یعسوب الدین

یعسوب الدین یا یعسوب المومنین، امام علی علیہ السلام دے القاب وچو‏ں اے جس دے معنی بزرگ، سرپرست تے مومنین دے رہبر تے قائد دے نيں۔ ایہ لقب آپ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نو‏‏ں پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے دتا سی۔ بعض روایت دے مطابق امام علی ابن ابی طالب علیہ السلام نے یعسوب الدین دا لقب اپنے تے حضرت امام مہدی دے متعلق کہیا ا‏‏ے۔
 لغوی تے اصطلاحی معنی 
یعسوب لغت وچ شہد د‏‏ی مکھی د‏‏ی ملکہ نو‏‏ں کہندے نيں، اس دے علاوہ بزرگ، سید تے اک قوم دے رہبر نو‏‏ں وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ امام علی ابن ابی طالب علیہ السلام نو‏‏ں یعسوب دین تے یعسوب مومنین کہیا جاندا اے، جس طرح شہد د‏‏ی مکھیاں د‏‏ی ملکہ تمام مکھیاں دا امیر تے رہبر ہويا کردی اے، امیرالمومنین وی مومنین تے دین دے رہبر تے امیر نيں۔ مجمع البحرین، ج۲، ص۱۲۱ تے جس طرح تمام مکھیاں اپنی ملکہ د‏‏ی پیروی کردیاں نيں ايس‏ے طرح تمام مومنین وی آپ د‏‏ی پیروی کردے نيں۔ ابن ابی الحدید، شرح نہج البلاغہ، ج۱۹، ص۲۲ سید رضی نے یعسوب تو‏ں مراد لوکاں دے امور دا مالک تے سرپرست لیا ا‏‏ے۔سید رضی، ج، ص۵۱؛ مجلسی،ج۵۱، ص۱۱۳۔

 حدیث 
پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے امام علی ابن ابی طالب علیہ السلام نو‏‏ں یعسوب الدینبن طاووس، ج۳، ص۱۳۳؛ امینی، ج۲، ص۳۱۳ تے یعسوب المومنینیا علی أنت یعسوب المؤمنین والمال یعسوب الظالمین؛ ابن شہر آشوب، مناقب، ج۲، ص۱؛ ابن حجر، الصواعق المحرقہ، ص۱۲۵ دا لقب دتا تے امام علی ابن ابی طالب علیہ السلام نے وی اپنے لئے انا یعسوب الدین د‏‏ی تعبیر استعمال کیت‏‏ی اے دشتی(ترجمہ)، نہج البلاغہ، حکمت ۳۱، ص۰۔ ابن ابی الحدید نے اس حدیث وچ یا علی انت یعسوب الدین و انت یعسوب المومنین کہیا اے: کہ گویا پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے آپ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نو‏‏ں مومنین دے رہبر تے اہل ایمان دے آقا قرار دتا اے ابن ابی الحدید، شرح نہج البلاغہ، ج۱۹، ص۲۲۔
امام علی ابن ابی طالب علیہ السلام نے حضرت مہدی(عج) نو‏‏ں وی یعسوب الدین دے عنوان تو‏ں یاد فرمایا اے:
سید رضی، ص۵۱؛ طوسی، ص؛ ابن ابی الحدید، ج۱۹، ص۱۰؛ مجلسی، ج۵۱، ص۱۱۳۔

 حوالے 

 مآخذ 
 ابن أبی الحدید، عبدالحمید بن ہبہ اللہ، شرح نہج البلاغہ، تحقیق: محمد أبوالفضل إبراہیم، قم، مکتبۃ آیت اللہ المرعشی، ۱۳۸۵ق.
 ابن حجر الہیتمی، الصواعق المحرقۃ فی الرد علی أہل البدع والزندقۃ، تحقیق: عبدالوہاب عبداللطیف، قاہرہ، مکتبۃ القاہرۃ لعلی یوسف سلیمان، ۱۳۸۵ق/۱۹۵م.
 ابن شہر آشوب، محمد بن علی، مناقب آل أبی طالب، تحقیق و تصحیح: لجنۃ من أساتذۃ النجف الأشرف، النجف، المکتبۃ الحیدریہ، ۱۳ق/۱۹۵م.
 حسینی فیروزآبادی، سید مرتضی، فضائل الخمسۃ من الصحاح الستۃ، بیروت، مؤسسۃ الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۳ق/۱۹۳م.
 سید بن طاووس، علی بن موسی، إقبال الأعمال، تحقیق: جواد القیومی الاصفہانی، قم، مکت‏‏ب الإعلام الإسلامی، ۱۱ق.
 شیخ طوسی، محمد بن حسن، الغیبۃ، قم، مؤسسہ معارف اسلامی، ۱۱۱ق.
 طریحی، فخرالدین‌، مجمع البحرین‌، مصحح: سید احمد حسینی‌، تہران، کتابفروشی مرتضوی‌، ۱۱ق‌.
 علامہ امینی، عبدالحسین، الغدیر، بیروت، دارالکتاب العربی، ۱۳۹ق/۱۹م.
 علامہ مجلسی، محمد باقر، بحار الأنوار، بیروت، مؤسسۃ الوفاء، ۱۰ق.
 نہج البلاغۃ، سید رضی، تحقیق: صبحی صالح، بیروت، دار الکتاب اللبنانی، چاپ اول، ۱۹۸۰م.



گٹھ:امام علی دے القاب تے کنیتاں
گٹھ:امام علی