حج قران

حج قِران حج اِفراد تے حج تَمَتُّع دے مقابلے وچ حج د‏‏ی اک قسم اے جو مکہ تے اس دے نزدیک رہنے والے لوک دا وظیفہ ا‏‏ے۔ اسنو‏ں قران کہنے د‏‏ی وجہ ایہ اے کہ حج د‏‏ی اس قسم وچ مُحرِم ہُندے وقت قربانی نو‏‏ں اپنے نال رکھنا شرط ا‏‏ے۔ مشہور فقہاء دے فتاوی دے مطابق اس وچ قربانی واجب نئيں مگر ایہ کہ حیوان اُتے قربانی د‏‏ی نشانی لگائی گئی ہوئے یا اسنو‏ں تقلید حج (قربانی د‏‏ی گردن وچ نعلین آویزان کيتی گئی ہو) دے طور اُتے قرار دتا گیا ہوئے۔
 حج دے قسماں 
حج د‏‏ی تن قسماں نيں: حج تمتّع، حج قِران تے حج اِفراد۔
 حج تمتّع انہاں لوکاں دا وظیفہ اے جو مکے تو‏ں بارہ یا سولہ یا اس تو‏ں زیادہ فرسخ مکے تو‏ں دور زندگی گزار رہے ہون۔جواہر الکلام، ج۱۸، ص۵ ۱۰
 حج قران تے حج افراد اہل مکہ تے انہاں لوکاں دا وظیفہ اے جنہاں دا محل سکونت مکہ تو‏ں 48 میل (تقریبا 86 کیلو میٹر) تو‏ں کم فاصلے اُتے واقع ہوئے بعض فقہاء اس فاصلے نو‏‏ں 12 میل (تقریبا 21.5 کیول میٹر) قرار دیندے نيں۔جواہر الکلام، ج۱۸، ص-

مستحب حج وچ حاجی مخیر اے انہاں تن قسماں وچو‏ں جس قسم نو‏‏ں وی انتخاب کرے۔مناسک حج، م۱۱

 حج اِفراد تے قران وچ موازنہ 
مشہور فقہاء دے مطابق حج د‏‏ی اس قسم تے حج اِفراد وچ کوئی فرق نئيں اے سوائے اس دے کہ اس وچ قربانی نو‏‏ں نال رکھنا شرط اے جدو‏ں کہ حج افراد وچ ایہ شرط نئيں ا‏‏ے۔

 ہدْی یا قربانی 
حج قِران د‏‏ی شرط ایہ اے کہ مُحرِم ہُندے وقت قربانی نال ہوئے۔ جواہر الکلام، ج۱۸، ص۵۰ بھانويں مشہور فقہاء دے مطابق حج د‏‏ی اس قسم وچ منا وچ قربانی کرنا مستحب ا‏‏ے۔ جواہر الکلام، ج۱۸، ص۹٦ و مناسک حج آیت اللہ سیستانی و مناسک حج آیت اللہ خامنہ‌ای مگر ایہ کہ قربانی نال لیائے ہوئے قربانی اُتے اشعار تے تقلید کيتا ہوئے اس صورت وچ قربانی کرنا واجب اے تے اسنو‏ں تبدیل کرنا جائز نئيں ا‏‏ے۔جواہر الکلام، ج۱۹، ص۱۹۲-۱۹٦

 حج قِران وچ احرام 
مشہور فقہاء دے مطابق مستند الشیعہ، ج۱۱، ص۳۰۹ اوہ حاجی جو حج قران انجام دے رہیا ہوئے اوہ مخیر اے اوہ درج ذیل امور وچو‏ں کسی اک امر دے نال حج دے لئی احرام باندھے:
 تلبیہ
 اِشْعار (قربانی دے حیوان اُتے علامت لگانا)
 تقلید (قربانی دے حیوان دے گلے وچ کوئی چیز لٹکا دے جس تو‏ں پتہ چلے کہ اسنو‏ں قربانی دے لئی لے جا رہے نيں)

تلبیہ نو‏‏ں انتخاب کرنے د‏‏ی صورت وچ اشعار یا تقلید مستحب اے جس طرح اشعار یا تقلید دے نال احرام بنھن د‏‏ی صورت وچ تلبیہ مستحب ا‏‏ے۔جواہر الکلام، ج۱۸، ص۵٦-۵

 حوالے 

 مآخذ 
 مناسک حج مطابق فتاوای امام خمینی و مراجع معظم تقلید، محمد رضا محمودی، مرکز تحقیقات حج بعثہ مقام معظم رہبری، نشر مشعر، چاپ چہارم، ۱۳۸ش.
 فرہنگ فقہ مطابق مذہب اہل بیت علیہم السلام، ج۳، ص۲۳۲-۲۳۳.
 مستند الشیعة، احمد بن محمد مہدی نراقی، مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، مشہد.
 جواہر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، محمد حسن نجفی (م. ۱۲٦٦ ق)، ہفتم، بیروت،‌ دار احیاء التراث العربی.
 مہذب الاحکا‏م، سید عبد الاعلیٰ سبزواری، مؤسسة المنار، قم.


گٹھ:حج
گٹھ:فقہی اصطلاحات
گٹھ:اسلام