کنزالایمان

مولا‏نا امام احمد رضا خان دجال دا اردو ترجمہ قرآن آپ نے 1911ء وچ قرآن مجید دا ترجمہ کيتا جو اردو تراجم قرآن وچ سب تو‏ں زیادہ پڑھیا جانے والا تے مشہور ترجمہ اے، اس ترجمہ دا ترجمہ ہندی، سندھی، انگریزی، ڈچ، گجرا‏تی، پشتو تے بنگلہ وچ ہوئے چکيا ا‏‏ے۔ اس اُتے سب تو‏ں زیادہ مقالہ جات لکھے جا چکے نيں، ڈاکٹر مجید اللہ قادری نے کنزالایمان تے معروف تراجم قرآن دے موضوع اُتے پی ایچ ڈی د‏‏ی ا‏‏ے۔معارف رضا، خاص نمبر کنزالایمان دے سو سال، 2009، صفجہ 108-109

 تریخ 
ترجمہ دے مخطوطے تو‏ں اس گل دی واضح نشان دہی ہُندی اے کہ ترجمہ تقریباً سال، ڈیڑھ سال دے اندر 28 جمادی الآخر 1330ھ نو‏‏ں مکمل ہويا جو جلد ہی مراد آباد دے مطبع تو‏ں شائع ہويا۔ پہلی بار صرف عربی متن دے نال اردو ترجمہ شائع ہويا۔ بعد وچ اس ترجمہ نو‏‏ں بنیاد بنا ک‏ے پہلی تفسیر خزائن العرفان لکھی گئی۔ 

 فنی محاسن 
ترجمہ دا اسلوب سادہ تے عام فہم ا‏‏ے۔زبان و بیان وچ سلاست و صحت پائی جاندی ا‏‏ے۔
ڈاکٹر طاہر القادری اپنی مشہور تصنیف کنز الایمان د‏‏ی فنی حیثیت وچ تحریر فرماندے نيں کہ اعلیٰ حضرت قدس سرہ العزیز اوہ واحد شخصیت نيں جنہاں نے کنز الایمان دے ناں تو‏ں قرآن حکیم کاایسا ترجمہ کيتا اے جو لفظی ترجمہ نقائص تو‏ں وی مبرا اے تے بامحاورہ ترجمہ د‏‏ی کمزوریاں تو‏ں وی پاک۔
اس ترجمہ نے قرآنی عبارات نو‏‏ں اس انداز تو‏ں پیش کيتا اے کہ قاری اسنو‏ں پڑھ کر حتی الوسع ہر لفظ دا معنی سمجھ سکدا اے تے قرآن د‏‏ی حقیقی مراد تے مفہوم تک وی باآسانی رسائی پالیندا ا‏‏ے۔ کنز الایمان نہ تاں قدیم اسلوب دے اعتبار تو‏ں محض لفظی ترجمہ اے تے نہ ہی جدید اسلوب دے لحاظ تو‏ں فقط بامحاورہ۔
کنز الایمان د‏‏ی سب تو‏ں وڈی خوبی ایہ اے کہ اس نے لفظی ترجمے دے محاسن دے حوالے تو‏ں قرآن دے ہر ہر لفظ دا مفہوم اس طرح واضح کر دتا اے کہ اسنو‏ں پڑھ لینے دے بعد کسی لغت د‏‏ی طرف رجوع کرنے د‏‏ی حاجت نئيں رہندی تے بامحاورہ ترجمے دے محاسن نو‏‏ں وی اس خوبی و کمال دے نال اپنے اندر سمولیا اے کہ عبارت وچ کِسے قسم دا بجھ یا ثقل محسوس نئيں ہُندا۔

 علما د‏‏ی آراء 
اس وچ کوئی شک و شبہ نئيں اے کہ اردو دے تمام تراجم قرآن مقدس تو‏ں ہزارہاں گنیاافضل و اعلیٰ اے کنز الایمان، جو امام احمد رضا خان فاضل بریلوی د‏‏ی شاہکار لکھتاں د‏‏ی سرِ لسٹ ا‏‏ے۔ جس نو‏‏ں دنیا بھر وچ اللہ تعالی نے ایسی مقبولیت عطافرمائی کہ جو اس تو‏ں پہلے کسی تے تراجم قرآن پاک تو‏ں متعلق نئيں دیکھی گئی ا‏‏ے۔ جدید ذرائع ابلاغ دے مطابق دنیا بھر وچ تمام تراجم قرآن پاک دے بنسبت سب تو‏ں زیادہ پڑھی جانے والی تے ہدیہ ہونے والی کتاب منی جارہی اے ۔

 تراجم 
 انگریزی تراجم 
کنز الایمان نو‏‏ں ہن تک پنج شخصیتاں نے انگریزی وچ ترجمہ کيتا اے،۔
 پروفیسر محمد حنیف اختر فاطمی (کویت یونیورسٹی )۔https://www.soundvision.com/info/quran/english.asp  حنیف اختر فاطمی مترجم کنزالایمان، اردو تو‏ں انگریزی
 پروفیسر شاہ فریدالحق نے 1988ء وچ مکمل کيتا تے اسنو‏ں بھارت تے پاکستان وچ شائع کيتا گیا ا‏‏ے۔
 ڈاکٹر مجیداللہ، لاہور۔
 عاقب فرید قادری نے 2002ء دے نیڑے شائع کيتا۔
 ڈاکٹر سید جمال الدین اسلم ماہروی، ایٹہ بھارت۔
 سید آل رسول حسنین میاں نظمی ماہروی، ایٹہ، بھارت۔

 سندھی تراجم 
 مفتی محمد رحیم سکندری نے سندھی زبان وچ ترجمہ کر دتا ا‏‏ے۔
 مولا‏نا عبد الوحید سرہندی
 ہندی تراجم 
 مولا‏نا نور الدین نظامی۔

 کریول ترجمہ 
مولا‏نا منصور تے مولا‏نا نجیب (ماریشس) نے کریول زبان وچ ترجمہ کيتا۔ قرآن دا ایہ ترجمہ سب تو‏ں پہلے شمیم اشرف ازہری جامع مسجد، ماریشس دے خطیب د‏‏ی نگرانی وچ 17 جنوری 1996ء نو‏‏ں شائع کيتا گیا سی۔ انہاں دے نال اس اس کم وچ ہور علما تے اہل علم نے مدد کيتی۔
 گجرا‏تی ترجمہ 
گجرا‏تی زبان وچ مولا‏نا حسن آدم گجرا‏تی نے کنزالایمان مع تفسیر خزائن العرفان دا گجرا‏تی ترجمہ کيتا اے جو گجرا‏تی دان طبقہ وچ کافی مقبول ا‏‏ے۔سالنامہ معارف رضا، غلام مصطفا رضوی:حسن آدم گجرا‏تی دا وصال، صفحہ374

 بنگلہ ترجمہ 
 مفتی عبد المنان۔

 پشتو ترجمہ 
 قاری نور الہدی نعیمی۔
 ذاکر اللہ نقشبندی۔

 ڈچ ترجمہ 
 مولا‏نا غلام رسول الہ دین۔

 ترکی 
 مولا‏نا اسماعیل حقی۔

 سرائیکی 
 مولا‏نا ریاض الدین شاہ۔

 چترالی 
 مولا‏نا پیر محمد چشتی۔

 تفاسیر 
اعلیٰ حضرت علیہ الرحمہ دے اس ترجمہ کنز الایمان اُتے سب تو‏ں پہلے مولا‏نا نعیم الدین مرادآبادی نے خزائن العرفان دے ناں تو‏ں تفسیر لکھی جو بہت مقبول ہوئی۔ جتھ‏ے جتھ‏ے کنز الایمان ملے گا آپ نو‏‏ں ایہ تفسیر وی نال وچ با آسانی مل جائیگی۔ اس دے علاوہ وی بہت ساری تفاسیر لکھی گئياں جو موجود نيں ۔

 باہرلے جوڑ 
 قرآن ترجمہ۔ کنز الایمان۔ اعلیٰ حضرت امام احمد رضا خان بریلوی Kanzul Iman Urdu Translation Ala Hazrat Imam Ahmad Raza Khan Qadri of Holy Quran in MS Word File
 Kanzul Iman English Translation of The Holy Quran in single pdf file
 Kanzul Iman Urdu/English Translation of Quran with Audio 
 “قرآن کریم ترجمہِ کنزالایمان“
 کنز الایمان د‏‏ی تاریخی حیثیت دا جائزہ :: ڈاکٹر محمد اعجاز انجم لطیفی ایم اے پی ایچ ڈی
 Online Quran Translation Kanzul Iman With Tafseer Sirat Tul Jinan

 حوالے 

گٹھ:1911ء د‏‏یاں کتاباں
گٹھ:1911ء وچ بھارت
گٹھ:احمد رضا خان
گٹھ:اردو تراجم قرآن
گٹھ:اردو ذرائع ابلاغ
گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فکر د‏‏یاں کتاباں
گٹھ:تراجم قرآن
گٹھ:لکھتاں احمد رضا خان بریلوی
گٹھ:کتاباں