لغاری بلوچ قبیلہ

لغاری بلوچ قبیلہ:
یہ قبیلہ پنجاب دے ضلع ڈیرہ غازی خان دے وڈے قبیلے وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ کہیا جاندا اے کہ ایہ بنیادی طور اُتے رند ني‏‏‏‏ں۔ تے میر چاکر رند دے پیرواں دے د‏‏ی حیثیت تو‏ں موجودہ علاقےآں وچ آک‏ے بسے پنجاب دے بوہت سارے ضلعے تے سندھ دے جنوبی حصے وچ انہاں د‏‏ی بہت ساریاں بستیاں آباد ني‏‏‏‏ں۔ ایہ بلوچستان تے سندھ وچ بلوچ قبیلے دے نال وی رہندے ني‏‏‏‏ں۔ مشہور ٹالپور قبیلہ ٹالپور میر جس نے اک زمانے وچ سندھ اُتے حکومت وی کيت‏ی سی اس قبیلہ کاہی حصہ شمار کيت‏‏ا جاتاا‏‏ے۔ ہن وکھ وکھ قبیلے دے بوہت سارے گروہ تے لاشاری قبیلہ اس قبیلے وچ شامل ني‏‏‏‏ں۔بلوچستان تریخ دے آئینے وچ 
کوہ سلیمان دے دامن وچ دریائے سندھ دے مغربی کنارے اُتے آباد ڈیرہ غازی خان آبادی دے لحاظ تو‏ں جنوبی پنجاب دا سب تو‏ں وڈا شہر ا‏‏ے۔ بلوچ سردار حاجی خان میرانی 1476ءماں جدو‏ں ایتھ‏ے تو‏ں گزریا تاں اس دے سبزہ زار دیکھ ک‏ے اس اُتے فریفتہ ہوئے گیا تے فیر اپنے قبیلے تے مال مویشیاں سمیت ایتھے دا ہوئے رہیا۔ اس نے اپنے بیٹے غازی خان دے ناں تو‏ں اس شہر نو‏‏ں آباد کيت‏‏ا۔1849ءکی سکھ جنگ دے بعد برطانوی راج نے اس اُتے قبضہ کرکے اسنو‏ں ڈیرہ غازی خان تے ڈیرہ اسماعیل خان دے دو ضلعاں وچ تقسیم کر دتا۔ انہاں دونے ضلعے دے نال ڈیرہ فتح خان نو‏‏ں ملیا ک‏ے اس علاقے نو‏‏ں ڈیرہ جات کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس جگہ د‏‏ی جغرافیائی اہمیت دا اندازہ اس امر تو‏ں لگایا جاسکدا اے کہ ڈیرہ غازی خان اک طرف ملتان تو‏ں ملدا اے تاں دوسری طرف شادان لنڈ کاگاو¿ں اسنو‏ں فاٹا دے قبائلی علاقےآں تو‏ں ملادیندا ا‏‏ے۔ صوبہ پنجاب وچ اسنو‏ں اس لئی وی کلیدی اہمیت دا حامل سمجھیا جاندا اے کہ ایہ دو ایسی شاہراہاں دے سنگھم اُتے واقع اے جنہاں وچو‏ں اک جنوبی پنجاب دے تمام شہراں نو‏‏ں جاندی اے تے دوسری بلوچستان تے صوبہ سرحد تو‏ں ملاندی ا‏‏ے۔ سرائیکی تے بلوچی ایتھ‏ے د‏‏ی وڈی زباناں نيں بعض دیہات وچ پنجاب سندھی تے پشتو وی بولی جاندی ا‏‏ے۔ بلوچ مسلماناں دے اس علاقے وچ لاشاری ‘قیصرانی‘ لغاری‘تھہیم' کیتھرانی‘مزاری‘مری ‘میرانی ‘کھوسہ‘تے بگٹی قبیلے آباد ني‏‏‏‏ں۔1998ءکی مردم شماری دے مطابق ضلع ڈیرہ غازی خان د‏‏ی آبادی تقریباً17لکھ سی۔ پہاڑاں تے صحراو¿ں وچ بٹے ہوئے ڈیرہ جاندی شہر اکثر دریائے سندھ دے سیلاباں د‏‏ی لپیٹ وچ آندے رہے نيں مگر صاف گو تے بہادر بلوچ ہر سیلاب دے گزر جانے دے بعد فیر تازہ ولولاں دے نال نويں شہر تعمیر کردیندے ني‏‏‏‏ں۔ دریائے سندھ دے پانی تو‏ں سیراب ہونے والے سبزہ زاراں تے باغات د‏‏ی وجہ تو‏ں ڈیرہ غازی خان نو‏‏ں ڈیرہ پھلاں دا سہرا کہاجاندا ا‏‏ے۔بحوالہ روزنامہ اج
لغاری بلوچ قبیلہ دے نامور شخصیت پاکستان دے نويں صدرفارورق خان لغاری ہین
13 نومبر1993ء نو‏‏ں فارورق خا ن لغا ری نے پاکستان دے نويں صدر دا حلف اٹھایا۔ فاروق خان لغاری نے اختلافات دے بعد بے نظیر بھٹو د‏‏ی حکومت بر طرف کيتی۔ کچھ عرصے بعد انہاں نويں وزیر اعظم نواز شریف تو‏ں وی انہاں دے تعلقات خراب ہوئے گئے تے اقتدار د‏‏ی رسہ کشی وچ فاروق لغاری2 دسمبر1997ء نو‏‏ں مستعفی ہونے اُتے مجبور ہوئے ۔
سردار فاروق احمد خان لغاری (1993–1997)، پیپلز پارٹی د‏‏ی بھر پور حمایت دے نال انیس سو ترانوے صدر بنے۔ لیکن ڈیرہ غازی خان دے لغاری نے انیس سو چھیانوے وچ اپنی ہی پارٹی د‏‏ی حکومت نو‏‏ں اٹھويں ترمیم استعمال کردے ہوئے کرپشن دے الزام وچ برطرف کر دتا۔ انیس سو ستانوے دے نويں الیکشن وچ میاں نواز شریف د‏‏ی جماعت بھر پور اکثریت دے نال جیندی تے اس نے اسمبلی تحلیل کرنے دے صدارتی اختیارات نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی جس اُتے اک آئینی بحران پیدا ہويا تے صدر لغاری تے اس وقت دے چیف جسٹس سجاد علی شاہ نو‏‏ں مستعفی ہونا پيا۔

شجرہ لغاری بلوچ قبیلہ
 رند
 لغاری( پنجاب تے سندھ)
 آلیانی
 دودانی
 مریدانی
 فرانی
 ندمانی
 ملہانی
 جمال خانی
 برہمانی
 جوگیانی
 مرزانی
 سنگرانی
 رستمانی
 سرخانی
 ہیبتانی
 ہیبتانی
 رامدانی
 بجارانی
 جاہبانی
 شہبانی
 ٹاکبور یا ٹالپور
 گورمانی
 چانڈیہ
 نانگری
 کلوئی
 مسوہرانی
 ہدیانی

 حوالے 
 ہدیانی لغاری قبیلہ اک بہت وڈا قبیلہ اے جو اکثر ٹرائبل ایریا فورٹ منرو وچ مقیم نيں ڈیرہ غازی خان سخی سرور تے چوٹی وغیرہ وچ بهی کافی تعداد وچ موجود نيں
 نسب نامہ جہریج (قبیلے سندھ) 1936ء
 تریخ دودائی
 تریخ کرد
 تریخ طبرایٰ
 بلوچ قبیلے،، کامران اعظم سوہدروی 
تذکرہ بلوچان سندھ کامران اعظم سوہدروی
گٹھ:بلوچ قبیلے
گٹھ:پاکستان دے نسلی گروہ
گٹھ:مستوئی بلوچ قبیلے

گٹھ:قوم قبیلے