غاشیہ

غاشیہقیامت دا اک ناں اے جس دا معنی ایسا واقعہ اے جو ہر چیز نو‏‏ں اپنی لپیٹ وچ لے لے گا۔ غاشیہ، دا مصدر "غشاوہ" جس دا معنی چھپانا ا‏‏ے۔ ابن منظور، لسان العرب، ۱۱۱ق، ج۱۵، ص۱۲۔

غاشیہ قرآن د‏‏ی اٹھاسی سورہ ا‏‏ے۔ ایہ لفظ سورہ غاشیہ د‏‏ی پہلی آیت وچ آیا اے:  ترجمہ: بھلا تسيں نو‏‏ں ڈھانپ لینے والی (یعنی قیامت کا) حال معلوم ا‏‏ے۔ سوره غاشیہ، آیہ ۱۔ مفسرین معتقد نيں کہ اس سورہ وچ قیامت دے ذکر کيتی وجہ تو‏ں، قیامت دا اک ناں غاشیہ ہو گیا۔ دانشنامہ قرآن و قرآن پژاوہی، ۱۳ش، ج۲، ص۱۲۳ قیامت دے لئی اس ناں دے انتخاب د‏‏ی وجہ اوہ واقعات نيں جو ہر چیز نو‏‏ں اپنی لپیٹ وچ لے لاں گے۔ بعض نے کہیا اے: روز قیامت نو‏‏ں غاشیہ دا ناں دینے د‏‏ی وجہ، اوہ اگ اے جو کافراں تے مجرماں دے چہراں نو‏‏ں چھپائے گی۔ مکارم شیرازی، تفسیر نمونہ، ۱۳۳ش، ج۲، ص۱۔

بعض روایات وچ ، لفظ "غاشیہ" د‏‏ی تفسیر دے بارے وچ آیا اے کہ اس  سوره غاشیہ، آیہ ۱۔ تو‏ں مراد ایہ اے کہ (آخری زمانے تے امام زمان(ع) دے قیام دے بعد) امام مہدی(ع) د‏‏ی تلوار دشمناں نو‏‏ں اپنی لپیٹ وچ لے لے گی۔ کلینی، کافی، ۱۰ق، ج۸، ص۵۰ امام صادق(ع) تو‏ں اک روایت اے،  کہ اس تو‏ں مراد اوہ نيں جو امام مہدی  دے زمانے وچ ہون گے، لیکن نہ ہی انہاں د‏‏ی طرف داری امام(ع) نو‏‏ں فائدہ پہنچائے گی تے نہ انہاں د‏‏ی ضروریات پوری ہون گیاں۔کلینی، کافی، ۱۰ق، ج۸، ص۵۰

تفسیر اطیب البیان وچ سورہ نباء د‏‏ی آیت ٢١ تے سورہ نازعات د‏‏ی آیت ٣٦ دے تھلے آیا اے کہ جہنم دے اک سپ دا ناں غاشیہ اے تے فرشتے اس دے عذاب نو‏‏ں محشر دے میدان وچ لاواں گے۔ ایہ سپ کافراں دے گھاٹ وچ اے تے اس دے منہ تو‏ں اگ دے شعلے نکل رہے ہون گے، اپنے منہ نو‏‏ں کھولے گا تے اپنے اہل نو‏‏ں نگل جائے گا۔طیب، اطیب البیان، ۱۳۸ش، ج۱۳، ص۳۵۹ و ۳۸۳ اس تفسیری کتاب وچ ، کسی روائی مآخذ د‏‏ی طرف اشارہ نئيں ہويا ا‏‏ے۔

فارسی بولی د‏‏ی کہاوت "از ترس عقرب جرارہ بہ مار غاشیہ پناہ می برد" یعنی بچھو دے خوف تو‏ں سپ دے منہ وچ پناہ لینا۔ اس دا مطلب ایہ اے کہ بعض اوقات انسان ایسی مشکلات وچ گرفتار ہو جاندا اے کہ بہت وڈی مشکل تو‏ں بچنے دے لئی چھوٹی مشکل دا سہارا لیندا ا‏‏ے۔ آشنایی با ریشہ ضرب المثل‌ہا، پایگاه خبرنگاران جوان

 حوالے 

 مآخذ 

 ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، بیروت،‌ دار احیاء التراث العربی بیروت، ۱۱۱ق۔

 خرمشاہی، بہاءالدین، دانشنامہ قرآن و قرآن پژاوہی، تہران، دوستان-ناہید، ۱۳ش۔

 طیب، سیدعبدالحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تہران، انتشارات اسلام، چاپ دوم، ۱۳۸ش

 کلینی، محمد بن یعقوب بن اسحاق، الکافی، تحقیق و تصحیح علی اکبر غفاری و محمد آخوندی، تہران،‌ دار الکتب الإسلامیۃ، چاپ چہارم، ۱۰ق۔

 مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونہ، تہران،‌ دار الکتب الاسلامیۃ، ۱۳۳ش۔


گٹھ:قیامت دے ناں
گٹھ:قرآنی اصطلاحات
گٹھ:قرآن