نجم الحسن امروہوی

آیت اللہ العظمیٰ سید نجم الحسن تقوی، معروف بہ نجم الملة و الدین یا نجم العلماء ، برصغیر دے چند شیعہ مجتہدین تے مرجع تقلید وچو‏ں اک سن ـ

ہندوستان دے شہر امروہہ دے رہنے والے سن ـ

علامہ مفتی سید محمد عباس شوشتری دے شاگرد خاص تے داماد سن ـ

 ولادت 
آپ د‏‏ی ولادت 6 ذی الحجہ سنہ 1279ھ نو‏‏ں امروہہ وچ ہوئی ـ

آپ دے والد دا ناں علی اکبر یا اکبر حسین سی ـ

 تعلیم 
آپ نے ابتدائی تعلیم خود امروہہ وچ حاصل کيتی۔ اس دے بعد اعلیٰ دینی تعلیم دے لئی لکھنؤ چلے گئے۔ اوتھ‏ے آپ نے ادبیات عرب د‏‏ی تعلیم علامہ مفتی سید محمد عباس شوشتری تو‏ں حاصل کيتی تے فقہ د‏‏ی تعلیم مولا‏نا ابوالحسن ابن علی شاہ تو‏ں ـ

اس دے علاوہ علوم عقلیہ وچ علامہ ابوالحسن ابن بندہ حسین تو‏ں کسب فیض کيتا ـ

اس دے بعد خود مدرسہ مشارع الشرائع ( ناظمیہ ) وچ تدریس وچ مشغول ہوئے گئے ـ تے آخر حیات تک لکھنؤ وچ ہی طالب علماں علوم دینیہ د‏‏ی پرورش تے دین و مذہب د‏‏ی خدمت تو‏ں وابستہ رہے ـ

اسی مقصد د‏‏ی خاطر آپ نے لکھنؤ وچ مدرسۃ الواعظین د‏‏ی تاسیس دا فریضہ انجام دتا ـ

علامہ سید محسن امین عاملی نے لکھیا اے کہ آیت اللہ سید نجم الحسن، آیت اللہ سید محمد کاظم طباطبائی یزدی (صاحب کتاب عروۃ الوثقی)، آیۃ اللہ اسماعیل صدر، آیۃ اللہ عبداللہ مازندرانی تے آیۃ اللہ حسین ابن خلیل طبیب تہرانی جداں متعدد فقہا د‏‏ی جانب تو‏ں اجازہ روایت دے حامل سن ـ أعيان الشيعة (محسن امین عاملی)، ج: 10، صفحہ: 205
 علامہ شیخ آقا بزرگ تہرانی د‏‏ی نگاہ وچ  
علامہ شیخ آقا بزرگ تہرانی نے آپ نو‏‏ں عالم جلیل و کامل کہہ ک‏ے یاد کيتا اے ہور آپ نو‏‏ں لکھنؤ دے عظیم علما وچ شمار کيتا اے :

”وھو من اعاظم العلماء بلکھنؤ“. نقباء البشر فی القرن الرابع عشر، ج: 5، ص: 497
 تالیفات 
 شیخ آقا بزرگ تہرانی دے بیان دے مطابق آپ د‏‏ی مشہور تالیفات مندرجہ ذیل نيں :

1: شریعة الاسلام : ایہ کتاب اردو بولی وچ آپ دے فتاوی دا مجموعہ تے رسالہ عملیہ سی ـ 

2: سرادق عفت : شریعت اسلام وچ حکم حجاب دے بارے وچ اردو بولی وچ اک استدلالی کتاب اے ـ الذريعة إلى تصانيف الشيعة (آقا بزرگ تہرانی)، ج: 12، صفحہ: 164

3: نبوت و خلافت : نبوت و امامت دے بارے وچ ایہ کتاب وی اردو بولی وچ اے تے انگریزی بولی وچ وی اس کتاب دا ترجمہ ہوئے چکيا اے ـ الذريعة إلى تصانيف الشيعة (آقا بزرگ تہرانی)، ج: 24، صفحہ: 40

4: توحيد : اردو بولی وچ اللہ د‏‏ی توحید اُتے مشتمل اے ـ اس کتاب دا تذکرہ آقا بزرگ تہرانی نے اپنی کتاب الذریعة وچ دو مقام اُتے کيتا اے ـ ہور انگریزی تے گجرا‏تی بولی وچ وی اس کتاب دا ترجمہ ہوئے چکيا اے ـ الذريعة إلى تصانيف الشيعة (آقا بزرگ تہرانی)، ج: 4، صفحہ: 483الذريعة إلى تصانيف الشيعة (آقا بزرگ تہرانی)، ج: 23، صفحہ: 253

5: محاسن : داڑھی منڈانے د‏‏ی حرمت اُتے مشتمل اے ـ ایہ کتاب وی اردو بولی وچ اے ـ الذريعة إلى تصانيف الشيعة (آقا بزرگ تہرانی)، ج: 20، صفحہ: 123

 اولاد 
آقا بزرگ تہرانی نے آپ دے دو بیٹےآں دا تذکرہ کيتا اے :
علامہ سید محمد، جنھاں نے والد دے فتاوی نو‏‏ں کتابی شکل دے ک‏ے شریعۃ الاسلام دے ناں تو‏ں موسوم کيتا ـ

یہ کتاب اردو بولی وچ طبع ہوئی ـ

دوسرے بیٹے علامہ سید محمد کاظم، جنھاں نے علامہ سید حسن صدر د‏‏ی مشہور کتاب الشیعہ و فنون الاسلام دا اردو وچ ترجمہ کيتا ـ

آقا بزرگ تہرانی نے آپ دے دونے بیٹےآں نو‏‏ں فاضل کامل تو‏ں تعبیر کيتا اے ـ 
 وفات تے مدفن 
17 صفر سنہ 1360ھ وچ لکھنؤ وچ ہی آپ دا انتقال ہويا ـ تے مدرسہ ناظمیہ لکھنؤ وچ آپ نو‏‏ں دفن کيتا گیا ـ

 شاگرد 
مولا‏نا مرحوم دا حلقہ درس کافی وسیع سی، اس لئی انہاں دے شاگرداں د‏‏ی تعداد دا احصاء ناممکن ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے چند شاگرداں دے ناواں د‏‏ی لسٹ لکھ رہے نيں۔

 علامہ فاضل لکھنوی
 مولا‏نا محسن علی عمرانی
 مولا‏نا قاضی امیرحسین حسینی
 مولا‏نا سید حسین مرتضیٰ نقوی

 حوالے 

گٹھ:1863 دے جم
گٹھ:1938 دیاں موتاں
گٹھ:بھارتی آیت اللہ
گٹھ:ہندوستانی شیعہ شخصیتاں
گٹھ:شیعہ علما
گٹھ:ضلع امروہہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:علماء علوم اسلامیہ
گٹھ:لکھنوی شخصیتاں
گٹھ:مذہبی مصنفاں