فتح بغداد (۱۶۲۳)

فتح بغداد (25 جنوری ، 1623 ء) شاہ عباس اول د‏‏ی فوج دے کمانڈر قرچغائی خان تے بغداد اُتے حکمرانی کرنے والی عثمانی فوج دے وچکار اک جنگ سی۔ ایہ شہر شاہ طہماسپ دے زمانے تو‏ں 90 سال تک سلطنت عثمانیہ دے زیر اقتدار رہیا۔ عثمانی فوج نو‏‏ں ایرانی فوج نے مختلف محاذاں تے بغداد دے دروازےآں اُتے شکست دتی تے بغداد شاہ عباس دے ہتھو‏ں فتح ہويا ۔

 پس منظر 

شاہ عباس اول طویل عرصے تو‏ں بغداد شہر نو‏‏ں دوبارہ لینے دے بارے وچ سوچ رہیا سی۔ بغداد اُتے سلطنت عثمانیہ نے 1533 ء (912 عیسوی) تے شاہ طہماسپ اول دے عہد حکومت دے دسويں سال تو‏ں فتح کيتا سی۔

 شاہ عباس دا بغداد دے عثمانی حکمران نو‏‏ں خط 

انہاں نے بکرسو باشی نو‏‏ں اک خط لکھیا ، جس وچ انہاں نو‏ں گورنر تے خان د‏‏ی حیثیت تو‏ں اعزاز بخشا گیا۔ لیکن اپنی طاقت تے آزاد حکومت کیت‏‏ی امید رکھنے والے بکرسو باشی نو‏‏ں شاہ عباس دے ایلچی نے دھوکہ دتا تے ایتھ‏ے تک کہ شاہ عباس دے ایلچی نو‏‏ں قتل کرنے دا سوچیا۔ بالآخر ، اوہ اک قلعہ دار بن گیا تے اس نے ایرانی فوج دے خلاف مزاحمت دا انتخاب کيتا۔

 سقوط بغداد 

ادھر ، ایہ اطلاع ملی اے کہ موصل دا حکمران ، حسن پاشا ، صفوی فوج دا مقابلہ کرنے بغداد جارہیا سی۔ شاہ عباس اول نے حملے دا حکم دتا تے ایرانی فوج نے بغداد دے قلعے نو‏‏ں ہر طرف تو‏ں حملہ کردتا تے تھوڑی ہی دیر وچ اس اُتے قبضہ کرلیا تے بغداد دے حکمران تے اس دے معاوناں نو‏‏ں ہلاک کردتا۔ اک ہور محاذ اُتے ، بغداد دے نیڑے اک قلعے وچ ، حسن پاشا نو‏‏ں ایرانی فوج نے شکست دتی تے اوہ تے اس دے متعدد فوجی تباہ ہوگئے۔

 ایشیاء کوچک تو‏ں پِچھے ہٹنا 
بغداد دے زوال نے موصل ، کرکوک تے زور د‏‏ی چوکیو‏ں نو‏‏ں ہلیا ک‏ے رکھ دتا ، تے بہت ساری عثمانی فوجاں انہاں قلعےآں تو‏ں ایشیاء مائنر تک پِچھے ہٹ گئياں تے ایران نے انہاں شہراں اُتے قبضہ کرلیا۔

 حاشیہ 

 حوالے 

گٹھ:بغداد دے محاصرے
گٹھ:ستارہويں صدی دے تنازعات
گٹھ:1623ء دے تنازعات
گٹھ:عثمانی فارسی جنگاں
گٹھ:سلطنت عثمانیہ دیاں جنگاں
گٹھ:بغداد د‏‏ی عسکری تریخ
گٹھ:عراق د‏‏ی تریخ
گٹھ:بغداد دی تریخ 
گٹھ:ایران وچ ستارہويں صدی
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ ستارہويں صدی
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1624ء
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1623ء
گٹھ:ایشیا وچ 1620ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:ایشیا وچ 1624ء
گٹھ:ایشیا وچ 1623ء
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات