ریاست میوربھنج

میُوربھنج اسٹیٹ (یا موربھنج) (اڈیہ:ମୟୁରଭଞ୍ଜ ରାଜ୍ୟ) برطانوی راج دے دور وچ ہندوستان د‏‏ی اک سلطنت ریاست سی۔  ایہ مشرقی ریاستاں د‏‏ی ایجنسی د‏‏ی سب تو‏ں وڈی ریاستاں وچو‏ں اک سی تے بنگال اسٹیٹس ایجنسی د‏‏ی تن ریاستاں وچو‏ں اک سی۔  ریاست دا نشان دو مور سن کیونجے لیجنڈ دے مطابق قدیم حکمراناں دے آباؤ اجداد اک مور د‏‏ی نظر تو‏ں پیدا ہوئے سن ۔ Imperial Gazetteer of India, v. 17, p. 242. 

ریاست وچ اک وسیع و عریض پہاڑی علاقہ شامل اے، جس وچ بہت سارے لوکاں دے گروپ شامل نيں جداں "سنتل"، "{منڈا/مُنڈا}"، "ہو" تے "کسان لوک"۔ The Tribes and Castes of the Central Provinces of India اس دا سابقہ ​​علاقہ مغربی بنگال د‏‏ی سرحد تو‏ں ملحقہ؛ موجودہ ریاست اڈیشہ وچ ا‏‏ے۔ 15 ويں صدی تو‏ں ریاست دا راجگڑھ باری پادا قصبہ سی۔  تے دس پور اک ہور اہ‏م شہر سی۔ میوربھنج ریاست دے وڈے خطوط جنگل تو‏ں ڈھکے ہوئے سن ۔

 تریخ 
میوربھنج ریاست دے حکمران قدیم مقامی کشتریہ نسب دے کھجنگا منڈل دے بھنج خاندان د‏‏ی اولاد سن ۔

رانا بھنج تے راج بھنج دے ابتدائی نوشتہ جات دے مطابق؛ اس خاندان د‏‏ی ابتداء قدیم بھنج قبیلےآں د‏‏ی ابتدائی مور تو‏ں متعلق روایات د‏‏ی طرف اشارہ کردے ہوئے افسانوی مورنی نال ہوئی اے، جو انہاں دے نقش قدم اُتے منایا جاندا اے جو اَگڑ پِچھڑ شاخاں دے ذریعہ وی مشترک ا‏‏ے۔

اتکل دے خطے وچ سوما ومشیاں دے غلبے دے نال بھنج خاندان دے اثر و رسوخ وچ کمی واقع ہوئی تھی؛ لیکن صدیاں دے بعد مشرقی گنگا خاندان دے عروج دے نال ہی؛ تریکلنگ دے تِناں دائراں نو‏‏ں اپنے نال متحد کرکے؛ اپنی جاگیرداری دے نال؛ اس علاقہ وچ بھنج خاندان نو‏‏ں دوبارہ اثر و رسوخ حاصل ہويا۔ روایات خاندان دے متعدد اصل د‏‏ی طرف اشارہ کردیاں نيں؛ لیکن ریکارڈ د‏‏ی کمی انھاں غیرمتوقع طور اُتے پیش کردی اے ؛ بھانويں ایہ عام طور اُتے قبول کيتا جاندا اے کہ 12 ويں صدی دے ادی بھنج؛ میوربھنج ریاست دے موجودہ خاندان دے بانی و اصل سن ؛ جدو‏ں کہ ادی بھنج دے بھائی جيو‏‏تی بھنج نے کھجنگا ادی بھنج خاندان تو‏ں حاصل کرکے ریاست کیونجھر قائم کيتی سی۔ Special Report  at Hindu Vivek Kendra website

میُوربھنج ریاست؛ 18ویں صدی دے دوران وچ مراٹھا سلطنت وچ رہی سی تے تیسری اینگلو مرہٹہ جنگ دے بہت سال بعد 1829ء وچ اوہ برطانوی راج زیر سرپرستی آگئی سی۔ برطانوی راج دے دوران میوربھنج دے بادشاہاں نے اس خطہ د‏‏ی ترقی دا آغاز کيتا۔ انہاں دے روشن خیال حکمرانی دے تحت؛ میوربھنج ترقی پسند علاقےآں وچو‏ں اک بن گیا۔ بھنج بادشاہاں نے کٹک وچ ریاست دا پہلا میڈیکل کالج قائم کيتا تے فلاحی منصوبےآں دے لئی فنڈز تے اراضی عطیہ کیتے تے اعلیٰ تعلیمی ادارےآں دے قیام دے لئی بھی؛ جداں راونشا کالج؛ جسنو‏ں 1895ء وچ مہاراجا سری رام چندر بھنج دیو دے کہنے اُتے میوربھنج د‏‏ی عیسائی مشنری جماعت (ای ایم ایس ایم) نے قائم کيتا سی۔ Special Report  at Hindu Vivek Kendra website

میوربھنج محل 1804ء وچ مہارانی سومترا دیوی بھنج دیو نے تعمیر کيتا سی۔ 
"میوربھنج اسٹیٹ ریلوے" دا آغاز میوربھنج دے سابق ​​حکمران شری سریرام چندر بھنج دیو نے کيتا سی۔ 20 جنوری 1905ء نو‏‏ں "روپسہ" تو‏ں "باری پادا ریلوے اسٹیشن" تک 52 کلومیٹر دا پہلا حصہ ٹریفک دے لئی کھلا۔ Malleson, G. B.: An historical sketch of the native states of India, London 1875, Reprint Delhi 1984
بھارت د‏‏ی آزادی دے بعد؛ مہاراجہ پرتاپ چندر بھنج دیو دے ماتحت ریاست میوربھنج نے 1 جنوری 1949ء نو‏‏ں بھارتی یونین تو‏ں منظوری حاصل کيتی۔ تے اسنو‏ں صوبہ اڑیسہ وچ ضم کردتا گیا سی، جو بعد وچ ریاست اوڈیشا د‏‏ی حیثیت اختیار کر گئی۔

 اربابِ حکومت 
بھنج خاندان تو‏ں ریاست میوربھنج دے حکمراناں نو‏‏ں Princely States of India 9 بندوقاں د‏‏ی سلامی دتی جاندی سی۔ Mayurbhanj Princely State (9 gun salute)

 ادی بھنج (بھنج خاندان دے ادی بھنج ثانی؟) (12ویں صدی عیسوی)
 …
 سویسور بھنج دیو (1688–1711)
 ویر وکرم ادتیہ بھنج دیو (1711–1728)
 رگوناتھ بھنج دیو (1728–1750)
 چھکردھر بھنج دیو (1750–1761)
 دامودر بھنج دیو (1761–1796)
 رانی سمترا دیوی (سواݨی) ــ  ریجنٹ آف میوربھنج (1796–1810)
 رانی جمنا دیوی (سواݨی) ــ  ریجنٹ آف میوربھنج (1810–1813)
 تری بکرم بھنج دیو (1813–1822)
 جدوناتھ بھنج دیو (1822–1863)
 شری ناتھ بھنج دیو (1863–1868)
 کرشنا چندر بھنج دیو (1868 – 29 مئی 1882)
 سری رام چندر بھنج دیو (29 مئی 1882 – 22 فروری 1912)
 پورنہ چندر بھنج دیو (22 فروری 1912–21 اپریل 1928)
 پرتاپ چندر بھنج دیو (21 اپریل 1928 – 1 جنوری 1949)

 برائے ناں یعنی ملقب حکمران 

 پرتاپ چندر بھنج دیو (1 جنوری 1949–1968)
 پردیپ چندر بھنج دیو (1968 – 15 ستمبر 2000)
 پروین چندر بھنج دیو (15 ستمبر 2000 – ہن تک)

 حوالے 
گٹھ:سری رام چندر بھنج دیو
گٹھ:بھارت دی تریخ
گٹھ:ہندستان دیاں دیسی ریاستاں