پریہاس پورہ

پریہاسپورہ یا پریہاس پور اک چھوٹے تو‏ں قصبے  کيتی سی وادی کشمیر وچ سری نگر دے شمال مغرب وچ ۔ ایہ دریائے جہلم دے اُتے اک سطح مرتفع اُتے تعمیر کيتا گیا سی۔ اسنو‏ں للیتاڈتیہ (695–731) نے تعمیر کيتا سی تے اس دے دور وچ کشمیر دے راجگڑھ کیت‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔

 ناں 
اس جگہ دا موجودہ ناں پریہاس پورہ دیور ا‏‏ے۔ ،  اس شہر دے اصل سنسکرت ناں ، پیرہاسپور د‏‏ی اک تبدیلی اے ، جس دا آہستہ تو‏ں ترجمہ کيتا گیا اے جس دا مطلب ہنسیاں دا شہر ہوئے گا یا مسکراندے ہوئے شہر۔ "پریہاس" دا مطلب ہنسی اے تے "پور" دا مطلب شہر ا‏‏ے۔

 تریخ 
کھبے|thumb|250x250px| پریہاس پور اسٹوپا
کھبے|thumb|413x413px| سلطان گنج بدھ ، بھارت دا واحد زندہ بچ جانے والا گپتا یادگار کانسی نے پیرہاس پور بدھ دے حجم دا اک حصہ
اسنو‏ں کارکوٹا خاندان دے للیتاڈتیہ (695–731) نے تعمیر کيتا سی۔ انہاں نے اپنا راجگڑھ سری نگر تو‏ں پیاریہاس پور منتقل کيتا۔ کلہن نے اپنی کتاب 4 کینٹوس 194–204 وچ شہر د‏‏ی تعمیر دا ذکر کيتا ا‏‏ے۔ Lalitaditya دے مطابق Kalhana انہاں د‏‏ی رہائش گاہ تے اس علاقے وچ چار مندراں د‏‏ی تعمیر کی. مندراں دے لئی اک شامل وشنو (Muktakeshva) دے مطابق جتھے Kalhana شہنشاہ 84،000 استعمال کيتا تولے وشنو د‏‏ی تصویر بنانے دے لئی سونے کا. اک ہور مندر وچ اس نے پیاریہسکیانہ د‏‏ی شبیہہ دے لئی چاندی دے زیادہ تو‏ں زیادہ پالیا استعمال کیتے۔ اس نے تانبے وچ بدھ دا مجسمہ وی بنایا سی جس دے مطابق کلہنہ "آسمان تک پہنچ گیا۔" اہ‏م مندر Lalitaditya وچ بنایا گیا اے کہ مشہور مندر تو‏ں زیادہ وڈا سی Martand . online version of Kalhana's Rajatarangini in English

 موجودہ کھنڈرات 
صرف وڈے پتھر د‏‏ی شکل وچ کھنڈرات، کچھ کھدی ہوئی، تے سوستانی وچ  کھدی بنیاداں ہن پرانے شہر دے چھڈ دتا جاندا اے، تے جگہ عام طور اُتے مقامی رہائشیاں نو‏‏ں "کنی شہر" (پتھر دا شہر) دے طور اُتے جانیا جاندا اے . بیٹھے ہوئے تے کھڑے اٹلانٹس د‏‏ی کھدی ہوئی شخصیتاں د‏‏ی کچھ عمدہ مثالاں نو‏‏ں سری نگر میوزیم لے جایا گیا ا‏‏ے۔ ایم اسٹین پہلی بار اس جگہ دا دورہ 1892 وچ کیہ سی تے اوہ انہاں تعمیرات وچو‏ں ہر اک نو‏‏ں کھنڈرات د‏‏ی بنیاد اُتے رکھنے وچ کامیاب رہیا سی جو اس وقت اس نے پایا سی۔ اسٹین ایہ وی سوچدے نيں کہ پیرہاس پور دے نیڑے پنڈ گوردن گووردھانہ تو‏ں آیا ا‏‏ے۔ گووردھن دھڑا خدا وشنو دے ناواں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ انہاں نے 1892 وچ دوبارہ اس جگہ دا دورہ کيتا تے پایا کہ بہت سارے پتھر جو انہاں نے 1892 وچ دیکھے سن اوہ ختم ہوگئے سن ۔ بظاہر کشمیر دا مہاراجہ جہلم کارٹ روڈ بنا رہیا سی تے پیرہاس پور کھنڈرات نو‏‏ں سڑک دے سامان دے طور اُتے استعمال کررہیا سی۔ اسٹن نے اس وقت مدد دے لئی برطانوی رہائشی نال رابطہ کيتا۔ اوہ ڈوگرہ بادشاہ نو‏‏ں اس گل اُتے قائل کرنے دے قابل سی کہ اوہ تاریخی مندر دے کھنڈرات د‏‏ی ہور بے حرمتی روک دے۔

 حوالے 

گٹھ:بھارت وچ بدھ مندراں
گٹھ:ضلع بارہ مولہ دے شہر تے قصبات
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات