سلیم سوم

سلطنت عثمانیہ دے زوال نو‏‏ں روکنے تے اسنو‏ں ترقی د‏‏ی راہ اُتے ڈالنے دے لئی جنہاں عثمانی سلاطین نے قابل قدر کوششاں د‏‏ی انہاں وچ سلطان سلیم ثالث (1789ء تا 1807ء) دا ناں سرلسٹ ا‏‏ے۔ سلطان سلیم میسور دے ٹیپو سلطان دا ہمعصر سی۔ اس نے تعلیم عام کرنے تے جدید علوم د‏‏ی اشاعت د‏‏ی کوشش کيتی۔ اس دے دور وچ فن جنگ تو‏ں متعلق کتاباں دا فرانسیسی زبان تو‏ں ترکی زبان وچ ترجمہ کیتا گیا۔ بری تے بحری فوجاں نو‏‏ں نويں سرے تو‏ں منظم کیتا گیا تے اس نويں تنظیم نو‏‏ں "نظام جدید" دا ناں دتا گیا۔ فرانسیسی انجینئراں تے توپچیاں د‏‏ی مدد تو‏ں توپ ڈھالنے دے جدید طرز دے کارخانے قائم کیتے گئے۔ جاگیرداری نظام اصلاحات د‏‏ی راہ وچ وڈی رکاوٹ سی۔ اس دے لئی سلیم نے جاگیرداری وی ختم کردتی۔

لیکن سلیم انہاں اصلاحات وچ زیادہ کامیاب نہ ہوئے سکیا۔ سلطان ٹیپو د‏‏ی طرح مفاد پرست عناصر تے تنگ نظر لوک سلیم دے خلاف ہوئے گئے۔ سب تو‏ں وڈی مشکل ایہ سی کہ ینی چری جو کسی زمانے وچ ترکی د‏‏ی سب تو‏ں منظم تے طاقتور فوج سی، نظام جدید دے خلاف سی تے اوہ اپنی اجارہ داری قائم رکھنا چاہندی سی۔ ینی چری دے سپاہیاں نے جدید یورپی اسلحے تے جنگی طریقےآں نو‏‏ں اختیار کرنے تو‏ں انکار کر دتا۔ شیخ الاسلام اسعد آفندی اصلاحات دے حامی سن، لیکن 1807ء وچ انہاں دا انتقال ہوئے گیا۔ نويں شیخ الاسلام عطاء اللہ آفندی ینی چری دے زیر اثر سن ۔ جاہل صوفیاں تے تنگ نظر علما نے جو دین دے علم تے اس د‏ی روح تو‏ں قطعا ناواقف سن، مذہب دے ناں اُتے اصلاحات د‏‏ی مخالفت کيتی۔ یورپی طرز اُتے فوجاں د‏‏ی تنظیم نو‏‏ں بے دینی تو‏ں تعبیر کیتا، جدید فوجی وردیاں نو‏‏ں تشبہ بالنصاری قرار دتا، سنگین تک دے استعمال کیت‏‏ی اس لئی مخالفت کيتی گئی کہ کافراں دے اسلحے استعمال کرنا انہاں دے نزدیک گناہ سی۔ سلیم دے خلاف ایہ کہہ ک‏ے نفرت پھیلائی گئی کہ اوہ کفار دے طریقے رائج کرکے اسلام نو‏‏ں خراب کر رہیا ا‏‏ے۔ عطاء اللہ آفندی نے فتوی دتا کہ ایسا بادشاہ جو قرآن دے خلاف عمل کردا ہوئے بادشاہی دے لائق نئيں آخر کار 1807ء وچ سلیم نو‏‏ں معزول کرکے قتل کر دتا گیا۔ "یہ پہلا موقع سی کہ مذہبی پیشواواں نے اپنی جہالت اورتاریک خیالی تو‏ں اسلام دے مانع ترقی ہونے دا غلط تخیل پیدا کیتا"۔تنقیحات از سید ابو الاعلی مودودی، اسلامک پبلیکیشنز لمیٹڈ لاہور

 حوالے 

گٹھ:1761 دے جم
گٹھ:1808 دیاں موتاں
گٹھ:1808ء دے جرائم
گٹھ:انیہويں صدی دے خلفاء
گٹھ:انیہويں صدی دے عثمانی سلطان
گٹھ:اٹھارواں صدی دے عثمانی سلطان
گٹھ:اٹھارہويں صدی دے خلفاء
گٹھ:ترکی موسیقار
گٹھ:خادم الحرمین الشریفین
گٹھ:خلافت عثمانیہ
گٹھ:سلاطین عثمانیہ
گٹھ:سلطنت عثمانیہ دے ترک
گٹھ:عثمانیہ خاندان
گٹھ:مقتول خلیفہ
گٹھ:مقتول شاہان