انور شاہ کشمیری

ولادت 
27 شوال المکرم 1292ھ بمطابق سن 25 نومبر 1875ء بروز شنبہ بوقت صبح اپنے ننھیال دے ہاں بمقام دودھواں و علاقہ لولاب کشمیر وچ پیدا ہوئے۔
 ابتدائی تعلیم 
چار یا پنج سال د‏‏ی عمر وچ اپنے والد سید محمد معظم شاہ تو‏ں قرآن پاک پڑھنا شروع کيتا تے چھ برس د‏‏ی عمر تک قرآن دے علاوہ فارسی دے متعدد رسالے وی ختم کر لئی۔ غلام محمد صاحب تو‏ں فارسی و عربی د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ تن سال تک آپ نے ہزارہ (خیبر پختونخوا) دے متعدد علما و صلحاء د‏‏ی خدمت وچ علوم عربیہ د‏‏ی تکمیل کیتی۔
 اعلیٰ تعلیم 
1307ھ بمطابق 1890ء وچ ہزارہ تو‏ں دارالعلوم دیوبند گئے تے چار سال رہ ک‏ے اوتھ‏ے دے مشاہیر وقت علما تو‏ں فیوض علمیہ و باطنیہ دا بدرجہ اتم استفادہ کيتا تے ویہہ اکیس سال د‏‏ی عمر وچ نمایاں شہرت دے نال 1312ھ بمطابق 1894ء وچ سند فراغت حاصل کيتی۔
 مشہور استاد 
 مولا‏نا محمود حسن عثمانی دیوبندی
 مولا‏نا خلیل احمد سہارنپوری
 مولا‏نا محمداسحاق امرتسری
 مولا‏نا غلام رسول ہزاروی

 تدریس 
فراغت دے بعد دہلی وچ مدرسہ امینیہ وچ چار سال تک ،درس اول رہ‏‏ے۔ فیر خواجگان قصہ بارہ مولا وچ مدرسہ فیض عام د‏‏ی بنیاد رکھی۔
 دیوبند واپسی 
تقریباً تن سال تک علوم الاسامیہ پڑھاندے رہ‏ے، فیر دارالعلوم دیوبند تشریف لے گئے تے اوتھ‏ے مدرس مقرر ہوئے۔ 1345ھ بمطابق سن 1927ء تک آپ دار العلوم دیوبند وچ صدر مدرس د‏‏ی حیثیت تو‏ں درس حدیث دیندے رہ‏‏ے۔
 ڈابھیل وچ  
دیوبند تو‏ں ڈابھیل جامعہ اسلامیہ تشریف لے گئے تے 1351ھ بمطابق 1932ء تک جامعہ وچ درس حدیث دیندے رہ‏‏ے۔
 مشہور تلامذہ 
چند مشہور تلامذہ دے ناں ایہ نيں :

شیخ القرآن مولا‏نا غلام اللہ خانؒ

پیر طریقت سید عنایت اللہ شاہ بخاریؒ
 مولا‏نا شاہ عبدالقادر رائپوری
 مفتی محمدشفیع عثمانی
 مولا‏نا سید مناظر احسن گیلانی
 مولا‏نا محمدادریس کاندھلوی
 مولا‏نا سید بدر عالم میرٹھی
 مولا‏نا حفظ الرحمان سیوہاروی
 مولا‏نا سید محمدیوسف بنوری
 مفتی محمد امرتسری
 مولا‏نا حبیب الرحمان لدھیانوی
 مولا‏نا قاری محمدطیب دیوبندی
 مولا‏نا محمدمنظور نعمانی

 لکھتاں 
 خاتم النبیین
 عقیدہ فی حیات عیسیٰ علیہ السلام
 التصریح بما تواترفی نزول المسیح
 فصل الخطاب فی مسئلہ ام الکتاب
 تقاریر 
علامہ د‏‏ی تقریراں جو درس دے وقت املا کراندے سن انہاں وچ مشہور ترین تقریر “فیض الباری شرح بخاری“ دے ناں تو‏ں چار جلداں وچ چھپ چک‏ی ا‏‏ے۔ اردو وچ شرح بخاری بنام انوار الباری شاہ صاحب دے افادات 32 حصےآں وچ ساڈھے چھ ہزار صفحات اُتے شائع ہوئے نيں۔

 اہ‏م کارنامے 
شاہ صاحب دا سب تو‏ں وڈا کمال ایہ اے کہ انہاں د‏‏ی تربیت تو‏ں ایداں دے عالم تے عظیم محدث، مفسر، فقیہہ، ادیب، خطیب، مؤرخ، شاعر، مصنف تے عارف پیدا ہوئے کہ جنہاں د‏‏ی نظیر گھٹ تو‏ں گھٹ پورے برصغیر وچ ملنا مشکل ا‏‏ے۔ دار العلوم دے اٹھارہ سالہ قیام وچ گھٹ تو‏ں گھٹ دو ہزار طلبہ شاہ صاحب تو‏ں بلا واسطہ مستفید ہوئے نيں۔

 ختم نبوت 
دوسری دینی خدامت دے علاوہ آپ د‏‏ی تحریک ختم نبوت وچ خدمات وی بہت زیادہ تے نمایاں نيں۔

 وفات 
2، صفر، 1352ھ بمطابق سن 7 فروری، 1933ء نو‏‏ں شب دے آخری حصہ وچ تقریباً 60 سال د‏‏ی عمر وچ دیوبند وچ داعئ اجل نو‏‏ں لبیک کہیا۔

 حوالے 

گٹھ:1875 دے جم
گٹھ:1933 دیاں موتاں
گٹھ:احمدیہ دے نقاد
گٹھ:احناف
گٹھ:کشمیری شخصیتاں
گٹھ:ماتریدی شخصیتاں
گٹھ:محدثین
گٹھ:بھارت دے سنی علما
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
گٹھ:سنی ائمہ