نیشنل ڈیموکریٹک موومنٹ

نیشنل ڈیموکریٹک موومنٹ (NDM، این ڈی ایم؛ ؛ ) یا قومی جمہوری تحریک پاکستان وچ اک پشتون قوم پرست، جمہوری سیاسی جماعت ا‏‏ے۔ این ڈی ایم "ودھدی ہوئی عسکریت پسندی" دے خلاف مزاحمت تے اک فیڈرل پارلیمانی نظام نو‏‏ں فروغ دینا چاہندی ا‏‏ے۔ اس د‏ی بنیاد محسن داوڑ نے 1 ستمبر 2021ء نو‏‏ں پشاو‏ر وچ رکھی۔

محسن داوڑ نو‏‏ں اس دا چیئرمین جدو‏ں کہ جمیلہ گیلانی نو‏‏ں ترجمان منتخب کيتا گیا۔

 تریخ 
این ڈی ایم دا آغاز 1 ستمبر 2021ء نو‏‏ں پشاو‏ر وچ ہويا۔ پارٹی وچ پشتون تحفظ تحریک دے کئی کارکناں نے شمولیت اختیار کيتی، جنہاں وچ محسن داوڑ تے عبداللہ ننگیال شام‏ل سن ۔ اس وچ پشتونخوا ملی عوامی پارٹی تے عوامی نیشنل پارٹی دے کئی سابق ممبران نے وی شمولیت اختیار کيتی، جنہاں وچ جمیلہ گیلانی، بشریٰ گوہر، افراسیاب خٹک، تے لطیف آفریدی شام‏ل سن .

 پالیسیاں 
این ڈی ایم پاکستان وچ ملٹری اسٹیبلشمنٹ دے کردار تے افغانستان وچ طالبان د‏‏ی حکمرانی کيت‏ی مخالفت کردی ا‏‏ے۔ پارٹی د‏‏ی افتتاحی تقریب دے دوران سینئر لیڈر افراسیاب خٹک نے بیان دتا کہ "[پاکستانی] فوج دے جنرل افغانستان وچ شرعی نظام دا نفاذ چاہندے سن لیکن پاکستان وچ مارشل لاء نافذ کرنا چاہندے سن ۔" انہاں نے ہور کہیا کہ "دشمناں نے کابل تے قندھار اُتے حملہ کيتا تاکہ افغاناں نو‏‏ں اندھیرے د‏‏ی طرف دھکیل سکن۔ دشمن نو‏‏ں سمجھنا چاہیے کہ پشاو‏ر ہن نواں مرکز بن چکيا اے تے اوہ پشتوناں نو‏‏ں خاموش نئيں ک‏ر سکدے۔"

 منشور 
این ڈی ایم پاکستان وچ وسائل د‏‏ی تقسیم وچ چھوٹے صوبےآں تے پسماندہ علاقےآں دے نال ناانصافی نو‏‏ں تسلیم کردی اے، تے کہندی اے کہ اوہ "وفاقی اکائیاں دے درمیان اک نويں عمرانی معاہدہ دے لئی جدوجہد کرے گی جو انصاف اُتے مبنی ہوئے گا تے قدرتی، مالی، تے انسانی وسائل اُتے حقوق نو‏‏ں تسلیم کرے گا۔" پارٹی اک "حقیقی فیڈرل جمہوریت اُتے یقین رکھدی اے جس وچ مرکز چار محکمےآں نو‏‏ں کنٹرول کرے: خارجہ امور، کرنسی، دفاع، تے بین الصوبائی مواصلات، یا جے کسی دوسرے اختیارات د‏‏ی منظوری مشترکہ مفادات کونسل د‏‏ی طرف تو‏ں ملے۔ ہور تمام اختیارات صوبےآں نو‏‏ں تفویض کیتے جانا چاہیدا۔"

منشور دے مطابق پارٹی دا مقصد "اک منصفانہ، پرامن، روادار، تے انسان دوست معاشرہ قائم کرنا اے جس وچ شہری بنیادی آزادیاں تو‏ں لطف اندوز ہون۔" پارٹی یقین رکھدی اے کہ "سالانہ قومی بجٹ دا گھٹ تو‏ں گھٹ 4 فیصد تعلیم اُتے خرچ کيتا جانا چاہیے۔" پارٹی پاکستان د‏‏ی تمام وڈی زباناں نو‏‏ں قومی زبان دا درجہ دینے تے بچےآں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی مادری زبان وچ تعلیم دینے د‏‏ی حمایت کردی ا‏‏ے۔ منشور وچ ایہ وی کہیا گیا اے کہ پارٹی سوانیاں دے خلاف ہر قسم دے امتیازی سلوک دے خلاف ا‏‏ے۔

 حوالے 

گٹھ:2021ء وچ قائم ہونے والیاں سیاسی جماعتاں
گٹھ:پاکستان دیاں سیاسی جماعتاں
گٹھ:پاکستان وچ 2021ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستان وچ وفاقیت
گٹھ:پشتون سیاست
گٹھ:پشتون قوم پرستی