پروفیسر محمد اسلم

پروفیسر محمد اسلم (پیدائش: 28 نومبر، 1932ء- وفات: 6 اکتوبر، 1998ء) اردو زبان دے نامورادیب، مورخ، ماہرِ تعلیم، محقق تے پنجاب یونیورسٹی دے شعبہ تریخ دے سابق صدر سن ۔ اوہ پاکستان وچ وفیات نگاری دے بانی نيں۔ انہاں د‏‏یاں کتاباں ختفگانِ کراچی، خفتگانِ خاک لاہور تے وفیات مشاہیرِ پاکستان سند دا درجہ رکھتاں نيں۔

 حالات زندگی 
پروفیسر محمد اسلم 28 نومبر، 1932ء نو‏‏ں تحصیل پھلور، جالندھر ضلع، صوبہ پنجاب (برطانوی ہند)ڈاکٹر محمد منیر احمد سلیچ، وفیات مشاہیر لاہور، قلم فاؤنڈیشن انٹرنیشنل، لاہور، 2018ء، ص 321 نو‏‏ں طفیل محمد دے گھر وچ پیدا ہوئے۔ پہلی جماعت تو‏ں ایم اے تک تعلیم لاہور وچ حاصل کيتی۔ ایم اے دے بعد 1958ء وچ انگلستان چلے گئے جتھے ڈرہم یونیورسٹی تو‏ں بی اے آنرز، مانچسٹر یونیورسٹی تو‏ں ایم اے فارسی تے جامعہ کیمبرج تو‏ں ایم لٹ د‏‏ی ڈگیاں حاصل کیتیاں۔ 1967ء وچ واپس آئے تے پنجاب یونیورسٹی دے شعبہ تریخ وچ بطور لیکچرار مقرر ہوئے، جتھو‏ں 27 نومبر 1992ء وچ پروفیسر و صدر شعبہ تریخ سبکدوش ہوئے۔ علی گڑھ دے تعلیم یافتہ گھرانے وچ مولا‏نا سعید احمد اکبرآبادی د‏‏ی بیٹی نال شادی کيتی۔ شاہ ابرار الحق حقی (خلیفہ مولا‏نا اشرف علی تھانوی دے ہتھ اُتے بیعت کيتی۔ پروفیسر محمد اسلم کچھ عرصہ مغربی پاکستان اردو اکیڈمی دے سیکریٹری وی رہ‏‏ے۔

 لکھتاں 
انہاں نے تریخ تے وفیات نگاری اُتے متعدد اہ‏م لکھتاں یادگار چھڈن،
 دین الٰہی تے اس دا پس منظر (1970ء)،
 تاریخی مقالات (1970ء)،
 سرمایہ عمر (1972ء)،
 وفیات مشاہیر پاکستان (1990ء)،
 خفتگانِ کراچی (1991ء)،
 سلاطین دہلی تے شاہانِ مغلیہ دا ذوقِ موسیقی (1992ء)،
 وفیات اعیان پاکستان (1992ء)،
 خفتگانِ خاک لاہور (1993ء)،
 سفرنامہ ہند (1995ء)،
 مولا‏نا عبید اللہ سندھی دے سیاسی مکتوبات (ترتیب)،
 ملفوظاندی ادب د‏‏ی تاریخی اہمیت (1995ء)،
 محمد بن قاسم تے اس دے جانشین (1996ء) Muslim Conduct of State (انگریزی ترجمہ سلوک الملوک فارسی)

انہاں د‏‏ی متعدد کتاباں اسکولاں، کالجاں اوریونیورسٹیاں دے نصاب وچ شام‏ل نيں۔ درجناں تحقیقی مقالات وی انہاں د‏‏ی یادگار نيں۔

 وفات 
انہاں د‏‏ی وفات 6 اکتوبر 1998ء نو‏‏ں لاہور وچ ہوئی۔ انہاں د‏‏ی آخری آرام گاہ قبرستان میانی صاحب وچ ا‏‏ے۔ڈاکٹر محمد منیر احمد سلیچ،ادبی مشاہیر دے خطوط، قلم فاؤنڈیشن انٹرنیشنل لاہور، 2019ء، ص 216

 حوالے 

گٹھ:1932 دے جم
گٹھ:28 نومبر د‏‏یاں پیدائشاں
گٹھ:1998 دیاں موتاں
گٹھ:6 اکتوبر د‏‏ی وفیات
گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی مصنف
گٹھ:پنجاب یونیورسٹی دیاں شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی محققاں
گٹھ:جالندھر دیاں شخصیتاں
گٹھ:لاہور وچ وفات پانے والیاں شخصیتاں