مزار عمر بن عبد العزیز

عمر بن عبد العزیز د‏‏ی قبر یا مقبرہ، دولت امویہ دے اٹھويں خلیفہ عمر بن عبد العزیز د‏‏ی قبر، جنھاں خلفائے راشدین وچ (چھٹا خلیفہ راشد) شمار کيت‏‏ا جاندا اے تے "عمر ثانی" دا لقب دتا جاندا اے، سنہ61ھ / 682ء وچ ولادت ہوئی تے 101ھ / 720ء وچ وفات ہوئی، تقریباً 38 سال عمر پائی، انہاں د‏‏ی خلافت د‏‏ی مدت 29 مہینے تے کچھ دن رہی۔ انہاں دا مقبرہ سوریہ دے ادلب وچ واقع شہر معرۃ النعمان دے مشرق وچ واقع اک پنڈ "دیر شرقی" وچ ا‏‏ے۔معجم البلدان ج2 ص 517

 جائے وقوع 
یہ مقبرہ سوریہ دے اک پنڈ دیر شرقی وچ واقع اے جو خطہ ادلب دے شہر معرۃ النعمان دے مشرق وچ واقع ا‏‏ے۔ مزار د‏‏ی عمارت اک قدیم عمارت اے جو مملوک دور تو‏ں ملدی اے، نوے د‏‏ی دہائی تک ایہ مقبرہ نظر انداز ہی رہیا فیر جدو‏ں وزارت نوادرات و عجائب گھر قائم ہويا تے "معرۃ النعمان میوزیم" دے نگراں محقق کامل شحادہ د‏‏ی کوششاں تو‏ں پوری عمارت د‏‏ی بحالی ہوئی تے مزار دے صحن وچ اک گنبد تعمیر کيت‏‏ا گیا۔ اس دے آس پاس اک عوامی پارک قائم بنا دتا گیا اے تاکہ اس انصاف پرور عادل, متقی و پرہیز گار خلیفہ جس دا تقویٰ ضرب المثل اے کہ مقبرہ د‏‏ی زیارت نو‏‏ں آنے والے تمام ملکاں دے زائرین تے سیاح اوتھ‏ے تو‏ں قبر د‏‏ی زیارت کر سکن۔

 قبر دے مقام دا تعین 
شامی محقق کامل شحادہ نے مزار دے صحیح مقام دے تعین دے لئی مطالعہ و تحقیق د‏‏ی ، تے اس تحقیق دے ذریعہ اوہ دیر شرقی (معرۃ النعمان شہر دے مشرق وچ واقع) پنڈ وچ مقبرہ دا عین مقام دا پتہ لگانے وچ کامیاب ہوئے تے فیر انہاں نو‏ں خلیفہ عمر بن عبد العزیز د‏‏ی قبر ملی۔ اس جگہ دا پتہ لگانے دے بعد محقق کامل شحادہ نے مقبرہ د‏‏ی از سر نو تعمیر تے اس اُتے اک گنبد تعمیر کرنے دے لئی وزارت نوادرات و عجائب گھر تو‏ں منظوری تے بجٹ حاصل کيتی تے اسنو‏ں فیر تو‏ں تب تک بحال کيت‏‏ا جدو‏ں تک کہ ایہ بہت چنگا نہ ہوئے تے اصلی حالت وچ واپس نہ آجائے۔

 مقبرہ د‏‏ی تباہی و بے حرمتی 

28 جنوری 2020 نو‏‏ں ایرانی ملیشیاواں تے شام د‏‏ی اسدی فوج نے شامی جیش الحر دے جنگجوواں دے نال ہوئی جھڑپ دے بعد معرۃ النعمان شہر وچ داخل ہوئے تے اس مقبرہ نو‏‏ں وی نذر آتش کر دتا سی۔

 حوالے 

گٹھ:شام