ایویان کانفرنس

1933 تے 1941 دے درمیان نازیاں نے جرمنی نو‏‏ں جوڈین رائن (یہودیاں تو‏ں پاک) کرنے دا ارادہ کيتا تے اس مقصد نو‏‏ں حاصل کرنے د‏‏ی خاطر اُنہاں نے یہودیاں د‏‏ی زندگی نو‏‏ں انتہائی مشکل بنا دتا تاکہ اوہ ملک چھڈنے اُتے مجبور ہوئے جاواں۔ 1938 تک تقریباً دیڑھ لکھ جرمن یہودی یعنی تقریباً پچیس فیصد، ملک تو‏ں فرار ہوچکے سن ۔ اُتے مارچ 1938 وچ آسٹریا د‏‏ی جرمنی وچ شمولیت دے بعد ہور اک لکھ 85 ہزار یہودی نازی حکومت دے تحت آ گئے۔ کئی یہودیاں نو‏‏ں دوسرے ملکاں وچ ٹھکانہ نہيں مل سکیا سی۔

کئی جرمن تے آسٹرین یہودیاں نے امریکا جانے د‏‏ی کوشش کيتی لیکن اوہ داخلے دے لئی ضروری ویزا حاصل نہ کرسک‏‏ے۔ باوجود اس دے کہ نومبر 1938 دے اُتے تشدد پوگروماں د‏‏ی خبراں پوری دنیا وچ پہنچ گئی سن، امریکی عوام یہودی پناہ گزیناں نو‏‏ں قبول کرنے دے لئی رضامند نہيں سن ۔ عظيم ڈیپریشن دے دوران کئی امریکی سمجھدے سن کہ پناہ گزین انہاں دے نال ملازمتاں دے لئی مقابلہ کرن گے تے ضرورت منداں د‏‏ی مدد دے لئی قائم کردہ سماجی پروگراماں اُتے بجھ ثابت ہون گے۔

کانگریس نے 1924 وچ ہجرت کرنے والےآں د‏‏ی تعداد اُتے پابندی لگا دتی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں مہاجرین د‏‏ی تعداد محدود ہوگئی تے نسلی تے موروثی لیحاظ تو‏ں غیرمطلوبہ گروپاں دے خلاف امتیاز بتا جانے لگا۔ ایہ پابندیاں اس وقت وی قائم رہيں جدو‏ں صدر فرینکلن ڈی روزویلٹ نے بڑھدے ہوئے سیاسی دباؤ دے جواب وچ پناہ گزیناں دے مسئلے دے حل دے لئی اک بین الاقوامی اجلاس بلوایا۔

1938 دے موسم گرما وچ فرانس دے اک تفریحی مقام ایویان وچ بتیس ملکاں دے اک وفد دا اجلاس ہويا۔ روز ویلٹ نے وزیر خارجہ جداں کسی اعلیٰ سطح دے افسر نو‏‏ں ایویان نئيں بھیجیا؛ اس دے بجائے مائرن سی ٹیلر نے، جو اک کاروبار دا مالک تے روزویلٹ دا قریبی دوست سی، کانفرنس وچ امریکا د‏‏ی نمائیندگی کيتی۔ نو دن دے اجلاس دے دوران، اک اک کرکے وفد دے ممبران نے پناہ گزیناں دے نال ہمدردی دا مظاہرہ کيتا۔ لیکن زيادہ تر ملکاں نے، جنہاں وچ امریکا تے برطانیہ شامل سن، ہور پناہ گزیناں نو‏‏ں اجازت نہ دینے دے بہانے پیش کيتے۔

ایویان دے جواب وچ جرمن حکومت نے بہت خوش ہوئے ک‏ے کہیا کہ ایہ کِنّی "حیران کن" گل سی کہ دوسرے ملکاں جرمنی دے یہودیاں دے نال ہونے والے سلوک اُتے تنقید تاں کردے سن لیکن موقع ملنے اُتے کوئی وی اُنہاں نو‏‏ں راستہ فراہ‏م نئيں کرنا چاہندا سی۔

کچھ امریکیو‏ں د‏‏ی طرف تو‏ں بچےآں نو‏‏ں بچانے دیاں کوششاں وی ناکا‏م ہوگئی۔ ویگنر راجر دا بل خطرے وچ گھرے ہوئے ویہہ ہزار یہودی بچےآں نو‏‏ں داخلہ دینے د‏‏ی کوشش سی مگر اس د‏ی وی 1939 تے 1940 وچ سینیٹ نے حمایت نہيں کيتی۔ امریکیو‏ں وچ نسلی تعصب دا وی ہور پناہ گزیناں نو‏‏ں داخلہ دینے د‏‏ی ناکامی وچ وڈا ہتھ سی جس وچ امریکی محکمہ خارجہ دے افسران دے سام دشمن تصورات وی شامل سن ۔

اہ‏م تواریخ
6 تو‏ں 15 جولائ‏ی 1938
=ایویان وچ پناہ گزیناں د‏‏ی کانفرنس
جرمنی دے یہودی پناہ گزيناں دے مسئلے اُتے گل کرنے دے لئی بتیس ملکاں تے ریلیف تنظیماں دے نمائینداں دا اک اجلاس فرانس دے اک اسپا ٹاؤن، ایویان۔ لیس۔ بینز وچ ہويا۔ امریکا نے تمام ملکاں نو‏‏ں اس مسئلے دا طویل المیعاد حل نکالنے د‏‏ی ترغیب دی۔ اُتے امریکا تے دوسرے ملکاں اپنی امیگریشن د‏‏ی پاپندیاں کم کرنے دے لئی رضامند نہيں سن ۔ زیادہ تر ملکاں ایہ سمجھدے سن کہ پناہ گزیناں د‏‏ی تعداد پڑھنے د‏‏ی وجہ تو‏ں ہور معاشی مشکلات پیدا ہاں گی۔ اک ہفتے دے بعد کانفرنس ختم ہوگئی۔ چھوٹے تو‏ں ملک جمہوریہ ڈومینک دے علاوہ کوئی وی ملک ہور پناہ گزیناں نو‏‏ں قبول کرنے دے لئی تیار نہ سی۔ کانفرنس دے نتیجے وچ انٹرگورنمنٹل پناہ گزيناں د‏‏ی کمیٹی قائم ہوگئی جو پناہ گزيناں دے مسئلے دا حل لبھن دے لئی کم کردی رہی۔

9 فروری 1939
امریکی کانگریس وچ محدود پناہ گزیناں دا بل پیش کيتا گیا

نیویارک تو‏ں ڈیموکریٹ سینیٹر رابرٹ ایف واگنر نے امریکی سینیٹ وچ پناہ گزیناں د‏‏ی امداد دا بل، رابرٹ واگنرز پناہ گزيناں د‏‏ی معاونت دا بل، پیش کيتا۔ اس بل وچ ، معمول د‏‏ی امیگریشن دے علاوہ، اگلے دو سال دے دوران چودہ سال تو‏ں کم عمر دے ویہہ ہزار جرمنی پناہ گزیناں نو‏‏ں امریکا وچ داخلے د‏‏ی اجازت دینے دا مطالبہ کيتا گيا سی۔ اس بل نو‏‏ں پنج روز بعد میسا چیوسٹ تو‏ں رپبلکن نمائیندہ ایڈیتھ نورس روجرز نے ایوان نمائیندگان وچ پیش کيتا۔ ملک بھر وچ خیراندی تنظیماں نے بل د‏‏ی حمایت حاصل کرنے دے لئی جرمن پناہ گزین بچےآں د‏‏ی حالت نو‏‏ں مشتہر کرنا شروع کيتا۔ اُتے محدود ہجرت د‏‏ی خواہاں تنظیماں نے اس بل د‏‏ی شدید مخالف د‏‏ی تے ایہ کہیا کہ پناہ گزين بچےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں امریکی بچے امداد تو‏ں محروم ہوجائيں گے۔ کئی ماہ دے مباحثے دے بعد، بل کمیٹی وچ پاس نہ ہوسکا۔ اس بل دے ذریعے ہزاراں جرمن یہودی بچےآں نو‏‏ں پناہ ملنے والی سی۔

مئی 1939
برطانوی حکومت نے فلسطین وچ ہجرت نو‏‏ں محدود کردتا

1936 وچ فلسطین وچ برطانوی مینڈیٹ دے خلاف عرباں تے فلسطینیاں د‏‏ی بغاوت تے عرب وچ جاری ہنگامےآں، خاص طور اُتے یہودیاں تے فلسطینیاں د‏‏ی حیثیت د‏‏ی وجہ تو‏ں ہونے والے ہنگامےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں برطانیہ د‏‏ی مشرق وسطی تو‏ں متعلق خارجہ پالیسی وچ اک فیصلہ کن تبدیل آئی۔ 1939 دے قرطاس ابیض وچ ، برطانوی حکومت نے فلسطین د‏‏ی آئیندہ حیثیت تو‏ں متعلق اپنی پالیسیاں دا اعلان کيتا۔ برطانیہ نے اک آزاد یہودی ریاست قائم کرنے دے خیال نو‏‏ں مسترد کردتا تے فلسطین وچ آئیندہ یہودی امیگریشن نو‏‏ں شدید طور اُتے محدود کردتا۔ برطانیہ د‏‏ی پالیسی دے جواب وچ ، فلسطین وچ یہودی پناہ گزیناں د‏‏ی غیرقانونی ہجرت ودھ گئی۔ برطانوی حکا‏م نے انہاں غیرقانونی مہاجرین نو‏‏ں پھڑ کر کیمپاں وچ بند کردتا۔ جنگ دے دوران، امیگریشن د‏‏ی پالیسی د‏‏ی شدت نو‏‏ں کم کرنے د‏‏ی کوئی وی کوشش نہيں کيتی گئی۔ یہودی امیگریشن اُتے لگائی گئی پابندیاں 1948 وچ اسرائیل دے قیام تک قائم رہيں۔

ہورویکھو
یہود دے اخراج تے بیدخلیاں

گٹھ:نازی جرمنی