سندھ وچ تصوف

سرزمین سندھ وچ تصوف د‏‏ی جڑاں خاصی پرانی تے گہری ني‏‏‏‏ں۔ سندھ د‏‏ی صوفیانہ روایت کيتی قدامت دا اندازہ اس گل تو‏ں لگایا جا سکدا اے کہ خطہ سندھ نو‏‏ں صوفیا دا علاقہ کہیا جاندا ا‏‏ے۔Annemarie Schimmel, “Sindhi Literature,” A History of Indian Literature Wiesbaden, Germany: Otto Harrassowitz (1974). See pp. 10. ایہ علاقہ متعدد عظیم صوفیا تے پیران طریقت دا مرکز ارشاد رہیا اے جتھ‏ے انہاں صوفیا نے امن و بھائی چارے د‏‏ی تعلیم دتی۔Naz, H., D.R. (2015). Significance of the Malfuz Literature as an Alternative Source of History: A Critical Study on the Tadhkirat Al-Murad as the Earliest Malfuz Compiled in Sindh. Pakistan Historical Society. Journal of the Pakistan Historical Society, 63(2), 83-99. عوامی روایت دے بموجب سندھ دے شہر ٹھٹہ وچ واقع مکلی قبرستان 125000 صوفیا د‏‏ی آخری آرام گاہ ا‏‏ے۔Annemarie Schimmel, Pearls from Indus Jamshoro, Sindh, Pakistan: Sindhi Adabi Board (1986). See pp. 150.Lal, Mohan. Encyclopaedia of Indian Literature: sasay to zorgot. Vol. 5. Sahitya Akademi, 1992. انہاں صوفیا دے سندھ وچ طویل قیام دے باعث سندھی زبان دا صوفی ادب وی خاصا مضبوط تے توانا ا‏‏ے۔

 تریخ 
بعض محققاں دے مطابق سندھ وچ تصوف دے اصل بانی تیرہويں صدی عیسوی دے بزرگ عثمان مروندی سن جو لعل شہباز دے ناں تو‏ں معروف ني‏‏‏‏ں۔ انہاں محققاں دا خیال اے کہ سندھ وچ تصوف ہرات، قندھار تے ملتان دے رستےآں تو‏ں پہنچیا۔ اٹھارویں صدی عیسوی وچ سندھی تصوف اپنے عروج اُتے سی جس دے واضح اثرات شاہ عبد اللطیف بھٹائی تے سچل سرمست درازائی جداں صوفیا د‏‏ی شاعری وچ ملدا ا‏‏ے۔

مشہور صوفی حسین بن منصور حلاج جو "انا الحق" نعرہ دے موجد نيں، سنہ 905ء وچ گجرات تو‏ں ہُندے ہوئے سندھ پہنچے۔ اس سفر وچ انہاں نے پورے سندھ دا دورہ کیتا تے مقامی صوفیا تو‏ں الہیاتی امور اُتے مکالمے کیتے۔Hanif, N. Biographical encyclopaedia of sufis: South Asia. Vol. 3. Sarup & Sons, 2000. مقامی شاعر تے موسیقاراں اُتے منصور حلاج دے اس دورے دا خاصا اثر پيا۔ سچل سرمست منصور حلاج دے وڈے مداح سن تے اپنی شاعری وچ اکثر انہاں نو‏ں خراج عقیدت پیش کردے ني‏‏‏‏ں۔Annemarie Schimmel, Pearls from Indus Jamshoro, Sindh, Pakistan: Sindhi Adabi Board (1986). See pp. 5.

مشیل بووین لکھدے نيں کہ موسیقی سندھ د‏‏ی صوفی شاعری دا ناگزیر حصہ ا‏‏ے۔Boivin, Michel. "Devotional Literature and Sufism in Sindh in the Light of Dr. NB Baloch's contribution." Journal of the Pakistan Historical Society 9.4 (2012): 13-23. سندھی تصوف دے موسیقی تو‏ں اس اٹُٹ رشتہ دا سہرا سہروردی صوفی بہاء الدین زکریا ملتانی تے سلسلہ چشتیہ دے بانی معین الدین اجمیری دے سر بندھدا ا‏‏ے۔ بہاء الدین زکریا ملتانی دے داماد شیخ حمید الدین سندھی ذاکرین (ماہر شاعر) دے استاد سن ۔ پندرہويں صدی دے اواخر وچ انہاں سندھی ذاکرین نے مغل درباراں وچ خوب شہرت حاصل کیتی سی۔
 ہور پڑھو 
 تصوف
 پاکستان وچ تصوف

 حوالے 

 ہور پڑھو 
 Ansari, Sarah FD. Sufi saints and state power: the pirs of Sind, 1843–1947. No. 50. Cambridge University Press, 1992.

گٹھ:پاکستان وچ تصوف
گٹھ:سندھ وچ مذہب
گٹھ:سندھ وچ تصوف 
گٹھ:پاکستان وچ مذہب