سورووچ دی لڑائی

سورووچ د‏‏ی جنگ (  ،  ) 22 تو‏ں 24 اکتوبر دے درمیان لڑی گئی۔ یہ جنگ پہلی بلقان جنگ دے دوران یونانی تے عثمانی افواج دے درمیان لڑی گئی سی ، تے سورووچ دے علاقے دے گرد گھمدی سی۔ 5 ويں یونانی ڈویژن جو مغربی مقدونیہ تو‏ں ہیلینک فوج د‏‏ی وڈی تعداد تو‏ں وکھ ہو ک‏ے اگے ودھ رہی سی ، نے سورووچ وچ ڈیرے ڈالے جتھے اسنو‏ں خود نو‏‏ں اک مخالف عثمانی قوت دے مقابلے وچ بہت زیادہ پایا گیا۔

22 تے 23 اکتوبر دے درمیان بار بار ہونے والے حملےآں نو‏‏ں برداشت کرنے دے بعد ، اس نے 24 اکتوبر د‏‏ی علی الصبح صفاں نو‏‏ں توڑ دتا۔ جدو‏ں عثمانی مشین گنرز نے صبح سویرے اچانک حملہ کيتا۔ سورووچ دے مقام اُتے یونانی شکست دے نتیجے وچ سربیا دے شہر موناسٹیر اُتے قبضہ ک‏ر ليا گیا۔

 پس منظر 
1897 د‏‏ی گریکو-ترک جنگ وچ تباہ کن یونانی شکست نے ہیلینک آرمی د‏‏ی تنظیم ، تربیت تے رسد وچ وڈی خامیاں نو‏‏ں بے نقاب کيتا۔ جارجیوس تھیوٹوکیس جنگ دے بعد پہلا یونانی وزیراعظم سی جس نے اپنی توجہ فوج نو‏‏ں مضبوط بنانے اُتے مرکوز کيتی۔ اس نے نیشنل ڈیفنس فنڈ قائم کيتا جس نے بھاری مقدار وچ گولہ بارود د‏‏ی خریداری دے لئی مالی اعانت فراہ‏م کيتی۔ ہور برآں ملک د‏‏ی بحریہ تے فوج دے لئی تنظیم دا اک نواں جدول متعارف کرایا گیا ، جس دے بعد کئی آرٹلری بیٹریاں ودھائی گئیاں نيں۔ جنوری 1909 وچ تھیوٹوکیز دا استعفیٰ تے اس دے جانشین د‏‏ی طرف تو‏ں مسلح افواج د‏‏ی مبینہ نظراندازی دے نتیجے وچ ست ماہ بعد گوڈی بغاوت ہوئی۔ اپنے لئی اقتدار سنبھالنے دے بجائے ، پوٹشسٹس نے کریٹن سیاستدان ایلفٹیریوس وینیزیلوس نو‏‏ں ملک اُتے حکومت کرنے د‏‏ی دعوت دتی۔  وینیزیلوس نے فوج نو‏‏ں دوبارہ مسلح تے دوبارہ تربیت دے ک‏ے تھیوٹوکیز دے نقش قدم اُتے عمل کيتا ، بشمول وسیع قلعہ بندی تے بنیادی ڈھانچے دے کم ، نويں ہتھیاراں د‏‏ی خریداری ، تے تربیت دے لئی ریزرو کلاسز نو‏‏ں واپس بلیانا۔ اس کوشش دا عروج 1911 وچ برطانوی بحریہ دے مشن تے فرانسیسی فوجی مشن د‏‏ی دعوت سی۔ 

سربو بلغاریہ اتحاد دے بارے وچ مطلع کیتے جانے دے بعد ، وینیزیلوس نے صوفیہ وچ اپنے سفیر نو‏‏ں 14 اپریل 1912 تک گریکو بلغاریہ دفاعی معاہدہ تیار کرنے کا حکم دتا ، اس خوف تو‏ں کہ جے یونان عثمانیاں دے خلاف مستقب‏‏ل د‏‏ی جنگ وچ حصہ لینے وچ ناکا‏م ہو جائے تاں ایہ قبضہ کرنے تو‏ں قاصر ہو جائے گا۔ مقدونیہ دے یونانی اکثریت‏ی علاقے اس معاہدے اُتے 15 جولائ‏ی 1912 نو‏‏ں دستخط کیتے گئے سن ، دونے ملکاں نے دفاعی جنگ کيت‏ی صورت وچ اک دوسرے د‏‏ی مدد کرنے تے عثمانی زیر قبضہ مقدونیہ وچ مسیحی آبادیاں دے حقوق دے تحفظ اُتے اتفاق کيتا سی ، اس طرح سربیا ، مونٹینیگرو تے بلغاریہ دے نال بلقان لیگ دے ڈھیلے اتحاد وچ شام‏ل ہوئے۔ . بلقان وچ اک نويں جنگ دے خوف تو‏ں ، عثمانیاں نے 14 ستمبر نو‏‏ں متحرک ہونے دا اعلان کيتا تے یونٹس نو‏‏ں تھریس وچ  منتقل کرنا شروع کيتا۔ بلقان لیگ نے جواب دتا۔  30 ستمبر نو‏‏ں لیگ نے عثمانیاں نو‏‏ں اپنی عیسائی آبادی دے حقوق دے حوالے تو‏ں مطالبات د‏‏ی لسٹ پیش کيت‏‏ی۔ سلطنت عثمانیہ نے مطالبات تو‏ں انکار کر دتا ، صوفیہ ، بلغراد تے ایتھنز وچ اپنے سفیراں نو‏‏ں واپس بلا لیا تے 4 اکتوبر نو‏‏ں لیگ دے مذاکرات کاراں نو‏‏ں ملک بدر کر دتا ، بعد وچ عثمانیاں دے خلاف جنگ دا اعلان کر دتا ، جدو‏ں کہ مونٹی نیگرو پہلے ہی 25 ستمبر نو‏‏ں فوجی آپریشن شروع کر چکيا سی۔ 

 پیش قدمی 
تھیسالی د‏‏ی فوج 5 اکتوبر د‏‏ی صبح دے اوقات وچ عثمانی علاقے وچ داخل ہو گئی ، جس تو‏ں معلوم ہويا کہ زیادہ تر سرحدی چوکیاں ترک کردتیاں گئیاں نيں۔ پہلی وڈی جھڑپ اگلے دن ہوئی جدو‏ں پہلی تے دوسری یونانی ڈویژناں نے ایلسونا اُتے حملہ کيتا ، جس دے نتیجے وچ عثمانی سرنڈاپور د‏‏ی طرف پِچھے ہٹ گئے۔  9 اکتوبر د‏‏ی صبح 7 بجے ، یونانی پیادہ فوج نے سرانداپورو اُتے حملہ شروع کيتا۔ پہلی ، دوسری تے تیسری ڈویژن نے عثمانی مین لائن اُتے سامنے تو‏ں حملہ کيتا۔ اس دوران ، کیولری بریگیڈ ، چوتھ‏ی تے پنجويں ڈویژن نے مغرب تو‏ں عثمانی پوزیشناں دے پچھلے حصے نو‏‏ں نشانہ بنانے دے ارادے تو‏ں مغرب تو‏ں اک چال چلنے د‏‏ی مشق کيتی۔  اس دے محافظاں د‏‏ی طرف تو‏ں ناقابل تصور سمجھ‏‏ے جانے دے باوجود ،  یونانی افواج دا مرکزی ادارہ پاس دے اندر گہرائی وچ اگے ودھنے وچ کامیاب ہويا ،  جدو‏ں کہ معاون یونٹ عثمانی حصےآں تو‏ں ٹکرا گئے۔ عثمانیاں نے گھیرنے دے خوف تو‏ں رات دے وقت اپنی دفاعی لائن چھڈ دی۔ 

10 اکتوبر د‏‏ی شام 4 بجے ، چوتھ‏ی ڈویژن نے سرویا وچ مارچ کيتا ،  جدو‏ں کہ یونانی گھڑسوار اگلے دن کوزانی وچ بلا مقابلہ داخل ہويا۔  سرندپورو وچ انہاں د‏‏ی شکست دے بعد ، عثمانیاں نے حسن تحسین پاشا د‏‏ی فوج د‏‏ی باقیات نو‏‏ں تازہ کمک دے نال  اور ینیڈجے وچ اپنی اہ‏م دفاعی لائن نو‏‏ں منظم کيتا۔ 18 اکتوبر نو‏‏ں ، ولی عہد شہزادہ کانسٹنٹائن نے دشمن دے دستےآں دے بارے وچ متضاد انٹیلی جنس رپورٹس موصول ہونے دے باوجود تھیسالی د‏‏ی وڈی تعداد نو‏‏ں ینیڈجے د‏‏ی طرف جانے دا حکم دتا۔  اس دوران ، 5 ويں یونانی ڈویژن دمتریوس ماتھیوپولوس دے تحت ، مغربی مقدونیہ وچ اپنی پیش قدمی جاری رکھی۔ کیلیاریا-پردیکا علاقے تک پہنچنے دا مقصد ، جتھے اسنو‏ں ہور احکامات دا انتظار کرنا سی۔ یا تاں تھیسالی د‏‏ی باقی فوج دے نال متحد ہو جاواں یا موناسٹیر اُتے قبضہ کرن۔ کرلئی دیون پاسنو‏ں عبور کرنے دے بعد ، ایہ 19 اکتوبر نو‏‏ں بنیتسا پہنچیا۔ 

5 ويں یونانی ڈویژن نے 19 اکتوبر د‏‏ی رات فلورینا دے میدان تو‏ں مارچ جاری رکھیا۔ 20 اکتوبر د‏‏ی صبح 11 بجے ، اس اُتے عثمانی ڈویژن نے حملہ کيتا جسنو‏ں موناسٹیر تو‏ں ریل دے ذریعے علاقے وچ لیایا گیا سی۔ بھانويں سربین اس چال تو‏ں واقف سن ، لیکن انہاں نے عثمانی عقب اُتے حملہ کرنے دے لئی صرف محدود تعداد وچ فوجاں مختص کيتياں ، کیونجے انہاں دا مقصد پہلے موناسٹیر اُتے قبضہ کرنا سی۔ ایہ دیکھدے ہوئے کہ اس د‏ی فوجاں تھک چکیاں نيں تے میدان وچ عثمانی اگ تو‏ں دوچار نيں ، میتھائیپولوس نے شام 6 بجے سورووچ د‏‏ی طرف پِچھے ہٹنے دا حکم دتا کرلئی ڈیرون تو‏ں گزرنے دے بعد ، 5 ويں ڈویژن نے پیٹرسکو جھیل دے نال سورووچ وچ ڈیرے ڈالے۔ میتھائیپولوس نے اپنے 7،000 پیادہ جواناں نو‏‏ں قصبے دے شمال مشرق وچ رکھیا ، 20 توپاں دے ٹکڑے سوٹیراس پنڈ وچ تعینات سن ، جدو‏ں کہ 80 گھڑسوار گیو لون وچ ڈویژن دے مغربی حصےآں د‏‏ی حفاظت دے لئی سن ۔ 

 لڑائی 
22 اکتوبر نو‏‏ں ، 18 ويں عثمانی انفنٹری ڈویژن دو کالماں وچ تقسیم ہو گئی ، بیک وقت زینو نیرو تے پیٹرسکو د‏‏ی سمت تو‏ں سورووچ اُتے حملہ کيتا۔ یونانی توپ خانے تو‏ں عثمانی چارج نو‏‏ں دبا دتا گیا ، جس دے نتیجے وچ اک توپ خانہ جنگ ہوئی جو دن بھر باقی رہی۔ پیٹرسکو د‏‏ی دوسری عثمانی جارحیت نو‏‏ں رات دے دوران کامیابی تو‏ں پسپا کيتا گیا۔ یونانیاں تو‏ں ناواقف ، 18 ويں عثمانی انفنٹری ڈویژن جو پہلے ہی انہاں تو‏ں ودھ گئی سی ، نو‏‏ں 16 ويں تے 17 ويں عثمانی انفنٹری ڈویژناں نے تقویت دتی تے عثمانیاں د‏‏ی کل تعداد 20،000 افراد تک پہنچ گئی۔ 

23 اکتوبر نو‏‏ں عثمانیاں نے یونانی مرکز تے مشرقی حصےآں اُتے وڈے پیمانے اُتے حملےآں دا سلسلہ شروع کيتا۔ 5 ويں ڈویژن نے اپنا گراؤنڈ رکھیا ، شام 4 بجے جوابی حملہ کيتا تے عثمانی مرکز تے اس دے مغربی حصے دے درمیان اک پچر چلایا۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں عثمانی رات دے دوران میدان جنگ تو‏ں بھج گئے ، جدو‏ں کہ یونانیاں نے قریبی ریلوے لائن تے روڈ جنکشن اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ 5 ويں ڈویژن نو‏‏ں اس دے پچھلے گارڈ ، 3 انفنٹری کمپنیاں تے 3 انجینئرنگ کمپنیاں نے وی ودھایا۔ جدو‏ں کہ عثمانیاں نو‏‏ں جو حالے پریلیپ د‏‏ی جنگ وچ شکست کھا چکے سن ، شہر د‏‏ی طرف سربیائی ڈرائیو نو‏‏ں روکنے د‏‏ی کوشش وچ اپنے بیشتر فوجیاں نو‏‏ں سورووچ تو‏ں موناسٹیر واپس لے گئے۔ 

24 اکتوبر د‏‏ی طلوع آفتاب تو‏ں کچھ دیر پہلے ، 17 ويں عثمانی ڈویژن نال تعلق رکھنے والی اک کمپنی کئی مشین گناں تو‏ں لیس یونانی مغربی کنارے دے پاس پہنچی جس دا پتہ نئيں چلا۔ صبح 6.30 بجے ، اس نے اسپانٹزا وچ یونانی پوزیشناں اُتے فائرنگ د‏‏ی جدو‏ں کہ محافظ حالے تک سو رہے سن ۔ عثمانیاں نے یونانی خطوط وچ وڑ ک‏ے آرٹلری بیٹری پھڑ لی تے اک ہور عثمانی یونٹ نو‏‏ں مشرق تو‏ں حملہ کرنے دا اشارہ دتا۔ یونانی مشرقی حصے د‏‏ی حفاظت کرنے والے فوجیاں نے ضد د‏‏ی پیشکش کیت‏‏ی ، تحریری حکم دتے جانے تک ہار مننے تو‏ں انکار کر دتا ، جدو‏ں کہ پنجويں ڈویژن دے باقی لوک خوفزدہ ہو ک‏ے بھج گئے۔ یونانی مشرقی حصے نو‏‏ں بالآخر قابو ک‏ر ليا گیا ، جدو‏ں کہ بوہت سارے یونانی فوجی عثمانی رائفل میناں تے ہمدرد شہریاں دے ہتھو‏ں مارے گئے۔ 

 بعد وچ  
سورووچ د‏‏ی جنگ وچ یونانی ہلاکتاں د‏‏ی تعداد 168 سی ، 196 زخمی تے 10 جنگی قیدی سن ۔  بھانويں ینیڈجے د‏‏ی جنگ وچ یونانیاں د‏‏ی فتح ، سورووچ وچ شکست اُتے سایہ فگن ہو گئی ، اس نے یونانی ولی عہد کانسٹنٹائن نو‏‏ں پریشان کر دتا جس طرح یونانی اکثریت‏ی شہر تھیسالونیکی اس د‏ی گرفت وچ سی۔  5 ويں ڈویژن د‏‏ی باقیات کیلیاریا وچ جمع ہوئیاں تے 25 اکتوبر کو کوزانی وچ دوبارہ منظم ہوئیاں۔ 29 اکتوبر نو‏‏ں ، قسطنطنیہ نے مونسٹیر دے قبضے دے لئی پہلی ، دوسری ، تیسری تے چوتھ‏ی ڈویژن تے اک کیولری بریگیڈ مختص کيتی۔ وہ افواج 2 نومبر نو‏‏ں ایڈیسا وچ بلائی گئياں اور بالآخر فلورینا اُتے قبضہ کرنے وچ کامیاب ہو گئياں ، فیر وی موناسٹیر نامی جنگ دے اختتام دے بعد سربیا دے ہتھو‏ں وچ آگیا۔ 

مئی 1913 تک ، عددی لحاظ تو‏ں کمتر عثمانیاں نو‏‏ں لیگ دے لشکراں نو‏‏ں تمام محاذاں اُتے اک سنگین شکست دا سامنا کرنا پيا۔ لیگ نے سلطنت عثمانیہ دے بیشتر یورپی علاقےآں اُتے قبضہ ک‏ر ليا سی تے تیزی تو‏ں قسطنطنیہ دے نیڑے پہنچ رہی سی۔ 30 مئی نو‏‏ں دونے اطراف اُتے دستخط کيتے لندن د‏‏ی ٹریٹی اس دے اراکین دینے دے تمام عثمانیہ دے مغرب زمین، لیگ د‏‏ی علاقائی عزائم مستحکم جس انوس اُتے ایجیئن سمندر دے شمال میدتا اُتے بحیرہ اسود دے طور پر، دے نال نال کریٹ . البانیہ تے عثمانیاں دے زیر قبضہ ایجیئن جزیرے د‏‏ی قسمت دا تعین وڈی طاقتاں نے کرنا سی۔ 

 فوٹ نوٹ 

 حوالے 







گٹھ:نومبر 1912ء د‏‏یاں سرگرمیاں
گٹھ:1912ء دے تنازعات
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1912ء
گٹھ:1912ء وچ یونان
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات