ہنری میئرس ایلیٹ

سر ہنری میئرس ایلیٹ  ہندوستان وچ تعینات برطانوی سول سرونٹ، مستشرق، ہندوستانی تریخ دے ماہر سن ۔ اوہ یکم مارچ 1808ء  وچ ویسٹ منسٹر، لندن، مملکت متحدہ وچ پیدا ہوئے۔ اوہ کرنل میئرس ایلیٹ دے تیسرے فرزند سن ۔ ابتدائی تعلیم ونچسٹر تے اعلیٰ تعلیم نیو کالج، اوکسفرڈ تو‏ں حاصل کيتی۔ فیر مقابلے دا امتحان پاس ک‏ر ک‏ے انڈین سول سروس وچ شام‏ل ہو گئے۔ انہاں نے اپنے ابتدائی کیریئر وچ بریلی تے مرشد آبادکے کلیکٹر، دہلی دے پولیٹکل ایجنٹ دے اسسٹنٹ دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ اس دے بعد انہاں د‏‏ی تعینا‏‏تی شمال مغربی سرحدی صوبہ (موجودہ صوبہ خیبر پختونخوا ہو گئی۔ ایتھ‏ے انہاں نے مختلف محکمےآں وچ خدمات سر انجام دتیاں۔ دورانِ ملازمت مطالعہ تو‏ں اپنے علم وچ وادھا کردے رہ‏‏ے۔ ایلیٹ نے لاتعداد تحقیقی مضامین تے کتاباں تحریر کیتیاں۔ 1845ء وچ انہاں نے انڈین جوڈیشل تے روینیو اصطلاحات د‏‏ی لغت تیار کيتی۔ان کتاب Biographical Index to the Historian of Muhammadan India انہاں د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م کتاب ا‏‏ے۔ اس وچ ایلیٹ نے 231 عربی تے فارسی مورخین د‏‏یاں کتاباں دا تنقیدی جائزہ لیا اے جنہاں وچ ہندوستان د‏‏ی تریخ اُتے مواد شام‏ل ا‏‏ے۔مختیار احمد ملاح، مغربی سندھ شناسی (سندھی)، محکمہ سبھیاچار و سیاحت حکومت سندھ، اگست 2013ء، ص 200 اس کتاب د‏‏ی پہلی جلد انہاں حیات وچ 1849ء وچ کلکتہ تو‏ں شائع ہوئی۔ انہاں د‏‏ی ہندوستان د‏‏ی تریخ اُتے مشتمل تحریراں کوجان ڈائوسن نے اٹھ جلداں وچ History of India As Told by its Historian دے ناں تو‏ں تو‏ں ترتیب دے ک‏ے 1866ء تو‏ں 1877ء دے درمیان وچ شائع کراواں۔ ایہ کتاب اج ہندوستان بشمول سندھ اسلامی تریخ دے سلسلے وچ اہ‏م کتاب سمجھی جاندی ا‏‏ے۔ بعد دے مورخین اس کتاب دے حوالے اپنی کتاباں وچ بطور مآخذ درج کردے آ رہے نيں۔مغربی سندھ شناسی (سندھی)، ص 201

 وفات 
سر ہنری میئرس ایلیٹ 20 دسمبر 1853ء نو‏‏ں پنتالیس برس د‏‏ی عمر وچ راس امید، موجودہ جنوبی افریقہ وچ وفات پا گئے۔

 حوالے 

گٹھ:1808 دے جم
گٹھ:1853 دیاں موتاں
گٹھ:انگریز مستشرقین
گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز مصنف
گٹھ:نیو کالج، اوکسفرڈ دے فضلا
گٹھ:ویسٹ منسٹر دیاں شخصیتاں
گٹھ:انیہويں صدی دے برطانوی مؤرخین
گٹھ:انگریز ماہرین ہندویات