جمال الدین نجفی اصفہانی

جمال الدین نجفی (1238–1306 ھ اصفہان ) محمد باقر نجفی یا شیخ محمد باقر رازی دے بیٹے آئینی دور دے تقلید تے آزادی دے متلاشی نيں۔ آپ 1284 ھ وچ اصفہان وچ پیدا ہوئے۔ اوہ محمد باقر نجفی اصفہانی دے بیٹے نيں۔ محمد باقر نجفی اس وقت اصفہان مدرس‏ے دے سربراہ سن ۔ اوہ اتباع الیات وچ اجتہاد دے درجے اُتے پہنچے تے فیر اصفہان واپس آگئے۔ وہ شیخ لوط اللہ مسجد دی جماعت دے امام سن ۔ مصلح الدین مهدوی، دانشمندان و بزرگان اصفهان، ۱۳۸، ۵۱ و ۵۲ اوہ سید عزیز اللہ مسجد د‏‏ی جماعت دے امام وی رہے نيں۔ کتاب کیمیا آف ہیپی نیشن وچ انہاں د‏‏ی سائنس تے علم دا ذکر ا‏‏ے۔

 سرگرمیاں 
آئین اصفہان دے دوران اس نے اپنے دو بھائیاں آذانجفی اصفہانی تے نور اللہ نجفی اصفہانی دے نال مل ک‏ے آئین د‏‏ی وکالت د‏‏ی تے اک اعلامیہ جاری کيتا جس وچ کہیا گیا کہ نجف دے تن حکا‏م دے احکامات اُتے عمل کيتا جائے۔ تن حکا‏م ایہ نيں: آخوند خراسانی ، عبداللہ مازندرانی تے مرزا حسین خلیلی تہرانی ۔ پارلیمنٹ تے دوسرے آئین اُتے بمباری دے دوران اس دا رد عمل اپنے دو بھائیاں د‏‏ی پیروی کرنا سی۔ سید احمد عقیلی، نگرشی بر مشروطیت اصفهان، ۱۳۸۵، ص ۳

اسنو‏ں روسی افواج دے ہتھو‏ں اصفہان اُتے قبضے دے دوران حملہ آوراں نے گرفتار کيتا سی (پہلی جنگ عظیم دے بعد) تے تہران جلاوطن کر دتا گیا سی۔ انہاں د‏‏ی جلاوطنی اُتے پادریاں نے وڈے پیمانے اُتے احتجاج کيتا تے بدلے وچ انہاں نو‏ں تہران وچ پذیرائی ملی۔ (1334 تو‏ں 1352 ھ) محمد باقر الفت، گنچ زری بود درین خاکدان، ۱۳۸، ص ۹ پہلی جنگ عظیم دے خاتمے دے بعد ، اوہ انہاں علماء وچو‏ں سن جنہاں نے 1919 دے معاہدے د‏‏ی مخالفت کيتی۔ ایہ معاہدہ ، جو ایران تے برطانیہ دے درمیان ہويا سی ، اسنو‏ں ووسو الدولہ (حسن ووسو) دا معاہدہ وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ شیخ جمال الدین نجفی دا مکان اس معاہدے دے مخالفین دے اجتماع دا مقام سی تے مرزا زادہ اشغی نے اس مکان وچ اس معاہدے دے خلاف اپنی نظم لکھی۔ سید احمد عقیلی، نگرشی بر مشروطیت اصفهان، ۱۳۸۵، ص ۳ اوہ سید حسن مودرس دے ساتھیاں وچو‏ں سن تے کچھ عرصے تک تہران دے امام جمعہ سن ۔ حسن مرسلوند، زندگینامه رجال و مشاهیر ایران، ۱۹۰ و ۱۹۱

جب علماء نے 1346 وچ رضا شاہ دے خلاف اصفہان تو‏ں قم د‏‏ی طرف ہجرت د‏‏ی تاں شیخ جمال الدین نجفی نو‏‏ں بغاوت دے رہنما حج آغا نور اللہ نجفی اصفہانی نے تہران وچ رہنے تے تہران نو‏‏ں بغاوت تے پہلویاں د‏‏ی مخالفت دے لئی تیار کرنے دا حکم دتا۔ .سید احمد عقیلی، نگرشی بر مشروطیت اصفهان، ۱۳۸۵، ص ۳ سردار سپاہ دے دور وچ ، رضا شاہ دے ایجنٹاں نے اسنو‏ں ستایا تے 1352 ھ وچ رضا شاہ دے ایجنٹاں نے اسنو‏ں اصفہان واپس کر دتا۔ مصلح الدین مهدوی، تریخ علمی و اجتماعی اصفهان، جلد ۲ صفحهٔ ۸۰

 استاد 

 مرزا حبیب اللہ رشتی
 ملیا محمد کاظم خراسانی اخوند خراسانی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے سید محمد باقرکتابی، رجال اصفهان، ۱۳۵، ص ۲۰۱

 کم تے تحریراں۔ 
شریعت د‏‏ی دفعات دے مطابق علماء نو‏‏ں بچانے دے لئی فقہ اُتے اک کتاب جو کہ شیخ احمد نے تہران وچ تاجراں د‏‏ی کتاب رساله در دماء ثلاثه معاہدےآں تے معاہدے تے عارضی تے تجزیہ دے نال تصنیف آیت اللہ سید اسماعیل صدر رساله انیس المقلدین نو‏‏ں شام‏ل کرنے دے لئی منتخب د‏‏ی ا‏‏ے۔ تبصرے حج آغا جمال د‏‏ی فقہ تہران وچ شائع ہوئی ا‏‏ے۔ رحیم قاسمی، گلشن اهل سلوک، ۱۳۸۵، ص ۹۹

 تہران جلاوطنی۔ 
پہلی جنگ عظیم دے آغاز اور روسی تے برطانوی افواج دے ایران اُتے قبضے دے نال ، اس دا گھر عوامی شور و غل تے جبر دا مقام سی۔ اس لئی روسی فوجیاں نے اس دے گھر اُتے دھاوا بول دتا تے اسنو‏ں زبردستی تہران بھیج دتا۔ زندگینامه رجال و مشاهیر ایران، ص۱۹۰–۱۹۱ اوہ تہران د‏‏ی سید عزیز اللہ مسجد وچ اجتماعات منعقد کردے تے پڑھاندے تے کدی کدی منبر اُتے جا ک‏ے تبلیغ کردے تے لوکاں د‏‏ی رہنمائی کردے۔ مصلح الدین مهدوی، تریخ علمی و اجتماعی اصفهان، جلد ۲ صفحهٔ ۸۰ جمعہ د‏‏ی راتاں دے وسط وچ ، اوہ منبر اُتے کھڑے ہو ک‏ے کامل د‏‏ی نماز پڑھدا ا‏‏ے۔

 وفات 
اس شہر وچ 25 جمادی الاول 1354 ہجری نو‏‏ں مشکوک طور اُتے فوت ہويا۔ شہزادے د‏‏ی ماں تکیہ نو‏‏ں اس دے دادا شیخ محمد طغی رضی ( المستارشیدین دے مالک) دے نال اصفہان اسٹیل تخت وچ دفن کيتا گیا۔ رحیم قاسمی، گلشن اهل سلوک، ۱۳۸۵، ص ۱۰

 حاشیہ۔ 

 حوالے 

 اصفہان آئینی ہاؤس د‏‏ی ویب سائٹ
گٹھ:شیعہ علما
گٹھ:علمائے شیعیت
گٹھ:مراجع تقلید شخصیتاں