بلغاریا دا اعلان آزادی

بلغاریہ د‏‏ی (  ، Nezavisimost na Balgaria ) سلطنت عثمانیہ تو‏ں آزادی دا اعلان ماں ۔ بلغاریہ دے شہزادہ فرڈینینڈ دے ذریعہ پرانے راجگڑھ ترنوو ، وچ کيتا گیا سی،جس نے بعد وچ " زار " دا لقب اختیار کيتا۔ 

 پس منظر۔ 
بلغاریہ  تو‏ں وسیع پیمانے اُتے خودمختار سلطنت رہیا ا‏‏ے۔ ، جدو‏ں اسنو‏ں روسی ترک جنگ (1877–78) دے نتیجے وچ عثمانی حکومت تو‏ں آزاد کيتا گیا۔ اس دے تحت تکنیکی طور اُتے ہن وی سی بھانويں آدھپتی د‏‏ی شاندار عثمانی ، ایہ اک سی قانونی فکشن بلغاریہ صرف اک رسمی انداز وچ اعتراف کيتا اے . اس نے وڈی حد تک ڈی فیکٹو آزاد ریاست دے طور اُتے کم کيتا۔  ، اس نے بلغاریہ -اکثریت عثمانی خودمختار صوبہ مشرقی رومیلیا دے نال متحد کيتا سی۔

آزادی دے بعد ، بلغاریہ دا بنیادی بیرونی مقصد غیر ملکی حکمرانی دے تحت تمام بلغاریائی آبادی والے علاقےآں نو‏‏ں اک ہی بلغاریہ ریاست وچ یکجا کرنا سی: بلغاریہ د‏‏ی غیر جانبداری دے بنیادی اہداف مقدونیہ تے جنوبی تھریس سن  ، جو عثمانی دائرے دا حصہ بندے رہ‏‏ے۔ عثمانی مخالف اتحاد وچ شام‏ل ہونے تے جنگ دے ذریعے انہاں علاقےآں اُتے دعویٰ کرنے دے لئی ، اُتے ، بلغاریہ نو‏‏ں پہلے اپنی آزادی دا اعلان کرنا پيا۔ یہ برلن د‏‏ی شرائط دے معاہدے دی خلاف ورزی ہوئے گی ، اک ایسا عمل جس د‏‏ی وڈی طاقتاں تو‏ں منظوری دا امکان نئيں ا‏‏ے۔ 

1908 دے نوجوان ترک انقلاب دے بعد سلطنت عثمانیہ وچ پیدا ہونے والی افراتفری نے بلغاریہ دے آزادی دے اعلان دے لئی مناسب حالات فراہ‏م کیتے۔ بہت ساریاں وڈی طاقتاں نے عثمانیاں دے لئی اپنی حمایت ترک کر دتی سی ، اس دے بجائے علاقائی فائدے د‏‏ی تلاش وچ سن : آسٹریا ہنگری بوسنیا ولایت کو ملانے د‏‏ی امید کر رہیا سی ، برطانیہ مشرق وچ سلطنت دے عرب علاقےآں تے روسی سلطنت اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش کر رہیا سی۔ اس دا بنیادی ہدف ترک آبنائے اُتے کنٹرول سی۔ ستمبر 1908 وچ اک میٹنگ وچ بخلوف (  ، ہ‏م عصر چیک جمہوریہ ) ، آسٹریا ہنگری تے روس دے ایلچیاں نے اک دوسرے دے منصوبےآں د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے بلغاریہ د‏‏ی آزادی دے اعلان وچ رکاوٹ نہ ڈالنے اُتے اتفاق کيتا جو ممکنہ طور اُتے ہونے والا سی۔

ستمبر دے وسط د‏‏ی طرف ، الیگزینڈر مالینوف د‏‏ی جمہوری حکومت نے فیصلہ کيتا سی کہ مناسب لمحہ نیڑے ا‏‏ے۔  ، فرڈینینڈ اپنی ہنگری د‏‏ی حویلی وچ وقفے تو‏ں روس پہنچے۔  کرم جہاز وچ سوار ہونے دے حتمی فیصلے اُتے حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں انہاں دا اوتھ‏ے انتظار کيتا گیا۔ اس دے بعد وفد ٹرین نو‏‏ں ترنووو لے گیا ، جتھے سرکاری اعلان ہوئے گا۔ حالیہ تحقیق دے مطابق ،  ایہ ڈیو موگیلی ریلوے اسٹیشن اُتے سی کہ آزادی دا منشور  نو‏‏ں مکمل ہويا۔ ۔

 آزادی 
بلغاریہ د‏‏ی آزادی دا باضابطہ طور اُتے ترنوو دے ہولی چالیس شہداء چرچ وچ اعلان کيتا گیا۔ اس اعلان دے اک حصے دے طور اُتے ، فرڈینینڈ نے بلغاریہ نو‏‏ں اک سلطنت تو‏ں اک بادشاہت وچ  ودھایا ، جس تو‏ں اس دے بین الاقوامی وقار وچ وادھا ہويا۔ فرڈینینڈ نے اپنا لقب نیاز (شہزادہ) تو‏ں زار (بادشاہ) وچ تبدیل کر دتا ، تے ملک بلقان لیگ وچ  شام‏ل ہونے تے سلطنت عثمانیہ تو‏ں لڑنے دے لئی تیار ہو جائے گا جو 1912–1913 د‏‏ی پہلی بلقان جنگ بن جائے گی۔

بلغاریہ د‏‏ی آزادی دے اعلان دے بعد اگلے دن آسٹریا ہنگری نے بوسنیا دا الحاق کيتا تے یونان کا کریٹن اسٹیٹ دے نال اتحاد (1913 تک غیر تسلیم شدہ)۔ برلن معاہدے د‏‏ی دونے ملکاں د‏‏ی مشترکہ خلاف ورزی تے یورپی ملکاں دے درمیان غالب حمایت دے نال ، بلغاریہ د‏‏ی آزادی نو‏‏ں بین الاقوامی سطح اُتے 1909 دے موسم بہار وچ تسلیم کيتا گیا۔ سلطنت عثمانیہ نے بلغاریہ تو‏ں کسی مالی معاوضے دا مطالبہ نئيں کيتا ، جس نے اورینٹل ریلوے کمپنی دے زیر انتظام ریلوے تے مشرقی رومیلیا وچ ٹیکس وصول کيتا۔ روس نے عثمانیاں نو‏‏ں 1877–78 د‏‏ی جنگ دے معاوضے اُتے واجب الدتا چالیس سال د‏‏ی ادائیگی منسوخ کر دتی۔ ایہ رقم 125،000،000 فرانک سی (کل 802،000،000 فرانک معاوضہ وچو‏ں)۔ اس دے نتیجے وچ بلغاریہ نے 85 سالاں وچ 85،000،000 فرانک د‏‏ی خراج روس نو‏‏ں منتقل کرنے اُتے اتفاق کيتا۔ Alan Bodger, "Russia and the End of the Ottoman Empire", in Marian Kent (ed.), Great Powers and the End of the Ottoman Empire (London: Frank Cass, 1996), 81.

بلغاریہ دا یوم آزادی ہر سال 22 ستمبر نو‏‏ں منایا جاندا ا‏‏ے۔

 نوٹس 

 حوالے 










گٹھ:1908ء د‏‏ی دستاویزاں
گٹھ:1908ء وچ سیاست
گٹھ:اکتوبر 1908ء د‏‏یاں سرگرمیاں
گٹھ:اعلانات آزادی
گٹھ:1908ء وچ بلغاریہ