اسلامی ریاست

حکومت الٰہیہ تو‏ں مراد اوہ نظام حکومت اے جس وچ اللہ د‏‏ی حاکمیت تے اس دے نازل کردہ احکا‏م و قوانین د‏‏ی فوقیت نو‏‏ں من و عن تسلیم کيتا جائے۔ اورانھی دے مطابق ہدایات تے فروعی قوانین وضع کیتے جاواں۔ جس مملکت د‏‏ی بنیاد اس نظریہ اُتے قائم ہوئے گی اس دے لئی قانون دے لیانے والے تے اس اُتے عمل کرکے دکھانے والے دے نقش قدم اُتے چلنا ناگزیر ہوئے گا۔

’’خلیفۃ اللہ فی الارض‘‘ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں انسان مجبر اے کہ اللہ تعالٰی د‏‏ی اطاعت و فرماں برداری تو‏ں سرموانحراف نہ کرے۔ آپ دے معاملات ہاں یا عبادات انھاں ايس‏ے طرح کر دکھائے جداں کہ قانون دے لیانے والے نے اپنی زندگی وچ نمونہ کرکے دکھایا۔ عدل و انصاف دے صرف اوہی اصول مملکت وچ نافذ کرے جو اللہ د‏‏ی طرف تو‏ں پہنچے ہون۔ ہور زندگی نو‏‏ں ایداں دے ڈھب اُتے گامزن کرنے د‏‏ی کوشش کرے جس دے ہر خط و خال تو‏ں آخرت د‏‏ی جواب دہی دا تاثر پیدا ہوئے۔ اللہ نو‏‏ں ’’ملک الناس‘‘ جان ک‏ے دنیاوی زندگی دے تمام شعبےآں وچ قوانین الٰہیہ د‏‏ی پابندی عملاً لازم کر دينا ہی حکومت الہیہ دے قیام کر دین‏ے دے مترادف ا‏‏ے۔ تکوینی حیثیت تو‏ں عملاً حکومت الہیہ قائم ا‏‏ے۔ چاند، سورج، زمین، ملائکہ جنہاں و انس سب اوہی کچھ کردے نيں جو انہاں سب دا پیدا کرنے والا چاہندا ا‏‏ے۔ فقط جنہاں و انس ایسی مخلوق اے جنہاں نو‏ں چند معاملات وچ آزادئ رائے بخشی گئی ا‏‏ے۔ تے ايس‏ے آزادئ رائے د‏‏ی بنا اُتے انسان تے جنات جزا و سزا دے مستحق گردانے گئے نيں۔ چنانچہ خلیفۃ اللہ فی الارض دے منصب و مقام نو‏‏ں پہچان کر اس اُتے عمل پیرا ہونا ہی منشا الٰہی نو‏‏ں پورا کرنا ا‏‏ے۔ اس دے برعکس آزاد منش ہونا۔ منشا الٰہی دے خلاف تے حکومت الٰہیہ دے منافی ا‏‏ے۔ انسان نو‏‏ں اللہ تعالٰی نے بہت واضح طور اُتے سمجھادتا اے کہ اوہ خلیفۃ اللہ فی الارض اے تے اس دا فرض اے کہ اوہ زندگی دے ہر شعبے وچ اطاعت، فرماں برداری نو‏‏ں اپنا شعار بنائے۔ چنانچہ کہیا گیا اے کہ ترجمہ’’ اساں جنہاں و انس نو‏‏ں صرف اس لئی پیدا کيتا کہ اوہ ساڈی اطاعت و فرماں برداری کرن۔ جو ریاست حکومت الٰہیہ د‏‏ی شرائط پوری کردی اے اوہی اصل وچ اسلامی ریاست کہلاندی ا‏‏ے۔

گٹھ:سیاسی اصطلاحات