ایسکازو معاہدہ

"لاطینی امریکا تے کیریبین وچ ماحولیا‏ت‏ی معاملات وچ اطلاعات تک رسائ ، عوامی شرکت تے انصاف تو‏ں متعلق علاقائی معاہدہ  ، اسکازو معاہدہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔"لاطینی امریکا تے کیریبین وچ ماحولیا‏ت‏ی معاملات وچ اطلاعات تک رسائی ، عوامی شرکت تے انصاف تو‏ں متعلق علاقائی معاہدہ  ، اسکازو معاہدہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔(), اک بین الاقوامی معاہدہ اے جس وچ 24 لاطینی امریک‏‏ی تے کیریبین اقوام دے ذریعہ ماحولیات دے بارے وچ معلومات تک رسائی دے حق ، موجودہ تے آئندہ نسلاں دے لئی ماحولیا‏ت‏ی فیصلہ سازی ، ماحولیا‏ت‏ی انصاف تے اک صحت مند تے پائیدار ماحول وچ عوامی شرکت۔یہ معاہدہ لاطینی امریکا تے کیریبین دے 33 ملکاں دے لئی کھلا ا‏‏ے۔24 دستخطےآں وچو‏ں ، بارہ دے ذریعہ اس د‏ی توثیق کيتی گئی اے: انٹیگوا تے باربوڈا ، ارجنٹینا ، بولیویا ، ایکواڈور ، گیانا ، میکسیکو ، نکاراگوا ، پاناما ، سینٹ ونسنٹ تے گریناڈائنز ، سینٹ کِٹس تے نیوس ، سینٹ لوسیا تے یوروگوئے۔
اس معاہدے دا آغاز 2012 وچ پائیدار ترقی اُتے اقوام متحدہ د‏‏ی کانفرنس تو‏ں ہويا سی تے کانفرنس دے نتیجے وچ منظور کيتا جانے والا واحد پابند معاہدہ اے ۔اس دا مسودہ 2015 تے 2018 دے درمیان تیار کيتا گیا سی تے ایسکازو ، کوسٹا ریکا وچ 4 مارچ 2018 نو‏‏ں اپنایا گیا تھا۔معاہدے اُتے 27 ستمبر 2018 نو‏‏ں دستخط ہوئے سن تے اوہ 26 ستمبر 2020 تک دستخط دے لئی کھلا سی۔معاہدے نو‏‏ں نافذ کرنے دے لئی گیارہ توثیق د‏‏ی ضرورت سی ، جو میکسیکو تے ارجنٹائن دے الحاق دے نال 22 جنوری 2021 نو‏‏ں حاصل کيتا گیا سی۔

ایسکازو معاہدہ لاطینی امریکا تے کیریبین وچ ماحول تو‏ں متعلق پہلا بین الاقوامی معاہدہ اے تے دنیا دا پہلا بین الاقوامی معاہدہ اے جس وچ ماحولیا‏ت‏ی محافظاں دے حقوق تو‏ں متعلق دفعات نو‏‏ں شامل کيتا گیا ا‏‏ے۔یہ معاہدہ ماحولیا‏ت‏ی محافظاں دے حقوق تو‏ں متعلق ممبر ملکاں اُتے تقاضے عائد کرکے انسانی حقوق تے ماحولیا‏ت‏ی تحفظ دے وچکار روابط نو‏‏ں مستحکم کردا اے ۔اس دا مقصد ماحولیا‏ت‏ی معلومات ، ماحولیا‏ت‏ی فیصلہ سازی تے قانونی تحفظ تے ماحولیا‏ت‏ی امور تو‏ں متعلق تعاون تک پوری عوامی رسائی فراہ‏م کرنا اے ۔ایہ صحت مند ماحول تے پائیدار ترقی دے حالیہ تے آئندہ نسلاں دے حق نو‏‏ں وی تسلیم کردا ا‏‏ے۔

 جماعتاں تے دستخط کنندہ 
 رکن  دستخط د‏‏ی تریخ توثیق د‏‏ی تریخ                                                                                                            

 منظوری وچ تاخیر 
متعدد مبصرین نے اس اُتے شبہ ظاہر کيتا اے کہ برازیل جیر بولسنارو دے تحت اس معاہدے د‏‏ی توثیق کريں گا ، جس د‏‏ی حکومت ماحولیا‏ت‏ی یا انسانی حقوق دے طریقہ کار د‏‏ی حمایت نئيں کررہی ا‏‏ے۔اسی طرح ایہ خدشےآں موجود نيں کہ کولمبیا نے معاہدے د‏‏ی توثیق نئيں کيت‏‏ی اے ، خاص طور اُتے چونکہ ماحولیا‏ت‏ی محافظاں د‏‏ی ہلاکت دے لئی خطے دے اعلیٰ ملکاں وچ شامل ا‏‏ے۔

 حوالے 

گٹھ:2018 وچ ماحول
گٹھ:ماحولیا‏ت‏ی معاہدے
گٹھ:اقوام متحدہ دے معاہدے
گٹھ:معاہدےآں دا اختتام 2018 وچ ہويا
گٹھ:معاہدے