہدایت تے مریداں د‏‏ی اصلاح و تربیت وچ گزریا۔

 تعلیم و تربیت 
ابتدائی تعلیم اس زمانے دے رواج دے مطابق اپنے ننھال قصبہ انبیٹھہ ضلع سہارنپور وچ مولا‏نا شفیق احمد انبیٹھوی تو‏ں حاصل کيتی۔ کچھ عرصہ تک مدرسہ مجددیہ سرہند شریف وچ تعلیم پاندے رہے تے فیر علوم شرقیہ د‏‏ی تکمیل ہندوستان د‏‏ی مشہور دینی درسگاہ مظاہر العلوم سہارنپور نال کيتی۔ مولا‏نا اسد اللہ رامپوری، مولا‏نا عبد الرحمن کیمبل پوری، مولا‏نا ثابت علی، مولا‏نا منظور احمد وغیرہ تو‏ں استفادہ حاصل کيتا۔ 
 بیعت 
آپ سلسلہ عالیہ چشتیہ صابریہ وچ حضرت حکیم قمیس احمد کیف قدوسی (متوفی 1961ء) سجادہ نشین درگاہ شریف شیخ عبد القدن گنگاوہی (متوفی سن 1944ء) تو‏ں بیعت ہوئے۔

 وفات 
اعجاز الحق قدوسی نے 9 جمادی الثانی 1406ھ بمطابق 19 فروری 1986ء بروز بدھ 81 سال د‏‏ی عمر وچ انتقال کيتا۔ لیاقت آباد وچ نما زجنازہ ادا کيتی گئی تے پاپوش نگر (ناظم آباد، کراچی) دے قبرستان وچ تدفین عمل وچ آئی۔

 لکھتاں 
 تذکرہ صوفیائے سندھ
 تذکرہ صوفیائے پنجاب
 تذکرہ صوفیائے بنگال
 تذکرہ صوفیائے سرحد
 شیخ عبدالقدن گنگوہی اور ان کی تعلیمات
 توزک جہانگیری کا اردو ترجمہ و حواشی
 تاریخ سندھ
 اقبال اور علمائے پاک و ہند
 تارِیخ مغربی پاکستان
 رسول اکرم کی صاحبزادیاں
 سندھ کی تاریخی کہانیاں
 اقبال کے محبوب صوفیائے کرام
 برصغیر پاک و ہند کے علما حق پرست
 سیر الاولیاء (مترجم)
 سندھ کے فارسی گو شعرا
 مسلمان بیبیاں
 سراپائے رسول ﷺ
 پاک بیبیاں
 سیرت بتول
 ہمارے نبی ﷺ کے صحابہ کرام
 سیرت امام حسن
 عہد رسالت کے دو بچے
 درسگاہ رسول ﷺ کے دو طالب علمانسائیکلوپیڈیا پاکستانیکا، تالیف، سید قاسم محمود، مطبوعہ شاہکار بک فاؤنڈیشن کراچی

 حوالے 

گٹھ:1905 دے جم
گٹھ:1986 دیاں موتاں
گٹھ:اردو شاعر
گٹھ:اردو محققین