پی سی پاک سرچ آپریشن

پی سی پاک سرچ آپریشن پاک افواج د‏‏ی تریخ دا سب تو‏ں پہلا تے اہم ترین آپریشن اے ایہ آپریشن آزاد کشمیر دے سدوزئی پختون قبیلے د‏‏ی بغاوت نو‏‏ں کچلنے دے لئی یکم مارچ ۱۹۵۰ء تو‏ں ۱۹۵۶ء تک مختلف سدھن علاقہ جات جنہاں وچ آزاد کشمیر دے ضلع سدھنوتی ضلع پونچھ ضلع باغ تے ضلع کوٹلی دے جنوبی سدھن علاقہ جات دے باغیاں دے خلاف کيتا گیا 
 پی سی پاک سرچ آپریشن دا بنیادی مقصد
آپریشن دا بنیادی مقصد تشدد دہشتگردی تے بغاوت نو‏‏ں کچل کر امن و امان قائم کرنا سی کیونجے آزاد کشمیر وچ مسلح بغاوت بانی آزاد کشمیر سردار محمد ابراہیم خان د‏‏ی صدارت آزاد کشمیر تو‏ں مطعلی دے فورن بعد سدھنوتی پونچھ باغ تے کوٹلی جداں اہم چاراں ضلعے وچ سردار ابراھیم خان دے قبیلے دے لوکاں نے شروع کر رکھی سی جنہاں نے ضلغ سدھنوتی تے ضلع باغ وچ دو وکھ الگ باغی حکومت‌اں قائم کر رکھی سی اس دے نال ہی اوہ اپنے باغی جنگجو تو‏ں باقی آزاد کشمیر دے ہور علاقےآں اُتے حملہ آور ہو رہےسن جس دے باعث آزاد کشمیر حکومت کیت‌ی اپیل اُتے وفاقی حکومت پاکستان نے بریگیڈر رضا خان د‏‏ی سربراہی وچ پی سی پاک سرچ آپریشن شروع کيتا

سردار ابراھیم دے مذاکرات
آپریشن دے چالیس دن بعد سردار محمد ابرہیم خان مذاکرات دے لئی راضی ہو گئے جس دے بعد ضلع پونچھ دے سدوزئیاں نے سردار ابراھیم خان د‏‏ی زیر کمان ہتھیار ڈال دتے ضلع پونچھ دے جنہاں سدوزئ سرداراں نے سردار ابراھیم خان دے اس فیصلے تو‏ں اختلاف کیہ اوہ ضلع پونچھ تو‏ں فرار ہو ک‏ے ضلع باغ تے سدھنوتی چلے گئے اس طرح ضلع پونچھ وچ امن و امان قائم ہو گیا

ضلع باغ تے ضلع سدھنوتی دا مذاکرات تو‏ں انکار
سردار ابراھیم خان دے مذاکرات دے بعد سدھنوتی تے باغ دے سدوزئ سرداراں نے مذاکرات تو‏ں انکار کر ک‏ے ضلع سدھنوتی وچ شیر دل خان گروپ تے ضلع باغ وچ سردار عبدالعزیز خان ملوٹی نے اپنی اپنی حکومتاں دا اعلان کر دیا
ضلع باغ د‏‏ی باغی حکومت دے مذاکرات
ضلع باغ د‏‏ی باغی حکومت دے بانی سردار عبدالعزیز خان دو سال لڑنے دے بعد سیکڑاں انسانی جاناں ضائع کرانے دے بعد انھاں نے ۱۲اکتوبر ۱۹۵۲ حکومت پاکستان تو‏ں مذاکرات کر ک‏ے ہتھیار ڈال دتے مگر ضلع سدھنوتی دے پہاڑی علاقےآں دے سدوزئ سرداراں نے معاہدہ بارل ۱۹۵۶ تک نہ ہتھیار ڈالے نہ ہی کسی مذاکرات اُتے آمادہ ہوئے
 معاہدہ بارل 
۱۹۵۰ء د‏‏ی دہائی دے آخری باغی رہنما غازی شیر دل خان بمعہ ۲۰۰۰ سدوزئی باغیاں دا حکومت پاکستان تے آزاد حکومت ریاست جماں‏ کشمیر دے نال اس وقت دے صدر آزاد کشمیر سردار محمد عبدالقیوم خان تے وزیر امور کشمیر پاکستان مشتاق احمد گورمانی و ہور حکومت‌ی اکابرین دے درمیان ۲۰ ستمبر ۱۹۵۶ بمقام وادی بارل وچ ہويا جس دے بعد سدھنوتی دے باغیاں نے ہتھیار ڈال دتے معاہدہ بارل د‏‏ی آرٹیکل اک ہور دو تے تین وچ ایہ تہہ پایا کہ 

| ۱ سدوزئی اپنی پرانی تمام رنجیشاں نو‏‏ں جو جانے انجانے وچ ہوئی انھاں بھولا کر اپنے مادرے وطن دے وفادار تے مددگار رہے گے

| ۲ حکومت پاکستان جنہاں دے گھراں اُتے بمباری ہوئی تے جو لوک مارے گئے اوہ چاہیدا سدھنوتی دے ہاں یا پونچھ باغ یا کوٹلی دے ان تمام دے ورثا نو‏‏ں مالی معاونت فی گھر اٹھ ہزار روپے دتی جائے گی،

| ۳ باغی سدوزئی فوجیاں د‏‏ی پنشناں وی واپس بحال کیتیاں جان گیاں،

ایہ معاہدہ صدر آزاد کشمیر سردار محمد عبدالقیوم خان د‏‏ی ذاتی کوشش و محنتاں تو‏ں ممکن پایا وادی بارل دے سدوزئیاں تے صدر آزاد کشمیر سردار عبدالقیوم خان دے درمیان کافی کرابت و دوستانہ تعلقات جہاد کشمیر ۱۹۴۷ دے زمانے سےسن جس دا ذکر انھاں نے اپنی کتاب مقدمہ کشمیر وچ وی لکھیا اے حالانکہ حکومت پاکستان و آزاد کشمیر حکومت کیت‌ی جانب تو‏ں پی سی پاک سرچ آپریشن اُتے کوئی کتاب لکھنے یا کسی اخبارات وچ کوئی مضمون یا کسی ٹی وی چینل پروگرام وچ متعلقہ عنوانات تو‏ں پروگرام کرنے اُتے سخت ترین پابندی عائد اے

سدوزئ باغیاں د‏‏ی ہلاکتاں زخمی تے گرفتاریاں
 ہلاکتاں  زخمی  گرفتاریاں ۶۰۰ ۲۰۰۰ ۵۰۰۰
 حوالے 
https://en.m.wikipedia.org/wiki/1955_Poonch_uprising
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Sher_Ahmed_Khan
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Sardar_Ibrahim_Khan
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Sudhan
 گٹھ:آزاد کشمیر