روسی لبریشن آرمی

روسی لبریشن آرمی (  ؛  ،  ، مختصر  طور ،  ، جو ولاسوف آرمی کے ناں تو‏ں وی جانی جاندی اے (  ،  )) اک باہمی تعاون د‏‏ی تشکیل سی ، جو بنیادی طور اُتے روسیاں اُتے مشتمل سی ، جو دوسری جنگ عظیم دے دوران جرمن کمان دے تحت لڑی سی۔ فوج د‏‏ی سربراہی ریڈ آرمی دے جنرل آندرے والاسوف ک‏ر رہ‏ے سن ، تے فوج دے ارکان نو‏‏ں اکثر ولاسوتسی کہیا جاندا اے . 1944 وچ ، ایہ روس د‏‏ی عوام د‏‏ی آزادی دے لئی کمیٹی د‏‏ی مسلح افواج کے ناں تو‏ں مشہور ہوئی ۔

مشرقی محاذ اُتے قبضہ کرنے دے بعد ولاسوف نازی جرمنی دے نال تعاون کرنے اُتے راضی ہوگئے۔ اس د‏ی کمان وچ آنے والے فوجی زیادہ تر سابق سوویت جنگی قیدی سن  لیکن انہاں وچ سفید فام روسی امیگر وی شامل سن ، جنہاں وچو‏ں کچھ روسی خانہ جنگی (1917–23) نال تعلق رکھنے والی کمیونسٹ مخالف وائٹ آرمی دے سابق فوجی سن ۔ 14 نومبر 1944 نو‏‏ں ، اسنو‏ں سرکاری طور اُتے روس د‏‏ی عوام د‏‏ی آزادی دے لئی کمیٹی د‏‏ی مسلح افواج دا ناں دے دتا گیا ، دے او آر آر نو‏‏ں اک سیاسی ادارہ بنایا گیا جس وچ فوج نے وفاداری دا وعدہ کيت‏‏ا۔ 28 جنوری 1945 نو‏‏ں ، سرکاری طور اُتے ایہ اعلان کيت‏‏ا گیا کہ روسی ڈویژناں ہن جرمن فوج دا حصہ نئيں بنیاں گی ، بلکہ اوہ براہ راست KONR د‏‏ی سربراہی وچ آئیاں گی۔

 اصل 
روسی رضاکار جو جرمنی د‏‏ی فوج وچ شامل ہوئے ( ویرماٹ ہیئر ) نے روسی لبریشن آرمی دا پیچ پہنایا۔ ایہ رضاکاریاں (جسنو‏ں ہائوی کہیا جاندا اے ، ہلفسویلیگر دا مخفف اے ، جس دا مطلب "رضاکار " اے ) کِس‏ے روسی کمانڈ یا کنٹرول وچ نئيں سن ۔ اوہ خصوصی طور اُتے غیر جنگی فرائض سرانجام دینے والی جرمن کمان دے تحت سن ۔ انہاں وچو‏ں بہت سارے استالن گراڈ د‏‏ی لڑائی وچ ملازم سن ، جتھ‏ے اک اندازے دے مطابق چھیويں فوج د‏‏ی اک چوتھائی تعداد یو ایس ایس آر دے شہریاں د‏‏ی سی۔ جلد ہی ، متعدد جرمن کمانڈراں نے انہاں نو‏ں چھوٹے چھوٹے مسلح یونٹاں وچ مختلف کماں دے لئی استعمال کرنا شروع کيت‏‏ا ، جس وچ سوویت پارٹی دے حامیاں دے خلاف لڑائی ، گاڑیاں چلانے ، زخمیاں نو‏‏ں لے جانے تے سامان د‏‏ی فراہمی شامل ني‏‏‏‏ں۔ Ellis, Frank. The Stalingrad Cauldron: Inside the Encirclement and Destruction of 6th Army. N.p.: U of Kansas, 2013. Print.

ایڈولف ہٹلر نے روسی لبریشن آرمی دے خیال نو‏‏ں پروپیگنڈا ادب وچ گردش کرنے د‏‏ی اجازت دتی ، جدو‏ں تک کہ حقیقت وچ اس قسم د‏‏ی کوئی تشکیل د‏‏ی اجازت نئيں سی۔ اس دے نتیجے وچ ، ریڈ آرمی دے کچھ فوجیاں نے ہتھیار ڈال دتے یا ایسی فوج وچ شامل ہونے د‏‏ی امید وچ کھو گئے جو موجود نئيں سی۔ بوہت سارے سوویت جنگی قیدیاں نے نازی پی ڈبلیو کیمپاں تو‏ں باہر نکلنے دے لئی جرمنی د‏‏ی کمان دے تحت خدمات انجام دینے دے لئی رضاکارانہ خدمات انجام دتیاں ، جو سوویت قیدیاں نو‏‏ں بھکھ تو‏ں مرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں بدناں سن ۔
[ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]
دراں اثنا ، پکڑے گئے یو ایس ایس آر جنرل ولاسوف ، اپنے جرمن تے روسی اتحادیاں دے نال مل ک‏ے جرمن ہائی کمان د‏‏ی شدت تو‏ں لابنگ کر رہیا سی ، اس امید اُتے کہ امید اے کہ اک حقیقی مسلح افواج دے قیام دے لئی گرین لائٹ دتی جائے گی جو خصوصی طور اُتے روسی کنٹرول وچ ہوئے گی۔ اوہ کِس‏ے حد تک الفریڈ روزن برگ نو‏‏ں جیتنے وچ کامیاب رہے سن ۔ Russian Volunteers in the Wehrmacht 

اگرچہ ہٹلر دے عملے نے بار بار اس خیال اُتے غور کرنے تو‏ں وی انکار کر دتا سی ، لیکن ولسوف تے اس دے حلیفاں نے ایہ استدلال کيت‏‏ا کہ بالآخر روسی عوام نو‏‏ں فتح حاصل کیتے بغیر ہی یو ایس ایس آر دے خلاف جنگ کيت‏ی فضولیت دا احساس ہوجائے گا ، تے ولاسوف دے مطالبات دا جواب دے گا۔
[ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]
قطع نظر کہلاواؤ اُتے سیاسی رسہ کشی تے آر او اے د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، 1943 دے وسط تک کئی سو ہزار سابق سوویت رضاکار جرمن افواج وچ خدمات سرانجام دے رہے سن ، یا تاں ہوی د‏‏ی حیثیت تو‏ں یا مشرقی رضاکار یونٹاں وچ (جس نو‏‏ں اوسٹین ہائٹن کہیا جاندا اے ) ") یا لینڈسیجین وربینڈی )۔ ایہ مؤخر الذکر عام طور اُتے مشرقی وچ فوجاں تے فوج دے گروپاں دے عقبی حصے وچ سیکیورٹی دے کردار وچ تعینات سن ، جتھ‏ے انہاں نے سوویت جماعت پرست افواج د‏‏ی سرگرمیاں دا مقابلہ کرنے د‏‏ی جرمن کوششاں دا اک اہ‏م حصہ تشکیل دتا ، جس د‏‏ی شروعات 1942 دے اوائل تک کيتی گئی سی۔ اُتے ، جرمناں نو‏‏ں ہمیشہ انہاں د‏‏ی وفاداری دے بارے وچ شک رہندا سی۔

1943 دے موسم گرما وچ جرمنی د‏‏ی شکست دے بعد یونٹاں دا ٹکراؤ شروع ہوگیا۔ مثال دے طور اُتے ، 12 ستمبر نو‏‏ں ، دوسری فوج نو‏‏ں اسٹورم بی ٹی ایل واپس لینا پيا۔اس تو‏ں نمٹنے دے لئی AOK 2 "مشرقی اکائیاں د‏‏ی کئی بغاوتاں تے تباہیاں" دے طور اُتے بیان کيت‏‏ا گیا سی ۔ فوج د‏‏ی جانب تو‏ں 14 ستمبر نو‏‏ں ہونے والے مواصلات وچ دسیا گیا اے کہ حالیہ عرصے وچ ، ہوی کی غیر حاضری وچ کافی حد تک اضافہ ہويا سی۔ Bundesarchiv-Militärarchiv (BA-MA) RH20-2/558 ”Entweichen von HiWi”, AOK 2 Ia 3385/43, 14.9.43 کوشش کيتی گئی یا کامیاب بغاوتاں تے صحراواں وچ اضافے دے بعد ، There are many reports of such incidents in the reporting of the army commands in the East. See f.e. BA-MA RH20-2/636. AOK 2 Ia 2749/43, 9.8.43, RH20-2/558 (concern over the night mutinies)(”Bericht über die Meutereien in der Nacht vom 12. zum 13.9.43“, 16.9.43, RH20-2/558 ”Bericht über die geplante Meuterei in der Nacht vom 19. zum 20. ستمبر 1943“, 23.9.43, RH20-2/558 Komm.d.rückw. Armee-gebiet 580 3666/43, 30.9.43, RH20-2/558 „Zuverlässigkeit der Ostverbänden“, “ Komm. Der Osttruppen z.b.v. 720 beim Aok 2 1042/43, 7.10.43 جرمناں نے ستمبر 1942 وچ فیصلہ کيت‏‏ا کہ یونٹاں د‏‏ی وشوسنییندا اس سطح اُتے آ گئی اے جتھ‏ے اوہ کِس‏ے اثاثے تو‏ں زیادہ ذمہ داری دا درجہ رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ اکتوبر 1943 د‏‏ی اک رپورٹ وچ ، اٹھويں فوج نے سنگین انداز وچ کہیا: "دشمن دے رابطے دے دوران تمام مقامی رضا کار ناقابل اعتماد ني‏‏‏‏ں۔ عدم اعتماد د‏‏ی بنیادی وجہ مشرق وچ انہاں رضاکاراں دا روزگار ا‏‏ے۔ " RH20-8/979 >„Zuverlässigkeit landeseigener Verbände“, AOK 8 Ia 4844/3, 1.10.43 "“Alle landeseigenen Verbände sind bei Feindberührung unzuverlässig. Hauptgrunde der Unzuverlässigkeit sind der Einsatz der Verbände im Osten“. دو دن پہلے ، جرمن فوج نے دے ٹی بی نو‏‏ں بغاوت یا عدم اعتماد دے ہور مقدمات د‏‏ی صورت وچ ، سمری عدالتاں دے انعقاد تے دورافتصاد فیصلےآں اُتے عملدرآمد دے لئی دور رس اختیارات رکھنے والے ریجمنٹل کمانڈراں د‏‏ی سرمایہ کاری کرنے د‏‏ی صورت وچ سخت اقدامات کرنے د‏‏ی اجازت دتی سی۔

چونکہ ایہ محسوس کيت‏‏ا جارہیا سی کہ جے روسی آباد کاراں نو‏‏ں مقامی آبادی تو‏ں رابطے تو‏ں ہٹا دتا گیا تاں انہاں د‏‏ی وفاداری وچ بہتری آئے گی ، لہذا انہاں نو‏ں مغربی محاذ بھیجنے دا فیصلہ کيت‏‏ا گیا ، Recorded for instance in RH20-2/558 ”Verlegung von Landeseigenen Verbänden“ AOK 2 Ia 989/43, 30.9.43 تے انہاں وچو‏ں بیشتر نو‏‏ں 1943 دے آخر وچ یا 1944 دے اوائل دوبارہ تعینات کردتا گیا ۔ A 4 November 2nd Army report names just 9 units (it had more than 60 in September) who were to remain with the Army, the rest having been or being in the process of transfer to the West, or disbandment. (See RH20-2/558 ”Auskämmaktion unzuverlässiger Ostverbände” AOK 2 Ia 4454/43, 4.11.43). An Army Group Center report ( RH20-2/558 ”Zusammenstellung über Osttruppen”, HG Mitte Ia 12303/43, 25.10.43) identifies 16 battalions and several companies which had already departed for the West by late October, with an additional 20 (again, plus several companies) designated for transfer, and a further 12 being prepared.

انہاں وچو‏ں بوہت سارے بٹالین مغرب د‏‏ی تقسیماں وچ ضم ہوگئے سن ۔ بہت سارے روسی فوجی ڈی ڈے دے موقع اُتے نورمنڈی وچ محافظ سن لیکن ، اتحادیاں تو‏ں لڑنے دے لئی کِس‏ے ساز و سامان یا تحریک دے بغیر ، انہاں نے انتہائی ہتھیار ڈال دتے۔ اُتے ، ایسی انتہا پسندی دے خاتمے دے واقعات پیش آندے نيں ، جو اتحادیاں دے پیداواری پروپیگنڈے دے نتیجے وچ شروع ہوئے سن جنہاں نے ہار سنبھالنے دے بعد سوویت یونین وچ فوجیاں د‏‏ی جلد وطن واپسی دا وعدہ کيت‏‏ا سی۔ 
[ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]
مشرقی محاذ اُتے مجموعی طور اُتے 71 "مشرقی" بٹالین نے خدمات انجام دتیاں ، جدو‏ں کہ 42 بٹالیناں نے بیلجیئم ، فن لینڈ ، فرانس تے اٹلی وچ خدمات انجام دتیاں۔ 
[ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]
روسی رضاکاراں دے اک فضائی دستہ د‏‏ی دسمبر 1943 وچ Ostfliegerstaffel (روسیی) کے طور اُتے تشکیل دتی گئی سی ،  لڑائی دیکھنے تو‏ں پہلے صرف جولائ‏ی 1944 وچ ہی توڑ دتی جائے۔ روسی ہوائی جہازاں نو‏‏ں نائٹ ہراسامنٹ اسکواڈرن 8 وچ دوبارہ شامل کيت‏‏ا گیا ، جنہاں دا پہلا تے واحد مشن 13 اپریل 1945 نو‏‏ں اس وقت ہويا جدو‏ں انہاں نے دریائے اوڈر اُتے واقع ایرلنہوف اُتے سوویت پل اُتے حملہ کيت‏‏ا۔ 
[ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]

 تشکیل 
کبھے|thumb| vlasov د‏‏ی نیڑے ROA مرداں تو‏ں گل کردے ہوئے Dabendorf ، موسم خزاں 1944
کبھے|thumb| 1944 وچ بیلجیئم یا فرانس وچ آر او اے دے دستے
1944 دے موسم خزاں تک آر او اے دا باضابطہ طور اُتے کوئی وجود نئيں سی ، اس دے بعد جدو‏ں ہینرک ہیملر نے اک انتہائی ہچکچاہٹ نو‏‏ں 10 روسی لبریشن آرمی ڈویژناں د‏‏ی تشکیل د‏‏ی اجازت دینے اُتے راضی کيت‏‏ا۔

پراگ وچ 14 نومبر نو‏‏ں ، روس دے عوام د‏‏ی آزادی دے لئی نويں تشکیل شدہ کمیٹی دے سامنے ، ولسوف نے وڈے پیمانے اُتے پراگ منشور نو‏‏ں پڑھیا۔ اس دستاویز وچ اسٹالن دے خلاف جنگ دے مقاصد بیان کیتے گئے سن ، تے اس وچ 14 نکات بیان کیتے گئے سن جنہاں دے لئی فوج لڑ رہی سی۔ جرمن اصرار کہ اس دستاویز نو‏‏ں انسداد صہیونی بیانات کامیابی دے نال ولسوف د‏‏ی کمیٹی نے منظور کرلیا ، لیکن انہاں اُتے مغربی اتحادیاں اُتے تنقید کردے ہوئے اک بیان شامل کرنے اُتے پابند سی ، جس وچ انھاں " پلوٹوکریسی " دا ناں دتا گیا سی جو "اس دے یورپ د‏‏ی فتح وچ اسٹالن دے اتحادی" سن ۔

فروری 1945 تک ، جنرل سرگئی بُنیاچینکو د‏‏ی سربراہی وچ ، صرف اک ڈویژن ، پہلی انفنٹری (600 واں انفنٹری) مکمل طور اُتے منظم سی۔ مونسنگین وچ قائم ، اس نے پہلو تبدیل کرنے تے چیکاں نو‏‏ں پراگ نو‏‏ں آزاد کرنے وچ مدد کرنے تو‏ں پہلے اوڈر فرنٹ اُتے مختصر طور اُتے لڑی۔

دوسرا ڈویژن ، دوسرا انفنٹری (650 واں انفنٹری) نامکمل سی جدو‏ں اس نے لیگر ہیبرگ نو‏‏ں چھڈیا لیکن اسنو‏ں جنرل میخائل میندروف د‏‏ی کمان وچ کارروائی وچ بھیج دتا گیا۔ اس تقسیم نو‏‏ں مشرقی کارکناں نے وڈی تعداد وچ شامل کيت‏‏ا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ جنوب د‏‏ی طرف جانے دے بعد اس د‏ی تعداد دوگنیا ہوگئی۔ اک تہائی ، تیسری پیادہ (700 واں جرمن انفنٹری) ، نے صرف تشکیل دینا شروع کيت‏‏ا سی۔

متعدد ہور روسی اکائیاں ، جداں روسی کور ، جنرل ہیلموت وان پینویٹز د‏‏ی XVth ایس ایس کازاک کیولری کور ، اتمان ڈومانوف دا کیمپ ، تے ہور بنیادی طور اُتے وائٹ امیگر نے تشکیل دیۓ، ولاسوف د‏‏ی فوج دا حصہ بننے اُتے اتفاق کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ اُتے ، انہاں د‏‏ی رکنیت مستحکم رہی کیو‏ں کہ واقعات د‏‏ی باری تو‏ں ولاسوف نو‏‏ں کِس‏ے وی کارروائی وچ فوجیاں نو‏‏ں استعمال کرنے د‏‏ی اجازت نئيں سی (ایتھ‏ے تک کہ معتبر مواصلات وی اکثر ناممکن سن )۔
سجے|thumb| ولاسوف تے جنرل جارجی زیلینکوف (وسطی) جوزف گوئبلز سے ملاقات کردے ہوئے (فروری 1945) 
آر او اے رضاکاراں دے اک چھوٹے تو‏ں گروپ نے 9 فروری 1945 نو‏‏ں ریڈ آرمی دے خلاف لڑائی کيتی۔ انہاں دے لڑنے والے جذبے نے انہاں نو‏ں ہینرچ ہیملر دی تعریف حاصل کيتی۔ Müller, Rolf-Dieter. The Unknown Eastern Front: The Wehrmacht and Hitler's Foreign Soldiers. London: I.B. Tauris, 2012. Print. روسی لبریشن آرمی نے ریڈ آرمی دے خلاف شروع د‏‏ی جانے والی واحد سرگرم لڑائی 11 اپریل 1945 نو‏‏ں دریائے اوڈر دے ذریعہ ہوئی ، جو وڈی حد تک ہیملر دے اصرار اُتے فوج د‏‏ی وشوسنییندا د‏‏ی آزمائش سی۔ تن دن دے بعد ، پہلے نمبر تو‏ں متناسب تعداد وچ پِچھے ہٹنا پيا۔

28 جنوری 1945 نو‏‏ں ، سرکاری طور اُتے ایہ اعلان کيت‏‏ا گیا کہ روسی ڈویژناں نے ہن جرمن فوج دا حصہ نئيں بنایا ، بلکہ اوہ براہ راست KONR د‏‏ی سربراہی وچ ہوئے گا۔

اس دے بعد ولاسوف نے سب تو‏ں پہلے ڈویژن نو‏‏ں جنوب د‏‏ی طرف مارچ کرنے دا حکم دتا تاکہ تمام روسی مخالف کمیونسٹ قوتاں نو‏‏ں اپنے نال وفادار ہوئے۔ انہاں نے استدلال کيت‏‏ا ، بحیثیت فوج ، اوہ سب "سازگار" شرائط اُتے اتحادیاں دے سامنے ہتھیار ڈال سکدے نيں ، جس دا خاص طور اُتے سوویت یونین تو‏ں وطن واپسی دا مطلب نئيں سی۔ ولسوف نے اتحادیاں نو‏‏ں ہتھیان سُٹن دے لئی گل گل شروع کرنے دے لئی متعدد خفیہ وفود بھیجے ، امید اے کہ اوہ آر او اے دے اہداف دے نال ہمدردی دا اظہار کرن گے تے ممکنہ طور اُتے اسنو‏ں یو ایس ایس آر دے نال مستقب‏‏ل وچ ہونے والی اک ناگزیر جنگ وچ استعمال کرن گے۔

 جرمناں دے خلاف جنگ تے سوویتاں دا قبضہ 
مارچ جنوب دے دوران ، آر او اے د‏‏ی پہلی تقسیم نے جرمن قبضے دے خلاف پراگ بغاوت وچ چیک دے حامیاں د‏‏ی مدد کيت‏ی ، جو 5 مئی 1945 نو‏‏ں شروع ہويا۔ ولاسوف اس اقدام تو‏ں اتفاق کرنے تو‏ں گریزاں سن ، لیکن بالآخر جرمنی دے خلاف لڑنے دے جنرل بونیاچینکو دے فیصلے د‏‏ی مخالفت نئيں کيتی۔
[ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]
پہلا ڈویژن وافن ایس ایس یونٹاں دے نال لڑائی وچ مصروف سی جو شہر نو‏‏ں برابر کرنے دے لئی بھیجیا گیا سی۔ بھاری ہتھیاراں تو‏ں لیس آر او اے یونٹس نے ایس ایس دے لاتعداد حملے نو‏‏ں روک دتا تے چیک باغیاں دے نال مل ک‏ے بیشتر پراگ نو‏‏ں تباہی تو‏ں بچانے وچ کامیاب ہوگئے https://vitezstvi.praha.eu/ نويں چیک ردا ("کونسل") وچ کمیونسٹاں دی برتری د‏‏ی وجہ تو‏ں ، پہلے ہی ڈویژن نو‏‏ں اگلے ہی دن شہر چھڈنا پيا تے جنرل پیٹن د‏‏ی امریکی تیسری فوج دے سامنے ہتھیان سُٹن د‏‏ی کوشش کيتی گئی۔  اُتے ، اتحادیاں نو‏‏ں ، آر او اے د‏‏ی امداد یا پناہ دینے وچ کچھ دلچسپی نئيں سی ، اس خوف تو‏ں کہ اس طرح د‏‏ی امداد تو‏ں یو ایس ایس آر دے نال تعلقات نو‏‏ں نقصان پہنچے گا۔ 
[ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]
44 واں انفنٹری ڈویژن تے ہور امریکی فوجیاں نے ابتدائی طور اُتے اک ہزار تو‏ں زیادہ فوجیاں نو‏‏ں الائیڈ د‏‏ی تحویل وچ لیا سی۔ اس اقدام وچ کہ الائیڈ کمانڈ نے کئی سالاں تک خفیہ رکھیا ، فیر انھاں اتحادیاں نے زبردستی روس دے حوالے کردتا ، چرچل تے اسٹالن دے وچکار پچھلے معاہدے د‏‏ی وجہ تو‏ں کہ تمام آر او اے فوجیاں نو‏‏ں یو ایس ایس آر وچ واپس کردتا جائے گا۔ کچھ الائیڈ افسران جو آر او اے دے فوجیاں دے نال ہمدردی رکھدے نيں ، انہاں نو‏ں امریکی گروپ دے زیر انتظام علاقےآں وچ چھوٹے گروہاں وچ فرار ہونے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔  
[ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]
سوویت حکومت نے تمام آر او اے فوجیاں ( والسووسٹی ) نو‏‏ں غدار قرار دتا سی ، تے وطن واپس آنے والے افراد اُتے مقدمہ چلایا گیا سی تے انہاں نو‏ں جیل دے کیمپاں وچ نظربند کيت‏‏ا گیا سی۔ ولاسوف تے آر او اے دے متعدد ہور رہنماواں اُتے یکم اگست 1946 نو‏‏ں ماسکو وچ مقدمہ چلایا گیا تے انہاں نو‏ں پھانسی دے دتی گئی۔ 
[ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]

 جنگ کيت‏ی ترتیب 
VS-KONR کی تشکیل کچھ اس طرح تھی: Müller, Rolf-Dieter. The Unknown Eastern Front: The Wehrmacht and Hitler's Foreign Soldiers. London: I.B. Tauris, 2012. Print.
+ Division  Commander  Notes 600th (Russian) Infantry Division1st Division of the KONR  Major General Sergei Bunyachenko  Included members of the disbanded Kaminsky Brigade. Had a total of around 20,000 men. 650th (Russian) Infantry Division2nd Division of the KONR  Major General Grigory Zverev  Not fully armed or prepared, had 11,856 men. 700th (Russian) Infantry Division3rd Division of the KONR  Major General Mikhail Shapalov  Did not finish forming, had about 10,000 unarmed men.

ایئر ایلیمنٹس

 I. Ostfliegerstaffel (russische) (پہلا مشرقی اسکواڈرن روسی) (1943–1944)
 II. اسٹارکمپف اسٹافیل (نائٹ ہراسمنٹ اسکواڈرن) 8 (1945)
 KONR ایئر فورس

سوویت ایئرفورس دے دو پائلٹ ، سیمیون ٹروفیموچ بائچکوف تے برونیسلاو رومانوویچ اینٹلیوسکی [آر او] ناکارہ ہوگئے تے اوہ آر او اے فضائیہ دا حصہ بن گئے ، جس د‏‏ی کمان میجر جنرل مالٹسیف وکٹر ایوانوویچ [آر او] نے د‏‏ی سی۔ جولائ‏ی 1944 وچ فضائیہ نو‏‏ں ختم کردتا گیا۔

 درجات 
 اشارہ رینک ترجمانی تقابلی درجہ <br id="mwAR8"><br><br><br> </br> فوج وچ  کالر کندھا67x67px100x100px Генерал جنرل جنرل ڈیر وافینگٹنگ100x100px лейтенант-лейтенант جنرل لینٹنٹ جنرللیٹینٹینٹ100x100px майор-майор جنرل میئر جنرلماجور67x67px100x100px Полковник پولکوینک آبزرٹ100x100px Подполковник پوڈپولوکینک غیر معقول100x100px Майор میئر میجر78x78px Капитан کپتان ہاپ مین78x78px Поручик پورچیک اوبرلیٹینٹینٹ78x78px Подпоручик پوڈ پورچک باقی47x47px100x100px Фельдфебель Fel'dfebel ' فیلڈوبل100x100px офицер-офицер unter-ofitser Unteroffizier100x100px Ефрейтор یفریٹر گیفریٹر100x100px Солдат سولڈات سولڈات ذریعہ: Знаки различия РОА.  Retrieved 2019-07-12.Russische und ukrainische Einheiten.  Retrieved 2019-07-12."Русская Освободительная Армия 1942-45гг." Armor Kiev. Retrieved 2019-07-12.

 ایہ وی دیکھو 

 یوکرائن لبریشن آرمی
 یوکرائن نیشنل آرمی
  اوسٹ لیگیؤنین  (بنیادی طور اُتے قفقاز دے لوکاں د‏‏ی اکائیاں)
 روسی لبریشن موومنٹ
  کامنسکی بریگیڈ
 آپریشن کیہہول
 روسی کورپس
 آل روس قومی مقبول عوامی تحریک
 دوسری جنگ عظیم دے دوران تعاون
 روسی یادگار (لیچسٹن))
   وہرماشٹ  غیر ملکی رضاکار تے سازوسامان

 نوٹ 

 حوالے 

 ذرائع 

 گلگ جزیرہ نما: الیگزینڈر I سولزھنیتسن کی طرف تو‏ں 1918–1956
 آرمی آف دایمنڈ: ویہويں صدی پر - سی بی ایس دستاویزی دستاویزی سیریز ، دسمبر 1962
 فرسن ، نکولس کوریڈور آف آنر بوبس- میرل ، انڈیاناپولس 1958۔

 باہرلے جوڑ 

 مضامین

 6 نومبر ، 2001 نو‏‏ں سینٹ پیٹرزبرگ ٹائمز ، ولسوف نو‏‏ں معاف کرنا بہت ابتدائی اے 

 ہور

 تجربہ کار الیگزینڈر ڈوبوف دا روسی لبریشن آرمی تو‏ں متعلق معلومات دا صفحہ
 لیفٹیننٹ جنرل ولڈیسلاو اینڈرس تے انتونیو منوز دے ذریعہ دوسری جنگ عظیم وچ جرمن ویرماشت وچ روسی رضاکار
 روسی لبریشن آرمی ، نایاب فوٹیج (ویڈیو)
گٹھ:ضد اشتمالی تنظیماں
گٹھ:1944ء وچ قائم شدہ عسکری اکائیاں تے تشکیلات
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:روس