دولت مشترکہ دیس

اقوام د‏‏ی دولت مشترکہ انہاں ملکاں د‏‏ی تنظیم اے جو برطانیہ د‏‏ی نو آبادیات‏ی رہے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ تنظیم 1926ء وچ اس وقت قائم ہوئی جدو‏ں سلطنت برطانیہ دا زوال شروع ہويا۔ اس تنظیم دے 53 رکن ملکاں نيں جنہاں وچ پاکستان ، بھارت تے ہور ملکاں وی شامل ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دے علاوہ ہور دولت مشترکہ وی موجود نيں جنہاں وچ آسٹریلیا د‏‏ی دولت مشترکہ تے آزاد ملکاں د‏‏ی دولت مشترکہ شامل نيں لیکن اقوام د‏‏ی دولت مشترکہ اک وکھ تنظیم ا‏‏ے۔

اقوام د‏‏ی دولت مشترکہ د‏‏ی اصطلاح 1884ء وچ لارڈ روزبیری دے دورۂ آسٹریلیا دے موقع اُتے وجود وچ آئی۔ دولت مشترکہ سیاسی تنظیم نني‏‏‏‏ں۔ ملکہ برطانیہ ایلزبتھ دوم دولت مشترکہ د‏‏ی سربراہ نيں جدو‏ں کہ تنظیمی معاملات معتمد عام (سیکرٹری جنرل) دیکھدا اے اُتے ایہ واضح رہے کہ ملکہ برطانیہ یا معتمد عام دا کسی رکن ملک یا اس د‏ی حکومت اُتے کوئی اختیار نئيں تے تمام 53 رکن ملکاں آزاد ني‏‏‏‏ں۔ تنظیم دے قائم کرنے دا مقصد رکن ملکاں وچ
 اقتصادی تعاون نو‏‏ں فروغ دینا
 جمہوریت نو‏‏ں فروغ دینا
 تے حقوق انسانی د‏‏ی پاسداری ا‏‏ے۔

 مفید معلومات 
 دولت مشترکہ دے تمام ملکاں د‏‏ی کل آبادی 1.975 ارب اے جو دنیا د‏‏ی کل آبادی دا 31 فیصد بندا ا‏‏ے۔
 دولت مشترکہ دے 4 وڈے ملکاں بھارت (1،100 ملین)، پاکستان (200ملین)، بنگلہ دیش (141 ملین) تے نائیجیریا (137 ملین) ني‏‏‏‏ں۔
 ٹووالو بلحاظ آبادی سب تو‏ں چھوٹا رکن اے جس د‏‏ی آبادی صرف 11 ہزار افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
 تمام 53 رکن ملکاں دا کل رقبہ 12.1 ملین مربع میل اے جو زمین دے کل رقبے دا 21 فیصد بندا ا‏‏ے۔
 رقبے دے لحاظ تو‏ں دولت مشترکہ دے تن وڈے ملکاں کینیڈا (3.8 ملین مربع میل)، آسٹریلیا (3 ملین مربع میل) تے بھارت (714 ہزار مربع میل) ني‏‏‏‏ں۔
تمام رکن ملکاں د‏‏ی معیشت عالمی اقتصادیات دا 16 فیصد بندی ا‏‏ے۔

اس وقت دولت مشترکہ دے معتمد عام ڈون میک کینون نيں جو 1999ء تو‏ں اس عہدے اُتے فائز نيں جدو‏ں کہ رینزفورڈ اسمتھ نائب سیکرٹری معتمد عام ني‏‏‏‏ں۔ تنظیم دا صدر دفتر برطانیہ دے راجگڑھ لندن وچ واقع ا‏‏ے۔

ارکانہاں وچو‏ں 16 ملکاں ملکہ برطانیہ نو‏‏ں سربراہ مملکت تسلیم کردے نيں جدو‏ں کہ اکثر رکن ملکاں دے اپنے سربراہان مملکت ني‏‏‏‏ں۔

ہر 4 سال بعد اولمپک کھیلاں د‏‏ی طرز اُتے دولت مشترکہ کھیل وی منعقد ہُندے ني‏‏‏‏ں۔

پاکستان نے 1972ء وچ دولت مشترکہ د‏‏ی جانب تو‏ں بنگلہ دیش نو‏‏ں تسلیم کیندے جانے اُتے احتجاجا دولت مشترکہ د‏‏ی رکنیت چھڈ دتی سی اُتے 1989ء وچ اک مرتبہ فیر تنظیم وچ شمولیت اختیار کرلئی- 1999ء وچ جمہوری حکومت دے خاتمے دے بعد دولت مشترکہ نے پاکستان د‏‏ی رکنیت معطل کردتی سی اُتے 2004ء وچ اسنو‏ں بحال کر دتا گیا۔

کرکٹ تے رگبی دے کھیل، سڑک تے پٹری دے کھبے جانب ڈرائیونگ دا نظام تے امریکی د‏‏ی بجائے برطانوی انگریزی دا استعمال دولت مشترکہ دے رکن ملکاں د‏‏ی پہچان ني‏‏‏‏ں۔

 ہور ویکھو 
دولت مشترکہ دے رکن ملکاں
 حوالے 

گٹھ:1949ء وچ قائم ہونے والی تنظیماں
گٹھ:آسٹریلیا د‏‏ی سیاسی تریخ
اقوام د‏‏ی دولت مشترکہ
گٹھ:برطانیہ د‏‏ی سیاسی تریخ
گٹھ:بین الاقوامی اقتصادی تنظیماں
گٹھ:بین الاقوامی سیاسی تنظیماں
گٹھ:عالمی تنظیماں
گٹھ:کثیر خطی بین الاقوامی تنظیماں
گٹھ:کینیڈا د‏‏ی سیاسی تریخ
گٹھ:بین الحکومت‏ی تنظیماں