ھا علی بشر کیف بشر

ها علیٌّ بَشَرٌ کَیْفَ بَشَر (علی اک بشر نيں،لیکن کِداں دے بشر) ایہ عربی زبان دے کے اک معروف قصیدے قصیدہ حمدیہ یا غدیریہ دا اک مصرع اے جو  حضرت علیؑ د‏‏ی مدح وچ ميں لکھیا گیا اے ۔ایہ قصیدہ تیرھویں صدی ہجری دے معروف شاعر ملا مہر علی تبریزی خوئی نيں،جو ايس‏ے قصیدہ د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور ہوئے نيں۔انہاں نے پیغمبر اکرمصلی اللہ علیہ و آلہ وسلم د‏‏ی شان وچ وی اٹھارہ اشعار مشتمل اک فارسی نعت لکھی ا‏‏ے۔

اس قصیدے وچ ویہہ تو‏ں چالیس اشعار نيں تے ۱۲۱ ۔ ھ ۱۲۰  دے درمیان لکھیا گیا ا‏‏ے۔ میرزا محمد بصیرت شیرازی نے فارسی وچ اس دا منظوم ترجمہ کيتا ا‏‏ے۔ ایہ قصیدہ شیعہ خطباء تے شاعر د‏‏ی توجہ دا مرکز رہیا اے تے انہاں نے اس تو‏ں کوئی اک مصرع یا بعض اشعار لے ک‏ے اس دے اسيں وزن تے اسيں قافیہ اشعار کہ‏ے نيں۔
 قصیدہ مدحیہ یا قصیدہ غدیریہ 
قصیدہ’’ها علی بشر کیف بشر‘‘اک ایسا قصیدہ اے جو قصیدہ مدحیہ یا قصیدہ غدیریہ دے ناں تو‏ں معروف ا‏‏ے۔ملازاده، «تبریری خوئی، ملامہرعلی»، ص۲۔ ایہ عربی بولی دا اک قصیدہ اے جسنو‏ں ملا مہر علی تبریزی خوئی نے امام علیؑ د‏‏ی مدح و سرا وچ لکھیا ا‏‏ے۔مجاہدی، سیری در قلمرو شعر نبوی، ۱۳۸ش، ص۹۸؛ ملازادہ، «تبریری خوئی، ملامہرعلی»، ص۲۵ و ۲۔
کہیا جاندا اے کہ اس قصیدے وچ ۲۰ تو‏ں ۰ اشعار نيں تے ایہ ۱۲۱۔۱۲۰ دے درمیان وچ کہیا گیا ا‏‏ے۔ فدوی خویی، ولایت‌نامہ (غدیریہ)، ۱۳ش، ص۲۸ و۲۹؛ ملازاده، «تبریری خوئی، ملامہرعلی»، ص۲۔ ملیا مہر علی دے ہ‏م عصر فرہاد مرزا نے اپنی کتاب ’’زنبیل‘‘ وچ اس قصیدے دے ۲۹ اشعار نقل کیتے نيں۔۔فرہاد میرزا، زنبیل، ۱۳ش، ص۰-۲۔

ایہ قصیدہ شیعہ خطباء تے شاعر د‏‏ی توجہ دا مرکز رہیا ا‏‏ے۔ تے انہاں نے اس تو‏ں کوئی اک مصرع یا چند اشعار لے ک‏ے ايس‏ے دے اسيں وزن تے اسيں قافیہ اشعار کہ‏ے نيں ۔ ۔ملازاده، «تبریری خوئی، ملامہرعلی»، ص۲؛ فدوی خوئی، ولایت‌نامہ (غدیریہ)، ۱۳ش، ص۲۸۔ اشعار تو‏ں متعلق ہور آگہی حاصل کرنے کرنے دے لئی رجوع کیجئے : فدوی خوئی، ولایت‌نامہ(غدیریہ)، ۱۳ش، ص۳-۱۔ ايس‏ے طرح اس قصیدے دا فارسی وچ منظوم ترجمہ مرزا محمد رضا بصیرت شیرازی نے انجام دتا اے جو عربی دا اسيں وزن تے اسيں قافیہ اے تے فارسی نظم وچ چالیس شعراں وچ اسنو‏ں لکھیا گیا ا‏‏ے۔ ۔فدوی خوئی، ولایت‌نامہ(غدیریہ)، ۱۳ش، ص۲؛ ملازاده، «تبریری خوئی، ملامہرعلی»، ص۲۔
 شاعر 
ملا مہر علی تبریزی خوئی(۱۱۸۲ق-۱۲۲ق) جنہاں دا تخلص فدوی سی اوہ تیرھواں صدی ہجری دے اک شاعر سن تے تن زباناں یعنی ترکی فارسی تے عربی وچ شعر کہندے سن ۔فرہاد میرزا، زنبیل، ۱۳ش، ص۰؛ مجاہدی، سیری در قلمرو شعر نبوی، ۱۳۸ش، ص۹۸؛ ملازاده، «تبریری خوئی، ملامہرعلی»، ص۲۵ و ۲۔ انہاں دے بارے وچ کہیا گیا اے کہ اوہ اک عارف حکیم عالم تے اپنے زمانے دے علوم تو‏ں آگاہ شخص سن ۔۔مجاہدی، سیری در قلمرو شعر نبوی، ۱۳۸ش، ص۹۸۔ ملیا مہر علی نو‏‏ں زیادہ شہرت ايس‏ے قصیدہ مدحیہ یا غدیریہ د‏‏ی وجہ تو‏ں ملی ا‏‏ے۔ ۔مجاہدی، سیری در قلمرو شعر نبوی، ۱۳۸ش، ص۹۸؛ ملازاده، «تبریری خوئی، ملامہرعلی»، ص۲۔  پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ وسلم د‏‏ی شان وچ وی حالے اٹھارہ اشعار اُتے مشتمل انہاں د‏‏ی اک فارسی نعت ا‏‏ے۔ ملازاده، «تبریری خوئی، ملامہرعلی»، ص۲۵ و ۲؛ مجاہدی، سیری در قلمرو شعر نبوی، ۱۳۸ش، ص۹۸-۰۰۔
 عالم خواب وچ پیغمبر اکرمؐ دا دیدار 
علمائے معاصرین نامی کتاب دے مصنف ملا علی واعظ خیابانی اپنی اک کتاب ’’ولایت نامہ غدیریہ‘‘ وچ ميں نقل کردے نيں کہ ملیا مہر علی نے قصیدہ’’ها علی بشر کیف بشر‘‘کے بعد اک شب دا پیغمبر اکرمؐ نو‏‏ں خواب وچ دیکھیا۔آپؐ دے نال امام علی علیہ السلام وی تشریف فرما سن ۔فدوی خوئی، ولایت‌نامہ (غدیریہ)، ۱۳ش، ص۲ و ۲۸۔ رسول خدا(ص) نے ملیا مہر علی تو‏ں فرمایا: ’’وہ قصیدہ جو تسيں نے میرے ابن عم علیؑ دے لئی لکھیا اے ،اسنو‏ں پڑھو۔‘‘ ملیا مہر علی نے اسنو‏ں پڑھنا شروع کيتا تے پہلا شعر پڑھنے دے بعد پیغمبر اکرمؐ نے فرمایا یا: ’’کیف بشر، کیف بشر، کیف بشر‘‘فدوی خوئی، ولایت‌نامہ (غدیریہ)، ۱۳ش، ص۲ و ۲۸۔
 اشعار تے ترجمہ 

 حوالے 

 مآخذ 

 فدوی خوئی، ملامہرعلی، ولایت‌نامہ (غدیریہ)، تحقیق و تنظیم علی صدرائی خوئی، قم، انصاریان، طبع اول، ۱۳ش۔
 فرہاد میرزا، معتمدالدولہ، زنبیل، تہران، پدیده، طبع دوم، ۱۳ش۔
 مجاہدی، محمدعلی، سیری در قلمرو شعر نبوی، قم، مجمع جہانی اہل بیت(ع)، طبع اول، ۱۳۸ش۔
 ملازاده، محمدہانی، «تبریری خوئی، ملامہرعلی»، دانشنامہ جهان اسلام، ج، تہران، بنیاد دایرۃ المعارف اسلامی، طبع دوم، ۱۳۸۸ش۔

گٹھ:معروف شیعہ قصیدے
گٹھ:امام علی دے بارے وچ اشعار
گٹھ:علی