قاضی خان

قاضی خان شمس الائمہ الاوزجندی المعروف قاضی خان متوفى 593ھ جنہاں نو‏ں فقیہ النفس اورفخرالاسلام دے خطاب تو‏ں وی یاد کيتا جاندا ا‏‏ے۔
 ناں 
ان دا پورا نامشمس الائمہ ابو الحسن فخرالدین حسن بن منصور بن عبد العزیز الفرغانی الاوزجندی المعروف قاضی خان اوزجندی فرغانی ا‏‏ے۔
 لقب تے کنیت 
فخرالدین لقب تے ابو المفاخر وابو المحاسن کنیدیاں سن
 علمی خدمات 
اپنے زمانہ دے امام کبیر تے مجتہد بے نظیر سن ،معانی دقیقہ دے غواص تے فروع واصول وچ بحر عمیق سن ،حنفیہ دے بلاد مشرق دے وڈے فقہا وچو‏ں نيں انہاں دے فتاویٰ حنفی کتاباں وچ اج تک رائج تے مقبول نيں اوزجند فرغانہ دے نیڑے اصفہان دے اطراف وچ اک قصبہ نال تعلق سی۔ مولیٰ علامہ احمد بن کمال پاشا نے آپ نو‏‏ں طبقۂ مجتہدین فی المسائل وچ شمار کيتا اے ،اپنے دادا محمود بن عبد العزیزاوزجندی تے ظہیر الدین حسن بن علی مرغینانی شاگردان امام سرخسی تو‏ں علم حاصل کيتا تے ہور ابی اسحٰق بن ابراہیم بن اسمٰعیل بن ابی نسر تو‏ں تفقہ کيتا تے آپ تو‏ں جمال الدین ابو المحامد محمود حصیری تے شمس الائمہ محمد کردری تے نجم الائمہ تے نجم الدین یوسف خاصی وغیرہ نے تفقہ کيتا۔ 
 تصنیفات 
 فتاوی قاضی خان یافتاویٰ خانیہ کہندے نيں ایہ تن جلداں وچ اے اک ایسی معتبر کتاب تصنیف کيتی جوفقہاء وچ متداول اے قاسم بن قطلو بغانے تصحیح القدوری وچ لکھیا اے کہ جس مسئلہ د‏‏ی قاضیخان تصحیح کرے اوہ غیر د‏‏ی تصحیح اُتے مقدم اے کیونجے اوہ خزانہ فقیہ ا‏‏ے۔
 کتاب المحاضر
 شرح جامع الصغیر
 الامالیموسوعہ فقہیہ ،جلد اول صفحہ 484، وزارت اوقاف کویت، اسلامک فقہ اکیڈمی انڈیا
 الواقعات
 شرح الزيادات
 شرح أدب القضاء للخصافالاعلام :خير الدين ز رکلی
 وفات 
قاضی خان د‏‏ی 16؍ ماہِ رمضان 592ھ وچ وفات ہوئی
 حوالے 

گٹھ:حنفی فقہا