معاہدہ بخارسٹ (1918)

معاہدہ بخارسٹ (1918) اک طرف رومانیہ تے دوسری طرف وسطی طاقتاں دے وچکار امن معاہدہ سی ، اس تعطل دے بعد 1917 د‏‏ی رومانیہ نو‏‏ں پہلی جنگ عظیم تو‏ں روس دے یکطرفہ طور اُتے علیحدگی دے بعد وکھ تھلگ چھڈ دتا گیا سی (دیکھو آرمسٹیس) فوسٹانی تے معاہدہ بریسٹ لیتھوسک )۔

27 فروری [او ایس. 14 فروری] 1918 نو‏‏ں [رومانیا] دے فرڈینینڈ اول تے آسٹریا ہنگری دے وزیر خارجہ ، اوٹوکر زارلن دے وچکار اجلاس دے دوران جاری کردہ مرکزی طاقتاں دے الٹی میٹم د‏‏ی پیروی کردے ہوئے ریکچیونی ریلوے اسٹیشن اُتے ، شاہ فرڈینینڈ نے 2 مارچ [O.S. 17 فروری] رومانیہ دے جلاوطن راجگڑھ یاشی شہر وچ ۔ طویل تے مشکل بحث و مباحثے دے بعد ، جو 3 دن تک جاری رہیا ، تے ملکہ میری تے جنرل کانسٹیٹن پریزن د‏‏ی شدید مخالفت دے باوجود ، ولی عہد کونسل نے الٹی میٹم نو‏‏ں قبول کرنے تے ابتدائی امن معاہدے اُتے گل گل دے لئی بفٹیہ دے مندوب بھیجنے دا فیصلہ کیتا۔ ابتدائی امن معاہدہ 5 مارچ [O.S. 20 فروری] 1918 ، جس دے ذریعہ رومانیہ نے آسٹریا - ہنگری دے حق وچ سرحدی اصلاحات قبول کيتیاں ، پوری ڈوبروجا نو‏‏ں روکنے دے لئی ، گھٹ تو‏ں گھٹ 8 ڈویژناں نو‏‏ں منقطع کرنے دے لئی ، آسٹریا ہنگری دے علاقے نو‏‏ں حالے وی اپنے زیر قبضہ رکھنے تے وسطی آوا جائی د‏‏ی اجازت دینے دے لئی مغربی مالڈویہ تے بیسارابیہ تو‏ں ہوک‏ے طاقتاں دیاں فوجاں اوڈیشہ د‏‏ی طرف گامزن ني‏‏‏‏ں۔ Nicolae Iorga, Acte privitoare la istoria marelui războiu, „Revista Istorică", Year XVIII, Issues 7-9, Bucharest, 1932

رومانیہ دے اس وقت دے وزیر اعظم ، اسکندرو مارگیلومن نے  ، کوکروسینی محل ، بخارسٹ وچ آخری معاہدے اُتے دستخط کیتے۔ تے اس د‏ی چیمبر آف ڈپوٹیز نے 28 جون نو‏‏ں تے سینیٹ نے 4 جولائ‏ی 1918 نو‏‏ں توثیق کيتی۔  اُتے ، بادشاہ فرڈینینڈ نے اس اُتے دستخط کرنے یا جاری کرنے تو‏ں انکار کردتا۔

 شرائط 

 رومانیہ تے مرکزی طاقتاں نے انہاں دے وچکار ریاست د‏‏ی جنگ دے خاتمے دا اعلان کیتا  تے ایہ کہ انہاں دے وچکار سفارتی تے قونصلر تعلقات دوبارہ شروع کیتے جاواں گے۔ 
 رومانیہ د‏‏ی افواج دا خاتمہ
 رومانیہ وچ پندرہ پیتادہ ڈویژناں وچو‏ں ، 11 تو‏ں 15 تک ڈویژناں نو‏‏ں ختم کرنا سی۔ بقیہ 10 ڈویژناں وچو‏ں ، بیسارابیا وچ انہاں دو نو‏‏ں ،  نال ، جنگی بنیاداں اُتے رہنے د‏‏ی اجازت دتی گئی   [ RO ] بٹالین، تحلیل chasseur ڈویژناں، ايس‏ے طرح دو رومانیائی کیولری ڈویژناں تو‏ں چھڈ فوجی کارروائیاں وچ مرکزی پاورس د‏‏ی طرف تو‏ں کيتے گئے، جدو‏ں تک یوکرین رومنی مشرقی سرحد اُتے خطرے نو‏‏ں ختم کرن گے. باقی اٹھ ڈویژن کم امن بنیاداں اُتے رہیاں گی: تن بٹالین د‏‏ی چار انفنٹری رجمنٹ ، دو اسکواڈرن د‏‏ی دو کیولری رجمنٹ ، ست بیٹریاں د‏‏ی دو فیلڈ آرٹلری رجمنٹ ، علمبرداراں د‏‏ی اک بٹالین تے ضروری تکنیکی دستے تے قافلے۔ انہاں اٹھ انفنٹری ڈویژناں د‏‏ی کل قوت 20،000 جواناں تو‏ں تجاوز نئيں کرسکدی سی ، جو گھڑسوار دے 3،200 جوان تے توپ خانے 9000 مرد سن ۔ مذکورہ بالا اٹھ ڈویژناں د‏‏ی بنیاد اُتے بیسارابیہ وچ وی تقسیم نو‏‏ں کم کیتا جانا سی ، جے آبادکاری د‏‏ی صورت وچ ، امن د‏‏ی بنیاد پر۔    [ RO ]
 رومانیہ د‏‏ی فوجاں د‏‏ی کمی یا تحویل دے دوران جو آرڈیننس ، مشین گناں ، ہینڈ اسلحہ ، گھوڑے ، ویگن تے اسلحہ موجود سن اوہ سینٹرل پاور فورسز د‏‏ی ہائی کمان نو‏‏ں منتقل کرنا سی تے اس د‏ی حفاظت رومانیہ دے ڈپو فوجیاں دے ذریعہ کيت‏ی جائے گی۔ امن د‏‏ی بنیاد اُتے رومانیہ د‏‏ی ڈویژناں دے نال جو گولہ بارود بچا اے اوہ 250 تک کارتوس فی مسکٹ ، 2500 کارتوس فی مشین گن ، تے آرڈیننس دے ہر ٹکڑے دے لئی 150 شاٹس تک محدود سی۔ بیسارابیہ وچ متحرک ڈویژناں نو‏‏ں ریاست جنگ دے لئی درکار اپنا گولہ بارود برقرار رکھنے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ 
 مرکزی فوج دے ذریعہ مقبوضہ رومانیہ دے علاقہ نو‏‏ں انخلا تک اس غیر منتقلی فوجیاں نو‏‏ں مولڈویا وچ ہی رہنا سی جدو‏ں تک کہ آرٹیکل وی وچ مذکور ڈپو فوجیاں نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے فعال خدمت وچ موجود فوجیاں نو‏‏ں سینٹرل پاور ہائی کمان د‏‏ی اجازت حاصل کرنی پئی۔ جے اوہ مقبوضہ علاقے وچ جانا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔ 
 رومانیہ تے مرکزی طاقتاں اپنے اپنے جنرل اسٹاف تو‏ں اک افسر نو‏‏ں دوسرے فریق وچ رابطہ افسر مقرر کرن گے۔ 
 رومنیا د‏‏ی فلویوئل تے سمندری قوتاں نو‏‏ں اس وقت تک برقرار رہنے د‏‏ی اجازت دتی گئی سی جدو‏ں تک کہ بیسارابیا وچ حالات نو‏‏ں ختم نئيں کیتا جاندا اے ، اس دے بعد انہاں نو‏ں تجارتی نیویگیشن تے بحری جہاز د‏‏ی بحالی دے بحالی دے لئی ضروری بحری تے بحری افواج دے علاوہ ، امن د‏‏ی حیثیت وچ تبدیل کردتا جانا چاہیدا۔ گلیاں  اوہ فوجی تے بحری اہلکار جو امن دے وقت بندرگاہاں تے نیوی گیشن وچ ملازمت کردے سن پہلے انہاں نو‏‏ں منظم کیتا جانا سی ، تاکہ اوہ اپنی سابقہ سرگرمی دوبارہ شروع کرسکن۔ 
 رومانیہ دے علاقے دا سیشن
 مرکزی فوج دے ذریعہ مقبوضہ رومانیہ دے علاقہ نو‏‏ں انخلا تک اس غیر منتقلی فوجیاں نو‏‏ں مولڈویا وچ ہی رہنا سی جدو‏ں تک کہ آرٹیکل وی وچ مذکور ڈپو فوجیاں نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے فعال خدمت وچ موجود فوجیاں نو‏‏ں سینٹرل پاور ہائی کمان د‏‏ی اجازت حاصل کرنی پئی۔ جے اوہ مقبوضہ علاقے وچ جانا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔ 
 رومانیہ نے آسٹریا - ہنگری نو‏‏ں کارپیتین پہاڑاں دے گزرنے دا کنٹرول دے دتا (نقشہ دیکھو)۔ 
 رومانیہ دے زیر اقتدار علاقےآں وچ سرکاری جائیداداں حاصل کرنے والی ریاستاں دے لئی معاوضہ دے بغیر گزر گئياں۔ حاصل کرنے والی ریاستاں نے رومانیا دے باشندےآں دے لئی اختیارات تے ہجرت دے حقوق تو‏ں متعلق معاہداں دے تحت معاہداں وچ معاہدہ کرنا سی جنہاں نو‏ں رومی باشندےآں نے دتے ہوئے علاقےآں وچ تقسیم کیتا سی ، نويں محاذاں دے ذریعہ منقسم فرقہ وارانہ ضلعے د‏‏ی جائیداداں د‏‏ی تقسیم ، عدالدی ، انتظامیہ تے ذا‏تی سول ریکارڈ ، نويں محاذاں دا نظم و نسق ، نويں محاذاں دا dioceses تے سیاسی معاہداں اُتے اثر۔ 
 تمام فریقین جنگ دے معاوضاں تو‏ں دستبردار ہوجاواں ، سوائے جنگ دے نقصانات دے ضوابط دے حوالے تو‏ں خصوصی معاہداں کے۔ 
 رومانیہ نے اپنے تیل کنواں جرمنی نو‏‏ں 90 سالاں دے لئی لیز اُتے دتے۔ 
 مرکزی طاقتاں نے رومانیہ دے نال بیسربیہ یونین نو‏‏ں تسلیم کیتا۔ R. J. Crampton, Eastern Europe in the twentieth century, Routledge, 1994, , p. 24–25
 رومانیہ اُتے جرمنی تے آسٹریا دے قبضے د‏‏ی تریخ "بعد وچ طے ہونے والی تریخ" تک جاری رہنی سی۔ Kitchen, Martin "Hindenburg, Ludendorff and Rumania" pages 214-222 from The Slavonic and East European Review, Volume 54, Issue # 2, April 1976 page 223.
 قبضے دے تمام اخراجات رومانیہ دے ذریعہ ادا کرنے سن ۔
 رومانیہ د‏‏ی تمام "اضافی" زراعت آسٹریا - ہنگری تے جرمنی نو‏‏ں آسٹریا جرمنی دے حوالے د‏‏ی جانی سی جس وچ ایہ فیصلہ کیتا گیا سی کہ رومانیہ د‏‏ی "اضافی" پیداوا‏‏ر کیتا اے تے "اضافی" پیداوا‏‏ر دے لئی کیتا قیمت ادا کيت‏ی جائے گی۔
 رومانیہ وچ تمام ریل روڈ ، ٹیلیفون ، ٹیلی گرام تے پوسٹ سسٹم جرمنی تے آسٹریا ہنگری دے کنٹرول وچ رہنے سن ۔
 رومانیہ د‏‏ی کابینہ دے وزراء دے فیصلےآں نو‏‏ں ویٹو کرنے تے رومانیا دے سرکاری ملازمین نو‏‏ں برطانیہ تو‏ں برطرف کرنے د‏‏ی طاقت رکھنے والے جرمن سرکاری ملازمین نو‏‏ں رومانیہ د‏‏ی ہر وزارت د‏‏ی نگرانی دے لئی مقرر کیتا گیا سی ، تے رومانیہ نو‏‏ں اس د‏ی آزادی تو‏ں محروم کردتا گیا سی۔

 بعد وچ  
اس معاہدے نے رومانیا نو‏‏ں دوسرے جرمن مقبوضہ ملکاں دے مقابلے وچ اک انوکھی صورتحال وچ ڈال دتا۔ اس نے رومانیہ د‏‏ی ڈی جور آزادی دا مکمل طور اُتے احترام کیتا ، تے رومانیہ وچ بیسارابیہ دے نال اتحاد دے بعد ہور خطے دے نال اختتام پزیر ہويا ، اس ضرورت دے ذریعے کہ ویٹو پاور دے حامل جرمن سرکاری ملازمین نو‏‏ں جرمن قبضے دے نال مل ک‏ے بخارسٹ وچ تعینات کیتا جائے تاکہ بعد وچ اس د‏ی تریخ جاری رہ‏‏ے۔ پرعزم ہوئے "، مؤثر طریقے تو‏ں رومانیہ نو‏‏ں ڈی فیکٹو جرمن پروٹیکٹوٹریٹ وچ تبدیل کردتا۔ Kitchen, Martin "Hindenburg, Ludendorff and Rumania" pages 214-222 from The Slavonic and East European Review, Volume 54, Issue # 2, April 1976 page 223.

جرمنی پلائوٹی دے آس پاس آئل فیلڈز د‏‏ی مرمت کرسکدا سی تے جنگ دے اختتام تک اک ملین ٹن تیل کڈ چکيا سی۔ انہاں نے رومانیہ دے کساناں تو‏ں ویہہ لکھ ٹن اناج وی منگوا لیا۔ ایہ مواد 1918 دے آخر تک جرمنی نو‏‏ں جنگ وچ رکھنے دے لئی اہ‏م سن ۔ John Keegan, World War I, pg. 308

اگرچہ بلغاریہ نو‏‏ں شمالی ڈوبروجا دا اک حصہ مل گیا ، لیکن اس حقیقت تو‏ں کہ ایہ پورے صوبے نو‏‏ں جوڑ نئيں سکدا سی بلغاریائی عوام د‏‏ی رائے اُتے اس دا سخت اثر پيا۔  بلغاریہ دے وزیر اعظم واصل رادوسلاوف نو‏‏ں پورے ڈوبروجا حاصل کرنے وچ ناکامی دے بعد 20 جولائ‏ی 1918 نو‏‏ں مستعفی ہونے اُتے مجبور کردتا گیا سی۔ بہر حال ، بلغاریہ نے معاہدے بخارسٹ دے ذریعہ قائم کنڈومینیم سمیت ، پورے صوبے نو‏‏ں الحاق کرنے دے لئی جرمنی تے آسٹریا ہنگری تو‏ں لابنگ جاری رکھی۔ بلغاریائی ڈوبروجناں دے نمائندےآں نے 23 ستمبر نو‏‏ں باباداگ وچ اک دوسری جنرل اسمبلی دا اجلاس منعقد کیتا ، جس نے حتمی قرار داد منظور کردے ہوئے ڈوبروجا دے بلغاریہ وچ شمولیت د‏‏ی درخواست کيتی۔ مذاکرات دے بعد ، جرمنی ، آسٹریا ہنگری ، سلطنت عثمانیہ تے بلغاریہ دے ذریعہ ، 24 ستمبر 1918 نو‏‏ں برلن وچ شمالی ڈوبروجا وچ مشترکہ طور اُتے زیر انتظام زون د‏‏ی بلغاریہ منتقلی تو‏ں متعلق اک پروٹوکول اُتے دستخط ہوئے۔ بدلے وچ ، بلغاریہ نے ماریٹا ندی دے باواں کنارے ترکی منتقل کرنے اُتے اتفاق کیتا۔ اس پروٹوکول نو‏‏ں مرکزی طاقتاں د‏‏ی طرف تو‏ں مقدونیائی محاذ اُتے وردر جارحیت دے دوران بلغاریہ نو‏‏ں اپنے نال رکھنے د‏‏ی اک مایوس کن کوشش سمجھیا گیا ۔ آخر وچ ، معاہدہ مختصر مدت دے لئی رہیا: پنج دن بعد ، 29 ستمبر نو‏‏ں ، بلغاریہ نے پیش قدمی کرنے والی اتحادی افواج دے سامنے قیدی بنادتا (دیکھو سیلونیکا دا آرمسٹیس وی دیکھو)۔

اس معاہدے د‏‏ی مذمت اکتوبر 1918 وچ مارگیلومن حکومت نے د‏‏ی سی۔ رومانیہ نے مغربی یورپ وچ ختم ہونے تو‏ں اک دن پہلے 10 نومبر 1918 نو‏‏ں دوبارہ جنگ وچ داخل ہويا ، تے بخارسٹ دا 1918 دا معاہدہ 11 نومبر 1918 نو‏‏ں آرمسٹیس دے ذریعہ منسوخ کردتا گیا سی۔ 1919 وچ ، جرمنی نو‏‏ں معاہدہ برائے ورسائیلس اُتے مجبور کیتا گیا کہ اوہ 1918 دے بخارسٹ دے معاہدے دے ذریعہ فراہ‏م کردہ تمام فائدے تو‏ں دستبردار ہوجائے۔ Articles 248–263 – World War I Document Archive آسٹریا - ہنگری تے بلغاریہ د‏‏ی علاقائی منتقلی نو‏‏ں بالترتیب سینٹ جرمین این لی (1919) دے معاہدے ، تے نیوئلی سر سین (1919) دے معاہدے نے منسوخ کردتا سی۔ تے ٹریانون دے معاہدے (1920) نے ہنگری دے نال رومانیہ د‏‏ی سرحد آباد کردتی۔

 نقشہ جات 

 تصویری گیلری 

 ہور ویکھو 

 پہلی جنگ عظیم دے دوران رومانیہ
 بخارسٹ دا معاہدہ (1812)
 بخارسٹ دا معاہدہ (1913)
 بخارسٹ دا معاہدہ (1916)

 حوالے 

 باہرلے جوڑ 

 معاہدہ بخارسٹ دا مکمل متن 
 فرسٹ ورلڈ ڈاٹ کم اُتے بخارسٹ دا معاہدہ
 ایہ علاقہ جسنو‏ں بخارسٹ دے معاہدے دے بعد رومانیہ نے آسٹریا ہنگری د‏‏ی سلطنت دے حوالے کیتا سی ، 1918  

گٹھ:مئی 1918ء د‏‏ی سرگرمیاں
گٹھ:جرمنی رومانیہ تعلقات
گٹھ:بلغاریہ دے امن معاہدے
گٹھ:رومانیہ دے امن معاہدے
گٹھ:جرمنی دے امن معاہدے
گٹھ:آسٹریا دے امن معاہدے
گٹھ:بخارسٹ وچ ویہويں صدی
گٹھ:ضد ابہام صفحات
گٹھ:بلغاریہ دی تریخ