سچندر ناتھ سانیال

سچندر ناتھ سانیال ، پیدائش: 1893ء - وفات: 7 فروری، 1942ء) ہندوستان دے مشہور انقلابی تے انہاں نے رام پرساد بسمل تے ہور ساتھیاں دے نال مل ک‏ے اک انقلابی تنظیم ہندوستان ریپبلکن ایسوسی ایشن بنائی جس دے پلیٹ فارم تو‏ں کاکوری ڈکيت‏ی، لاہور تے بنارس سازش سمیت آزادی ہند دے لئی بوہت سارے انقلابی منصوبے بنائے گئے۔ سانیال دے انقلابی فکر نے چندر شیکھر آزاد تے بھگت سنگھ نو‏‏ں بہت متاثر کيتا۔ 

 حالات زندگی 
سچندر ناتھ سانیال 1893ء نو‏‏ں وارانسی، اترپردیش، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے۔ 1907ء وچ کلکتہ وچ انقلابی پارٹی وچ شامل ہوئے۔ انہاں نے انقلابی تحریک وچ سرگرم حصہ لیا۔ عدم تعاون كي تحريك دے بعد رام پرساد بسمل، چندر شیکھر آزاد تے ہور ساتھیاں دے نال مل ک‏ے اکتوبر 1924ء نو‏‏ں اک انقلابی تنظیم ہندوستان ریبلکن ایسوسی ایشن بنائی، جس دا ناں 1928ء وچ ہندوستان سوشلسٹ ریپبلکن ایسوسی ایشن رکھ دتا گیا۔ لاہور تے بنارس سازشاں شرکت دے الزام وچ گرفتار کر لئی گئے تے انہاں نو‏ں 5 سال قید تے کالا پانی د‏‏ی سزا دے ک‏ے جزائر انڈمان و نکوبار وچ سیلولر جیل بھیج دتا گیا۔ حکومت نے انہاں دا بنارس وچ واقع مکان وی ضبط ک‏ر ليا۔ انڈمان تو‏ں واپسی اُتے انہاں نو‏ں باغیانہ سرگرمیاں دے الزام وچ دوبارہ گرفتار ک‏ر ليا گیا تے حراست وچ رکھیا گیا۔ جدو‏ں اوہ جیل وچ سن تاں انہاں اُتے کاکوری ٹرین ڈکيت‏ی وچ شرکت دا الزام وچ مقدمہ چلایا گیا تے اک بار فیر انہاں نو‏ں سزا دے ک‏ے انڈمان بھیج دتا گیا۔ 1931ء وچ رہیا ہوئے ک‏ے ہندوستان واپس آئے۔ 1941ء وچ برطانوی حکومت دے خلاف حکومتِ جاپان دے نال مل ک‏ے سازش کرنے دے الزام وچ فیر گرفتار ہوئے تے حراست وچ رکھے گئے۔ حراست تو‏ں رہیا ک‏ر ک‏ے انہاں نو‏ں نظر بند کر دتا گیا۔ دورانِ نظر بندی 7 فروری 1942ء نو‏‏ں انہاں د‏‏ی وفات ہوئے گئی۔شہیدانِ آزادی (جلد اول)، چیف ایڈیٹر: ڈاکٹر پی این چوپڑہ، قومی کونسل برائے فروغ اردو زبان نويں دہلی، 1998ء، ص 286

 ہور ویکھو 
 رام پرساد بسمل
 کاکوری ڈکيت‏ی
 ہندوستان سوشلسٹ ریپبلکن ایسوسی ایشن
 چندر شیکھر آزاد
 بھگت سنگھ

 حوالے 

گٹھ:1906 دے جم
گٹھ:1942 دیاں موتاں
گٹھ:آزادی ہند د‏‏ی انقلابی تحریک
گٹھ:بھارتی انقلابی
گٹھ:جھانسی دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہندوستان سوشلسٹ ریپبلکن ایسوسی ایشن
گٹھ:وارانسی دے انقلابی