کتاب الام

کتاب الام امام محمد بن ادریس شافعی (متوفی: 204ھ/ 820ء) دے مختصر فقہی رسالے د‏‏ی جمع کردہ حالت وچ مشہور تصنیف ا‏‏ے۔ ایہ کتاب نويں صدی عیسوی وچ مرتب کيتی گئی تے علمائے فقہ شافعی دے نزدیک معتبر ترین سمجھی جاندی ا‏‏ے۔

 تریخ 
ایہ کتاب مختلف رسالےآں دا مجموعہ ا‏‏ے۔ کتاب الاُم مکالمہ د‏‏ی صورت وچ اے، امام شافعی مخالفین دا رد کردے ہوئے اُنہاں دا ناں نئيں لیندے۔ ایہ تصنیف اُنہاں دے شاگرد ربیع بن سلیمان مرادی د‏‏ی روایت تو‏ں اسيں تک پہنچی ا‏‏ے۔ اِس وچ موجود رسالے تے مقالات د‏‏ی اک لسٹ ابن ندیم نے کتاب الفہرست وچ لکھی ا‏‏ے۔ ابن ندیم جنہاں نو‏ں کتاباں دا ناں دیندا اے دراصل اوہ کتاب الاُم دے اجزاء نيں۔ دوسری مشہور لسٹ اِنہاں رسالے د‏‏ی امام بیہقی نے لکھی اے، تیسری لسٹ الحافظ ابن حجر عسقلانی نے لکھی اے تے متاخرین وچو‏ں یاقوت حموی نے معجم الادباء وچ لکھی ا‏‏ے۔ یاقوت حموی نے جو عنوانات اِنہاں رسالے دے دتے نيں اوہ زیادہ تر اوہی نيں جو کتاب الاُم دے نسخہ مطبوعہ قاہرہ 1321ھ تو‏ں 1325ھ مطابق 1903ء تو‏ں 1907ء وچ موجود نيں تے ایہ ست جلداں وچ طبع ہوئی۔ اِس نسخہ دا کچھ حصہ امام سراج الدین بلقینی والے نسخہ اُتے مبنی ا‏‏ے۔ اِس مجموعہ دا قدیمی ناں معلوم نئيں ہوئے سکیا تے جتھے تک رسائی ہوئی اے، ایہ ناں سب تو‏ں پہلے امام بیہقی نے تے امام غزالی نے کتاب احیاء العلوم الدین وچ تے الحافظ ابن حجر عسقلانی نے کتاب الاُم دے ناں تو‏ں ذکر کيتا ا‏‏ے۔امام شافعی: کتاب الاُم، جلد 1 صفحہ 158، مطبوعہ قاہرہ، مصر، 1321ھ۔امام غزالی: احیاء العلوم الدین، جلد 2 صفحہ 131، مطبوعہ قاہرہ مصر، 1327ھ۔یاقوت حموی: معجم الادباء، جلد 6 صفحہ 396 تو‏ں 398۔انسائیکلوپیڈیا الاسلامیہ: جلد 11 صفحہ 577، مطبوعہ لاہور۔

 اشاعت 
قاہرہ، مصر تو‏ں پہلی مرتبہ عربی زبان دے قدیمی نسخہ د‏‏ی تصحیح دے بعد 1321ھ تو‏ں 1325ھ مطابق 1903ء تو‏ں 1907ء شائع ہوئی۔ دوسری اشاعت 1422ھ/ 2001ء وچ اسکندریہ، مصر تو‏ں مکتبہ دارالوفاء نے گیارہ جلداں اُتے مشتمل کتاب الام شائع د‏‏ی جو کل 6,465 صفحات اُتے مشتمل سی۔

 ہور ویکھو 
 محمد بن ادریس شافعی
 کتاب الفہرست
 ابن ندیم

 حوالے 

گٹھ:اصول فقہ
گٹھ:عربی کتاباں
گٹھ:فقہ تو‏ں متعلق کتاباں
گٹھ:کتب اہل سنت
گٹھ:نويں صدی د‏‏یاں کتاباں