میرابین

میرابین (22 نومبر 1892 – 20 جولائی 1982) دا مول نام میڈلن س‍لیڈ سی۔ گاندھیجی شخصیت دی کھچ صدقہ ستّ سمندر پار کالے لوکاں دے دیس ہندس‍تان چلی آئی اتے پھر اتھے دی ہو کے رہِ گئی۔ گاندھی نے اسنوں نام دتا سی - میرا بین۔ میرا بین سادی دھوتی پہندی، سوت کتدی، پنڈ-پنڈ گھمدی۔ اوہ گوری نس‍ل دی انگریز سی، لیکن ہندس‍تان دی آزادی دے پکھ وچ سی۔ اس نے ضرور بھارت دی دھرتی اتے جن‍م نہیں لیا سی، لیکن اوہ ٹھیک مائنیاں وچ ہندس‍تانی سی۔ گاندھی دا اپنی اس غیرملکی پتری نال خاص انوراگ سی۔

 زندگی 
میڈلن سلیڈ دا انگلینڈ دے شاہی پروار وچ 1892 وچ ہویا۔ اس دا پیؤ رائل نیوی وچ اک افسر سی جس نوں سلیڈ دے بچپن دے سالاں دوران ایسٹ انڈیج سکیڈرن دے کمانڈر-ان-چیفنڈر دے طور اُتے تعینات کیتا گیا سی۔ اس نے اپنا بہتا بچپن اپنے تکڑی جائداد دے مالک اتے بچپن توں نیچر اتے جانور پریمی نانے کول بتایا۔ سلیڈ بچپن توں ہی اکانت پسند کڑی سی۔ اسنوں سکول جانا تاں پسند نہیں سی لیکن وکھ-وکھ بولیاں سکھن وچ کافی رچی سی۔ بعد وچ اس نے فرانسیسی، جرمن اتے ہندی سمیت ہور بولیاں سکھیاں۔ روماں رولاں دی لکھی مہاتما گاندھی دی جیونی پڑھکے سلیڈ نوں گاندھیجی دی وراٹ شخصیت دے بارے وچ پتہ چلیا۔ اوہ اوہناں دی ساتھی بن گئی اتے اپنا دیس چھڈکے بھارت آ گئی۔ بھارت دے متعلق سیوا مطلب اتے اپنے آپ نال لگاؤ نوں ویکھدے ہوئے گاندھی جی نے اس دا نام میرا رکھ دتا۔

اوہ گاندھی جی دی اگوائی وچ لڑی جا رہی بھارت دی آزادی دی لڑائی وچ انت تک اوہناں دی ساتھی رہی۔ اس دوران نوں اگست 1942 وچ گاندھی-جیندھی دے نال اس نوں گرپھتار کر لیا گیا اتے آگا خاں جیل وچ مئی 1944 تک رکھیا گیا۔ 1932 دے دوسرے گولمیج کانفرنس وچ اوہ مہاتما گاندھی دے نال سی۔

بنیادی سکھیا، چھوآچھات توں چھٹکارا ورگے کماں وچ گاندھی دے نال میرا دی اہم کردار رہی۔ گاندھی جی دی قتل دے بعد وی اوہ اوہناں دے وچاراں اتے کماں دے پرسار وچ جٹی رہی اتے 18 جنوری 1959 نوں اوہ بھارت چھڈکے ویانا چلی گئی۔ اس دے بھارت لئی کم واسطے بھارت سرکار نے 1982 وچ اس نوں پدم بھوشن نال نوازیا گیا۔

20 جولائی 1982 نوں میرا بین دی موت ہو گئی۔

 بھارت وچ جیون اتے آزادی سنگرام وچ کردار 
اوہ 7 نومبر 1925 نوں احمدآباد پہنچی جتھے اس نوں مہادیو دیسائی، ولبھبھائی پٹیل اتے مالک آنند نے حاصل کیتا۔ ایہہ اس دے بھارت وچ رہن دی شروعات سی جو تقریباً چونتی ورھے چلی۔ میرابین اپنے بھارت وچ رہن دوران گوروکل کاہنگری وکھے ہندی سکھن گئی۔ اس توں بعد اوہ مالک پرمانند مہاراج ولوں بخشے جان لئی رواڑی دے بھگوت بھرفتار آشرم گئی۔ اس نے مہاتما گاندھی نوں اتھے بھاگوت بھرفتار آشرم وچ اپنے تزربیاں بارے وی لکھیا۔

میرابین دا بھارت وچ رہنا آزادی سنگرام دے زینیتھ گاندھیوادی پڑائ نال میل کھاندا سی۔ اوہ گاندھی اتے ہورناں نال 1931 وچ لنڈن وکھے گول ٹیبل کانفرنس وچ گئی۔ جدوں لندن توں واپس آ رہے سن تاں میرابین اتے گاندھی اک ہفتے لئی رولینڈ گئے اتے جدوں اوہ چھٹی لے رہے سن، اوہ بھارت وچ سی تاں روللینڈ نے اوہناں نوں بیتھووین اتے اک کتاب دتی جو اس نے لکھی سی۔ 1960 وچ، جدوں اس نے اس نوں پڑھنا شروع کیتا، اس نے اسنوں آسٹریا جان دا یقین دوایا اتے اس دے باقی دن بیتھووین دے سنگیت دی دھرتی وچ بتائیؤہ بھارت وچ سی۔ 1931 وچ اتعاون تحریک دے مڑ شروع ہون توں بعد 1932–33 وچ اس نوں قید وچ دیکھیا گیا۔

بھارت دے کیس دی پیروی کرن لئی اوہ غیرملکی ملاقات، ہورناں توں علاوہ ڈیوڈ لوئڈ جارج، جنرل سمٹس اتے ونسٹن چرچل وی گئی اتے امریکہ امریکہ دا دورہ کیتا، جتھے اس نے وھائیٹ ہاؤس وکھے سری متی رزویلٹ نال ملاقات کیتی۔ میرابین نے سیواگرم آشرم دی قیام وچ وی سرگرم دلچسپی دکھائی اتے 1942 دی شروعات وچ جاپان دے کسے وی سمبھاوت حملے نوں اہنسک ڈھنگ نال روکن لئی اڑیسہ دے لوکاں وچ کم کیتا۔ اسنوں پنے دے آگا خان پیلیس وکھے گاندھی نال گرفتار کر لیا گیا اتے اس نوں نظربند کر دتا گیا۔ اگست 1942 توں مئی 1944 تک اس نے مہادیو دیسائی اتے کستوربا گاندھی دا دہانت ہندا دیکھیا۔ اوہ سملا کانفرنس اتے کیبنٹ مشن، انترم سرکار اتے آئین سبھا، بھارت دی ونڈ اتے مہاتما گاندھی دی قتل دی گواہ وی سی۔

 بھارت وچ آزادی سنگرام توں بعد دی زندگی 
آگا خان پیلیس توں اپنی رہائی توں بعد، گاندھی جی دی آگیا نال، اس نے رڑکی دے نیڑے مولداسپر ماجرہ نامک اک پنڈ وکھے کسان آشرم دا قیام کیتا۔ مقامی پنڈ واسیاں نے اس نوں زمین دان کیتی سی۔ آزادی توں بعد، اس نے رشیکیش نیڑے پاشولوک آشرم دا قیام کیتا اتے 1952 وچ بھلنگانا وچ باپو گرام اتے گوپال آشرم نامک اک بندوبست قائم کیتا۔ اس نے ایہناں آشرماں وچ ڈیئری اتے کھیتی دے استعمال کیتے اتے کشمیر وچ کجھ سماں بتایا۔ کماؤں اتے گڑوال وکھے بتائے ویلے دوران اس نے اتھے جنگلاں دی تباہی اتے میدانی علاقیاں وچ آئے ہڑھاں تے جو اثر پیا، دیکھیا۔ اس نے اس بارے ہمالیا وچ سومتھنگ رورنگ نامک اک لیکھ وچ لکھیا پر جنگلات ڈیپارٹمنٹ نے اس دی صلاحَ نوں نظر-انداز کر دتا۔ 1980 ویاں وچ، ایہناں کھیتراں وچ "چپکو تحریک" نامک جنگلاں نوں بچاؤن لئی اک وڈا گاندھیوادی ماحول مہم ویکھی گئی۔

اوہ 1959 وچ انگلینڈ واپس چلی گئی۔ 1960 وچ، اوہ آسٹریا چلی گئی اتے ویئینا وڈز (باڈین، ہنٹربربل، کریکنگ) دے چھوٹے جہے پنڈاں وچ بائیس سال بتائے، جتھے 1982 وچ اس دی موت ہو گئی۔

اس نوں 1981 وچ بھارت دا دوجا سبھ توں اچّ شہری اعزاز، پدم وبھوشن نال نوازیا گیا گیا۔

 میرابین ولوں لکھیاں کتاباں 
میرابین دی سوے-جیونی دا سرلیکھ "د سپریچوئل پلگریمیج" اے۔ اس نے باپو دے میرا نوں لکھیاں چٹھیاں 'نیو اینڈ اولڈ گلیننگز' نوں وی پبلش کروایا۔ اپنی موت دے ویلے، اس نے بیتھووین دی روح، بیتھووین دی اک شائع جیونی اپنے پچھے وی چھڈّ دتی سی۔

 پستک-لسٹ 
 Spirits Pilgrimage، by Mirabehn. Great River Books. 1984. ۔
 New and old gleanings، by Mirabehn. Navajivan Pub. House. 1964.

 ایہہ وی دیکھو 
 گاندھی ازم
 سرلا بین

 حوالے 

 ہور پڑھو 
 Letters to Mirabehn، by Mahatma Gandhi. # Greenleaf Books. 1983. ۔

 باہری لنک 

 Biography from mkgandhi.org
 In the company of Bapu: In the just-released Mira & the Mahatma, psychoanalyst Sudhir Kakar delves into the complex relationship between a remarkable Englishwoman and the man she worshiped – The Telegraph
 Video interview with Mirabehn۔ A description of the video is here۔

گٹھ:بھارت دے آزادی کارکن
گٹھ:جم 1892
گٹھ:موت 1982