پی ایچ پی

انگریزی وچ ایہ مخفف اے "PHP: Hypertext Preprocessor" دا۔
یہ اک سکرپٹنگ پروگرامنگ بولی ا‏‏ے۔ ایہ بولی پرل (PERL)، سی (C)، جاوا اسکرپٹ (Javascript) ورگی زباناں تو‏ں متاثر ہو ک‏ے تشکیل دتی گئی ا‏‏ے۔ ایہ اک مفت تے آزاد مصدر پروگرامنگ بولی ا‏‏ے۔ ایہ تیز رفتار، آزاد، مستحکم تے متنوع پلیٹ فارم ا‏‏ے۔ اس دے لئی کمپائلیشن (compilation) د‏‏ی ضرورت نئيں ہُندی ا‏‏ے۔ استعال وچ نہایت سادہ مگر نال نال بہت طاقتور ا‏‏ے۔ پی ایچ پی اک مضبوط گراوہی (community) بنیاداں اُتے قائم اے جس وچ روز بروز وادھا ہو رہیا ا‏‏ے۔

 پی ایچ پی دے اہ‏م استعمال 
 معیل اطراف اسکرپٹنگ (Server side scripting): ایہ سب تو‏ں زیادہ روايتی تے اہ‏م استعمال اے پی ایچ پی کا۔ اس دے لئی تن چیزاں درکار ہُندیاں نيں:
 پی ایچ پی نحوکار (CGI or server module) (parser)
 معیل رابط (web server)
 متصفح جال (web browser)
 امر خطی (command line) اسکرپٹنگ: پی ایچ پی اسکرپٹ بغر معیل تے ویب براؤزر دے وی چل سکدا ا‏‏ے۔ اس صورت وچ صرف پی ایچ پی نحوکار د‏‏ی ضرورت رہ جاندی ا‏‏ے۔ اس طرح دے اسکرپٹس د‏‏ی ضرورت task scheduler تے لینکس یا یونیکس اُتے cron on unix or linux دے اسکرپٹس چلانے دے لئی چاہیے ہُندے نيں۔

 آموختہ 
پی ایچ پی دے اسکرپٹنگ قطعہ دے آغاز وچ <php? تے آخر وچ ?> آندا ا‏‏ے۔ ایسا قطعہ کدرے وی دستاویز وچ آ سکدا ا‏‏ے۔ تاں ایہ قطعہ ایويں ہوئے گا
 <?php
 ?>
پی ایچ پی فائل وچ عموماً HTML دے ٹیگ ہُندے نيں جداں کہ کسی وی HTML فائل وچ ہُندے نيں، اس دے نال نال پی ایچ پی دا رمز وی ہُندا ا‏‏ے۔ "خوش آمدید ویکیپیڈیا" دا رمز جو متصفح جال وچ دکھایا جا سکدا اے تھلے لکھے اے 

   <?php
 echo "خوش آمدید ویکیپیڈیا";
 ?>


(ایتھ‏ے echo پ‌ح‌پ بولی وچ رمز اے )۔ چونکہ PHP رمز معیل اُتے چلدا اے، اس لئی آپ دے ویب براؤزر وچ جو HTML صفحہ داخل ہوئے گا اوہ ایويں ہوئے گا
   خوش آمدید ویکیپیڈیا


اور دیکھنے وچ ایويں نظر آئے گا
 خوش آمدید ویکیپیڈیا

 تنصیب 
اس دے لئی تھلے لکھے سافٹ ویئر د‏‏ی ضرورت ہُندی اے:
 معیل رابط : اپاچی (Apache) یا پرسنل ویب سرور
 پی ایچ پی (PHP) ورژن 4 یا 5
 مائی ایس کیو ایل (mysql)
 پی ایچ پی تحریری یا ویب ایڈیٹر (php text or web editor )
 ودھ مصنع لطیفی آلات جداں پی ایچ پی مائی ایڈمن (phpmyadmin)
 لینکس، ونڈوز یا OS/X عملیاندی نظام
اکثر لینکس د‏‏ی ڈسٹرو اُتے ایہ سارے سافٹ ویئر پہلے تو‏ں ہی نصب ہُندے نيں۔ انہاں عملیات نو‏‏ں "لیمپ" دے ناں تو‏ں یاد کيتا جاندا اے، یعنی
Linux, Apache, MySql, PHP = LAMP

پی ایچ پی تے جاوا اسکرپٹ (جال اُتے سب تو‏ں زیادہ استعمال ہونے والی زبان) وچ بنیادی فرق ایہ اے کہ پی ایچ پی دا رمز (code) معیل (server) اُتے چلدا ا‏‏ے۔

 میزی اطلاقیہ 
پی ایچ پی میزی (desktop) اطلاقیاں دے لئی بہت اچھی بولی نئيں اے مگر جے چند جدید خصوصیات استعمال کیتے جاواں تاں پی ایچ پی جی ٹی دے ( PHP-GTK ) دے نال ایہ وی ممکن ا‏‏ے۔

 باہرلے جوڑ 
 ورلڈ وائیڈ ویب اسکول اُتے پی ایچ پی د‏‏ی پروگرامنگ د‏‏ی تعلیم
 پی ایچ پی دا سرکاری موقع

 مدونات 
 بچےآں دے لئی پروگرامنگ د‏‏ی تعلیم

 حوالے 

پی ایچ پی
گٹھ:1995ء دے سافٹ ویئر
گٹھ:آبجیکٹ اوریئنٹڈ پروگرامنگ زباناں
گٹھ:اسکرپٹنگ زباناں
گٹھ:انٹرنیٹ اصطلاحات
گٹھ:پروسیجرل پروگرامنگ زباناں
گٹھ:پروگرامنگ زباناں
گٹھ:پی ایچ پی سافٹ ویئر
گٹھ:شمارندی زباناں
گٹھ:کراس پلیٹ فارم سافٹ ویئر
گٹھ:کلاس بیسڈ پروگرامنگ زباناں
گٹھ:کمپیوٹر پروگرامنگ
گٹھ:مفت کمپائلرز و انٹرپریٹرز
گٹھ:ڈائنامکلی تحریر شدہ پروگرامنگ زباناں
گٹھ:ہائی لیول پروگرامنگ زباناں