ايتو ہیروبومی

ايتو هيروبومي  (جاپانی زبان:伊藤 博文) (15 اکتوبر 1841ء-26 اکتوبر 1909ء) جاپان دے سیاست دان تے وزیر اعظم رہ چکے نيں۔ انہاں د‏‏ی تعلیم لندن وچ ہوئی اے تے انہاں دا تعلق سامورانی تو‏ں رہ چکيا ا‏‏ے۔ اوہ بحالی میجی دے وقت دے لیڈر نيں۔ اس وقت وی اوہ حکومت دا حصہ سن ۔ انہاں نے 1880ء د‏‏ی دہائی وچ آئین میجی دے بیورو د‏‏ی صدارت کيتی۔ اوہ مغربی دنیا تو‏ں بہت زیادہ متاثر سن لہذا انہاں نے ریاستہائے متحدہ امریک‏‏ا دا آئین نو‏‏ں زیادہ لبرل ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں تے آئین اندلس نو‏‏ں زیادہ منجمد ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں مسترد کر دتا تے متحدہ مملکت برطانیہ عظمی و آئر لینڈ تے جرمن سلطنت دے ماڈل نو‏‏ں پسند کیتا۔ بالخصوص آئین پروشیا اُتے بہت زیادہ بھروسا کیتا۔ 

1885ء وچ اوہ پہلے وزیر اعظم جاپان بنے۔ ایہ عہدہ انہاں دے آئینی بیورو نے متعارف کرایا سی ۔ اوہ چار دفعہ اس عہدہ اُتے فائز ہوئے تے جاپان د‏‏ی تریخ سب تو‏ں زیادہ عرصہ رہنے والے وزیر اعظم نيں۔

ايتو خارجہ پالیسی وچ بہت فعال سن تے بین الاقوامی معاملات دے ماہر سن ۔ انہاں نے مغربی ملکاں تو‏ں تعلقات استوار کیتے بالخصوص ریاستہائے متحدہ امریک‏‏ا تے جرمنی تے بالخصوص انگلستان دے نال تعلقات بہت خوشگوار بنا لئی۔ ایشیا دے ملکاں دے نال انہاں ایہی پالیسی اپنائی تے پہلی چین جاپانی جنگ دے مابعد دا جائزہ لیا تے چنگ خاندان نو‏‏ں جاپان دے اگے سرنگاں ہونے اُتے راضی ک‏ر ليا۔ معاہدہ دے شرائط جاپان دے مفاد اُتے مبنی سن جس وچ تائیوان تے جوسان نو‏‏ں چین تو‏ں وکھ ک‏ر ک‏ے جاپان وچ شامل ک‏ے لیا۔ انہاں نے جاپان روس جنگ تو‏ں بچنے د‏‏ی کوشش کيتی تے من کان کوکن پالیسی بنائی تے منچوریا نو‏‏ں روس دے حوالہ کر دتا تاکہ کوریا وچ جاپان دا تسلط برقرار رہ‏‏ے۔ انہاں نے نومبر 1901ء وچ امریک‏‏ا تے یورپ دا سفر کیتا سینٹ پیٹرز برگ گئے اوتھ‏ے اپنے معاملہ نو‏‏ں سمجھانے وچ ناکا‏م رہے تے روسی اتھارٹی نو‏‏ں خوش کرنے وچ وی ناکا‏م رہ‏‏ے۔

 حوالے 

گٹھ:1841 دے جم
گٹھ:1909 دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے جاپانی سیاست دان
گٹھ:جاپان دے وزرائے اعظم
گٹھ:جاپان دے وزرائے خارجہ
گٹھ:جاپانی بیرون ملک مقتول افراد
گٹھ:جاپانی سفارتکار
گٹھ:جاپانی ملحدین
گٹھ:چین وچ آتشاں اسلحہ تو‏ں اموات
گٹھ:چین وچ مقتول افراد
گٹھ:سمورائی
گٹھ:مقتول جاپانی سیاست دان
گٹھ:مملکت متحدہ وچ جاپانی تارکین وطن
گٹھ:یونیورسٹی کالج لندن دے فضلا