صبغہ اللہ

صِبْغَةَ اللَّه دے معنی نيں «رنگ خدا»، ایہ ترکیب قرآنی اے جو سورہ بقرہ د‏‏ی 138واں آیت وچ آیا ا‏‏ے۔ اک گروہ  اسنو‏ں «تعمید خدا»  دے معنی وچ جاندا ا‏‏ے۔خاتمی و طباطبائی، «رنگ یا تعمید؟»، ص۱-۱۹۔

تفاسیر قرآن وچ صبغہ اللہ دے مصداق دے بارے وچ مختلف نظریات بیان ہوئے نيں۔خاتمی و طباطبائی، «رنگ یا تعمید؟»، ص۱۲-۱۔ مفسرین دے بعض گروہ نے اس دے مصداق نو‏‏ں دین خدا یعنی اسلام جانا اے ايس‏ے لئے صبغہ اللہ د‏‏ی دین خدا تو‏ں مناسبت دے سلسلے تو‏ں اس گل دے معتقد نيں کہ دین اک مؤمن دے اندر ایسی حالت پیدا کر دیندا اے کہ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں مؤمن د‏‏ی رفتار و کردار متغیر ہو جاندے نيں، جس طرح تو‏ں رنگ، ظاہر جسم نو‏‏ں متغیر کر دیندا ا‏‏ے۔ابوالفتوح رازی، روض الجنان، ۱۳ش، ج۲، ص۱؛ طوسی، التبیان، دار احياء التراث العربی، ج۱، ص۸۵؛ طباطبائی، المیزان، ۱۱ھ، ج۱، ص۳۱۵۔ بعض دوسرے مفسرین نے فطرت و خلقت خدا نو‏‏ں صبغہ اللہ دا مصداق جانا اے تے صبغہ اللہ دا فطرت خدا دے نال مناسبت د‏‏ی توضیح دیندے ہوئے اس نکتہ د‏‏ی طرف اشارہ کيتا اے کہ فطرت انسانی زیور اے، ايس‏ے طرح تو‏ں جداں زیور دا جسم رنگا ہُندا ا‏‏ے۔طبری، جامع البیان، ۱۱۲ھ، ج۱، ص۵؛ طوسی، التبیان، دار احياء التراث العربی، ج۱، ص۸۵؛ بیضاوی، انوار التنزیل، ۱۱۸ھ، ج۱، ص۱۰۹۔ مفسرین دے اک گروہ نے دونے نظریاں نو‏‏ں آپس وچ جمع کر دتا ا‏‏ے۔میبدی، کشف الاسرار، ۱۳۱ش، ج۱، ص۳۸۱-۳۸۲؛ طریحی، تفسیر غریب القرآن، انتشارات زاہدی، ص۳۸۲؛ ثعالبی، جواہر الحسان، ۱۱۸، ج۱، ص۳۲-۳۲۵۔

روایات وچ وی صبغہ اللہ د‏‏ی تأویل، اس دے مصداق د‏‏ی توضیح تے معنای باطنی دے لئی کدی اسنو‏ں اسلام،کلینی، الکافی، ۱۰ھ، ج۲، ص۱۔ کدی اسنو‏ں شناخت ولایت حضرت علیؑ، عیاشی، تفسیر العیاشی، ۱۳۸۰ھ، ج۱، ص۲۔ تے کدی مؤمنین اُتے عالم ذر وچ رنگ ولایت دا چڑھنا، کلینی، الکافی، ۱۰ھ، ج۱، ص۲۲–۲۳۔ مراد لیا گیا ا‏‏ے۔طباطبائی، المیزان، ۱۱ھ، ج۱، ص۳۱۵۔

آیہ «صِبْغَةَ اللَّهِ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً» تے اس دے پہلے والی آیات (یعنی سوره بقره د‏‏ی آیات 135–138) دے شأن نزول دے سلسلے وچ کہیا گیا اے کہ ایہ آیات یہودیاں تے مسیحیاں دے اختلافات دے بارے وچ اے کہ دونے اپنے آپ نو‏‏ں حق سمجھدے نيں۔ پروردگار عالم نے انہاں آیات وچ اعلان کيتا اے کہ حقیقی مؤمن، رسولاں دے درمیان فرق دا قائل نئيں ہُندا تے خدا، وحی تے تمام انبیاء د‏‏ی حقانیت دا معتقد ہُندا اے ہور خود نو‏‏ں الہی رنگ (اسلام کہ جس وچ پروردگار دے تمام قوانین دے اگے ابتدا تو‏ں انتہا تک تسلیم محض رہندا اے ) وچ مزین کيتے رہندا اے ؛ «اور رنگ الہی تو‏ں بہتر کون سا رنگ اے ؟»۔بابایی، برگزیده تفسیر نمونه، ۱۳۸۲ش، ج۱، ص۱۲–۱۲۔

ایران وچ 1376 ش ھ وچ اک فلم «رنگ خدا» دینی شکل و صورت وچ بنائی گئی کہ جس دے ڈائریکٹر مجید مجیدی سن ۔فیلم رنگ خدا ، سایت راسخون۔

 حوالے 

 مآخذ 

 ابوالفتوح رازی، حسین بن علی، روض الجنان و روح الجنان، مشهد، بنیاد پژوهش‌های اسلامی، ۱۳ ہجری شمسی۔
 بابایی، احمدعلی، برگزیده تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۸۲ ہجری شمسی۔
 بیضاوی، عبدالله بن عمر، انوار التنزیل و اسرار التأویل، بیروت، دار احياء التراث العربی، ۱۱۸ھ۔
 ثعالبی، عبدالرحمن بن محمد، جواهر الحسان فی تفسیر القرآن، بیروت، دار احياء التراث العربی، ۱۱۸ھ۔
 خاتمی، مصعومه - طباطبائی، سیدکاظم، «رنگ یا تعمید؟ »، مجله پژوهش دینی، شماره ۱۲، زمستان ۱۳۸ہجری شمسی۔
 طباطبائی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۱ھ۔
 طبری، محمد بن جریر، جامع البیان فی تفسیر القرآن، بیروت، دار المعرفه، ۱۱۲ھ۔
 طریحی، فخرالدین، تفسیر غریب القرآن، قم، انتشارات زاهدی، [بی‌تا]۔
 طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت، دار احياء التراث العربی، [بی‌تا]۔
 عیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، تهران، المطبعۃ العلميۃ، ۱۳۸۰ھ۔
 کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۰ھ۔
 میبدی، رشیدالدین، کشف الاسرار و عُدّۃ الابرار، تهران، انتشارات امیرکبیر، ۱۳۱ہجری شمسی۔

گٹھ:قرآن