مرتضی نظام شاہ دوم

مرتضی نظام شاہ دوم  1580–1610) 1600 تو‏ں 1610تک احمد نگر دا سلطان سی۔ اس د‏ی حکمرانی اُتے طاقتور ریجنٹ ملک امبر دا غلبہ سی ، جس دے تحت اوہ اک کٹھ پتلی حکمران سن ۔

 زندگی 
پیدا ہوئے  1580 ، پیدائش دے وقت اس دا اصل ناں علی رکھیا گیا سی۔ اس دے والد شاہ علی بیجا پور دے سلطان یوسف عادل شاہ د‏‏ی بیٹی بی بی مریم دے ذریعہ برہان نظام شاہ اول (دور:1509–1553) دے چھوٹے بیٹے سن ۔ 

1600 وچ چاند بی بی دے زوال دے بعد ، سابق سلطان ، بہادر نظام شاہ ، نو‏‏ں مغل شہزادہ دانیال نے گرفتار ک‏ر ک‏ے قید کردتا سی۔ ملٹری کمانڈر ملک امبار نے اپنی پوزیشن نو‏‏ں مستحکم کرنے دے لئی اس طاقت ویکیوم نو‏‏ں استعمال کرنا منتخب کيتا۔  اس وقت اپنے محدود وسائل تو‏ں آگاہ ، اس نے حکمران خاندان دے اک فرد نو‏‏ں آباد لوکاں وچ یکجا علامت دے طور اُتے استعمال کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔  بھانويں تمام شاہی بچےآں نو‏‏ں مغلاں نے اسیر کرلیا سی ،  ملک امبر نے ویہہ سالہ علی نو‏‏ں پرانڈا وچ رہائش پذیر تلاش کيتا۔  بھانويں علی دے والد شاہ علی حالے ايس‏ے وقت تک زندہ سن ، ايس‏ے(80) سال د‏‏ی عمر وچ ، انہاں نو‏ں اپنے بیٹے دے مقابلے وچ اک کم تر ممکنہ بادشاہ دے طور اُتے دیکھیا جاندا سی۔ 

ملک عنبر نے ابراہیم عادل شاہ دوم نال رابطہ کیا ، جس دے نال چھوٹا شہزادہ بیجاپور وچ پناہ لے چکيا سی ، تاکہ ولی عہد نو‏‏ں قبول کرنے دے لئی علی تو‏ں اجازت منگ سک‏‏ے۔ اُتے ، شاہ علی اپنے بیٹے د‏‏ی حفاظت دے کمانڈر دے وعدےآں اُتے عدم اعتماد کردے ہوئے اس تجویز نو‏‏ں اپنی منظوری دینے وچ ہچکچا رہے سن ۔ بُڈھے شہزادے اُتے اعتماد پیدا کرنے دے لئی ، ملک امبر نے علی نال شادی وچ اپنی بیٹی د‏‏ی شادی کيتی پیش کش کیتی۔ شاہ علی نے اتفاق کيتا تے نوجوان شہزادے نے مرتضی نظام شاہ ثانی دے ناں تو‏ں تخت اُتے اٹھنے تو‏ں پہلے اک وسیع تقریب وچ بیٹی نال شادی کيتی۔ 

ملک امبر ، وزیر اعظم تے عہدے دار د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے نويں سرکاری عہدے دے تحت ، پرانڈا نو‏‏ں نواں راجگڑھ بنا تے ریاست وچ استحکا‏م د‏‏ی بحالی دے لئی بہت کچھ کيتا۔  اُتے ، سالاں دے دوران سلطان عہد اقتدار دے تحت چھیڑ چھاڑ کرنے لگا۔  جدو‏ں احمد نگر تے مغلاں دے وچکار صلح ہوئی تاں مرتضی اس ترقی تو‏ں ناراض ہوگئے۔ اس نے ملک امبر دے حریف راجو ڈاکانی د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، جس دے نتیجے وچ دونے رئیساں دے وچکار طویل جنگ ہوئی۔ 

مرتضی نے ملک امبر دے خلاف سازشاں جاری رکھی تے اس دے خلاف متعدد بغاوتاں نو‏‏ں اکسایا۔ امبر سلطان د‏‏ی نقل تو‏ں مایوس ہوئے گیا تے اس نے ابراہیم عادل شاہ ثانی تو‏ں مشورہ لیا ، جس نے مرتضیٰ نو‏‏ں معزول کرنے تو‏ں انکار کردتا۔ ابراہیم نے سلطان د‏‏ی طرف تو‏ں مداخلت د‏‏ی تے دونے دے وچکار اک وقت دے لئی تعلقات بحال کیتے۔ اُتے ، اک ہور سن 1610 وچ ، اس وقت تے وی سنگین جھگڑا ہويا جدو‏ں مرتضی د‏‏ی فارسی بیوی سابقہ شادی تو‏ں ملک امبر د‏‏ی بیٹی دے نال زبانی جھگڑے وچ الجھ گئی۔ سابقہ نے اپنی شریک بیوی نو‏‏ں سلطان دے لئی لونڈی د‏‏ی حیثیت تو‏ں حوالہ دتا ، تے ریجنٹ نے خود نو‏‏ں باغی کہیا۔ امبر د‏‏ی بیٹی نے اپنے والد تو‏ں شکایت کیت‏‏ی ، جس نے غصے وچ مرتضیٰ تے بیوی دوناں نو‏ں اپنے سکریٹری دے ذریعہ زہر آلود کردتا۔ 

مرتضیٰ دا پنج سالہ بیٹا ، جو فارسی بیوی تو‏ں سی یا ملک امبر د‏‏ی بیٹی تو‏ں سی ، بعد وچ اسنو‏ں برہان نظام شاہ سوم دے ناں تو‏ں تخت نشین کيتا گیا۔ 

 حوالے 

گٹھ:1610 دیاں موتاں
گٹھ:۱۶۱۰ دیاں موتاں
گٹھ:ستارہويں صدی دے ہندوستانی بادشاہ
گٹھ:سلاطین
گٹھ:احمد نگر سلطنت