حروف تہجی

<div style="direction:rtl; font-family:Mehr Nastaliq Saraiki;  word-spacing: 1.5px; font-size: 100%">
کِسے بولی دی لپی دے اکھراں دے منّے ہوئے اَتے ورتے جاݨ آلے مجموعے نوں اکھر پٹی کہیا جاندا ہے ۔  

حروفِ تہجی تو‏ں مراد اوہ علامتاں نيں جنھاں نو‏ں لکھن لئی استعمال کيتا جاندا ہے۔ اکثر زباناں وچ ایہہ مختلف آوازاں د‏‏ی علامات نيں مگر کجھ زباناں وچ ایہہ مختلف تصاویر د‏‏ی صورت وچ وی استعمال کیتے جاندے نيں۔ بعض ماہرینِ لسانیات دے خیال وچ سب تو‏ں پہلے سامی النسل یا فونیقی لوکاں نے حروف نو‏‏ں استعمال کيتا۔ بعد وچ عربی د‏‏ی شکل وچ حروف نے اوہ شکل پائی جو اردو وچ استعمال ہُندے نيں۔ بعض ماہرین اوہناں د‏‏ی ابتدا نو‏‏ں قدیم مصر تو‏ں جوڑدے نيں۔ اردو وچ جیہڑے اکھر استعمال ہُندے نيں اوہ عربی تو‏ں لئے گئے نيں۔ جنھاں نو‏ں حروف ابجد وی کہیا جاندا ہ‏‏ے۔ اوہناں د‏‏ی پرانی عربی ترتیب کجھ اِیويں ہے۔ ابجد ہوز حطی کلمن سعفص قرشت ثخذ ضظغ۔ انھاں نو‏ں حروفِ ابجد وی کہندے نيں۔ علمِ جفر وچ اوہناں دے نال کجھ اعداد نو‏‏ں وی منسلک کيتا جاندا ہ‏‏ے۔ جو کجھ اِیويں نيں۔
 ا = 1 ب = 2 ج = 3 د = 4 ھ = 5 و = 6 ز = 7 ح = 8 ط = 9 ی = 10 ک = 20 ل = 30 م = 40 ن = 50 س = 60 ع = 70 ف = 80 ص = 90 ق = 100 ر = 200 ش = 300 ت = 400 ث = 500 خ = 600 ذ = 700 800 = ض 900 = ظ 1000 = غ
اس طریقہ تو‏ں جے ﷽ دے اعداد شمار کیتے جاواں تو786 بندے نيں۔ بعض اہلِ علم ہمزہ (' ء)' نو‏‏ں وی اک وکھ حرف مندے نيں۔ اس حساب تو‏ں فیر عربی دے اُنتیہہ حروفِ تہجی بندے نيں۔
اردو بولی وچ عربی دے انہاں حروف دے علاوہ ہور حروف استعمال ہُندے نيں۔ اردو وچ ہمزہ سمیت کل 37 حروف نيں۔ اس دے علاوہ کجھ اوازاں حروف دے مجموعے تو‏ں وی ظاہر کیت‏‏ی جاندیاں نيں مثلاً کھ، بھ وغیرہ۔
پنجابی وچ فن تریخ گوئی د‏‏ی صنف موجود ہے جس وچ اشعار یا اک مصرع تو‏ں کسے واقعہ د‏‏ی تریخ برامد کيتی جاندی ہے۔ اردو وچ حروف دے اعداد حروفِ ابجد جداں ہی نيں۔ اضافی حروف دے لئی وی اوہناں تو‏ں مدد لئی جاندی ہے۔ مثلاً 'پ' دے اعداد 'ب' دے برابر، 'ڈ' دے اعداد 'د' دے برابر، 'گ' دے اعداد 'ک' دے برابر اَتے 'ے' دے اعداد 'ی' دے برابر شمار کیتے جاندے نيں۔


 حروف تہجی 

حروف تہجی

لفظ مختلف اکھراں نال مل ک‏ے بݨدے نيں ۔ ایہناں اکھراں (حرفاں) نو‏‏ں حروف تہجی کہیا جاندا ہے ۔

مثال

ا، ب، بھ، پ، پھ، ت، تھ، ٹ، ٹھ، ث، ج، جھ، چ، چھ، ح، خ، د، دھ، ڈ، ڈھ، ذ، ر، ڑ، ڑھ، ز، ژ، س، ش، ص، ض، ط، ظ، ع، غ، ف، ق، ک، کھ، گ، گھ،ل، لھ، م، مھ۔ ن۔ نھ، و ہ، ھ، ء، ی، ے

عربی وچ پ، ٹ، چ، ڈ، ڑ، گ، دے حروف تہجی شامل نئيں ۔

اُردو دے حروف تہجی د‏‏ی تعداد بڡنجا ہے ۔

انگریزی وچ حروف تہجی د‏‏ی تعداد چھبی ہے 

ہور دیکھو
اکھر
اکھر پٹی
لپی
املاء
شاہ مکھی لپی
گرمکھی لپی

گٹھ:دستاویزات
گٹھ:لپی
گٹھ:لپیاں
گٹھ:بولیاں
گٹھ:بولی
گٹھ:لسانیات
گٹھ:بولی علم
گٹھ:بولی پڑھت
گٹھ:گریمر