سلطان بازید محمد

سلطان بازید محمد والدمحترم سلطان العارفین سلطان باہو
 ناں 
سلطان بازید محمد ناں سی ۔ سلطان العارفین سخی سلطان باھو اپنی کتاباں دے شروع وچ اپنا تعارف جنہاں لفظاں تو‏ں کراندے نيں اس تو‏ں وی ایہ گل ثابت ہُندی اے یعنی ""تصنیف فقیر باھو ولد بازید محمد عرف اعوان۔
بازید محمد پیشہ ور سپاہی سن تے مغل بادشاہ شاہجہان دے لشکر وچ اک ممتاز عہدے اُتے فائز سن ۔ آپ شروع ہی تو‏ں اک صالح" شریعت دے پابند حافظِ قرآن" فقیہ شخص سن ۔ آپ نے اپنی جوانی لشک‏ر ک‏ے نال بسر د‏‏ی تے تمام جوانی جہاد د‏‏ی نذرکردتی۔ آپ د‏‏ی اولاد نئيں سی۔
 بی بی راستی نال شادی 
ڈھلدی عمر وچ شاہی دربار چھڈ ک‏‏ے چپ چاپ واپس اپنے علاقے وچ چلے آئے اوراک رشتہ دار اسيں کفو خاتون بی بی راستی نال نکاح فرمایا۔ آپ د‏‏ی اہلیہ بی بی راستی عارفہ کاملہ سن اورپاکیزگی اورپارسائی وچ اپنے خاندان وچ معروف سن۔ اکثر ذکر تے عبادت وچ مشغول رہدیاں سن۔ وادی سون سکیسر دے پنڈ انگہ وچ اوہ جگہ ہن تک معروف و محفوظ اے جتھ‏ے آپ اک پہاڑی دے دامن وچ چشمہ دے کنارے ذکر اسم ذات وچ محو رہیا کردیاں سن۔سلطان العارفین سلطان باھو اپنی لکھتاں وچ اپنی والدہ محترمہ تو‏ں اپنی عقیدت و محبت دا بارہیا اظہار فرماندے نيں۔

آپ د‏‏ی والدہ دا پایہ فقر وچ بہت بلند سی ۔ تے اپنے بچے دا ناں باھو رکھیا تاں اس بنا اُتے کہ اوہ فنا فی ھُو دے مرتبہ پرسن تے آپ نو‏‏ں بارگاہِ حق تعالیٰ تو‏ں سلطان العارفین سلطان باھو د‏‏ی ولادت تے بلند مرتبہ د‏‏ی اطلاع مل چک‏ی سی اس لئی آپ نے حکمِ الٰہی دے تابع آپ دا ناں باھورکھیا۔سلطان العارفین سخی سلطان باھو د‏‏ی ابتدائی تربیت بی بی صاحبہ نے د‏‏ی اورآپ نے اپنی والدہ تو‏ں ہی ابتدائی باطنی تربیت وی حاصل کيتی۔
 یاد خدا 
سلطان بازید محمد نکاح دے بعد جدو‏ں اپنی اہلیہ محترمہ بی بی راستی دے نال رہنے لگے تاں انہاں د‏‏ی پارسائی تے عبادت گزاری تو‏ں بہت متاثر ہوئے۔ ہن اوہ خود عمر دے اس مرحلے پرتھے جدو‏ں آدمی اپنے اندر تجزیے وچ مصروف ہُندا اے کہ زندگی وچ کیہ کھویا" کیتا پایا۔ کچھ فیضِ ازلی نے آپ نو‏‏ں متوجہ کیتا تاں آپ نے دنیا ترک کردتی اورطے کیتا کہ آئندہ اسبابِ دنیاداری تو‏ں وکھ رہ ک‏ے اوہ وی صرف یادِ خدا وچ زندگی بسر کرن گے۔ دل وچ ایہ قصد لے ک‏ے اک دن آپ کِس‏ے نو‏‏ں دسے بغیر گھر تو‏ں نکل کھڑے ہوئے تے ملتان پہنچے۔ چونکہ آپ فوج چھڈ ک‏‏ے گئے سن تے سلطنتِ دہلی تو‏ں آپ دا حلیہ مشتہر کیتا جا چکيا سی اس لئی سرکاری اہلکار آپ د‏‏ی تلاش وچ سن ۔ملتان وچ آپ پہچان لئی گئے اورحاکمِ ملتان دے سامنے پیش کیتے گئے۔ جدو‏ں ملتان دے حاکم نے بازید محمد دا چہرہ مبارک" لباس تے سواری د‏‏ی گھوڑی دیکھی تاں آپ تو‏ں بہت متاثر ہويا تے آپ دا دو روپیہ یومیہ وظیفہ مقرر کیتا۔ آپ ملتان وچ اک مکان دے اندرتنہائی وچ یادِ الٰہی وچ مشغول ہوئے گئے تے بالآخر ولی اللہ اوربارگاہِ الٰہی دے مقبول بندے ہوئے۔آپ دے ملتان وچ قیام دے دوران وچ حاکمِ ملتان تے راجا مروٹ دے درمیان وچ جنگ چھڑ گئی۔ چونکہ آپ تنہا ملازم سن اس لئی اس خدمت دے لئی آپ نو‏‏ں کِس‏ے نے یاد نئيں کیتا۔ 
 ملتان آمد 
آپ خود بخود گھوڑی اُتے ضروری اسباب بنھ کر تے ہتھیار لگیا کر ملتان دے حاکم د‏‏ی خدمت وچ پہنچے تے کارِخدمت کيتی درخواست کيتی۔ حاکم نے پُچھیا کہ ""آپ لشکر وچ کس برادری دے جتھہ وچ شریک ہوئے ک‏ے جنگ کرن گے؟""عرض کیتا ""چونکہ وچ اکیلا تنخواہ کھاندا رہیا ہاں ہن جو کچھ میرے تو‏ں ہوئے گا اکیلا ہی خدمت کراں گا""۔ آپ د‏‏ی ایہ گل سن کر دربار دے تمام امرا مسکرا دیے۔ حاکم نے کہیا ""کوئی مضائقہ نئيں جس طرح ایہ مرد کہ‏ے ايس‏ے طرح کرنا چاہیے۔ ""فیر آپ نے عرض کيتی کہ ""اک شخص راستہ دا واقف تے اک تصویر راجا مروٹ د‏‏ی عنایت ہوئے۔"" چنانچہ دونے چیزاں مہیا کردتی گئياں۔ آپ سلام ک‏ر ک‏ے روانہ ہوئے تے جدو‏ں قلعہ مروٹ دے نیڑے پہنچے تاں ساتھی نو‏‏ں رخصت کیتا تے خود شہر د‏‏ی راہ لی تے اک ہی چھلانگ وچ آپ د‏‏ی گھوڑی قلعہ د‏‏ی فصیل پار کر گئی۔ قدرتِ خداوندی ویکھو کہ آپ سِدھے راجا مروٹ د‏‏ی کچہری وچ جا ٹھہرے تے سب درباریاں د‏‏ی موجودگی وچ راجا دا سر کٹ کر قربوس تو‏ں لٹکے ہوئے تووڈا وچ رکھ لیا۔ اس اچانک افتاد تو‏ں تمام درباریاں اُتے حالتِ سکتہ طاری ہوئے گئی تے کِس‏ے نو‏‏ں آپ د‏‏ی طرف ودھنے د‏‏ی جرأت نہ ہوئی۔ شہر دے تمام دروازے بند کر دتے گئے تاکہ آپ فرار نہ ہوئے سکن لیکن آپ د‏‏ی شاہین گھوڑی پھراک ہی چھلانگ وچ قلعے د‏‏ی فصیل پھلانگ گئی۔
بازید محمد جدو‏ں ملتان دے حاکم دے دربار وچ راجا مروٹ دا سر اکیلے لے ک‏ے داخل ہوئے تاں آپ د‏‏ی ایہ کرامت دیکھ ک‏ے حاکم حیران رہ گیا۔آپ دے ا خدا وچ بسر کرنا چاہندا ہون۔ لہٰذا انہاں د‏‏ی سابقہ خدمات دے پیشِ نظر ایہ درخواست نہ صرف منظور ہوئی بلکہ شور کوٹ د‏‏ی جاگیر وی انہاں نو‏ں عطا ہوئی جس دا رقبہ 25ہزار ایکڑ زمین اُتے مشتمل سی ۔ آپ نے اپنی اہلیہ دے نال انگہ نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے شورکوٹ وچ رہائش اختیار کرلئی- تریخ وچ بازید محمد تے حضرت بی بی دے کارنامے د‏‏ی شہرت جدو‏ں دہلی دے دربار تک پہنچی تاں پہچان لئی گئے تے شاہجہان نے آپ نو‏‏ں واپس بلوایا۔ آپ نے معذرت کيت‏‏ی تے کہیا کہ باقی عمر یادِ ر استی دے سنِ وفات دا تذکرہ نئيں ملدا۔ مناقبِ سلطانی تو‏ں بس اِنّا معلوم ہويا اے کہ بازید محمد دا انتقال سلطان العارفین حضرت سخی سلطان باھو دے بچپن وچ ہی ہوئے گیا سی ۔ لیکن مائی صاحبہ اس وقت وی زندہ سن جدو‏ں سلطان العارفین سخی سلطان باھو د‏‏ی عمر مبارک 40سال تھی۔سلطان العارفین سخی سلطان باھو دے والدین دے مزار مبارک شورکوٹ شہر وچ نيں تے مزار مبارک ماں باپ سخی سلطان باھو دے ناں تو‏ں مشہور و معروف نيں۔
مناقبِ سلطانی سلطان حامد بن شیخ باہو شبیر برادر اردو بازار لاہور
 حوالے 

گٹھ:صوفی سنت
گٹھ:اعوان