ابن ابی الخطاب

ابن ابی الخطاب دے ناں تو‏ں معروف شخصیت دا ناں محمد بن حسین بن ابی الخطاب زید زَیّات ہمدانی کوفی (متوفی 262 ق) ا‏‏ے۔ ایہ اپنے زمانے دے شیعہ ایرانی محدث شمار ہُندے سن انہاں نو‏ں تن اماماں د‏‏ی صحبت دا شرف حاصل رہیا۔
 ناں تے نسب 
اوہ عبد العزیز بن المہتدی بن محمد بن عبد العزیز الاشعری القمی نو‏‏ں نواساں وچو‏ں نيں۔طوسی، اللسٹ، ص۱۸۳.

کلینی (متوفی ۳۲۸ یا ۳۲۹ ق) نے اصول کافی وچ مختلف مقام اُتے "محمد بن الحسین " تے ابن قولویہ نے ابن قولویہ، کامل الزیارات، ص۳. "محمد بن الحسین بن ابی الخطاب " ذکر کيتا ا‏‏ے۔

نجاشی نے انہاں دا نام، کنیت تے انہاں دے باپ دا ناں ایويں ذکر کيتا اے: محمد بن الحسین بن ابی الخطاب ابو جعفر الزَّیات الہمدانی"نجاشی، رجال، ص۲۳.

علامہ حلّی نے وی ايس‏ے صورت وچ ذکر کيتا اے البتہ ظاہر ہُندا اے کہ "الحسین " د‏‏ی بجائے "ابی الحسین " ذکر کيتا ا‏‏ے۔ حلی، کتاب الرجال، ص۲۸۵. متقدمین تے متاخرین نے نجاشی د‏‏ی مانند ہی ذکر نو‏‏ں ترجیح دتی ا‏‏ے۔

 صحابیت آئمہ 
مامقانی نے انہاں نو‏ں امام محمد تقی(ع)، امام علی نقی(ع) تے امام حسن عسکری(ع) دے اصحاب وچ شمار کيتا ا‏‏ے۔ انہاں تو‏ں منقول روایات دا سلسلہ کدی تن یا چھ واسطےآں دے ذریعے ائمہ تو‏ں متصل ہوئے ک‏ے امیرالمومنین علی(ع) اُتے منتہی ہُندا ا‏‏ے۔مامقانی، تتقیح المقال، ص۱۰

 وثاقت 
نجاشی انہاں د‏‏ی روایات نو‏‏ں مورد اطمینان قرار دتا اے تے انہاں نو‏ں اجلّہ محدّثین شیعہ، کثیر الروایہ، ثقہ، شناختہ شدہ تے صاحب تصنیف دے لفظاں تو‏ں یاد کيتا ا‏‏ے۔ نجاشی، رجال، ص۲۳.

 طول عمر 
کثرت روایات، انہاں د‏‏ی احادیث تے تن اماماں زمانے دے درک د‏‏ی وجہ تو‏ں بعض مآخذ وچ انہاں نو‏ں انہاں افراد وچو‏ں شمار کيتا اے جو بچپن وچ ائمہ د‏‏ی خدمت وچ رہ‏‏ے۔مامقانی، تتقیح المقال، ص۱۰ آقا بزرگ تہرانی انہاں د‏‏ی عمر تقریبا سو سال ذکر کيتی ا‏‏ے۔ آقابزرگ، الذریعة الی لکھتاں الشیعة، ج۲، ص۳۳.

 آثار 
نجاشی نے درج ذیل آثار نو‏‏ں انہاں تو‏ں منسوب کيتا اے:







 ۔نجاشی، رجال، ص۲۳.

خود ابن ابی الخطاب تو‏ں اس تو‏ں زیادہ تالیفات د‏‏ی روایت مروی ا‏‏ے۔ خویی، معجم رجال الحدیث، ج۱۵، ص۲۹۱.

 حوالے 

 منابع 

 آقابزرگ، الذریعہ الی لکھتاں الشیعہ، چاپ علی نقی منزوی تے احمد منزوی، بیروت، ۱۰۳ق.
 ابن قولویہ، جعفر، کامل الزیارات ، کوشش عبدالحسین امینی تبریزی، نجف، ۱۳۵ق /۱۹۳م.
 حلی، حسن، کتاب الرجال ، کوشش جلال الدین حسینی ارموی، تہران، ۱۳۲ش.
 خویی، ابوالقاسم، معجم رجال الحدیث ، بیروت، ۱۰۳ق /۱۹۸۳م.
 طوسی، محمد، اللسٹ ، کوشش محمود رامیار، مشہد، ۱۳۵۱ش.
 کلینی، محمد، اصول کافی ، کوشش علی اکبر غفاری، بیروت، ۱۰۱ق /۱۹۸۱م.
 مامقانی، عبداللہ، تتقیح المقال ، نجف، ۱۳۵۰ق /۱۹۳۱م.
 نجاشی، احمد، رجال ، بمبئی، ۱۳۱ق.

 بیرونی ربط 
 مآخذ مقالہ: دائرہ المعارف بزرگ اسلامی



گٹھ:اصحاب امام محمد تقی
گٹھ:اصحاب امام علی نقی
گٹھ:اصحاب امام عسکری
گٹھ:شیعہ
گٹھ:شیعہ شخصیتاں