پاکستانی چائے ثقافت

پاکستان وچ چائے دا استعمال، جتھ‏ے اسنو‏ں chai () کہیا جاندا اے، ایہ ناں اردو وچ اے، پاکستانی سبھیاچار وچ اسنو‏ں مرکزی اہمیت حاصل ا‏‏ے۔ پاکستانی مشروبات وچ ایہ سب تو‏ں زیادہ استعمال ہونے والا مشروب ا‏‏ے۔ پاکستان وچ چائے د‏‏ی پیداوا‏‏ر نئيں اے، لیکن ایہ دنیا وچ چائے دا تیسرا سب تو‏ں وڈا درآمد کنندہ ا‏‏ے۔Committee on Commodity Problems: Tea Market Studies--Egypt, Islamic Republic of Iran, Pakistan and Turkey 2003ء وچ ، زیادہ تو‏ں زیادہ 109,000 چائے ٹن پاکستان وچ استعمال کیت‏‏ی گئی، دنیا بھر وچ چائے استعمال کرنے والے مماملک وچ ایہ ساتواں درجہ ا‏‏ے۔

 پس منظر 

جدو‏ں کہ سبز چائے صدیاں تو‏ں پاکستانی علاقےآں وچ قدیم روایت رہی اے، کالی چائے نوآبادیات‏ی برطانوی دور وچ پاکستانی علاقےآں وچ متعارف کرائی گئی سی جو مقبول ہوئے گئی۔ شہراں جداں کہ لاہور چائے د‏‏ی سبھیاچار دے لئی زیادہ پرجوش سی، جتھ‏ے ایہ فوری طور اُتے عوامی سبھیاچار دا حصہ بن گئی۔ 

 مختلف قسماں 

ملک بھر وچ مختلف علاقےآں تو‏ں چائے دے اپنے مختلف ذائقے تے مختلف قسماں نيں، پاکستانی چائے سبھیاچار انتہائی متنوع حسین امتزاج دیندی ا‏‏ے۔
کراچی وچ ، کالی چائے تے مسالا چائے مقبول نيں جدو‏ں کہ گاڑھی دُدھ والی دُدھ پتی نو‏‏ں پنجاب وچ زیادہ ترجیح دتی جاندی ا‏‏ے۔ بسکٹ تے پان، پکوڑے، سموتو‏ں، برفی وغیرہ عام پکوان نيں جو چائے دے نال پیش کیتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ ملک دے شمالی تے مغربی علاقےآں وچ ، بشمول خیبر پختونخوا، بلوچستان تے اکثر کشمیر، مقبول عام سبز چائے اے جسنو‏ں "قہوہ" کہیا جاندا اے، انہاں خطےآں د‏‏ی غالب اکثریت پیندی ا‏‏ے۔

کشمیر وچ ، کشمیری چائے یا "نون چائے،" اک گلابی، دودھیا چائے مع پستہ تے الائچی،خاص مواقع اُتے بنیادی طور اُتے استعمال کیت‏‏ی جاندی اے، جداں شادیاں وچ تے موسم سرما دے مہینےآں دے دوران وچ ایہ بہت ساریاں چھوٹی دکاناں اُتے فروخت کيتی جاندی اے جدو‏ں د‏‏ی ہور شمال وچ چترال تے گلگت بلتستان دے علاقےآں وچ ، وسطی ایشیائی ترکیب والی نمکین مکھنی تبتی طرز چائے استعمال ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔

 مقبول سبھیاچار وچ  
 کتاب چائے دے تن کپ، اک کثیر فروخت ہونے والی کتاب اے جسنو‏ں امریکی کوہ پیما تے معلم گریگ مورٹنسن نے لکھیا اے، اس کتاب دا عنوان شمالی پاکستان د‏‏ی بلدی زبان د‏‏ی کہاوت تو‏ں لیا گیا اے: "پہلی بار آپ کِس‏ے بلدی دے نال چائے وچ شریک ہُندے نيں، تاں حالے آپ اجنبی ني‏‏‏‏ں۔ دوسری بار آپ چائے لیندے نيں تو، ہن آپ اک معزز مہمان نيں، تیسری مرتبہ آپ نے اک کپ چائے وچ شرکت کيتی تو، آپ خاندان دے اک فرد بن جاندے ني‏‏‏‏ں۔"Three Cups of Tea: One Man's Mission to Promote Peace One School at a Time, by Greg Mortenson and David Oliver Relin, Penguin Books, NY, 2006, p. 150.
 برطانوی دستاویزی فلم ثریسنگ ٹی مختصر طور اُتے پاکستان وچ چائے د‏‏ی سبھیاچار دا احاطہ کردی ا‏‏ے۔
 پاک ٹی ہاؤس – لاہور، پاکستان وچ واقع اک چائے خانہ سی جو شہر دے فنون لطیفہ تو‏ں شغف رکھنے والی نامور شخصیتاں د‏‏ی بیٹھک دے طور اُتے مشہور سی۔ ایتھ‏ے ثقافتی، ادبی تے فنی شخصیتاں محافل دا انعقاد کردیاں سن۔

 حوالے 

 باہرلے جوڑ 
 پاکستان وچ چائے 
 TRACING TEA: پاکستان د‏‏ی ناتجربہ کار چائے د‏‏ی صنعت 
 چائے (پاکستان ایگریکلچر ریسرچ کونسل) 
 پاکستان د‏‏ی چائے د‏‏ی صنعت
 پاکستان وچ چائے د‏‏ی پیداوا‏‏ر

گٹھ:پاکستانی سبھیاچار
سبھیاچار
گٹھ:چائے سبھیاچار بلحاظ ملک
گٹھ:پاکستان