اصحاب شمال

اصحاب شمال یا اصحاب مشئمہ، اوہ گروہ اے جو قیامت دے دن اپنے نامہ اعمال نو‏‏ں کھبے ہتھ وچ دریافت کرے گا تے انہاں د‏‏ی جگہ جہنم وچ ا‏‏ے۔ قرآن د‏‏ی آیات دے مطابق، انہاں د‏‏ی خصوصیات، خدا اُتے ایمان نہ رکھنا، کبیرہ گناہاں دا تکرار کرنا، آرام طلبی تے قیامت دا انکار کرنا ا‏‏ے۔ قرآن نے انہاں دا ذکر اصحاب یمین دے نال کيتا اے تے قیامت دے دن اصحاب شمال دے شدید عذاب دے بارے وچ خبر دتی ا‏‏ے۔

 ناں 
اصحاب شمال، قرآنی اصطلاح اے جس دا معنی "الٹا راستہ" اے تے اس دے مقابلے وچ اصحاب یمین جس دا معنی "سیدھا راستہ" ا‏‏ے۔فرہنگ بزرگ سخن، ذیل واژه اصحاب شمال. قول مفسرین دے مطابق، قیامت دے دن اس گروہ نو‏‏ں انہاں دے نامہ اعمال الٹے ہتھ وچ دئیے جاواں گے تے انہاں د‏‏ی عاقبت جہنم ا‏‏ے۔مکارم شیرازی، تفسیر نمونہ، ۱۳ش، ج۲۳، ص۲۲۸. مفسرین معتقد نيں کہ اصحاب شمال اوہی اصحاب مشئمہ نيں۔خرم شاہی، دانش نامہ قرآنی، ۱۳ش، ج۱، ص۲۳. تے انہاں دے مقابلے وچ اصحاب یمین (اصحاب میمںہ) نيں کہ جنہاں دے نامہ اعمال سجے ہتھ وچ دئیے جاواں گے۔طباطبائی، المیزان، ۱۱ق، ج۱۹، ص۱۲۳.

"اصحاب شمال" دے ناں د‏‏ی وجہ کيتا اے اس بارے وچ دو نظریے بیان ہوئے نيں:
 اس د‏ی وجہ ایہ اے کہ قیامت دے دن انہاں دے نامہ اعمال کھبے ہتھ وچ دئیے جاواں گے۔
 اس د‏ی وجہ ایہ اے کہ قیامت دے دن "اصحاب شمال" کھبے طرف تے "اصحاب یمین" سجے طرف کھڑے کيتے جاواں گے۔خرمشاہی، دانشنامہ قرآنی، ۱۳ش، ج۱، ص۲۳.

 خصوصیات 
قرآن د‏‏ی نگاہ وچ ، اصحاب شمال د‏‏ی بعض دنیوی تے اخروی خصوصیات تھلے لکھے نيں:
 ایہ دنیا وچ اللہ تعالیٰ اُتے ایمان نئيں رکھدے، سوره حاقہ، آیہ۳۳. قیامت دا انکار کردے نيں سوره واقعہ، آیہ.اور کبیرہ گناہاں دا تکرار کردے نيں۔سوره واقعہ، آیہ.
 سورہ مدثر وچ آیا اے کہ جدو‏ں اصحاب یمین، اصحاب شمال تو‏ں انہاں دے جہنمی ہونے د‏‏ی وجہ پوچھاں گے تاں اوہ جواب دین گے کہ اسيں دنیا وچ نماز نئيں پڑھدے سن، غریباں نو‏‏ں کھانا نئيں کھلاندے سن، گمراہاں دے نال رہندے تے قیامت دا انکار کردے سن ۔سوره مدثر، آیہ۳-؛ دایرةالمعارف قرآن کریم، ۱۳۸۲ش، ج۳، ص۱.

 انجام 
سورہ حاقہ د‏‏ی آیات دے مطابق، قیامت دے دن جدو‏ں اصحاب شمال اپنے نامہ اعمال نو‏‏ں دریافت کرن گے، تاں موت د‏‏ی آرزو کرن گے تے کدرے گے کاش کدی وی اپنے نامہ اعمال نو‏‏ں نہ دیکھدے۔سوره حاقہ، آیہ۲۵-۲۸. قیامت دے دن، اللہ تعالیٰ دے حکم تو‏ں اس گروہ نو‏‏ں غل و زنجیر وچ جھکڑاجائے گا، اگ وچ ڈالیا جائے گا، تے انہاں د‏‏ی غذا جہنمیاں دے بدن د‏‏ی پگھلی ہوئی چربی ہوئے گی۔سوره حاقہ، آیہ۳۰-۳.اسی طرح سورہ واقعہ وچ آیا اے کہ ایہ دوزخ د‏‏ی لپیٹ تے کھولدے ہوئے پانی وچ تے سیاہ دھوئيں دے سائے وچ قرار دئیے جاواں گے۔سوره واقعہ، آیہ۱-؛دایرة المعارف قرآن کریم، ۱۳۸۲ش، ج۳، ص۱.

 حوالے 

 مآخذ 

 قرآن کریم.
 خرم شاہی، بہاء الدین، دانشنامہ قرآنی، تہران، نشر دوستان و ناہید، ۱۳ش.
 دایرة المعارف قرآن کریم، تدوین مرکز فرہنگ و معارف قرآن، قم، بوستان کتاب، ۱۳۸۲ش.
 طباطبائی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۱ق.
 فرہنگ بزرگ سخن، بہ سرپرستی حسن انوری، تہران، انتشارات سخن، ۱۳۹۰ش.
 مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونہ، تہران، دار الکتب الاسلامیہ، ۱۳ش.


گٹھ:قرآنی اصطلاحات
گٹھ:قرآن وچ گروہ
گٹھ:قرآن