انجیلاں دی لسٹ

اناجیل ابتدائی مسیحیت د‏‏ی اک خاص صنف دا ناں اے، جو یسوع مسیح د‏‏ی زندگی بیان کرنے دا دعوی کردیاں نيں یا خدا د‏‏ی فطرت دے پہلوآں نو‏‏ں ظاہر کرنے کا۔ اسلام وچ انجیل تو‏ں جو مراد اے، مسیحیت وچ اس تو‏ں اوہ مراد نئيں لیا جاندا۔ بلکہ انہاں نو‏ں معلوم تے بعض نامعلوم شاگرداں (حواریاں تے پیرو کاراں) تو‏ں منسوب کيتا جاندا ا‏‏ے۔ عہد نامہ جدید وچ موجود 4 انجیلاں کو، جنہاں نو‏ں اناجیل متوافقہ کہیا جاندا اے، صرف انہاں نو‏‏ں ہی مستند اناجیل منیا جاندا اے تے صرف انہاں نو‏ں ہی حواریاں تو‏ں منسوب کيتا جاندا اے، لیکن بوہت سارے ہور مسیحی موجود نيں جو، انہاں ہور اناجیل نو‏‏ں مستند مندے نيں، عام مسیحی ہور اناجیل نو‏‏ں ایپو کریفا کتاباں یا جھوٹی کتاباں کہندے نيں تے انہاں دے مننے والے مسیحیاں نو‏‏ں بدعتی تے گمراہ قرار دیندے نيں۔

 اناجیل اربعہ 
 اناجیل متوفقہ
 * مرقس د‏‏ی انجیل
 * ہور مرقس دے خاتمے تک (یہ وی دیکھو فریر لوگن)
 * متی د‏‏ی انجیل
 * لوقا د‏‏ی انجیل
 یوحنا د‏‏ی انجیل

 فرضی مآخذ از اناجیل اربعہ 

 انجیل صلیب – جان ڈومینیک کراسان د‏‏ی متی وچ جوش، جذبہ داستان دے مجوزہ ویکھو (اور پطرس د‏‏ی انجیل وچ ; ذیل وچ دیکھو)
 کیو ماخذ – کیو دا مواد متی تے لوقا وچ اے، مگر اوہ مرقس وچ نئيں ملدا۔
 ایم ماخذ – ایم دا مواد صرف متی وچ ا‏‏ے۔
 ایل ماخذ – ایل دا مواد صرف ہوقا وچ ا‏‏ے۔

 یوحنا د‏‏ی انجیل دے فرض کردہ ذرائع 
 نشانیاں د‏‏ی انجیل – ست نشانیاں د‏‏ی داستان
 مکالماندی انجیل –مکالمے دے مواد دا ذریعہ

 اپاکرفا تے جھوٹی اناجیل 

 غناسطی اناجیل 

 توما د‏‏ی انجیل – ممکنہ طور اُتے ابتدائی غناسطی; پہلی تو‏ں دوسری صدی عیسوی دے درمیانی عرصہ وچ لکھی گئی; ایہ یسوع مسیح د‏‏ی طرف منسوب 114 اقوال دا مجموعہ اے، جنہاں وچ 31 ایداں دے نيں جو اناجیل اربعہ وچ شامل نئيں۔
 مارقیون د‏‏ی انجیل – دوسری صدی عیسوی; ممکنہ طور اُتے لوقا د‏‏ی انجیل دا اک ترمیم شدہ نسخہ یا لوقا تو‏ں وی پہلے د‏‏ی کسی دستاویز دا (دیکھو : مارقیونیت)
 باسيليدس د‏‏ی انجیل – 120 تو‏ں 140کے ارد گرد مصر وچ ; اناجیل متوافقہ نو‏‏ں ملیا ک‏ے اک غناسطی ہ‏‏م آہنگ انجیل تیار کرنے د‏‏ی کوشش۔
 سچائی د‏‏ی انجیل (ویلنٹائنی) – دوسری صدی عیسوی دے وسط وچ ; اس د‏ی دریافت وی ناگ حمیدی وچ 1945ء وچ ہوئی۔ اس دا مصنف ویلنٹائن نو‏‏ں قرار دتا جاندا ا‏‏ے۔
 چار آسمانی ہستیاں د‏‏ی انجیل – دوسری صدی عیسوی دے وسط وچ ; یسوع تے اس دے شاگرداں دے درمیان وچ گل گل د‏‏ی شکل وچ ، خیال کيتا جاندا اے کہ ایہ غناسطی انجیل سی۔
 مریم د‏‏ی انجیل – دوسری صدی عیسوی
 یہودا د‏‏ی انجیل – دوسری صدی عیسوی
 مصریاں د‏‏ی یونانی انجیل – دوسری صدی عیسوی دے ربع آخر پر
 فلپس د‏‏ی انجیل
 بارہ رسل د‏‏ی جعلی-انجیل – اک سریانی زبان د‏‏ی انجیل جو بارہ رسل دے عنوان تو‏ں ا‏‏ے۔ ایہ تصنیف عام اناجیل دے مقابلے وچ چھوٹی تے دکھنے وچ آخری بارہ رسولاں د‏‏ی انجیل تو‏ں مختلف ا‏‏ے۔Harris, J. R.، ed. The Gospel of the Twelve Apostles Together with the Apocalypses of Each One of Them (Cambridge, 1900)۔
 کاملیت د‏‏ی انجیل – چوتھ‏ی صدی;

 یہودی مسیحی اناجیل 

 عبرانیاں د‏‏ی انجیل
 نصرانیاں د‏‏ی انجیل (ناصرہ جس وچ مسیح د‏‏ی پیدائش ہوئی)
 ابیونیاں د‏‏ی انجیل
 بارہ د‏‏ی انجیل (شاگرداں یا بارہ شاگرداں یا حواریاں د‏‏ی انجیل)

 بچپن د‏‏ی اناجیل 
 آرمینیائی بچپن د‏‏ی انجیل
 یعقوب د‏‏ی انجیل
 Libellus de Nativitate Sanctae Mariae (ولادت مریم د‏‏ی انجیل)
 متی د‏‏ی جعلی انجیل
 یوسف نجار د‏‏ی تریخ
 توما د‏‏ی بچپن د‏‏ی انجیل
 لاطینی بچپن د‏‏ی انجیل
 انجیل طفولیت العربی

 ہور اناجیل 
 Gospel of the Lots of Mary (37 پیش گوئی دے قبطی مجموعہ; ca. عیسوی۔ 500)

 جزوی طور اُتے محفوظ اناجیل 
 پطرس د‏‏ی انجیل

 نامکمل محفوظ اناجیل 
 حوا د‏‏ی انجیل – اس دا ذکر صرف ابيفانيوس نے کيتا جو تقریباً 440 عیسوی دا اے، اس نے اس دا اک مختصر حوالہ دتا ا‏‏ے۔
 مانی د‏‏ی انجیل – تیسری صدی عیسوی – فارس تو‏ں منسوب مانی، مانویت دا بانی ا‏‏ے۔
 نجات دہندہ د‏‏ی انجیل (نامعلوم برلن انجیل دے ناں تو‏ں وی مشہور) – انتہائی نامکمل 6واں صدی- جو دوسری صدی دے آخر یا تیسری صدی عیسوی دے شروع دے اک مسودے د‏‏ی بنیاد اُتے ا‏‏ے۔ اک مکالمے د‏‏ی بجائے اک داستان; کردار اک بھاری غناسطیت تو‏ں بھر پور اے جو نجات نو‏‏ں اک خفیہ علم دے حصول تو‏ں مشروط کردا ا‏‏ے۔
 قطبی حواریاں د‏‏ی انجیل – آخر دوسری صدی قبطی زبان وچ تحریر – اکثر اس دا ابیونیاں د‏‏ی انجیل تو‏ں اس دا موازنہ کيتا جاندا اے اگرچہ اسنو‏ں یوحنا د‏‏ی انجیل نو‏‏ں اناجیل متفقہ د‏‏ی صورت وچ دوبارہ لکھنے د‏‏ی کوشش کہیا جا سکدا ا‏‏ے۔

 نودریافت شدہ 
 مرقس د‏‏ی خفیہ انجیل – مشکوک: اس دا صرف اک ماخذ اے جس وجہ تو‏ں اسنو‏ں جدید جعل سازی قرار دتا جاندا اے، اس تو‏ں پہلے کہ اس د‏ی توثیق د‏‏ی جا سکدی کہ ایہ منظر نامے تو‏ں غائب ہوئے گئی۔
 انجیل ماتیاس

 گم شدہ اناجیل 
 انجیل Cerinthus – ca. 90–120 AD – according to EpiphaniusPan. Haer. 28.5.1.، I 317.10 this is a Jewish gospel identical to the انجیل the Ebionites and, apparently, a truncated version of Matthew's Gospel according to the Hebrews.
 انجیل Apelles – mid-to-late 2nd century; a further edited version of Marcion's edited version of Luke.
 انجیل ویلنٹائنسطرطلیان نے اس دا ذکر ایڈورس ویلنٹینینوس وچ کیہ ا‏‏ے۔ ارنیسکے مطابق، ایہ سچائی د‏‏ی انجیل د‏‏ی طرح سی
 انجیل اینکراتیٹسایپفانیوس نے اسنو‏ں اینکراتیٹس فرقے د‏‏ی انجیل قرار دتا۔ البتہ اس دا ٹیشین د‏‏ی انجیل
ہونے دا زیادہ امکان ا‏‏ے۔
 انجیل اینڈریو – پنجويں صدی وچ اس دے صرف دو حوالے ملدے نيں اک (اگستین تے دوسرا پوپ انوسینٹ آگسٹین اول) نے اس دا ذکر بطور اپاکرفا کيتاl۔Augustine and Innocent only mention it once with no information about it. If it’s the same as the Acts of Andrew, then it was written ca. 150–250 AD and isn’t lost, and it’s kind of a Christian retelling of the Odyssey, only with St. Andrew in the leading role.
 انجیل Barnabas – not to be confused with the 16th century pro-Moslem work of the same name; this work is mentioned only once, in the 5th century Decree of Gelasius which lists it as apocryphal.
 انجیل Bartholomew – mentioned by only two 5th-century sources which list it as apocryphal.جیروم mentions it twice: Catul. Script. Eccles. in Pantæn. and Præfat. in Comm. in Matt. It is also mentioned once in the Decree of Gelasius
 انجیل حیسیچیوس– اس دا ذکر صرف جیروم تے ژلازیوس دے قانون وچ بطور اپاکرفا ملدا ا‏‏ے۔This phrase is found in the Decree of Gelasius wherein certain gospels are condemned by that title. What they were is uncertain. Jerome speaks of "those books which go under the names of Lucian and Hesychius and are esteemed through the perverse humors of some"
 انجیل لوسیئس – اس دا ذکر صرف جیروم تے ژلازیوس دے قانون وچ بطور اپاکرفا ملدا اے .
 انجیل MerinthusThe انجیل Merinthus is mentioned only by Epiphanius as one of those spurious gospels which he supposes were written in the apostles' time and referred to by Luke in Luke 1:1 "as not being a true and genuine account"۔ Fabricius supposes that Merinthus and Cerinthus are the same person and that Cerinthus was changed into Merinthus by the way of banter or reproach. Although Epiphanius makes them into two different persons, yet in the heresy of the Cerinthians, he professes himself uncertain. He said "The Cerinthians are also called Merinthians as we see by the accounts we have; but whether this Cerinthus was also called Merinthus, a fellow laborer of his, God knows"(Jones, A new and full method of settling the canonical authority of the New Testament) – mentioned only by Epiphanius; probably the انجیل Cerinthus, and the confusion due to a scribal error.
 An unknown number of other Gnostic gospels not cited by name.The معرفت had various gospels. Epiphanius speaks of their writing "The Revelation of Adam, and other false gospels"
 انجیل the Adversary of the Law and the ProphetsAugustine, Contra Adversarium Legis et Prophetarum، 2.3.14.
 رسولاں د‏‏ی یادداشتاں – Lost narrative of the life of Jesus, mentioned by جسٹن شہید۔ The passages quoted by Justin may have originated from a gospel harmony of the اناجیل ہمنوا composed by Justin or his school.

 ممکنہ طور اُتے نامعلوم یا کھوئی ہوئی (یا موجودہ) انجیلاں دے ٹکڑے  
 Papyrus Egerton 2 – late 2nd-century manuscript of possibly earlier original; contents parallel John 5:39–47, 10:31–39; Matt 1:40–45, 8:1–4, 22:15–22; Mark 1:40–45, 12:13–17; and Luke 5:12–16, 17:11–14, 20:20–26, but differ textually; also contains incomplete miracle account with no equivalent in canonical Gospels
 Fayyum Fragment – a fragment of about 100 Greek letters in 3rd century script; the text seems to parallel Mark 14:26–31
 Oxyrhynchus Papyri – Fragments #1, 654, & 655 appear to be fragments of Thomas; #210 is related to MT 7:17–19 and LK 6:43–44 but not identical to them; #840 contains a short vignette about Jesus and a Pharisee not found in any known gospel, the source text is probably mid 2nd century; #1224 consists of paraphrases of Mark 2:17 and Luke 9:50
 مسیح د‏‏ی بیوی د‏‏ی انجیل – چوتھ‏ی صدی دے آس پاس۔
 Papyrus Berolinensis 11710 – 6th-century Greek fragment, possibly from an apocrpyhal gospel or amulet based on John.
 Papyrus Cairensis 10735 – 6th–7th century Greek fragment, possibly from a lost gospel, may be a homily or commentary.
 Papyrus Merton 51 – Fragment from apocryphal gospel or a homily on Luke 6:7.
 Strasbourg Fragment – Fragment of a lost gospel, probably related to Acts of John۔

 وسطی اناجیل 
 ستر د‏‏ی انجیل – اک گمشدہ 8واں –9واں -صدی د‏‏ی مانویاں د‏‏ی تصنیف۔
 نیکودیمس د‏‏ی انجیل – اک اشاعت 10واں -صدی د‏‏ی مسیحی عقیدت مندانہ کم۔ بوہت سارے مختلف نسخےآں وچ ، پہلے حصے 5واں صدی اُتے زیادہ انحصار کردی اے "اعمال پلاطس (ایکٹ آف پلیٹ)"
 برنباس د‏ی انجیل – اک 16واں -صدی عیسوی د‏‏ی اناجیل اربعہ د‏‏ی ہ‏م آہنگی لئی ہوئے، شاید ہسپانوی بولی د‏‏ی یا ممکنہ طور اُتے اطالوی وچ لکھی گئی۔

 جدید اناجیل 

 یسوع مسیح د‏‏ی ایکواوی انجیل (1908)
 مورمن د‏‏ی کتاب (یسوع مسیح دا اک ہور عہد نامہ) (1830)
 Crucifixion of Jesus, by an Eyewitness (1907)The Eye-Witness gospel is a gospel written by Elsie Louise Morris and/or Benjamin Fish Austin. The gospel purports to be an old manuscript found in an old Alexandria Library giving a graphic and detailed account of Jesus as a friend of Jesus. The gospel states that Jesus did not die on the cross but died six months later. The gospel references the Essenes a lot and is allegedly written by an elder of the Essene order who was a close friend of Jesus. The document was discovered in a building in Alexandria but since then the document has disappeared. It was published in 1907 by John Richardson and again by the Holmes Book Company in 1919. This information was retrieved from 4Enoch.org
 Essene Gospel of Peace (1937; 1974)
 پنجويں انجیل (1908، اسٹائنر)پنجويں انجیل by Rudolf Steiner is another gospel obtained from Akashic Record۔ The gospel is in the form of thirteen lectures. The book contains Zoroastrian themes along with Christian themes. The gospel states that the Lord's Prayer is based off an ancient pagan prayer that Jesus obtained from Ahriman. Steiner states that the Gospel can be read at Akashic Record. The gospel's authenticity is doubted because Levi Dowling and Edgar Cayce both produced stories of Jesus' life from Akashic Record. Most of the text can be read at Google Books with the title The Fifth Gospel: From the Akashic Record.
 پنجويں انجیل (1956، نبر)Hans Naber (aka Kurt Berna) was a soldier in World War II who claimed to have been given a message from Jesus Christ about the Shroud of Turin and that he didn't die on the cross. He claimed too much blood was on the Shroud and that corpses don't bleed and thus the person was probably alive or dying. He published a series of books in an attempt to prove that Jesus didn't die on the cross but survived and went to India. The Fifth Gospel (Das Fünfte Evangelium) was a book which he attempted to prove that Jesus traveled to India with مریم مگدلینی and توما۔
 پنجويں انجیل (1993, وینڈنبرگ)
 The Gospel According to Satan: or A Satanic Parody of the Bible (2007)Written, or adapted, by Secesh Bob L'Aloge
 Gospel According to Seneca (1996)
 آرس د‏‏ی انجیل (1974)
 یعقوب د‏‏ی انجیل (1952; المعروف یسوع د‏‏ی بلوغت)
 Gospel of Jacob (1982; المعروف یعقوب دا پیغام)
 Gospel of Jesus According to Gabriele Wittek (1977)Grabriele Wittek, founder of the new religious movement Universal Life published this gospel as a re-building of the gospel of the Holy Twelve. The full title of the book is This Is My Word – Alpha and Omega: The Gospel of Jesus. the Christ Revelation, which True Christians the World Over Have Come to Know. The gospel can be read online at Das-Wort Publishing House in Universelles Leben.
 Gospel of Josephus (1927)
 تلمود عمانوئيل (1963; انجیل منسوب بہ یہوداہ اسکریوندی)
 Gospel of Satan (1997, 2013)۔Nagasiva yronwode wrote the gospel and published it (as 'Troll Towelhead, the Grand Mufti of Satanism') with a commentary in 2013.
 Gospel of the Childhood of Our Lord Jesus Christ According to St. Peter (1904)Catulle Mendes was a french poet, who claimed to have found gospel written by the Apostle Peter۔ He said he found the manuscript at the St. Wolfgang Abbey. Unlike other biblical hoaxes Mendes presented the manuscript. The manuscript was written in Old Latin that the Romans had used. However the manuscript was quickly proved to be a hoax as it was written by Mendes. The gospel is an infancy Gospel attributed to the Apostle Peter. It was originally written in Latin by Mendes but was eventually translated into French by Mendes. The title of the original book is L'Evangile de l'enfance de Notre Seigneur Jésus Christ selon Saint Pierre, mis en français par Catulle Mendès d'après le manuscrit de l'Abbaye de Saint Wolfgang or The Gospel of the infancy of our Lord Jesus Christ according to Saint Pierre, translated into French by Catullus Mendes from the manuscript of the Abbey of St. Wolfgang.
 Gospel of the Perfect Life/Gospel of the Holy Twelve (1881)
 Life and Morals of Jesus (1820)
 Jehoshua the Nazir (1917)Otoman Zar-Adusht Ha'nish، founder of the Mazdaznan movement published a book called Jehoshua the Nazir. He claimed to get it from various eastern mysterious sources. The book was first published in 1917 with the titleYehoshua Nazir; Jesus the Nazarite; life of Christ. The book is accepted as scripture by the Mazdaznan followers. The text is available on the Internet Text Archive.
 Jesus Amidst His Own (late 18th century)
 The Mystical Life of Jesus (1929)Harvey Lewis was a notable Rosicrucian author and author of the Mystical Life of Jesus. The gospel was allegedly inspired by the Aquarian Gospel. The book is a collection of records about Jesus retrieved from the ancient monastreries of the Essenes and the Rosicrucian Order. Lewis allegedly went with a staff of researchers through Palestine and Egypt visiting holy sites and obtaining information. The book states that Jesus entered priesthood and secret priesthood and talks about the doctrines and secret facts about the resurrection. A preview of the book can be read on Amazon.
 نیکولس نوٹووچ (1894)
 Ur-Gospel of the Essenes (1848)Friedrich Clemens Gerke was a German writer and journalist, most notable for his revision of مورس کوڈ in 1848. In 1867 he published the Ur-Gospel of the Essenes (Urevangelium der Essäer)۔ It was also known as the Fifth Gospel (Das fünfte Evangelium) and later as Jesus the Nazarene — Life, Teachings and Natural Death of the Wisest of the Wise. Reality Retold and Dedicated to the German People (Jesus der Nazarener — Des Weisesten der Weisen Leben, Lehre und natürliches Ende. Der Wirklichkeit nacherzählt und dem deutschen Volke gewidmet. The book has not been translated into English and the full text in German is available at the internet text archive under the title: Jesus der Nazarener.
 Great Gospel of John (1851–1864)
 The Jesus Scroll (1972)

 ہور ویکھو 

 رسولاں دے اعمال (صنف)
 اگرافا
 Development of the New Testament canon
 ڈیاٹیسرون
 خط (مسیحی صنف)
 معرفت
 اسلام وچ انجیل
 List of New Testament papyri
 گم شدہ اناجیل
 اپا کرفا عہد نامہ جدید
 عہد نامہ قدیم د‏‏ی گم شدہ کتاباں د‏‏ی لسٹ
 جھوٹی تصنیف
 متنی تنقید
 Toledot Yeshu – medieval Jewish version of the story of Jesus

 حاشیہ 
 α۔   Preserved from بنیادی مآخذ۔
 β۔   Preserved from ثانوی مآخذ تے شروحات۔

 ملاحظات 

 حوالے 
 New Testament Apocrypha، by Wilhelm Schneemelcher, R. M. Wilson.
 New Testament Apocrypha: Gospels and Related Writings، by Wilhelm Schneemelcher, R. M. Wilson.
 History of the Christian Religion to the Year Two Hundred، by Charles B. Waite.

 باہرلے جوڑ 

 The Fifth Gospel Five lectures given by Rudolf Steiner in 1913

گٹھ:اناجیل
گٹھ:عہد نامہ جدید تو‏ں متعلقہ فہارست
گٹھ:عہد نامہ جدید تو‏ں متعلقہ فہرستاں
گٹھ:غناسطی اناجیل
گٹھ:لسٹ کتاباں بلحاظ صنف
گٹھ:قدیم مسیحی تنازعات
گٹھ:قدیم مسیحی متون
گٹھ:مسیحیت متعلقہ فہرستاں