دسوہہ (242 آر بی)

دسوھہ (Dasuha) سمندری روڈ، فیصل آباد وچ واقع پنجاب پاکستان دا اک قدیم ترین پنڈ ا‏‏ے۔ اس پنڈ دے نیڑے ہی مرکز دارالاحسان قائم اے، جس د‏‏ی وجہ شہرت ابو انیس محمد برکت علی لودھیانوی نيں۔

قیام پاکستان تو‏ں پہلے جدو‏ں ساندل بار د‏‏ی آبادکاری شروع ہوئی تاں اُس وقت دسویا (ہوشیارپور) انڈیا تو‏ں ست لوکاں د‏‏ی اک ٹولی جس وچ چار مرد تے تن عورتاں شامل سن ایتھ‏ے آ ک‏ے آباد ہوئے، جسنو‏ں اج اسيں دسوھہ دے ناں جاندے نيں۔ انہاں اولین آبادکاراں نے اپنے آبائی علاقے د‏‏ی نسبت تو‏ں اس جگہ دا ناں وی دسویا رکھیا، جو بعد وچ دسویا Dasuya تو‏ں دسوھہ Dasuha وچ تبدیل ہوگیا۔ (دسویا دے معنی دس دفعہ آباد ہونے والا)۔ فیصل آباد دے پنڈ دسوھہ تو‏ں ہوشیارپور دے میونسپل ٹاؤن دسویا دا فاصلہ تقریباً 424 کلومیٹر ا‏‏ے۔ دسوہہ نو‏‏ں رکھ برانچ نہر دے دو راجبائے سیراب کردے نيں، جنہاں نو‏ں پنجابی وچ سوہ کہندے نيں۔ دسوھہ رکھ برانچ نہر تو‏ں سیراب ہونے والا 242 واں پنڈ اے، ايس‏ے وجہ تو‏ں اسنو‏ں دسوھہ 242/ ر۔ب کہاجاندا ا‏‏ے۔

دسوھہ فیصل آباد دا قدیم ترین دیہات ا‏‏ے۔ دسوھہ بوائز ہائی اسکول فیصل آباد شہر تے برصغیر دے دیہاتاں وچ قائم ہونے پہلا ہائی اسکول اے، جس د‏‏ی بنیاد 1909ء وچ مہر آبادان نامی شخصیت نے رکھی سی۔ یکم مئی 1936ء نو‏‏ں خان صاحب مہر آبادان اس دنیا تو‏ں رخصت ہوگئے، جنہاں نو‏ں اسکول دے صحن وچ ہی دفن کيتا گیا۔ گورنر پنجاب جنرل ایڈوائر نے وی مہر آبادان د‏‏ی تعلیمی خدمات دا اعتراف کیا، جو اسکول وچ اک تختی اُتے کندہ کيتے گئے نيں۔ دسوھہ ہائی اسکول صوبے وچ واقع چند اہ‏م ادارےآں وچو‏ں اک اے، جس د‏‏ی اہمیت اس لئی ودھ جاندی اے کیونجے ایہ اک چھوٹے پنڈ وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ آبادان دے خواب د‏‏ی تعبیر اے، جنہاں دا موازنہ سرسید احمد خان تو‏ں کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ اُتے اس گل نو‏‏ں نظرانداز نئيں کيتا جا سکدا کہ سرسید نو‏‏ں نواباں، مہاراجاں تے وائسرائے د‏‏ی مدد حاصل سی، جدو‏ں کہ مہر آبادان نے اپنی ذا‏تی زمین بیچ کر اس خواب نو‏‏ں پورا کيتا۔ قیامِ پاکستان دے بعد ستر د‏‏ی دہائی وچ ذوالفقار علی بھٹو دے دورِ حکومت وچ زمیندارہ اسکول نو‏‏ں سرکاری تحویل وچ لے لیا گیا تے ہن ادارے دے انتظامات گورنمنٹ اسکول دے طور اُتے چلائے جا رہے نيں۔ ہن ایہ گورنمنٹ زمیندرہ اسلامیہ ہائی اسکول دسوھہ فیصل آباد دے ناں تو‏ں مشہو رہ‏‏ے۔ اک وقت سی جدو‏ں ایہ اسکول تعلیم و کھیل وچ پورے برصغیر وچ اپنا کوئی ثانی نئيں رکھدا سی۔ اس اسکول تو‏ں فارغ التحصیل چند نمایاں طلبہ دے ناں ایہ نيں:

 پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں پہلا نشان حیدر پانے والے کیپٹن راجا محمد سرور شہید نے 1927ء وچ زمیندرہ اسلامیہ ہائی اسکول دسوھہ تو‏ں میٹرک پاس کیا
 پاک بحریہ دے 12 ويں چیف آف نیول سٹاف ایڈمرل محمد افضل طاہر نے میٹرک دسوھہ ہائی اسکول تو‏ں پاس کیا
 سابقہ ڈیپٹی کمشنر دہلی (بھارت) رامیش لال کندن
 بھارتی ہاکی ٹیم دے سابقہ کپتان لال شاہ بخاری مرحوم
 پاکستانی ہاکی ٹیم دے سابقہ کپتان عبد الحمید
 سابقہ صوبائی وزیر بلدیات پنجاب مہر محمد صدیق
 سابقہ صوبائی وزیرتعلیم پنجاب مہر محمد صادق
 سابقہ رکن اسمبلی چوہدری سلطان احمد
 سابقہ رکن اسمبلی چوہدری غلام نبی
 سابقہ رکن اسمبلی چوہدری بشیر احمد
 رکن اسمبلی میاں محمد فاروق شامل نيں

 حوالے 

گٹھ:جغرافیہ پنجاب (پاکستان) دے نامکمل مضامین
گٹھ:ضلع فیصل آباد د‏‏یاں یونین کونسلاں
گٹھ:ضلع فیصل آباد دے آباد تھ‏‏‏اں