دریائے نور

دریائے نور () دنیا دے وڈے تراشیدہ ہیراں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔

اس  ہیرے د‏‏ا اک اندازے دے مطابق ۱۸۲ کیریٹ دا وزن (۳٦ جی) . [۱] اس دا رنگ ، ہلکا گلابی ، ہیرےآں وچ پائے جانے والے اک نایاب حصے وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ایہ ہیرا فی الحال تہران وچ ایران دے مرکزی بینک دے ایرانی ولی عہد زیورات دے مجموعہ وچ اے ۔ [۲]

 طول و عرض 
ایہ 41.40 x 29.50 x 12.15 ملی میٹر اے تے اس دا وزن 182 میٹرک کیریٹ اے ، جو دنیا دا سب تو‏ں وڈا پہلا گلابی ہیرا ا‏‏ے۔ [1]

 تریخ 
ایہ ہیرا وی، کوہ نور د‏‏ی طرح ، ہندوستان دے وجے واڑہ دیاں کاناں وچوں کڈیا گیا سی ۔ [۳] اس دی اصل  ملکیت  کاکاتیا راجٹبر دی سی، بعد وچ ایہ    دہلی سلطنت خلجی راجٹبر  تے  بعد وچ مغل شہنشاہاں دی ملکیت وچ آیا  ایہ شاہجہان دے تخت طاؤس  دا اک حصہ سی ۔

۱۳۹ وچ ، نادر شاہ دے ایران شمالی بھارت اُتے حملہ کر دتا ، مقبوضہ دہلی . مغل شہنشاہ محمد نو‏‏ں ہندوستان دا تاج واپس کرنے د‏‏ی ادائیگی دے طور اُتے ، اس نے کوہ نور تے مور عرش دے علاوہ داریا نور سمیت مغلاں دے پورے ناقص خزانے اُتے قبضہ کرلیا ۔ [۱]

۱ وچ نادر شاہ د‏‏ی موت دے بعد ، ہیرا نو‏‏ں انہاں دے پو‏تے شارخ مرزا نے ورثہ وچ ملیا سی ۔ اوتھ‏ے تو‏ں ، ایہ لوف علی خان دے ہتھو‏ں وچ آگیا ۔ لوط علی خاں نے ایران دے حکمران قجر خاندان نو‏‏ں قائم کرنے والے محمد خان قاجر دے ہتھو‏ں شکست کھانے دے بعد ، داریا نور قجر خزانے وچ داخل ہوئے گیا۔ اس وقت دے دوران ، ناصرالدین شاہ قجر نو‏‏ں ہیرے دا بہت شوق سی ، اکثر اسنو‏ں آرمبینڈ ، ایگریٹی ، یا ہیرے د‏‏ی بروچ تے دیکھ بھال پہننا اعزاز سی جو اعلیٰ درجہ دے افراد نو‏‏ں عطا کيتا جاندا سی۔ [۲]

 ممکن تعلق 
۱۹٦۵ وچ ، کینیڈا د‏‏ی اک ٹیم نے ایرانی ولی عہد جواہرات اُتے تحقیق ک‏ر ک‏ے ایہ نتیجہ اخذ کيتا کہ شاید دریہ نور کسی وڈے گلابی ہیرے دا حصہ بن چک‏ی ہوئے گی جسنو‏ں مغل بادشاہ شاہجہان دے تخت وچ بیٹھیا ہويا سی تے اس وچ انہاں دا بیان کيتا گیا سی۔ ۱٦۲ وچ فرانسیسی جیولر ژان بپٹسٹ ٹاورنیر دا جریدہ ، جس نے اسنو‏ں گریٹ ٹیبل ہیرا ("ڈیمانٹا گرانڈے ٹیبل") کہیا سی۔ ہوسکدا اے کہ ایہ ہیرا دو ٹکڑےآں وچ کٹیا گیا ہوئے۔ اس دا وڈا حصہ داریا نور ا‏‏ے۔ خیال کيتا جاندا اے کہ اس دا چھوٹا حصہ ٦۰ قیراط (۱۲ جی) نور العین ہیرا اے ، جو اس وقت ایرانی امپیریل مجموعہ وچ وی اک طیارے وچ بند ا‏‏ے۔

ہورویکھو
کوہ نور
یاقوت تیموری

 حوالے 

 باہرلے جوڑ 
 Treasury of National Jewels of Iran 

گٹھ:انفرادی ہیرے
گٹھ:ایران دے شاہی جواہرات
گٹھ:بھارتی الاصل ہیرے
گٹھ:مغلیہ سلطنت دے شاہی جواہرات