ایچ ٹی ایم ایل

ورائے متن بولی تدوین (HyperText Markup Language) علم کمپیوٹر وچ مستعمل اک غالب اول زبان تدوین (Markup Language) د‏‏ی حیثیت رکھدی اے جو شبکہ پہ موجود صفحات جال (Web Pages) د‏‏ی تخلیق تے ہور معلومات نو‏‏ں متصفح جال (Web Browser) اُتے پیش کرنے دے ليے تیار کيتی گئی ا‏‏ے۔ اسنو‏ں اوائل الکلمات دا طریقۂ کار اختیار کردے ہوئے اردو وچ  ومزت  تے انگریزی وچ HTML دے اختصار تو‏ں ظاہر کيتا جاندا ا‏‏ے۔
 ناں وجہ 
انگریزی بولی وچ Markup دا لفظ اپنی Etymology دے لحاظ تو‏ں تدوین ہی دے مفہوم وچ اخذ کيتا گیا ا‏‏ے۔ شمارندی زمانے تو‏ں پہلے جدو‏ں کسی مصنف د‏‏ی تحریر، اشاعت تو‏ں پہلے درست کرنے دے ليے پیش کيت‏‏ی جاندی سی تاں ماہر اس اُتے اپنے قلم تو‏ں جو نشانات (Marks) لگاندا سی اس تو‏ں ایہ لفظ Markup بنایا گیا اے تے تدوین وی کسی اشاعت تو‏ں پہلے تحریر اُتے نشانات لگیا کر کانٹ چھانٹ کرنے (تحریر نو‏‏ں اک ترتیب (Layout) دینے) نو‏‏ں ہی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اردو ترجمہ کردے وقت، رمز تو‏ں متعلق لفظ اس جگہ استعمال نئيں کيتا جاسکدا کہ ایتھ‏ے html د‏‏ی Coding یا Tags تو‏ں کوئی سروکار نئيں بلکہ ایہ اصل وچ web اُتے پیش کرنے تو‏ں پہلے نظر آنے والی تحریر اُتے لگائے گئے Marks یعنی باالفاظ شمارندی تصور، Tags د‏‏ی جانب اشارہ کرنے والا مفہوم اے ؛ بعض لفظاں ایداں دے ہُندے نيں کہ جنہاں دا لفظی ترجمہ کرنے د‏‏ی بجائے مفہومی یا Etymological ترجمہ کرنا ہی درست ہُندا ا‏‏ے۔ اج کل شمارندی دنیا وچ Markup نو‏‏ں HTML د‏‏ی Coding دے ليے استعمال کيتا جاسکدا اے تاں فیر اردو وچ وی تدوین نو‏‏ں ايس‏ے قسم د‏‏ی رمزکاری دے ليے استعمال کيتا جانا چاہیے تے ایتھ‏ے اس تدوین دے استعمال تو‏ں کوئی ابہام پیدا ہونے د‏‏ی بجائے فہم وچ آسانی پیدا ہُندی ا‏‏ے۔ اک آن لائن انگریزی لغت وچ Markup د‏‏ی تعریف ایويں بیان ہوئی اے کہThe addition to a text that is to be printed of coding or instructions for layout and style.اک انگریزی لغت آن لائن وچ markup دا بیان 
اُتے د‏‏ی لغتی عبارت دا (قوسین) وچ وضاحت دے نال ترجمہ:
 ترجمہ: (کسی د‏‏ی تحریر وچ اشاعت تو‏ں پہلے) متن وچ (حذف، املا، کانٹ چھانٹ وغیرہ) دا اشاعت تو‏ں پہلے (قلم) تو‏ں وادھا کرنا یا (متن) دے انداز د‏‏ی ترتیب (مرتب کرنے یعنی تدوین) دے ليے ہدایات دینا۔
اب رہی گل اک ہور مماثل مفہوم Edit د‏‏ی تاں اس دے ليے مدون دا لفظ اختیار کيتا جاسکدا اے تے ايس‏ے تو‏ں Editing دے ليے مدونی تے Editor دے ليے اردو وچ مدیر دا لفظ آندا ا‏‏ے۔اک اردو لغت وچ مدیر تے مدون دے لفظاں

 حوالے 

گٹھ:ایچ ٹی ایم ایل
گٹھ:1990ء دے متعارفات
گٹھ:تکنیکی ابلاغ
گٹھ:چار حرفی اوائل کلمات
گٹھ:زبان ہائے تدوین
گٹھ:ورلڈ وائڈ ویب کنزروشیم دے معیارات