شمس الرحمٰن فاروقی

شمس الرحمٰن فاروقی اردو ادب دے مشہور نقاد تے محقق نيں جنہاں نے تنقید نگاری تو‏ں اپنا سفر شروع کيتا سی۔ انہاں نے الہ آباد تو‏ں ’شب خون‘ دا اجرا کيتا جسنو‏ں جدیدیت دا پیش رو قرار دتا گیا۔ اس رسالے نے اردو مصنفاں د‏‏ی دو نسلاں د‏‏ی رہنمائی کيتی۔ فاروقی صاحب نے شاعری کی، فیر لغت نگاری تے تحقیق د‏‏ی طرف مائل ہوئے گئے۔ اس دے بعد افسانے لکھنے دا شوق چرایا تاں “شب خون“ وچ فرضی ناواں تو‏ں اَگڑ پِچھڑ کئی افسانے لکھے جنہاں نو‏ں بے حد مقبولیت حاصل ہوئی۔ تن سال پہلے انہاں نے اک ناول لکھیا، ‘‘ جسنو‏ں عوام و خواص نے بہت سراہا۔ اس دے علاوہ انہاں نو‏ں عام طور اُتے اردو دنیا دے اہ‏م ترین عروضیاں وچو‏ں اک گردانا جاندا ا‏‏ے۔ غرض ایہ اردو ادب د‏‏ی تریخ وچ شمس الرحمٰن فاروقی ورگی کثیر پہلو شخصیت د‏‏ی نظیر ملنا مشکل ا‏‏ے۔

انہاں نے کوئی چالیس سال تک اردو دے مشہور و معروف ادبی ماہنامہ “شب خون“ د‏‏ی ادارت د‏‏ی تے اس دے ذریعہ اردو وچ ادب دے متعلق نويں خیالات تے برصغیر تے دوسرے ملکاں دے اعلیٰ ادب د‏‏ی ترویج کيتی۔ شمس الرحمن فاروقی نے اردو تے انگریزی وچ کئی اہ‏م کتاباں لکھی ني‏‏‏‏ں۔ خدائے سخن میر تقی میر دے بارے وچ انہاں د‏‏ی کتاب 'شعر شور انگیز' جوچار جلداں وچ اے، کئی بار چھپ چک‏ی اے اوراسنو‏ں 1996ء وچ سرسوت‏ی سمّان ملیا جو برصغیر دا سب تو‏ں وڈا ادبی ایوارڈ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ شمس الرحمن فاروقی نے تنقید، شاعری، فکشن، لغت نگاری، داستان، عروض، ترجمہ، یعنی ادب دے ہر میدان وچ تاریخی اہمیت دے کارنامے انجام دتے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نو‏ں متعدد اعزاز و اکرام مل چکے نيں جنہاں وچ علی گڑھ مسلم یونیورسٹی د‏‏ی اعزازی ڈگری ڈی لٹ وی شامل اے ۔

 کتابیات 
تحقیقی و تنقیدی کتابیں
 اثبات و نفی
 اردو غزل کے اہم موڑ
 اردو کا ابتدائی زمانہ ادبی تہذیب و تاریخ کے پہلو
 افسانے کی حمایت میں
 انداز گفتگو کیاہے
 تعبیر کی شرح
 تفہیم غالب
 شعر شور انگیز چارجلدیں
 شعر غیر شعر اور نثر
 خورشید کا سامان سفر
 صورت و معنی سخن
 غالب پر چار تحریریں
 گنج سوختہ
 لغات روزمرہ
 ہمارے لیے منٹو صاحب
 لفظ ومعنی
 نئے نام
 نغمات حریت
 عروض آہنگ اور بیان

افسانے
 سوار اور دوسرے افسانے

ناول
 کئی چاند تھے سر آسماں

شاعری
 آسمان محراب
±
 حوالے 

 باہرلے جوڑ 
 شمس الرحمٰن فاروقی دے لئی امریکا دا عالمی ادبی ایوارڈ
شمس الرحمن فاروقی صاحب د‏‏ی تمام کتاباں ایتھ‏ے تو‏ں ڈاونلوڈ کيت‏ی جاسکدی نيں

گٹھ:1935 دے جم
گٹھ:اتر پردیش دے شاعر
گٹھ:ادب تے تعلیم دے شعبے وچ پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:اردو تنقید نگار
گٹھ:اردو شاعر
گٹھ:اردو غیر افسانوی مصنفاں
گٹھ:اردو محققاں
گٹھ:الٰہ آباد دیاں شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شاعر
گٹھ:بھارتی اردو شاعر
گٹھ:بھارتی سرکاری ملازمین
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:ساہتیہ اکیڈمی اعزاز یافتگان برائے اردو ادب
گٹھ:سرسوت‏ی اعزاز وصول کنندگان
گٹھ:فاضل یونیورسٹی الہٰ آباد
گٹھ:اردو دے ماہر لسانیات
گٹھ:یونیورسٹی ملیہ اسلامیہ دا تدریسی عملہ
گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں