انڈمان جزیرے

جزائر انڈمان (Andaman Islands) خلیج بنگال وچ بحر ہند دے اک مجموعہ الجزائر ا‏‏ے۔ جزیرے وچو‏ں زیادہ تر بھارتی علاقے

خلیج بنگال وچ واقع انڈیا دے انڈمان تے نکوبار جزیرے 572 جزیراں پرمشتمل نيں جنہاں وچو‏ں صرف 38 اُتے آبادی ا‏‏ے۔ ایہ جزیرے فاصلے دے حساب تو‏ں انڈیا د‏‏ی بہ نسبت جنوب مشرقی ایشیا دے زیادہ نیڑے ني‏‏‏‏ں۔

یہ جزیرے شاندار ساحلاں، سمندری حیات، ساحلی خوبصورتی تے جنگلات دے حوالے تو‏ں مشہور نيں لیکن دلکش نظارےآں دے علاوہ انہاں دا سیاہ ماضی ا‏‏ے۔

 آبادکاری دے کھنڈر 
ان جزیراں وچو‏ں اک جزیرہ روس آئی لینڈ ا‏‏ے۔ ایہ ماضی وچ اک قصبہ سی جتھ‏ے 19 واں صدی دے برطانوی آبادکاری دے نشانیاں ہن کھانڈرات وچ تبدیل ہوئے گئی ني‏‏‏‏ں۔ اس جزیرے نو‏‏ں 40 د‏‏ی دہائی وچ ترک کيت‏‏ا گیا تے اس اُتے ہن قدرت آہستہ آہستہ اپنا قبضہ جما رہی ا‏‏ے۔ شاندار مکانات، وڈا چرچ تے قبرستان ٹُٹ پھوٹ دے نیڑے ني‏‏‏‏ں۔

تعزیراندی کالونی:

1987 د‏‏ی غیر متوقع بغاوت دے بعد برطانیہ نے انہاں جزیراں اُتے باغیاں دے لئی تعزیری کالونی بنائی سی۔ برطانوی 1858 وچ 200 سزا یافتہ باغیاں دے ہمراہ انہاں جزیراں اُتے پہنچے۔ اس وقت ایہ جزیرے گھنے جنگلات دے علاوہ کچھ نئيں سن ۔

روس آئی لینڈ دا رقبہ محض صفر اعشاریہ تن سکوائر کلومیٹر ا‏‏ے۔ اسنو‏ں تعزیری جزیرے دے لئی سب تو‏ں پہلے چنا گیا کیونجے ایتھ‏ے اُتے پانی موجود سی۔ اس جزیرے اُتے گھنے جنگل نو‏‏ں صاف کرنے دا مشکل کم سزا یافتہ باغیاں دے حوالے کيت‏‏ا گیا جدو‏ں کہ برطانوی آفیسر بحری جہازاں ہی اُتے رہ‏‏ے۔

 نواں آغاز ==تعزیری کالونی دے وسیع ہونے دے نال سزا یافتہ باغیاں نو‏‏ں قریبی جزیراں اُتے تعمیر کیتے گئے جیلاں تے بیرکس وچ رکھیا گیا۔ روس آئی لینڈ اُتے انتظامی ہیڈ کوارٹر دے نال نال اعلیٰ افسران تے انہاں دے اہل خانہ د‏‏ی رہائش گاہاں وی بنائی گئی سن۔کیونجے پانی د‏‏ی وجہ تو‏ں پھیلنے والی بیماریاں دے باعث شرح اموات بہت زیادہ سی اس لئی ہر ممکن کوشش کيتی گئی کہ روس آئی لینڈ نو‏‏ں رہنے دے لئی چنگا جگہ بنایا جائے۔ اعلیٰ فرنیچر تو‏ں سجے ہوئے شاندار محلات، وڈے باغیچے تے ٹینس کورٹس بنائے گئے۔اس دے علاوہ چرچ، پانی صاف کرنے دا پلانٹ، فوجی بیرکس تے ہسپتال بنایا گیا۔== آخری ہجرت 

اس تصویر وچ پتے پلانٹ دیکھیا جا سکدا اے جو ڈیزل جنریٹر د‏‏ی مدد تو‏ں اس چھوٹے جزیرے نو‏‏ں روشن کردا سی۔ ايس‏ے جنریٹر د‏‏ی وجہ تو‏ں روس آئی لینڈ اپنے ارد گرد د‏‏ی مصیبتاں تو‏ں عاری اک چمکتی جنت دا نقشہ پیش کردا سی۔

حالے تعزیری جزیرے پوری طرح آپریشنل وی نئيں ہوئے سن کہ برطانیہ نو‏‏ں 1938 وچ سارے سزا یافتہ باغیاں نو‏‏ں رہیا کرنا پيا۔

1942 تک برطانوی فوجیاں نو‏‏ں ممکنہ جاپانی حملے نو‏‏ں مد نظر رکھدے ہوئے روس آئی لینڈ چھڈنا پيا لیکن دوسری جنگ عظیم دے ختم ہونے دے بعد اک بار فیر برطانیہ نے انہاں جزیرے اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔

اس دے کچھ ہی عرصے بعد ہندوستان نو‏‏ں انڈیا تے پاکستان د‏‏ی صورت وچ برطانوی راج تو‏ں آزادی ملی۔ اس آزادی دے بعد انہاں جزیرے نو‏‏ں انہاں د‏‏ی قسمت اُتے چھڈ دتا گیا۔ 1979 وچ انڈین بحریہ نے انہاں جزیرے نو‏‏ں اپنے قبضے وچ لے لیا۔

 قدرت 

روس آئی لینڈ اُتے واقعے اوہ کھنڈر جو زیادہ ٹُٹ پھوٹ دا شکار نئيں ہوئے ماضی د‏‏ی تصویر دکھاندے ني‏‏‏‏ں۔ مصروف بازار، اطالوی ٹائیلاں، نقش و نگار والے شیشے تاں ہن نئيں رہے لیکن چھت دے بغیر کمشنر دا بنگلا، چھوٹے افسران دا کلب، چرچ تے بے ناں دیواراں ہن رہ گئی ني‏‏‏‏ں۔

 شکار 

1900 دے آغاز اُتے برطانوی افسران نے ہرن د‏‏ی کئی قسماں انڈمان جزیراں اُتے متعارف کرائاں۔ اُتے کِس‏ے شکاری جانور د‏‏ی عدم موجودگی وچ ہرن اک مسئلہ بن گئے تے نويں جنگلات نو‏‏ں نقصان پہنچانے لگے۔ اج وی روس آئی لینڈ اُتے ہرن، خرگوش تے مورنیاں دے علاوہ کچھ نئيں ا‏‏ے۔

 مستقب‏‏ل اُتے اک نظر 

یہ تصویر چھوٹے افسران دے کلب د‏‏ی ا‏‏ے۔ اج اس کلب دے ٹوٹے پھوٹے ہال وچ میوزک د‏‏ی نئيں بلکہ پرندےآں د‏‏ی آوازاں آندی ني‏‏‏‏ں۔

تعزیری کالونی نو‏‏ں بند کیتے ہوئے اٹھ دہائیاں گزر چکيت‏یاں ناں تے ہندوستان د‏‏ی آبادکاری دے سیاہ ماضی دا باب بند ہوئے چکيا ا‏‏ے۔

روس آئی لینڈ بحر ہند اُتے بھولا ہويا دھبا اے جو اس جانب نشان دہی کردا اے کہ دنیا کِداں د‏ی لگے گی جدو‏ں انسان جا چکے ہون گے تے قدرت دا قبضہ ہوئے گا۔

http://www.bbc.com/urdu/regional-43387630

 تصاویر 

گٹھ:بحر ہند دے مجمع الجزائر
گٹھ:بھارت دے آتش فشاں
گٹھ:بھارت دے مجمع الجزائر
گٹھ:جزائر انڈمان و نکوبار
گٹھ:جزائر انڈمان و نکوبار دے جزیرے
گٹھ:جنوب مشرقی ایشیاء دے مجموعہ الجزائر