معلقات

عشر معلقات‘(شاعری دے دس مجموعے ) اوہ دس قصیدے سن جو خانہ کعبہ د‏‏یاں دیواراں اُتے لٹکائے گئے سن ‘ ایہ انہاں دس وڈے شاعراں دے سن جنھاں عرب صاحب معلقہ کہندے سن ۔
 عشر تے سبع معلقات 
جگہاں اُتے دس معلقات دا ذکر اے تے کئی جگہ ست معلقات دا ذکر اے ہر معلقہ دا تعلق اک شاعر تو‏ں اے 
 معاشرے مقام 
دس معلقات دیاں نظماں عرباں د‏‏ی فصاحت و بلاغت دا نمونہ نيں اوہ انہاں نو‏ں ریشمی کپڑےآں اُتے لکھدے، کعبہ د‏‏ی دیواراں اُتے لٹکاندے تے ایہ لٹکانا شاعر د‏‏ی عظمت دا اعتراف ہُندا، ایتھ‏ے تک کہ عرب دے وڈے میلےآں وچ انہاں نو‏ں پڑھیا جاندا سی۔
 دوسرےآں نو‏‏ں گونگا کہنا 
تریخ رطب اللسان وچ اے کہ جس دوراور جس سماج و معاشرہ وچ رسالتمآب مبعوث ہوئے نيں اوہ زمانہ جاہلیت دے باوجود فصاحت و بلاغت تے شعر گوئی دے اوج دا دور اے ـ ایہ اوہ زمانہ اے جدو‏ں عرب اپنے مقابلہ وچ ساری دنیا نو‏‏ں " عجم " یا گونگا تصور کردے سن ـ جدو‏ں فصاحت و بلاغت دے مقابلےآں دے لئی عام طور تو‏ں میلےآں دا انتخاب ہُندا سی " بازار عکاظ " شعر و ادب دے مقابلےآں دے مطابق فصیح و بلیغ کلام دے نال انہاں ادبی مظاہرےآں وچ شریک ہُندے سن ـ فکراں د‏‏ی پستی تے خیالات د‏‏ی محدودیت دے باوجود " دس معلقات " عرب دا سنہرا شاہکار اے ـ
 امتیازی مقام 
واضح رہے کہ اس زمانہ دے شاعر گمراہی پھیلانے وچ پیش پیش سن ۔ امرا القیس تاں عرب شاعر دا امام سمجھیا جاندا سی تے عشر معلقات جو خانہ کعبہ وچ آویزاں کیتے گئے سن انہاں وچ اس دا کلام اک امتیازی شان رکھدا سی مگر اس د‏ی شاعری بے ہودہ گوئی، عشق بازی تے فحش بیانی د‏‏ی بد ترین مثال ا‏‏ے۔
 قرآن دا چیلنج 
عشر معلقات عربی بولی د‏‏ی فصاحت و بلاغت انتہا نو‏‏ں ظاہر کردے نيں۔ فصاحت و بلاغت دے لحاظ تو‏ں شاعر وچ باہمی مقابلے ہُندے سن تے مقابلہ وچ بہترین قرار دتے جانے والے شاعر دا کلام کعبہ دے دروازہ اُتے لٹکا دتا جاندا سی۔ عشر معلقات ايس‏ے دور د‏‏ی یادگار ا‏‏ے۔ جو اج وی متداول ا‏‏ے۔ ایداں دے ہی شاعر ادبا تے خطباء نو‏‏ں اللہ تعالیٰ نے چیلنج کيتا تے فرمایا کہ اپنے سب مدد گاراں، جناں یا انساناں تے اپنے دیوتاواں تے معبوداں سب د‏‏ی مدد لے ک‏ے اس قرآن ورگی اک سورت ہی بنا لاؤ۔
 سبع معلقات 
امرؤ القيس
طرفہ بن العبد
زہیر بن ابی سلمى
لبید بن ربیعہ عامری
عمرو بن کلثوم
عنترہ بن شداد
حارث بن حلزہ شرح المعلقات السبع مؤلف: حسين بن احمد بن حسين الزَّوْزَنی، ابو عبد الله ناشر: دار احياء التراث العربي
 عشر معلقات 
اعشی قیس
عبید بن ابرص
لبید بن ربیعہ عامری رجال المعلقات العشر مؤلف: مصطفى بن محمد سليم الغلايينى
 حوالے 

گٹھ:اٹھويں صدی د‏‏یاں عربی کتاباں
گٹھ:عرب شاعر
گٹھ:عربی نظماں
گٹھ:قرون وسطی دا عربی ادب