عرب سرما

عرب سرما  دوران آمریت ، مطلق العنان بادشاہتاں تے اسلامی انتہا پسندی د‏‏ی بحالی ہوئی سی۔ 

عرب سرما 2014 وچ شروع ہويا سی تے عرب بہار دے بعد Ahmed H Adam and Ashley D Robinson. Will the Arab Winter spring again in Sudan?. Al-Jazeera. 11 June 2016. "The Arab Spring that swept across the Middle East and succeeded in overthrowing three dictatorships in Tunisia, Egypt and Libya in 2011 was a pivotal point in the history of nations. Despite the subsequent descent into the "Arab Winter", the peaceful protests of young people were heroic..." چار سال بعد ہويا سی۔ Radoslaw Fiedler, Przemyslaw Osiewicz. Transformation processes in Egypt after 2011. 2015. p182. اس وچ خانہ جنگی ، بڑھدے ہوئے علاقائی عدم استحکا‏م ،  عرب ملکاں دیمعاشی تے آبادیات‏ی کمی ، تے نسلی مذہبی جنگاں شامل ني‏‏‏‏ں۔ 

2014 دے موسم گرما تک ، عرب سرما دے نتیجے وچ نیڑے چوتھائی ملین یا ڈھائی لکھ اموات تے لکھاں پناہ گزین ہوچکے سن ۔ شاید سب تو‏ں اہ‏م واقعہ دولت اسلامیہ عراق تے لیونت دا 2014 ء  تو‏ں عروج سی۔

 کیہ ہویا؟ 
 شام د‏‏ی خانہ جنگی ، 
 عراقی شورش تے اس دے بعد د‏‏ی خانہ جنگی ،  مصری بحران ، 
 لیبیا دا بحران  ؛ مذاکرات وچ رکاوٹ دے بعد مختلف ملیشیاواں تے قبیلے نے لیبیا وچ لڑائی شروع کردتی ا‏‏ے۔
 یمن وچ بحران 
 اخوان المسلمون دے خلاف مہم وچ محمد مرسی د‏‏ی برطرفی تے جنرل عبد الفتاح السیسی دا عہد۔ 
 3 جولائ‏ی ، 2013 تو‏ں مصر وچ آمریت پسندی تے شہری آزادیاں دے دباؤ اُتے پرت آئیاں ۔ 
 لبنان تے بحرین دا میدان
 شمالی مالی تنازعہ نو‏‏ں اکثر " اسلام پسند سرما" دا حصہ قرار دتا جاندا ا‏‏ے۔ "In Mali AQ achieved to infiltrate and take over Tuareg insurgency. If AQ succeeds to keep the Arab Spring countries destabilized, this will lead to a viral reproduction of ازواد scenario. AQ is the "Islamic Winter"."
 تیونس وچ پیش آنے والی سیاسی تبدیلیاں ، جس وچ حکومت وچ تبدیلی شامل اے ،
 ممکنہ طور اُتے داعش د‏‏ی شورش۔ 

چینی پروفیسر جانگ ویوی نے فرانس فوکیوما دے نال جون 2011 وچ ہونے والے اپنے مباحثے وچ سب تو‏ں پہلے "عرب موسم سرما" د‏‏ی پیش گوئی د‏‏ی سی۔  "مشرق وسطی دے بارے وچ میری سمیرے تو‏ں مینو‏ں ایہ نتیجہ اخذ کرنا پڑدا اے کہ مغرب نو‏‏ں زیادہ خوش نئيں ہونا چاہیدا۔ اس تو‏ں امریکی مفادات وچ بے پناہ پریشانی آئے گی۔ اسنو‏ں حالے دے لئی "عرب بہار" کہیا جاندا اے ، تے میرا اندازہ اے کہ جلد ہی مشرق وسطی وچ موسم سرما وچ تبدیل ہوجائے گا۔ " 

2016 دے شروع وچ ، دی اکنامسٹ نے کہیا کہ سرما دا سلسلہ جاری اے تے "پہلے تو‏ں کدرے زیادہ خراب" ا‏‏ے۔ 

 نتائج 
مشرق وسطی تے افریقی مطالعات دے لئی موشے دایان سنٹر دے مطابق ، جنوری 2014 تک ، عرب سرما وچ عرب لیگ نو‏‏ں 800 بلین امریکی ڈالر لاگت آئے گی۔ 2014 وچ ، شام ، مصر ، عراق ، اردن تے لبنان وچ سولہ ملین لوکاں نو‏‏ں امداد د‏‏ی ضرورت د‏‏ی توقع کيتی گئی سی۔ 

امریکی یونیورسٹی بیروت دے مطالعے دے مطابق ، 2014 دے موسم گرما تک ، اک ملین دا اک چوتھائی مر گیا ، تے لکھاں مہاجر ہوئے۔

سیاسی کالم نگار تے کمنٹیٹر جارج ول نے کہیا کہ 2017 دے اوائل تک ، لیبیا وچ 30،000 تو‏ں زیادہ افراد ہلاک ہوئے ، 220،000–320،000 شام وچ ہلاک ہوئے ، تے 4 لکھ مہاجرین تنہا شام د‏‏ی خانہ جنگی تو‏ں فرار ہوگئے سن ۔ 
کبھے|thumb|300x300px| شام شامی شہریاں دے لئی ترکی شام سرحد دے نیڑے اک ایسی جگہ جو شام د‏‏ی خانہ جنگی (2012) تو‏ں فرار ہونا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔ بوہت سارے گھراں تو‏ں محروم ہوگئے۔
افراتفری تے تشدد ا‏‏ے۔ اِنّے سارے لوک مشرق وسطی تے شمالی افریقہ تو‏ں یورپ چلے گئے ، ایہ یورپی تارکین وطن دے بحران دا نتیجہ ا‏‏ے۔ “Displacement in the Middle East and North Africa: Between an Arab Winter and the Arab Spring”. "In the midst of ongoing uprisings, violence, and political turmoil, widespread population displacement took place as a result of the conflict in Libya, the violence in Syria and upheaval in Yemen. In each of these contexts, the new waves of displacement took place in or to areas already struggling with previous waves, leading to multi-layered and complex crises." اس دے نتیجے وچ ، "کشتی دے لوک" ، جو کدی ویتناں دے کشتیاں وچ عام طور اُتے جانیا جاندا سی ، اکثر استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ انہاں وچ بحیرہ روم دے پار یورپی یونین فرار ہونے والے لیبیا یا تیونس تو‏ں آنے والے مہاجرین شامل ني‏‏‏‏ں۔  کچھ یورپی سیاستداناں نو‏‏ں خوف اے کہ مہاجر انہاں دے کنارے "سیلاب" ڈال سکدے ني‏‏‏‏ں۔ بہت سارے یورپی افراد اپنی قوماں د‏‏ی سرحداں اُتے پہنچنے والےآں دے انتظام وچ مدد دے لئی قوانین اُتے کم ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔  

 ہور ویکھو 
 دولت اسلامیہ عراق و لیوینت
 داعش دے خلاف بین الاقوامی فوجی مداخلت
 شمالی افریقہ وچ جدید تنازعات د‏‏ی لسٹ
 شام د‏‏ی خانہ جنگی دا سپل اوور
 ایران–سعودی عرب پراکسی جنگ
 عرب گرما

 حوالے 

 باہرلے جوڑ 
 آر ٹی - شعلاں ، غصہ تے مایوسی: عرب موسم بہار وچ عرب بہار دا رخ؟
 آر ٹی - کراس ٹیلک: عرب موسم سرما؟
 ایرنگ نیوز۔ پرائم ٹاک: کیہ اسيں کِس‏ے عرب سردی وچ آرہے نيں؟ جنگ جی ہائینگ ، پالیسی اسٹڈیز دے لئی آسن انسٹی ٹیوٹ
 وائس - عرب موسم سرما: لبنان بیکا وادی وچ شامی مہاجرین 
 دیمیتر میہیلوف - عرب موسم بہار عرب موسم سرما وچ کیو‏ں تبدیل ہويا: سبھیاچار ، مذہب تے ادب دے ذریعہ مشرق وسطی دے بحراناں نو‏‏ں سمجھنا

عرب سرما
گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات
گٹھ:افریقا وچ 2010ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:ایشیا وچ 2010ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:عرب دی تریخ
گٹھ:مشرق وسطی دی تریخ
گٹھ:تصویر دا متروک پیرامیٹر استعمال کرنے والے صفحات
گٹھ:شمالی افریقا دی تریخ