اسفل سافلین

أَسْفَل سافِلین لغت وچ "سب تو‏ں پست‌ رتبے" دے معنی وچ آندا ا‏‏ے۔معین، فرہنگ فارسی، کلمہ اسفل سافلین سورہ تین وچ ایہ تعبیر استعمال ہوئی اے: "سورہ تین، آیہ-۵۔ اس آیت وچ مذکورہ لفظ دے معنی تے مفہوم دے بارے وچ مفسرین دے درمیان اختلاف پایا جاندا اے:

 بعض مفسرین اسفل سافلین تو‏ں جہنم د‏‏ی اگ مراد لیندے نيںابن ‌قیم ‌جوزی، التبیان فی أیمان القرآن،‌ ۱۲۹ق، ج۱،‌ص۳۔ تے کہندے نيں کہ اس آیت وچ مذکورہ تعبیر تو‏ں جہنم دے سب تو‏ں پست تے آخری درجے د‏‏ی طرف اشارہ ا‏‏ے۔طباطبائی، المیزان فی تفسیر القرآن، ۱۱ق،‌ ج۲۰، ص۳۲۰۔ جدو‏ں کہ بعض مفسرین دے مطابق اس تو‏ں مراد جنہم دا ساتواں طبقہ اے جو جہنم دا سب تو‏ں آخری طبقہ ا‏‏ے۔دہخدا، لغت‌نامہ، کلمہ اسفل سافلین۔

 بعض مفسرین اس گل دے معتقد نيں کہ اسفل سافلین د‏‏ی تعبیر پیری تے کہولت د‏‏ی طرف اشارہ ا‏‏ے۔فضل اللہ، تفسیر من وحی القرآن، ۱۱۹ق، ج۲، ص۳۲۳۔

 بعض محققاں دا خیال اے کہ اسفل سافلین د‏‏ی تعبیر انسان دے سب تو‏ں پست تے نچلے طبقے د‏‏ی طرف اشارہ ا‏‏ے۔مازندرانی، شرح الكافی، ۱۳۸۲ق، ج۱۰، ص۱۳۔ جو حقیقت وچ اوہی ضلالت تے گمراہی اے جس وچ کفار مبتلا نيں۔دہخدا، لغت ‌نامہ، کلمہ اسفل سافلین۔

 حوالے 

 مآخذ 
 ابن ‌قیم‌ جوزی، التبیان فی أیمان القرآن،‌ محقق، عبداللہ بن سالم البطاطی، مکہ، دار عالم الفائدے، ۱۲۹ھ۔
 دہخدا، علی‌ اکبر، لغت‌ نامہ۔
 طباطبائی، سید محمد حسین‏، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامی‏، چاپ پنجم‏، ۱۱ھ۔
 فضل اللہ، سید محمد حسین، تفسیر من وحی القرآن، بیروت، دار الملاک للطباعۃ و النشر، چاپ دوم، ۱۱۹ھ۔
 مازندرانی، محمد صالح بن احمد، شرح الکافی (الاصول و الروضۃ)، محقق و مصحح: ابو الحسن شعرانی، ‌تہران، المکتبۃ الإسلامیۃ، چاپ اول، ۱۳۸۲ھ۔
 معین، محمد، فرہنگ فارسی۔



گٹھ:قرآنی اصطلاحات
گٹھ:جہنم

گٹھ:قرآن