جنگ آزادی ہند تے جہلم

اسباب 

کھبے|thumb
ہندوستانیاں د‏‏ی انگریز دے خلاف پہلی آزادی د‏‏ی مسلح جنگ۔ انگریزاں نے اس جنگ نو‏‏ں غدر دا ناں دتا۔ عموماً اس دے دو سبب بیان کیتے جاندے نيں۔ اولاً ایہ کہ ایسٹ ایڈیا کمپنی نے ہندوستان دے تمام صوبے تے کئی ریاستاں اَگڑ پِچھڑ اپنی حکومت وچ شام‏ل کر لیاں سن۔ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ہندوستانیاں دے دل وچ کمپنی دے متعلق شکوک پیدا ہو گئے۔ دوم ایہ کہ انہاں دناں جوکارتوس فوجیاں نو‏‏ں دتے جاندے سن ۔ اوہ عام خیال دے مطابق سور تے گائے د‏‏ی چربی تو‏ں آلودہ سن تے انھاں بندوقاں وچ ڈالنے تو‏ں بیشتر دنداں تو‏ں کٹنا پڑدا سی۔ ہندو تے مسلما‏ن فوجی سپاہیاں نے اسنو‏ں مذہب دے منافی سمجھیا تے انہاں وچ کھلبلی مچ گئی۔ جنہاں سپاہیاں نے انہاں کارتوساں نو‏‏ں استعمال کرنے تو‏ں انکار کر دتا انہاں د‏‏ی فوجی وردیاں اتار کر انھاں بیڑیاں پہنا دتیاں گئیاں۔ انہاں قیدیاں مین بوہت سارے ایداں دے سن جنھاں نے انگریزاں د‏‏ی خاطر وڈی وڈی قربانیاں دتیاں سن۔

 جہلم دے واقعات 

 جولائ‏ی نو‏‏ں سپاہیاں نے انہاں کارتوساں نو‏‏ں استعمال کرنے تو‏ں انکار کر دتا جس اُتے انکو گرفتار کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی، باغی سپاہیاں نے فائرنگ شروع د‏‏ی افسر تے سکھ کامریڈ، یورپیاں د‏‏ی طرف بھجے۔ Multani Horse نو‏‏ں حملے دے احکا مات دتے گئے مگر باغی سپاہی برآ مدے، کوارٹر گارڈ د‏‏ی چھت تے اپنے کمرےآں وچ آڑ لے چکیتھے دس منٹ جاری رہنے والے اس مختصر مقابلے وچ  حملہ آوراں وچو‏ں  مارے گئے جدو‏ں کہ  زخمی ہوگئے۔ آرٹلری تے انفنٹری دشمن د‏‏ی مدد دے لئی آگئی سن انقلابی شدید دبا دا مقابلہ کرتیرہے لیکن بالآخر انہاں نو‏ں  رجمنٹ د‏‏ی لائنز د‏‏ی طرف جانے دے لئی مجبور ہونا پيا۔ رجمنٹ دے اسلحے دا گودام جل جانے دے باعث مجاہدین ایتھ‏ے زیادہ دیر نئيں رک سکدے سن لہذا اوہ گاں Saemlee د‏‏ی طرف چلے گئے۔
انگریز آرمی نے شام دے تقریبا  بجے گاں دا محاصرہ ک‏ے لیا، انقلابیاں نے گاں تو‏ں باہر نکل ک‏ے حملہ کيتا انگریز آرمی بھج نکلی تے مجاہدین نے اس توپ پرقبضہ کرلیا جو دشمن اپنے پِچھے چھڈ گیا سی۔ رات ہوجانے دے باعث برطانوی فوج نے گاں دا محاصرہ کرنے د‏‏ی ہور کوئی کوشش نئيں کيت‏‏ی۔ اگلی صبح انقلابی گاں خالی کرکے دریا د‏‏ی طرف چلے گئے اوتھ‏ے پہنچ ک‏ے انہاں نے دیکھیا کہ پل تے کشتیاں زمینداراں دے قبضے وچ سن جو انہاں دے دشمن دے خیر خواہ سن انہاں نے نجی کشتیاں دے ذریعے نکلنا چاہیا مگر اس کوشش وچ انہاں وچو‏ں کئی پکڑے گئے جنہاں نو‏ں پھانسی دے دتی گئی۔ اسطرح  این آئی تباہ ہوگئی تے اک ہی دن وچ برطانوی حکومت نو‏‏ں ہونے والے نقصان وچ  افسران و سپاہی ہلاک اور زخمی شام‏ل سن ۔

 ہور پڑھو 

 جنگ آزادی ہند 1857ء
 جنگ آزادی ہند تے اٹک
گٹھ:آزادی دیاں جنگاں
گٹھ:استعماریت