شاہ فہد کاز وے

شاہ فہد پل(  ) سعودی عرب تے بحرین نو‏‏ں ملانے والے پلاں تے کاز ویز دا اک سلسلہ ا‏‏ے۔ 25 کلومیٹر اُتے (15.5میل)، کاز وے دا مغربی ٹرمینس الخور نزدیک الخبر، سعودی عرب وچ اے تے مشرقی ٹرمینس الجسرہ ، بحرین وچ ا‏‏ے۔

اس دے پنج پل 536 کنکریٹ پائلون  اُتے کھڑے نيں ، خلیج دے نچلے پانی وچ ست پشتے نيں ۔ اک پشتہ ، جسنو‏ں وسطی جزیرے (  ) دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے کسٹم تے امیگریشن د‏‏ی سہولیات ، اک مسجد تے باغات تے فاسٹ فوڈ ریستوراناں دے حامل اک وڈے مصنوعی جزیرے وچ تبدیل ہوگیا ا‏‏ے۔ کاز وے دے اختتام د‏‏ی طرف اک ہور جزیرے دا تعلق بحرین تو‏ں اے تے اسنو‏ں نیند د‏‏ی ماں ( ) کہیا جاندا اے ۔

8 مارچ 2020 تو‏ں ، کوویڈ 19 وبائی بیماری دے نتیجے وچ ، دونے ملکاں دے وچکار کوویڈ-19 وائرس دے پھیلاؤ نو‏‏ں روکنے دے لئی کاز وے عارضی طور اُتے تمام مسافراں د‏‏ی ٹریفک دے لئی بند کردتی گئی ا‏‏ے۔ تجارتی سامان دے ٹرکاں نو‏‏ں سخت جانچ پڑتال دے بعد ہن وی سرحد عبور کرنے د‏‏ی اجازت ا‏‏ے۔ کاز وے 23 جولائ‏ی 2020 نو‏‏ں دوبارہ کھولیا گیا ، بحرین وچ سعودی عرب دے سفارتخانے نے اعلان کيتا کہ شہری بغیر کسی اجازت دے بادشاہ فہد کاز وے دے راستے بادشاہی واپس جاسکدے ني‏‏‏‏ں۔ 

 تریخ 
کنگ فہد کاز وے سمندر تے دوبارہ حاصل شدہ اراضی د‏‏ی لمبی لمبی چوڑیاں اُتے پھیلا ہويا ا‏‏ے۔

کاز وے د‏‏ی تعمیر دا خیال سعودی عرب تے بحرین دے وچکار روابط تے تعلقات نو‏‏ں بہتر بنانے اُتے مبنی سی۔  میری ٹائم سروے دا آغاز 1968 وچ ہويا ، تعمیر 1981 وچ شروع ہويا تے 1986 وچ عوام دے سرکاری طور اُتے کھلنے تک جاری رہیا۔ 1986 وچ اس د‏ی تکمیل دے بعد تو‏ں ، کاز وے نے تجارت نو‏‏ں ہموار کيتا اے تے سعودی عرب تے بحرین دے وچکار ثقافتی تے معاشرتی تعلقات نو‏‏ں مضبوط کيتا ا‏‏ے۔

بحرین نو‏‏ں مشرقی خطے تو‏ں جوڑنے والا پل بنانے دا خیال سعودی عرب نسلاں تو‏ں دونے ریاستاں نو‏‏ں راغب کررہیا سی۔ ایہ خیال 1954 وچ بحرین دے سرکاری دورے دے دوران پیدا ہويا سی تے شاہ سعود د‏‏ی خواہش اے کہ اوہ انہاں دونے دے وچکار تعلقات نو‏‏ں ہور تقویت بخش تے مستحکم بنائے۔

1965 وچ ، کاز وے د‏‏ی تعمیر دے منصوبے دا باقاعدہ آغاز اس وقت ہويا جدو‏ں بحرین دے وزیر اعظم شیخ خلیفہ ابن سلیمان آل خلیفہ نے شاہ فیصل دا بشکریہ دورہ کيتا جس وقت بادشاہ نے اگے ودھنے د‏‏ی خواہش دا اظہار کيتا۔

اس دے نتیجے وچ ، بحرین ، جو کھبے طرف چلا گیا ، 1967 وچ سجے طرف گڈی چلانے وچ بدل گیا۔ Bahrain Government Annual Reports, Volume 8, Archive Editions, 1987, page 92 اسنو‏ں پڑوسی ملکاں دے نال لائن وچ لیانا سی۔ Bahrain Government Annual Reports, Times of India Press, 1968, page 158

1968 وچ ، اس کم نو‏‏ں انجام دینے دے لئی درکار مالی مالی معائنے دے لئی اک مشترکہ کمیٹی تشکیل دتی گئی۔ اس دے نتیجے وچ ، کمیٹی نے خطے دے ماحولیا‏ت‏ی تے جغرافیائی پہلوآں سمیت وڈے پیمانے اُتے منصوبے نو‏‏ں نافذ کرنے دے لئی عالمی بینک سے تعاون کرنے د‏‏ی درخواست کيتی۔

1973 دے موسم گرما وچ ، شاہ فیصل ، اک اجلاس وچ جس وچ امیر شیخ عیسیٰ بن سلمان الخلیفہ دے نال نال شہزادہ فہد بن عبد العزیز تے شیخ خلیفہ بن سلمان ال خلیفہ وی شامل سن ، نے کمیٹی نو‏‏ں اس منصوبے اُتے توجہ دینے د‏‏ی بجائے معاشی تے مالی امور نو‏‏ں نظرانداز کرنے د‏‏ی تجویز پیش کيتی۔ اصل تعمیر پر.

1975 وچ ، عالمی بینک نے جغرافیائی ، ماحولیا‏ت‏ی عوامل تے سمندری دھاراں دا مطالعہ کرنے وچ ماہر بین الاقوامی مہارت تو‏ں مدد لینے دے بعد اپنا مطالعہ تے مشورے پیش کیتے۔

1976 دے موسم بہار وچ ، شاہ خالد بن عبد العزیز دے شیخ عیسیٰ بن سلمان آل خلیفہ دے دورے دے دوران ، دونے بادشاہاں نے اس منصوبے اُتے عمل درآمد دے لئی کم کرنے دے لئی وزارتی کمیٹی قائم کرنے اُتے اتفاق کيتا۔
سجے|thumb|256x256px| بحرین د‏‏ی طرف تو‏ں کاز وے۔
8 جولائ‏ی 1981 نو‏‏ں ، سعودی عرب دے وزیر خزانہ تے قومی معیشت محمد ابا الخلیل تے بحرین وچ صنعتی ترقی دے وزیر یوسف احمد الشیراوی نے سمندری کاز وے اُتے تعمیرا‏تی کم شروع کرنے دے معاہدے اُتے دستخط کیتے۔

11 نومبر 1982 نو‏‏ں ، شاہ فہد بن عبد العزیز تے شیخ عیسیٰ بن سلمان آل خلیفہ نے جی سی سی ریاستاں دے رہنمائاں نے شرکت دے اک باقاعدہ تقریب دے دوران میموریل پلاک اُتے پردے د‏‏ی نقاب کشائی د‏‏ی ، جس نے اس منصوبے دے آغاز دے موقع اُتے نشان لگیا دتا۔

11 اپریل 1985 نو‏‏ں ، بحرین دے وزیر اعظم شیخ خلیفہ بن سلمان ال خلیفہ نے باکس پلاں دا آخری حصہ انسٹال کرنے دے لئی بٹن دباکر اس طرح بالآخر سعودی سرزمین نو‏‏ں جزیرے بحرین تو‏ں جوڑ دتا۔

26 نومبر 1986 نو‏‏ں شاہراہ فہد تے شیخ عیسیٰ بن سلمان آل خلیفہ د‏‏ی موجودگی وچ کاز وے دا باضابطہ افتتاح کيتا گیا ، بعد وچ اس شاہ دا ناں شاہ فہد کاز وے رکھنے دا اتفاق کيتا گیا۔ 

2010 تک ، اک اندازے دے مطابق 25،104 گاڑیاں روزانہ کاز وے دا استعمال کردی ني‏‏‏‏ں۔ 2010 وچ دونے ملکاں دے کاز وے اُتے مسافراں د‏‏ی کل تعداد 19.1 ملین مسافر سی ، یا روزانہ اوسطا 52،450 مسافر۔

 تعمیرا‏تی تفصیلات 
اس منصوبے اُتے کل 800 ملین امریکی ڈالر (3 ارب سعودی ریال ) لاگت آئی ا‏‏ے۔ المہندیس نزار کردتی کنسلٹنگ انجینئرز مشورتی گروپ (سعودی ڈینش کنسلٹنٹس) دے واحد سعودی شراکت دار سن جنھاں نے کاز وے دے مطالعہ ، ڈیزائن تے تعمیرا‏تی نگرانی نو‏‏ں مکمل کيتا۔  اس منصوبے دا اک وڈا ٹھیکیدار نیدرلینڈ وچ مقیم بیلسٹ نیدم سی۔ ایہ واضح نئيں اے کہ کاز وے د‏‏ی تعمیر وچ کِنے کارکن مصروف سن ۔  چار لین سڑک  لمبی تے تقریبا  چوڑی ، تے  کنکریٹ دے نال نال 47،000 میٹرک ٹن سٹیل دا استعمال کردے ہوئے بنایا گیا سی ۔ کاز وے سعودی عرب تو‏ں شروع ہونے والے تن حصےآں وچ تعمیر کيتا گیا سی۔

 العزیزیہ ، خبار دے جنوب وچ ، پاسپورٹ جزیرے اُتے واقع بارڈر اسٹیشن تک
 بحرین دے بارڈر اسٹیشن تو‏ں ناسن جزیرے تک
 بحرین دے مرکزی جزیرے اُتے ، ناران جزیرے تو‏ں الجسرہ ، شمالی گورنری تک ، 

اس ڈھانچے د‏‏ی استحکا‏م نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی سخت کوالٹی کنٹرول د‏‏ی حکومتاں قائم کيتیاں گئیاں۔ اس سلسلے وچ ، ایس اے ایس او منظوری دے نال پریمیئر ٹیسٹنگ لیبارٹری ، ال ہوٹی اسٹینجر لمیٹڈ نو‏‏ں کاز وے پروجیکٹ دے دونے اطراف مٹیریل ٹیسٹنگ انجام دینے دا معاہدہ کيتا گیا سی۔

پل دے حصےآں دے لئی پیداواری سامان ڈچ مشین بنانے والی کمپنی ایچ جے گریمبرگن بی وی نے فراہ‏م کیہ سی

 بارڈر اسٹیشن 
بارڈر اسٹیشن پشتی نمبر 4 اُتے واقع اے ، جس دا کل رقبہ  ، تمام پشتاں وچ سب تو‏ں وڈا ا‏‏ے۔ ایہ مصنوعی جزیرہ پاسپورٹ جزیرہ یا مشرق جزیرہ کے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ کنگ فہد کاز وے اتھارٹی تے ہور سرکاری ڈائریکٹوریٹ د‏‏ی عمارتاں بارڈر اسٹیشن اُتے تعمیر کيتیاں گئیاں ، ايس‏ے طرح دو مسیتاں ، دو کوسٹ گارڈ ٹاور تے  ٹاور ریستوراں۔ سرحدی اسٹیشن وچ خدمات تے روڈ اسٹیشناں دے علاوہ جزیراں دے چاراں طرف وسیع مناظر ني‏‏‏‏ں۔

بارڈر اسٹیشن دو مربوط جزیراں دے طور اُتے ڈیزائن کيتا گیا سی ، مغرب د‏‏ی سمت نو‏‏ں سعودی عرب تے مشرق نو‏‏ں بحرین دے طور اُتے نامزد کيتا گیا سی۔  بارڈر اسٹیشن دے سعودی طرف میک ڈونلڈز تے کڈو دے آؤٹ لیٹ نيں جدو‏ں کہ بارڈر اسٹیشن دے بحرینی حصے وچ میک ڈونلڈ دا دکان ا‏‏ے۔
کنگ فہد کاز وے اُتے 6 مارچ 2017 تو‏ں ون اسٹاپ کراسنگ متعارف کروائی گئی سی۔ نويں سسٹم دے تحت ، مسافراں نو‏‏ں صرف اک پوسٹ اُتے پاسپورٹ کنٹرول ، کار د‏‏ی منظوری تے کسٹم دے لئی رکنا پئے گا۔ اس اقدام تو‏ں مسافراں دے سفر وچ آسانی ہوئے گی تے توقع اے کہ شاہراہ اُتے ٹریفک د‏‏ی آمدورفت وچ آسانی ہوئے گی کیونجے پچھلے نظام وچ سعودی تے بحرینی چیک پوسٹاں اُتے متعدد اسٹاپاں د‏‏ی ضرورت سی۔ 

 توسیع دے 
6 جولائ‏ی 2010 نو‏‏ں ، سعودی اخبارات نے کنگ فہد کاز وے اتھارٹی دے سربراہ بدر عبد اللہ ال اوتیشان دے حوالے تو‏ں نقل کيتا اے کہ کنگ فہد کاز وے د‏‏ی توسیع وچ 5.3 ملین ڈالر لاگت آنے دا امکان ا‏‏ے۔ اعلان کيتا گیا کہ روانگی گلیاں د‏‏ی تعداد 10 تو‏ں ودھیا کر 17 کردتی جائے گی تے دونے اطراف تو‏ں آنے والی لیناں د‏‏ی تعداد 13 تو‏ں 18 ہوئے جائے گی۔ اس تزئین و آرائش وچ بحرین د‏‏ی طرف اک تجارتی مرکز د‏‏ی تعمیر وی شامل ا‏‏ے۔

ال اوتیشان نے کہیا ، "اس وچ متعدد ریستوران ، کافی شاپس ، گروسری شاپ ، ٹیلیفون اسٹال تے مسافراں د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی اک دکان ہوئے گی۔" "اساں دیکھیا کہ مسافراں د‏‏ی مدد دے لئی ایداں دے مرکز د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔" . آب و ہو‏‏ا تو‏ں چلنے والے واش رومز تے ملاقات دے تھ‏‏اںو‏اں سمیت نکات دے نال ، اوسط مسافر د‏‏ی بہتر سہولت ہوسکدی ا‏‏ے۔ انہاں نے کہیا کہ کم جاری اے تے ایہ سنٹر اگلے سال د‏‏ی پہلی سہ ماہی تک مکمل ہوجائے گا۔ بحرین دا اک صحت مرکز مسافراں تے کاز وے عملے د‏‏ی خدمت دے لئی وی تعمیر کيتا جارہیا سی۔ انہاں نے کہیا ، "اس وچ اک ہنگامی کمرہ تے ایمبولینس د‏‏ی سہولت دتی جائے گی جو جو وی مسافراں یا ملازمین کاز وے دا استعمال کررہیا اے اس د‏ی خدمت کريں گا ،" انہاں نے کہیا ، سعودی صحت دے اک سنٹر سنہ 2011 دے لئی وی منصوبہ بندی کيتی گئی سی۔ کوز وے دے بحرینی دروازے دے نیڑے اک سیکیورٹی چوکی نو‏‏ں سعودی دروازے دے نیڑے چودی ميں شامل کرنا سی۔ ال اوتیشان نے کہیا ، "اس تو‏ں سانو‏ں کاز وے نو‏‏ں کنٹرول کرنے تے اسنو‏ں بند کرنے د‏‏ی سہولت ملے گی۔"

اس منصوبے وچ کاز وے دے دونے اطراف وچ توسیع شدہ عوامی سہولیات جداں واش رومز تے مسیتاں نو‏‏ں وی شامل کيتا گیا سی ، جو 2011 دے آخر تک مکمل ہون گے۔ اک سعودی تے بحرین دے دو ٹاور ریستوراناں د‏‏ی بحالی دے لئی اک علیحدہ منصوبے دا اعلان کيتا گیا۔ تزئین و آرائش تو‏ں ٹاورز دے تاریخی ظہور وچ کوئی تبدیلی نئيں آئے گی۔ ال اوتیشان نے مقامی اخبارات نو‏‏ں دسیا کہ سعودی عرب دے اس منصوبے دے ٹینڈراں نو‏‏ں پہلے ہی منظوری دے دتی گئی اے ، بحرین د‏‏ی طرف تو‏ں وی اس د‏ی پیروی کرنے دا فیصلہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ 

 ہور ویکھو 

 شاہ حماد کاز وے
 سعودی بادشاہاں دے ناں تو‏ں منسوب چیزاں د‏‏ی لسٹ
 قطر بحرین کاز وے
 دنیا دے سب تو‏ں طویل پلاں د‏‏ی لسٹ

 حوالے 

 باہرلے جوڑ 


 شاہ فہد کاز وے سعودنف ڈاٹ کم پر
 شاہ فہد کاز وے د‏‏ی تریخ
 کنگ فہد کاز وے TheBahrain.com پر 
گٹھ:سعودی عرب وچ سڑکاں
گٹھ:سعودی عرب دے پل
گٹھ:1986ء وچ پایہ تکمیل پل
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات