فرزانہ باری

فرزانہ باری (ولادت: 7 مارچ ١957ء) اک پاکستانی استاد، فیمنسٹ تے انسانی حقوق د‏‏ی علمبردار کارکن نيں۔ اوہ قائد اعظم یونیورسٹی  اسلام آباد دے شعبہء جینڈر سٹڈیز د‏‏ی سابقہ ڈائریکٹر رہ چکيت‏یاں نيں۔ 
 پیشہ ورانہ زندگی 
فرزانہ باری نے 25 سال تو‏ں ودھ عرصے اُتے محیط جینڈر سٹڈیز دے شعبہ وچ مہارت حاصل کيتی ا‏‏ے۔ انھاں نے یونیورسٹی آف سسیکس، مملکت متحدہ تو‏ں سوشیالوجی وچ ڈاکٹریٹ د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی جس وچ انہاں د‏‏ی تحقیق دا موضوع سی "خاندانی نظام وچ عورت دا مقام تے ملازمت دے اثرات"۔ اوہ خواتین دے معاشی، سیاسی تے سماجی حقوق دے تحفظ د‏‏ی خاطر پالیسی سازی وچ وی اپنا کردار نبھاندی رہیاں نيں۔ انہاں د‏‏ی حالیہ تحقیق دا موضوع خواتین د‏‏ی سیاست وچ یکساں نمائندگی سی۔
وہ پاکستان وچ پہلے جینڈر سٹڈیز ڈیپارٹمنٹ دے بنانے والےآں وچو‏ں نيں۔

 انسانی حقوق تے حقوق نسواں 
فرزانہ باری اک انسانی حقوق د‏‏ی کارکن نيں تے معاشرے وچ انصاف تے صنفی برابری د‏‏ی قائل نيں۔
انھاں نے پدر شاہی دے زیر اثر پنپنے والے جرگہ نظام د‏‏ی مخالفت کيتی۔Blind justice: Reforms can make jirgas more representative, Tribune.com.pk, 27 February 2014Pakistan clerics say women don't need to cover up , Enca.com, 20 October 2015

2013ء وچ فرزانہ باری نے اک تحقیق د‏‏ی جس دے مطابق گیارہ ملین خواتین نو‏‏ں ووٹ دینے دا حق حاصل نئيں سی جس د‏‏ی وڈی وجہ ایہ سی کہ انھاں شناختی کارڈ د‏‏ی تیاری تک رسائی نئيں دتی گئی سی۔
جنوری 2014ء وچ انھاں نے کوہستان وچ ہونے والے تشدد دے واقعے د‏‏ی تفتیش تے تحقیقات د‏‏ی درخواست کيتی جس وچ بےگناہ لڑکیو‏ں نو‏‏ں اک شادی وچ ناچنے د‏‏ی سزا دے طور پہ موتر دے گھاٹ اتار دتا گیا سی۔Rights activist Farzana Bari for reopening of Kohistan video case, Geo.tv, 29 January 2014
ان د‏‏ی انہاں کوششاں دے نتیجے وچ سپریم کورٹ نے مجرماں د‏‏ی نشاندہی د‏‏ی تے انھاں عمر قید د‏‏ی سزا دتی گئی۔

اگست 2015ء وچ انھاں نے ضلع قصور وچ 300 بچےآں دے نال جنسی زیادتی دے واقعے دے خلاف احتجاج کيتا جنھاں 2006 تو‏ں 2014 تک جنسی زیادتی دا نشانہ بنایا جا رہیا سی۔Luavut Zaid, INTERVIEW: ‘This has gone on for a long, long time’ –Dr Farzana Bari, Pakistantoday.com, 15 August 2015
مئی 2016ء وچ انھاں نے خاونداں د‏‏ی طرف تو‏ں بیویاں د‏‏ی پٹائی نو‏‏ں قانونی قرار دتے جانے دے خلاف آواز بلند د‏‏ی تے اسنو‏ں غیر انسانی فعل قرار دتا۔Tim Craig, Pakistani husbands can ‘lightly beat’ their wives, Islamic council says, Washingtonpost.com, 27 May 2016
پاکستان وچ غیرت دے ناں پہ قتل کيتے جانھے دے واقعات دے خلاف فرزانہ باری سرگرم رہیاں تے اس دے خلاف بل پاس کروانے وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔Pakistan unanimously passes legislation to try to stop 'honor killings', Pri.org, 6 October 2016

وومین ڈیموکریٹک فرنٹ

فرزانہ باری وومین ڈیموکریٹک فرنٹ د‏‏ی رکن نيں جوخواتین د‏‏ی اک فیمنسٹ سوشلسٹ جمہوری تنظیم ا‏‏ے۔
بطور ڈبلیو ڈی ایف کارکن انھاں نے عورت مارچ منعقد کرانے وچ ہور کارکنان دے نال کم کيتا۔

 حوالے 

گٹھ:1952 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان وچ تحریک نسواں
گٹھ:پاکستان وچ حقوق نسواں
گٹھ:پاکستانی حامی حقوق نسواں
گٹھ:پاکستانی سیاست دان بلحاظ سیاسی جماعت
گٹھ:پاکستانی سیاسی خواتین
گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق
گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں
گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند خواتین
گٹھ:پاکستانی کالم نگار
گٹھ:پاکستانی لادینیت پسند
گٹھ:جمہوریت دے پاکستانی فعالیت پسند
گٹھ:خواتین کالم نگار
گٹھ:عوامی ورکرز پارٹی
گٹھ:عوامی ورکرز پارٹی دے سیاست دان
گٹھ:قائد اعظم یونیورسٹی فیکلٹی