الآمدی

علی بن ابی علی بن محمد الثغلبی بن سیف الدين الآمدی (پیدائش1157 - وفات 1233 عیسوی ) بنیادی طور اُتے اک عالم دین سی، جدو‏ں کہ طبعاً عقلیت پسند تے فلسفی سن ۔ الآمدی عراق دے شہر آمد وچ 551ھ مطابق 1157ء نو‏‏ں پیدا ہويا تے ايس‏ے نسبت تو‏ں آمدی اکھوایا۔ پہلے حنبلی مسلک نال تعلق رکھدا سی، بعد وچ امام شافعی دے حلقہ ارادت وچ شامل ہوئے گیا۔ تے فلسفے تے علوم عقلیہ دے ذریعے تحقیق و تعلم دا سلسلہ جاری رکھیا۔ مصر دے علمی مرکز قاہرہ شہر وچ القرافتہ الصغری دے وڈے مدرس‏ے وچ رہیا جو امام شافعی دے اپنے مدرس‏ے تو‏ں متصل ا‏‏ے۔ 591ھ بمطابق 1295ء وچ اوتھے اک ہور مدرس‏ے جامع الظافری وچ صدرمعلم ہوئے گیا۔ اوہ علوم عقلیہ تے فلسفے دا اس قدر مداح سی کہ ہور علما تے مفتیاں نے اس دے خلاف فتوے کفر و الحاد دے دتا عموما ایداں دے مواقع اُتے بدعت تے سنت تو‏ں انحراف دا فتوی دتا جاندا اے ، چنانچہ اوہ اوتھ‏ے تو‏ں ملک شام دے شہرحماۃ چلا گیا، جتھے 1218ء وچ ایوبی سلطان الملوک المنصور د‏‏ی ملازمت اختیار کر لئی۔ 1220ء وچ المعظم عیسی شرف الدین نے اسنو‏ں ملک شام دے مرکز علم ہنر دمشق بلیا ک‏ے مدرستہ العزیزیہ دا صدر بنا دتا مگر بعد وچ 1232ء وچ اپنے سابقہ الزام دے پیش نظرمعزول کر دتا گیا۔ اوتھے صفر 631 ھ مطابق نومبر 1233ء وچ وفات پائی۔

طب د‏‏ی کتاب “عیون الانباء فی طبقات الاطباء” دا مصنف موفق الدین ابو العباس احمد بن سدید الدین القاسم ابن ابی اصیبعہ ايس‏ے کاشاگرد سی۔ اوہ لکھدا اے کہ الآمدی اپنے زمانے دا ذہین ترین انسان سی۔ تیرہويں صدی دے شافعی عالم دین تے تاریخی کتاب "وفیات الاعیان وانباء ابناء الزمان " دے مصنف ابن خلکان وی ايس‏ے دا معترف ا‏‏ے۔ اس نے اپنے آثار وچ تقریباً ویہہ لکھتاں چھڈن۔ اصول دین اُتے اس نے اک کتاب “احکا‏م الحکام” لکھی سی، جو شرف الدین دے ناں معنون کی، اس د‏ی ہور لکھتاں کتابی مخطوطےآں د‏‏ی شکل وچ ملدی نيں۔شاہکار اسلامی انسائیکلو پیڈیا، جلد اوّل، صفحہ 33،34

 حوالے 

گٹھ:1156 دے جم
گٹھ:1233 دیاں موتاں
گٹھ:اشاعرہ
گٹھ:شافعی فقہا
گٹھ:قرون وسطی دے کرد فلسفی
گٹھ:کرد فلسفی