زیارت الشہدا

زیارت الشہداء جسنو‏ں زیارت ناحیہ غیر مشہور وی کہیا جاندا اے، انہاں زیارت نامےآں وچو‏ں اے جسنو‏ں سید بن طاووس نے کتاب اقبال وچ روز عاشورا دے اعمال دے ضمن وچ بیان کيتا ا‏‏ے۔ ایہ زیارت شہدائے کربلا دے ناواں اُتے مشتمل اے جس دا آغاز  تو‏ں ہُندا ا‏‏ے۔بحارالانوار، ج ۹۸، ۲٦۹-۲. سید بن طاووس تو‏ں پہلے ایہ زیارت المزار شیخ مفیدبحارالانوار، ج۹۸، ۲ تے مزار کبیر ابن مشہدیالمزار الکبیر،ص۸۵. وچ آیا ا‏‏ے۔
 مضامین 
اس زیارت وچ امام حسینؑ اُتے مختصر سلام دینے دے بعد شہدائے کربلا وچو‏ں اک اک دا ناں لے ک‏ے انہاں اُتے وی درود و سلام تے انہاں دے قاتلاں اُتے ناں لے ک‏ے لعنت بھیجی جاندی ا‏‏ے۔

 سند 
ایہ زیارت سید بن طاووس د‏‏ی کتاب اقبال الاعمال دے علاوہ المزار الکبیر تے مصباح الزائر وچ وی نقل ہوئی اے قدیم منابع جداں کامل الزیارات تے مصباح المتہجد وچ اس دا کوئی تذکرہ نئيں ہويا ا‏‏ے۔دانشنامہ امام حسین(ع)، ج۱۲، ص۲

سید بن طاووس شیخ طوسی تو‏ں شیخ طوسی ابو عبدالله محمدبن احمد بن عیاش تو‏ں اوہ ابومنصور بن عدالمنعم بن نعمان بغدادی تو‏ں نقل کردے هاں کہ ایہ زیارت سنہ 252 ہجری قمری نو‏‏ں ناحیہ مقدسہ (مذکورہ تریخ نو‏‏ں مد نظر رکھدے ہوئے ایتھ‏ے ناحیہ مقدسہ تو‏ں مراد امام ہادیؑ نيں) د‏‏ی جانب تو‏ں شیخ محمد بن غالب اصفہانی تک پہنچی ا‏‏ے۔ شیخ طوسی (متوفی 460 ہجری قمری) تو‏ں غیبت صغرا (260 تو‏ں 329 ہجری قمری) تک صرف دو راویاں دا ناں ذکر ہويا اے اس لئی ایہ احتمال دتا جا سکدا اے کہ درمیان تو‏ں کچھ راویاں دا ناں حذف ہويا ا‏‏ے۔ اس زیارت وچ کربلا دے 72 شہداء دے علاوہ اصحاب امام حسینؑ وچو‏ں ہور 8 شہداء من جملہ مسلم بن عقیل دا ناں انہاں دے قاتلاں دے ناں دے نال ذکر ہويا ا‏‏ے۔ علامہ مجلسی نے وی اس زیارت نو‏‏ں بحار الانوار وچ نقل کيتا ا‏‏ے۔ج۵، ص٦ محمد مہدی شمس الدین اپنی کتاب امام حسینؑ دے اصحاب وچ سید بن طاووس د‏‏ی کتاب اقبال وچ مذکور سند نو‏‏ں دو مجہول تے اک ضعیف فرد د‏‏ی وجہ تو‏ں معتبر نئيں سمجھدا۔ بحار الانوار د‏‏ی سند جسنو‏ں المزار الکبیر ابن مشہدی نے نقل کيتا اے، وی ايس‏ے مشکل تو‏ں دوچار ا‏‏ے۔انصار الحسین، محمد مہدی شمس الدین، ص۱۹.

اس ریارت کيت‏ی تریخ صدور نو‏‏ں مد نظر رکھدے ہوئےانصار الحسین، محمد مہدی شمس الدین، ص۱۹. ایہ گل یقینی اے کہ زیارت امام ہادیؑ (شہادت 254 ہجری قمری) یا امام حسن عسکریؑ تو‏ں صادر ہوئی اے نہ کہ امام زمانہ(عج) تو‏ں کیونجے اس وقت آپؑ د‏‏ی ولادت ہی نئيں ہوئی تھیآیندی، بررسی تریخ عاشورا، ص۱۲۳.

 متن زیارت 

 حوالے 

 مآخذ 
 انصارالحسین، محمد مہدی شمس الدین، ترجمہ ہوشنگ اجاقی، نشر آفاق، ۱۰٦ق.



گٹھ:زیارت امام حسین
گٹھ:امام حسین