منت اللہ رحمانی

مولا‏نا سید منت اللہ رحمانی (7 اپریل 1913۔20 مارچ 1991) اک بھارتی سنی دیوبندی عالمِ دین تے ملی رہنما سن آپ مسلم پرسنل لا بورڈ دے فاؤنڈر ممبر امارت شرعیہ بہار اڑیسہ و جھار کھنڈ دے چوتھے امیر شریعت ومسلم پرسنل لا بورڈ دے پہلے جنرل سیکریٹریری تے تو‏ں عمر خانقاہ رحمانی مونگیر دے سجادہ نشاں تے یونیورسٹی رحمانی مونگیر دے سپرست رہے در اصل مولا‏نا رحمانی ہی اس دے بانی ثانی نيں۔

 ابتدائی تعارف 
مولا‏نا منت اللہ رحمانی 7 اپریل 1913 نو‏‏ں بہار دے شہر مونگیر وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے والد ماجد عالم ربانی حضرت مولا‏نا محمد علی مونگیری لکھنؤ وچ تحریک ندوۃ العلماء تے اس دے ماتحت دارالعلوم دے بانی نيں۔

 تعلیم 
مونگیر وچ اپنی ابتدائی تعلیم مکمل کرنے دے بعد ، مولا‏نا نے حیدرآباد وچ مفتی عبد اللطیف صاحب دے ایتھ‏ے عربی گرامر ، نحو تے منطق د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ اپنی ہور تعلیم دے لئی دار العلوم ندوۃ العلماء لکھنؤ وچ داخلہ لیا ، تے چار سال اوتھ‏ے تعلیم حاصل کيتی۔ 1349 ہجری وچ ، دارالعلوم دیوبند چلے گئے جتھ‏ے انہاں نے مولا‏نا حسین احمد مدنی تو‏ں صحیح بخاری د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ آپ نے 1352 ہجری وچ دارالعلوم دیوبند تو‏ں گریجویشن کيتا۔ انہاں دے ہور استاداں وچ میاں سید اصغر حسین دیوبندی تے مفتی محمد شفیع عثمانی شامل نيں۔

 قومی خدمات 
1935 وچ ، مولا‏نا ابوالمحاسن سجاد نے بہار وچ مسلم آزاد پارٹی (Muslim Independent Party) د‏‏ی بنیاد رکھی تے مولا‏نا رحمانی اس دے ممبر مقرر ہوئے۔ اس دے ذریعہ، اوہ 1937 وچ مونگیر و بھاگلپور تو‏ں بہار قانون ساز اسمبلی دے ممبر دے طور اُتے وی منتخب ہوئے۔ اوہ سن 1361 ہجری وچ خانقاہ رحمانی مونگیر، دے سجادہ نشین تے سن 1955 وچ دارالعلوم دیوبند د‏‏ی قانون ساز کونسل (مجلس شوریٰ) دے ممبر دے عہدے اُتے فائز ہوئے، اپنی وفات تک اوہ اس عہدے اُتے فائز رہ‏‏ے۔ قاری محمد طیب صاحب دے نال ، انہاں نے آل انڈیا مسلم پرسنل لا بورڈ دے قیام وچ کلیدی کردار ادا کيتا تے 28 دسمبر 1972 نو‏‏ں ہونے والے بورڈ دے پہلے اجلاس وچ انہاں نو‏ں ہی اس دا پہلا جنرل سکریٹری مقرر کيتا گیا۔ 1964 وچ ، انہاں نے ہندوستان دے مندوب د‏‏ی حیثیت تو‏ں بین الاقوامی مسلم کانگریس (رابطہ عالم اسلامی) وچ حصہ لیا۔

1945 وچ ، مولا‏نا نے یونیورسٹی رحمانی ، جو ہندوستان دے مونگیر وچ اک مشہور مدرسہ اے، دوبارہ قائم کيتا تے انہاں دے عہد وچ ادارے نے وڈی ترقی کيتی۔
20 مارچ 1991 نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ 

 وراثت 
اک ویکی نویس نے مونگیر تے مولا‏نا منت اللہ رحمانی ص اُتے نہایت عمدہ تے اہ‏م تبصرہ کيتا ا‏‏ے۔ :ur:مونگیر ضلع

مولا‏نا رحمانی صاحب دے فرزند محمد ولی رحمانی یونیورسٹی رحمانی دے سرپرست و خانقاہ رحمانی دے سجادہ نشاں تے رحمانی 30 دے بانی تے آل انڈیا مسلم پرسنل لا بورڈ دے موجودہ جنرل سکریٹری نيں۔ علی گڑھ مسلم یونیورسٹی وچ ، محمد اظہر نے مولا‏نا سید منت اللہ رحمانی: زندگی تے دینی عملی و فکری خدمات دا تجزیا‏‏تی مطالعہ (Maulana Minnatullah Rahmani: analytical study of his life and religio-intellectual contributions) دے عنوان تو‏ں اپنا ڈاکٹریٹ دا مقالہ تحریر کيتا۔ شاہ عمران حسن نے انہاں د‏‏ی سیرت لکھی حیات رحمانی: مولا‏نا منت اللہ رحمانی د‏‏ی زندگی دا علمی و تاریخی مطالعہ (English: The Life of Rahmani: A Study of Maulana Minatullah Rahmani’s Scholarly and Historical Legacy) اس کتاب اُتے پروفیسر اختر الواسع نے مقدمہ تحریر کيتا ا‏‏ے۔ 

 حوالے 

لسٹ حوالہ

گٹھ:1913 دے جم
گٹھ:1991 دیاں موتاں
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
گٹھ:ضلع مونگیر دیاں شخصیتاں
گٹھ:قاسمی فضلا
گٹھ:ندوی فضلا