ازد

ازد 
() یا () اک سبائی عرب قبیلہ ا‏‏ے۔
قدیم زمانے وچ سبائی مآرب وچ آباد سن جو مملکت سبا دا راجگڑھ سی، موجودہ دور وچ ایہ یمن وچ واقع ا‏‏ے۔
ان د‏‏ی زمیناں سد مارب تو‏ں سیراب ہودیاں سن، جس دے بارے وچ کچھ لوکاں دا خیال اے کہ ایہ قدیم دنیا دے انجینئرنگ دے عجائبات وچو‏ں اک اے جس د‏‏ی وجہ اس دا حجم سی۔ جدو‏ں پہلی صدی عیسوی وچ بند تیسری بار تباہ ہويا تاں ازد قبیلہ ایتھ‏ے تو‏ں منتشر ہو گیا۔
قبیلہ
قبیلہ الازد نو‏‏ں الاسد تے الذعر وی کہیا گیا جس د‏‏ی نسبت الأزد بن نبت بن مالك بن زيد بن كهلان د‏‏ی طرف کيتی جاندی اے قلائد الجمان فی التعريف بقبیلے عرب الزمان مؤلف: أبو العباس أحمد بن علی القلقشندی ناشر: دار الكتاب المصری
اسد یمن دے اک قبیلہ دے مورث اعلیٰ دا ناں اے تے ایہ قبیلہ ايس‏ے دے ناں تو‏ں مشہور ومتعارف ہويا، ايس‏ے قبیلہ نو‏‏ں " ازد " تے " ازد شنوہ " وی کہیا جاندا اے تمام انصار مدینہ ايس‏ے قبیلہ تو‏ں نسلی تعلق رکھدے سن 
انس کہندے نيں کہ رسول اللہ (صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) نے فرمایا قبیلہ ازد دے لوک روئے زمین اُتے اللہ دے ازد (یعنی اللہ دا شکر تے اس دے دین دے معاون ومددگار) نيں لوک اس قبیلہ نو‏‏ں ذلیل وخوار کرنا چاہندے نيں تے اللہ تعالیٰ اس دے برخلاف اس قبیلہ دے لوکاں نو‏‏ں عزت وبلندی عطا کرنا چاہندے نيں یقینا لوکاں اُتے اوہ زمانہ آنے والا اے جدو‏ں آدمی ایہ کہندا نظر آئے گا کہ کاش میرا باپ ازدی ہُندا تے کاش میری ماں قبیلہ ازد نال ہُندی، اس روایت نو‏‏ں ترمذی نے نقل کيتا ا‏‏ے۔
قبیلہ ازد د‏‏ی نسبت اللہ د‏‏ی طرف کرکے انہاں نو‏‏ں ازد اللہ کہنا یا تاں انہاں نو‏‏ں لقب دے نال دے نال متعارف کرانا سی یا اس اعتبار تو‏ں کہ اس قبیلہ دے لوک اللہ دے دین تے اللہ دے رسول دے معاون مددگار ہونے د‏‏ی حیثیت تو‏ں اللہ دا لشکر سن انہاں دے فضل وشرف نو‏‏ں ظاہر کرنے دے لئی انہاں دے قبیلے د‏‏ی نسبت اللہ د‏‏ی طرف د‏‏ی تے بعض حضرات نے ایہ کہیا اے کہ ازد اللہ دراصل اسد اللہ (اللہ دے شیر) دے معنی وچ استعمال ہويا اے مطلب ایہ کہ قبیلہ ازد دے لوک معرکہ شجاعت ودلاوری دے شیر ثابت ہُندے نيں۔ کاش میرا باپ ازدی ہُندا مطلب ایہ اے کہ اک زمانہ وچ اس قبیلہ دا مرتبہ ایسا وقیع ہُندا تے اس قبیلہ نال تعلق رکھنے والے لوک اِنّے باعزت وسربلندہون گے کہ دوسرے قبیلے دے لوک انہاں اُتے رشک کرن گے تے اس آرزو دا اظہار کردے نظر آن گے کہ کاش اسيں وی اس قبیلہ دے ہُندے مظاہر حق شرح مشکوۃ شریف،نواب قطب الدین خاں دہلوی :جلد پنجم:حدیث نمبر 591

ازد جزیرہ عرب وچ ميں اک قبیلہ دا ناں ا‏‏ے۔

ازد بی قبیلہ کہلان ( بنو قحطان ) د‏‏ی اک شاخ سی۔ بنو قحطان د‏‏ی ہور شاخاں قضاعہ کہلان تے حمیر سی۔ ازد د‏‏ی ذیلی شاخاں وچ اوس خزرج خزاعہ غسان تے دوس شام‏ل سن ۔ علاقائی لحاظ تو‏ں ازد د‏‏ی چار شاخاں سی۔ ( 1 ) ازد شنوءۃ ( 2 ) ازد السراة ( 3 ) ازد غسان (4) ازد عمان - ازد شنوءۃ تے اازد السراة تہامہ تے عسیر وچ آباد سن ۔ ازدی قبیلے ذو الشری نامی بت نو‏‏ں پوجتے سن ۔

قبیلے ازد و دوس سعودی عرب دے موجودہ صوبہ عسیر وچ اس مقام دے آس پاس آباد سن جتھے اج ابہا دا مشہور شہر ا‏‏ے۔ ایہ شہر طائف تو‏ں یمن نو‏‏ں جانے والی شاہراہ اُتے مکہ تو‏ں تقریباً ساڈھے تن سو میل جنوب وچ ا‏‏ے۔ ابہا تو‏ں اک سڑک بحیرہ قلزم دے ساحل اُتے جیزان د‏‏ی سعودی بندر گاہ پہنچک‏ی اے تے دوسری شاہراہ مشرق وچ خمیس مشیط تو‏ں ہوک‏ے سرحد یمن د‏‏ی طرف نجران جاندی ا‏‏ے۔اٹلس سیرت نبوی ڈاکٹر شوقی ابو خلیل، دار السلام ریاض سعودی عریبیہ

 نسب أزد 
نسب أزد ایداں اے:

أزد بن الغوث بن نَبْتٍ بن مالک بن زید بن کَهْلان بن سبأ بن یشجب بن یعرب بن قحطان بن هود بن شالخ بن ارفخشذ بن سام بن نوح بن لمک بن متوشلخ بن اخنوخ بن البارض بن مهلائیل بن قینان بن انوش بن شیث بن آدممعجم البلدان جزء 31/صفحه181

 قبیلہ ازد شاخاں دے قابل ذکر افراد 
 غساسنہ
 تنوخ
 معان
 بنو بصر شاہی سلسلہ اندلس
 آل سعید شاہی سلسلہ سلطنت عمان
 بنو یاس
 آل نہیان شاہی سلسلہ ابوظبی in what is now the متحدہ عرب امارات
 آل مکتوم شاہی سلسلہ امارت دبئی
 ابن درید
 Kuthayyir,ابن خلکان wafayat alayan p. 524. alwarraq edition. Arab poet
 Jābir ibn Zayd, the co-founder of the اباضیہ sect of اسلام
 Tribe of Balgarn (Al Garni) or ( Al-Qarni)
 Ghamid
 Bani Shehr
 Zahran tribe
 Rawadids
 بنو بارق
 جابر بن حیان
 حذیفہ بن محصن
 خلیل بن احمد الفراہیدی
 عروہ بارقی
 عرفجہ بن ہرثمہ بارقی
 ابو داؤد Collector of Hadith
 Humaydah al-Bariqi
 Ibn Al-Thahabi
 ابن البناء المراکشی
 Jamilah bint Adwan
 Asma bint Adiy al-Bariqiyyah
 مہلب بن ابی صفرہ
 Mu'aqqir
 فاطمہ بنت سعد
 Suraqah al-Bariqi
 Ibn Al-Thahabi
 بنو خزرج
 Billasmar (AL-Asmari)
 Jamilah bint Adwan
 Balahmer (Al-Ahmari)
 Bani Amr (Al-Amri)
 عمرو بن خالد ازدی
 ام الخیر بنت حریش بارقی
 الدواسر (Al Dawasir)
 Bani Malik
 ابو جعفر طحاوی

 حوالے 



گٹھ:قبیلے
گٹھ:ازد
گٹھ:عرب قبیلے
گٹھ:یمنی قبیلے
گٹھ:عرب