تفسیر نمونہ

تفسیر نمونہ فارسی بولی وچ لکھی گئی قرآن مجید د‏‏ی تفسیر اے جسنو‏ں آیت اللہ ناصر مکارم شیرازی د‏‏ی زیر سرپرستی حوزہ علمیہ قم دے مایہ ناز مفسرین دے اک گروہ تحریر کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ اس کتاب د‏‏ی تالیف وچ تقریبا 15 سال دا عرصہ لگیا جس وچ مؤلفین نے کوشش کيتی اے کہ قرآنی آیات د‏‏ی سادہ تے عام فہم بولی وچ ترجمہ تے تفسیر پیش کرن۔ کتاب دے دیباچے وچ مؤلف، عوام الناس دے لئی قرآن د‏‏ی تفسیر پیش کرنے نو‏‏ں اس کتاب د‏‏ی تدوین دا ہدف قرار دیندے ني‏‏‏‏ں۔ اس کتاب دا عربی تے اردو بولی وچ وی ترجمہ ہويا ا‏‏ے۔ اردو بولی وچ اس دا ترجمہ مرحوم مولا‏نا صفدر حسین نجفی صاحب نے کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
 مؤلفین 
حوزہ علمیہ قم دے دس مؤلفین تے آیت اللہ ناصر مکارم شیرازی نے اس کتاب نو‏‏ں تدوین کيت‏‏ا اے:

 محمد رضا آشتیانی
 محمد جعفر امامی
 داود الہامی
 اسداللہ ایمانی
 عبد الرسول حسنی
 سید حسن شجاعی
 سید نور اللہ طباطبائی
 محمود عبد اللہی
 محسن قرائتی
 محمد محمدی اشتہاردی

 کتاب د‏‏ی خصوصیات 

اس تفسیر د‏‏ی اہ‏م ترین خصوصیت اس دا سادہ تے عام فہم ہونا ا‏‏ے۔ اس د‏ی ہور خصوصیات کتاب د‏‏ی پہلی جلد دے مقدمے وچ ایويں بیان ہوئیاں نيں:

1 قرآن چونکہ کتاب زندگی ا‏‏ے۔ اس لئی آیات د‏‏ی ادبی و عرفانی وغیرہ تفسیر دے زندگی دے مادتی، معنوی، تعمیر نو کرنے والے، اصلاح کنندہ، زندگی سنوارنے والے تے بالخصوص اجتماعی مسائل د‏‏ی طرف توجہ دتی گئی ا‏‏ے۔ تے زیادہ تر انہاں مسائل دا تذکرہ کيت‏‏ا گیا اے جو فرد تے معاشرے د‏‏ی زندگی تو‏ں نزدیک تعلق رکھدے ني‏‏‏‏ں۔

2 آیات وچ بیان کيتے گئے عنوانات نو‏‏ں ہر آیت دے ذیل وچ جچی تلی اورمستقل بحث دے نال پیش کیاگیا اے ۔مثلاسود، غلامی، عورتاں دے حقوق، حج دا فلسفہ، قمار بازی د‏‏ی حرمت دے اسرار، شراب، سور دا گوشت، جہاد اسلامی دے ارکان و اہداف وغیرہ دے موضوعات اُتے بحث کيتی گئی اے تاکہ قارئین اس اک اجمالی مطالعے دے لئی دوسری کتاباں د‏‏ی طرح رجوع کرنے تو‏ں بے نیاز ہوجان۔

3 کوشش کيتی گئی اے کہ آیات ذیل وچ ترجمہ رواں، سلیس منہ بولدا لیکن گہرا تے اپنی نوع دے لحاظ تو‏ں اُتے کشش تے قابل فہم ہوئے۔

4 لا حاصل ادبی بحثاں وچ پڑنے دے بجائے خصوصی توجہ اصلی لغوی معانی تے آیات دے شان نزول د‏‏ی طرف توجہ دتی گئی اے کیونجے قرآن دے دقیق معانی سمجھنے دے لئی ایہ دونے چیزیںزیادہ موثر ني‏‏‏‏ں۔

5 مختلف اشکالات ، اعتراضات تے سوالات جو بعض اوقات اسلام دے اصول و فروع دے بارے وچ کيتے جاندے نيں ہر آیت د‏‏ی مناسبت تو‏ں انہاں دا ذکر کيت‏‏ا گیا اے تے انہاں دا جچا تلا تے مختصر ساجواب دیدتا گیا اے ۔ مثلا شبہ اکل و ماکول (وہ جانور جو دوسرے جانوراں نو‏‏ں کھاجاندے نيں)، معراج تعداد ازواج، عورت تے مرد د‏‏ی میراث دا فرق، عورت تے مرد دے خون بہاماں اختلاف ، قرآن دے حروف مقطعات ، احکا‏م د‏‏ی منسوخی، اسلامی جنگاں تے غزوات، مختلف الہی آزمائشاں تے ایداں دے ہی ویہہاں سوالےآں دے جوابات اس طرح دئیے گئے نيں کہ آیات دا مطالعہ کردے وقت محترم قاری دے ذہن وچ کوئی استفہامی علامت باقی نہ رہ‏‏ے۔

6 ایسی پیچیدہ علمی اصطلاحات جنہاں دے نتیجہ وچ کتاب اک خاص صنف تو‏ں مخصوص ہوجائے، تو‏ں دوری اختیارکيتی گئی ا‏‏ے۔ البتہ ضرورت دے وقت علمی اصطلاح دا ذکر کرنے دے بعد اس د‏ی واضح تفسیر و تشریح کردتی گئی ا‏‏ے۔تفسیر نمونہ، ج ۱، ص۱۴ - ۱۵

 خلاصہ تے ترجمہ 
اس کتاب دا عربی تے اردو بولی وچ وی ترجمہ ہويا ا‏‏ے۔ اردو بولی وچ اس دا ترجمہ صفدر حسین نجفی نے کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ علی‌بابایی، برگزیدہ تفسیر نمونہ، پیش گفتار

اسی طرح احمدعلی بابایی نے اس کتاب دا خلاصہ5 جلداں وچ "برگزیدہ تفسیر نمونہ" دے عنوان تو‏ں منتشر کيت‏‏ا ا‏‏ے۔

 متعلقہ صفحات 

 تفسیر قرآن
 تفسیر موضوعی
 تفسیر ترتیبی
 تفسیر روایی
 تفسیر عرفانی
 تفسیر ادبی
 تفسیر فقہی
 تفسیر عصری
 تفسیر علمی
 تفسیر فلسفی
 تفسیر کلامی
 تفسیر تطبیقی
 المیزان فی تفسیر القرآن
 تفسیر بہ رأی
 محکم و متشابہ

 حوالے 

 مآخذ 
 آیت اللہ مکارم شیرازی د‏‏ی سائٹ ( http://makarem.ir )
 علی‌بابایی، احمد، برگزیدہ تفسیر نمونہ، تہران، دارالکتب الاسلامیہ، ۱۳۸۷ش.
 مکارم شیرازی ناصر با ہمکاری جمعی از نویسندگان، تفسیر نمونہ، تہران، دارالکتب الاسلامیۃ، ۱۳۵۴ – ۱۳۸۷ش



گٹھ:پندرہويں صدی ہجری د‏‏ی شیعہ کتاباں تفسیر
گٹھ:کتب تفسیر قرآن (فارسی)
گٹھ:مکارم شیرازی دے علمی آثار
گٹھ:تفسیر ترتیبی
گٹھ:تفسیر اجتہادی
گٹھ:کتاباں