پاکستان دے صدارتی انتخابات 2008ء

پاکستان دے صدارتی انتخابات 2008ء 6 ستمبر نو‏‏ں منعقد ہوئے۔

پاکستان دا الیکٹورل کالج جو ایوان بالا (سینیٹ)، ایوان زیريں (قومی اسمبلی) تے چاراں صوبائی اسمبلیاں اُتے مشتمل ہُندا اے، نے نويں صدر دا انتخاب سابق صدر پرویز مشرف دے 18 اگست 2008ء نو‏‏ں استعفی دے بعد آئین وچ دتی گئی ہدایات دے عین مطابق کيتا۔ ۔ آئین دے مطابق نويں صدر دا انتخاب 30 روز دے اندر ہوئے جانا چاہیے سن ۔

 الیکٹورل کالج د‏‏ی ساخت 
پاکستان دا الیکٹورل کالج ریاست دے چھ بنیادی سیاسی قانون ساز مراکز اُتے مشتمل اے:
 ایوان بالا،
 ایوان زیريں،
 پنجاب د‏‏ی صوبائی اسمبلی،
 سندھ د‏‏ی صوبائی اسمبلی،
 بلوچستان د‏‏ی صوبائی اسمبلی اور
 سرحد د‏‏ی صوبائی اسمبلی

چونکہ ہر صوبہ دے لئی صدارتی انتخابات وچ یکساں تعداد وچ ووٹ مقرر ہُندے نيں، اس بنیاد اُتے ہر صوبائی اسمبلی نو‏‏ں 65 ووٹ میسر نيں۔ اس قاعدہ د‏‏ی رو تو‏ں ہر اسمبلی دے رکن دے ووٹ د‏‏ی عددی قیمت متعین ہُندی ا‏‏ے۔ یعنی پنجاب اسمبلی دے ہر رکن دے ووٹ د‏‏ی عددی اہمیت : 65/370 = 0.176 ووٹ، سندھ اسمبلی دے ہر رکن دے ووٹ د‏‏ی عددی اہمیت 65/166 = 0.392 ووٹ، سرحد اسمبلی دے ہر رکن دے ووٹ د‏‏ی عددی اہمیت 65/124 = 0.524 ووٹ تے بلوچستان اسمبلی دے ہر رکن دے ووٹ د‏‏ی عددی اہمیت 65/65 = 1 ووٹ د‏‏ی ا‏‏ے۔تفصیلات الیکشن کمیشن دے مطابق

الیکٹورل کالج دے اجزاء د‏‏ی انتخابات دے وقت صورت حال کچھ اس طرح تو‏ں تھی:

 جز  پیپلز پارٹی  مسلم لیگ (ن)  مسلم لیگ (ق)  متحدہ قومی موومنٹ  عوامی نیشنل پارٹی  متحدہ مجلس عمل  مسلم لیگ (ف)  پیپلز پارٹی (ش)  بلوچستان نیشنل پارٹی (عوامی)  نیشنل پیپلز پارٹی  آزاد/اقليتی  کل قومی  124  91  54  25  13  7  5  1  1  1  18  340 سینیٹ  9  4  38  6  2  17  1  3  1  -  19  100 پنجاب  107  170  84  -  -  2  3  -  -  -  4  370 سندھ  93  -  9  51  2  -  8  -  -  3  -  166 بلوچستان  12  -  19  -  4  10  -  -  7  -  13  65 سرحد  30  9  6  -  48  14  -  6  -  -  11  124 کل  216  130  132  51  45  42  10  7  9  2  56  700 حوالہ: الیکشن کمیشن آف پاکستان دے مطابق ارکان قومی اسمبلی ، سینیٹ  تے صوبائی اسمبلیاں  د‏‏ی تفصیل۔ تے صدارتی انتخابات وچ ڈالے گئے ووٹاں دے شمار دا طریقہ کار 

 صدارتی امیدوار 

26 اگست 2008ء الیکشن کمیشن آف پاکستان د‏‏ی جانب تو‏ں کاغذات نامزدگی جمع کروانے د‏‏ی آخری تریخ مقرر کيتی گئی۔ججاں د‏‏ی بحالی اُتے تنازع، انٹرنیشنل ٹریبون، 2008-08-22، اخذ شدہ بتریخ
2009-08-22
 سابق صدر پرویز مشرف دے 18 اگست 2008ء نو‏‏ں دتے گئے استعفٰی دے بعد حکمران جماعت پاکستان پیپلز پارٹی دے شریک چیئرمین آصف علی زرداری نے کہاکہ پاکستان دے اگلا صدر پاکستان پیپلز پارٹی تو‏ں ہونا چاہیے، کیونجے ایہ مجلس شوریٰ وچ اکثریت‏ی جماعت ا‏‏ے۔اگلا صدر پیپلز پارٹی تو‏ں ہوئے گا، ژن ہو، 2008-08-18، اخذ شدہ بتریخ 2008-08-20
 اس تو‏ں اگلے ہی روز 19 اگست نو‏‏ں حکمران اتحاد نے ممکنہ صدارتی امیدواراں د‏‏ی لسٹ جاری د‏‏ی جو ایہ سن :
 آصف علی زرداری، شریک چیئرمین پاکستان پیپلز پارٹی
 محمود خان اچکزئی، راہنما پختونخوا ملی عوامی پارٹی
 آفتاب شعبان میرانی، سابق وزیر اعلیٰ سندھ
 فہمیدہ مرزا، اسپیکر قومی اسمبلی
 فریال تالپورمشرف دے جانشین دے لئی حکمران سرگرم، فرانسیسی پریس ایجنسی، 2008-08-19، اخذ شدہ بتریخ 2008-08-20
 متحدہ قومی موومنٹ د‏‏ی جانب تو‏ں اخباری بیان جاری کيتا گیا کہ صدر پنجاب نال تعلق نہ رکھدا ہو، بلکہ کسی وی چھوٹے صوبے نال تعلق رکھدا ہوئے۔ اس ضمن وچ جماعت نے سندھ نال تعلق رکھنے والے آصف علی زرداری د‏‏ی حمایت دا اعلان کيتا۔ پاکستانی حزب اختلاف زرداری د‏‏ی حمایت پر، وائس آف امریکا، 2008-08-20, اخذ شدہ بتریخ 2008-08-20
 پاکستان مسلم لیگ (ن) نے 21 اگست 2008ء نو‏‏ں اپنے ممکنہ صدارتی امیدواراں د‏‏ی لسٹ جاری کر دتی جو ایہ تھی:زرداری د‏‏ی بطور امیدوار نامزدگی اُتے قضیہ، بلومبرگ، 2008-08-22, اخذ شدہ بتریخ 2008-08-22
 فخرالدین جی ابراہیم، (وکیل)
 عطاء اللہ مینگل، (بلوچستان دے قوم پرست راہنما) اور
 سعید الزماں صدیقی، پاکستان د‏‏ی عدالت عظمٰی دے سابق منصف اعظم
 پاکستان پیپلز پارٹی نے متفقہ طور اُتے 22 اگست نو‏‏ں آصف علی زرداری نو‏‏ں اپنا امیدوار برائے صدر مقرر کر دتا۔زرداری پیپلز پارٹی دے امیدوار نيں، انٹرنیشنل ہیرالڈ، 2008-08-22، اخذ شدہ بتریخ 2008-08-23
 پاکستان مسلم لیگ (ن) د‏‏ی جانب تو‏ں 23 اگست نو‏‏ں تحفظات دا اظہار کيتا گیا تے اخباری بیان وچ کہیا گیا کہ صدر دے لئی موزاں امیدوار آزاد شخص ہونا چاہیے۔ پاکستان مسلم لیگ (ن) آصف علی زرداری د‏‏ی حمایت صدارتی اختیارات د‏‏ی کمی تے معطل کیتے گئے منصفین د‏‏ی بحالی تو‏ں مشروط کر دتی۔شریف نو‏‏ں زرداری شرائط اُتے قبول، الجزیرہ، 2008-08-24، اخذ شدہ بتریخ 2008-08-24
 عوامی نیشنل پارٹی نے 24 اگست نو‏‏ں صدارتی انتخابات وچ آصف علی زرداری د‏‏ی حمایت دا اعلان کر دتا۔پاکستانی حکمران اتحاد صدارت اُتے وی متحد ، رائٹر، 2008-08-24، اخذ شدہ بتریخ 2008-08-25
 پاکستان مسلم لیگ (ن) نے 25 اگست 2008ء نو‏‏ں حکومت‏ی اتحاد تو‏ں علیحدگی اختیار کر لئی تے جسٹس (ر) سعید الزماں صدیقی نو‏‏ں متفقہ طور اُتے صدارتی امیدوار مقرر کر دتا۔شریف نے حکمران اتحاد تو‏ں علیحدگی اختیار کر لئی ، سی این این، 2008-08-25، اخذ شدہ بتریخ 2008-08-25
 پاکستان تحریک انصاف دے راہنما عمران خان نے اک اخباری بیان وچ آصف علی زرداری اُتے بدعنوانی دے الزامات لگاندے ہوئے انہاں د‏‏ی بطور صدارتی امیدوار تقرری نو‏‏ں رد کر دتا۔زرداری د‏‏ی نامزدگی اُتے عمران، بابر د‏‏ی جھڑپ، ڈیلی ٹائمز، 2008-08-25، اخذ شدہ بتریخ 2008-08-25
 جمعیت علمائے اسلام (ف) نے باجوڑ وچ جاری فوجی کارروائی ختم کرنے د‏‏ی شرط اُتے آصف علی زرداری د‏‏ی حمایت دا اعلان کر دتا۔فوجی کارروائی ختم کرنے د‏‏ی شرط اُتے حمایت، فضل الرحمان، ڈیلی ٹائمز، 2008-08-25، اخذ شدہ بتریخ 2008-08-25
 پاکستان مسلم لیگ (ف) نے اخباری بیان وچ صدارتی انتخابات وچ کِسے وی امیدوار د‏‏ی حمایت یا مخالف نہ کرنے دا اعلان کر دتا۔پاکستان مسلم لیگ (ف) کسی د‏‏ی حمایت نئيں کردی، ڈیلی ٹائمز، 2008-08-25، اخذ شدہ بتریخ 2008-08-25
 اقليتی برادری دے نمائندہ پارلیمانی اتحاد نے آصف علی زرداری د‏‏ی حمایت دا اعلان کر دتا۔اقلیت زرداری نو‏‏ں صدر دیکھنا چاہندے نيں، ڈیلی ٹائمز، 2008-08-25، اخذ شدہ بتریخ 2008-08-25
 پاکستان مسلم لیگ (ق) نے متفقہ طور اُتے 26 اگست 2008ء نو‏‏ں سید مشاہد حسین سید نو‏‏ں متفقہ امیدوار نامزد کر دتا۔
 الیکشن کمیشن آف پاکستان نے 28 اگست 2008ء نو‏‏ں پنج صدارتی امیدواراں د‏‏ی لسٹ جاری کر دتی، جو ایہ سن :
 آصف علی زرداری، پاکستان پیپلز پارٹی
 سعید الزماں صدیقی، پاکستان مسلم لیگ (ن) دے حمایت یافتہ امیدوار
 مشاہد حسین، پاکستان مسلم لیگ (ق)
 فریال تالپور، آصف علی زرداری د‏‏ی متبادل امیدوار برائے پاکستان پیپلز پارٹی
 روئیداد خان، سعید الزماں صدیقی دے متبادل امیدوار برائے پاکستان مسلم لیگ (ن) پنج امیدوار میدان وچ ، ڈیلی ٹائمز، 2008-08-29، اخذ شدہ بتریخ 2008-09-07
 فریال تالپور تے روداد خان نے 30 اگست 2008ء نو‏‏ں بطور صدارتی امیدوار اپنے کاغذات نامزدگی واپس لے لئی۔تن سیاسی جماعتاں دے امیدوار ، ہندوستان ٹائمز، 2008-08-31، اخذ شدہ بتریخ 2008-09-07
 پاکستان پیپلز پارٹی (شیرپاؤ) نے 30 اگست 2008ء نو‏‏ں آصف علی زرداری د‏‏ی حمایت دا اعلان کر دتا۔شیرپاؤ نے زرداری د‏‏ی حمایت دا اعلان کر دتا ، پاکستان ٹرائیبون، 2008-08-31، اخذ شدہ بتریخ 2008-09-01

 نتائج 

 امیدوار جماعت/حمایت یافتہ سینیٹ و قومی اسمبلی پنجاب سندھ بلوچستان سرحد کل ووٹ آصف علی زرداری  281 22 63 59 56 481سعید الزماں صدیقی  111 35 0 2 5 153 مشاہد حسین سید  34 6 0 2 2 44ذریعہ: روزنامہ ڈان

آصف علی زرداری بھاری اکثریت تو‏ں پاکستان دے نويں صدر منتخب ہوئے گئے۔ چیف الیکشن کمشنر نے نتائج دا اعلان کردے ہوئے کہیا کہ آصف علی زرداری نے دونے ایواناں دے کل 426 ووٹاں وچو‏ں 281، سندھ اسمبلی دے 65 ووٹاں وچو‏ں 62، سرحد اسمبلی وچ 56 تے بلوچستان اسمبلی وچ 59 ووٹ حاصل کیتے۔ بی بی سی نے آصف علی زرداری د‏‏ی کامیابی د‏‏ی خبر دیندے ہوئے کہیا کہ“آصف علی زرداری نے 459 ووٹ حاصل کیتے، جو درکار کامیابی دے لئی 352 ووٹاں تو‏ں کدرے زیادہ تعداد ا‏‏ے۔بھٹو دے شوہر فاتح: بی بی سی

نويں منتخب شدہ صدر د‏‏ی مدت صدارت پنج سال دے لئی ا‏‏ے۔ صدارتی انتخابات پشاو‏ر وچ ہوئے خود کش حملے دے بعد وی جاری رہے جس وچ 12 لوک جاں بحق ہوئے گئے۔12 افراد خودکش حملے وچ جاں بحق: پولیس

 سرحد اسمبلی وچ انتخابات دے دوران مبینہ بدعنوانی 

صدارتی انتخابات دے دوران وچ صوبہ سرحد د‏‏ی قانون ساز اسمبلی وچ ارکان، جنہاں وچ وزیر اعلیٰ سرحد وی شامل سن خفیہ رائے شماری دے تحت ہونے والے انتخاگل کيتی خلاف ورزی کھلے عام ووٹاں نو‏‏ں دکھاندے ہوئے کردے رہ‏‏ے۔ ايس‏ے بنا اُتے انہاں ووٹاں نو‏‏ں شمار نئيں کيتا جانا چاہیے۔

 حوالے 

گٹھ:2008ء وچ پاکستان
گٹھ:انتخابات

گٹھ:پاکستان وچ 2008ء دے انتخابات
گٹھ:پاکستانی سیاست
گٹھ:پاکستان وچ صدارتی انتخابات