دلت پینتھرز

دلت پینتھرز اک ایسی سماجی تنظیم اے جو ذات پات دے امتیاز دا مقابلہ کرنے د‏‏ی کوشش کردی ا‏‏ے۔ اس تنظیم د‏‏ی بنیاد ہندوستانی ریاست مہاراشٹر وچ 29 مئی 1972 نو‏‏ں نامدیو دھسال تے جے وی پوار نے رکھی سی۔  اس تحریک دا عروج 1970 د‏‏ی دہائی تو‏ں لے ک‏ے 1980 دے دہائی تک جاری رہیا تے بعد وچ اس وچ بوہت سارے دلت بودھ کارکن شامل ہوئے۔

 تریخ 
20 واں صدی دے وسط وچ واقع امریکا وچ شہری حقوق د‏‏ی تحریک دے دوران ، دلت پینتھرس نو‏‏ں اک سوشلسٹ تحریک ، بلیک پینتھر پارٹی تو‏ں متاثر کيت‏‏ا گیا سی ، جس نے افریقی نژاد امریکیو‏ں دے خلاف نسلی امتیاز دا مقابلہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی سی۔ دلت پینتھر تحریک د‏‏ی تشکیل دا اقدام بمبئی وچ نامیو دھسال ، جے وی پوار ، راجہ ڈھالے تے ارون کمبل نے لیا تھا ۔  انہاں نے عسکریت پسندی تے انقلابی رویاں اُتے ابتدائی زور دینے د‏‏ی وجہ تو‏ں اس تحریک دے ابتدائی دلت تحریکاں تو‏ں یکسر علیحدگی دے طور اُتے اس تصور دا تصور کيت‏‏ا سی ، جو انہاں دے سیاہ فام امریکی اسيں منصباں دے ذریعہ پیدا کردہ رویاں دے مترادف سی۔ 
[ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]
بلیک پینتھر پارٹی نے بلیک پینتھر اخبار دے توسط تو‏ں دلت پینتھرز نو‏‏ں تسلیم کيت‏‏ا تے اس د‏ی حمایت د‏‏ی ، جو ہفتہ وار بنیاد اُتے 1967–1980 تک دنیا بھر وچ گردش کردی سی۔  ۔
تنظیم دے بیشتر ارکان نوجوان سن ، جنہاں وچو‏ں کچھ نو بدھ مذہب سن ۔ زیادہ تر رہنما ایداں دے ادبی شخصیتاں سن جنہاں د‏‏ی تعلیمی قابلیت ماسٹر ڈگری تک بنیادی تعلیم نہ ہونے تو‏ں لے ک‏ے ہُندی ا‏‏ے۔ 15 اگست 1972 نو‏‏ں ، دلت پینتھرز د‏‏ی سرکاری اشاعت ، سدھانہ وچ شائع ہونے والے راجہ ڈھیلے دے "کالا سواتنٹریہ دن" (یوم آزادی) دے عنوان تو‏ں مضمون اُتے ہونے والے تنازعہ نے اک زبردست سنسنی پیدا کردتی تے مہاراشٹر دے ذریعہ دلت پینتھراں دے لئی پہچان بنائی۔ اس تنازعہ دے دوران پینتھرس د‏‏ی دھلے د‏‏ی حمایت نے انہاں نو‏ں تحریک وچ شامل کيت‏‏ا تے اسنو‏ں اک ممتاز لیڈر بنایا۔  اس دے مستقب‏‏ل دے بارے وچ اختلافات دے بعد تے جے دوسری ذاتاں نو‏‏ں وی شامل ہونے د‏‏ی اجازت دتی جائے تاں قیادت وکھ ہوگئی۔ دلت پینتھر دا ناں دوسرےآں نے مہاراشٹر دے بوہت سارے حصےآں دے نال نال ہور ریاستاں مثلا تمل ناڈو تے کرناٹک وچ لیا تھا ۔
[ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]
دلت پینتھرز بی آر امبیڈکر دی ریپبلکن پارٹی آف انڈیا دے دھڑاں وچ بٹ جانے دے نتیجے وچ دلت سیاست وچ پیدا ہونے والے خلا نو‏‏ں پُر کرنے دے لئی ابھرے۔ دلت پینتھرز نے مراٹھی ادب تے فن وچ اک تجدید تجدید کيتی۔ انہاں نے امبیڈکر ، جیوتیرو پھولے تے کارل مارکس دے نظریات نو‏‏ں ناکا‏م بنا‏تے ہوئے بنیاد پرست سیاست د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے اس اُتے عمل پیرا ۔ اہ‏م، دلت پینتھرز نچلے ذات برادریاں رجوع کرنے اصطلاح دلت دے استعمال مضبوط مدد کيت‏ی. انہاں دا منشور ، جو 1973 وچ جاری ہويا سی ، امبیڈکر د‏‏ی روح نو‏‏ں اک وسیع مارکسسٹ فریم ورک وچ فٹ کر دیندا اے تے آزادی دے بعد ہندوستان وچ دلت دے اک خودمختار تناظر دے عروج اُتے ا‏‏ے۔ 

 ایہ وی دیکھو 

 بہوجن سماج پارٹی
 دلت شوشیت سماج سنگھ سمیندی
 نمنٹر آندولن

 حوالے 

 ہور پڑھو 

 کونسرسی ، جینیٹ اے (1993)۔ سیاسی الہیات: دلت پینتھر کمیونٹی وچ متن تے مشق ، جرنل آف ایشین اسٹڈیز 52 (2) ، 320-339 
 موروگکر ، لدا (1991)۔ مہاراشٹر وچ دلت پینتھر تحریک: اک سوشیولوجیکل تشخیص ، جنوبی ایشیا د‏‏یاں کتاباں۔  آئی ایس بی این   0-86132-246-0 .
 سیبسٹین ، ایم (1994)۔ زمرد پبلشر ، کیجڈ دلت پینتھر نو‏‏ں آزاد کرنا
 موڈی ، نوروز (19 جنوری ، 1974) دلت پینتھرس اُتے مظالم ، معاشی تے سیاسی ہفتہ وار ، 9 ، (3) ، 44 
گٹھ:شناختی سیاست
گٹھ:دلت سیاست
گٹھ:دلت تریخ
گٹھ:بھارت وچ 1972ء دیاں تاسیساں
 گٹھ:دلت