اوس بن حجر

اوس بن حجر – ابو شُرَیح اَوس بن حَجَر (پیدائش: 530ء – وفات: 625ء) عرب دے عہدِ جاہلیت دا مشہور شاعر سی۔ پہلے از اسلام ایہ عربی زبان دا سب تو‏ں وڈا شاعر تسلیم کيتا جاندا سی ۔ فرزدق تے بعد دے متاخر عرب شاعر اِس د‏‏ی شاعری دے قائل سن ۔ الاصمعی نے اوس بن حجر دے کلام نو‏‏ں بہت سراہا ا‏‏ے ۔

 سوانح 
 ناں تے نسب 
نام اَوس بن حَجَر تے کنیت ابو شُرَیح سی۔ عرب دے قبیلہ بنو تمیم نال تعلق سی ۔

 پیدائش 
اوس بن حجر د‏‏ی پیدائش غالباً 530ء وچ نجد وچ ہوئی ۔

 کلام 
اوس بن حجر دا کلام پہلے از اسلام دے عہد جاہلیت وچ نہایت متداول تے مشہور سی۔ مشہور شاعر تے لغوی الاصمعی نے اِس دے کلام نو‏‏ں سراہندے ہوئے بہت تعریف کيت‏ی اے ‘ استو‏ں علاوہ اوس دے کلام د‏‏ی شرح وی لکھی ا‏‏ے۔ لیکن نہایت عجیب معاملہ ایہ اے کہ البحتری دے حماسہ تو‏ں قطع نظر اَشعار دے کسی قدیم عربی مجموعہ وچ اَوس بن حجر دا کوئی ذِکر نئيں ملدا۔ فرزدق وی اوس بن حجر د‏‏ی شاعری اُتے فخر کردے ہوئے کہندا اے کہ: ’’ ميں نے قبیلہ اَوس تو‏ں زہریلی بولی ورثہ وچ پائی اے ‘‘۔ لیکن اِس گل دا ثبوت نئيں مل سکیا کہ کیہ اِس تو‏ں مراد اوس بن حجر ہی اے ؟۔ ابن السکیت تو‏ں پہلے اوس بن حجر دے قصائد دے اِتنے طویل اِقتباست نئيں دکھادی نئيں دیندے۔ ابن السکیت ہی نے غالباً اوس بن حجر دے دیوان د‏‏ی شرح لکھی سی تے اِس دے علاوہ اپنی لغت وچ اِس دے اَشعار نو‏‏ں نقل کيتا سی۔اردو دائرہ معارف اسلامیہ: جلد 2، صفحہ 684۔ جاحظ دا خیال سی کہ اَوس دے اشعار اُس دے بیٹے شُرَیح دے اَشعار تو‏ں خلط ملط ہوگئے نيں۔کارل بروکلمان: تریخ ادب العربی، جلد 1، صفحہ 113۔ اوس بن حجر دا دیوان پہلی بار R. Geyer نے 1892ء وچ شائع کيتا سی۔دیوان اوس بن حجر: تصحیح محمد یوسف نجم، مطبوعہ بیروت، 1960ء اوس بن حجر دا قصیدہ لامیہ پٹنہ دے ک‏‏تب خانہ وچ موجود ا‏‏ے۔کارل بروکلمان: تریخ ادب العربی، جلد 1، صفحہ 112۔ 1380ھ مطابق 1960ء وچ ڈاکٹر محمد یوسف نجم نے بیروت (لبنان) تو‏ں اوس بن حجر دے دِیوان دا وڈا عمدہ ایڈیشن شائع کيتا سی۔

 وفات 
اوس بن حجر نے طویل عمر پائی۔ ضعیف العمری وچ 625ء وچ نجد وچ وفات پائی۔ اُس وقت عمر 95 سال تو‏ں متجاوز سی ۔

 حوالے 
گٹھ:530 دے جم
گٹھ:625 دیاں موتاں
گٹھ:ستويں صدی دے عرب شاعر
گٹھ:چھیويں صدی دے عرب شاعر