صدیق اکبر

صدیق، یعنی بہت سچ بونے والا، جس دے منہ تو‏ں صرف سچائی ہی نکلے تے جھوٹھ کدی سرزد نہ ہوئے۔ قرآن وچ بعض انبیاء نو‏‏ں اس لقب تو‏ں یاد کيتا گیا ا‏‏ے۔
صدیق اکبر دا لقب امام علی ابن ابی طالب علیہ السلام دے لئی مخصوص ا‏‏ے۔ رسول خدا صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے آپ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نو‏‏ں صدیق اکبر تے فاروق دا لقب دتا ا‏‏ے۔ صدیقہ تے صدیقہ کبریٰ سیدۃ النساء العالمین فاطمۃ الزہرا سلام اللہ علیہا دا لقب ا‏‏ے۔
 لغت تے قرآن وچ 

صدیق دا جمع صدیقون تے صدیقین ا‏‏ے۔ صدیق مبالغہ دا صیفہ ا‏‏ے۔ جس شخص دے نال سچائی لازم و ملزوم د‏‏ی طرح ہو یا جس د‏‏ی رفتار اس دے کردار د‏‏ی تصدیق کرے اسنو‏ں صدیق کہیا جاندا ا‏‏ے۔ یا اک قول دے مطابق صدیق اس شخص نو‏‏ں کہیا جاندا اے جس تو‏ں کدی جھوٹھ سرزد ہی نہ ہوئے۔ لسان العرب، ج۱۰، ص۱۹۳-۱۹
صدیق قرآن وچ مفرد د‏‏ی صورت وچ چار بار تے جمع د‏‏ی صورت وچ دو بار استعمال ہويا ا‏‏ے۔ المعجم المفہرس، ص۰نساء، آیہ۹ قرآن وچ حضرت ابراہیم سورہ مریم، آیہ ۱: وَ اذْکُرْ فِی الْکِتابِ إِبْراہیمَ إِنَّہُ کانَ صِدِّیقاً نَبِیا تے حضرت ادریس مریم، آیہ۵: وَ اذْکُرْ فِی الْکِتابِ إِدْریسَ إِنَّہُ کانَ صِدِّیقاً نَبِیا۔ نو‏‏ں صدیق تے حضرت مریم نو‏‏ں صدیقہمائدہ، آیہ ۵: مَا الْمَسیحُ ابْنُ مَرْیمَ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِہِ الرُّسُلُ وَ أُمُّہُ صِدِّیقَۃٌ دے لقب تو‏ں یاد کيتا گیا ا‏‏ے۔ روایات وچ امام علی ابن ابی طالب علیہ السلام نو‏‏ں صدیق کاشانی، ص۳۲؛ صدوق، الامالی، ص۲؛ صدوق، مسندالرضا، ج۲، ص9 تے حضرت فاطمہ زہراء(س) نو‏‏ں صدیقہ یا صدیقہ کبریٰ دے لقب تو‏ں یاد کيتا گیا ا‏‏ے۔ ابن شہرآشوب، ج۳، ص۱۳۳؛ امالی، شیخ صدوق، ص۸
 صدیقین دا مقام 
راغب دے بقول فضیلت وچ پیغمبراں دے بعد صدیقین دا مقام ا‏‏ے۔ لمفردات، ص۲۲؛ ریاض السالکین، ج۵، ص۳۳۳
اہل تشیع حدیثی کتاباں وچ موجود بعض احادیث دے مطابق صدیقہ نو‏‏ں صدیق دے علاوہ کوئی غسل نئيں دے سکدا۔ ايس‏ے بنا اُتے امام علی ابن ابی طالب علیہ السلام نے حضرت فاطمہ(س) نو‏‏ں تے حضرت عیسیٰ نے حضرت مریم نو‏‏ں غسل دتا۔ افی، ج۳، ص۱۵۹؛ شیخ طوسی، رہتل، ج۱، ص۰؛ وسائل الشیعہ، ج۲، ص۵۳۰

 صدیق اکبر 
شیعہ تے اہل سنت تو‏ں مروی احادیث وچ امام علی ابن ابی طالب علیہ السلام نو‏‏ں صدیق اکبر دے عنوان تو‏ں یاد کيتا گیا اے تے ایہ لقب آپ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نو‏‏ں رسول خدا صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے دتا ا‏‏ے۔ کاشانی، ص۳۲؛ صدوق، الامالی، ص۲؛ صدوق، مسندالرضا، ج۲، ص۹، کنزالعمال، ج۱۱، ص۱؛ کشف الغمہ، ج۲، ص۱۲؛ المناقب، ابن شہر آشوب، ج۲، ص۲۸؛ ابن کثیر، ج۱، ص۳۱؛ ابن ابی شیبہ، ج، ص۹۸؛ ابن ابی الحدید، ج۱۳، ص۲۰۰؛ طبرانی، ج، ص۲۹ اک روایت وچ رسول اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے علی ابن ابی طالبؑ، مومن آل فرعون تے حبیب نجار نو‏‏ں صدیقین دا ناں دتا تے امام علی ابن ابی طالب علیہ السلام نو‏‏ں انہاں سب تو‏ں بہتر قرار دتا۔ بن مغازلی، ص۲۰۰؛ کنزالعمال، ج۱۱، ص۰۱

اہل سنت دے منابع دے مطابق حدیث معراج وچ ایہ لقب ابوبکر نو‏‏ں وی دتا گیا ا‏‏ے۔ابن قتیبہ، ص۱؛ ابن اثیر، اسدالغابہ، ج۳، ص۲۰؛ ابن سعد، ج۳، ص۱۰بعض نے کہیا اے کہ اوہ جاہلیت دے زمانے وچ اس لقب تو‏ں مشہور سن ۔دروزہ، ص۲ البتہ اہل سنت دے بعض علماء اس حدیث نو‏‏ں مردود قرار دیندے نيں۔ متقی ہندی، کنزالعمال، ج۱۳، ص۲۳؛ ذہبی، میزان الاعتدال، ج۱، ص۵۰؛ ابن حبان، المجروحین، ج۲، ص۱۱ ابن جوزی نے اس حدیث نو‏‏ں اپنی کتاب الموضوعات وچ ذکر کيتا ا‏‏ے۔ ابن جوزی، ج۱، ص۳۲

شیعہ علماء نہ صرف اس گل نو‏‏ں مسترد کردے نيں بلکہ اہل سنت دے منابعبلاذری، انساب، ج۲، ص۱؛ ابن قتیبہ، ص۱۹؛ طبری، تریخ، ج۲، ص۳۱۰؛ ابن ماجہ، ج۱، ص؛ نسائی، ص۲۱-۲۲؛ جوینی، ج۱، ص۱۰، ۲۸؛ ابن ابی الحدید، ج۱۳، ص۲۲۸؛ ابن کثیر، ج۳، ص۲؛ سیوطی، الجامع، ج۲، ص۵۰ تو‏ں استناد کردے ہوئے اس گل دے معتقد نيں کہ صدیق تے فاروق دونے امام علی ابن ابی طالب علیہ السلام دے القابات وچو‏ں نيں۔ خود امام علی ابن ابی طالب علیہ السلام نے وی اپنی خلافت دے دوران بصرہ دے منبر اُتے اس لقب نو‏‏ں اپنے لئے استعمال کيتا ا‏‏ے۔ عاملی، ج۲، ص۲۳-۲۰؛ امینی، ج۲، ص۳۱۲-۳۱
 متعلقہ صفحات 
 فاروق

 حوالے 



گٹھ:امام علی دے القاب تے کنیتاں
گٹھ:امام علی