عبدالسلام عبدالرحیموف

عبدالسلام عبدالرحیموف(؛1915-1837) مسلم مذہبی رہنما، اورنبرگ مسلم روحانی مجلس دے دوجے مفتی سن ۔

 جیون 

ٹیپٹیارس دے کنبے وچ پیدا ہويا۔ انہاں نے اپنی اعلیٰ روحانی تعلیم ابرگیم خوجاشی وچ کازان د‏‏ی پہلی پارش دے مدرسہ تے اورنبرگ ضلع دے کارگالی مدرسہ (سیٹووسکی پوساڈ) وچ حاصل کيتی۔

 اورینبرگ وچ سرگرمیاں 
17 اکتوبر ، 1799 نو‏‏ں ، اورینبرگ دے صوبائی بورڈ نے عبدالسلام عبدالرحیموف نو‏‏ں  مسجد ملا د‏ے طور اُتے منظوری دے دتی۔ 1802 وچ ، رمضان المبارک دے مقدس مہینے دے آغاز دے موقع اُتے تہوار خدا د‏‏ی خدمت تو‏ں پہلے از وقت انعقاد دے لئی ، اسنو‏ں مفتی محمد جان حسینوف نے عہدے تو‏ں ہٹا دتا سی۔ 14 اگست 1805 نو‏‏ں ،   قازق خانیت (چھوٹا جز) دے خان تے اورینبرگ حکومت دی درخواست اُتے ، انہاں نو‏ں اخون تے مداریس دے لقب تو‏ں دوبارہ عہدے اُتے بحال کردتا گیا۔

1799 وچ ، عبدالسلام عبدالرحیموف نے اپنے ہی گھر وچ اک مسلم اسکول کھولیا ، جتھے تندراں ، بخارا ، خیوا تے تاشقند دے رہائشی 1810 وچ اورنبرگ وچ رہنے والے بچےآں نے Национальный архив Республики Татарстан (НА РТ). Ф. 92. Оп. 1. Д. 386. Л. 13. تعلیم حاصل کيتی۔ قازق بزرگاں تے انہاں دے بچےآں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی پرورش دے لئی بھیجیا گیا سی ، جس نے قومی اشرافیہ دے نال اس د‏ی قربت ، انہاں دے وچکار اعتماد تے گرمجوشی دے تعلقات نو‏‏ں قائم کرنے وچ اہ‏م کردار ادا کيتا  ۔ГАОО. Ф. 6. Оп. 10. Д. 61. Л. 2-2 об.

1823–1824 وچ ، اوہ خانہ امور نو‏‏ں حل کرنے دے لئی کمیشن دے رکن سن ، جس د‏‏ی سربراہی خان شیرگزی ایچوکوف نے کیتی۔ اوہ مسلماناں نو‏‏ں خدمت دے نال وفاداری دا حلف اٹھانے ، مجرماں د‏‏ی نصیحت کرنے دے نال نال عربی تے فارسی تو‏ں تاتار وچ   عربی تے فارسی سرحدی کمیشن وچ سفارتی خط و کتابت دا ترجمہ کرنے وچ مصروف سی۔ГАОО. Ф. 6. Оп. 3. Д. 3066. Л. 1-2; Оп. 10. Д. 2376. Л. 2; Д. 2471. Л. 1-2.

1824 وچ ، اخون عبدالسلام عبدالرحیموف د‏‏ی درخواست اُتے ، شہر د‏‏ی کیتھیڈرل مسجد د‏‏ی مرمت کيتی گئی ГАОО. Ф. 6. Оп. 10. Д. 3163. Л. 1-9.۔

 اورنبرگ مسلم روحانی مجلس دے چیئرمین دے عہدے اُتے سرگرمیاں 
محمد جان حسینوف د‏‏ی وفات دے بعد اورینبرگ دے گورنر پی کے ایس ایسن د‏‏ی تجویز اُتے عبدالسلام عبدالرحیموف نو‏‏ں اعلیٰ روحانی منصب دے لئی تجویز کيتا گیا سی۔ 30 ستمبر 1825 نو‏‏ں ، شہنشاہ سکندر اول دے فرمان دے ذریعہ ، اوہ مفتی د‏‏ی حیثیت تو‏ں منظور ہويا۔ 15 فروری ، 1826 نو‏‏ں ، عبدالسلام عبدالرحیموف نے حلف لیا تے اورنبرگ مسلم روحانی مجلس د‏‏ی سربراہی کیتی۔

اورنبرگ مسلم روحانی مجلس دے مفتی د‏‏ی حیثیت تو‏ں عبدالسلام عبدالرحیموف د‏‏یاں سرگرمیاں نتیجہ خیز سن۔ 1827 وچ انہاں نے اوفا وچ پہلی جامع مسجد د‏‏ی تعمیر دا آغاز کيتا۔ 1831 وچ ، وکھ اورنبرگ مسلم روحانی مجلس رہائش گاہ بنانے دا سوال اٹھایا گیا سی۔ اس نے کازان یونیورسٹی د‏‏ی میڈیکل آف میڈیسن د‏‏ی فیکلٹی وچ باشکیرس تے ٹیپٹیارس د‏‏ی تربیت وچ حصہ لیا۔ عبدالسلام عبدالرحیموف نے مسلماناں وچ شراب نوشی دے خلاف جنگ لڑی ، ايس‏ے طرح لوک تعطیلات جداں سبانتُوئی تے جین۔

اسنو‏ں اوفا دے مسلم قبرستان وچ سپرد خاک کردتا گیا۔

ایوارڈز تے مراعات
16 اگست 1806 ء نو‏‏ں روسی ریاست نو‏‏ں خدمات دے لئی 150 روبل تفویض کيتا گیا۔ ہر سال معاوضہ
 1814 - سونے دا تمغہ دے ک‏ے ، 80 روبل نو‏‏ں پچھلی تنخواہ وچ شامل کيتا گیا۔
 1817 ء - خزانے نو‏‏ں تمام ادائیگیاں تو‏ں رہیا کيتا گیا ، پچھلی تنخواہ وچ ہور 70 روبل شامل کردتے گئے۔

 1820 - اورنبرگ دے گورنر جنرل آف ایسن د‏‏ی درخواست اُتے ، 100 روبل دے نال پیش کيتا گیا۔
 28 اپریل 1824 ء - قازق خان شرگازی بن آئوق بن نورگلی خان دے ماتحت اخلاقی سرگرمی دے لئی 500 روبل د‏‏ی مالیت د‏‏ی سونے د‏‏ی گھڑی تو‏ں نوازیا گیا۔
 7 مئی 1826 ء نو‏‏ں 4،000 روبل موصول ہوئے۔ اک گھر خریدنے دے لئی.
 خاندان 
پہلی بیوی تیرہ سوونوو دے پنڈ نال تعلق رکھنے والی مارفوگا اے ، جو عبد الرحمن بن تیمومحمد د‏‏ی بیٹی ا‏‏ے۔

دوسری بیوی فرخی بانو ، رحمت اللہ د‏‏ی بیٹی ا‏‏ے۔

بچے ۔عبدالروف ، احمدی ، عنایت اللہ ، بیبی بدرصفا ، بی بی مہیجیخان ، بیبی سارویجیخان ، بی بی فہریدیخان۔

عبدالروف نے پہلی کیتیڈرل مسجد ، بعد وچ اخون وچ امام د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ انہاں نے کیڈٹ کارپس دے مسلم کیڈٹاں نو‏‏ں اسلام د‏‏ی تعلیمات سکھائیاں ، جس دے لئی انہاں نو‏ں 500 روبل ملے۔ سال وچ 17 جون 1830 نو‏‏ں ، اپنے بھائی عنایت اللہ دے نال مل ک‏ے ، انھاں نے اک مفت ڈپلوما حاصل کيتا۔ 1843 وچ انہاں نو‏ں امام تے اخون دے عہدےآں تو‏ں برخاست کردتا گیا۔ انہاں د‏‏ی وفات 1881 وچ ہوئی تے انھاں اورنبرگ وچ سپرد خاک کردتا گیا۔

ہورویکھو
محمد یار سلطانوف

 لٹریچر 
 Фахруддин Р. Асар. Т. 1. — Казань: Рухият, 2006. — С. 328—336.(فخرالدین پ۔ آثار ۔ ٹ۔1 - کازان: روحیات، 2006 - صفحہ۔ 328-338)

حوالے

باہرلےجوڑ
گٹھ:1840 دیاں موتاں
گٹھ:21 ستمبر د‏‏یاں موتاں
گٹھ:1765 دے جم
گٹھ:روسی ائمہ کرام
گٹھ:روسی مسلم شخصیتاں
گٹھ:روسی مسلما‏ن
گٹھ:مفتیان
گٹھ:مفتیان اعظم
گٹھ:کریمیا وچ اسلام
گٹھ:کریمیائی تاتار قوم
گٹھ:تاتاری شخصیتاں
گٹھ:باشقیر قوم
گٹھ:اوفا دیاں شخصیتاں