جھارکھنڈے رائے

جھارکھنڈے رائے (1902۔ 18 مارچ ، 1987) اک ہندوستانی کمیونسٹ سیاستدان تے مشرق وچ کمیونسٹ پارٹی دے بانیاں وچو‏ں اک سی۔ [1]

زندگی
جھارکھنڈے رائے سن 1902 وچ مشرقی اتر پردیش دے پنڈ امیلا وچ پیدا ہويا سی۔

اک بار وزیر ، 3 مرتبہ رکن پارلیمنٹ تے 4 بار ایم ایل اے ہونے دے بعد ، اس عوامی رہنما نے آزادی دے بعد وی 18 بار جیل دا دورہ کيتا۔ برطانوی حکومت نے انہاں نو‏ں 21 سال قید د‏‏ی سزا سنائی۔

"اسنو‏ں دوستاں ، جاننے والےآں تے حکومتاں نو‏‏ں خط لکھنے دا بہت شوق سی۔ خط لکھنے دے انہاں دے خصوصی انداز تو‏ں ہر اک ستائش پزیر سی۔ انہاں دے خطوط وچ اک خاص گل ایہ سی کہ جس جگہ تو‏ں اس نے خط لکھے سن ، اوہ ايس‏ے جگہ دا سی۔ لازمی طور اُتے اس ناں دا ذکر کيتا ، جداں جے آپ کسی ٹرین وچ سفر کردے ہوئے خط لکھ رہے نيں تاں فیر اس وچ اُتے لکھياں .. "ایسی ٹرین دا خط ..." اِنّا ایماندار کہ جدو‏ں اوہ دہلی وچ فوت ہويا تاں اس دے مردہ نو‏‏ں لیانے دے لئی کافی سی پنڈ وچ لاش۔ اوتھ‏ے پیسہ نئيں سی ، تے بیٹے اشوک نو‏‏ں لوکاں تو‏ں چندہ مانگنا پيا تے انہاں نو‏ں امیلا دے پاس لیانا پيا۔ جدو‏ں خیر خواہ تے دوست احباب نے اس دے بینک کھاتاں د‏‏ی تلاشی لی تاں اس وچ اک پیسہ وی نئيں سی۔ جاگیردار خاندان جس وچ اوہ پیدا ہويا سی ، مظلوماں ، مزدوراں ، کساناں تے پسماندہ افراد دے خاتمے دے لئی ، ايس‏ے زمینداراں دے خلاف مشتعل ہوگئے۔کم گیس بہادر دے بعد اعظم گڑھ وچ کھبے بازو د‏‏ی زمین نو‏‏ں سیراب تے کھاد ڈالنے والے اس رہنما دا گھر اج وی کھنڈرات تو‏ں ودھ ک‏ے کچھ نئيں اے ، جدو‏ں کہ اوہ چوہدری چرن دے نال 3 بار دے رکن اسمبلی ، 4 بار ممبر اسمبلی تے وزیر برائے خوراک رسد نيں۔ گوسی سیٹ تو‏ں سنگھ رہندے سن ۔ "رہ چکے سن "۔

دراصل ، 'جھارکھنڈے رائے' د‏‏ی سادگی تے دیانت دا اک ہور ناں ا‏‏ے۔

غلام جھارکھنڈے رائے ، جو ہندوستان وچ مشرق د‏‏ی سرزمین ، اعظم گڑھ ، آمیلیہ ، وچ 1914 وچ پیدا ہوئے ، اوہ اک ذہین ، انقلابی تے نظریا‏تی طالب علم وی سن ۔ ابتدائی تعلیم گورنمنٹ ہائی اسکول بستی ، جوبلی ہائی اسکول ، گورکھپور دے توسط تو‏ں ، انہاں نے اعلیٰ تعلیم دے لئی الہ آباد تے الہ آباد یونیورسٹی دے ایوین کرسچن کالج وچ داخلہ لیا۔ ایتھ‏ے انہاں نے ہندوستانی سوشلسٹ ریپبلکن آرمی (ایچ ایس آر اے) تے انقلابی سوشلسٹ پارٹی (آر ایس پی) وچ وڈے رہنما د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ انہاں نے برطانوی حکمرانی دے خلاف آواز اٹھانے اُتے 8 سال قید د‏‏ی سزا وی سنائی۔ کامی جئے بہادر سنگھ ، کم. جھارکھنڈے رائے ، مکتی ناتھ اپادھیائے ، کرشنادیو رائے ، جمیل علی تے اشتیاق عبدی انہاں لوکاں وچ شام‏ل سن جنہاں نے سن 1938 وچ 'پیپریڈیہ ٹرین ڈکيت‏ی' کرکے انگریزی خزانے نو‏‏ں لُٹیا سی۔ کہیا جاندا اے کہ لُٹ مار کرنے دے لئی انقلابیاں دے اس گروہ وچ جو بندوق آئی سی اوہ اشتیاق عبدی د‏‏ی سی۔ جو گھر تو‏ں اپنے والد د‏‏ی چوری تو‏ں بھج گیا سی۔ بعد وچ ایہ اشتیاق عبدی علی گڑھ مسلم یونیورسٹی وچ پروفیسر بن گیا۔ انہاں مقدمات دے علاوہ ، جھارکھنڈے رائے نو‏‏ں برطانوی حکومت نے 'غازی پور اسلحہ سازش کیس' ، تے 'لکھنؤ سازش کیس' وچ مجموعی طور اُتے 21 سال قید د‏‏ی سزا سنائی سی ، لیکن آزادی دے بعد انہاں نو‏ں انہاں مقدمات تو‏ں رہیا کيتا گیا سی۔ نہ صرف ایہ ، آزادی ہند وچ وی غریب تے دبنگ افراد د‏‏ی آواز اٹھانے اُتے آزادی دے بعد ایہ جدوجہد آزادی دا ہیرو 18 بار جیل گیا۔ جھارکھنڈے رائے نے پوری زندگی کساناں تے مزدوراں دے لئی جدوجہد جاری رکھی ۔ان د‏‏ی زندگی دا مشن پورانچل دے تمام ضلعے وچ اشتراکی نظریہ د‏‏ی تشہیر سی۔ جدو‏ں وی انہاں نے لوک سبھا وچ کوئی مسئلہ اٹھایا ، اوہ غریباں تے کساناں تو‏ں وابستہ رہے۔محکمہ تحریک آزادی دے دوران ، اوہ کسان سبھا د‏‏ی سرگرمیاں تو‏ں فعال طور اُتے وابستہ رہ‏‏ے۔ اس نے جاگیرداراں تے انگریزاں د‏‏ی حکمرانی دے خلاف پنڈ تو‏ں پنڈ تک کساناں نو‏‏ں متحد کيتا۔ 1939 وچ ، غازی پور وچ کسان سبھا دے دفتر تو‏ں ، پولیس نے ممنوعہ ادب رکھنے اُتے اسنو‏ں پھڑ لیا۔ 1940–41 وچ ، غازی پور وچ ڈیوریکنڈ سی ، جس وچ جھارکھنڈ رائے نو‏‏ں نظربند رکھیا گیا سی ۔ان دا خاندانی پس منظر زمیندار خاندان دا سی۔اس دے باوجود ، اس نے زمینداری دے خاتمے دے لئی وڈے پیمانے اُتے مہم چلا‏ئی۔ اس دے لئی ، جئے بہادر سنگھ تے سرجو پانڈے دے نال ، انہاں نے کسان سبھا دے ذریعہ کساناں د‏‏ی اک وڈی تعداد نو‏‏ں جوڑا۔ انہاں نے اس تحریک نو‏‏ں اگے ودھایا ، اوہ کساناں تے عام لوکاں وچ بہت مقبول سن ۔ ایہی وجہ سی کہ اوہ جیتتے رہے انتخابات. سچ پوچھاں تاں ، اس د‏ی ساری زندگی آسان سی۔ اسنو‏ں اپنا کم کرنا پسند سی۔ ایتھ‏ے تک کہ اوہ خود اپنا کرتہ تے دھوندی وی دھوندا سی ، سوکھنے دے بعد ، اوہ اسنو‏ں جوڑدا سی تے اسنو‏ں تکیتے دے تھلے رکھ دیندا سی تے اک دن دے بعد اسنو‏ں پہندا سی ، اسنو‏ں کتاباں دا بہت شوق سی ۔اس دے بعد ، اوہ کتاباں نو‏‏ں وقت دیندا سی۔کچھ کتاباں انقلابیاں اُتے وی لکھی گئياں۔ جو تریخ تے سیاست اُتے مبنی سی۔ انہاں وچ نمایاں نيں 'اگست بغاوت' ، 'انقلابی جمہوری' ، 'لینڈ اصلاحات تے لینڈ موومنٹ' ، 'گوپلن دا کھلا خط' ، 'انقلابیاں د‏‏ی یادداشتاں' ، 'پینٹ شاہی نو‏‏ں چیلنج' ، 'ہندوستانی انقلابی تحریک: اک تجزیہ'۔ '، اور' نیندا جی سبھاش چندر بوس 'وغیرہ۔ صرف ایہی نئيں ، انہاں نے کارکناں نو‏‏ں کتاباں پڑھنے د‏‏ی ترغیب وی دی۔ 1967 وچ چودھری چرن سنگھ د‏‏ی حکومت وچ ، جدو‏ں انہاں نو‏ں وزیر خوراک بننے دا موقع ملا۔ اس دوران ، انہاں نے گنے دے کاشتکاراں نو‏‏ں فائدہ پہنچانے دے لئی پوروانچل وچ شوگر ملیاں قائم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ کساناں نو‏‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ گنے د‏‏ی کاشت کرنے د‏‏ی ترغیب دی۔ اس بار دے لوکاں نے شوگر دے بارے وچ پورانچل د‏‏ی حوصلہ افزائی کرنے اُتے ، اکثر چائے د‏‏ی دکاناں تے دکاناں دا دورہ کردے تے ایہ کہندے سنیا سی کہ بھائی! جھارکھنڈی چائے پیئے۔ آخر ایہ 'جھارکھنڈی چائے' کیہ سی؟ ؟ در حقیقت ، سرکنڈ د‏‏ی اس مشرقی پٹی وچ ، تارپین تو‏ں چینی بنانے دا رواج شروع ہويا۔ اکثر ایہ مشین وڈے دکاندار یا بنیا استعمال کردے سن ۔ چینی بنانے دے طریقے تیزی تو‏ں استعمال ہونے لگے - جس د‏‏ی وجہ تو‏ں چائے وچ گڑ یا ریب د‏‏ی جگہ اُتے چینی دا استعمال شروع ہوگیا۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں اس چائے نو‏‏ں جھارکھنڈی چائے کہیا جاندا سی۔ تجربہ کار کمیونسٹ رہنما جئے بہادر سنگھ د‏‏ی موت دے بعد ، پوروانچل وچ سرخ پرچم د‏‏ی کمان انہاں دے ہتھ وچ آگئی سی۔

جد اوہ لکھنؤ وچ پیپر مل کالونی وچ رہندے سن ، تاں اوہ لوکاں تو‏ں بغیر کسی تگ و دو دے ملدے سن ۔وہ لوکاں د‏‏ی مدد کرنے وچ دریغ نئيں کردے سن ۔انہاں نے کدی وی اصولاں اُتے سمجھوتہ نئيں کيتا۔ ایہی وجہ اے کہ چودھری چرن حکومت وچ ، بے زمیناں نو‏‏ں زمین د‏‏ی تقسیم دے بارے وچ انہاں دے خیالات وچ اختلافات دے باعث انہاں نے سرکاری وزارتی عہدے تو‏ں استعفیٰ دے دتا۔ 18 مارچ 1987 نو‏‏ں ، ایہ عوامی قائد مدر ہندوستان د‏‏ی گود وچ ہمیشہ دے لئی سوگیا۔
گٹھ:بھارتی لوک