مختار بیگم

مختار بیگم  (پیدائش: 1911ء — وفات: 25 فروری، 1982ء) پاکستان دے نال تعلق رکھنی والی مشہور کلاسیکی گلوکارہ سن۔ اوہ مشہور ڈراما نویس و شاعر آغا حشر کاشمیری د‏‏ی بیوی سن۔ انہاں دے شاگرداں انہاں د‏‏ی چھوٹی بہن فریدہ خانم، نسیم بیگم تے اداکارہ رانی شامل سن۔

مختار بیگم اکّ پاکستانی کلاسیکل، غزل گلوکارہ اتے اداکارہ سی۔ اوہ فلماں اتے ریڈیو تے گیت گاؤن لئی سنگیت دی رانی وجوں جانی جاندی سی۔ اسنے ہندی، پنجابی اتے اردو فلماں وچ کم کیتا اتے فلماں ہٹھیلی دلہن، علی بابا 40 چور، نل دمینتی، دل کی پیاس، آکھ کا نشہ، مفلس عاشق اتے چترا بکاوالی وچ اپنیاں کرداراں لئی جانی جاندی سی۔
 حالات زندگی 
مختار بیگم 1911ء نو‏‏ں امرتسر، صوبہ پنجاب (برطانوی ہند) وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں دے والد غلام محمد موسیقی دے وڈے دلدادہ سن تے خود وی بہت چنگا ہارمونیم بجاندے سن ۔ انہاں نے مختار بیگم نو‏‏ں کلاسیکی موسیقی د‏‏ی تربیت دلوانے دے لئی پٹیالہ گھرانے دے مشہور موسیقار استاد عاشق علی خان د‏‏ی شاگردی وچ دے دتا۔ بعد وچ مختار بیگم نے استاد اللہ دتا خان مہربان، استاد فتوخان، پنڈت شمبھو مہاراج تے پنڈت مچھو مہاراج تو‏ں وی اکتساب فیض کيتا۔ اوہ ٹھمری، دادرا تے غزل گائیدی ميں یکساں عبور رکھدیاں سن۔ انہاں دے فن دے عقیدت منداں وچ ملکہ ترنم نورجہا‏‏ں وی شامل سن۔ص 524، پاکستان کرونیکل، عقیل عباس جعفری، ورثہ / فضلی سنز، کراچی، 2010ء

مختار بیگم د‏‏ی شادی آغا حشر کاشمیری دے نال ہوئی سی۔ مختار بیگم تو‏ں تربیت پانے والے فنکاراں وچ انہاں د‏‏ی چھوٹی بہن فریدہ خانم، نسیم بیگم تے اداکارہ رانی شامل نيں۔آغا حشر کاشمیری تے مختار بیگم، ڈاکٹر آر دے تمیری، کشمیری پنڈت نیٹ ورک
مڈھلا جیون

مکھتار بیگم دا جم 1901 وچ امرتسر، برطانوی ہند وچ ہویا سی۔ مکھتار سبھ توں وڈی سی اتے اس دے چار بھین-بھرا سن۔ مکھتار دی اک بھین جس دا نام فریدہ کھانم اتے تن بھرا سن۔

اسنے پٹیالہ گھرانہ دے کلاسک سنگیت سکول وچ پڑھائی کیتی۔ اتھے استاد میاں میہربان خاں ناں دے استاد نوں اس دی گائکی پسند آئی اتے اوہ استاد عاشق علی خان دا استاد سی۔ اس لئی اسنے ستّ سال دی عمر توں ہی مکھتار بیگم نوں ہندوستانی ووکل کلاسیکل سنگیت دی سکھلائی دتی۔

 کیریئر 
1930 دے دہاکے وچ، اوہ کلکتہ چلی گئی اتے اسنے سٹیج ناٹک اتے تھئیٹر کیتا جو اردو دے مشہور ناٹک کار اتے شاعر آگا حشر کشمیری ولوں لکھے گئے سن۔ مختار بیگم بمبئی وی گئی اتے اتھے اسنے تھئیٹر وچ وی کم کیتا۔ تھئیٹر کرن توں بعد، اسنے موک فلماں وچ کم کرنا شروع کیتا اتے 1931 وچ اپنی شروعات کیتی اتے اوہ نل دمینتی، دل کی پیاس، آنکھ کا نشہ اتے مپھلس عاشق سمیت ہندی، پنجابی اتے اردو دوواں فلماں وچ نظر آئی۔ مکھتار بیگم نے دو فلماں لئی گانے وی تیار کیتے جس وچ اسنے پریم کی آگ اتے بھیشم سمیت کم کیتا۔ 

کلکتہ وچ، اوہ نور جہاں اتے اس دے پروار نوں ملی اتے اسنے نور جہاں اتے اسدیاں بھیناں نوں فلماں اتے تھئیٹر نال جڑن لئی مُتحرک کیتا۔ اس لئی اسنے اوہناں نوں کجھ نرماتاواں اتے اپنے شوہر آگا حشر کشمیری نال جان-پچھان کروائی۔

مکھتار بیگم، اپنے پروار سمیت، ونڈ توں بعد پاکستان چلی گئی اتے اوہ لاہور وچ وس گئی اسنے ریڈیو اتے ٹیلیویژن واسطے غزلاں گاؤنا جاری رکھیا۔ مکھتار نے پاکستانی ریڈیو لئی بہت سارے گیت گائے۔ 

مختر بیگم نے اکّ سنگیت استاد وجوں وی کم کیتا اتے اسنے گلوکارہ نسیم بیگم اتے اپنی چھوٹی بھین فریدہ کھانم نوں کلاسیکل سنگیت گائکی اتے غزلاں وچ سکھلائی دتی۔

 نجی جیون 
مکھتار نے اردو شاعر، ناٹک کار اتے ناٹک کار آگا حشر کشمیری نال ویاہ کیتا اتے مکھتار دی چھوٹی بھین فریدہ کھانم وی اکّ مشہور غزل گلوکارہ ہے۔
 وفات 
مختار بیگم 25 فروری 1982ء نو‏‏ں کراچیماں وفات پاگئياں۔ اوہ کراچی وچ سوسائٹی دے قبرستان وچ آسودۂ خاک نيں۔
 بیماری اتے موت 
مکھتار بیگم نوں ادھرنگ ہون کارن لمبے ویلے بعد 25 فروری 1982 نوں کراچی وچ 80 سال دی عمر وچ اس دی موت ہو گئی اتے اس نوں کراچی وچ سوسائٹی دے قبرستان وچ آخری سنسکار کر دتا گیا۔"Mallikas of yesteryear". Himal Southasian. 26 March 2022.

 فلموگرافی 

 فلماں 
YearFilmLanguage1932علی بابا 40 چورہندی، اوردو1932چترا بکاوالیہندی، اوردو1932ہٹھیلی دلہنہندی، اوردو1932ہندوستانہندی، اوردو1932اندرسبھاہندی، اوردو"Mallikas of yesteryear". Himal Southasian. 26 March 2022.1932Krishna Kant ki Wasiyatہندی، اوردو1932مپھلس اشکہندی، اوردو1932شرون کمارہندی، اوردو1933آنکھ کا نشہہندی، اوردو1933عورت کا پیارہندی، اوردو1933چنتامنیہندی، اوردو1933نل دمئنتیہندی، اوردو1933رامائنہندی، اوردو1934سیتاہندی، اوردو1935دل کی پیاسہندی، اوردو1935مجنوں 1935ہندی، اوردو1936پریم کی آگہندی، اوردو1937بھیشمہندی، اوردو1940متوالی میراپنجابی1941چترا بکاولیپنجابی

 حوالے 

 باہری کڑیاں 


گٹھ:پنجابی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:موت 1982
گٹھ:20 ویں صدی دیاں بھارتی عورت سنگیتکار
گٹھ:پنجابی گلوکار
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:برطانوی بھارت دے لوک
گٹھ:محاجر لوک
گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:جم 1901

گٹھ:1911 دے جم
گٹھ:1982 دیاں موتاں
گٹھ:امرتسر دیاں شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی غزل گائیک
گٹھ:پاکستانی گلوکاراواں
گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں