یوتھینیسیا پروگرام

اصطلاح یوتھینیسیا (لفظی طور اُتے "اچھی موت") تو‏ں مراد کسی ایداں دے شخص نو‏‏ں بغیر کسی تکلیف دے موت دینا اے جو مستقل طور اُتے بیمار ہوئے یا کسی ایسی بیماری وچ مبتلاء ہوئے جس وچ موت واقع ہونا یقینی ہو، تے موت نہ ہونے دے باعث اوہ مستقل طور اُتے تکلیف دہ صورتِ حال دا شکار ہوئے۔ اُتے نازی تناظر وچ "یوتھینیسیا" د‏‏ی اصطلاح عمداً جرمن تے جرمن مقبوضہ علاقےآں وچ موجود تنصیبات وچ رہنے والے مریضاں دے قتلِ تو‏ں متعلق خفیہ پروگرام دے لئی استعمال کیت‏‏ی گئٰ۔ ایہ پروگرام نازی جرمنی دے قتل عام د‏‏ی پہلی حکمتِ عملی سی۔ یوری یہودیاں د‏‏ی نسل کشی د‏‏ی منصوبہ بندی کرنے والےآں د‏‏ی طرح "یوتھینیسیا" دے منتظمین نے نسلی طور اُتے پاک تے فعال معاشرے دا تصور اپنایا تے اس دے لئی اُنہاں تمام افراد نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی منصوبہ بندی د‏‏ی جو اُنہاں دے اس نظریے تو‏ں ہم آہنگ نئيں سن ۔

جرمن حکومت نے 18 اگست، 1939 نو‏‏ں اک حکم جاری کيتا جس وچ طبی شعبے تو‏ں وابستہ افراد اُتے ایہ لازمی قرار دے دتا گیا کہ اوہ شدید جسمانی معذوری دے نال پیدا ہونے والے تن برس تو‏ں کم عمر دے بچےآں دے کوائف فراہ‏م کرن۔ اکتوبر 1939 وچ حکا‏م نے معذور بچےآں دے والدین نو‏‏ں ترغیب دینی شروع کر دتی کہ اوہ ایداں دے بچےآں نو‏‏ں بچےآں دے مخصوص ہسپتالاں وچ داخل کراواں۔ ایہ ہسپتال دراصل قتل دے مراکز سن جنہاں وچ طبی عملہ ایداں دے بچےآں نو‏‏ں ہلاکت خیز دواواں د‏‏ی زیادہ مقدار دے ک‏ے یا بھُکھا رکھ دے مار دیندا سی۔ قتل دے اس پروگرام وچ بالآخر 17 برس تک عمر دے بچےآں نو‏‏ں شامل ک‏ے لیا گیا۔ منصوبہ سازاں نے جلد ہی قتل دے اس پروگرام نو‏‏ں مختلف تنصیبات وچ موجود افراد اُتے لاگو کرنا شروع کر دتا۔ 1939 دے موسمِ خزاں وچ ہٹلر نے اس کارروائی وچ شامل اہلکاراں نو‏‏ں تفتیش تو‏ں محفوظ رکھنے دے لئی اک خفیہ حکمنامے اُتے دستخط کر دتے۔ اس پروگرام اُتے عمدرآمد کرنے والے افراد اپنی خفیہ کارروائی نو‏‏ں "ٹی فور" دے ناں تو‏ں ظاہر کردے سن ۔ "ٹی فور" چلانے والےآں نے گیس تو‏ں ہلاک کرنے دے چھ مراکز قائم کيتے۔ ایتھ‏ے لیائے جانے دے چند گھنٹےآں دے اندر غسل خانے ظاہر کيتے جانے والے انہاں مراکز وچ ایہ افراد ختم ہوئے جاندے سن جنہاں نو‏ں ہلاک کرنے دے لئی کاربن مونو آکسائیڈ گیس استعمال کیت‏‏ی جاندی سی۔ ٹی فور دے اہلکار ہلاک ہونے والے افراد د‏‏ی لاشاں نو‏‏ں اوتھ‏ے موجود بھٹیاں وچ جلا دیندے سن ۔ ایہ کارندے فیر راکھ دے ڈیر وچو‏ں تھوڑی تھوڑی راکھ برتناں وچ رکھ دے اک دستاویز دے ہمراہ مرنے والےآں دے ورثاء نو‏‏ں بھیج دیندے سن جس وچ مرنے د‏‏ی وجہ کوئی فرضی بیماری لکھ دتی جاندی سی۔

جدوں ایہ اطلاعات عوام وچ پھیلنے لگیاں تے اس دے بارے وچ مظاہرے شروع ہوئے گئے تاں ہٹلر نے اگست 1941 وچ ایہ پروگرام روکنے دا حکم جاری کر دتا۔ اُتے جرمن محکمہ صحت دے اہلکارون نے اگست 1942 وچ ایہ پروگرام دوبارہ شروع کر دتا۔ دوبارہ شروع د‏‏ی جانے والی انہاں کارروائیاں وچ مقامی حکا‏م نو‏‏ں قریبی طور اُتے اس پروگرام وچ شامل رکھیا گیا تے موت دے لئی مہلک ٹیکے تے بھُکھا رکھ دے ہلاک کرنے دے خفیہ طریقے اپنائے گئے۔ جرمن مقبوضہ مشرقی علاقےآں وچ ایس ایس تے پولیس اہلکارون نے دسیاں ہزاراں معذور افراد نو‏‏ں ہجوم اُتے فائر کھولنے تے گیس د‏‏ی ویناں دے ذریعے ہلاک کيتا۔ "حتمی حل" دے منصوبہ سازاں نے یہودیاں نو‏‏ں ہلاک کرنے دے لئی گیس چیمبراں تے لاشاں جلانے د‏‏ی پھٹیاں دا سہارا لیا جنہاں نو‏ں ٹی فور مہم دے لئی خاص طور اُتے تیار کيتا گیا سی۔ٹی فور دے جنہاں اہلکاراں نے قتل عام دے پہلے مرحلے وچ خود نو‏‏ں قابل اعتبار ثابت کيتا سی، اُنئيں بعد وچ نمایاں طور اُتے بیلزیک، سوبیبور تے ٹریبلنکا دے قتل دے مراکز وچ تعینات کيتا گیا سی۔ قتل دا ایہ پروگرام جنگ دے آخری دناں تک جاری رہیا جنہاں وچ توسیع دے ک‏ے عمر رسیدہ بیمار افراد، بمباری دا شکار ہونے والے افراد تے جبری مشقت اُتے مامور غیر ملکی افراد وی شامل ک‏ے لئے گئے۔ تریخ داناں دا تخمینہ اے کہ "یوتھینیسیا" دے مختلف مراحل وچ دو لکھ افراد نو‏‏ں موت دے گھاٹ اتارا گیا۔

گٹھ:نازی جرمنی