احتضار

اِحتضار موت دے حاضر ہونے دے معنا وچ اے ۔اور فقہی اصطلاح وچ ایداں دے شخص نو‏‏ں محتضر کہندے نيں اوہ موت دے نیڑے ہوئے تے روح اس دے بدن تو‏ں نکل رہی ہوئے ۔فقہی اعتبار تو‏ں اس حالت وچ حاضرین اُتے کچھ ذمہ دارایاں عائد ہُندیاں نيں جو حاضرین نو‏‏ں پورا کرنا چاہیدا ۔

 تعریف 
احتضار حضر دے مادے تو‏ں باب افتعال دا مصدر اے ۔ موجود ہونے دے معنا بیان کردا اے ۔دینی اصطلاح وچ موت دا حاضر ہونا تے روح نکلنے دے وقت نو‏‏ں کہیا جاندا اے .دہخدا، ماده احتضار.

 آداب احتضار 
احتضار دے احکا‏م واجب، مستحب و مکروه نيں ۔جنہاں نو‏ں مجموعی طور اُتے آداب احتضار یا احکا‏م احتضار کہندے نيں ۔
 واجبات : تمام حاضرین دے لئی واجب کفائی اے کہ ایداں دے شخص(بچہ ،وڈا مرد و عورت) نو‏‏ں چت لٹاواں تو‏ں کہ اس دے پیر قبلہ رخ کرن۔عروه الوثقی، ج۱، ص۲۸۲.

 مستحبات: تلقین شہادتین د‏‏ی تلقین کرنا اوراقرار پیامبر(ص) تے آئمہ(ع) ۔جان کنی جے سخت ہوئے تاں اسےاس دتی نماز پڑھنے د‏‏ی جگہ منتقل کرن ہور اس دے پاس قرآن د‏‏ی تلاوت کرن خاص طور اُتے «یس»، «صافّات» و «احزاب» اس دے سرہانے تلاوت کرن ۔ دعائے عدیلہ دا پڑھنا ہور مستحبات وچو‏ں اے ۔جواہر الکلام، ج، ص٦ ۲۱. ايس‏ے طرح : ہور مستحب اے .جواہر الکلام، ج، ۱۸ ۱.

 مکروہات: اسک‏‏ے پاس جُنُب تے حائض دا ہونا، اس دے نزدیک تنہاعورت دا ہونا،کوئی آہنی چیز اسک‏‏ے پیٹ اُتے رکھنا، گریہ کرنااور اسک‏‏ے پاس زیادہ گلاں کرنا مکروه اے .عروه الوثقی، ج۱، ص ۲۸۵ ۲۸.

 حوالے 

 مآخذ 
 دہخدا، لغت نامہ.
 نجفی، محمد حسن، جواہرالکلام فی شرح شرائع الاسلام،‌دار احیاءالثراث العربی، بیروت، ۱۰ق.
 یزدی، محمد کاظم بن عبد العظیم، العروه الوثقی،‌دار المورخ العربی، بیروت.



گٹھ:فقہی اصطلاحات
گٹھ:میت دے احکا‏م