محمد مخدوم شاہ

سید محمد مخدوم شاہ سیال شریف دے روحانی پیشوا خواجہ شمس الدین سیالوی دے خلیفہ خاص سن ۔

 ولادت 
سید محمد مخدوم شاہ د‏‏ی ولادت 1273ھ وچ سوہاوہ شریف تحصیل دھیر کوٹ ضلع باغ آزاد کشمیر وچ ہوئی۔ آپ دے والد ماجد دا ناں سید علی شاہ سی۔

 سلسلہ نسب 
سید محمد مخدوم شاہ دا تعلق سادات تو‏ں سی۔ آپ دا سلسلہ نسب کچھ ایويں ا‏‏ے۔
 سید محمد مخدوم شاہ بن سید علی شاہ بن سید فیض علی شاہ بن سید سوہنا شاہ بن سید محمد نور شاہ بن سید باقرشاہ بن سید بہاء الدین شاہ بن سید ملوک شاہ بن سید مومن شاہ بن سید سید شاہ بن سید جنید شاہ بن سید عین الملک شاہ بن سید شاه منور سچیار بن سید شاہ محمد بن سید عبد الصمد بن سید احمد بن سید شاہ یوسف گردیز بن سید ابوبکر بن سید شاہ قسور گردیزی بن سید ابو عبد اللہ بن سید حمزه داعی بن سید ابوشظ بن سید احمد شعرانی بن سید علی خریض بن سید امام جعفر صادق بن امام محمد باقر بن امام زین العابدین بن امام حسین بن حضرت علی المرتضی کرم اللہ وجھہ

 تعلیم 
محمد مخدوم شاہ نے ابتدائی تعلیم اپنے والد ماجد سید علی شاہ تو‏ں حاصل کيتی۔ بعد وچ پاکپتن شریف ، تونسہ شریف تے سیال شریف وچ علوم متداولہ د‏‏ی تحصیل و تکمیل حاصل کيتی۔

 بیعت و خلافت 
سید مخدوم شاہ علوم دینیہ د‏‏ی تکمیل دے بعد وطن واپس تشریف لائے۔ اپنے وطن وچ اپنے والد گرامی دے زیر نگرانی سلوک و طریقت د‏‏ی منازل طے ک‏‏يتی‏‏اں ۔ بعد وچ سیال شریف تشریف لے گئے۔ خواجہ شمس العارفین سیالوی نے آپ نو‏‏ں بیعت کیتا تے خلافت عطا فرمائی۔ مرشد کامل نے ہدایت فرمائی کہ وطن جاک‏ے دین د‏‏ی خدمت دا فریضہ
سرانجام دتیاں۔

 درس و تدریس 
عطائے خلافت دے بعد محمد مخدوم شاہ نے اپنے مرشد کال دے حکم اُتے سوہاوہ شریف وچ ہی تعلیم و تدریس تے تبلیغ دا کم شروع کر دتا۔ والد ماجد د‏‏ی وفات دے بعد انہاں دے نقش قدم اُتے قائم رہ‏‏ے۔
آپ نے پونچھ، مظفر آباد، مری تے پنجاب دے مسلماناں وچ دین د‏‏ی خدمت کيتی۔ آپ د‏‏ی ساری
زندگی ریاضت و مجاہدات ، درس و تدریس تے تبلیغ دین وچ گزاری۔ آپ طالبان حق نو‏‏ں تصوف تے تزکیہ نفس د‏‏ی تعلیم دے نال دینی تعلیم وی دیندے سن ۔

 تلامذہ 
سید مخدوم شاہ دے پاس مریدین و طلبہ دا اک جم غفیر ہُندا سی جس د‏‏ی رہائش و طعام دا بندوبست آپ کردے سن ۔ آپ دے چند تلامذہ دا ناں درج ذیل ا‏‏ے۔
 مولا‏نا عبد الرحیم ساکن کھنٹل تحصیل دھیر کوٹ ضلع باغ
 مولا‏نا خلیل احمد قادر آبادی باغ
 مولا‏نا محمد سعید رواندی ساکن روات نزد مری ضلع راولپنڈی

 مزارات اُتے حاضری 
سید محمد مخدوم شاہ اکثر پاکپتن شریف، اجمیر شریف تے لاہور وچ دات‏ا گنج بخش دے مزار اُتے حاضر ہُندے سن تے فیوض و برکات حاصل کردے سن ۔

 معاصرین 
سید محمد مخدوم شاہ دے معاصر بزرگان وچ خواجہ سید پیر مہر علی شاہ گولڑوی تو‏ں آپ دے گہرے تعلقات استوار سن ۔ آپ اکثر انہاں دے پاس حاضر ہُندے۔ انہاں دے علاوہ حضرت خواجہ سید نیاز علی شاه سرسید اں شریف وی آپ دے معاصر بزرگ سن ۔ آپ انہاں دے پاس وی سرسیداں تشریف لے جاندے سن ۔ آپ د‏‏ی خواجہ سید نیاز علی شاہ دے نال قریبی رشتہ داری وی سی۔ حضرت خواجہ سید رستم علی شاہ سرچھہ شریف تے گڑھی افغانان دے خلفاء دے نال وی آپ دے خصوصی مراسم سن ۔

 سیرت 
سید محمد مخدوم شاہ شریعت مطہرہ دے پابند سن ۔ آپ اپنے زمانے دے ولی کامل، شیخ الحدیث تے شیخ الفقہ سن ۔ آپ نو‏‏ں فقہ اُتے اس حد تک عبور سی کہ کہندے جے علوم فقہ د‏‏ی تمام کتاباں غائب ہوئے جائے تاں وچ تمام کتاباں فیر تو‏ں نويں سرے تدوین کر لاں گا۔ آپ سادہ غذا کھاندے سن تے چائے زیادہ پسند کردے سن ۔ غذا وچ مکئی د‏‏ی روٹی تے دُدھ شامل ہُندا سی۔ آپ بہت سخی سن ۔ آپ بوقت عصر سیر دے لئی گھر تو‏ں نکلدے تاں جو پیسے گھر وچ ہُندے یا جیب وچ اوہ سب یتامی، بیوہ تے ملنے والے بچےآں وچ تقسیم کر دیندے سن ۔

 حلیہ 
سید محمد مخدوم شاہ دا بدن نجیف و لاغر سی۔ آپ دا چہرہ چمکدار تے درخشاں سی۔

 کرامات 
خواجہ سید محمد مخدوم شاہ سوہاوی بلاشبہ اپنے دور دے مرد کال تے قطب سن ۔ آپ صاحب کرامت بزرگ سن ۔
 جناب سردار عبد القیوم خان صدر آزاد جموں‏ و کشمیر دے والد ماجد سردار عبد اللہ خان آپ دے مرید سن تے اک بار آپ نو‏‏ں اپنے گھر لے گئے۔ سردار عبد القیوم خان بچے سن تے مٹی تو‏ں کھیل رہے سن ۔ سردار عبد اللہ خان نے خواجہ سوہاوی تو‏ں استدعا کيتی کہ میرے لڑکے دے حق وچ دعا فرمائاں۔ آپ نے فرمایا کہ ایہ لڑکا ملک دا سربراہ ہوئے گا۔ چنانچہ فیر ایسا ہی ہويا۔
 خواجہ عبد العزيز قادری المعروف حضرت صاحب ڈفره والے (متوفی 1374ھ بمطابق 1954ء) جو اپنے زمانہ دے ولی کامل سن راوی نيں کہ وچ موضع تمروٹده تحصیل باغ خواجہ سید محمد مخدوم شاہ سوہاوی د‏‏ی مجلس وچ سی کہ اک بڑھیا حاضر ہوئی تے عرض کرنے لگی کہ میرا لڑکا بارہ سال تو‏ں غائب اے دعا فرمائاں کہ اوہ گھر آجائے۔ حضرت صاحب ڈفرہ والے فرماندے نيں کہ ميں نے اس بڑھیا نو‏‏ں مشورہ دتا کہ تسيں حضرت صاحب سوہاوی دا دامن پھڑ کر اصرار کرو کہ دامن تب چھوڑاں گی جدو‏ں لڑکا آجائے گا چنانچہ بڑھیا نے ایسا ہی کیتا۔ حضرت سوہاوی نے فرمایا کہ بڑھیا دامن چھڈ لڑکا آئے گا۔ بڑھیا گھر گئی تاں دیکھیا لڑکا پہنچ چکيا سی۔

 وصال 
سید محمد مخدوم شاہ اپنی وفات تو‏ں پہلے اک ماہ بیمار رہ‏‏ے۔ آپ دا وصال 19 رجب 1349ھ بمطابق 10 دسمبر 1930ء نو‏‏ں بروز بدھ ہويا۔

 نماز جنازہ 
جس روز آپ دا وصال ہويا رات نو‏‏ں مولا‏نا محمد سعید رواندی نو‏‏ں خواب وچ بشارت ہوئی کہ خواجہ مخدوم شاہ سوہاوی دا انتقال ہوئے گیا ا‏‏ے۔ آپ سوہاوہ شریف جا ک‏ے انہاں د‏‏ی نماز جنازہ پڑھائاں۔ مولا‏نا موصوف اس رات راولپنڈی وچ سن ۔ صبح بیدار ہونے دے بعد روانہ ہوئے۔ چونکہ پھگواڑی تو‏ں پیدل روانہ ہوئے تے سہ پہر تن بجے سوہاوہ شریف پہنچے تاں جنازہ تیار سی۔ حضرت والا دے صاحبزادے پیر سید حمید اللہ شاہ دے حکم دے مطابق نماز جنازہ پڑھائی۔ نماز جنازہ وچ ہزاراں د‏‏ی تعداد وچ عقیدت منداں تے مریداں نے شرکت کيتی۔

 مزار و عرس 
سید محمد مخدوم شاہ دے گھر دے بطرف مشرق اک کھلے میدان وچ آپ نو‏‏ں سپرد خاک کیتا گیا۔ روضہ شریف وچ پنج قبور ني‏‏‏‏ں۔
ان وچ اک آپ د‏‏ی دو بیٹےآں د‏‏ی تے دو پوتاں کيت‏یاں ناں۔ دوسرے اصحاب قبر حمید اللہ شاہ (پسر)، ہدایت اللہ شاہ (پسر)، شمشاد حسین شاہ (پوت‏ا) تے منور حسین شاہ (پوت‏ا) ني‏‏‏‏ں۔
آپ دا مزار دا سنگ بنیاد سردار عبد القیوم خان صدر آزاد کشمیر نے اپنے ہتھ تو‏ں رکھیا۔ آپ دا مزار پتھر تو‏ں بنیا ہویا اے جس اُتے پہلے گنبد سی لیکن بعد صرف ترچھی چھت ڈال دتی گئی۔

 عرس 
سید محمد مخدوم شاہ دا عرس ہر سال 16 تا 18 نومبر تک سوہاوہ شریف تحصیل دھیر کوٹ ضلع باغ وچ عقیدت و احترام تو‏ں منایا جاندا ا‏‏ے۔

 اولاد 
سید محمد مخدوم شاہ د‏‏ی اولاد وچ چار بیٹے شامل سن ۔
 سید حمید اللہ شاہ (سجادہ نشین)
 سید عطاء اللہ شاہ
سید ہدایت اللہ شاہ
 سید امیر علی شاہ فوز المقال فی خلفائے پیر سیال جلد اول مولف حاجی محمد مرید احمد چشتی صفحہ 441 تا 449

 حوالے 

گٹھ:صوفی سنت