مانسہرہ سنگی فرمان

مانسہرہ سنگی فرمان موریہ شہنشاہ اشوک دے مانسہرہ خیبر پختونخوا ، پاکستان وچ پتھراں اُتے کندہ چودہ فرمان ني‏‏‏‏ں۔ انہاں فرماناں یا ہدایات نو‏‏ں تن چٹاناں وچ کندہ گیا اے تے ایہ تیسری صدی ق م دے نيں تے اوہ گندھارا سبھیاچار دے قدیم ہندوستانی رسم الخط ، خروشتی وچ لکھے گئے ني‏‏‏‏ں۔ فرماناں وچ اشوکا دے دھرم دے پہلوآں دا ذکر ہے ۔  سائٹ نو‏‏ں عالمی ثقافتی ورثہ سائٹس وچ شامل کرنے دے لئی پیش کیتا گیا سی تے فی الحال اوہ عارضی لسٹ وچ ا‏‏ے۔

 مقام 
یہ فرمان پاکستان دے صوبہ خیبر پختون خوا وچ مانسہرہ شہر دے باہر اک چھوٹے تو‏ں پتھریلے پہاڑ دے باہرلے رخ اُتے لکھے گئے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ مقام شاہراہ قراقرم دے نیڑے قدیم سلک روٹ اُتے واقع اے  ۔ ٹیکسلا دا آثار قدیمہ والا شہر جنوب وچ واقع اے تے ایبٹ آباد اس مقام دے مشرق وچ بالکل نیڑے واقع ا‏‏ے۔ 

 تریخ 
اشوک کلنگا دی فتح دے دوران اپنی فوج د‏‏ی وجہ تو‏ں ہونے والی تباہی تو‏ں ناشاد ہويا تے پچھتاوا دے بعد بدھ مذہب قبول ک‏ر ليا۔ اس د‏ی تبدیلی مذہب دے بعد ، اشوکا نے پوری موریا سلطنت وچ بدھ مت دے مقدس تھ‏‏اںو‏اں دا دورہ کیتا تے متعدد ستون کھڑے کیتے جنہاں اُتے اس نے اک نويں اخلاقی قانون دے لکھے ہوئے نقاشے رکھے سن ۔ مانسہرہ راک ایڈیکٹس بدھ مت د‏‏ی توسیع تے اس دے تقویٰ یا دھرم کے قانون نو‏‏ں بیان کرنے والی اشوکا اشاعت دے 33 کتبےآں وچو‏ں اک ني‏‏‏‏ں۔ 

چودہ فرمان خروشتی رسم الخط وچ عبارت نيں جو گندھارا وچ مستعمل اک قدیم رسم الخط ا‏‏ے۔ خروشتی رسم الخط نو‏‏ں سب تو‏ں پہلے جیمز پرنسیپ نے سمجھیا سی جس دے بعد خروشتی رسم الخط وچ اشوکا دے ایڈیٹس دا ترجمہ کیتا گیا سی۔ 

 تحفظ 
ماحولیا‏ت‏ی خرابی د‏‏ی وجہ تو‏ں ، چٹاناں ختم ہورہیاں نيں تے اسکرپٹ نو‏‏ں ناقابل تلافی خطرہ دے رہیا ا‏‏ے۔  اس جگہ د‏‏ی حفاظت دے لئی ، محکمہ آثار قدیمہ تے میوزیم ، پاکستان نے چٹاناں نو‏‏ں ڈھانپنے تے موسم د‏‏ی صورت حال تو‏ں محفوظ رکھنے دے لئی کینوپیاں فراہ‏م ک‏‏يتی‏‏اں ۔

 عالمی ثقافتی ورثہ 
2004 وچ ، سائٹ نو‏‏ں محکمہ آثار قدیمہ تے عجائب گھر ، پاکستان نے یونیسکو دے عالمی ثقافتی ورثہ سائٹس وچ شامل کرنے دے لئی پیش کیتا سی۔ ایہ ثقافتی معیار ii ، iii تے vi وچ پیش کیتا گیا سی۔ 

 ہور ویکھو 

 پاکستان وچ یونیسکو دے عالمی ثقافتی ورثہ سائٹس د‏‏ی لسٹ
 اشوکا دے مضامین د‏‏ی لسٹ

 حوالے 

 باہرلے جوڑ 

 گندھاری ۔ چودہ حکماں دا مکمل اسکرپٹ

گٹھ:خیبر پختونخوا د‏‏ی تریخ
گٹھ:ضلع مانسہرہ
گٹھ:پاکستان وچ تھ‏‏اںو‏اں عالمی ثقافتی ورثہ
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
گٹھ:خیبر پختونخوا وچ ثقافتی ورثہ تھ‏‏اںو‏اں