فاروق

فاروق امام علی دے القابات وچو‏ں اے جس دے معنی حق نو‏‏ں باطل تو‏ں جدا کرنے والے دے نيں۔ شیعہ منابع دے مطابق پیغمبر اسلام صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے حضرت علیؑ نو‏‏ں فاروق دا لقب دتا۔ بعض اہل سنت علماء عمر بن خطاب نو‏‏ں وی فاروق کہندے نيں؛ لیکن اس گل وچ اختلاف اے کہ ایہ لقب حضرت عمر نو‏‏ں پیغمبر اکرمؐ نے دتا سی یا اہل کتاب ­نے۔
 امام علیؑ دا لقب 
مختلف احادیث دے مطابق پیغمبر اسلامؐ نے "فاروق" نو‏‏ں حضرت علیؑ دے لئی بعنوان لقب استعمال فرمایا ا‏‏ے۔رجوع کرن: شیخ طوسی، الامالی، ۱۱ق، ص۱۸۔ لغت‌ وچ فاروق دے مختلف معانی ذکر کيتے گئے نيں۔مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ۱۳٦۰ش، ج۹، ص٦۹۔ انہاں وچو‏ں اک حق نو‏‏ں باطل تو‏ں جدا کرنے والے ا‏‏ے۔ابن‌منظور، لسان العرب، ۱۱ق، ج۱۰، ص۳۰۳۔

 شیعہ احادیث 
بعض شیعہ احادیث وچ آیا اے کہ پیغمبر اسلامؐ نے حضرت علیؑ نو‏‏ں فاروق دے ناں تو‏ں ملقب فرمایا اے:
 " اوہ (علیؑ) فاروق اے جو حق تے باطل نو‏‏ں جدا کردا ا‏‏ے۔"شیخ صدوق، الأمالی، ۱۰۰ق، ص۲٦۔
 "یا علی! آپ فاروق اعظم تے صدیق اکبر نيں۔"شیخ صدوق، عیون أخبار الرضا علیہ السلام، ۱۳۸ق، ج۲، ص٦۔

 اہل سنت احادیث 
اہل سنت منابع وچ وی بعض احادیث نقل ہوئیاں نيں جنہاں وچ امام علیؑ نو‏‏ں فاروق دے ناں تو‏ں یاد کيتا گیا اے:
 چوتھ‏ی صدی دے اہل سنت مورخ ابن‌ عبدالبر پیغمبر اسلام تو‏ں نقل کردے نيں کہ آپ نے فرمایا: میرے بعد اک فتنہ برپا ہوئے گا اس وقت علی ابن ابی طالب د‏‏ی پیروی کرو... اوہ اس امت دے صدیق اکبر تے فاروق نيں....۔ابن‌عبدالبر، الاستیعاب، ۱۱۲ق، ج، ص۱۔ البتہ بعض اہل سنت علماء انہاں احادیث دے راویاں وچ تردید دا اظہار کردے ہوئے انہاں احادیث نو‏‏ں قبول نئيں کردے نيں۔مراجعہ کرن: ابن‌عساکر، تریخ مدینۃ دمشق، ۱۱۵ق، ج۲، ص۲؛ ابن‌ عبدالبر، الاستیعاب، ۱۱۲ق، ج، ص۱۔
 چھیويں صدی ہجری دے اہل سنت مورخ ابن‌ عساکر اپنی کتاب "تریخ مدینہ دمشق" وچ نقل کردے نيں کہ پیغمبر اسلام نے حضرت علیؑ تو‏ں مخاطب ہوئے ک‏ے فرمایا: تسيں پہلے شخص ہوئے جس نے میرے اُتے ایمان لے آیا.... تسيں صدیق اکبر تے فاروق ہوئے جو حق تے باطل نو‏‏ں جدا کرن گے۔ابن‌عساکر، تریخ مدینۃ دمشق، ۱۱۵ق، ج۲، ص۲۔
 حضرت عمر دا لقب 
بعض اہل سنت علماء حضرت عمر نو‏‏ں فاروق دے ناں تو‏ں یاد کردے نيں۔ البتہ انہاں دے درمیان اس گل اُتے اختلاف اے کہ انہاں نو‏‏ں ایہ لقب کس نے دتا اے:
 بعض کہندے نيں کہ پیغمبر اسلام نے حضرت عمر نو‏‏ں اس وصف دے نال توصیف کیتیاں ناں۔طبری، تریخ الطبری، ۱۳۸ق، ج، ص۱۹۵۔
 جدو‏ں کہ بعض اس ات دے معتقد نيں کہ ایہ حضرت عمر نو‏‏ں ایہ لقب اہل کتاب نے دتا ا‏‏ے۔ اس دے بعد مسلماناں نے وی انہاں د‏‏ی پیروی کردے ہوئے حضرت عمر نو‏‏ں اس لقب تو‏ں یاد کيتے نيں تے پیغمبر اکرمؐ نے حضرت عمر دے لئی ایسا کوئی لقب نئيں دتا ا‏‏ے۔طبری، تریخ الطبری، ۱۳۸ق، ج، ص۱۹٦۔
 متعلقہ صفحات 
 صدیق

 حوالے 

 مآخذ 
 ابن‌ عبدالبر، یوسف بن عبداللہ، الاستیعاب فی معرفۃ الأصحاب، تحقیق: علی محمد البجاوی، بیروت، دارالجیل، چاپ اول، ۱۱۲ق۔
 ابن‌ عساکر، ابوالقاسم علی بن حسن، تریخ مدینۃ دمشق، بیروت، دار الفکر، ۱۱۵ق۔
 ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، بیروت، دار صادر، چاپ سوم، ۱۱ق۔
 شیخ صدوق، الامالی، بیروت، اعلمی، چاپ پنجم، ۱۰۰ق۔
 شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا(ع)، محقق و مصحح: مہدی لاجوردی، تہران، نشر جہان، چاپ اول، ۱۳۸ش۔
 شیخ طوسی، محمد بن حسن، الأمالی، تحقیق: مؤسسۃ البعثۃ، قم، دار الثقافۃ للطباعۃ والنشر والتوزیع، ۱۱ق۔
 طبری، أبوجعفر محمد بن جریر، تریخ الامم و الملوک (تریخ طبری)، تحقیق: محمد أبوالفضل ابراہیم، بیروت، دارالتراث، چاپ دوم، ۱۳۸ق۔
 مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تہران، بنگاہ ترجمہ و نشر کتاب، ۱۳٦۰ش۔



گٹھ:امام علی دے القاب تے کنیتاں
گٹھ:علی
گٹھ:امام علی