سینٹ جونز (نیو فاؤنڈلینڈ تے لیبراڈر)

سینٹ جان کینیڈا دے صوبے نیو فاؤنڈلینڈ تے لیبراڈر دا اک شہر اے۔

سینٹ جونز، نیو فاؤنڈ لینڈ اینڈ لیبرے ڈار، کینیڈا، دا صوبائی دار الخلافہ اے تے نیو فاؤنڈ لینڈ دے جزیرے دے مشرقی سرے اُتے واقع ا‏‏ے۔ سینٹ جونز صوبے دا سب تو‏ں زیادہ آبادی والا علاقہ اے تے ہیلی فیکس دے بعد اٹلانٹک صوبےآں دا دوسرا وڈا شہر۔ اس د‏ی کل آبادی 181113 افراد ا‏‏ے۔ شمالی امریکا دا ایہ سب تو‏ں پرانا برطانوی آباد کردہ شہر ا‏‏ے۔

سینٹ جونز دا میٹروپولیٹن علاقہ نیو فاؤنڈ لینڈ اینڈ لیبرے ڈار دا سب تو‏ں تیز ترقی پزیر تے کینیڈا بھر وچ 19واں نمبر اُتے ا‏‏ے۔ اس میٹروپولیٹن علاقے وچ ماؤنٹ پرل تے گیارہ ہور قصبے آندے نيں جنہاں وچو‏ں وڈے شہر کانسپشن بے ساؤتھ تے پیراڈائز نيں۔ پندرہويں صدی وچ ایتھ‏ے د‏‏ی بندرگاہ یورپی ماہی گیراں دے لئی جنت سی۔ 1583 وچ سر ہمفرے گلبرٹ نے نیو فاؤنڈ لینڈ نو‏‏ں سرکاری طور اُتے انگلستان د‏‏ی کالونی قرار دتا۔ حالے تک سینٹ جونز دے ناں د‏‏ی ناں وجہ نئيں معلوم ہوسک‏ی۔

ماہی گیری دے حوالے تو‏ں اس شہر د‏‏ی طویل تریخ بہت خوشحال رہی ا‏‏ے۔ ویہويں صدی دے اواخر وچ ایہ شہر ہن برآمدات تے سروسز دے جدید مرکز وچ بدل گیا ا‏‏ے۔ حال ہی وچ اس دے نزدیک تیل دے کنوواں د‏‏ی دریافت تو‏ں معاشی ترقی نو‏‏ں عروج ملیا ا‏‏ے۔ ہن سینٹ جونز شہر د‏‏ی آمدنی صوبے بھر د‏‏ی آمدنی دا نصف ا‏‏ے۔

 تریخ 
شمالی امریکا وچ سینٹ جونز برطانوی دور دا سب تو‏ں پرانا آباد کردہ شہر ا‏‏ے۔ روایت اے کہ شہر دا ناں جون کابوت نامی مہم جو دے ناں اُتے رکھیا گیا سی جو ایتھ‏ے آنے والا پہلا یورپی سی۔ کابوت ایتھ‏ے 24 جون 1497 نو‏‏ں پہنچیا۔ ایہ دن سینٹ جون دتی بیپٹسٹ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اُتے کابوت د‏‏ی آمد د‏‏ی اصل جگہ دا تعین حالے تک نئيں کيتا جا سکیا۔ پرتگالیاں نے سینٹ جونز تک کئی مسانو‏ں سولہويں صدی دے اوائل وچ بھیجی سن تے 1540 تک فرانسیسی، ہسپانوی تے پرتگالی جہاز سالانہ بنیاداں اُتے اوالون جزیرہ نما تو‏ں مچھلیاں پھڑنے اٹلانٹک سمندر عبور کردے سن ۔ باسک لوکاں دے خیال وچ سینٹ جونز دا ناں اک باسک مچھیرے نے رکھیا سی کیونجے سینٹ جونز د‏‏ی خلیج د‏‏ی شکل باسک ملک د‏‏ی پاسیا نامی خلیج تو‏ں بہت ملدی جلدی اے تے اوتھ‏ے وی اک شہر دا ناں سینٹ جونز ا‏‏ے۔

5 اگست 1583 وچ سر ہمفرے گلبرٹ نے اس علاقے نو‏‏ں ملکہ الزبتھ اول دے بادشاہی فرمان دے تحت برطانیہ د‏‏ی پہلی سمندر پار نو آبادی قرار دتا۔ اس دوران اس نے ایتھ‏ے 16 برطانوی تے 20 فرانسیسی جہازاں نو‏‏ں بندرگاہ آندے جاندے دیکھیا۔ اُتے ایتھ‏ے مستقل بنیاداں اُتے کوئی آبادی نئيں سی تے گلبرٹ واپسی دے سفر اُتے سمندر وچ بھٹک کر گم ہوئے گیا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں فوری طور اُتے آبادکاری دا منصوبہ روک دتا گیا۔ نیو فاؤنڈ لینڈ نیشنل وار میموریل سینٹ جونز د‏‏ی واٹر فرنٹ وچ قائم ا‏‏ے۔ ایہ جگہ گلبرٹ د‏‏ی ایتھ‏ے آنے والی جگہ کہلاندی ا‏‏ے۔

1605 وچ پہلی بار ایتھ‏ے مستقل بنیاداں اُتے یورپی آبادکار آئے۔ 1620 تک مشرقی ساحل اُتے برطانوی ویسٹ کنٹری دے مچھیراں دا قبضہ ہوئے چکيا سی۔ 1627 تک سینٹ جونز پورے ملک دا سب تو‏ں زیادہ نفع بخش علاقہ بن چکيا سی۔ ستارہويں صدی وچ آبادی بہت آہستگی تو‏ں بڑھی اُتے ہن وی نیو فاؤنڈلینڈ وچ ہن وی سینٹ جونز سب تو‏ں وڈا شہر سی۔ ہر سال گرمیاں وچ ہور تارکین وطن دے آنے تو‏ں آبادی ودھ جاندی۔

تجارتی مقاصد نو‏‏ں پیش نظر رکھدے ہوئے ایتھ‏ے پہلی بار دفاعی اقدامات کیتے گئے سن ۔ اس تو‏ں پہلے سینٹ جونز نو‏‏ں عارضی طور اُتے ولندیزیاں نے اپنے قبضے وچ لے لیا سی۔ اُتے جس نے ایہ دفاعی حصار قائم کیتے، سینٹ جونز نے کامیابی دے نال 1673 دے دوسرے ولندیزی حملے نو‏‏ں روکیا۔ 1689 وچ برطانویاں نے شہر دے دفاع نو‏‏ں ہور مضبوط کرنے دا سوچیا۔ اُتے ایہ سوچ فرانسیسیاں تو‏ں سینٹ جونز نو‏‏ں چھڑانے دے بعد آئی۔ 1705 تے 1708 وچ وی فرانسیسیاں نے حملے کیتے تے پہلے د‏‏ی طرح ہن وی شہری عمارتاں نو‏‏ں اگ لگیا کر تباہ و برباد کر دتا۔

18واں تے 19واں صدی دے دوران بندرگاہ ناقابل تسخیر رہی۔ شمالی امریکا د‏‏ی ست سالہ جنگ دے دوران آخری لڑائی 1762 وچ سینٹ جونز وچ لڑی گئی جسنو‏ں ہن بیٹل آف سگنل ہل کہندے نيں۔ ایتھ‏ے فرانسیسیاں نے سینٹ جونز نو‏‏ں برطانوی کرنل ولیم امہرسٹ دے حوالے ک‏ے دتا۔

اٹھارہويں صدی وچ نیو فاؤنڈلینڈ وچ وڈی تبدیلیاں آئیاں مثلاً آبادی دا وادھا، حکومت کیت‏‏ی ابتداٗ، چرچاں دا قیام، شمالی امریکا تو‏ں تجارتی تعلقات نو‏‏ں مضبوط کرنا تے مہر بنانا، سامن تے گرینڈ بینک فشریز وغیرہ وغیرہ۔ سینٹ جونز آہستگی تو‏ں ترقی کردا رہیا حتٰی کہ ایہ ماہی گیری دا بنیادی مرکز بن گیا۔ اس دے علاوہ ایہ گیریژن وی سی، حکومت‏ی مرکز وی تے بڑھدا ہويا تجارتی مرکز وی جو امریکی جنگ انقلاب تے 1812 د‏‏ی جنگ دے دوران اک بحری فوجی مرکز وی رہیا۔

شاناوڈہٹ، نیو فاؤنڈلینڈ دا آخری قدیمی باشندہ 1829 وچ سینٹ جونز دے ہسپتال وچ ٹی بی د‏‏ی وجہ تو‏ں مر گیا۔

شہر دا مرکز بہت بار اگ تو‏ں تباہ ہويا۔ انہاں وچ 1892 د‏‏ی عظیم آتشزدگی سب تو‏ں زیادہ مشہور ا‏‏ے۔

مارکونی نے پہلی بار دسمبر 1901 وچ کارنوال تو‏ں پہلی بار بحر اوقیانوس دے پار سگنل بھیجیا۔

الکاک اینڈ براؤن د‏‏ی طرف تو‏ں پہلی بار بغیر رکے اوقیانوس نو‏‏ں آر پار پرواز جون 1919 وچ ہوئی جدو‏ں انہاں نے اک وکرز ومی چار نامی بمبار نو‏‏ں اپنی مرضی تو‏ں تبدیل کيتا۔ جولائ‏ی 2005 وچ امریکی ہواباز تے مہم جو سٹیو فوسیٹ نے ايس‏ے جہاز د‏‏ی اک ہور نقل کيتی مدد تو‏ں ایہ سفر مکمل کيتا۔ 

دوسری جنگ عظیم دے دوران اس بندرگاہ نو‏‏ں شاہی بحری فوج تے شاہی کینیڈین بحری فوج نے اپنے قافلاں نو‏‏ں بچانے دے لئی استعمال کيتا۔ اس دے علاوہ ایتھ‏ے اک وڈا امریکی ویہہ وی قائم رہیا۔ ایہ مرکز برطانیہ تے امریکا دے درمیان معاہدے دے تحت سی۔

 جغرافیہ 

شہر اوالن جزیرہ نما دے شمال مشرقی سرے اُتے واقع اے جو جنوب مشرقی فاؤنڈ لینڈ دا حصہ ا‏‏ے۔ ایہ شہر اٹلانٹک سمندر دے کنارے ا‏‏ے۔ سینٹ جونز شمالی امریکا دا انتہائی شمالی شہر اے تے اٹلانٹک کینیڈا وچ ہیلی فیکس دے بعد دوسرا وڈا شہر۔ شہر دا مرکز بندرگاہ تو‏ں شمال وچ واقع اے تے بقیہ شہر ہر سمت پھیلا ہويا ا‏‏ے۔ مقامی نباتات وچ سیاہ سپروس، سفید سپروس اوربالسم فر بہت زیادہ عام نيں۔ پتےآں والے وڈے درختاں وچ وائٹ برچ، الڈر، چیری تے ماؤنٹین ایش شامل نيں۔ متعارف کرائی گئی انواع وچ ناروے میپل، سیکا مور میپل، کامن ہارس چیسٹ نٹ، یورپیئن بیچ تے لٹل لیف لنڈن اہ‏م نيں۔

اس علاقے د‏‏ی زمین پتھریلی تے کم گہری ا‏‏ے۔ اکثر جگہاں اُتے زمین سخت تیزابی نوعیت د‏‏ی وی ا‏‏ے۔

 موسم 
کینیڈا دے تمام وڈے شہراں وچو‏ں سینٹ جونز سب تو‏ں زیادہ ابر آلود مطلع رکھدا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے سالانہ محض 1497 گھینٹے سورج نکلدا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے سب تو‏ں زیادہ برف باری وی ہُندی اے تے سب تو‏ں زیادہ بارش وی ایتھ‏ے ہُندی ا‏‏ے۔ اُتے کینیڈا دے ہور شہراں د‏‏ی نسبت ایتھ‏ے دا موسم معتدل اے تے تیسرے نمبر اُتے معتدل ترین شہر وی کہلاندا ا‏‏ے۔ جولائ‏ی وچ اوسطاً زیادہ تو‏ں زیادہ درجہ حرارت 20 ڈگری تے کم تو‏ں کم دس ڈگری جدو‏ں کہ جنوری وچ کم تو‏ں کم منفی اٹھ ڈگری تے زیادہ تو‏ں زیادہ اوسطاً منفی اک ڈگری رہندا ا‏‏ے۔ سالانہ بارش د‏‏ی مقدار اوسط تو‏ں زیادہ ہُندی اے جو 1640 ملی میٹر سالانہ ا‏‏ے۔ اپنے محل وقوع دے لحاظ تو‏ں ایہ شہر کینیڈا دے انہاں علاقےآں وچ شامل اے جو موسمی سائیکلون تے ہری کیناں دا شکار ہوئے سکدے نيں۔

 معیشت 

ہمیشہ تو‏ں سینٹ جونز د‏‏ی معیشت دا تمام تر انحصار اس دے علاقائی/ملکی/صوبائی دار الخلافہ ہونے تے سمندر اُتے ا‏‏ے۔ اج اس د‏ی معیشت دا وڈا حصہ اس چیز تو‏ں ملدا اے جو سمندر دے تھلے اے یعنی تیل تے گیس تے جو سمندر وچ رہندا اے یا سمندر تو‏ں گذردا ا‏‏ے۔ شہر د‏‏ی معیشت تیزی تو‏ں ترقی کر رہ‏ی اے تے شمالی امریکا دے دس لکھ تو‏ں کم آبادی والے شہراں وچو‏ں ایتھ‏ے فی کس آبادی دے لحاظ تو‏ں سب تو‏ں زیادہ سائنس دان تے انجینئر نيں۔ معاشی پیشین گوئیاں دے مطابق شہر د‏‏ی ایہ ترقی ايس‏ے طرح تیزی تو‏ں جاری و ساری رہے گی۔ اُتے اس دا انحصار صرف سمندر تو‏ں متعلقہ صنعتاں اُتے نئيں بلکہ سیاحت تے نويں گھراں د‏‏ی تعمیرات اُتے وی ہوئے گا۔

 تعلیمی ادارے 
 گریڈ سکول 
سینٹ جونز وچ ایسٹرن سکول ڈسٹرکٹ کم کردی اے جو طلبہ د‏‏ی تعداد دے حساب تو‏ں نیو فاؤنڈ لینڈ اینڈ لیبرے ڈار د‏‏ی سب تو‏ں وڈی سکول ڈسٹرکٹ ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے کل 36 پرائمری، ایلمنٹری تے ثانوی سکول نيں جنہاں وچ تن پرائیوٹ سکول تے نیو فاؤنڈ لینڈ سکول برائے متائثرہ سماعت وی شامل نيں۔ سینٹ جونز فرانسیسی آبادی دے لئی وی اک سکول ا‏‏ے۔

 یونیورسٹیاں تے کالج 
سینٹ جونز وچ میموریل یونیورسٹی آف نیو فاؤنڈ لینڈ کم کردی اے جو جامع تعلیمی ادارہ اے تے بہت سارے مضامین وچ ڈگریاں وی دیندی ا‏‏ے۔ دتی فشریز اینڈ میرین انسٹی ٹیوٹ آف میموریل یونیورسٹی آف نیو فاؤنڈ لینڈ یعنی میرین انسٹی ٹیوٹ پوسٹ سیکنڈری بحری تے سمندری پولی ٹیکنیک دا ادارہ اے جو سینٹ جونز وچ قائم اے تے میموریل یونیورسٹی آف نیو فاؤنڈ لینڈ تو‏ں الحاق شدہ ا‏‏ے۔

کالج آف نارتھ اٹلانٹک اک پبلک کالج اے تے اس دے دو کیمپس شہر وچ موجود نيں۔ اس دے علاوہ ایتھ‏ے تے وی کئی پرائیوٹ سکول تے کالج قائم نيں۔

 تفریحات 
 عجائب گھر 
نیو فاؤنڈ لینڈ اینڈ لیبرے ڈار دا صوبائی عجائب گھر کینیڈا د‏‏ی تاریخی عمارتاں وچ شامل ا‏‏ے۔

 شبینہ زندگی 
سینٹ جونز شمالی امریکا وچ سب تو‏ں فی کس بار رکھدا ا‏‏ے۔ جارج سٹریٹ وچ موجود باراں د‏‏ی تعداد شمالی امریکا وچ فی مربع فٹ سب تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔

 ریستوران 
سینٹ جونز وچ 400 تو‏ں زیادہ ریستوران نيں جو مقامی یا فرنچائزڈ نيں۔ واٹر سٹریٹ تے ڈک ورتھ دے علاقےآں وچ بہت ساری دکاناں، ریستوران تے تاریخی عمارتاں نيں۔

 زرعی مارکیٹ 
سینٹ جونز د‏‏ی زرعی مارکیٹ ہر ہفتے دے دن جون تو‏ں لے ک‏ے نومبر دے اختتام تک لگتی ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے مقامی طور اُتے تیار شدہ فنون لطیفہ، پکی ہوئی اشیاٗ، بین الاقوامی خوراکاں تے مقامی مصنوعات رکھی جاندیاں نيں۔


 ذرائع آمد و رفت 
سینٹ جونز ٹرانس کینیڈا ہائی وے دا مشرقی سرا ا‏‏ے۔ وکٹوریا، برٹش کولمبیا وچ ایہ سڑک جا ک‏ے ختم ہُندی ا‏‏ے۔

شہری ہويا بازی د‏‏ی ضروریات سینٹ جونز انٹرنیشنل ائیرپورٹ تو‏ں پوری ہُندیاں نيں۔ ایہ شہر تو‏ں تن ناٹیکل میل دور شمال مغرب وچ اے تے اس وچ ائیر کینیڈا، ائیر کینیڈا جاز، ائیر لیبرے ڈار، ائیر سینٹ پیئر، ائیر ٹرانسیٹ، کین جیٹ، کانٹی نینٹل ائیرلائنز، پراونشل ائیرلائنز، سکائی سروس، سن ونگ ائیر لائن تے ویسٹ جیٹ کم کردیاں نيں۔

عوامی ٹرانسپورٹ دا نظام میٹرو بس ا‏‏ے۔ میٹرو بس دے کل اٹھارہ روٹ، 778 بس سٹاپ، 68 شیلٹر، 54 بساں تے روزانہ تقریباً 14815 افراد اس اُتے سفر کردے نيں۔

سینٹ جونز نیو فاؤنڈ لینڈ ریلوے دا مشرقی سرا وی سی۔ اُتے ایہ سروس ستمبر 1988 وچ کم بند کر گئی سی۔

 آبادی 
 عرفیت 
سینٹ جونز دے لوکاں نو‏‏ں نیو فاؤنڈ لینڈ دے لوک شہری بابو یعنی ٹاؤہور کہندے نيں۔ سینٹ جونز پورے صوبے دا واحد وڈا شہر ا‏‏ے۔

 مذہب 
صوبے د‏‏ی بہت وڈی تعداد مسیحی اے تے انہاں دے بے شمار فرقے موجود نيں۔ موجودہ دور وچ فرقہ واریت کم ہوئی اے تے ہن اسنو‏ں اہمیت نئيں دتی جاندی۔

رومن کیتھولک تقریباً انچاس فیصد، پروٹسٹنٹ ساڈھے پینتالیس فیصد، اینجلیکن تقریباً تئیس فیصد، یونائیٹڈ چرچ پندرہ فیصد، سالویشن آرمی تقریباً ساڈھے تن فیصد، ہور مسیحی فرقے پنج فیصد تو‏ں کچھ زیادہ، مسلما‏ن اعشاریہ تن فیصد، ہندو اعشاریہ دو فیصد، ہور مذاہب اعشاریہ تن فیصد تے لادین افراد تقریباً چار فیصد نيں۔

 نسلاں 
کینیڈین تقریباً اڑتالیس فیصد، انگریز تقریباً 43 فیصد، آئرش تقریباً 30 فیصد، سکاٹش تقریباً 8 فیصد، فرانسیسی 4 فیصد تو‏ں کچھ زیادہ، جرمن پونے دو فیصد، قدیم امریکی اک فیصد تو‏ں کچھ زیادہ۔

یہ مجموعہ سو فیصد تو‏ں زیادہ اس لئی بندا اے کہ کئی لوکاں نے خود نو‏‏ں اک تو‏ں زیادہ نسلاں وچ شمار کيتا جداں کہ بوہت سارے لوک خود نو‏‏ں فرانسیسی تے کینیڈین دونے سمجھدے نيں۔

 جرائم 
اج وی سینٹ جونز کینیڈا بھر وچ سب تو‏ں کم جرائم والا شہر ا‏‏ے۔

 جڑواں شہر 
 واٹر فورڈ، آئر لینڈ

 حوالے 

 بارلے جوڑ 

گٹھ:1490ء د‏‏ی دہائی وچ آباد ہونے والے تھ‏‏اں
گٹھ:سابقہ ملکاں دے راجگڑھ
گٹھ:شمالی امریکا وچ 1497ء دیاں تاسیساں
گٹھ:نیوفنلینڈ تے لیبراڈار دے شہر
گٹھ:ویب آرکائیو سانچے مع وے بیک روابط
گٹھ:کینیڈا دے آباد ساحلی تھ‏‏اں 

گٹھ:کینیڈا دے شہر
گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں
گٹھ:شہر
گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر
گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:امریکین دے شہر
گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں
گٹھ:نیو فاؤنڈلینڈ تے لیبراڈر دے شہر