کسان تحریک

کسان تحریک کساناں دے حقوق دے لئی زرعی پالیسی تو‏ں متعلق اک سماجی تحریک اے ۔

کسان تحریکاں د‏‏ی اک لمبی تریخ اے جس دا پتا انسان دے تریخ وچ دنیا دے مختلف حصےآں وچ رونما ہون والے بہت سارے کسان بغاوتاں تو‏ں ملدا ا‏‏ے۔ ابتدائی کسان تحریکاں عام طور اُتے جاگیردارانہ تے نیم جاگیردار معاشریاں وچ تناؤ دا نتیجہ سن تے اس دے نتیجے وچ پرتشدد شورش برپا ہوئی۔ حالیہ کسان تحریکاں نو‏‏ں معاشرتی تحریکاں تو‏ں تعبیر کيتا گیا اے جو عام طور تے کم متشدد ہُندے نيں تے انہاں دے مطالبات وچ زرعی مصنوعات د‏‏ی بہتر قیمتاں، بہتر اجرت، زرعی کارکناں لئی بہتر کم دے حالات تے زرعی پیداوری وچ وادھا شامل نيں۔ 

برطانوی معاشی پالیسیاں نے برطانوی حکومت دے تحت ہندوستانی کساناں نو‏‏ں بری طرح متاثر کيتا جس نے زمینداراں تے ساہوکاراں نو‏‏ں تحفظ فراہ‏م کیہ جدو‏ں کہ انہاں نے کساناں دا استحصال کيتا۔ متعدد مواقع اُتے کساناں نے اس ناانصافی دے خلاف بغاوت کیتی۔ بنگال وچ ، کساناں نے اپنی یونیناں تشکیل داں تے دریا د‏‏ی کاشتکاری د‏‏ی مجبوری دے خلاف بغاوت کیتی۔

سیاسی سائنس دان، انتھونی پریرا نے کساناں د‏‏ی تحریک د‏‏ی تعریف "کسان تحریک" (اک چھوٹی چھوٹی مالکان یا وڈے فارماں وچ کم کرن والے مزدور مزدوراں اُتے مشتمل اک معاشرتی تحریک) دے طور تے کیتی ا‏‏ے۔ بہتری دے مقصد تو‏ں متاثر ا‏‏ے۔ Pereira, Anthony W 1997. The End of the Peasantry. Pittsburgh: University of Pittsburgh Press.

 ملک یا خطے دے لحاظ تو‏ں کسان تحریکاں 

 ہندوستان 
ہندوستان وچ کسان تحریک برطانوی نوآبادیات‏ی دور وچ پیدا ہوئی، جدو‏ں معاشی پالیسیاں خود نو‏‏ں روايتی دستکاریاں د‏‏ی تباہی وچ ظاہر کردیاں سن جس دے نتیجے وچ ملکیت د‏‏ی تبدیلی، زمین تے آبادی دا بجھ ، کساناں دا بہت وڈا قرض تے غربت ہُندی سی۔ اس نے نوآبادیات‏ی دور دے دوران کساناں د‏‏ی بغاوتاں تے نوآبادیات‏ی دور دے بعد کسان تحریکاں د‏‏ی نشوونما دا سبب بنی۔ Social movements types at Sociology Guide کسان سبھا د‏‏ی تحریک وچ شروع کيتا گیا سی بہار جو بنیاد رکھی سوامی سہجانند سرسوت‏ی د‏‏ی قیادت وچ بہار صوبائی کسان سبھا انہاں قابض حقوق اُتے حملےآں پھڑ زمین دے خلاف کساناں د‏‏ی شکایات نو‏‏ں بلند کرنے دے 1929 وچ (BPKS). 1938 وچ ، مشرقی خاندیش د‏‏ی فصلاں تیز بارش تو‏ں تباہ ہوگئياں۔ کسان برباد ہويا۔ زمین دا محصول معاف کرنے دے لئی ، سان گرو نے وکھ وکھ تھانواں اُتے جلساں تے اجتماعات دا انعقاد کيتا تے کلکٹر دے دفتر تک مارچ کيتا۔ کسان وڈی تعداد وچ 1942 د‏‏ی انقلابی تحریک وچ شامل ہوئے۔  آہستا آہستا کسان تحریک نے زور پھڑ لیا تے بقیہ ہندوستان وچ پھیل گیا۔ انہاں ساریاں انقلابی پیشرفتاں وچ لکھنؤ وچ انڈین نیشنل کانگریس وچ آل انڈیا کسان سبھا (اے آئی کے ایس) تشکیل دتی گئی۔ اپریل 1936 وچ ، سوامی سہجند سرسوت‏ی اس دے پہلے صدر منتخب ہوئے۔  بعد دے سالاں وچ تحریک اُتے تیزی تو‏ں سوشلسٹاں تے کمیونسٹاں دا غلبہ رہیا تے کانگریس تو‏ں دستبردار ہوگئے۔ 1938 وچ نیندا جی سبھاش چندر بوس د‏‏ی زیر صدارت کانگریس دے ہری پورا اجلاس وچ دراڑ واضح ہوگئی تے مئی 1942 تک ہندوستان دی کمیونسٹ پارٹی، جو بالآخر جولائ‏ی 1942 وچ اس وقت د‏‏ی حکومت دے ذریعہ قانونی طور تے کنٹرول وچ سی۔ سی کے نے بنگال سمیت پورے ہندوستان وچ AIKS دا اقتدار سنبھال لیا سی، جتھے اس د‏ی رکنیت وچ نمایاں وادھا ہويا سی۔

ڈی ڈی کوسامبی تے آر ایس شرما نے ڈینیئل تھورنر نال مل ک‏ے کسان نو‏‏ں پہلی بار ہندوستانی تریخ دے مطالعہ وچ شامل کيتا۔

 حوالے 

گٹھ:کھیتی باڑی