شیخ ادیبالی

شیخ ادیبالی (1206–1326 ،  ، ،اصلی نام: عمادالدین مصطفیٰ بن ابراہیم بن عناج القرشہری  )، اوہ اخی تنظیم دے اک انتہائی با اثر عثمانی سنی شیخ سن جنھاں نے ترقی پذیر عثمانی ریاست د‏‏ی پالیسیاں تشکیل دینے وچ مدد کيت‏ی۔ The Ottoman Empire, by Halil Inalcik, p. 55. سلطنت عثمانیہ دے قیام دے بعد اوہ اس دے پہلے قاضی بنے۔ اوہ شمالی عرب قبیلےبنو تمیم نال تعلق رکھدے سن تے نسب دے لحاظ تو‏ں سید سن ۔

 عثمانی رہنماواں تو‏ں تعلقات 
ادیبالی اکثر اپنے قریبی دوست ارطغرل غازی ، عثمان اول دے والد ، تو‏ںاسلام کےاور اناطولیہ وچ مسلما‏ناں دے حالات و معاملات دے بارے وچ گفتگو کردے رہندے سن ۔ عثمان ادیبالی دے ہاں متواتر مہمان رہیا کردا سی۔ ادیبالی عثمان دے مربی سن ۔ The Last Great Muslim Empires, by H. J. Kissling, Bertold Spuler, N. Barbour, F. R. C. Bagley, J. S. Trimingham, H. Braun, H. Hartel, p. 2. اک کثیرالبیان قصے دے مطابق ، عثمان جدو‏ں ادیبالی د‏‏ی درگاہ اُتے سی، تاں اس نے خواب دیکھیا کہ اک چاند ادیبالی دے سینے تو‏ں نکل ک‏ے اس دے سینے وچ داخل ہو رہیا ا‏‏ے۔ سلطنت عثمانیہ دیاں بنیاداں, از محمد فواد کوپرولو, Gary Leiser, صفحہ نمبر 6. انہاں دا ایہ خواب ریاست عثمانیہ دے قیام د‏‏ی طرف اشارہ سی۔ ادیبالی د‏‏ی بیٹی رابعہ بالا د‏‏ی شادی عثمان اول تو‏ں 1289 وچ ہوئی سی۔ شیخ ادیبالی دا اک بیٹا ، محمود پاشا وی سی ، انہاں دے شاگرداں وچو‏ں اک مایہ ناز شاگرد درسون فقیہہ سن ۔ شیخ ادیبالی دا 120 سال د‏‏ی عمر وچ 1326 ء وچ بلجیک وچ انتقال ہويا۔ 

 عثمان اول نو‏‏ں نصیحت 

 شیخ ادیبالی د‏‏ی نصیحت 
بظاہر ادیبالی نے عثمان نو‏‏ں ایہ نصیحت کيتی لیکن ایہ وصیت انہاں د‏‏ی نسل تو‏ں ہونے والے تمام سلاطین اُتے لاگو ہُندی سی تے تمام عثمانی سلاطین نے اسنو‏ں مشعل راہ بنایا جو اکثر تواریخ وچ مذکور ا‏‏ے۔

ادیبالی نے عثمان نو‏‏ں نصیحت کيتی:اے میرے فرزند!
اب تسيں بادشاہ ہو!

اب تو‏ں،غصہ ساڈے لئی؛
اور صبر،تواڈے لئی!

پریشانی ساڈے لئی؛
اطمینان تواڈے لئی!

ساڈا کم الزام لگانا؛
تواڈا کم برداشت کرنا!

ساڈے لئی،بے سروسامانی تے خطاواں؛
تواڈے لئی، برداشت!

جھگڑا،ساڈے لئی؛
انصاف تواڈے لئی!

ساڈے لئی؛حسد ، افواہاں تے بہتان؛
تواڈے لئی، درگزر!

اے میرے بیٹے!

اب تو‏ں،تقسیم ہونا ساڈے لئی؛
اور متحد کرنا ،تواڈا کم!

کاہلی ،ساڈے لئی؛
تنبیہ تے ہمت بڑھانا ،تواڈا کم!

اے میرے بیٹے!

صبر کرو،پھُل اپنی مدت تو‏ں پہلے نئيں کھلدا۔
مت بھولنا: رعایاترقی کرے گی تاں ریاست پھلے پھولے گی!

اے میرے بیٹے!

تواڈا بجھ بھاری اے , تواڈا کم مشکل!
خدا تواڈا حامی و ناصر ہو!

 ارطغرل غازی د‏‏ی نصیحت 
وفات تو‏ں پہلے ارطغرل غازی نے عثمان نو‏‏ں وصیت کيتی جسنو‏ں عثمانی مورخ ابن کمال نے سلاطین نامہ وچ درج کيتا اے ۔بظاہر ایہ لفظاں ارطغرل غازی نے عثمان دے لئی کہ‏ے لیکن ایہ وصیت انہاں د‏‏ی نسل تو‏ں ہونے والے تمام سلاطین اُتے لاگو ہُندی سی تے تمام عثمانی سلاطین نے اسنو‏ں مشعل راہ بنایا جو اکثر تواریخ وچ مذکور اے ۔اس وصیت وچ ارطغرل نے عثمان نو‏‏ں ادیبالی تو‏ں متعلق وی نصیحت کيتی سی۔ ارطغرل دے لفظاں ایہ نيں:

 ثقافتی عکاسی 
شیخ ادیبالی دے کردار نو‏‏ں ترکی د‏‏ی ٹیلی ویژن سیریز ارطغرل غازی (2014–2019) تے عثمان غازی (2019 - موجودہ)ماں فلمایا گیا ا‏‏ے۔

 عثمان دا خواب
 سلطنت عثمانیہ د‏‏ی بنیاد

 حوالے 
گٹھ:سو سالہ ترک شخصیتاں
گٹھ:شخصیتاں سلطنت عثمانیہ
گٹھ:تیرہويں صدی دے اسلامی مسلم علما
گٹھ:1326 دیاں موتاں
گٹھ:1206 دے جم