دینا علی السلوم

دینا علی السلوم (  ؛ پیدائش: 29 مارچ 1993)  اک سعودی سواݨی اے جس نے سعودی ولی عہد دے قوانین تو‏ں بچنے دے لئی آسٹریلیا وچ سیاسی پناہ حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی سی لیکن اسنو‏ں فلپائن تو‏ں زبردستی سعودی عرب واپس لیایا گیا سی۔  اسنو‏ں 10 اپریل 2017 نو‏‏ں منیلا دے نینوئے اکینو بین الاقوامی ہوائی اڈے اُتے راہداری وچ روکیا گیا تے 11 اپریل 2017 نو‏‏ں واپس سعودی عرب بھیج دتا گیا۔

انٹرنیشنل زون وچ فلپائنی ہوائی اڈے دے عہدیداراں نے لسلوم د‏‏ی دستاویزات ضبط کیتیاں۔  اس دا معاملہ منیلا ہوائی اڈے اُتے کینیڈا دے اک سیاح د‏‏ی مدد تو‏ں ویڈیو ریکارڈ کرنے دے بعد سوشل میڈیا اُتے وڈے پیمانے اُتے پھیل گیا ، جس وچ اس نے کہیا سی کہ اسنو‏ں خدشہ اے کہ جے اوہ واپس آگئی تاں اس دا کنبہ اسنو‏ں قتل کردے گا۔ اُتے ، جسمانی طور اُتے مزاحمت دے باوجود ، اسنو‏ں بالآخر اس دے ماماں نے 11 اپریل 2017 نو‏‏ں سعودی عرب دے راجگڑھ ریاض پہنچایا۔

سعودی عرب وچ سوانیاں د‏‏ی آزادی دی تریخ وچ ایہ اک غیر معمولی دستاویزی مقدمہ اے ،  شہزادی مشعال دے متعدد مماثلت ۔

اس دے معاملے نے دنیا بھر دے لکھاں ہمدرداں دے نال عالمی غم و غصے نو‏‏ں جنم دتا۔

 منیلا ہوائی اڈے اُتے ہونے والے واقعات 
لاسلوم د‏‏ی واپسی وچ فلپائن دے حکا‏م نے جو کردار ادا کیہ اوہ واضح نئيں ا‏‏ے۔ 1951 وچ پناہ گزیناں دے کنونشن تے تشدد دے خلاف کنونشن د‏‏ی جماعت د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، فلپائن د‏‏ی ایہ ذمہ داری عائد ہُندی اے کہ اوہ کسی نو‏‏ں وی اس خطے وچ واپس نہ بھیجے جتھے انھاں جنسی زیادتی یا تشدد یا ظالمانہ ، غیر انسانی تے غیر مہذب سلوک دے حقیقی خطرہ د‏‏ی وجہ تو‏ں کسی نو‏‏ں وی ظلم و ستم دا سامنا کرنا پڑدا ہوئے ۔ فلپائن وچ بچھڈنے دے دوران ، لسلوم نو‏‏ں مبینہ طور اُتے فلپائنی حکا‏م نے حراست وچ لیا سی تے جدو‏ں تک سعودی عرب تو‏ں مرد رشتے دار اس دے گھر نئيں آسکدے تے اسنو‏ں اپنے گھر واپس نئيں لے جا سکدے سن ۔ ٹویٹر اُتے اک ویڈیو پوسٹ کيتی گئی جس وچ اس نو‏‏ں اغوا کرکے سعودی عرب واپس لیانے د‏‏ی تفصیلات بیان کيتیاں گئیاں۔ ویڈیو وچ کوئی چہرہ نئيں دکھایا گیا ا‏‏ے۔ اس نے دعوی کيتا کہ اسنو‏ں اس دے اہل خانہ واپس آنے اُتے قتل کر دیؤ گے۔

فلپائنی حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں اس صورتحال دے بارے وچ ناقص ردعمل اُتے بوہت سارے گروپاں د‏‏ی جانب تو‏ں وڈے پیمانے اُتے مذمت کيتی گئی اے ، بشمول ہیومن رائٹس واچ دے ڈائریکٹر کینتھ روتھ ، جنہاں نے اسنو‏ں افسوسناک قرار دتا ا‏‏ے۔

فلپائنی ہوائی اڈے دے حکا‏م دے ذریعہ سڈنی وچ لاسلم د‏‏ی منتقلی نو‏‏ں صرف اِنّی ہی معلومات فراہ‏م کيتیاں گئیاں کہ اک بہت ہی اہ‏م شخص نے فون کيتا تے دسیا کہ اوہ ہور معلومات دے بغیر اس د‏ی دستاویزات اپنے پاس رکھن۔

 ریاض جانے والی پرواز دا زبردستی بورڈنگ 
سعودی کارکناں دا کہنا سی کہ لسلوم نو‏‏ں منگل 11 اپریل 2017 د‏‏ی درمیانی شب منیلا تو‏ں ریاض جانے والی سعودی عرب ایئر لائن د‏‏ی پرواز اُتے سفر کرنے دے لئی مجبور کيتا گیا سی۔ عینی شاہدین تو‏ں ویڈیو حاصل کرنے والے اک سعودی نسوانی ماہر نے دسیا کہ لسلوم نو‏‏ں زبردستی جہاز اُتے انہاں دے دو سفارت کار ماماں تے فلپائنی پولیس نے زبردستی بٹھایا۔  ہیومن رائٹس واچ نے لاسلوم دے معاملے تو‏ں منسلک چار افراد دا انٹرویو کيتا ، انہاں وچ دو افراد وی شامل سن جنھاں نے کہیا کہ انہاں نے منیلا دے نینائے ایکنو بین الاقوامی ہوائی اڈے اُتے اس تو‏ں گل کيتی سی۔

 ریاض وچ آمد 
جس رات لسلوم ریاض پہنچی شاہ عبد العزیز بین الاقوامی ہوائی اڈے دے باہر پولیس د‏‏ی بھاری نفری موجود سی۔ سعودی مہم چلانے والےآں نے دسیا کہ اوہ وہیل چیئر اُتے اس ملک پہنچ رہیاں سن ، جدو‏ں کہ ہوائی اڈے تو‏ں باہر نکلنے والے متعدد مسافراں نے رائٹرز نو‏‏ں دسیا کہ انہاں نے فلپائن دے شہر منیلا وچ پرواز تو‏ں پہلے چیخ چیخ کر اک عورت نو‏‏ں طیارے وچ سوار ہُندے دیکھیا سی۔

فلپائن وچ سعودی سفارتخانہ نے اس شہری د‏‏ی سعودی عرب وچ واپسی د‏‏ی تصدیق د‏‏ی تے انہاں نے ہور کہیا کہ جو کچھ ہويا اوہ "خاندانی معاملہ" سی:

یہ واقعہ سعودی عرب وچ سوانیاں دے حقوق تے مردانہ سرپرستی دے قوانین نو‏‏ں سامنے لایا۔  جدو‏ں کہ سوشل میڈیا دے کچھ صارفین اس د‏ی مدد دے لئی پہنچ گئے ، دوسرےآں نے سعودی پدرانہ معاشرے تو‏ں علیحدگی اختیار کرنے اُتے اسنو‏ں ہلاک کرنے دا مطالبہ کیا ۔ 

4 فروری 2019 نو‏‏ں ، دینا د‏‏ی کہانی تے سعودی عرب تو‏ں فرار ہونے والی متعدد سوانیاں د‏‏ی کہانیاں اے بی سی نیوز آسٹریلیا د‏‏ی طویل عرصہ تو‏ں چلنے والی دستاویزی سیریز فور کارنر دا عنوان سن۔ 

 ہور ویکھو 

 اسلامی حقوق نسواں
 سعودی عرب وچ انسانی حقوق
 اغوا د‏‏ی لسٹ

 باہرلے جوڑ 

 سی بی سی دتی پرجوش اکھ - بریکنگ فری: ہوائی اڈے اُتے دینا علی لسلوم

 حوالے 

گٹھ:سعودی عرب وچ حقوق نسواں
گٹھ:سعودی عرب وچ سوانیاں دے خلاف تشدد
گٹھ:سعودی سوانیاں
گٹھ:سعودی حامی حقوق نسواں
گٹھ:سعودی فعالیت پسند
گٹھ:فلپائن-سعودی عرب تعلقات
گٹھ:سعودی عرب وچ لاپتہ افراد دے کیس
گٹھ:فلپائن وچ اغوا
گٹھ:1993 دے جم
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات