حسینیہ مدرسہ

حسینیہ مدرسہ اک معزز تعلیمی ادارہ اے جو 1891 تو‏ں 1919 تک چلدا رہیا۔ مدرسہ دا اہتمام اورینبرگ دے پہلے گلڈ تاجراں: احمد تے غنی نے کیا ۔ اوہ مدرسہ ٹریننگ کمپلیکس تے مدرس‏ے دے سامنے مسجد بنا رہے نيں۔

 تنظیمی تریخ 
اورن برگ دے مرکز دے باہر ، تاتاری بستی دے وسط وچ ، مدرس‏ے دے لئی زمین خریدی جا رہی اے ، جو اپنے وقت د‏‏ی وجہ تو‏ں بہت مہنگی ا‏‏ے۔ اس دے فورا بعد ، خسینیہ د‏‏ی تن منزلہ مرکزی عمارت ، پتھر د‏‏ی مسجد ، اک امام دا گھر تے مدرس‏ے دے عملے دے لئی دو منزلہ چھوٹی رہائشی عمارت بچھائی گئی۔ ایہ تمام ڈھانچے ٹھوس پتھر تے اِٹاں تو‏ں بنے نيں۔ مدرنال کيتی مرکزی عمارت 1905 وچ مکمل ہوئی تے شہر دے ارد گرد بکھرے رہنے والے تے پڑھنے والے طلباء ایتھ‏ے جمع ہوئے۔ جدید ترین کلاس رومز دے علاوہ ، اس تن منزلہ کشادہ مکان وچ اک بھرپور لائبریری تے کھانے تے کھانے دے کمرے نيں۔

 سیکھنے دا عمل 
حسینیہ وچ مطالعہ د‏‏ی مدت چودہ سال اے: تن مرحلے دا پرائمری سکول ، چار گریڈ سیکنڈری ایجوکیشن ڈیپارٹمنٹ ، چار گریڈ نامکمل ہائر ایجوکیشن فیکلٹی ، تے تن سالہ اعلیٰ تعلیم دا شعبہ۔ ایتھ‏ے تک کہ گریجویٹ ہونے دے بعد ، مطلوبہ طالب علم اک سرٹیفکیٹ نکالنے دے قابل سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ عام طور اُتے ، یعنی پینڈو علاقےآں دے اسکولاں تے مدارس وچ پڑھانے د‏‏ی اجازت دیندا سی۔ رشدیہ ڈیپارٹمنٹ دے بعد وی ، طلباء مختلف پیشہ ورانہ اسکولاں وچ چلے گئے تے صرف ملازم سن ۔ مثال دے طور اُتے ، رضا الدین فخرالدین دے بیٹےآں ، ذاکر تے شاکر ریمیو نے ایسا کيتا تے اورینبرگ ریئل سکول تو‏ں گریجویشن دے بعد روسی تے غیر ملکی ادارےآں وچ تعلیم حاصل کيتی تے انجینئرنگ د‏‏ی ڈگریاں حاصل کیتیاں۔ خسینیہ دے مشہور سوتیلے بھائی دا بیٹا شمیل عثمانوف وی اپنی موت دے بعد اک پیشہ ورانہ اسکول وچ پڑھ رہیا ا‏‏ے۔

عین علوم تو‏ں ، مدرس‏ے دے طلباء نے عام حساب کتاب (ریاضی ) ، الجبرا ، جیومیٹری تے مثلث دے قوانین دا مطالعہ کيتا۔  انہاں نو‏ں فزکس ، کیمسٹری ، فلکیات ، قدرتی علوم تے جغرافیہ وچ وی مضبوط علم دتا گیا۔ تدریسی اوقات دا موازنہ ظاہر کردا اے کہ "حسینیہ" مدرسہ وچ اس طرح دے سیکولر تے عین علوم د‏‏ی تعلیم وچ صرف ہونے والا وقت ہور متعدد مدارس دے مقابلے وچ تقریبا اک تو‏ں اک ا‏‏ے۔ تے ویہويں صدی دے اوائل وچ ، ایہ کہیا جا سکدا اے کہ صرف حسینیہ تے ایز بوبی مدارس اس سلسلے وچ اک دوسرے دے نیڑے سن ۔

ہر سال ، متعدد طلباء جو مدرس‏ے تو‏ں کامیابی دے نال فارغ التحصیل ہُندے نيں اوہ کروڑ پتی خوسینوفس د‏‏ی طرف تو‏ں دتے گئے وظائف د‏‏ی قیمت اُتے بیرون ملک تعلیم حاصل کردے رہندے نيں۔ انہاں وچ مسلم دنیا دے معروف تعلیمی مراکز دے علاوہ استنبول ، قاہرہ ، دمشق تے بیروت دے علاوہ یورپی تعلیمی ادارے سن جو روس ، فرانس اور بیلجیم د‏‏ی یونیورسٹیاں تے ادارےآں وچ پڑھدے سن ۔ لہذا ، اس مدرس‏ے دے فارغ التحصیل افراد د‏‏ی اک وڈی تعداد سی ، دونے فزکس ، ریاضی تے کیمسٹری دے گہرے طلباء دے نال نال اوہ لوک جنہاں نے طبی خصوصیات دا انتخاب کيتا۔ 

حسینیہ مدرسہ نے غریب طلباء نو‏‏ں مفت تعلیم دی۔ بورڈنگ سکول وچ کھانے تے مفت رہائش دے علاوہ انہاں نو‏ں بیرونی لباس وی فراہ‏م کیہ گیا۔ ایہ فائدے نہ صرف غریباں نو‏‏ں ، بلکہ دور دراز تو‏ں آنے والے طلباء و طالبات تے علوم وچ مہارت حاصل کرنے والے اعلیٰ درجے دے طلباء نو‏‏ں وی دستیاب نيں۔ طالب علماں دے بیرونی لباس - سفید کڑھائی والی کڑھائی دے نال سفید کالراں تے سیاہ لباساں والی کوسیکس تے پتلون ، تے سفید شرٹ - اصلی اسکولاں وچ طالب علماں دے کپڑےآں دے لئی زیادہ پرکشش نيں ، سب تو‏ں پہلے تاتاری ٹی شرٹس۔

 معروف گریجویٹس 
نسبتا کم عرصے وچ تاتاریاں تے بشکیراں دے علاوہ قازقستان ، وسطی ایشیا تے قفقاز دے لوکاں دے درمیا حسینیہ مدرسہ نو‏‏ں وقار حاصل کرنے د‏‏ی بنیادی وجہ ایہ سی کہ اس وقت دے تقاضاں نو‏‏ں پورا کرنے والے طریقے تو‏ں تعلیم دتی جائے۔ دوسرے مدارس دے برعکس ، ملیا موذن کدی کدائيں ہی ایتھ‏ے تو‏ں نکلدے نيں۔

پرانے زمانے دے دانشوراں دا اک ایسا معاملہ ، جو اسنو‏ں سنگین گناہ سمجھدا اے ، بادشاہ ، مذہبی جماعت تے مذہبی بورڈ نو‏‏ں بار بار لکھیا جاندا اے: افواہ ایہ اے کہ "حسینیہ" مدرسہ درحقیقت اک غیر مسلم تعلیمی ادارہ اے .

ان الزامات وچ حقیقت وی اے: "حسینیہ" نے سب تو‏ں اگے سوچنے تے تعلیم یافتہ افراد نو‏‏ں تعلیم دینے نو‏‏ں ترجیح دتی۔ مثال دے طور اُتے ، مورخین ذکی ولیدی ، سعادت ریمی‏یف ، الیاس بیک کوداشیف-اشکزارسکی ، میرحیدر فیضی ، افضل طاہروف ، شمیل عثمانوف ، شیخ زادہ بابیچ ، کریم خاکیموف ، موسیٰ جلاتلر ، موسیٰ جلیل ، تے بوہت سارے ہور۔

 اکتوبر انقلاب دے بعد 

"حسینیہ" 1918–1919 تعلیمی سال دے اختتام تک زندہ رہیا۔ بعد وچ اس دا ناں حسینوف ٹیچرز انسٹی ٹیوٹ رکھیا گیا۔ اپنی زندگی دے بتِیہہ سالاں دے دوران مدرسہ مجموعی طور اُتے اک سو پنجاہ استاداں تے نصف پڑھاندا ا‏‏ے۔ تے روز مرہ د‏‏ی زندگی ہیڈ ٹیچر د‏‏ی طرف تو‏ں چلا‏ئی جاندی اے جسنو‏ں امیر (بورڈ آف ٹرسٹیز) منتخب کردا ا‏‏ے۔ امام خطیب جو کہ نہ صرف تعلیم یافتہ نيں بلکہ مذہبی حلفےآں تو‏ں وی مشہور نيں ، ایداں دے عہدے دے لئی منتخب ہوئے نيں۔ "خوسینیہ" دے رہنماواں وچ عالم دین ، ​​جج عبدالجلیم داولشین ، گبدرخیم دامنوف ، اک عالم ، مصنف تے ادبی نقاد ، جج ی رضاء الدین فخر الدینوف ، ،طاہر الیاسوف تے مدرس‏ے دے آخری ہیڈ ماسٹر حنفی باقریروف شام‏ل نيں۔

 ہور ویکھو 

 پیلا تاتار-بشکیر تدریسی سکول

 ذریعہ 

 حسینیہ مدرسہ عیدالدین وال ادیب میگزین فروری۔
 . حلیم ، ایم۔ رحمانووا۔ یورپی یونیورسٹی دے برابر مدرسہ۔
گٹھ:روس وچ تعلیم