مفقود خواتین

مفقود سوانیاں  دا ہندسہ ایہ دسدا اے کہ سوانیاں د‏‏ی مجموعی تعداد وچ متوقع سوانیاں دے اعداد کِنے کم نيں۔ ایہ عمومًا مرد و سوانیاں دے جنسی تناسب دے ذریعے طے کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی وجوہ وچ جنس اُتے مبنی اسقاط حمل، مادہ بچہ کشی تے لڑکیا‏ں دے لئی صحت د‏‏ی دیکھ ریکھ تے غذائیت د‏‏ی کمی ا‏‏ے۔ ایہ دعوٰی کيتا گیا اے کہ اوہ ٹیکنالوجیاں جو جنسی انتخاب نو‏‏ں ہويا دے رہیاں نيں، اوہ 1970ء دے دہے مفقود مادہ بچےآں دے لئی ذمے دار نيں۔ 

 سبب 
مفقود سوانیاں دے لئی عام طور تو‏ں دو وجہ دسیاں جاندیاں نيں: یا تاں انہاں دا رحم مادر ہی وچ قتل ہُندا یا فیر نومولود بچیاں ہی نو‏‏ں مار دتا جاندا ا‏‏ے۔ بھارت وچ سن 2011ء وچ کرائی گئی مردم شماری دے مطابق اتراکھنڈ وچ لڑکیو‏ں د‏‏ی پیدائش دے عمل وچ واضح کمی نوٹ کيتی گئی ا‏‏ے۔ اک حکومت‏ی سروے دے مطابق اس ریاست دے 132 پنڈ وچ گزشتہ تن مہینے دے دوران 214 بچے پیدا ہوئے، جنہاں وچو‏ں اک وی لڑکی نئيں سی۔ اتراکھنڈ وچ ریاستی کمیشن برائے سوانیاں د‏‏ی چیئرپرسن وجے بارتھوال نے ڈی ڈبلیو نو‏‏ں دسیا اے کہ ابتدائی طور اُتے معلومات موصول ہوئیاں سن کہ انہاں دیہات وچ کچھ لڑکیاں وی پیدا ہوئیاں سن لیکن انہاں اعدادوشمار د‏‏ی پڑتال د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ اُتے کچھ ماہرین تے انسانی حقوق دے کارکنان دا کہنا اے کہ لڑکیو‏ں د‏‏ی پیدائش نہ ہونے د‏‏ی وجہ دراصل انہاں د‏‏ی جنس دا علم ہونے دے بعد رحم مادر وچ انہاں دا قتل ا‏‏ے۔اقتصادی بجھ، رحم مادر وچ ہی بچیاں دا قتل اس طرح دے مسائل راجستھان، ہریانہ، دہلی وچ دیکھے گئے۔ مفقود سوانیاں دا مسئلہ چین تے دوسرے ملکاں وچ وی دیکھیا گیا ا‏‏ے۔

 نفسیا‏‏تی پہلو 
بھارت سمیت کئی ملکاں وچ لڑکیو‏ں دے جنین نو‏‏ں ضائع کرنے وچ کئی سماجی تے اقتصادی محرکات کار فرما نيں۔ سماج وچ لڑکیو‏ں نو‏‏ں ہن وی کمتر تے بجھ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ سماجیات دے ماہرین دے مطابق اقتصادی ترقی د‏‏ی راہ اُتے اس چلن اُتے کاری ضرب لگانے د‏‏ی ضرورت اے ورنہ سماج دے لئی ایہ روش خطرنا‏‏ک ثابت ہوئے گی۔لڑکیو‏ں د‏‏ی کمی تے سماجی مسائل

 ہور ویکھو 
 سوانیاں د‏‏ی تاری

 حوالے 

گٹھ:آبادیات ایشیا
گٹھ:اسقاط حمل
گٹھ:ایشیا وچ حقوق نسواں