روپمتی

روپمتی مالوے دے آخری خودمختار افغان سلطان باز بہادر دی پریمکا سی۔ باج بہادر اتے روپمتی دی پریم کہانی نوں لے کے 1599 وچّ احمدالعمری نے فارسی وچّ اک پریم-کاو دی رچنا کیتی سی اتے مغل کال دے انیکاں پرسدھ چترکاراں نے اس دی کہانی تے کئی بھاوپورن سندر چتر بنائے سن۔ پر اس اتہاس-پرسدھ پریمکا دی جیونی دا کوئی وی پرمانک ذکر موجود نہیں ہے۔

زندگی
باز بہادر، سنگیت دا شوقین، منڈو دا آخری آزاد حکمران سی۔ اک وار شکار کرن توں بعد، باز بہادر اک چرواہے نال بھڑیا اتے اوہ اس دے دوستاں نال گا رہی سی۔ اس دی منموہنی سندرتا اتے اس دی سریلی آواز دوواں نال اوہ موہت ہو گیا، اس نے روپمتی نوں بینتی کیتی کہ اوہ اس نال اس دی راجدھانی تکّ جاوے۔ روپمتی اس شرط 'تے منڈو جان لئی راضی ہو گئی کہ اوہ اپنی پیاری اتے پوجنیی ندی، نرمدا دے نیڑے اک محل وچّ رہیگی۔ اس طرحاں منڈو وکھے ریوا کنڈ بنایا گیا سی۔

بدقسمتی نال، اس مسلم راج کمار اتے ہندو چرواہی دا رومانس اسپھل ہو گیا۔ مہان مغل اکبر نے منڈو اتے حملہ کرن اتے روپمتی تے باج بہادر نوں بندی بناؤن دا فیصلہ کیتا۔ اکبر نے آدم خان نوں منڈو اتے قبضہ کرن لئی بھیجیا اتے باز بہادر اپنی چھوٹی جہی سینا نال اس نوں چنوتی دین لئی چلا گیا۔ مہان مغل فوج نال باز بہادر دا کوئی مقابلہ نہیں سی اتے اوہناں نے منڈو اسانی نال قبضے 'چ لے لیا۔

باز بہادر مدد لین لئی چتوڑگڑھ بھجّ گیا۔ جویں ہی آدم خان منڈو آیا، اوہ روپمتی دی سندرتا 'تے مگدھ ہو گیا۔ اس پریم کہانی دا انت کردیاں، رانی روپمتی نے اپنے آپ نوں زہر پلا کے مار دتا۔[1]

روپمتی ولوں لکھی کویتا
1599 وچّ، احمد العمری ترکمان، جو شرف الدین مرزا دی سیوا وچّ سی، نے فارسی 'چ رانی روپمتی دی کہانی لکھی۔ اس نے اس دیاں 26 کویتاواں اکتر کیتیاں اتے اوہناں نوں اپنی رچنا وچّ شامل کیتا۔ اصل کھرڑے نوں اس دے پوتے فلاد خان اتے اس دے دوست میر جعفر علی نوں دتا گیا۔ اس کھرڑے دی اک کاپی 1653 وچّ آئی۔ میر جعفر علی دی نقل آخرکار دلی دی محبوب علی کول گئی اتے اس دی موت توں بعد 1831 وچّ ایہہ اک عورت نوں دتی گئی۔ بھوپال دے جیمدار عنایت علی اس کھرڑے نوں اس کولوں آگرہ لے کے آئے۔ ایہہ کھرڑا بعد وچّ سی.ای. لوآرڈ وکھے پہنچیا اتے ایل.ایم کرمپ دوارا انگریزی وچّ 1926 وچّ انوواد کیتا گیا جس دا سرلیکھ، کمل دی عورت: رپمتی، منڈو دی مہارانی: اک عجیب کہانی دا وشواس ہے۔ اس کھرڑے وچّ بارھا دوہے، دس کویتاواں اتے رپمتی دے تنّ سوئیے ہن۔

روپ متی مالوہ د‏‏ی یک حسین ہندو مغنیہ سی۔ باز بہادر روپ متی دے عشق وچ گرفتار ہويا تے انہاں نے مسلم تے ہندو روایات دے مطابق شادی کر لئی۔

 مورتاں

گٹھ:بھارتی گلوکاراواں
گٹھ:بھارتی لوک گلوکاراواں
گٹھ:تریخ مالوہ
گٹھ:سولہويں صدی د‏‏یاں ہندوستانی خواتین
گٹھ:ہندوستانی خاتون شاہی اقتدار
گٹھ:مالوہ دی تریخ
گٹھ:بھارتی حکمران عورتاں