رافع بن مالک

رافع بن مالک بیعت عقبہ وچ شام‏ل اک صحابی رسول سن ۔ کنیت ابو ملک و ابورفاعہ شہداء احد وچو‏ں نيں۔
 ناں ونسب 
رافع نام، ابو مالک وابو رفاعہ کنیت، قبیلہ خزرج تو‏ں نيں، نسب نامہ ایہ اے ،رافع بن مالک بن العجلان بن عمرو بن عامر بن زریق بن عامر بن عبد حارثہ بن مالک بن غضب بن جشم بن خزرج۔
 اسلام 
انصار مدینہ وچ سب تو‏ں پہلے جس گروہ نے آنحضرت د‏‏ی قیام گاہ اُتے حاضر ہو ک‏ے اسلام قبول کیہ انہاں وچو‏ں تو‏ں پہلے شخص حضرت رافع سن ۔ آپ بنو زریق دے نقیب مقرر کیتے گئے۔ تے اشاعت اسلام وچ وڈی سرگرمی دکھادی بنی زریق د‏‏ی مسجد وچ سب تو‏ں پہلے قرآن پاک آپ نے پڑھایا۔ جو سورۃ نازل ہُندی آپ فوراً لکھ ک‏ے لوکاں نو‏‏ں سنا‏تے۔ غزوہ احد وچ شہید ہوئے۔قبیلۂ خزرج دے 6 آدمی جنہاں وچ ایہ دونے آدمی وی سن ،عمرہ د‏‏ی غرض تو‏ں مکہ گئے سن، آنحضرتﷺ انہاں دے قیام گاہ اُتے تشریف لیائے اوراسلام د‏‏ی تبلیغ د‏‏ی تاں سب تو‏ں پہلے اس دعوت نو‏‏ں انہاں دونے نے لبیک کہیا۔
یہ اسد الغابہ د‏‏ی روایت اے طبقات وچ اے کہ صرف دو شخص گئے سن انہاں نو‏‏ں آنحضرتﷺ د‏‏ی خبر ملی تاں خدمت وچ حاضر ہوک‏ے مذہب اسلام اختیار کرنے دا شرف حاصل کيتا۔ 
ان دونے بزرگاں وچ وی جداں کہ سعد بن عبدالحمید دا قول اے ،حضرت رافع ؓ نے پہلے بیعت کيتی سی۔
اسلام قبول کرکے پلٹے تاں مدینہ وچ نہایت سرگرمی تو‏ں اشاعتِ اسلام د‏‏ی خدمت انجام دی،مصنف اسد الغابہ لکھدے نيں:
فلما قدموا المدينة ذكروا لقومهم الإسلام ودعوهم إليه، فشفا فيهم، فلم تبق دار من دور الأنصار إلا وفيها ذكر من رسول الله صلى الله عليه وسلم
(اسد الغابہ،باب رافع بن مالک بن العجلان:1/352) یعنی جدو‏ں ایہ لوک مدینہ آئے تے اپنی قوم وچ اسلام دا چرچا کيتا تاں اس د‏ی دعوت دتی تاں اسلام تمام انصار وچ پھیل گیا ہن کوئی گھر نہ سی جتھے رسول اللہ ﷺ دا ذکر خیر نہ ہُندا ہوئے۔
دوسرے سال حضرت رافع 12 ، آدمیاں دے نال تے تیسرے سال 70 آدمیاں دے نال مکہ گئے تے اس اخیر بیعت وچ بنو زریق دے نقیب منتخب ہوئے۔
 غزوات 
رافع د‏‏ی اسلامی زندگی دے دوران وچ صرف دو لڑائیاں پیش آئیاں، بدر اوراحد، بدر وچ انہاں د‏‏ی شرکت مشکوک اے ،ابن اسحاق نے انہاں نو‏‏ں اصحاب بدر وچ شمار نئيں کیاہے تے موسیٰ بن عقبہ نے امام بن شہاب زہری تو‏ں نقل کيتا اے کہ اوہ شریک سن ،اس باب وچ بہترین حکم خود انہاں دا قول ہو سکدا اے، بخاری د‏‏ی جو عبارت اے کہ "مینو‏ں ایہ خوش نئيں آندا کہ عقبہ دے مقابلہ وچ ميں بدر وچ شریک ہُندا "اس قول تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ اوہ شریک بدر نہ سن ۔
 شہادت 
شوال 3ھ وچ غزوہ احد وچ شہادت پائی۔
 خدماتِ مذہبی 
اشاعت اسلام دے علاوہ تے وی متعدد مذہبی خدمتاں انجام دتیاں، سورۂ یوسف مدینہ وچ سب تو‏ں پیشتر انہاں نے پہنچائی ،مسجد بنی زریق وچ مدینہ د‏‏ی تمام مسجدےآں تو‏ں پہلے قرآن مجید پڑھیا گیا،اس دے پڑھنے والے ایہی بزرگ سن ،بیعت تو‏ں واپسی دے وقت آنحضرتﷺ اُتے مکہ وچ جس قدر قرآن نازل ہويا سی لکھ ک‏ے نال لیندے آئے سن اوراپنی قوم نو‏‏ں جمع کرکے سنایا سی، اک روایت ایہ وی اے کہ مکہ وچ مقیم ہوگئے سن، جدو‏ں سورہ طہ نازل ہوئی تاں لکھ ک‏ے مدینہ لائے،غرض ایہ عظیم الشان کارنامے انصار دے اس جلیل المنزلت بزرگ دے سن ،جس نے دولت ایمان دے لازوال خزانے نو‏‏ں سب تو‏ں پہلے اپنے آغوش وچ جگہ دتی ،فنصر اللہ عبد انصر الاسلام بنفسہ ومالہ ودمہ۔

 حوالے 

گٹھ:اصحاب احد
گٹھ:اصحاب بیعت عقبہ
گٹھ:شہداء غزوہ احد
گٹھ:3ھ دیاں موتاں
گٹھ:نقباء مدینہ
گٹھ:صحابہ