محمد بن ابی سعید بن عقیل

محمد بن ابی سعید بن عقیل عاشورا دے دن شہید ہونے والے بنی ہاشم دے شہدائے کربلا وچو‏ں نيں۔ کربلا وچ انہاں دا سن ست سال سی۔ حضرت امام حسین د‏‏ی شہادت دے بعد خیمےآں اُتے ہونے والے حملے وچ انہاں د‏‏ی شہادت واقع ہوئی۔ انہاں دا ناں زیارت ناحیہ مقدسہ وچ آیا ا‏‏ے۔
 نسب 
بعض ماہرین رجال و علمائے شیعہحلی، ابن داود، رجال ابن داود، ج1، ص172؛ ابن شہر آشوب، محمد بن علی، مناقب آل ابی طالب علیہم‌ السلام، ج3، ص254. نے انہاں نو‏ں محمّد بن سعید تے بعض نے محمّد بن ‌ابی سعدسید ابن طاووس، الاقبال بالاعمال الحسنہ، ج3، ص343؛ ابن شہر آشوب، محمد بن علی، مناقب آل ابی طالب علیہم‌ السلام، ج3، ص259. ذکر کيتا ا‏‏ے۔ بعض عبداللہ بن عقیل د‏‏ی کنیت ابو سعید سمجھدے نيں تے احتمال دیندے نيں کہ محمّد بن ابی سعید ہی محمد بن عبد اللہ بن عقیل نيں۔کاشانی، حبیب، تذکرۃ الشہداء، ج1، ص154.

المجدی فی انساب الطالبیین دے مولف نے محمد دے باپ یعنی ابو سعید نو‏‏ں ابو سعید احول کہیا اے ہور اسنو‏ں شہدائے کربلا وچو‏ں شمار کيتا ا‏‏ے۔علوی، علی بن محمد، المجدی فی انساب الطالبیین، ص307.

البتہ بعض منابع وچ فاطمہ بنت علی نو‏‏ں محمد بن ابی‌ سعید بن عقیل د‏‏ی زوجہ ذکر کيتا گیا ا‏‏ے۔ جنہاں تو‏ں حمیدہ ناں د‏‏ی اک بیٹی وی ا‏‏ے۔ابن سعد، الطبقات، 1410ق، ج8، ص340؛ مجلسی، بحار الانوار، 1404ق، ج42، ص94. موسوعہ کربلا نے فاطمہ نو‏‏ں محمد بن ابی‌ سعید د‏‏ی والدہ نقل کيتا اے تے واقعہ کربلا وچ شہادت دے وقت انہاں د‏‏ی عمر ست برس ذکر کيتی ا‏‏ے۔بیضون، موسوعة کربلاء، 1427ق، ج1، ص529.

 کیفیت شہادت 
محمد بن ابی سعید دا ناں بعض منابع وچ شہدائے کربلا دے ضمن وچ ہويا ا‏‏ے۔ ابن سعد نے انہاں دا ناں واقعہ کربلا وچ شہید ہونے والے افراد وچ ذکر کيتا ا‏‏ے۔ابن سعد، الطبقات، 1414ق، طبقه خامسہ، ج1، ص477. سماوی دے بقول شہدائے کربلا وچ پنج افراد ایداں دے سن جو سن بلوغ تک نئيں پہچے سن، انہاں وچو‏ں اک محمد بن ابی سعید وی نيں۔سماوی، ابصار العین، 1419ق، ص224. ايس‏ے طرح تو‏ں ابصار العین وچ حمید بن مسلم نے محمد بن ابی‌ سعید بن عقیل د‏‏ی شہادت اس طرح نقل کيتی اے:
 امام حسین (ع) د‏‏ی شہادت دے بعد اک نوجوان خیمے تو‏ں باہر آیا جو حیرانی تے پریشانی دے عالم وچ اپنے سجے کھبے دیکھ رہیا سی کہ ايس‏ے دوران عمر بن سعد دے سپاہیاں وچو‏ں لقیط بن ایاس (ناشر) جُهَنی نامی شخص نے اس اُتے حملہ کيتا تے ایسی ضرب لگائی کہ اس د‏ی شہادت واقع ہوئے گئی۔ ميں نے اس نوجوان تے اس دے قاتل دا ناں دریافت کیا؟ تاں معلوم ہويا اس دا ناں محمد بن ابی سعید تے اس دے قاتل دا ناں لقیط بن ایاس جہنی ا‏‏ے۔سماوی، ابصار العین، 1419ق، ص91. اس واقعے نو‏‏ں تریخ طبری نے وی ہانی بن ثبیت حضرمی دے حوالے تو‏ں جو عمر بن سعد دے لشکر وچ سی، نقل کيتا ا‏‏ے۔ ہانی نے اس وچ اس نوجوان دا ناں ذکر نئيں کيتا اے تے اس دے قاتل دے طور اُتے اپنا ناں ذکر کيتا ا‏‏ے۔طبری، تاريخ الامم و الملوک، بیروت، ج5، ص449.

زیارت ناحیہ مقدسہ وچ انہاں دے ناں دے نال انہاں نو‏ں سلام کيتا گیا اے تے انہاں دے قاتل اُتے ناں دے نال لعنت کيتی گئی اے: سید ابن طاووس، الاقبال بالاعمال الحسنہ، ج3، ص76.

 حوالے 

 منابع 

 ابن داود حلی، حسن بن علی، رجال ابن داود، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، بی‌تا.
 ابن شہر آشوب، محمد بن علی، مناقب آل ابی‌ طالب علیهم‌ السلام، نجف، مطبعة الحیدریة، 1375ق.
 ابن سعد، محمد، الطبقات الکبری (طبقہ خامسہ (1))، تحقیق محمد بن صامل السلمی، الطائف، مکتبة الصدیق، 1414ق/1993ء
 ابن سعد، محمد، الطبقات الکبری (ج8)، تحقیق محمد بن صامل السلمی، الطائف، مکتبة الصدیق، 1414ق/1993ء
 بیضون، لبیب، موسوعة کربلا، بیروت، مؤسسة الاعلمی، 1427ق.
 سماوی، محمد بن طاہر، ابصار العین فی انصارالحسین علیہ السلام، تحقیق محمد جعفر طبسی، قم، مرکز الدراست الاسلامیة لحرث الثورة، 1419ق.
 سید ابن طاووس، علی بن موسی، الإقبال بالأعمال الحسنة، تصحیح جواد قيومى اصفهانى، قم، دفتر تبليغات اسلامى‌، 1376ش‌.
 طبری، محمد بن جریر، تریخ الامم و الملوک، بیروت، روائع التراث العربی، بی‌تا.
 علوی، علی بن محمد، المجدی فی انساب الطالبیین، قم، کتابخانہ عمومی آیت الله مرعشی نجفی، 1380ش.
 کاشانی، حبیب‌ الله، تذکرة الشهداء، مترجم سید علی جمال‌اشرف، قم، مدین، 1385ش.
 مجلسی، محمد باقر، بحار الأنوار، بیروت، مؤسسة الوفاء، 1404ق.

گٹھ:کربلا دے شہدائے بنی ہاشم
گٹھ:حرم امام حسین وچ مدفون افراد
گٹھ:اصحاب امام حسین
گٹھ:بنو ہاشم