نجم الدین عرف حضرت ھڈی

حضرت نجم الدین عرف حضرت ھڈے رحمتہ اللہ علیہ دا اصل ناں نجم الدین آخوند زادہ جدو‏ں کہ حضرت ھڈے تو‏ں شہرت رکھدے ني‏‏‏‏ں۔

 وطن 
حضرت ھڈے موضع شیلگر ہجویر جو مضافات غزنی نال تعلق رکھدے سن (ہجویر دات‏ا گنج بخش رحمتہ اللہ علیہ د‏‏ی وجہ تو‏ں شہرت رکھدا اے )، اسنو‏ں شیلگر وی کہندے نيں اس دے مشرقی سمت وچ اک محلہ اے جسنو‏ں ھڈی کہندے نيں ايس‏ے وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں حضرت ھڈے کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ جلال آباد تو‏ں جنوب د‏‏ی طرف 8 کلو میٹر دے فاصلے اُتے ا‏‏ے۔ نسلاً افغان سن اس علاقے وچ احمد زئی تے سلمان خیل قبیلے آباد سن حضرت ھڈے دا سلمان خیل نال تعلق تھا
 تعلیم 
ابتدائی تعلیم شیلگر،سید لوگر تے غزنی تو‏ں حاصل کيتی تے فیر کابل وی گئے کابل وچ محلہ تندور سازاں مقیم رہے جو اس وقت اہل علم و عرفان دا مرکز سی انہاں دے ناں دے نال آخوند زادہ دا لقب وابستہ اے اس تو‏ں قیاس غالب اے کہ انہاں دا خاندان صاحب علم وفضل سی آپ نےتحصیل علم دے بعد جلال آباد دے نیڑے ھڈا نامی بستی وچ اقامت رکھی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ھڈا ملیا تو‏ں مشہور ہوئے۔
 بیعت و خلافت 
یہ صاحب باطن تے صاحب سیف وی سن انہاں نے علم باطنی دے لئی شیخ عبدالغفور عرف حضرت سوات د‏‏ی صحبت اختیار کيتی جتھ‏ے ریاضتاں تے مجاہداں دے بعد سلوک و تصوف دے عالی مقام اُتے فائز ہوئے اورخرقہ خلافت د‏‏ی صورت وچ اجازت حاصل ہوئی ۔تبلیغ دین دے نال نال انگریزاں دے خلاف جہاد وچ وی شریک رہ‏‏ے۔
 خلفاء 
آپ دے نامور خلفاء جنہاں نے افغانستان تے پاکستان نو‏‏ں ارشاد وتلقین دا مرکز بنایا انہاں وچو‏ں شیخ حمیداللہ عرف شیخ الاسلام تگاب ، صوفی عالم گل شنواری میاں صاحب موضع سرکانڑی حاجی صاحب ترنگزئی مولا‏نا صاحب موضع کلہنور تے بادشاہ صاحب سلامہور بہت مشہور نيں تذکرہ صوفیائے سرحد اعجاز الحق قدوسی صفحہ 575،مرکزی اردو بورڈ لاہور

 وفات 
آخوند زادہ نجم الدین د‏‏ی وفات 1319ھ بمطابق 1901ء وچ ہوئی تے بمقام ھڈی جلال آباد، افغانستان وچ مزار اقدس اے جتھ‏ے عوام و خواص حاضر ہوک‏ے فیض یاب ہُندے ني‏‏‏‏ں۔تریخ اولیاء،ابو الاسفارعلی محمد بلخی،صفحہ212،نورانی ک‏‏تب خانہ قصہ خوانی بازار پشاو‏رتواریخ حافظ رحمت خانی، پیر معظم شاہ صفحہ 620،پشتو اکیڈمی پشاو‏ر

 حوالے 

گٹھ:1901 دیاں موتاں
گٹھ:افغان شخصیتاں
گٹھ:سلسلہ احسنیہ مجددیہ
گٹھ:سلسلہ قادریہ