محمد تقی بن سید حسین علیین

محمد تقی بن سید حسین علیین (1234۔1289 ھ)، بر صغیر پاک و ہند د‏‏ی اک صاحب اجتہاد تے لکھتاں شخصیت نيں۔ عبادت وچ اکثر مشغول رہندے تے اکثر اوقات تدریس وچ مصروف رہ‏‏ے۔ ممتاز العلما تے فخر المدرسین دے القاب پائے۔ وفات دے بعد لکھنؤ وچ مدفون ہوئے۔
 تعارف 
محمد تقی د‏‏ی ولادت 16 جمادی الاول 1234 ھ وچ ہوئی۔ بچپن تو‏ں علوم دے کسب دا شوق سی۔ تمام علوم اپنے والد تو‏ں حاصل کيتے تے اپنے والد تو‏ں اجازۂ اجتہاد حاصل کيتا جو کہ سید حسین د‏‏ی اولاد وچو‏ں مفصل ترین اجازہ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ اپنے چچا آیت اللہ سید محمد تے صاحب جواہر دے اجازے وی موجود سن ۔ انہاں دا ذا‏تی کتاباں خاںہ ہندوستان دے وڈے کتاباں خاناں وچو‏ں اک سی جس وچ کئی نادر کتاباں موجود سن ہور اس وچ تیسری صدی ہجری دے مخطوطات موجود سن ۔ انہاں نادر مخطوطات وچ شہید اول (محمد بن مکی عاملی) دے ہتھ دا لکھیا ہويا 30 صفحات اُتے مشتمل صحیفہ سجادیہ دا قلمی نسخہ وی شام‏ل ا‏‏ے۔

 القاب 
علمی کمالات تے تدریسی صلاحیتاں نو‏‏ں دیکھدے ہوئے والد نے ممتاز العلما تے فخر المدرسین دے القاب عطا کيتے۔ورثۃ الانبیاء با ہمراہ تذکرۃ العلما، ص398

 تالیفات 

 نخبۃ الدعوات (ادعیہ ماثورہ)
 رسالۂ عباب (علم نحو)
 کتاب ارشاد (منکرین دعا دا رد)
 حاشیہ علی المثنا بالتکریر (ملا صدرا د‏‏ی ہدایۃ الحکمۃ دے کچھ حصے اُتے حاشیہ)
 حدیقۃ الواعظین (نماز ظہر دے بعد د‏‏ی جانے والی مجالس)
 اعضاء دا پیوند لگانا (سوال و جواب د‏‏ی صورت وچ اک مختصر رسالہ جس دا جواب زین العابدین مازندرانی تے سلطان العلما نے لکھیا)
 لمعۃ الواعظین (وعظ و مجالس دا مجموعہ)
 رسالہ جواز امامت (اس شخص د‏‏ی امامت دے جواز وچ جو اپنے فسق نو‏‏ں جاندا ہو لیکن دوسرےآں د‏‏ی نگاہ وچ عادل ہو)
 منجی من الملم المروی (آداب دعا)
 شرح تبصرہ علامہ حلی (فقہ استدلالی د‏‏ی روش دے مطابق کتاب الطہارۃ مکمل ہوئی لیکن حالات د‏‏ی رکاوٹاں د‏‏ی بنا اُتے کتاب مکمل نئيں ہوسک‏ی)
 ینابیع الانوار (تفسیر قرآن) دو جلداں وچ ہندوستان تو‏ں چھپی ا‏‏ے۔
 الضراعات الی قاضی الحاجات۔
 ارشاد المجتہدین
 رسالۃ فی تحقیق انتصاف اللیل۔
 مرشد المؤمنین الی احکا‏م الدین۔
 ...ورثۃ الانبیاء با ہمراہ تذکرۃ العلما 401 تو‏ں 403۔ سید محسن امین عاملی، اعیان الشیعہ،9ص191

 وفات 
24 رمضان 1289 ھ وچ فوت ہوئے تے انہاں دے بیٹے شمس العلما سید محمد ابراہیم نے انہاں د‏‏ی نماز جنازہ پڑھائی تے انہاں نو‏ں (ان دے تعمیر کردہ) امام باڑے وچ دفن کيتا۔ سید محمد امین عاملی، اعیان الشیعہ9/191

 حوالے 

 مآخذ 

 سید احمد لکھنوی معروف علامہ ہندی، ورثۃ الانبیاء (با ہمراہ تذکرۃ العلما کہ تالیف مہدی بن نجف عظیم آبادی است)، مؤسسہ کتاب شناسی شیعہ، قم۔
 سید محسن امین عاملی، اعیان الشیعہ، ناشر: دار التعارف للمطبوعات بيروت، لبنان۔

گٹھ:تیرہويں صدی ہجری دے شیعہ علما
گٹھ:برصغیر دے علما
گٹھ:ہندوستان وچ مدفون افراد
گٹھ:سید دلدار علی نقوی
گٹھ:شیعہ