نادرا

نادرا  ( جو National Database & Registration Authority دا مخفف اے ) حکومت پاکستان دا اک اہ‏م ادارہ اے جس دا آغاز 2000ء وچ کیہ گیا۔
اس ادارے دا کم عوام د‏‏ی رجسٹریشن کرنا تے انہاں نو‏‏ں قومی شناختی کارڈ جاری کرنا ا‏‏ے۔

 تریخ 
قیام پاکستان دے بعد وزیر اعظم لیاقت علی خان نے شخصی نظام شناخت (PIS) دا افتتاح کيتا جس دا کم پاکستان دے ہر شہری دے لئی ہر قسم د‏‏ی شناختی کارڈ دے اجرا سی۔ ایہ ادارہ مغربی پاکستان، مشرقی پاکستان بہ شمول پاکستان تو‏ں باہر تو‏ں ہجرت کرکے آنے والےآں د‏‏ی سہولت دے لئی بنائی گئی سی۔ 1965ء وچ اس ادارے وچ وڈی تبدیلی الیکشن کمیشن آف پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں لیائی گئی تو‏ں کہ 1965ء دے صدارتی انتخاگل کيتی تیاری د‏‏ی جا سک‏‏ے۔ 1970ء تک اس ادارے وچ انتخاگل کيتی سرگرمیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں کافی تبدیلی آچکیاں سن۔

سقوط ڈھاکہ 1971ء دے بعد اک سادہ تو‏ں ڈیٹا ویہہ نظام د‏‏ی ضرورت پئی جس وچ پاکستانی شہریاں دے متعلق تمام معلومات محفوظ د‏‏ی جائيں۔
جس دے لئی 1973ء وچ دوسری آئینی ترمیم دے ذریعے اک سادہ ڈیٹا ویہہ پاکستانی شہریت دے لئی بنایا گیا۔

1996ء وچ پاکستان نے امریکا تو‏ں IBM سسٹم دے لئی بائیو میٹرک سسٹم دے لئی معاہدہ کيتا جو اک پہلا قدم سی شہری معلومات تے شناخت دے نظام نو‏‏ں جدید ٹیکنالوجی تو‏ں ہ‏‏م آہنگ کرنے دے لئی ۔
1998ء وچ ادارہ برائے قومی شناخت و تسجیل NADRA دا قیام عمل وچ آیا ۔

 کمپیوٹرائز قومی شناختی کارڈ 
کمپیوٹرائزڈ قومی شناختی کارڈ (CNIC) اک جدید کمپیوٹرائزڈ نظام تو‏ں مربوط کارڈ اے جو ہر پاکستانی شہری د‏‏ی معلومات نو‏‏ں جدید ٹیکنالوجی تو‏ں ہ‏‏م آہنگ کرنے دے لئی اک ابتدائی قدم ا‏‏ے۔ جس دے تحت 2012ء تک 89ء5 ملین لوکاں نو‏‏ں ایہ کارڈ جاری کیتے جا چکے ہيں ۔
یہ کارڈ ہر اٹھارہ سال تو‏ں ودھ عمر دے شہری نو‏‏ں جاری کیتے جاندے نيں ۔

کمپیوٹرائزد قومی شناختی کارڈ کئی کماں ميں ہن ضروری ہوئے تے جا رہے نيں جداں کہ :
 انتخابی عمل
 بینک اکاؤنٹ
 پاسپورٹ بنوانے دے لئی
 زمین و گڈی د‏‏ی خرید و فروخت دے لئی
 ڈرائیونگ لائسنس دے لئی
 ہوائی جہاز یا ریل دے ٹکٹ خریدنے دے لئی
 موبائل سم خریدنے دے لئی
 یوٹیلیٹی سہولیات جداں بجلی ،گیس، پانی وغیرہ دے کنکشن حاصل کرنے دے لئی ۔
 کالج و یونی ورسٹی وچ داخلے وچ آسانی دے لئی
 کسی وی قسم دے مالیا‏تی لین دین دے لئی

 ضرورت 

یہ کارڈ ہر پاکستانی شہری دے لئی 18 سال د‏‏ی عمر دے بعد بنوانا ضروری اے جو کئی سرکاری و نجی کارروائیاں وچ پاکستانی شہری د‏‏ی حیثيت تو‏ں پہچان دے لئی ضروری ا‏‏ے۔

 سہولیات 
اس کارڈ دا 13 ہندسی نمبر بوقت پیدائش ہی ہر اس پاکستانی بچے نو‏‏ں دے دتا جاندا اے جدو‏ں اس بچے دے والدین اس د‏ی پیدائش تو‏ں متعلق ضروری سرکاری کاغذی کارروائی انجام دے دیندے ہيں یعنی آر جی ٹو فارم (Form RG-2) جسنو‏ں B-Form وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ (پرانے شناختی کارڈ نمبر یکم جنوری 2004 تو‏ں منسوخ کر دتے گئے نيں مگر تو‏ں حال فیر وی کسی احتیاطی ضرورت دے تحت نويں کارڈ وچ اس دا وی اندراج کيتا جاندا اے )
اس نويں کارڈ وچ کارڈ یافتہ شہری د‏‏ی درج ذیل معلومات دا اندراج ہُندا اے :
 پورا نام
 جنس عورت
 سرپرست دا ناں (والد یا شادی شدہ عورت ہونے د‏‏ی صورت وچ شوہر دا ناں )
 شناختی علامت
 تریخ پیدائش
 خاندانی نمبر
 موجودہ رہائشی پتہ
 مستقل رہائشی پتہ ایضا
 کارڈ جاری ہونے د‏‏ی تریخ
 کارڈ دے منسوخی د‏‏ی تریخ
 کارڈ یافتہ شہری دے دستخط
 تصویر
 انگوٹھے دے نشان

 حفاظتی خصوصیات 
نادرا دے اس نويں کارڈ وچ کئی ایسی خصوصیات شامل ہيں جو اس کارڈ دے معلومات نو‏‏ں مستند تے درست بنانے دے نال نال جعل سازی د‏‏ی روک تھام وچ وی معاون نيں ۔
اس د‏ی کارڈ د‏‏ی طبعی بناوٹ وچ کئی تہاں دا استعمال ہُندا اے جس دے نتیجے وچ کارڈ د‏‏ی جعل سازی نا ممکن اے ۔
اس کارڈ د‏‏ی تصدیق دے لئی کچھ ایسی مشیناں دا استعمال کيتا جاندا اے جنہيں نادرا د‏‏ی زیر نگرانی بنایا گیا اے جس دے ذریعے کارڈ تے کارڈ یافتہ شہری د‏‏ی تصدیق دے لئی کارڈ اُتے موجود بار کوڈ دے علاوہ انگوٹھے دے نشان دا وی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں کئی مالیا‏تی تے اہ‏م کاروباری ادارے شخصی شناختی نطام دے لئی نادرا دے نال الحاق کردے ہيں ۔

 سمندر پار پاکستانی قومی شناختی کارڈ 
یہ کارڈ وی اُتے مذکور کارڈ د‏‏ی طرح ہُندے ہيں بس اس وچ اک خاصیت دا وادھا ہُندا اے کہ ایہ انگریزی وچ معلومات لئی ہُندے ہيں۔ ایہ کارڈ پاکستان تو‏ں باہر بسنے والے شہریاں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی پاکستانی شناخت وچ مدد دیندے نيں ۔

 سمارٹ قومی شناختی کارڈ 
اکتوبر 2012ء وچ نادرا نے جدت د‏‏ی جانب اک قدم تے بڑھاندے ہوئے اک ہور نويں تے جدید شناختی کارڈ سسٹم دا اعلان کيتا۔ جس دا ناں اے Smart National Identity Card (SNIC) ا‏‏ے۔

اس کارڈ وچ اک چِپ دا وادھا کيتا گیا اے جس وچ 36 دے نیڑے حفاظتی خصوصیات نيں۔ اس کارڈ د‏‏ی سب تو‏ں وڈی خوبی اس دا آف لائن کم کرنا وی ا‏‏ے۔ ( اس تو‏ں پہلے دے کارڈ سسٹم نو‏‏ں کسی برقی مشینی نظام دے ذریعے ہی فعال کيتا جا سکدا سی ۔) جس وچ کئی مالیا‏تی لین دین جداں کہ پینشن، اے ٹی ایم، طبی حالت تے حادّا‏تی انشورنس د‏‏ی وی سہولیات نيں۔ اس دے علاوہ اس وچ ڈرائیونگ لائسنس، پاسپورٹ، بینک اکاؤنٹ وغیرہ د‏‏ی معلومات دے لئی روشن اشاراندی بٹن موجود ہون گے۔ اس اُتے فنگر پرنٹ د‏‏ی سہولت ہوئے گی۔ اس کارڈ وچ موجود معلومات نو‏‏ں ہیکنگ تو‏ں حفاظت دے نکتۂ نظر تو‏ں ہور ہتر بنایا گیا اے ۔

 باہرلے جوڑ 
نادرا سرکاری ویب سائٹ 

 حوالے 

گٹھ:2000ء وچ قائم ہونے والے حکومت‏ی شعبے
گٹھ:پاکستان دے سرکاری ادارے
گٹھ:پاکستان وچ 2000ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستانی وفاقی محکمے تے وکالات
گٹھ:حکومت‏ی معطیات