کسان

کسان (جیہنوں کاشتکار وی کیہا جاندا اے)، اوہ انسان اے جو کھیتی باڑی کردا اے، غذا یا اناج پیدا کردا اے۔: "The word 'farmer' was originally used to describe a tenant paying a leasehold rent (a farm)، often for holding a lord's manorial demesne۔ The use of the word was eventually extended to mean any tenant or owner of a large holding, though when Gregory King estimated that there were 150,000 farmers in the late seventeenth century he evidently defined them by their tenures, as freeholders were counted separately."ایہہ شبد عامَ طور اُتے اوہناں لوکاں' تے لاگوُ ہندا اے جو کھیت دیاں فصلاں، باغیچیاں، باغاں، پولٹری یا ہور ڈنگر پالݨ ورگے کم کردے ہن۔ اک کسان کھیت والی زمین دا مالک ہو سکدا اے جاں دوجیاں دی مالکی والی زمین اُتے مزدور وجوں کم کر سکدا اے، پر ترقی یافتہ آرتھکتاواں وچ، اک کسان عامَ طور' تے کھیت دا مالک ہندا اے، جدوں کہ کھیت دے اہلکار کھیت مزدور، جاں پھارمہینڈ وجوں جانے جاندے ہن۔ حالانکہ، پچھلے لمبے ویلے دے ویلے وچ، اک کسان اوہ انسان سی جو کرت اتے دھیان نال زمین، فصلاں جاں جانوراں (ڈنگراں یا مچھیاں دے روپ وچ) ولوں (پودے، فصل وغیرہ ) دے وادھے نوں مُتحرک کردا یا سدھاردا اے۔

 تاریخ 
کھیتی دی تاریخ  نوں پتھر قالین یگ تک ملدا اے جو اس دور دیاں پربھاشاتمک خاصیتاں وچوں اک اے۔ 5000 توں 4000 عیسوی پہلاں کانسی ویلے وچ سمیریئن لوک جو کھیتی باڑی کردے سن اس دی خاصیت کرت طاقت سی جو کہ آبپاشی تے انحصار سی۔By the sweat of thy brow: Work in the Western world, Melvin Kranzberg, Joseph Gies, Putnam, 1975 پرانے مصر دے کساناں نے فصلاں دے پانی نوں نیل ندی دے پانی نال سنجنا شروع کیتا۔ ڈنگر پالݨ پرتھا خاص طور اُتے کھیتی دے ادیساں لئی ہزاراں سالاں توں موجود اے۔ پوربی ایشیا وچ تقریباً 15,000 سال پہلاں کتے پالے گئے۔ لگبھگ 8000 سال پہلاں بکریاں اتے بھیڈاں دا پالن پوشن ہویا سی۔ مدھ مشرق اتے چین وچ سوراں دا پالن پوشن 7000 بی سی ای وچ کیتا گیا سی۔ گھوڑے دے پالن پوشن دا سبھ توں پراݨا نشان تقریبن 4000 بی سی ئی تک اے۔

 ٹیکنالوجی وچ ترقی 
1930 دے دہاکے دے وچ ریاست ہائے متحدہ امریکا وچ اک کسان ولوں تن ہور کھپتکاراں دے لئی کافی اناز پیدا کیتا جاندا سی۔ اک جدید کسان سو توں ودھ لوکاں نوں چنگی طرحاں کھاݨ لئی کافی اناج تیار کردا اے۔ حالانکہ کچھ لکھاری اس اندازا نوں کمزور مندے ہن، کیونکہ ایہ دھیان وچ نہیں کہ کھیتی باڑی نوں ارجا اتے ہور بہت سارے سروتاں دی ضرورت اے جو کہ وادھو مزدوراں ولوں مہیا کروائے جانے چاہیدے ہن، تاں جو کساناں ولوں اگائے گئے اناج دا انوپات اصل وچ 100 توں گھٹ اے۔۔

 قِسماں 
ودھیرے شبد عامَ طور اُتے اوہناں کساناں نوں درساؤن لئی ورتے جاندے ہن جو خاص طور طریقے نال جانور پالدے ہن،اداہرن وجوں، جہڑے بھیڈ، بکریاں اتے گھوڑے پالدے ہن، نوں گریزیئرز (آسٹریلیا اتے یو۔ کے۔)، جاں بس سٹاکمین کیہا جاندا اے۔ بھیڈاں، بکریاں اتے پشو پالکاں نوں چرواہے کیہا جاندا اے۔ ڈیئری پھارمرس شبد اوہناں لئی لاگوُ ہندا اے جہڑے مکھ طور تے دودھ دے پیداوار وچ لگے ہوئے ہن، چاہے اوہ پشو، بکریاں، بھیڈاں جاں ہور دودھ پیدا کرن والے جانوراں توں ہون۔

 زرعی ادارے 
کسان زیادہ تر مقامی، کھیتری جاں قومی کسان یونیناں جاں کھیتی اتپادک ادارےآں دے میمبر ہندے ہن اتے اہم سیاسی اثر پا سکدے ہن۔یونائیٹڈ سٹیٹ وچ گراؤنڈ لہر 20 ویں صدی دے شروع وچ ریلرستہ اتے کھیتی باڑی مقصداں دے خلاف اگے ودھن وچ بااثر سی۔

 حوالے 

گٹھ:کامے
گٹھ:پیشے
گٹھ:پنجابی رہتل
گٹھ:کھیتی باڑی