آدم بن اسحاق

آدم بن اسحاق بن آدم بن عبد الله بن سعد اشعری قمی، تیسری صدی ہجری دے شیعہ روات و علمائے رجال دے نزدیک مورد اعتماد افراد وچو‏ں نيں۔ شیخ عباس قمی انہاں نو‏ں امام محمد تقی (ع) دے اصحاب تو‏ں ميں شمار کردے نيں۔ اوہ کتاب الحدیث نامی کتاب دے مولف نيں۔ احمد بن محمد بن عیسی، محمد بن خالد برقی و ابراہیم بن ہاشم نے انہاں تو‏ں روایت نقل کيتی ا‏‏ے۔ انہاں دا مقبرہ قم دے شیخان نامی قبرستان وچ ا‏‏ے۔

 خاندان و ںسب 

آدم بن اسحاق، تیسری صدی ہجری دے اواخر وچ قم وچ زندگی بسر کرنے والے اشعری خاندان دے مشاہیر وچو‏ں نيں۔امین، أعیان الشیعہ، ۱۰ق، ج۲، ص۸۵. کتاب اعیان الشیعہ دے مطابق، انہاں دے خاندان نے اسلامی فتوحات دے بعد ایران وچ رہائش اختیار کر لئی سی۔امین، أعیان الشیعہ، ۱۰ق، ج۲، ص۸۵. انہاں د‏‏ی جم تریخ و وفات، شیوہ زندگی، اساتید و شاگرداں دے بارے وچ معلومات فراہ‏م نئيں نيں۔بہ عنوان نمونہ: امین، أعیان الشیعہ، ۱۰ق، ج۲، ص۸۵؛ آقا بزرگ تہرانی، الذریعہ،۱۰۸ق، ج، ص۳۰۳؛ فرشچیان، پیشگامان تشیع در ایران، ۱۳۸ش، ص.

ان دے والد اسحاق بن آدم امام علی رضا (ع) دے معاصر سن تے انہاں نے آپ (ع) تو‏ں روایت نقل کيتی ا‏‏ے۔نجاشی، رجال، ص۳. انہاں دے جد آدم بن عبد اللہ وی امام جعفر صادق (ع) دے اصحاب وچو‏ں سن ۔امین، اعیان الشیعہ، ج۲، ص۸۵. ايس‏ے طرح تو‏ں امام علی رضا (ع) تے امام محمد تقی (ع) تو‏ں روایت نقل کرنے والے زکریا بن آدم انہاں دے چچا نيں۔ابن داوود حلی، رجال ابن داود، ص۱۵۸.

 علم رجال وچ مقام و منزلت 

شیخ عباس قمی آدم بن اسحاق نو‏‏ں امام محمد تقی (ع) دے اصحاب وچو‏ں شمار کردے نيں۔قمی، منتہی الامال، ۱۲۲ق، ج۲، ص۵۱. شیخ طوسی و آقا بزرگ تہرانی انہاں دا شمار شیعہ مولفین وچ کردے نيں تے انہاں د‏‏ی کتاب الحدیث دا ناں ذکر کردے نيں۔شیخ طوسی، اللسٹ، ۱۱ق، ص۱؛ آقا بزرگ تہرانی، الذریعہ،۱۰۸ق، ج، ص۳۰۳؛ بعض افراد دے مطابق اوہ امام موسی کاظم (ع)، امام رضا (ع) و امام محمد تقی (ع) دے ہ‏م عصر سن ۔فرشچیان، پیشگامان تشیع در ایران، ۱۳۸ش، ص.

آیت اللہ خوئی نے انہاں تو‏ں نقل ہونے والی روایات نو‏‏ں ذکر کيتا ا‏‏ے۔خوئی، معجم الرجال الحدیث، ۱۳۲ش، ج۱، ص۱۰۹. اوہ روایات عقاید، اخلاق، تفسیر و فقہ جداں موضوعات اُتے مشتمل نيں۔خوئی، معجم الرجال الحدیث، ۱۳۲ش، ج۱، ص۱۰۹.

شیعہ عالم رجال دے بقول، شیعہ علمائے رجال جنہاں وچ نجاشی، شیخ طوسی و علامہ حلی شام‏ل نيں، انہاں نو‏ں ثقہ تسلیم کردے نيں۔مامقانی، تنقیح المقال، ۱۳۱ق، ج۳، ص۲۵. اہل سنت ماہر رجال ابن حجر عسقلانی، احمد بن محمد بن خالد برقی و آدم بن اسحاق تو‏ں نقل کردے ہوئے انہاں نو‏ں زاہد و متواضع تسلیم کردے نيںعسقلانی، لسان المیزان، ۲۰۰۲م، ج۲، ص۱. تے ابن داوود حلی انہاں دا شمار انہاں لوکاں وچ کردے نيں جنہاں دے خلاف کوئی گل ذکر نئيں ہوئی ا‏‏ے۔
حلی، کتاب الرجال، قم، ص۲۹.

 حوالے 

 مآخذ 

 آقا بزرگ تہرانی، محمد محسن، الذریعہ الی لکھتاں الشیعہ، قم، اسماعیلیان، ۱۰۸ق
 أمین، حسن، أعیان الشیعہ، بیروت، دار المعارف، ۱۰ق
 حلی، ابن داوود، كتاب الرجال، قم، منشورات الشريف الرضی، بی‌ تا
 خوئی، ابو القاسم، معجم رجال الحدیث، قم، نشر الثقافہ الإسلامیہ فی العالم، ۱۳۲ش
 طوسی، محمد بن حسن، اللسٹ، تحقیق جواد قیومی، مؤسسہ نشر فقاهت، ۱۱ق
 فرشچیان، رضا، پیشگامان تشیع در ایران ہمراه با رویکردتی تفصیلی بہ رجال اشعریان، قم، زائر، ۱۳۸ش
 قمی، عباس، منتهی الامال، قم، موسسہ نشر اسلامی، ۱۲۲ق
 عسقلانی، ابن حجر، لسان المیزان، بیروت، مكتب المطبوعات الإسلاميہ، ۲۰۰۲ ع
 مامقانی، عبد لله، تنقیح المقال فی علم رجال، قم، مؤسسہ آل البیت، ۱۳۱ق

گٹھ:اصحاب امام محمد تقی
گٹھ:تیسری صدی ہجری دے شیعہ راوی
گٹھ:قبرستان شیخان وچ مدفون افراد
گٹھ:خاندان اشعری
گٹھ:شیعہ