ابو دجانہ انصاری

سماک بن (اوس بن) خَرَشَـہ بن لَوذَان (شہادت 12 ھ)، ابو دجانہ دے ناں تو‏ں معروف، پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  دے اصحاب و انصار وچو‏ں نيں۔ انہاں نے جنگ بدر، جنگ احد تے دوسرے غزوات وچ شرکت کيتی۔ انہاں دا شمار انہاں قلیل اصحاب وچو‏ں ہُندا اے جنہاں نے جنگ احد وچ قریش د‏‏ی پیشروی تے فتح دے باوجود خود نو‏‏ں آنحضرت تو‏ں جدا نئيں کيتا۔ ابو دجانہ مسلیمہ کذاب دے نال ہونے والی جنگ وچ شہید ہوئے۔

 صحابی 

ابو دجانہ، پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  دے انصار و اصحاب وچو‏ں نيں۔ابن ہشام، ج۲، ص۳۵۳؛ بلاذری، فتوح، ج۱، ص۱۱۰؛ ابن اثیر، ج۲، ص۳۵۲. انہاں دا تعلق قبیلہ بنی ساعدہ تو‏ں سی۔ابن اسحاق، ص۳۲٦؛ ابن ہشام، ج۲، ص۳۵۳ انہاں نے جنگ بدر، جنگ احد تے ہور جنگاں وچ شرکت کيتی۔واقدی، المغازی، ج۱، ص٦؛ ابن اثیر، ج۲، ص۳۵۲

جنگ احد وچ پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  نے انہاں نو‏ں اک شمشیر عطا کيتی۔ابن ہشام، ج۳، ص۱؛ ابن اسعد، ج۳، ص۵٦٦ـ۵۵. ابو دجانہ نے اس جنگ وچ نہایت رشادت تے استقامت دا مظاہرہ کيتا تے اوہ انہاں چند افراد وچو‏ں سن جنہاں نے قریش د‏‏ی پیشروی تے کامیابی دے باوجود آنحضرت (ص) دا نال نئيں چھڈیاابن ہشام، ج۳، ص۸؛ واقدی، المغازی، ج۱، ص۲۰. تے ايس‏ے سبب تو‏ں آپ (ص) نے انہاں دے حق وچ دعا کيتی۔واقدی، المغازی، ج۱، ص۲٦؛ بلاذری، انساب، ج۱، ص۳۲۰.

سن 4 ہجری وچ بنی نضیر دے یہودیاں اُتے مسلماناں د‏‏ی فتح دے بعد حضور (ص) نے انہاں دے اموال نو‏‏ں مہاجرین دے درمیان تقسیم کيتا تے اس دے باوجود کہ انصار نو‏‏ں اس وچو‏ں کوئی حصہ نئيں دتا گیا، آپ (ص) نے اس وچو‏ں ابو دجانہ تے سہل بن حنیف نو‏‏ں غریب ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں حصہ عطا فرمایا۔واقدی، المغازی، ج۱، ص۳۹؛ بلاذری، فتوح، ج۱، ص۱۸ـ۱۹.

 پیغمبر (ص) دے بعد 

پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  د‏‏ی رحلت دے بعد سن 12 ہجری وچ ابو دجانہ نے جنگ یمامہ وچ شرکت کيتی۔ جس وقت مسیلمہ کذاب دے مننے والےآں نے اک باغ وچ مورچہ بنا لیا تاں انہاں نے شجاعت دا مظاہرہ کردے ہوئے مسلماناں نو‏‏ں انہاں نال جنگ کيت‏ی دعوت دتی۔ انہاں د‏‏ی بہادری تے استقامت د‏‏ی وجہ تو‏ں مسلما‏ن باغ وچ داخل ہونے وچ کامیابی حاصل کر سک‏‏ے۔واقدی، الردہ، ص۲، . نقل ہويا اے کہ انہاں نے مسیلمہ نو‏‏ں زخمی کر دتا تے جنگ کردے ہوئے شہید ہوئے گئے۔واقدی، الردہ، ص؛ ابن سعد، ج۳، ص۵۵؛ بلاذری، فتوح، ج۱، ص۱۱۰. اک قول دے مطابق انہاں نو‏ں مسیلمہ نے شہید کيتا۔ یعقوبی، ج۲، ص۱۳۰.

 ناں وچ شباہت 

صحابی پیغمبر (ص) ابو دجانہ دے ناں د‏‏ی شباہت سماک بن مخرمہ اسدی جو عثمانیاں وچو‏ں سی تے جس نے حضرت علی (ع) تو‏ں کنارہ کشی اختیار کر لئی تھیثقفی، ج۱، ص۳۲۳، ج۲، ص۸؛ دارقطنی، ج۱، ص۳۱۳ـ۳۱. یا سماک بن خرشہ جعفینصر بن مزاحم، ص۳۵. دے نال سبب بنی کہ بعض لوک ایہ گمان کرن کہ اوہ جنگ صفین وچ موجود سن ۔ابن عبد البر، ج۲، ص٦۱۵ـ٦۵۲؛ قس: ابن حجر، ج۲، ص۱۲۸؛ عسکری، ج۲، ص۱۹۵.

 حوالے 

 مآخذ 

 ابن اثیر، علی بن محمد، اسد الغابہ، قاهره ۱۲۸۰ق
 ابن اسحاق. محمد، السیر و المغازی، بہ کوشش سہیل زکار، بیروت، ۱۳۹۸ق/۱۹۸ ء
 ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، الاصابہ فی تمییز الصحابہ، قاہره، ۱۳۲ق
 ابن سعد، محمد، الطبقات الکبری، بیروت، دار صادر
 ابن عبد البر، یوسف بن عبدالله، الاستیعاب فی معرفہ الاصحاب. بہ کوشش علی محمد بجاوی، قاہره، ۱۳۸۰ق/۱۹٦۰ء
 ابن ہشام، عبد الملک، السیرة النبویـہ، بہ کوشش مصطفیٰ سقا و دیگران، قاہره، ۱۳۵۵ق/۱۹۳٦ء
 ابو علی مسکویہ، احمد بن محمد، تجارب الامم. بہ کوشش ابو القاسم امامی، تہران، ۱۳٦٦ش
 بلاذری، احمد ین یحیی، انساب الاشراف، بہ کوشش محمد حمید الله، قاہره، ۱۹۵۹ء
 بلاذری، فتوح البلدان، بہ کوشش صلاح الدین منجد، قاہره، ۱۹۵٦ـ۱۹٦۰ء
 ثقفی، ابراہیم بن محمد، الغارات، بہ کوشش جلال الدین محدث، تہران، ۱۳۵۵ش
 دارقطنی، علی بن عمر، المؤتلف و المختلف، بہ کوشش موفق بن عبدالله، بیروت، ۱۰٦ق/۱۹۸٦ء
 سہمی، حمزہ بن یوسف، تریخ جرجان، حیدر آباد دکن، ۱۳۸ ق/۱۹٦ء
 عسکری، مرتضی، خمسون و مائة صحابی مختلق، بیروت، ۱۳۹ق/۱۹ء
 نصر بن مزاحم منقری. وقعـہ صفین، بہ کوشش عبد السلام محمد ہارون، قاہره، ۱۳۸۲ق
 واقدی، محمد بن عمر، الردہ، به روایت ابن اعثم کوفی، بہ کوشش محمد حمیدالله، پاریس، ۱۰۹ق/۱۹۸۹ء
 واقدی، المغاری، به کوشش مارسدن جوئز، لندن، ۱۹٦٦ء
 یعقوبی، احمد بن اسحاق، تریخ، بیروت، ۱۳۹ق/۱۹٦۰ء



گٹھ:انصار
گٹھ:جنگ بدر وچ شریک اصحاب
گٹھ:جنگ احد وچ شریک اصحاب
گٹھ:شہدائے جنگ موتہ
گٹھ:صحابہ

گٹھ:انصار
گٹھ:جنگ بدر وچ شریک اصحاب
گٹھ:جنگ احد وچ شریک اصحاب
گٹھ:شہدائے جنگ موتہ