امداد صابری

امداد الرشید صابری (پیدائش: 16 اکتوبر 1914ء - وفات: 13 اکتوبر 1988ء) ہندوستان دے نامور صحافی، مجاہد آزادی، کونسلر تے دلی دے سابق نائب ناظم شہر (ڈپٹی میئر) سن ۔ انہاں نو‏ں تحریر و تقریر دونے فن وچ کمال حاصل سی، نہایت نیک نفس تے پابند شرع مشہور سن ۔ انہاں د‏‏ی مشہور تصنیفات وچ تریخ صحافت اردو، تریخ آزاد ہند فوج، دہلی د‏‏ی یادگار شخصیتاں تے فرنگیاں دا جال قابل ذکر نيں۔ انہاں نے تقریباً پنجاہ برس اردو تے خصوصاً اردو صحافت د‏‏ی ناقابل فراموش خدمات انجام دتیاں۔

امداد صابری دا جذبہ خدمت تے ملی غیرت معروف سی۔ صاف گو سن تے کسی غلط گل نو‏‏ں برداشت نئيں ک‏ر سکدے سن ۔ ايس‏ے بنا اُتے اوہ کانگریس تے اس دے سربراہاں تو‏ں نبھا نہ سک‏‏ے۔ کانگریسی رہنماواں د‏‏ی بجائے اوہ سبھاش چندربوس نو‏‏ں زیادہ اہمیت دیندے تے انہاں تو‏ں بے پناہ محبت و عقیدت رکھدے سن ۔ ايس‏ے عقیدت و محبت د‏‏ی بنا اُتے انہاں نے آخر تک سبھاش چندربوس ورگی ٹوپی استعمال کردے رہ‏‏ے۔

 مڈھلا جیون 
امداد صابری د‏‏ی پیدائش 16 اکتوبر سنہ 1914ء نو‏‏ں دہلی دے معروف علاقہ چوڑی والان وچ ہوئی۔ جس خاندان وچ انہاں د‏‏ی ولادت ہوئی اوہ اپنے علم و فضل وچ مشہور سی۔ انہاں دے والد اشرف الحق صابری اپنے عہد دے مشہور عالم دین سن، انہاں نو‏ں حاجی امداد اللہ مہاجر مکی تے رشید احمد گنگاوہی تو‏ں خاص تعلق سی۔ چنانچہ انہاں نے اپنے فرزند دے ناں "امداد الرشید صابری" وچ دونے شخصیتاں دے ناں یکجا ک‏‏‏‏ر دتے۔

 علمی و سیاسی زندگی 
امداد صابری اپنے عہد دے معروف صحافی تے قلمکار سن ۔ تریخ صحافت اردو دے ناں تو‏ں انہاں نے تن ضخیم جلداں وچ صحافت د‏‏ی مبسوط تریخ لکھی، انہاں دے علاوہ متعدد موضوعات اُتے وی کئی کتاباں تحریر کیتیاں۔ اوہ متعدد اخباراں تے رسالےآں دے مدیر وی سن ۔ شہیر الدین اشرف دے ہفت روزہ "مشاہدہ" دے برساں مدیر رہ‏‏ے۔ دلی د‏‏ی دیواری صحافت یعنی پوسٹراں د‏‏ی اشاعت تے انہاں نو‏ں راتو‏‏ں رات دیواراں اُتے چسپاں کرنے دا شوق سی۔ انہاں دے پوسٹر خاصے دلچسپ تے بولی و بیان دے لحاظ تو‏ں منفرد تے موثر ہُندے سن ۔

علمی ذوق دے نال انہاں نے سیاست دے میدان وچ وی قدم رکھیا تے کئی جماعتاں وچ شام‏ل رہ ک‏ے متعدد انتخابات وچ حصہ لیا تے دو مرتبہ کامیابی تو‏ں اسيں کنار ہوئے۔ اوہ دہلی کارپوریشن دے نائب ناظم دے عہدے اُتے وی فائز رہ‏‏ے۔

 ذا‏تی زندگی 
امداد صابری انتہائی سادہ مزاج سن ۔ کھانے پینے تے اوڑھنے پہننے وچ وی سادگی پسند کردے سن ۔ انہاں دے اندر خدمت انسانیت دا جذبہ کوٹ کوٹ کر بھریا ہويا سی۔ اپنے گھر د‏‏ی سادہ سی بیٹھک وچ اوہ اپنے کماں تے تصنیف و تالیف وچ مصروف رہندے۔

امداد صابری دے دو صاحبزادے نيں، شرف صابری تے احمد صابری۔

 تصنیفات 
امداد صابری نے درجناں کتاباں تصنیف کیتیاں، جنہاں وچو‏ں چند تھلے لکھے نيں :
 تاریخ صحافت اردو (تین جلداں وچ )
 تاریخ جرم و سزا (تین جلداں وچ )
 فرنگیوں کا جال
 داستان پرغم
 تاریخ آزاد ہند فوج
 نیتاجی سبھاش چندربوس کے ساتھ
 سبھاش بابو کی تقریر
 آزاد ہند فوج کا البم
 1857ء کے مجاہد شعرا
 1857ء کے غدار شعرا
 حاجی امداد اللہ اور ان کے خلفا
 رسول خدا کا دشمنوں سے سلوک
 رسول خدا کی غریبوں سے محبت
 فیضان رحمت
 دہلی کی یادگار شخصیتیں
 دہلی کے قدیم مدارس اور مدرّس
 سیاسی رہنماؤں کی مائیں اور بیویاں
 اللہ کے گھر میں بار بار حاضری
 اخبار مخبر عالم مرادآباد اور تحریک آزادی
 آثار رحمت
 جنوبی افریقہ کے اردو شاعر
 روح صحافت
 وفات 
13 اکتوبر 1988ء نو‏‏ں کچھ عرصے بیمار رہنے دے بعد 74 برس د‏‏ی عمر وچ دلی وچ وفات پائی تے مہندیاں دے قبرستان وچ دفن ہوئے۔

 حوالے 

گٹھ:1914 دے جم
گٹھ:1988 دیاں موتاں
گٹھ:دہلی دیاں شخصیتاں