متحدہ قومیت پسندی

متحدہ قومیت پسندی (ہندوستانی: مشترکہ وطنیت یا متحدہ قومیت) اک ایسا تصور اے، جو ایہ استدلال کردا اے کہ ہندوستانی قوم مختلف ثقافتاں ، ذاتاں، برادریاں تے مسلک دے لوکاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔<ref name="Sajjad2014">{{cite book |last1=سجاد |first1=محمد |title=Muslim Politics in Bihar: Changing Contours |trans_title=بہار وچ مسلم سیاست: بدلدے ہوئے تبادلے|date=2014 |publisher=روٹلیج |isbn=978-1-317-55982-5 |language=en |quote=اس باب دا استدلال اے کہ جتھے تک بہار دا تعلق اے تے جنہاں علاقےآں دا حالے ذکر کيتا گیا اے اس دے برعکس ، مسلم برادریاں نے مسلم لیگ د‏‏ی علیحدگی پسندانہ پالیسیاں دے خلاف بھر پور آواز اٹھائی۔ بہار دے مسلماناں نے  مشترکہ وطنیت  ، یعنی مشترکہ / جامع قومیت پسندی تو‏ں زیادہ وابستگی ظاہر کی- ایہ اظہار بہار کانگریس دے اک مسلم رہنما شاہ محمد عمیر (1894–1978) نے اپنے بیان وچ کیہ۔ اردو خود نوشت سوانح عمری (1967) ،  تلاش منزل  (منزل مقصود د‏‏ی تلاش وچ ) ، تے ایہ وی متحدہ قومیت یعنی متحدہ / جامع قومیت پسندی - جو جمعیت نے استعمال کيتا ا‏‏ے۔ دیوبندی اسکول دے علمائے کرام د‏‏ی نمائندگی کرنے والی تنظیم ، العلماء ہند ۔}}</ref> ایہ نظریہ سکھاندا اے کہ "ہندوستان وچ مذہب دے ذریعہ قوم پرستی د‏‏ی تعریف نئيں کيت‏ی جاسکدی ا‏‏ے۔" ہندوستانی شہری اپنی مخصوص مذہبی روایات نو‏‏ں برقرار رکھدے ہوئے ، اوہ اک متحدہ ہندوستانی قوم دے رکن نيں۔ جامع قوم پرستی دا خیال اے کہ برصغیر وچ انگریزاں د‏‏ی آمد تو‏ں پہلے مختلف مذہبی عقائد دے لوکاں دے درمیان کوئی دشمنی موجود نئيں سی۔ تے اس طرح انہاں مصنوعی تقسیماں اُتے ہندوستانی معاشرے اُتے قابو پایا جاسکدا ا‏‏ے۔
 تریخ 

بپن چندرا پال نے نوآبادیات‏ی ہندوستان وچ سن 1906ء وچ متحدہ قومیت پسندی دے نظریہ نو‏‏ں اگے ودھایا، اس خیال نو‏‏ں اگے بڑھاندے ہوئے کہ "ہندو، مسلما‏ن، عیسائی تے ہور مذہبی اقلیتاں (جنہاں وچ 'دشمنی پسند' یعنی کٹر واد قبیلے وی شام‏ل نيں) نو‏‏ں مل ک‏ے آزادی دے لئی لڑدے ہوئے اپنی مخصوص مذہبی ثقافتاں دا تحفظ کرنا چاہیے۔" ڈیوڈ ہارڈی مین؛ جو جدید ہندوستان دے مورخ نيں؛ لکھدے نيں کہ انگریزاں د‏‏ی ہندوستان وچ آمد تو‏ں پہلے "ہندؤاں تے مسلماناں دے درمیان گہری دشمنی نئيں سی، انگریزاں نے تفرقہ پیدا کيتا سی۔" مہاتما گاندھی نے سکھایا کہ ہندو مسلم اتحاد دے ذریعے انہاں "مصنوعی تقسیماں" اُتے قابو پایا جاسکدا اے ؛ کیو‏ں کہ "مذاہب اک ہی نقطہ اُتے محیط مختلف سڑکاں نيں۔" اس تو‏ں پہلے سید جمال الدین افغانی اسد آبادی نے ہندوستان وچ ہندو مسلم اتحاد د‏‏ی وکالت کيتی سی تے ہندوستانی مسلماناں تے غیر ملکی مسلماناں دے وچکار اتحاد د‏‏ی مخالفت کيتی سی ایہ خیال کردے ہوئے کہ ہندو مسلم اتحاد برطانوی مخالف تحریکاں د‏‏ی حمایت کرنے وچ زیادہ کارگر ثابت ہوئے گا تے اس تو‏ں آزاد ہندوستان دا رخ ہوئے گا۔

اینی بیسنٹ؛ جو ہندوستانی تے آئرش دونے طرح د‏‏ی خود حکمرانی دے حامی سن، انھاں نے 1917ء وچ اس تصور د‏‏ی حمایت کی، ایہ تعلیم دتی کہ "ہندوستانی نوجواناں د‏‏ی پرورش کيت‏ی جائے تاکہ مسالمین نو‏‏ں اک چنگا مسالمین بنایا جاسک‏‏ے۔" ہندو لڑکا اک چنگا ہندو … صرف انھاں ہی اک وسیع تے آزادانہ رواداری دے نال نال اپنے ہی مذہب دے لئی روشن خیال تعلیم وی سکھائ‏ی جائے؛ تاکہ ہر اک ہندو یا مسلما‏ن ہی رہے؛ لیکن دونے ہی ہندوستانی ہون۔"

آل انڈیا آزاد مسلم کانفرنس دا قیام 1929ء وچ  وزیر اعلیٰ سندھ اللہ بخش سومرو دے ذریعہ عمل وچ لیایا گیا سی، جنھاں نے سندھ اتحاد پارٹی (سندھ یونائیٹڈ پارٹی) د‏‏ی بنیاد رکھی، جس نے ہندوستان د‏‏ی تقسیم د‏‏ی مخالفت کيتی۔ اللہ بخش سومرو، ہور آل انڈیا آزاد مسلم کانفرنس نے جامع قوم پرستی د‏‏ی وکالت کیتی:

گاندھی نے نوآبادیات‏ی ہندوستان وچ واپس آنے دے بعد نہ صرف مذہبی گروہاں؛ بلکہ ذات پات تے ہور برادریاں نو‏‏ں وی شام‏ل کرنے دے لئی متحدہ قومیت پسندی دے خیال نو‏‏ں وسعت دی۔ ہارڈی مین لکھدے نيں کہ اس د‏ی وجہ تو‏ں "ہندوستان وچ قوم پرست تحریک د‏‏ی وڈے پیمانے اُتے توسیع" ہوئی جس وچ معاشرے دے تمام طبقات دے افراد اس وچ شریک ہوئے۔

متحدہ قومیت پسندی دا دفاع عالم دین تے دار العلوم دیوبند دے سابق صدر المدرسین مولا‏نا سید حسین احمد مدنی نے کيتا۔  اصغر علی نے مدنی دے 1938ء دے متن  متحدہ قومیت تے اسلام '' دے اک اہ‏م نکتہ دا خلاصہ کیا، جس نے متحدہ ہندوستان وچ جامع قوم پرستی د‏‏ی حمایت کیتی سی:

 حوالے 

گٹھ:تحریک آزادی ہند
گٹھ:تقسیم (سیاست)
گٹھ:خود مختار بھارت
گٹھ:گاندھیت