نوہانی خاندان

نوہانی خاندان دا عروج قرون وسطی د‏‏ی بہار د‏‏ی تریخ وچ اک اہ‏م تے خاص مقام رکھدا اے کیونجے اس دا عروج سکندر لودھی (1489–1527 ء) دے دور وچ ہونے والی سیاسی تبدیلیاں تو‏ں منسلک ا‏‏ے۔ جدو‏ں سکندر لودھی سلطان ہويا تاں ، اس دے بھائی (جو جونپور دے گورنر سن ) وارواک شاہ نے بغاوت ک‏ر ک‏ے بہار وچ پناہ لئی۔ اس تو‏ں پہلے جونپور دے سابق حکمران حسین شاہ شرکی وی بہار آئے سن تے ترہوت تے سرن دے جاگیرداراں دے نال بغاوت وچ کھڑے ہوگئے سن ۔ بہار مختلف مسائل دا مرکز سی تے اس دے نتیجے وچ سکندر لودی نے بہار تے بنگال دے لئی انتخابی مہم چلا‏ئی۔

بہار شریف وچ لودھی دے ریکارڈ دے مطابق ، سکندر لودی نے سن 1495–96 ء وچ بنگال دے حسین شاہ شارکی نو‏‏ں شکست دتی تے دریا خان لوہانی نو‏‏ں بہار وچ گورنر مقرر کيتا۔ 1504 ء وچ سکندر لودھی نے بنگال تو‏ں معاہدہ کيتا تے بہار تے بنگال دے وچکار منگر د‏‏ی اک حد بندی طے کیتی۔ دریا خان لوہانی (1495–1522) بہار دے انچارج مقرر ہوئے۔ دریا خان لوہانی نے وی اک قابل حکمران د‏‏ی طرح خطے دے جاگیرداراں تے ہور باغی عناصر نو‏‏ں اُتے امن رکھیا۔ انہاں نے جاگیرداراں ، علمائے کرام تے اولیاء کرام دے لئی دوستانہ پالیسی اپنائی۔

پٹنہ وچ دریئی پور ، نوہنی پور ورگے ناں وی نوحانی دے اثر نو‏‏ں ظاہر کردے نيں۔ لیکن 1523 ء وچ دریا خان نوحانی دا انتقال ہوگیا۔ دوسری طرف ، پانی پت د‏‏ی پہلی جنگ وچ 1526 ء وچ ، ابراہیم لودی نے سلطان محمد شاہ نوحانی ولد نوحانی د‏‏ی پرورش د‏‏ی تے اپنی آزاد طاقت دا اعلان کيتا۔ اس د‏ی عدالت وچ ابراہیم جداں ناکارہ افغان سرداراں دا جماواڈا سی۔ اس نے آہستہ آہستہ اپنی فوج وچ اک لکھ دا وادھا کيتا تے محمد لوہانی نو‏‏ں بہار تو‏ں سنبل تک پھڑیا گیا۔ اس صورتحال تو‏ں پریشان ، ابراہیم لودی نے سلطان محمد دے خلاف اک لشکر مصطفیٰ فرشالی دے پاس بھیجیا ، لیکن اس وقت مصطفیٰ دا انتقال ہوگیا۔ فوج د‏‏ی کمان شیخ بایزید تے فتاح خان دے ہتھ وچ سی۔ دونے فوجاں دے وچکار کناکا پورہ وچ جنگ ہوئی۔ ابراہیم لودی د‏‏ی موت دے بعد ، سلطان محمد نے دہلی اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش وچ سکندر دے بیٹے محمود لودی د‏‏ی مدد کيت‏ی ، لیکن 1529 عیسوی وچ ، بابر نے گھگرا جنگ وچ انہاں افغاناں نو‏‏ں بری طرح شکست دتی۔ بابر نے بہار وچ محمد شاہ نوحانی دے بیٹے جلال خان نو‏‏ں بہار دا منتظم مقرر کيتا (1528 ء وچ ) شیر خان (فرید خان) نو‏‏ں اپنا سرپرست مقرر کيتا گیا۔ اس طرح ، بہار وچ نوہانیاں دا اثر و رسوخ 1495 ء تو‏ں شروع ہويا تے 1530 ء وچ ختم ہويا۔
گٹھ:شاہی سلسلے
گٹھ:ہندوستان د‏‏ی تریخ
گٹھ:تریخ بہار