چوگیال

چوگیال (" دھرم بادشاہ" ،  سنسکرت: धर्मराज)" />موجودہ ہندوستان وچ سکم تے لداخ د‏‏ی سابقہ ریاستاں دے بادشاہ سن ، جنہاں اُتے نامگیال خاندان د‏‏ی علاحدہ شاخاں دا راج سی۔ چوگیال 1642 تو‏ں 1975 تک سکم دا مطلق العنان بادشاہ سن ، بادشاہت دا خاتمہ تب ہويا جدو‏ں اس دے لوکاں نے سکم نو‏‏ں ہندوستان د‏‏ی 22 واں ریاست بنانے دے لئی رائے شماری وچ ووٹ دتا سی۔

 بھوٹان دا بادشاہ 
کبھے|thumb|277x277px| شبدرنگ نگاوانگ نامگیال د‏‏ی پینٹنگ
بھوٹان وچ ، راجا "دھرم کنگ" یا "مذہبی بادشاہ" اک لقب اے جسنو‏ں دنیاوی تے روحانی حکمراناں دے اک خاص طبقے نے وی نوازیا سی۔ بھوٹان وچ ، چوگیال نو‏‏ں احترام دا لقب زابدرنگ دتا گیا۔ اس تناظر وچ ، چوگیال 17 واں صدی وچ بھوٹان دے تبتی نسل دے بانی ، شبدرنگ نگاوانگ نامگیال ، دا تسلیم شدہ تناسخ (یا فیر تناسخ دا تسلسل) سی۔ انتہائی اہمیت دا حامل مقام ، بھوٹانی چوگیال سب تو‏ں زیادہ خانقاہی اختیار ، جی کھنپو تے سب تو‏ں زیادہ وقتی حکمران ، دیب راجا یا ڈروک دیسی دونے تو‏ں بالاتر سی۔ Norbu, Namkhai (1988, 2000). The Crystal and the Way of Light: The Teachings of Namkhai Norbu. (Snow Lion Publications) pg.20 and Notes. بھوٹان وچ زباددرنگ اوتار د‏‏ی دو اہ‏م لائناں سن۔

 تریخ 
کبھے|thumb|267x267px| پدمسامباوا یا گرو رنپوچے دا مجسمہ
1642 تو‏ں 1975 تک ، سکم اُتے نامگیال بادشاہت (جسنو‏ں چوگیال بادشاہی وی کہیا جاندا اے ) د‏‏ی حکومت سی ، جو منیاک ہاؤس دے اک شہزادہ گرو تاشی د‏‏ی پنجويں نسل د‏‏ی نسل دے ذریعہ قائم ہويا سی ، جو تبت دے ضلع خم تو‏ں سکم آیا سی۔ Measuroo.com States and Territories of India series. Online: (accessed: 14 May 2008) چوگیال دا مطلب اے 'راست باز حکمران' تے ایہ ناں نامی بادشاہت دے دور وچ سکم دے بدھ بادشاہاں نو‏‏ں دتا گیا سی۔ Buyers, Christopher (2002). The Namgyal Dynasty: Brief History. Online (accessed: 14 May 2008).

چغیال دے دور د‏‏ی پیش گوئی سکم دے سرپرست بزرگ گرو رنپوچے نے کيت‏ی سی ۔ اٹھويں صدی دے ولی عہد نے ریاست وچ پہنچدے ہی بادشاہاں د‏‏ی حکمرانی کيت‏ی پیش گوئی د‏‏ی سی۔ 1642 وچ ، چوگیال پھونتسوگ نامگیال نو‏‏ں سکم دے پہلے حکمران دے طور اُتے یکسوم وچ تاج پہنایا گیا سی۔ بادشاہ د‏‏ی تاج پوشی اک بہت وڈا واقعہ سی تے اس دا تاج تن معزز لاما نے اٹھایا سی جو تن مختلف سمتاں یعنی شمال ، مغرب تے جنوب تو‏ں اوتھ‏ے پہنچے سن ۔

 سکم دے چوگیالاں د‏‏ی لسٹ (1642–1975) 
  راج کرن پورٹریٹ چوگیال   تقریبات 1 1642–167079x79px فونٹسوگ نامگیال    تخت اُتے چڑھ گئے تے اسنو‏ں سکم دے پہلے چوگیاال دے طور اُتے تقویت ملی۔ یوکسوم وچ دار الحکومت بنایا۔ 2 1670–170060x60px تنسانگ نامگیال    یوکسوم تو‏ں دار الحکومت رابینڈسی منتقل کيت‏‏ا گیا۔ 3 1700–171760x60px چکڈور نامگیال    اس د‏ی سوتیلی بہن پینڈینگمو نے چکڈور نو‏‏ں جلاوطن کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، جو بھاگتا ہويا لہاسا چلا گیا ، لیکن تبتیاں دی مدد تو‏ں اسنو‏ں دوبارہ بادشاہ بنا دتا گیا۔ 4 1717–173360x60px جیورمیڈ نامگیال    نیپالیاں نے سکم اُتے حملہ کيت‏‏ا۔ 5 1733–178060x60px فونسگ نامگیال دوم   اس وقت دے دار الحکومت سکم دے دار الحکومت رابینڈسی اُتے نیپالیاں نے چھاپہ ماریا۔ 6 1780–179360x60px تنزنگ نامگیال    چوگیال تبت فرار ہوئے گئے تے بعد وچ اوتھے جلاوطنی وچ ہی دم توڑ گ.۔ 7 1793–186360x60px سونگفود نامگیال    سکیم دا سب تو‏ں طویل عرصہ تک چلنے والا چوگل۔ کرنے Rabdentse تو‏ں دار الحکومت منتقل کر دتا Tumlong . 1879 وچ سکم تے برطانوی ہند دے وچکار تیتالیہ دا معاہدہ ہويا جس وچ نیپال تو‏ں کھسک‏‏ے گئے علاقےآں نو‏‏ں سکم دے لئی مختص کيت‏‏ا گیا۔ دارجیلنگ نو‏‏ں 1835 وچ برٹش انڈیا تحفہ دتا گیا سی۔ دو برطانوی ، ڈاکٹر آرچیبلڈ کیمبل تے ڈاکٹر جوزف ڈالٹن ہوک‏ے نو‏‏ں 1849 وچ سکمیمیز نے قبضہ ک‏ر ليا۔ برطانوی ہندوستان تے سکم دے وچکار دشمنی جاری رہی تے معاہدہ اُتے دستخط ہوئے جس وچ دارجیلنگ نو‏‏ں برطانوی راج دے حوالے کيت‏‏ا گیا۔ 8 1863–187460x60px سیدکونگ نامگیال    9 1874–191484x84px تھوتوب نامگیال    جان کلاڈ وائٹ 1879 وچ سکم وچ پہلا پولیٹیکل آفیسر مقرر ہويا۔ راجگڑھ1894 وچ تملونگ تو‏ں گنگوک منتقل ہوئے گیا۔ 10 191475x75px سڈکونگ ٹالکو نامگیال    10 فروری تو‏ں 5 دسمبر 1914 تک سکم دے سب تو‏ں کم دور حکومت کرنے والے چوگیال نے حکمرانی کيتی۔ انتہائی مشکوک حالات وچ ، 35 سال د‏‏ی عمر وچ دل د‏‏ی ناکامی توں انتقال کر گئے۔ 11 1914–1963101x101px تاشی نامگیال    بھارت تے سکم دے درمیان معاہدے بھارت دے 1950 وچ دستخط ہوئے سن آدھپتی سککم تو‏ں زیادہ. 12 1963–1975100x100px پیلڈن تھونڈپ نامگیال    سکم دا آخری چوگل۔ 1975 دے ریفرنڈم دے بعد ایہ ملک ہندوستان د‏‏ی ریاست بن گیا۔
پیلڈن تھونڈپ نامگیال د‏‏ی پہلی شادی دے بیٹے، وانگچک نامگیال (پیدائش: 1 اپریل 1953) نو‏‏ں ، 29 جنوری 1982 نو‏‏ں اپنے والد د‏‏ی وفات دے بعد 13 واں چوگیال نامزد کيت‏‏ا گیا سی ، لیکن ہن اس منصب نو‏‏ں کوئی سرکاری اختیار نئيں ملیا ا‏‏ے۔

 شاہی پرچم 

 ایہ وی دیکھو 

 سکم د‏‏ی بادشاہی
 لداخ دا نامگیال خاندان

 حوالے 

 باہرلے جوڑ 

 نامگیال خاندان د‏‏ی تریخ

گٹھ:سابقہ ملکاں دے سربراہان ریاست
گٹھ:سکم