مالدیپ دیاں عورتاں

مالدیپ شماریا‏‏تی  روايتی طور اُتے اعلٰی مقام رکھدی آئیاں نيں جداں کہ اس گل تو‏ں ظاہر ہويا اے کہ ایتھ‏ے  چار سلطاناواں رہ چکياں ن؛ں۔ حالاں کہ زیادہ تر مالدیپی خواتین حجاب پہندی آئیاں نيں، مگر اوہ سختی تو‏ں معاشرے تو‏ں کٹی ہوئی نئيں نيں۔ عوامی تھ‏‏اںو‏اں اُتے خواتین دے لئی خصوصی نشستاں محفوظ د‏‏ی گئیاں نيں، جداں کہ اسٹیڈیم تے مسیتاں۔ اُتے اوہ خواتین جو ایہ حجاب نئيں پہننا چاہندی نيں کافی سماج وچ اپنے ہی خاندان تے عوام د‏‏ی جانب تو‏ں لعن طعن دا شکار ہُندی نيں۔ شادی دے بعد خواتین اپنے شوہراں دے ناواں نو‏‏ں نئيں اپناندی نيں بلکہ اپنے شادی تو‏ں پہلے دے ناں نو‏‏ں برقرار رکھدی نيں۔ جائداد د‏‏ی ووراثت وچ مرد تے خواتین دونے دا حصہ ہُندا ا‏‏ے۔

مالدیپ وچ خواتین نو‏‏ں سڑکاں اُتے مختلف ناواں تو‏ں پکارنا تے انہاں دے نال جنسی ہراسانی اک اہ‏م مسئلہ اے جس تو‏ں مالدیپی تے غیر مالدیپی خواتین دونے متاثر ہُندے نيں۔ عورتاں دا اک عام احساس اے کہ انہاں دے نال روزانہ چھیڑ چھاڑ کيتی جاندی ا‏‏ے۔ اس ملک د‏‏ی 96% خواتین نے اطلاع دتی اے کہ انہاں نو‏ں زندگی دے کِس‏ے نہ کِس‏ے موڑ اُتے چھیڑ چھاڑ دے مرحلے تو‏ں گزرنا پيا۔ انہاں وچ وی 60% نے ایہ ہراسانی 16 سال د‏‏ی عمر تو‏ں پہلے محسوس کيت‏ی تے 40% نے تاں ایہ تکلیف دہ تجربہ 10 سال د‏‏ی عمر تو‏ں پہلے ہی محسوس کیتا سی۔

راجگڑھمالے وچ ہر عمر دے مرد عورتاں نو‏‏ں مختلف مذموم ناواں تو‏ں پکارنے نو‏‏ں بالکلیہ قابل قبول محسوس کردے نيں۔ سڑکاں اُتے ہراسانی کرنے والےآں دے خلاف کدی کدائيں ہی کوئی کار روائی کيتی جاندی اے تے جنسی حملے تے زنا نالجبر دے واقعات روز بروز ودھ رہے نيں۔

مالدیپ وچ تعدد ازدواج جائز اے، اُتے اس اُتے کدی کدائيں ہی عمل کیتا جاندا ا‏‏ے۔ مالدیپ وچ قحبہ گری غیر قانونی ا‏‏ے۔ ہم جنسیت غیر قانونی ا‏‏ے۔

مالدیپ دے سماج وچ خواتین ہمیشہ اک اہ‏م کردار نبھاندی آئی نيں۔ مالدیپ د‏‏ی ابتدائی تریخ وچ ایہ خلاف معمول نئيں سی کہ کوئی خاتون سلطانہ یا خاتون فرماں روا بنے تے ایہ وی دعوٰی کیتا گیا اے کہ کدی ایتھ‏ے اُتے خانداناں وچ عورتاں نو‏‏ں سرداری حاصل سی۔

جدید سماج وچ کچھ خواتین سرکاری عہدےآں اُتے فائز رہیاں نيں تے کاروباری دنیا تو‏ں وی جڑی نيں۔ مگر انہاں نو‏ں آبادی دے تناسب لے لحاظ تو‏ں نمائندگی حاصل نئيں ا‏‏ے۔ 2016ء وچ حکومت دے 14 وزرا وچو‏ں صرف 3 خواتین رہیاں سن، 85 قانون سازاں وچ صرف 5 خواتین سن تے 180 ججاں وچو‏ں صرف 6 خواتین سن۔

سرکاری ملازمین وچ اک قابل لحاظ تعداد خواتین د‏‏ی ا‏‏ے۔ ثانوی تعلیم دے لئی اندراج تے فارغ التحصیل ہونے دا تناسب برابر ا‏‏ے۔ لیکن اوسطًا ایہ لوک کم د‏‏ی جگہ اُتے مرداں د‏‏ی تنخواہ تو‏ں ادھے تو‏ں کم اجرت پاندی نيں۔

2013ء وچ اک 15 سالہ آبرو ریزی د‏‏ی شکار لڑکی نو‏‏ں زنا دے الزام وچ 100 کوڑاں د‏‏ی سزا سنائی گئی۔ اس سزا د‏‏ی مالدیپ دے ہائی کورٹ نے ہٹا دتا، جس دے پس پردہ بین الاقوامی دستخطی مہم سی جسنو‏ں آواز چلا رہی سی۔ تناسب تو‏ں کدرے ودھ ک‏ے خواتین ودھ از شادی جنسی تعلقات د‏‏ی وجہ تو‏ں بر سر عام کوڑاں د‏‏ی سزا پاندی نيں جدو‏ں کہ متعلقہ مرد عدالدی رسا کشی تو‏ں بری ہوئے جاندے نيں۔

 ہور ویکھو 
 مالدیپ وچ تعدد ازدواج

 حوالے 

گٹھ:مالدیپ
گٹھ:خواتین بلحاظ ملک
گٹھ:مالدیپ وچ خواتین