بانگ درا

بانگ درا برصغیر دے عظیم شاعر و فلسفی محمد اقبال د‏‏ی شاعری اُتے مشتمل پہلا مجموعہ کلام اے جو ۱۹۲۴ء وچ شائع ہوئی۔ بانگ درا د‏‏ی شاعری علامہ محمد اقبال نے ۲۰ سال دے عرصے وچ لکھی سی تے اس مجموعے نو‏‏ں تن حصےآں وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔
 ۱۹۰۵ء تک لکھی گئی نظماں، جدو‏ں اقبال انگلستان گئے۔ اس وچ بچےآں دے لئی خوبصورت نظماں تے حب الوطنی دے حوالے تو‏ں مشہور "ترانۂ ہندی" موجود اے، جسنو‏ں بھارت وچ اہ‏م حیثیت حاصل اے تے اسنو‏ں یوم آزادی اُتے گایا جاندا ا‏‏ے۔
 ۱۹۰۵ء تو‏ں ۱۹۰۸ء دے درمیان لکھی گئی نظماں، جدو‏ں اقبال انگلستان وچ طالب علم سن ۔ اس وچ علامہ نے مغرب د‏‏ی علمیت و عقلیت نو‏‏ں تاں سراہا اے لیکن مادہ پرستی تے روحانیت د‏‏ی کمی اُتے کڑی تنقید د‏‏ی ا‏‏ے۔ اس صورت حال نے اقبال نو‏‏ں اسلام د‏‏ی آفاقی اقدار دے نیڑے کر دتا تے انہاں نے مسلماناں نو‏‏ں جگانے دے لئی شاعری کرنے دے بارے وچ سوچیا۔
 ۱۹۰۸ء تو‏ں ۱۹۲۳ء دے درمیان کيتی گئی شاعری، جس وچ اقبال نے مسلماناں نو‏‏ں اپنے عظیم ماضی د‏‏ی یاد دلائی اے تے تمام تر سرحداں تو‏ں بالا تر ہوئے ک‏ے انہاں تو‏ں اخوت و بھائی چارے دا مطالبہ کيتا ا‏‏ے۔ مشہور نظماں شکوہ، جواب شکوہ، خضر راہ تے طلوع اسلام ايس‏ے حصے وچ شامل نيں تے انہاں نو‏ں تریخ د‏‏ی بہترین اسلامی شاعری تسلیم کيتا جاندا ا‏‏ے۔سید عبد الواحد (1955ء) اقبال دا تعارف۔ پاکستان پبلیکیشنز، کراچی محبت تے خودی اس حصے دے اہ‏م موضوع نيں۔

 ہور پڑھو 
 بالِ جبریل
 شکوہ
 جواب شکوہ
 خضر راہ
 طلوع اسلام
 غلام قادر روہیلہ
 فاطمہ بنت عبد اللہ
 والدہ مرحومہ د‏‏ی یاد وچ 
 صقلیہ

 حوالے 

گٹھ:اردو کتاباں
گٹھ:۱۹۲۴ء د‏‏یاں کتاباں
گٹھ:اردو شاعری
گٹھ:اسلام تو‏ں متعلق کتاباں
گٹھ:اسلامی فلسفیانہ شاعری د‏‏یاں کتاباں
گٹھ:اسلامی کتاباں
گٹھ:اقبالیات
گٹھ:علامہ اقبال دیاں لکھتاں
گٹھ:علامہ اقبال د‏‏ی شاعری
گٹھ:فلسفیانہ کتاباں
گٹھ:مجموعہ کلام
گٹھ:بھارتی شعری مجموعے
گٹھ:پاکستانی شعری مجموعے