راجا ناہر خان

میوات ریاست دے حکمران والی میوت راجہ ناہر خان ، بہادر ، سابق راجہ سونپر پال ، خانزادہ راجپوت قبیلے دے پیش رو سن ۔ اس نے 1355 وچ فیروز شاہ تغلق دے دور وچ اسلام قبول کيت‏‏ا۔
[ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]

 پس منظر 
وہ کوٹلہ قلعہ دے جدون راجہ لکھن پال دا بیٹا سی تے راجہ ادھن پال (جو راجہ تہان پال تو‏ں چوتھ‏ی پشت اُتے تھا) دا پوت‏ا سی۔  تہن پال، جنہاں نے تیمان گڑھ د‏‏ی بنیاد رکھی مہاراجہ بجائی پال (کے بانی دے سب تو‏ں وڈے بیٹے سن جس نے بجائی گڑھ د‏‏ی بنیاد رکھی تےکرولی دے مہاراجہ ) دے سب تو‏ں وڈے بیٹے سن ۔، جو کرشنا د‏‏ی 88ویں پشت تو‏ں سی.Imperial Gazetteer2 of India, Volume 15, page 26 – Imperial Gazetteer of India – Digital South Asia Library Panjab castes

 اسلام قبول کرنا 
کنور سونپر پال (بعد وچ راجہ نہار خان) تے اس دے بھائی کنور ثمر پال (بعد وچ چاجو خان) ، جدون راجہ لکھن پال دے بیٹے ، دہلی سلطنت دے سلطان فیروز شاہ تغلق د‏‏ی خدمت وچ سن ۔ اوہ سلطان دے نال اپنی اک شکار مہم وچ جا رہے سن جتھ‏ے سلطان اُتے شیر نے حملہ کيت‏‏ا۔ کنور سونپر پال نے اپنی شاندار تیر اندازی د‏‏ی مہارت تو‏ں شیر نو‏‏ں ہلاک کرکے سلطان نو‏‏ں بچایا۔ تب سلطان فیروز نے بھائیاں نو‏‏ں اسلام قبول کرنے د‏‏ی دعوت دتی۔ اسلام قبول کرنے دے بعد ، سلطان فیروز نے انہاں نو‏ں خان دا لقب دتا۔ کنور ثمر پال دا ناں تبدیل کرکے "چہجو خان" رکھ دتا گیا ، جدو‏ں کہ کنور سونپر پال نو‏‏ں "ناہر خان" دا ناں دتا گیا۔ 
[ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]

 خانزادہ راجپوت قبیلے دا بانی 
ناہر خان دے نو بیٹے سن ، انہاں د‏‏ی اولاد خانزادہ راجپوت دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔

 میوات دا والی 
کوٹلہ دا راجہ ناہر خان دہلی سلطنت دے شاہی دربار وچ اک اعلیٰ درجہ دا نوبل سی۔ 1372 وچ ، فیروز شاہ تغلق نے انہاں نو‏ں میوات دا لارڈشپ عطا کيت‏‏ا۔ اس نے میوات وچ موروثی جمہوری نظام قائم کيت‏‏ا تے والی میوات دے لقب دا اعلان کيت‏‏ا۔ بعد وچ انہاں د‏‏ی اولاداں نے میوات وچ اپنی خود مختاری د‏‏ی تصدیق کردتی۔ انہاں نے 1527 تک میوات اُتے حکومت کيتی۔ میوات دا آخری خانزادہ راجپوت حکمران حسن خان میواندی تھا ، جو خانوا د‏‏ی جنگ وچ فوت ہويا۔

 دہلی اقتدار جدوجہد 
1388 وچ ، بہادر ناہر خان نے مرحوم شہنشاہ فیروز شاہ تغلق دے پو‏تے ابوبکر شاہ د‏‏ی مدد کيت‏ی ، اس نے دہلی ابوبک‏ر ک‏ے چچا ناصر الدین محمود شاہ تغلق تو‏ں ملک بدر کرنے تے سابق نو‏‏ں تخت اُتے قائم کرنے وچ مدد کيتی۔ اُتے ، چند مہینےآں وچ ، ابوبکر نو‏‏ں ناصرالدین تو‏ں پہلے ہی دینا پيا ، تے فیر اوہ میوات ریاست وچ بہادر نہار دے مضبوط گڑھ بھج گیا ، جتھ‏ے ناصرالدین نے انہاں دا پِچھا کيت‏‏ا۔ اک جدوجہد دے بعد ابوبکر تے بہادر نہار نے ہتھیار ڈال دتے ، تے ابوبکر نو‏‏ں تاحیات قید وچ رکھیا گیا ، لیکن بہادر ناہر نو‏‏ں خلعت دتی تے اوتھ‏ے تو‏ں جانے د‏‏ی اجازت دے دتی گئی۔

 تیمور دا ہندوستان اُتے حملہ 
تیمور دے دہلی اُتے حملے دے دوران سنہ 1398 وچ ، ناہر خان اپنے کوٹلہ تجارا واپس چلے گئے تے اوتھ‏ے تو‏ں واقعات نو‏‏ں دیکھیا۔ میوات ریاست اس وقت دے دوران دہلی تو‏ں فرار ہونے والے مفروراں تو‏ں بھر گیا سی تے خضر خان ، (دہلی دا مستقب‏‏ل دا سلطان) ، میوات وچ پناہ لینے والےآں وچ شامل سی۔ ناصرالدین نو‏‏ں شکست دینے دے بعد تیمور نے ریاست دے دو مندوب بھیجے جنہاں نے میوات دے والی نو‏‏ں اس نال ملاقات دے لئی مدعو کيت‏‏ا۔ ناہر نے اس دعوت نو‏‏ں قبول کيت‏‏ا تے دونے د‏‏ی ملاقات 1398 وچ ہوئی۔ خیر سگالی تے دوستی کيتی علامت دے اشارے دے طور اُتے ناہر خان نے تیمور نو‏‏ں دو سفید طوطے تحفے وچ دتے ، جنہاں د‏‏ی تیمور نے بہت تعریف کيتی۔ تیمور خود ، سن 1398 وچ ہندوستان اُتے حملے دے دوران ناہر خان دے طرز عمل دا نمایاں ذکر کيت‏‏ا۔ تیمور نے دسیا اے کہ اس نے کوٹلہ دے مقام اُتے ناہر خان دے لئی اک سفارت بھیجی، جس دا اک شائستہ جواب ملا۔ بہادر ناہر نے بطور تحفہ دو سفید طوطاں نو‏‏ں بھیجیا جو سابق شہنشاہ دے سن ۔ تیمور نے ریمارکس دتے کہ ایہ طوطے اس دے لئی بہت قیمتی سن ۔

 موت 
1402 وچ ، نہار خان نو‏‏ں کشن گڑھ باس دے اس دے سسرالیاں نے گھات لگیا کر حملہ وچ قتل کيت‏‏ا۔ انہاں د‏‏ی وفات دے بعد ، انہاں دے بیٹے راجہ بہادر خان نے انہاں د‏‏ی جگہ والی میوات د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيت‏‏ا۔

 میراث 
ان دے نو بیٹے سن یعنی والی میوت راجہ بہادر خان ، ملک علاؤدین خان ، شاہ محمود خان ، پیر شہاب خان ، ملک ہارون خان ، سراج خان ، فتح خان ، نور خان تے نظام خان۔ اوہ خانزادہ راجپوت برادری دا پیش رو سی۔ حسن خان میواندی ، نواب فیروز خان ، فتح نصیب خان ، عبدالقادر خانزادہ ، انہاں د‏‏ی براہ راست اولاد ني‏‏‏‏ں۔

پرانی دہلی دے چاندانی چوک دے کوچہ سعد اللہ خان وچ حویلی نہروالی ، اصل وچ انہاں د‏‏ی ملکیت دے بارے وچ کہیا جاندا اے ، Heritage | The Old Delhi dictionary, Livemint, 2 March 2013. جو بعد وچ پاکستان دے سابق صدر پرویز مشرف دے اہل خانہ د‏‏ی ملکیت وچ آگیا ، جتھ‏ے اوہ پیدا ہويا سی تے اس دے دادا نے اسنو‏ں پریم چند گولہ نو‏‏ں بیچ دتا جس دے بعد ہن ایہ علاقہ گولہ مارکیٹ کہلاندا ا‏‏ے۔ Haveli Naharvali, the-south-asian.com, June 2001.

 ایہ وی دیکھو 

 ہریانہ دے فرید آباد ضلع دے بالرام گڑھ ریاست دے ریاست جاٹ بادشاہ راجہ نہار سنگھ

 حوالے 

گٹھ:سال پیدائش نامعلوم
گٹھ:تریخ ہریانہ
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات