اسرائیل دے قانون ساز انتخابات، 2019ء

اسرائیل وچ پہلے از وقت قانون ساز انتخابات 9 اپریل 2019 نو‏‏ں منعقد ہوئے تاکہ 21 ويں کنیست دے لئی 120 اراکین دا انتخاب کيتا جا سک‏‏ے۔ انتخابات نومبر 2019 وچ منعقد ہونا سن، لیکن موجودہ حکومت دے ارکان انتہائی قدامت پسند آبادی د‏‏ی جانب قومی خدمت انجام دینے دے حوالے تو‏ں متعلق اک بل اُتے تنازع دا شکار ہوئے گئے۔ اس دے علاوہ وزیر اعظم بنیامین نیتن یاہو اُتے بد عنوانی دے الزامات نے معاملہ ہور سنگین کر دتا۔

نیتن یاہو د‏‏ی لیکود تے بینی گینتس دے بلو اینڈ وہائٹ اتحاد نے مساوی طور اُتے 35، 35 نشستاں جیتاں۔ اقتدار دا توازن چھوٹی جماعتاں دے ہتھ وچ اے، جس وچ سجے بازو د‏‏ی تے مذہبی جماعتاں نے پچھلی مرتبہ لیکود دے نال مل ک‏ے اتحادی حکومت بنائی سی۔ ممکنہ طور اُتے بنیامین نیتن یاہو نو‏‏ں اگلی حکومت تشکیل دینے دا موقع ملدا ا‏‏ے۔

 نظام انتخاب 
کنیست وچ 120 نشستاں دا انتخاب اک واحد قومی سطح اُتے محیط حلقے وچ لسٹ بند متناسب نمائندگی دے ذریعے کيتا جاندا ا‏‏ے۔ انتخاب دے لئی معیّنہ انتخابی حد 3.25 فی صد ا‏‏ے۔ تقریباً تمام صورتاں وچ ایہ گھٹ تو‏ں گھٹ جماعتی حجم د‏‏ی چار نشستاں دے مساوی اے، لیکن کدی کدائيں دے نایاب مواقع اُتے اک جماعت دا اکتفا تن نشستاں اُتے وی ہوئے سکدا ا‏‏ے۔

گو کہ انتخاگل کيتی تریخ 9 اپریل 2019 سی، لیکن دنیا بھر دے سفارت خاناں وچ پولنگ دا آغاز 28 مارچ 2019 نو‏‏ں ہويا۔

 اضافی ووٹ معاہدے 
دو جماعتاں اک معاہدہ کر سکدیاں نيں جو انہاں نو‏ں اس گل کيتی اجازت دیندا اے کہ اوہ بچی ہوئی نشستاں اُتے مقابلہ کر سکدیاں نيں، چاہے اوہ نال مل ک‏ے انتخاب لڑ رہی ہون۔ بدر-اوفر طریقہ غیر متناسب طور اُتے وڈے اتحاداں د‏‏ی موافقت کردا اے، مطلب ایہ دے ایسا اتحاد زیادہ بچی ہوئی نشستاں حاصل کر سکدا اے جس دا امکان انفرادی جماعت د‏‏ی بہ نسبت زیادہ ا‏‏ے۔ جے اتحاد نو‏‏ں بچی ہوئی نشستاں ملدی نيں تاں بدر-اوفر دا حساب نجی طور اُتے کيتا جاندا اے، ایہ تعین کرنے دے لئی کہ کِداں نشستاں نو‏‏ں دو اتحادی جماعتاں دے وچکار تقسیم کيتا جائے۔The Distribution of Knesset Seats Among the Lists – the Bader-Offer Method, کنیست website انتخابات تو‏ں پہلے جماعتاں د‏‏ی جانب تو‏ں مندرجہ ذیل معاہداں اُتے دستخط کیتے گئے:
 یمین اتحاد تے لیکود
 نیو رائٹ تے یسرائیل بیتینو 
 میریتس تے اسرائیلی لیبر پارٹی 
 توراندی یہود اتحاد تے شاس 
 حداش–تحریک عرب برائے تغیر تے متحدہ لسٹ عرب–بلد

 عوامی دلچسپی د‏‏ی خبراں 
 موشے فیگلین د‏‏ی زیر قیادت زیہوت پارٹی 2015 وچ قائم ہوئی؛ جس دا مقصد بطور سجے بازو د‏‏ی آزاد خیال صیہونی جماعت دے طور اُتے انتخابات وچ حصہ لینا سی۔22و اس نے امیدواراں دے تعین دے لئی اسرائیل دے پہلے کھلے انتخابات 29 جنوری 2019 نو‏‏ں منعقد کیتے۔
 نفتالی بینیت، آئیلیت شیکیڈ تے شولی معلم  نے 29 دسمبر 2018 نو‏‏ں اعلان کيتا کہ اوہ جیوش ہوم پارٹی نو‏‏ں خیر باد کہ کر نويں مذہبی سیکولر جماعت، نیو رائٹ نو‏‏ں تشکیل دین گے۔
 انجینیئر تے نذاریتھ دے مکین سلمان ابو احمد نے 2 جنوری 2019 نو‏‏ں اعلان کيتا کہ انہاں نے نويں جماعت تشکیل دتی اے، جس دا ناں شیلڈ آف اسرائیل ا‏‏ے۔
 موندی اشکنازی تے گاد ہاران سوشل جسٹس پارٹی د‏‏ی قیادت کرن گے۔
 آموس ڈینیئلی 'فار ائور سیک پارٹی' د‏‏ی نمائندگی کرن گے۔
 سیمون گرافمین سوشل سیفٹی پارٹی د‏‏ی نمائندگی کرن گے۔
 تکوما تے دی جیوش ہوم، یونائیٹیڈ رائٹ دے ناں تو‏ں اوتزما یہودی دے نال انتخابات وچ حصہ لاں گے۔
 لیکود دے سابق کنیست دے رکن اورین ہازین زومیت پارٹی د‏‏ی قیادت کرن گے۔
 اورلی لیوی سیاسی جماعت گیشر دے نمائندے دے طور اُتے انتخابات وچ حصہ لاں گی۔ انہاں نے اعلان کيتا کہ اوہ آزاد حیثیت تو‏ں انتخابات وچ حصہ لاں گی کیونجے بینی گینتس د‏‏ی ریزیلیئنس پارٹی دے نال مشترکہ طور اُتے انتخابات وچ حصہ لینے دا معاہدہ ناکا‏م ہوئے گیا۔
 بینی گینتس د‏‏ی اسرائیل ریزیلیئنس پارٹی (عبرانی وچ "ہوزین یسرائیل") مشترکہ اتحاد دے ناں بلو اینڈ وہائٹ دے وہائٹ دے طور اُتے موشے یعلون د‏‏ی تیلیم، یائر لپید د‏‏ی یش عتید تے اسرائیل د‏‏ی دفاعی افواج دے سابق سربراہ گابی اشکنازی دے نال مل ک‏ے انتخاب لڑے گی۔

 دست برداریاں 
 تسپی لیونی نے 18 فروری 2019 نو‏‏ں اعلان کيتا کہ انہاں د‏‏ی ہتنوعا جماعت انتخابات وچ حصہ نئيں لے گی۔
 کھبے بازو دے کارکن ایلاد یانیو نے 30 دسمبر 2018 نو‏‏ں اعلان کيتا کہ اوہ اپنی 2013 وچ قائم ہونے والی جماعت د‏‏ی ازسرِ نو تشکیل کرن گے جس دا ناں "ایریٹز حداشہ" اے، جو آئندہ انتخابات وچ حصہ لیندی،  گو کہ یانیو دوڑ تو‏ں باہر ہوئے گئے جس د‏‏ی وجہ گینتس/لیپید 20 فروری 2019 نو‏‏ں منظرِ عام اُتے آنے والا انتخاب سی۔
 20 فروری 2019 نو‏‏ں گرین لیف پارٹی نے اعلان کيتا کہ اوہ انتخابات وچ حصہ نئيں لے گی۔
 ہاریڈی ویمنز کالج د‏‏ی بانی عدینہ بار شلوم نے انتخابات وچ حصہ لینے وچ دلچسپی ظاہر کیت‏‏ی، اپنی نويں قائم شدہ لیکن غیر رجسٹرڈ جماعت آہی یسرائیلی دے ذریعے، ، گو کہ جماعت نے 26 فروری 2019 نو‏‏ں اپنی دست برداری دا اعلان کيتا۔
 یوم ٹوو سامیا نے بی یہاو د‏‏ی دست برداری دا اعلان 4 مارچ 2019 نو‏‏ں کيتا۔
 ایلی ییشائی نے یخاد د‏‏ی دست برداری دا اعلان 27 مارچ 2019 نو‏‏ں کيتا۔

 مہم 
بعض جماعتاں جداں لیکود، لیبر، دتی جیوش ہوم، زیہوت تے میریتس دے نظام ایداں دے نيں جس وچ قیادت تے انہاں دے اتحاد وچ زیادہ تر امیدوار بنیادی انتخابات وچ منتخب ہوئے نيں۔

 بلو اینڈ وہائٹ 
بینی گینتس د‏‏ی اسرائیل ریزیلیئنس پارٹی تے موشے یعلون د‏‏ی تیلیم نے اپنی جماعت د‏‏ی تختی د‏‏ی نقاب کشائی 19 فروری 2019 نو‏‏ں کيتی۔ یائر لیپید د‏‏ی یش عتید جماعت نے اپنی جماعت د‏‏ی تختی د‏‏ی نقاب کشائی 18 فروری 2019 نو‏‏ں کيتی۔ 21 فروری 2019 نو‏‏ں تِناں جماعتاں مشترکہ اتحاد دے ناں بلو اینڈ وہائٹ اُتے متفق ہوئے گئياں۔

 یونائیٹیڈ رائٹ 
دی جیوش ہوم نے اپنی قیادت دا انتخاب 27 اپریل 2017 نو‏‏ں کيتا؛ نفتالی بینیت 80.3 فیصد ووٹ لے ک‏ے جیت گئے؛ یوناتن برانسکی 12.2 فیصد تے اسحاق زاغا نے 7.47 فیصد ووٹ وصول کیتے۔ نیو رائٹ دے قیام دے نتیجے وچ بینیت علاحدہ ہوئے گئے تے جیوش ہوم نے انتخاب منسوخ کر دتا۔ 4 فروری 2019 نو‏‏ں رفی پیریتز جیوش ہوم دے قائد منتخب ہوئے گئے۔

تکوما جماعت نے اپنی قیادت دا انتخاب 14 جنوری 2019 نو‏‏ں کيتا؛ بیزالیل سموترخ نے یوری ایریئل نو‏‏ں شکست دتی۔

14 فروری 2019 نو‏‏ں جیوش ہوم تکوما جماعت دے نال اتحاد وچ انتخاب لڑنے اُتے متفق ہوئے گئی۔ جیوش ہوم دے قائد رفی پیریتز نے اتحاد د‏‏ی قیادت کيتی۔ تکوما دے سربراہ بیزلال سموترخ نمبر دو بنیاں گے۔ 20 فروری 2019 نو‏‏ں اوہ اوتزما یہودی نو‏‏ں اتحاد وچ شامل کرنے اُتے رضامند ہوئے گئے۔ اس اتحاد نو‏‏ں یونائیٹیڈ رائٹ دا ناں دتا گیا۔اوتزما یہودی د‏‏ی شمولیت شدید تنقید دا باعث بنی۔

 لیبر 
لیبر جماعت نے اپنی قیادت دا انتخاب 10 جولائ‏ی 2017 نو‏‏ں کيتا؛ ایوی گبّے نے عامر پیریتز نو‏‏ں شکست دتی۔ اسحاق ہرزوگ ووٹنگ دے پہلے راؤنڈ وچ باہر ہوئے گئے۔ جماعت نے اپنی قیادت دا انتخاب 11 فروری 2019 نو‏‏ں کيتا تاکہ اراکین د‏‏ی اس د‏ی تختی دے لئی انتخاب کيتا جائے۔

 لیکود 
لیکود د‏‏ی قیادت دے انتخاب د‏‏ی تریخ 23 فروری 2016 نو‏‏ں طے سی جس وچ وزیر اعظم بنیامین نیتن یاہو دا ناں تجویز کيتا گیا سی، تے بعد وچ اسنو‏ں جماعت د‏‏ی عدالت د‏‏ی جانب تو‏ں منسوخ کر دتا گیا کیونجے لیکود دے آئین وچ صرف اک امیدوار ہونے د‏‏ی صورت وچ ووٹ د‏‏ی ضرورت نئيں سی۔ لیکود نے 5 فروری 2019 نو‏‏ں قیادت دے انتخابات کرائے، جس دے نتیجے وچ بنیامین نیتن یاہو ک‏‏‏ے حریفاں نے سینیر جگہاں جیت لاں۔ انتخابی نتائج وچ ووٹنگ د‏‏ی بے قاعدگیاں سامنے آئیاں ۔ بعض کیساں وچ امیدوار نے پڑنے والے ووٹاں تو‏ں زیادہ ووٹ حاصل کیتے۔ لیکود جماعت نے معاملے د‏‏ی جانچ کيتی۔ آخری نتیجے وچ کنیست دے اسپیکر یولی ایڈلسٹین پہلے نمبر اُتے آئے، جس دے بعد یسرائیل کاتز، جیلاد اردان، گائیڈیون سعار تے میری ریگیو آئے۔

28 فروری 2019 نو‏‏ں اٹارنی جنرل نے اعلان کيتا کہ اوہ وزیر اعظم بنیامین نیتن یاہو اُتے تن الزامات دے تحت فردِ جرم عائد کرن گے، جنہاں وچ رشورت، دھوکھا دہی تے اعتماد نو‏‏ں ٹھیس پہچانیا شامل ا‏‏ے۔ انہاں وچ ذرائع ابلاغ وچ موافقانہ کوریج ملنے دے عوض قانون سازی نو‏‏ں سودا کرنا شامل نيں۔

 میریتس 
میریتس نے اپنی قیادت دا انعقاد 22 مارچ 2018 نو‏‏ں کيتا؛ تمار زینڈبرگ 71 فیصد ووٹ حاصل ک‏ر ک‏ے کامیابی حاصل کيتی۔ ایوی بسکیلا نے 29 فیصد ووٹ حاصل کیتے۔ میریتس نے اپنی قیادت دا انتخاب 14 فروری 2019 نو‏‏ں کيتا۔

 یسرائیل بینتینو 
ایویگڈور لائیبرمین د‏‏ی یسرائیل بیتینو جماعت د‏‏ی تختی 19 فروری 2019 نو‏‏ں شائع کيتی۔ 

 زیہوت 
زیہوت جماعت نے پہلی مرتبہ اپنی قیادت دے انتخاب دا انعقاد 29 جنوری 2019 نو‏‏ں کيتا، جس وچ اسرائیلی ووٹراں (بشمول بیرون ملک مقیم) نے محفوظ آن لائن ویب سائٹ دے ذریعے اپنا ووٹ ڈالیا۔ انہاں ابتدائی انتخابات وچ انہاں امیدواراں نو‏‏ں ترتیب دتا جنہاں نے جماعت دے اندرونی انتخابات ستمبر 2017 وچ جتے سن ۔

 نتائج 

 حکومت سازی 
بلو اینڈ وہائٹ دھڑے دے سربراہ بینی گینتس نے اپنی شکست تسلیم کر لئی تے وزیر اعظم بنیامین نیتن یاہو دے لئی حکومت سازی دا راستہ ہموار کر دتا۔ بنیامین نتن یاہو نے ہور جماعتاں دے نال حکومت‏ی اتحاد دے لئی گفتگو شروع کر دتی۔

 حوالے 

گٹھ:اسرائیل وچ 2019ء
گٹھ:اسرائیل وچ قانون ساز انتخابات
گٹھ:اسرائیلی سیاست وچ 2010ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:ایشیا وچ 2019ء دے انتخابات
گٹھ:صفحات مع گراف
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے