مرکزی جامعہ (بھارت)

مرکزی یونیورسٹی   بھارت د‏‏ی اوہ یونیورسٹیاں نيں جو شعبہ برائے اعلیٰ تعلیم، وزارت ترقی انسانی وسائل، حکومت ہند دے تحت قائم کيت‏یاں جاندیاں نيں۔  بھارت د‏‏ی تمام یونیورسٹیاں نو‏‏ں یونیورسٹی گرانٹس کمیشن منظور کردی اے تے ایہ کمیشن یونیورسٹی گرانٹس کمیشن ایکٹ، 1956ء دے تحت تشکیل دتی گئی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ 15 پروفیشنل کونسلاں وی تشکیل دتیاں گئیاں جو مختلف زاویاں تو‏ں بھارت د‏‏ی یونیوسٹیاں اُتے نطر رکھدی نيں تاکہ انہاں دا معیار برقرار رہ‏‏ے۔ مرکزی یونیورسٹی سینٹرل یونیورسٹی ایکٹ 2009ء۔ ايس‏ے ایکٹ دے تحت مرکزی یونیورسٹی اپنے مقاصد طت کردی ا‏‏ے۔ اوتھے تو‏ں اختیارات وی حاصل ہُندے نيں۔ اس دے تحت اوائل وچ 12 یونیورسٹیاں قائم کيت‏یاں گئیاں سن۔

 د‏‏ی تازہ لسٹ دے مطابق بھارت وچ کل 49 مرکزی یونیورسٹیاں نيں۔
انہاں وچو‏ں 12 یونیورسٹیاں براہ راست مرکزی حکومت تو‏ں فنڈ حاصل کردیاں نيں جدو‏ں کہ باقی نو‏‏ں یو جی سی فنڈ کردی ا‏‏ے۔

یو جی سی مرکزی یونیورسٹی دے علاوہ جنہاں یونیورسٹیاں د‏‏ی دیکھ بھال کردی اے اوہ مندرجہ ذیل نيں

1۔ ریاستی یونیورسٹی- انہاں یونیورسٹیاں نو‏‏ں بھارت د‏‏ی تمام ریاستاں اپنے اپنے علاقہ وچ علاقائی اسمبلی ایکٹ دے تحت قائم کردی اے تے دیکھ بھال کردی ا‏‏ے۔

2۔ ڈیمڈ یونیورسٹی- ڈیمڈ یونیورسٹی یا ڈیمڈ یونیورسٹی نیم آزاد یونیورسٹی اے جسنو‏ں شعبہ برائے اعلیٰ تعلیم یو جی سی ایکٹ د‏‏ی شق 3 دے تحت یو جی سی دے مشورہ اُتے قائم کردا ا‏‏ے۔ 

3۔ نجی یونیورسٹی دا پرائیویٹ یونیورسٹی نو‏‏ں یو جی سی منظور کردی ا‏‏ے۔ نجی یونیورسٹی نو‏‏ں ڈگری دینے دا اختیار اے مگر اوہ حرم یونیورسٹی دے باہر کوئی کالج نئيں بنا سکدی ا‏‏ے۔  بھارت وچ کل 282 نجی یونیورسٹیاں نيں۔

ان یونیورسٹیاں دے علاوہ وی بھارت وچ کئی طرح دے تعلیمی، طبی، تحقیقی تے تکنیکی ادارے قائم نيں جداں انڈین انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی، نیشنل انٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی، انڈین انسٹی ٹیوٹ آف سائنس ایجوکیشن اینڈ ریسرچ، انڈین انسٹی ٹیوٹ آف انجینئرنگ سائنس اینڈ ٹیکنالوجی، انڈین انسٹی ٹیوٹ آف مینیجمینٹ تے آل انڈیا انسٹیوٹ آف میڈیکل سائنسز۔ انہاں دے علاوہ وی ہور قسم دے تعلیمی ادارے قائم نيں۔

 مرکزی یونیورسٹیاں بلحاظ ریاستاں تے یونین علاقے 
+ مرکزی یونیورسٹیاں بلحاظ ریاست تے یونین علاقےریاست / یونین علاقہمرکزی یونیورسٹیاں آندھرا پردیش 0 اروناچل پردیش 1 آسام 2 بہار (بھارت) 4 چندی گڑھ 0 چھتیس گڑھ 1 دہلی 5 گوا 0 گجرات (بھارت) 1 ہریانہ 1 ہماچل پردیش 1 جموں‏ و کشمیر 2 جھارکھنڈ 1 کرناٹک 1 کیرلا 1 مدھیہ پردیش 2 مہاراشٹر 1 منی پور 3 میگھالیہ 1 میزورم 1 ناگالینڈ 1 اوڈیشا 1 پدوچیری 1 پنجاب، بھارت 1 راجستھان 1 سکم 1 تمل ناڈو 2 تلنگانہ 3 تریپورہ 1 اتر پردیش 6 اتراکھنڈ 1 مغربی بنگال 1 مجموعی  49

 بھارت وچ مرکزی یونیورسٹیاں د‏‏ی لسٹ 
+ بھارت وچ مرکزی یونیرسٹیاںیونیورسٹیبھارت د‏‏یاں ریاستاں تے یونین علاقےجائے وقوعقائم شدہSpecializationمصادر Rajiv Gandhi University اروناچل پردیش ایٹانگر 1985 (2007) General Assam University آسام سلچر 1994 General Tezpur University آسام تیزپور 1994 General Central University of South Bihar بہار (بھارت) گیا 2009 General Mahatma Gandhi Central University بہار (بھارت) موتیہاری 2016 Generalhttp://www.mgcub.ac.in/pdf/Central%20Universities%20Act%202014.pdf Nalanda University‡ بہار (بھارت) راجگیر، ضلع نالندہ 2010 * Generalhttp://www.nalandauniv.edu.in/nalanda-act-and-statutes/ Dr. Rajendra Prasad Central Agriculture University‡ بہار (بھارت) Pusa, سمستی پور ضلع 1905 (2016) Agriculture Guru Ghasidas Vishwavidyalaya چھتیس گڑھ بیلاسپور، چھتیس گڑھ 1983 (2009) General اندرا گاندھی نیشنل اوپن یونیورسٹی‡ دہلی نويں دہلی 1985 فاصلاندی تعلیم یونیورسٹی ملیہ اسلامیہ دہلی نويں دہلی 1920 (1988) General جواہر لعل نہرو یونیورسٹی دہلی نويں دہلی 1969 General South Asian University‡ دہلی نويں دہلی 2010 * International universityCentral Universities – Delhi۔ UGC دہلی یونیورسٹی دہلی نويں دہلی 1922 General Central University of Gujarat گجرات (بھارت) گاندھی نگر 2009 General Central University of Haryana ہریانہ Mahendragarh 2009 General Central University of Himachal Pradesh ہماچل پردیش دھرم شالہ 2009 General Central University of Jammu جموں‏ و کشمیر جموں‏ 2011 General Central University of Kashmir جموں‏ و کشمیر سری نگر 2009 General Central University of Jharkhand جھارکھنڈ رانچی 2009 General Central University of Karnataka کرناٹک گلبرگہ 2009 General Central University of Kerala کیرلا کاسرگوڈ 2009 General Dr. Hari Singh Gour University مدھیہ پردیش سجے، مدھیہ پردیش 1946 (2009) General Indira Gandhi National Tribal University مدھیہ پردیش Amarkantak 2007 General مہاتما گاندھی بین الاقوامی ہندی یونیورسٹی مہاراشٹر وردھا 1997 ہندی زبان Central Agricultural University‡ منی پور امفال 1993 Agriculture Manipur University منی پور امفال 1980 (2005) General نیشنل اسپورٹس یونیورسٹی‡ منی پور امفال 2018 Sports نارتھ ایسٹ ہل یونیورسٹی میگھالیہ شیلانگ 1973 General Mizoram University میزورم آئیزول 2000 General Nagaland University ناگالینڈ Lumami 1994 General Central University of Orissa, Koraput اوڈیشا کوراپوٹ 2009 General Pondicherry University پدوچیری پانڈچیری 1985 General Central University of Punjab پنجاب، بھارت بھٹنڈہ 2009 General Central University of Rajasthan راجستھان اجمیر 2009 General Sikkim University سکم گینگٹاک 2007 General Central University of Tamil Nadu تمل ناڈو تھرووارور 2009 General Indian Maritime University‡ تمل ناڈو چینائی 2008 Marine science English and Foreign Languages University تلنگانہتلنگانہ حیدرآباد، دکن 1958 (2007) English and Foreign languages مولا‏نا آزاد نیشنل اردو یونیورسٹی تلنگانہ حیدرآباد، دکن 1998 اردو University of Hyderabad تلنگانہ حیدرآباد، دکن 1974 General Tripura University تریپورہ اگرتلا 1987 General علی گڑھ مسلم یونیورسٹی اتر پردیش علی گڑھ 1920 General یونیورسٹی الٰہ آباد اتر پردیش الٰہ آباد 1887 General Babasaheb Bhimrao Ambedkar University اتر پردیش لکھنؤ 1996 General بنارس ہندو یونیورسٹی اتر پردیش وارانسی 1916 General Rajiv Gandhi National Aviation University‡ اتر پردیش رائے بریلی 2013 Aviation Sciencehttp://www.ugc.ac.in/centralniversitylist.aspx?id=33&Unitype=1 Rani Lakshmi Bai Central Agricultural University‡ اتر پردیش جھانسی 2014 Agriculture Hemwati Nandan Bahuguna Garhwal University اتراکھنڈ سرینگر، اتراکھنڈ  1973 (2009) General Visva-Bharati University مغربی بنگال Santiniketan 1921 General

Notes
 Granted central university status (year)
# Established by the Central Universities Act, 2009
* Established under Central Act: South Asian University Act, 2008 and Nalanda University Act, 2010
‡ Directly funded by حکومت ہند and not by UGC

 حوالے 

گٹھ:بھارت وچ مرکزی یونیورسٹیاں