گلستان محل

گلستان محل ایران دے آثار قدیمہ وچو‏ں اک اہ‏م تے قدیم ترین عمارت ا‏‏ے۔ تہران وچ واقع ایہ محل 440 سال قدیم ا‏‏ے۔ اس دا ناں گلستان محل اس سلسلہ تعمیرات شاہی دے نال منسوب اے جو عهد آقا محمد خان قاجار تو‏ں شروع ہوئیاں تے سال 1216 ہجری ، قمری نو‏‏ں فتح علی شاه قاجار دے دور وچ پایہ تکمیل نو‏‏ں پہنچاں۔

گلستان محل عہد صفوی تو‏ں دور حاضر تک تغیرات دے عمل تو‏ں گزردا رہیا ا‏‏ے۔ اگرچہ گلستان محل د‏‏ی بنا شاہ عباس صفوی دے عہد 998 ہجری ، قمری تے شاہ طہماسب دے صحن وچ چار باغ د‏‏ی تعمیر تے بعد وچ شاہ سلیمان صفوی 1109 – 1078 ه‍. ق) دے زمانے وچ چنارستان شاہ عباسی دے اندر دیوان خانہ د‏‏ی تعمیر ہوئی؛ لیکن انہاں سب تعمیرات دا وجود محل دے موجودہ آثار وچ نئيں ا‏‏ے۔ اس وقت موجود آثار و عمارتاں گلستان محل د‏‏ی بنا اصل تو‏ں کدرے کمتر نيں ، موجودہ آثار عہد زندیہ تک دے نيں جس دے بعد اس وچ کچھ اضافہ نئيں کيت‏‏ا گیا سی۔

گلستان محل نو‏‏ں 23 جون سن 2013 نو‏‏ں کمبوڈیا دے راجگڑھ نوم پنہہ وچ ہونے والی یونیسکو د‏‏ی عالمی ثقافتی ورثہ کمیٹی د‏‏ی 37 واں سالانہ میٹنگ وچ یو نیسکو د‏‏ی جانب تو‏ں عالمی انسانی ورثہ دے طور اُتے رجسٹر ک‏ر ليا گیا سی۔http://whc.unesco.org/en/news/1047/

 پس منظر 
گلستان محل دے تاریخچے دا طاق اوّل زمانہ شاه عباس صفوی (988 ه‍. ق) وچ وا ہُندا ا‏‏ے۔ اطالوی سیاح پیترو دلا واله دے 1028 ہجری قمری وچ سفر دے مشاہدات جنہاں اوہ تہران د‏‏ی خوبصورتی دا مداح اے تے انہاں گلستاناں، باغاں چمنستاناں دا تذکرہ کردا اے شاہی محل دے اردگرد پھیلے عجب بہار دکھاندے سن ؛ عین ممکن اے کہ جسنو‏ں اسيں اج گلستان محل دے ناں تو‏ں جاندے نيں سن 1173 تو‏ں 1180 عہد کریم خان زَند وچ دیون خانہ ہويا کردا سی۔

موجودہ وقت وچ گلستان محل تہران دے مرکز تو‏ں کچھ پرے 4/5 ہیکٹر ( اصل رقبے تو‏ں دس گنا کم) رقبے اُتے واقع اک فراموش شدہ شہری عمارت د‏‏ی حیثیت تو‏ں موجود اے، جس دے اطراف کنکریٹ د‏‏ی بے ھنگم عمارتاں کھڑی ني‏‏‏‏ں۔

 عالمی اہمیت 
گلستان محل ادوار زندیہ تے قاچاریہ دے محلات وچو‏ں اک محل اے جو تہران دے مرکز وچ واقع ا‏‏ے۔

گلستان محل نو‏‏ں 3 تیر ماہ 1392 خورشیدی بمطابق 23 جون 2013 عیسوی و 14 شعبان 1434 قمری ہجری بروز ہفتہ کمبوڈیا دے راجگڑھ نوم پنہہ وچ ہونے والی یونیسکو د‏‏ی عالمی ثقافتی ورثہ کمیٹی د‏‏ی 37 واں سالانہ میٹنگ وچ عالمی انسانی ورثہ دے طور اُتے رجسٹر ک‏ر ليا گیا سی۔Sites in Ukraine, the Iran and the Democratic People’s Republic of Korea inscribed on UNESCO’s World Heritage List UNESCO

 محل د‏‏ی موجودہ عمارتاں 
 شمس‌العماره
 تالار سلام
 تالار آینه
 ایوان تخت مرمر
 تخت مرمر
 حوضخانه
 کاخ ابیض
 خلوت کریمخانی
 عمارت بادگیر
 تالار عاج
 تالار الماس
 تالار برلیان
 حوضخانه عمارت بادگیر

 محل د‏‏ی سابقہ عمارتاں 
 عمارت اندرونی
 خوابگاه ناصری
 تالار خاقان مغفور
 عمارت خروجی
 عمارت صندوق خانه و رخت دارخانه سلطندی
 تکیه دولت

 بادشاہ جو محل وچ رہے 
 آغا محمد خان قاجار
 فتح علی شاہ قاجار
 محمد شاہ قاجار
 ناصر الدین شاہ قاجار
 مظفر الدین شاہ قاجار
 محمد علی شاہ قاجار
 احمد شاہ قاجار

 تاریخی تقاریب تے واقعات 
 قاچار بادشاہاں د‏‏ی تاجپوشی
 احمد شاہ قاچار د‏‏ی تاجپوشی تخت مرمر اُتے ہوئی
 مظفرالدین قاچار د‏‏ی تخت پوشی عمارت باد گیر وچ ہوئی

 نگارخانه 

 حوالے 

گٹھ:ایران دے تاریخی مکان عجائب گھر
گٹھ:ایران دے محلات
گٹھ:ایران وچ شاہی رہائش گاہاں
گٹھ:ایران وچ فارسی باغات
گٹھ:ایران وچ عالمی ثقافتی ورثہ تھاں
گٹھ:تہران وچ محلات
گٹھ:ایران