اتن

دا وو اتن  رقص د‏‏ی اک غ تتتا نور راه ج جمر زت اے جو افغانستان تے پاکستان دے پشتون علاقےآں وچ رچا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ رقص پشتوناں وچ وقت مسرت کيتا جانے والا رقص ا‏‏ے۔ پہلے ایہ اک علاقائی رقص تصور کيتا جاندا سی لیکن ہن ایہ افغانستان وچ ایہ رقص، قومی نشان دے طور اُتے ابھر رہیا ا‏‏ے۔The World Encyclopedia of Contemporary Theatre: Asia/Pacific – Google Books

ایہ رقص پشتون سبھیاچار وچ کھلے آسمان دے تھلے کيتا جاندا ا‏‏ے۔"اتن۔" بریٹانیکا دا انسائیکلوپیڈیا، vبمطابق 13 اکتوبر 2009ء موسیقی د‏‏ی دھن جو ڈھول تے بانسری اُتے ترتیب دتی جاندی ا‏‏ے۔ اس رقص د‏‏ی کلیدی ضروریات نيں۔ اک وڈے دائرے د‏‏ی شکل وچ کئی لوک اک نال ڈھول د‏‏ی تھاپ اُتے اک ہی طرح تو‏ں رقص کردے نيں تے ايس‏ے دائرے وچ گھمدے جاندے نيں۔ ایہ رقص اول سست رفتار ہُندا اے لیکن جداں جداں وقت گذردا جاندا اے رفتار وچ تیزی آندی جاندی ا‏‏ے۔ عام طور اُتے اک ہی دھن اُتے ایہ رقص 5 تو‏ں 25 منٹ تک جاری رہندا ا‏‏ے۔ 
تة ر جمر جمر مو وو وو

 شروعات 
ایہ خیال کيتا جاندا اے کہ ایہ رقص پشتوناں وچ رومی سلطنت تو‏ں منتقل ہويا، , تے کہیا جاندا اے کہ ایہ خاص رقص دیوی ایتتھینا تو‏ں منسوب رہیا ا‏‏ے۔
 اتن دے طریقے تے قسماں 
مختلف پشتون قبیلے وچ اتن د‏‏ی کئی قسماں رائج نيں۔ ایہ رقص جنگ تے مسرت دے مواقعاں دے لئی مخصوص ا‏‏ے۔ جنگ تے امن دے زمانے وچ فرق کرنے دے لئی وی اس رقص وچ کئی قسماں تے طریقے رائج نيں۔ امن دے زمانے وچ کئی جگہاں اُتے مختلف مواقعاں جینال شادی، منگنی، جیت، کھیل، آزادی، فصل د‏‏ی کٹائی، بہار د‏‏ی آمد دے مواقعاں دے لئی وی قبیلے وچ طریقے وضع کیتے گئے نيں۔ 
محسود قبیلے وچ رائج اتن نہایت تنوع دا حامل اے تے صرف دھن د‏‏ی تبدیلی اُتے ہی کئی مختلف طریقے رائج نيں۔ ڈھول بجانے والے نو‏‏ں پشتو وچ “ڈم“ کہیا جاندا اے جو دائرہ وچ رقص کرنے والےآں دے عین مرکز وچ کھڑا رہندا اے تے ڈھول گلے وچ لٹکائے دھن وچ تبدیلی، سستی تے تیزی پیدا کردا رہندا ا‏‏ے۔ خٹک رقص وی اتن د‏‏ی ہی اک قسم اے جو تلواراں د‏‏ی مدد تو‏ں دائرے وچ کیہ جاندا ا‏‏ے۔ پاکستان وچ ایہ رقص سرکاری سطح اُتے کئی سول تے فوجی تقاریب وچ لاگو ا‏‏ے۔ 
ذیل وچ اتن د‏‏ی کئی قسماں بیان کيتی گئیاں نيں :
 کابلی
 کوچائی
 خٹک
 لوگرائی
 پکتیا وال / خوستی
 وردگo و حر ر ترد وو تتا ةةو نور
 وزیری

 باہرلے جوڑ 

 خواتین اتن رقص
 اتن: افغانستان دا قومی رقص

 حوالے 

گٹھ:افغانستان وچ رقص
گٹھ:پاکستان وچ رقص
گٹھ:پشتون
گٹھ:پشتون سبھیاچار
گٹھ:علاقائی رقص
گٹھ:قبائلی رقص
جج ج