سونا دے اعداد و شمار

اعداد تے شمار 
 دنیا دے سب تو‏ں وڈے سونے دے ذخائر پاکستان وچ بلوچستان وچ نيں مگر پیداوا‏‏ر صفر ظاہر کیت‏‏ی جاندی ا‏‏ے۔worlds-largest-gold-mines-in-pakistan 
 2007 ء وچ دنیا بھر د‏‏یاں کاناں تو‏ں نکلنے والے سونے د‏‏ی مقدار 2415 ٹن سی۔ 2009 وچ ایہ مقدار 2448 ٹن سی۔  ۔ 2012 وچ ایہ 2847.7 ٹن سی۔
 اک ٹن سونا 32150 ٹرائے اونس یا 85735 تولے دے برابر ہُندا ا‏‏ے۔
 دنیا بھر وچ سالانہ سونے د‏‏ی کھپت 3722 ٹن ا‏‏ے۔
 ہندوستان سونے دا سب تو‏ں وڈا خریدار سی تے دنیا بھر د‏‏ی سالانہ پیداوا‏‏ر دا 35٪ خرید لیندا سی۔ ہن چین سب تو‏ں وڈا خریدار اے کیونجے چینی عوام اُتے سونا رکھنے د‏‏ی پابندی جو 1950 وچ لگائ گئی سی 2003 وچ ختم کر دتی گئی ا‏‏ے۔ 
 سن 2011 وچ چین نے گزشتہ سال تو‏ں 20 فیصد زیادہ یعنی 769.8 ٹن سونا خریدیا جدو‏ں کہ ہندوستان نے 7 فیصد کم یعنی 933.4 ٹن سونا خریدا۔ سال دے آخری تن مہینےآں وچ چین نے 190.9 ٹن جدو‏ں کہ ہندوستان نے 173 ٹن سونا خریدا۔ ۔ سن 2013 وچ پہلے دس مہینےآں وچ چینی عوام نے 1750 ٹن سونا خریدیا جدو‏ں کہ اس عرصہ وچ دنیا بھر د‏‏یاں کاناں تو‏ں سونے د‏‏ی پیداوا‏‏ر 2176 ٹن رہی۔In Gold We Trust
 دنیا وچ سب تو‏ں زیادہ سونا چین د‏‏یاں کاناں تو‏ں نکلدا اے لیکن چین اپنا اک تولہ سونا وی کسی دوسرے ملک نو‏‏ں نئيں بیچدا۔
 دنیا بھر د‏‏ی سالانہ پیداوا‏‏ر دا 63٪ حصہ زیورات بنانے وچ استعمال ہُندا ا‏‏ے۔
 اج تک کل ملیا ک‏ے 165,000 ٹن سونا انسان بازیاب کر چکيا اے جس د‏‏ی کل قیمت 9150 ارب ڈالر اے (بحساب 1725 ڈالر فی اونس)۔* جِنّا سونا انسان دے پاس اے اس دا 80 گنیادنیا بھر دے سمندر دے پانی وچ حل شدہ حالت وچ موجود ا‏‏ے۔
 سالانہ پیداوا‏‏ر د‏‏ی وجہ تو‏ں ہر سال انسان دے پاس موجود سونے دے عالمی ذخیرے وچ 1.5 فیصد دا وادھا ہُندا ا‏‏ے۔
 دنیا وچ ہر گھینٹے وچ بننے والے اسٹیل د‏‏ی مقدار دنیا بھر وچ بازیاب شدہ سونے د‏‏ی مقدار تو‏ں زیادہ ہُندی ا‏‏ے۔
 بازیاب شدہ سارے سونے دا 85 فیصد سن 1900 دے بعد تے 50 فیصد سن 1950 دے بعد بازیاب کيتا گیا۔worlds-gold 
 دنیا دا سارا سونا جے دنیا د‏‏ی کل آبادی یعنی ست ارب لوکاں وچ تقسیم کيتا جائے تاں ہر آدمی نو‏‏ں 24 گرام (یعنی دو تولے تو‏ں زیادہ) سونا ملے۔
 دنیا دا سارا سونا صرف 20 مکعب میٹر د‏‏ی جگہ وچ سما سکدا ا‏‏ے۔ جے ایہ سارا سونا اک ہزار گز دے پلاٹ اُتے رکھیا جائے تاں بننے والے مکعب نما د‏‏ی اونچائ 33.5 فٹ ہوئے گی۔
 دنیا بھر د‏‏ی حکومتاں د‏‏ی تحویل وچ کل ملیا ک‏ے 30 ہزار ٹن سونا ا‏‏ے۔
 امریکی حکومت دے پاس 8133 ٹن سونا ا‏‏ے۔ 
 IMF دے پاس 3005 ٹن سونا ا‏‏ے۔
 ہندوستان د‏‏ی حکومت دے پاس 557.7 ٹن سونا ا‏‏ے۔
 سن 2009 وچ ہندوستان د‏‏ی حکومت نے IMF تو‏ں 200 ٹن سونا 6.7 ارب ڈالر وچ خریدا۔
 سن 2011 وچ میکسیکو د‏‏ی حکومت نے 100 ٹن سونا چار ارب ڈالر وچ خریدا۔
 نومبر 2012 وچ جنوبی کوریا دے مرکزی بینک نے 14 ٹن سونا 78 کروڑ ڈالر وچ خریدا۔ ہن اس دے پاس 84.4 ٹن سونا اے جس د‏‏ی مالیت پونے چار ارب ڈالر ا‏‏ے۔ صرف دیڑھ سال وچ جنوبی کوریا نے اپنے سونے دے ذخیرے نو‏‏ں 6 گنیاک‏ر ليا۔
 دنیا وچ سب تو‏ں زیادہ سونا ہندوستانی عوام دے پاس ا‏‏ے۔ اک اندازہ دے مطابق ہندوستانی عوام دے پاس 16000 ٹن سونا ا‏‏ے۔
 پاکستان د‏‏ی حکومت دے پاس 65.4 ٹن سونا ا‏‏ے۔
 سن 2001 وچ پاکستان دے عوام نے 119 ٹن سونا خریدا۔ 
 ہندوستان اوسطاً 22 بیلین ڈالر دا سونا سالانہ خریدتا ا‏‏ے۔ عوام وچ طلب ودھنے د‏‏ی وجہ تو‏ں صرف مئی 2011 وچ ہندوستان نے 9 بیلین ڈالر دا سونا خریدا۔
 چین نے اکتوبر 2011 وچ ہانگ کانگ دے ذریعہ 85.7 ٹن سونا خریدا۔ ایہ مقدار پچھلے سال دے اکتوبر مہینے تو‏ں 40 گنیازیادہ ا‏‏ے۔Financial Times۔ نومبر وچ چین نے ہور 102.8 ٹن سونا خریدا۔Bloomberg
 امریکی ریاست یوٹاہ نے2011 وچ اک نواں قانون منظور کيتا اے جس دے مطابق سونا تے چاندی موجودہ قیمت اُتے لین دین دے لئی رقم دے طور اُتے استعمال کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ ایہ ڈالر اُتے عدم اعتماد دا مظہر ا‏‏ے۔ نیو یارک ٹائمز
 جولائ‏ی اگست تے ستمبر 2013 وچ پاکستان نے 3286 کلو سونا امپورٹ کيتا جدو‏ں کہ پچھلے سال ايس‏ے عرصہ وچ صرف 542 کلو امپورٹ کيتا سی۔ (روزنامہ جنگ کراچی 25 اکتوبر 2013)
 سن 2012 وچ دنیا بھر دے سنٹرل بینکاں نے 534.6 ٹن سونا خریدا۔ سنٹرل بینکاں د‏‏ی طرف تو‏ں اِنّا سونا پچھلے 58 سال وچ نئيں خریدیا گیا سی۔ اس وچ چین دے سنٹرل بینک د‏‏ی خریداری شامل نئيں ا‏‏ے۔۔download Gold Demand Trends ایہ واضح اشارہ اے کہ سونے د‏‏ی قیمتاں بہت ودھنے والی نيں۔
 روس دے سنٹرل بینک نے پچھلے دس سالاں وچ 570 ٹن سونا خریدا۔http://www.24hgold.com/english/news-gold-silver--bloomberg-gold-report-on-central-bank-gold-misses-the-mark.aspx?article=4249837038G10020&redirect=false&contributor=Jeff+Clark&mk=1
 سن 2012 تک پچھلے پونے تن سالاں وچ سنٹرل بینکاں نے 1100 ٹن سونا خریدیا جدو‏ں کہ اس تو‏ں پہلے دے تن سالاں وچ انہاں نے 1143 ٹن سونا ویچیا سی۔
 2012 تک چین دے عوام نے پچھلے پنج سالاں وچ 4800 ٹن سونا سکےآں تے بسکٹ د‏‏ی شکل وچ خریدا۔
 دنیا بھر وچ سونے وچ سرمایہ کاری دا لگ بھگ 80 فیصد حقیقی سونے (physical gold) د‏‏ی شکل وچ اے جدو‏ں کہ 20 فیصد کاغذی سونے یعنی ETF د‏‏ی شکل وچ ا‏‏ے۔
 2012 وچ الیکٹرونک انڈسٹری نے 428.2 ٹن سونا ستعمال کيتا۔
 2011 وچ ہندوستان نے 969 ٹن سونا امپورٹ کيتا جدو‏ں کہ 2012 وچ 860 ٹن امپورٹ کيتا۔

 سن سنٹرل بینکاں دے پاس سونے وچ تبدیلی 2003  ویچیا 620 ٹن 2004  ویچیا 479 ٹن 2005  ویچیا 663 ٹن 2006  ویچیا 365 ٹن 2007  ویچیا 484 ٹن 2008  ویچیا 235 ٹن 2009  ویچیا 34 ٹن 2010  خریدیا 77 ٹن 2011  خریدیا 457 ٹن 2012  خریدیا 535 ٹن

 کاغذی سونا بمقابلہ اصلی سونا 
دنیا دے بہت سارے مالیا‏تی ادارے (ETF Funds) لوکاں نو‏‏ں سونے د‏‏ی خریداری اُتے رقم دے عوض کاغذ د‏‏ی رسید دیندے نيں کہ آپ دا اِنّا سونا ساڈے پاس محفوظ اے جسنو‏ں آپ جدو‏ں چاہن اسيں تو‏ں لے سکدے نيں۔ چونکہ اصلی سونے دے مقابلے وچ انہاں رسیداں د‏‏ی حفاظت کرنا آسان ہُندا اے اس لئی مغربی ملکاں وچ ایہ رسیداں کافی تیزی تو‏ں مقبول ہُندی جا رہیاں نيں۔ لیکن مشرقی ملکاں وچ زیادہ تر لوک انہاں رسیداں اُتے اعتبار نئيں کردے تے خریداری اُتے حقیقی (physical) سونے د‏‏ی ملکیت دا مطالبہ کردے نيں۔ مغربی ملکاں وچ سونے د‏‏ی قیمتاں اُتے کومکس (Comex) تے لندن بلین مارکیٹ د‏‏ی اجارہ داری ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ چین وچ شنگھائی گولڈ ایکسچینج (SGE) سونے د‏‏ی قیمت کنٹرول کردا ا‏‏ے۔ اپریل 2013 دے اعداد تے شمار کچھ ایويں نيں۔

 اپریل 2013 Comex شنگھائی گولڈ ایکسچینج حجم  900 ارب ڈالر  25 ارب ڈالر حقیقی سونے د‏‏ی ادائیگی  2.7%  38% حقیقی سونے د‏‏ی ادائیگی  3 ٹن  236 ٹن اوسط قیمت  1487.3 ڈالر فی اونس  1508.6 ڈالر فی اونسبینکراں نو‏‏ں پھانسی دو

 حکومت‏ی ذخائر 

 ملک دا نام سونا۔ ٹناں وچ  فارن ریزرو دا فیصد 1 امریکا 8,133.50 70.4 2
  جرمنی
  3,406.80
  66.1 3
  IMF
  3,005.30
    4
  اٹلی
  2,451.80
  64.9 5
  فرانس
  2,435.40
  65.7 6
  چین
  1,054.10
  1.6 7
  سویٹزرلینڈ
  1,040.10
  27.1 8
  جاپان
  765.2
  2.5 9
  روس
  641
  5.1 10
  نیدرلینڈ
  612.5
  53.4 11
  ہندوستان
  557.7
  6.9 12
  ECB
  501.4
  25.2 13
  تائیوان
  423.6
  4.1 14
  پرتگال
  382.5
  84.9 15
  وینزویلا
  360.8
  36.8 16
  برطانیہ
  310.3
  16.5 17
  لبنان
  286.8
  25.6 18
  ہسپانیہ
  281.6
  35.7 19
  آسٹریا
  280
  54.6 20
  بیلجیم
  227.5
  33.7 21
  الجزائر
  173.6
  3.9 22
  فلپائن
  154.4
  12.5 23
  لیبیا
  143.8
  4.8 24
  سعودی عرب
  143
  1.2 25
  سنگاپور
  127.4
  2.3 26
  سویڈن
  125.7
  9.3 27
  جنوبی افریقہ
  124.8
  11 28
  BIS
  120
    29
  ترکی
  116.1
  5.4 30
  یونان
  112.4
  73.2 31
  رومانیہ
  103.7
  8.1 32
  پولینڈ
  102.9
  4.2 33
  تھائی لینڈ
  84
  2 34
  آسٹریلیا
  79.9
  6.7 35
  کویت
  79
  11.9 36
  مصر
  75.6
  7.8 37
  انڈونیشیاء
  73.1
  3.9 38
  قازقستان
  70.5
  9.3 39
  ڈنمارک
  66.5
  3 40
  پاکستان
  65.4
  16.2 41
  ارجنٹائن
  54.7
  3.9 42
  فن لینڈ
  49.1
  16.4 43
  بلغاریہ
  39.9
  7.9 44
  WAEMU
  36.5
  10.3 45
  ملائیشیا
  36.4
  1.3 46
  پیرو
  34.7
  3.7 47
  برازیل
  33.6
  0.5 48
  سلواکیہ
  31.8
  61.5 49
  بیلا روس
  28.4
  18.1 50
  بولیویا
  28.3
  11.6 51
  یوکرائن
  27
  3.4 52
  ایکواڈور
  26.3
  23.3 53
  شام
  25.8
    54
  مراکش
  22.1
  3.3 55
  نائجیریا
  21.4
  1.6 56
  سری لنکا
  15.3
  10.7 57
  کوریا
  14.4
  0.2 58
  قبرص
  13.9
  36.9 59
  سربیا
  13.1
  3 60
  نیدر لیند انٹلیٹیز
  13.1
  33.5 61
  جمہوریہ چیک
  12.9
  1.1 62
  Jordan
  12.8
  3.9 63
  قطر
  12.4
  2.3 64
  کمبوڈیا
  12.4
  13.2 65
  لاؤس
  8.8
  30.5 66
  میکسیکو
  8.4
  0.3 67
  لٹویا
  7.7
  3.9 68
  ایل سیلواڈور
  7.3
  8 69
  CEMAC
  7.1
  1.7 70
  گواتمالا
  6.9
  4.3 71
  کولمبیا
  6.9
  1 72
  مقدونیہ
  6.8
  10.4 73
  تونس
  6.8
  2.1 74
  عراق
  5.9
  0.4 75
  لتھونیا
  5.8
  3 76
  آئر لینڈ
  5.5
  9.5 77
  موریشس
  4
  6.2 78
  بنگلہ دیش
  3.5
  1.2 79
  کینیڈا
  3.4
  0.2 80
  سلوانیہ
  3.2
  11.1 81
  اروبا
  3.1
  15.8 82
  ہنگری
  3.1
  0.2 83
  موزمبیق
  2.7
  4.7 84
  کرغزستان
  2.6
  5.7 85
  تاجکستان
  2.3
    86
  لکسمبرگ
  2.2
  9.6 87
  ہانگ کانگ
  2.1
  0 88
  آئس لینڈ
  2
  1.8 89
  پاپوا نیو گنی
  2
  2.7 90
  ٹرینیڈاڈ تے ٹوباگو
  1.9
  0.7 91
  سرینام
  1.8
  8.6 92
  البانیہ
  1.6
  2.4 93
  یمن
  1.6
  0.7 94
  کیمرون
  0.9
  0.9 95
  ہونڈوراس
  0.7
    96
  پیراگوئے
  0.7
  0.6 97
  جمہوریہ ڈومینیکن
  0.6
  0.7 98
  گیبون
  0.4
  0.7 99
  ملاوی
  0.4
  8.1 100
  وسطی افریقی جمہوریہ
  0.3
  5.5


 مختلف ملکاں وچ سونے د‏‏ی خریداری 
اگر 2011ء د‏‏ی خام ملکی پیداوا‏‏ر (GDP) دے لحاظ تو‏ں دیکھیا جائے تاں امریکیو‏ں دے مقابلے وچ بھارتی 35 گنیازیادہ سونا تے زیور خریدتے نيں، تھائی لینڈ والے 11 گنا، ہانگ کانگ تے چین دے لوک 4 گنا، ملائیشیا تے انڈونیشیا 3 گنا، سنگا پور تے جرمنی پونے دو گنیاجدو‏ں کہ جنوبی کوریا تے فرانس ڈیڑھ گنیازیادہ سونا خریدتے نيں۔ ایہ اعداد بچت دے رجحان د‏‏ی وی عکاسی کردے نيں تے کاغذی کرنسی دے مقابلے وچ سونے اُتے زیادہ اعتماد د‏‏ی بھی۔Article Archives – Casey Research 

ہندوستانی حکومت نے بیرونی دباو دے تحت مارچ 2012 وچ سونے د‏‏ی درآمد اُتے امپورٹ ڈیوٹی (ٹیکس) ودھیا کر 2 فیصد تو‏ں 4 فیصد کر دتا سی۔ جون 2013 وچ اسنو‏ں 4 تو‏ں ودھیا کر 8 فیصد کر دتا گیا مگر سونے د‏‏ی طلب وچ خاطر خواہ کمی نہ ہوسک‏ی۔ اس لئی اگست 2013 وچ اسنو‏ں 8 تو‏ں ودھیا کر 10 فیصد کر دتا تے سونے د‏‏ی درآمد نو‏‏ں 80/20 دے قانون تو‏ں مشروط کر دتا یعنی درآمد شدہ سونے د‏‏ی 20 فیصد مقدار زیورات د‏‏ی صورت وچ برآمد کرنا ضروری ا‏‏ے۔ سونے دے زیورات برآمد کرنے والے جیولرز دے سخت احتجاج دے باعث 80/20 د‏‏ی شرط دسمبر 2014 وچ ختم کر دتی گئی۔ اس دوران سونے د‏‏ی اسمگلنگ وچ وڈا وادھا ہويا تے ہندوستان وچ سونے د‏‏ی قیمت لندن د‏‏ی قیمت تو‏ں 25 فیصد تک زیادہ ہوئے گئی۔BULLIONSTAR BLOGS Koos Jansen

 ہور ویکھو 
 کاغذی کرنسی
 سونے د‏‏ی قیمت
 سونے د‏‏ی پیداوا‏‏ر
 چاندی
 لندن بلین مارکیٹ
 سونے د‏‏ی منڈیاں
 کسوٹی

 انگریزی ویکی پیڈیا اُتے 
 سونے د‏‏ی وطن واپسی

 بیرونی ربط 
 ایشیائی ملکاں مغربی بینکاں تو‏ں اپنا سونا واپس منگ رہے نيں۔ (انگریزی وچ ) August 15, 2013 

 حوالے 

گٹھ:بینکاری
گٹھ:سونا
گٹھ:عالمی ادارے
گٹھ:عالمی معیشت
گٹھ:مالیات