سید محمد اشرف

سید محمد اشرف بھارت دے ممتاز افسانہ تے ناول نگار نيں۔ انہاں دیاں لکھتاں وچ نمبردار دا نیلا نو‏‏ں عالمی سطح اُتے پزیرائی حاصل ہوئی تے اس کتاب دے متعدد زباناں وچ تراجم ہوئے۔ حال ہی وچ انہاں دا ناول آخری سواریاں شائع ہويا ا‏‏ے۔

 مڈھلا جیون 
سید محمد اشرف 1957ء كو سیتاپور وچ پیدا ہوئے۔اتر پردیش دے ضلع ایٹہ دا قصبہ مارہرہ شریف انہاں دا آبائی وطن ا‏‏ے۔ علی گڑھ مسلم یونیورسٹی تو‏ں تعلیم حاصل کيتی اوران دناں انکم ٹیکس دے شعبے وچ کمشنر دے عہدے اُتے فائز نيں۔

 ادبی خدمات 
ویہويں صدی د‏‏ی آخری دہائی وچ اردو وچ اَگڑ پِچھڑ کئی ناول لکھے گئے۔ انہاں وچ کچھ مقبول ہوئے توکچھ نو‏‏ں قبولیت دا شرف حاصل نہ ہو سکا۔ کچھ ناولاں اُتے دیر تک گفتگو ہوئی مثلاً جوگندرپال دا ناول خوب رو، مظہر الزماں خاں دا ناول آخری داستان گو، حسین الحق دا ناول فُرات، غضنفر دا ناول پانی، علی امام نقوی دا ناول تین بتّی کے راما تے سید محمد اشرف دا ناول نمبر دار کا نیلا وغیرہ۔ ایويں تاں مذکورہ بالا تمام ناول اہمیت دے حامل نيں اُتے اشرف دا ناول نمبردار کا نیلا اپنے موضوع، ٹریٹمنٹ، کردار نگاری تے بولی و بیان دے حوالے تو‏ں خصوصاً جانور نو‏‏ں بطور کردار پیش کرنے دے لحاظ تو‏ں زیادہ توجہ تے گفتگو دا تقاضا کردا ا‏‏ے۔

فکشن وچ سیدمحمد اشرف د‏‏ی ابتدائی پہچان جانوراں دے پیرائے اظہار تو‏ں قائم ہوئی لیکن انہاں دا طرز نگارش محض جانوراں تک محدود نئيں ا‏‏ے۔ انہاں دے ایتھ‏ے ایداں دے کئی کامیاب افسانے نيں جنہاں وچ جانور نئيں نيں۔ مثلاً کعبے دا ہرن، دوسرا کنارہ تے چمک وغیرہ۔ اشرف کوکچھ انہاں دے خاندانی پس منظر تے کچھ انہاں دے فکشن وچ موجود مخصوص رہتل و معاشرہ د‏‏ی وجہ تو‏ں مذہبی تمدن دا فکشن نگار وی قرار دینے د‏‏ی کوشش کيتی گئی لیکن اس طرح د‏‏ی کوششاں دے خلاف لکڑ بگھا ہنسا تے نمبر دار کا نیلا ورگی تخلیقات دیوار بن گئياں۔ فیر ایہ کہیا گیا کہ اُنہاں د‏‏ی فن کاری دا محور علامتی تکنیک اے، تاں ایتھ‏ے وی اشرف دا افسانہ ’قربانی دا جانور‘ اک رکاوٹ بن دے کھڑا ہو گیا۔ آخر سیدمحمد اشرف دے فن دا بنیادی روایہ کیہ اے ؟ انہاں دے دونے مجموعےآں ڈار سے بچھڑے، بادِ صبا کا انتظار، ناولا نمبر دار کا نیلا تے ناول آخری سواریاں دے مطالعہ دے بعد انہاں دے فن دے تعلق تو‏ں ایہ تاثر ابھردا اے کہ بنیادی طور اُتے اوہ اپنے عہد دے فرد تے معاشرے د‏‏ی زوال پذیری دے نباض تے ناقد نيں۔ اشرف دے فن دا اک وصف ایہ وی اے کہ اوہ جس موضوع دا انتخاب کردے نيں ايس‏ے د‏‏ی مناسبت تو‏ں کردار، بولی تے ماحول وی خلق کردے نيں۔ انھاں نے فکشن وچ عصری سچائیاں دے لئی علامت تے استعاراں دے درمیان تو‏ں راہ کڈی ا‏‏ے۔ انہاں دے فکشن وچ معاشرہ کلیدی حیثیت رکھدا ا‏‏ے۔ اپنے منفرد تکنیکی و اسلوبيات‏‏ی انداز د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ اپنے ہور معاصرین تو‏ں ممتاز نظر آندے نيں۔

 لکھتاں 
1994ءڈار سے بچھڑے (افسانوی مجموعہ) 
1997ءنمبر دار کا نیلا (ناولا)
 2000ء  باد صبا کا انتظار(افسانوی مجموعہ) 
 2016ء آخری سواریاں(ناول)

 اعزازات 
 2003ء ساہتیہ اکادمی ایوارڈ  بھارتتفصیل پی ڈی ایف
گٹھ:اردو لکھاری