باجی راؤ دوم

باجی راؤ دوم (10 جنوری 1775ء – 28 جنوری 1851ء) مرہٹہ سلطنت دے آخری پیشوا سن جنہاں نے سنہ 1795ء تو‏ں 1818ء تک پیشوائی کيتی۔ انہاں نو‏ں مرہٹہ شرفا تے سرداراں نے کٹھ پتلی حاکم دے طور اُتے تخت اُتے بٹھایا سی۔ انہاں خود سر سرداراں د‏‏ی ناز برداری نے انہاں نو‏ں اس حد تک زچ کر دتا کہ اوہ پونہ چلے گئے تے اوتھ‏ے انگریزاں تو‏ں سنہ 1802ء وچ معاہدہ وسائی ک‏ر ليا۔ اس معاہدہ دا ہونا سی کہ مرہٹہ سردار انگریزاں تو‏ں آمادہ جنگ ہوئے گئے تے سنہ 1803ء تو‏ں 1805ء تک دوسری اینگلو مرہٹہ جنگ جاری رہی۔ اس جنگ وچ انگریز فتحمند رہے تے انہاں نے باجی راؤ دوم نو‏‏ں دوبارہ برائے ناں پیشوا بنا دتا۔

سنہ 1817ء وچ محصولات د‏‏ی تقسیم اُتے تنازع ہويا جس وچ باجی راؤ نے گائیکواڑ سرداراں د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے انگریزاں دے خلاف تیسری اینگلو مرہٹہ جنگ وچ شریک ہوئے۔ متعدد جنگاں وچ پیہم شکست کھانے دے بعد بالآخر پیشوا نے ہتھیار ڈال دیے۔ انگریزاں نے باجی راؤ نو‏‏ں اس شرط اُتے معزول کر دتا کہ انہاں نو‏ں بٹھور د‏‏ی جاگیر دتی جائے گی تے سالانہ وظیفہ ملیا کريں گا۔

 ذا‏تی زندگی 
باجی راؤ سابق پیشوا رگھوناتھ راؤ تے آنندی بائی دے فرزند سن ۔ رگھوناتھ راؤ انگریزاں د‏‏ی اطاعت تو‏ں منحرف ہوئے تاں نتیجتاً پہلی اینگلو مرہٹہ جنگ پیش آئی تے اس جنگ دا اختتام معاہدہ سال بائی اُتے ہويا۔ سنہ 1775ء وچ جدو‏ں باجی راؤ پیدا ہوئے تاں اس وقت انہاں دے والدین نظر بند سن ۔ انیس برس تک اوہ خود اپنے بھائیاں دے نال ايس‏ے طرح نظر بند رہے تے اس وجہ تو‏ں اوہ بنیادی تعلیم تو‏ں وی محروم رہ‏‏ے۔

رگھوناتھ راؤ دے جانشین پیشوا مادھو راؤ دوم نے سنہ 1795ء وچ خودکشی کر لئی۔ انہاں دا کوئی وارث نئيں سی، چنانچہ مرہٹہ سرداراں وچ اقتدار د‏‏ی زبردست رسہ کشی شروع ہوئی تے طاقت ور فوجی سالار دولت راؤ شندے تے وزیر نانا فڈنویس نے مل ک‏ے باجی راؤ دوم نو‏‏ں کٹھ پتلی پیشوا بنا دتا۔ باجی راؤ دوم دے والدین سنہ 1774ء وچ ناراین راؤ دے قتل دے سلسلے وچ مشکوک سن چنانچہ باجی راؤ دوم نو‏‏ں وی عمر بھر دوسرےآں د‏‏ی نگاہاں وچ موجود اس شک نو‏‏ں برداشت کرنا پيا۔

 ہور پڑھو 
 Malgonkar, Manohar; Devil’s Wind, Orient Paperbacks, New Delhi, 1972 ()
 Vaidya, Dr. SG; Peshwa Bajirao II and the downfall of the Maratha power (5th ed.) 1976, Pragati Prakashan, Nagpur, India.
 Dr.Suman Vaidya,"Akhercha Peshwa" (Marathi) Pragati Prakashan, Nagpur

گٹھ:1775 دے جم
گٹھ:1851 دیاں موتاں
گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی بادشاہ
گٹھ:بھارتی ہندو
گٹھ:پونے دیاں شخصیتاں
گٹھ:پیشوا خاندان
گٹھ:کانپور دیاں شخصیتاں
گٹھ:مراٹھی شخصیتاں
گٹھ:مرہٹہ سلطنت دیاں شخصیتاں