ابو عبید البکری

ربیعہ قبیلہ د‏‏ی سب تو‏ں مشہور شاخ بکر بن وائل د‏‏ی نسبت تو‏ں ابو عبید البکری کہلاندے نيں، انہاں دا پورا ناں عبد اللہ بن عبد العزیز بن محمد البکری الاندلسی الاونبی اے، اوہ اک ادیب، جغرافیا دان، تریخ دان تے علم نبات دے ماہر سن، اوہ اندلس دے سب تو‏ں پہلے مسلما‏ن جغرافیا دان سن، اندلس دے شاہ انہاں د‏‏یاں کتاباں اک دوسرے نو‏‏ں تحفتاً دینے وچ فخر محسوس کردے سن ۔

کہیا جاندا اے کہ اندلس نے جو سب تو‏ں عظیم جغرافیا دان پیدا کیہ اوہ ابو عبید البکری سی، انہاں نے جغرافیا وچ دو جلیل القدر کتاباں لکھياں، پہلی کتاب دا ناں ”معجم ما استعجم” اے جو اسيں تک پہنچنے والی عربی جغرافیا د‏‏ی سب تو‏ں پہلی تریخ اے جس وچ جغرافیا دے حوالے تو‏ں اس وقت تک د‏‏ی تمام احادیث، خبراں، تاریخاں، اشعار، گھر، تھ‏‏انو‏اں ، پنڈ، شہر، پہاڑ، آثار، نہراں، وادیاں تے محلے حروف تہجی دے اعتبار تو‏ں مرتب نيں، انہاں د‏‏ی دوسری کتاب ”المسالک والممالک” اے، انہاں نے اندلس، یورپ تے شمالی افریقہ د‏‏ی جغرافیا بیان کيتی۔

ان د‏‏ی کچھ لکھتاں ایہ نيں :
 المسالک والملکاں۔
 معجم ما استعجم۔
 اعیان النبات والشجریات الاندلسیہ۔
 فصل المقال فی شرح کتاب الامثال۔
 سمط اللآلی فی شرح امالی المقالی۔
 الاحصاء لطبقات الشاعر۔
 اشتقاق الاسماء۔
 اعلام نبوہ محمد صلی اللہ علیہ وسلم۔
 التنبیہ علی اغلاط ابی علی فی امالیہ

ان د‏‏ی وفات 487 ہجری بمطابق 1094ء عیسوی نو‏‏ں ہوئی۔

گٹھ:1014 دے جم
گٹھ:1040 دے جم
گٹھ:1094 دیاں موتاں
گٹھ:جغرافیہ دان
گٹھ:عرب جغرافیہ دان
گٹھ:عرب مؤرخین
گٹھ:قرون وسطی دے عرب جغرافیہ دان
گٹھ:قرون وسطی دے مسلم جغرافیہ دان
گٹھ:قرون وسطی دے ہسپانوی جغرافیہ دان
گٹھ:گیارہويں صدی د‏‏ی اندلس دیاں شخصیتاں
گٹھ:گیارہويں صدی د‏‏ی عرب شخصیتاں
گٹھ:گیارہويں صدی دے مصنفاں
گٹھ:گیارہويں صدی دے مؤرخین
گٹھ:مسلم سائنس دان
گٹھ:ویلبا دیاں شخصیتاں
گٹھ:اندلس دے مسلما‏ن مورخین