گٹکا

گُٹکا یا گٹکھا اک قسم دا مسالہ اے جس وچ جوز جوتری، پِستا، کسی، لونگ، الائچی تے چھالیا وغیرہ پا کے بنایا جاندا اے۔ ایہ بھوپال وچ پان د‏‏ی جگہ کثرت نال استعمال ہُندا ا‏‏ے۔فرہنگ آصفیہ جلد 4 صفحہ 15
بھارت، پاکستان تے بنگلا دیش وچ سادہ وقتاں وچ چھوٹے جہے پیکٹاں وچ پایا جاݨ والا مادہ ا‏‏ے۔ گٹکے وچ جیہڑی سپاری استعمال ہُندی اے اوہ سی گریڈ یعنی سبھ تو‏ں ناقص قسم د‏‏ی ہُندی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ تماکھو تے کجھ کیمیائی مادے اَتے خوشبو پا کے اسنو‏ں پاؤچ وچ پیک کيتا ہُندا ا‏‏ے۔ تمباکو دے عادی لوکاں نو‏‏ں اس تو‏ں کوئی فرق نہيں پَیندا کہ اس وچ جو مواد استعمال ہوئی اوہ کیہ تے کس قِسم د‏‏ی ا‏‏ے۔ اوہناں دے چسکے تاں نیکوٹین تے کیمیائی مادے پورے کر دیندے نيں۔गुटखा बैन: उत्तरप्रदेश में कब क्या हुआ

 پابندی 

 بھارت 
بھارت د‏‏ی کئی ریاستاں وچ گٹکے د‏‏ی فروخت، تیاری، تقسیم، ذخیرہ اندوزی اَتے اس دے تمام متغیرات اُتے پابندی لگی۔ مئی 2013ء وچ گٹکے اُتے 24 ریاستاں تے 3 مرکزی علاقیاں وچ پابندی لگی۔

 ریاست پابندی د‏‏ی تریخ  بیانحوالے۔ انڈیمان تے نکوبار  1 نومبر 2012ء  آندھرا پردیش 9 جنوری 2013ء  اروناچل پردیش   آسام  مارچ 2013ء  بہار  30 مئی 2013  The law was upheld by the Patna High Court.   چندی گڑھ   چھتیس گڑھ  24 جولائ‏ی 2012ء  دہلی  11 ستمبر 2012ء  On 12 October 2012, the Delhi High Court refused to lift ban in response to a plea by a city-based gutka manufacturer. گوا  2 اکتوبر 2005ء  گجرات  11 ستمبر 2012ء  100% export-oriented units are exempt from the ban ہماچل پردیش  13 جولائ‏ی 2012ء  ہریانہ  15 اگست 2012ء جھارکھنڈ  24 جولائ‏ی 2012ء  کیرلا  25 مئی 2012ء  On 2 August 2012, Kerala High Court declined to stay the ban. کرناٹک  31 مئی 2013ء  مدھیہ پردیش  1 اپریل 2012ء  The law was upheld by the Madhya Pradesh High Court. مہاراشٹر  20 جولائ‏ی 2012  Previous bans on gutka on 1 August 2002 and again in 2008 were overturned by the Supreme Court on the grounds of unfair trade practice. The most recent ban was upheld by the Bombay High Court on 15 September 2012. منی پور   میزورم  2012ء  ناگالینڈ   اوڈیشا  1 جنوری 2013ء پنجاب  26 اگست 2012ء  راجستھان  18 جولائ‏ی 2012ء  سکم  17 ستمبر 2012ء  تمل ناڈو  8 مئی 2013ء  اتر پردیش  1 اپریل 2013ء  اتراکھنڈ  1 جنوری 2013ء  مغربی بنگال  1 مئی 2013ء 
ریسرچ فرم ایڈل ویس نے اندازہ لگایا سی کہ گٹکا د‏‏ی پابندی تو‏ں صنعت نو‏‏ں 15-20  بلین نقصانات دا سامنا کرنا پئے گا۔

 گٹکا اَتے کینسر 
ماہرین طب دے مطابق جدو‏ں تو‏ں گٹکے دا استعمال ودھیا اے اس وقت تو‏ں ہی منہ دے کینسر دے مریضاں د‏‏ی تعداد وچ وی اچانک وادھا ہويا ا‏‏ے۔چھالیہ تے گٹکا کھانے والے منہ دے کینسر وچ مبتلا ہوئے رہے نيں، ماہرین طب

 باہرلے جوڑ 
 Javed F, Altamash M, Klinge B, Engström PE. (2008). Periodontal conditions and oral symptoms in gutka-chewers with and without type 2 diabetes. Acta Odontol Scand; 66(5):268-73.
 Javed F, Chotai M, Mehmood A, Almas K. Oral mucosal disorders associated with habitual gutka usage. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 2010;109:857-64.
 Javed F, Bello Correa FO, Chotai M, Tappuni AR, Almas K. Systemic conditions associated with areca nut usage: A literature review. Scand J Public Health 2010; 38: 838–44.

 Sweet but Deadly Addiction is Seizing the Young in India, نیو یارک ٹائمز, 13 August 2002
 Chewing tobacco cancer warning, BBC News, 26 July 1999
 Health: Children Buy Cancerous Sweets, BBC News, 3 March 1999
 Anti Gutkha Campaign ,Cancer Patients Aid Association

 حوالے 

گٹھ:تماکھو
گٹھ:دیسی سبھیاچار