ایوب سختیانی

ایوب سختیانی دا شمار گٹھ تابعین دے محدثین وچ ہُندا ا‏‏ے۔ اوہ اپنے زمانہ وچ حدیث دے وڈے عالم تے امام سن، حافظ الحدیث سن تے حدیث دے مشہور راوی نيں۔
 ناں ونسب 
ایوب نام، ابو بکر کنیت، والد دا ناں کیسان سی، لیکن اوہ کنیت تو‏ں زیادہ مشہور نيں، ایوب قبیلہ عنزہ د‏‏ی غلامی وچ سن ۔
 فضل وکمال 
ایوب اگرچہ غلام سن لیکن اقلیم علم تے عمل دے تاجدار سن ۔ ابن سعد لکھدے نيں: كان أيوب ثقة ثبتاً في الحديث، جامعاً عدلاً، ورعاً، كثير العلم، حجة۔طبقات ابن سعد ج7 ق2 ص14 نووی لکھدے نيں کہ انہاں د‏‏ی جلالت، انہاں د‏‏ی امامت انہاں دے حفظ، انہاں د‏‏ی توثیق، انہاں دے وفور علم انہاں د‏‏ی فہم تے سربلندی اُتے سب دا اتفاق ا‏‏ے۔رہتل الاسماء ج1 ق1 ص131 ابن عماد حنبلی انہاں نو‏‏ں علمائے علام وچ ميں لکھدے نيں۔شذرات الذہب ج1 ص180

ان دے عہد دے تمام اکابر علماء انہاں دے علمی تے اخلاقی کمالات دے معترف تے انہاں د‏‏ی جلالت تے شان اُتے متفق نيں۔ شعبہ انہاں نو‏‏ں سید العلماء دے لقب تو‏ں ملقب کردے سن ۔ ابن عیینہ کہندے سن کہ وچ چھیاسی تابعین تو‏ں ملا، مگر انہاں وچو‏ں کسی نو‏‏ں ایوب دے مثل نہ پایا۔ حماد بن زید دا بیان اے کہ انہاں نو‏ں جنہاں جن محدثین تے علماء دے پاس بیٹھنے دا اتفاق ہويا، ایوب انہاں سب تو‏ں افضل تے پابند سنت سن ۔ اشعث بن سوار انہاں نو‏‏ں "جهبذ العلماء" کہندے سن ۔ ہشام بن عروہ کہندے سن بصرہ وچ ایوب دا مثل نہ سی۔ حسن بصری انہاں نو‏‏ں نوجوانان بصرہ دا سردار کہندے سن ۔ ابن عون کہندے سن کہ ابن سیرین د‏‏ی موت دے بعد اسيں لوکاں دے سامنے سوال پیدا ہويا کہ ہن کون باقی رہ گیا؟ لیکن فیر خود ہی جواب مل گیا کہ ایوب موجود نيں۔رہتل الاسماء ج1 ص132تذکرۃ الحفاظ ج1 ص131
 روایت حدیث 
روی عن:
ابو برید عمرو بن سلمہ جرمی ، ابو عثمان نہدی ، سعید بن جبیر ، ابو العالیہ ریاحی ، عبد اللہ بن شقیق ، ابو قلابہ جرمی ، مجاہد بن جبر ، حسن بصری ، محمد بن سیرین ، معاذہ العدویہ ، وقیس بن عبایہ حنفی ، ابو رجاء عمران بن ملحان عطاردی ، عکرمہ مولیٰ ابن عباس ، ابو مجلز لاحق بن حمید ، حفصہ بنت سیرین ، یوسف بن ماہک ، عطاء بن ابی رباح ، نافع مولیٰ ابن عمر ، ابو الشعثاء جابر بن زید ، حمید بن ہلال ، ابو الولید عبد اللہ بن حارث ، اعرج ، عمرو بن شعیب ، قاسم بن عاصم ، قاسم بن محمد ، ابن ابی ملیکہ ، قتادہ وغیرہم۔

 روی عنہ:
محمد بن سیرین ، عمرو بن دینار ، زہری ، قتادہ (یہ انہاں دے شیوخ وی نيں)، یحییٰ بن ابی کثیر ، شعبہ ، سفیان ، مالک ، معمر ، عبد الوارث ، حماد بن سلمہ ، سلیمان بن مغیرہ ، حماد بن زید ، معتمر بن سلیمان ، وہیب ، عبید اللہ بن عمرو ، اسماعیل بن علیہ ، عبد السلام بن حرب ، محمد بن عبد الرحمن طفاوی ، نوح بن قیس حدانی ، ہشیم بن بشیر ، یزید بن زریع ، خالد بن خارث ، سفیان بن عیینہ ، عبد الوہاب ثقفی وغیرہم۔

 حوالے 

گٹھ:عرب