نعمت اللہ ہروی

نعمت اللہ ہروی ( نعمت اللہ دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ؛ Other variants include: Allah Ni'mat, Khawaja Nimatullah of Herat, Khwaja Niamatullah, Khwaja Nimat Allah Harawi, Khwaja Nimatullah Heravi, Khwajah Ni'mat Allah ibn Khwajah Habib Allah of Herat, Khwajah Nimat Ullah Harawi, Naimatulla, Naimatullah, Ne´mat-Allâh Heravî, Neamat-Allah Heravi, Neamet Ullah, Nematullah Harvi, Ni'matullah, Niamat Ullah, Niamatullah Heravi, Niamatullah Hirvi, Nimat Allaah, Nimatullah, Ni'matullah al-Harawi.  ) مغل شہنشاہ جہانگیر دے دربار وچ اک تریخ نویس سی جتھ‏ے اس نے افغانیاں دی فارسی تریخ ، مخزنِ افغانی مرتب کيتی۔ Maghzan means storehouse. اس د‏ی ترجمہ شدہ کاپیاں افغانیاں د‏‏ی تریخ دے بطور نمودار ہُندی ني‏‏‏‏ں۔

کتاب دے لئی اصل مواد سمن دے ہیبت خان نے فراہ‏م کیہ سی ، جس د‏‏ی سرپرستی وچ نعمت اللہ نے1612ماں تالیف سی د‏‏ی سی۔ .B. Dorn, History of the Afghans, translation of Makhzan-e Afghani, pp ix. اصل بعد وچ علیحدہ طور اُتے تریخ خان جہانی مخزن-افغانی دے ناں سے شائع ہويا سی۔ C. Stewart, A Descriptive catalogue of the oriental library of late Tipoo Sultan of Mysore, pp 18 دونے کتاباں دا پہلا حصہ اکو جیہا اے ، لیکن بعد دے حصے وچ خان جتھ‏ے جتھ‏ے لودھی د‏‏ی اک اضافی تریخ موجود ا‏‏ے۔

یہ مواد جزوی ، جزوی تاریخی ا‏‏ے۔ کتاب پشتون دی ابتداء تو‏ں متعلق روایت دا اک اہ‏م ذریعہ ا‏‏ے۔ اس وچ بنگال وچ پشتون حکمراناں ، عصر حاضر دے واقعات ، تے پشتون ہاگرافی نو‏‏ں وی شامل کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ ایہ مختلف تھیوریز وچ اک بہت وڈا حصہ ادا کردا اے جس وچ پیش کيتی گئی اے کہ دس گمشدہ قبیلے دے ذریعہ ، اس امکان دے بارے وچ کہ پشتون قوم بنی اسرائیل نال تعلق رکھدی اے  ۔

[ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]

 اصل نظریات 
پشتوناں د‏‏ی اصل دے بارے وچ بنی اسرائیلی نظریہ پشتون زبانی روایات اُتے مبنی ا‏‏ے۔ اس روایت دا خود مختار افغانی وچ دستاویز کيت‏‏ا گیا سی ، جو پشتون ماخذ تو‏ں خطاب کرنے والا واحد تحریری ماخذ ا‏‏ے۔ مخزن پشتوناں د‏‏ی ابتداء پیٹریاارک ابراہیم سے بادشاہ کلام طالوت (ساؤل) تک کردے ني‏‏‏‏ں۔ مخزن نے اس موقع اُتے مسلم ذرائع یا عبرانی صحیفاں د‏‏ی فراہ‏م کردہ گواہی تو‏ں اتفاق کيت‏‏ا اے ، جس وچ شاہ ساؤل نو‏‏ں فلسطین وچ 1092 ق م دے آس پاس دکھایا گیا سی۔  ایہ اس نقطہ تو‏ں بالاتر اے کہ اس د‏ی وضاحت سنگین شبہ وچ ا‏‏ے۔    ]

 پشتون نسب 
نعمت اللہ دے مطابق ، قیس موجودہ پشتون قبیلے وچو‏ں بیشتر دا آباؤ اجداد سی۔ اس نے محمد نال ملاقات کيت‏ی تے عبد الرشید دا مسلم ناں وصول کردے ہوئے ، اس نے اسلام قبول کيت‏‏ا۔ اس دے تن بیٹے ، گورغشت ، سربان تے بیتان (بیتن) سن ۔ کارلن ، چوتھے افسانوی آباؤ اجداد ، نو‏‏ں غلط طور اُتے قیص دا چوتھا بیٹا دسیا گیا ا‏‏ے۔ در حقیقت اوہ غورغشت دا اس دا پوت‏ا تے برہان دا بیٹا تھا

 انگریزی ترجمے 
اک ترجمہ 1836 وچ برنارڈ ڈورن نے شائع کيت‏‏ا جس دے دو حصے سن ۔ Oriental Translation Fund, London 1958 تو‏ں اک ہور جزوی ترجمہ موجود اے ، نرود بھوسن رائے ، عنوان اے ، نعمت اللہ د‏‏ی افغانستان د‏‏ی تریخ کی ۔ ایس ایم امام الدین دے دو جلداں وچ اک ترجمہ ڈھاکہ ، 1960–62 وچ شائع ہويا۔

 ایہ وی دیکھو 

 اسوری قید
 قدیم اسرائیل تے یہوداہ د‏‏ی تریخ

 حوالے 

 باہرلے جوڑ 

 افغانستان د‏‏ی تریخ ، جلد 1 (اورینٹل ٹرانسلیشن فنڈ ، 1829)
 نِکمت اللہ 
گٹھ:دس گمشدہ قبیلے
گٹھ:افغانستان دے مورخین
گٹھ:ستارہويں صدی دے ہندوستانی مؤرخین
گٹھ:پاکستان د‏‏ی تریخ