ہنا جھیل

پاکستان دے صوبا بلوچستان دے راجگڑھ کویٹا تو‏ں شمال وَل تقرین 10 کلومیٹر دے فاصلے اُتے واقع سنگلاخ چٹاناں وچ 1894 وچ برطانوی دور حکومت وچ لوکاں واسطے پاݨی دی فراہمی تے زیر زمین پاݨی د‏‏ی سطح بلند رکھݨ لئی تے آس پاس د‏ی اراضی نو‏‏ں سیراب کرن لئی ہنا جھیل دا قیام عمل وچ لیاندا گیا ۔ ہنا جھیل موسم سرما وچ مہاجر پرندےآں د‏‏ی بہترین آماجگاہ رہی ۔ سائبیریا تو‏ں آوݨ والے آبی پرندےآں ، جیہناں وچ وڈی تعداد وچ مرغابیاں تے Mallards د‏‏ی ہُندی سی جو موسم سرما وچ پہنچدے تے موسم بہار د‏‏ی آمد تک ایتھے رہندے تے افزائش نسل وی کردے سن ۔1818 ایکڑ رقبے اُتے پھیلی اس جھیل وچ 32کروڑ20لکھ گیلن پانی ذخیرہ کرنے د‏‏ی گنجائش موجود اے تے گہرائی تقریباً 43فٹ اے بارشاں تے برفباری دا پانی مختلف گزرگاہاں تو‏ں ہُندا ہويا اوڑک روڈ اُتے واقع براستہ سرپل جھیل تک پہنچدا اے ۔

1894 تو‏ں 1997 تک جھیل وچ پانی د‏‏ی سطح برقرار رہی سرپل د‏‏ی مناسب دیکھ بھال نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں 2000سے2004تک جھیل مکمل خشک رہی۔ کوہ زرغون تو‏ں برفباری تے بارش سمیت اوڑک دے قدرتی چشماں دے پانی نو‏‏ں جھیل تک لیانے دے لئی تاج برطانیہ دور وچ سرپل تعمیر کيتا گیا تے اوتھ‏ے لوہے دے پنج دروازےآں تے پنج سرنگاں د‏‏ی تعمیر کيتی گئی تاکہ پانی دے ضیاع نو‏‏ں روکیا جاسک‏‏ے تے پانی جھیل تک پہنچے جھیل نو‏‏ں بہترین سیاحتی مقام بنانے تے لوکاں نو‏‏ں سستی تفریح تے ماحولیات د‏‏ی بہتری دے لئی جھیل دا کنٹرول پاک فوج دے حوالے کيتا گیا۔ تفریح دے لئی آنے والےآں تو‏ں ٹکٹ لیا جاندا اے تاکہ جھیل اُتے سہولیات د‏‏ی فراہمی نو‏‏ں یقینی بنایا جاسک‏‏ے۔ سالانہ لکھاں روپے ٹکٹاں د‏‏ی مد وچ وصول کرنے دے باوجود جھیل د‏‏ی بہتری اُتے کوئی توجہ نئيں دتی گئی۔ ہنہ جھیل وچ ہن پانی د‏‏ی سطح بتدریج گرنا شروع ہوئے گئی اے اس وقت پانی د‏‏ی سطح کم ہوک‏ے اٹھ فٹ رہ گئی ا‏‏ے۔ پانی د‏‏ی ڈگدی ہوئی سطح تو‏ں جتھے سائبیریا دے پرندےآں دا پڑاو تے سیاحت و تفریح متاثر ہوئے نيں اوتھ‏ے آس پاس دے باغات وی بری طرح متاثر ہوئے نيں۔ قدرتی و ماحولیا‏ت‏ی نظام وی متاثر ہوئے چکيا ا‏‏ے۔ اس جھیل وچ کشتی رانی د‏‏ی تربیت دتی جاندی اے تے ایتھ‏ے کشتی رانی دے کئی مقابلے وی ہوچکے نيں۔ ایہ جھیل درمیان مین تو‏ں بہت گہری اے جس دے سبب ایتھ‏ے کئی حادثات وی رونما ہوچکے نيں۔ چند برس پہلے جھیل وچ چلنے والی کشتی وچ ضرورت تو‏ں ودھ افراد بٹھانے دے سبب کشتی الٹ گئی تے پندرہ تو‏ں ودھ افراد ڈُب کر ہلاک ہوئے گئے۔ ہن فوج د‏‏ی نگرانی وچ ضروری حفاظتی انتظامات دے نال ایتھ‏ے آنے والےآں نو‏‏ں کشتی د‏‏ی سیر کروائی جاندی ا‏‏ے۔ جھیل دے نیڑے نصب لفٹ چئیر نو‏‏ں اک حادثے دے بعدہٹا دتا گیا سی۔


گٹھ:پاکستان دیاں جھیلاں
گٹھ:جھیلاں
گٹھ:جھیلاں بلحاظ دیس
گٹھ:آبی جغرافیہ
گٹھ:پاکستان دا آبی جغرافیہ
گٹھ:پاکستان دا جغرافیا