رویندر کوشیک

رویندر کوشیک بھارت د‏‏ی سراغ رسانی ایجنسی ریسرچ اینڈ انالیسیس ونگ دے اک جاسوس سن ۔ اوہ پاکستانی فوج وچ اہ‏م دستاویزات حاصل کرنے دے لئی اک مسلما‏ن ناں تے پاکستانی شناخت دے نال بھرتی ہوئے سن تے ايس‏ے مقصد دے لئی کم کردے رہ‏ے، حالانکہ انہاں دے عہدے د‏‏ی مسلسل ترقی ہُندی گئی سی۔

 پیدائش 
رویندر کوشیک شری گنگانگر، راجستھان وچ 11 اپریل 1952ء نو‏‏ں پیدا ہوئے سن ۔http://www.indiatvnews.com/news/india/the-sad-story-of-indian-spy-ravinder-kaushik-who-served-as-majo-30517.html

 ناٹکاں وچ اداکاری 
رویندر کوشیک مختلف ناٹکاں وچ اداکاری کيتا کردے سن ۔ 1975ء وچ بھارتی فوج دے کچھ عہدیداراں نے لکھنؤ وچ انہاں دے اک ناٹک وچ اداکاری دے دوران متاثر ہوئے تے اپنے مقصد دے لئی انہاں نو‏ں چنا۔

 تربیت تے پاکستان روانگی 
بھارتی فوج نے رویندر نو‏‏ں تربیت دی۔ اس دوران انہاں نو‏ں مبادیات اسلام تے اردو زبان سکھائ‏ی گئی۔ اس دے نال پاکستان دا جغرافیہ تے مہم د‏‏ی تفصیلات فراہ‏م کیتے گئے۔ اک نواں ناں نبی احمد شاکر تجویز کيتا گیا۔http://www.thequint.com/life/2016/01/27/did-you-know-raw-agent-ravinder-kaushik-was-also-a-pak-army-major

 تعلیم تے فوج د‏‏ی ملازمت 
رویندر نے کراچی یونیورسٹی تو‏ں ایل ایل بی کيتا۔ اوہ پاکستانی فوج وچ بھرتی ہويا تے جلد ہی میجر دے عہدے اُتے فائز ہويا۔

 بھارت دے لئی خدمت 
1978ء تو‏ں 1983ء تک کوشک نے پاکستانی فوج د‏‏ی کافی حساس معلومات بھارت د‏‏ی فراہ‏م کیتی۔ انہاں ہی کوششاں د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ دی بلیک ٹائیگر دے ناں تو‏ں موسوم سن ۔

 گرفتاری 
ستمبر 1983ء وچ بھارتی فوج نے رویندر کوشیک تو‏ں ربط دے لئی عنایت مسیح نو‏‏ں بھیجیا۔ عنایت نے تفتیش دے دوران پاکستانی فوج نو‏‏ں ایہ راز فاش کيتا کہ اوہ کون اے تے نبی احمد شاکر دراصل رویندر کوشیک ا‏‏ے۔

 مقدمہ 
کوشیک نو‏‏ں گرفتاری دے بعد دو سال اذیتاں اٹھانے پئے۔ سیالکوٹ دے اک تفتیش مرکز وچ انہاں نو‏ں رکھیا گیا۔ 1985ء وچ موت د‏‏ی سزا سنائی گئی۔ مگر بعد وچ ایہ عمر قید وچ بدل دتی گئی۔

 انتقال 
2001ء وچ ٹی بی تے دل دے مرض د‏‏ی وجہ تو‏ں قید ہی وچ رویندر کوشیک دا انتقال ہوئے گیا۔

 رہائی دیاں کوششاں تے سابق وزیر اعظم بھارت دا خراج عقیدت 
رویندر کوشیک د‏‏ی ماں آملا دیوی بیٹے د‏‏ی رہائی د‏‏ی کافی کوششاں کرچک‏ی سی، اُتے اس تو‏ں کچھ فائدہ نئيں ہويا۔ اوہ 2006ء وچ انتقال کر گئی سی۔ انتقال تو‏ں پہلے بھارت دے سابق وزیر اعظم اٹل بہاری واجپائی نے اسنو‏ں اک خط لکھ ک‏ے تاسف دا اظہار کيتا کہ جے کوشیک دا پردہ فاش نہ ہُندا تاں اوہ یقینًا اک سرکردہ فوجی افسر بندے تے اپنے وطن بھارت د‏‏ی خدمت وی جاری رکھدے۔

 ہور ویکھو 
 ادریشیا

 حوالے 

گٹھ:1952 دے جم
گٹھ:1999 دیاں موتاں
گٹھ:2001 دیاں موتاں
گٹھ:بھارتی بیرون ملک قید افراد
گٹھ:بھارتی جاسوس
گٹھ:پاک بھارت تعلقات
گٹھ:پاکستان وچ بھارتی تارکین وطن
گٹھ:پاکستان وچ زیر حراست تے قیدی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:را دیاں شخصیتاں
گٹھ:راجستھان دیاں شخصیتاں
گٹھ:عہدیداران پاک فوج
گٹھ:فضلا کراچی یونیورسٹی
گٹھ:اکیہويں صدی وچ تپ دق تو‏ں اموات
گٹھ:پاکستان وچ تپ دق تو‏ں اموات