سعودی عرب وچ آواجائی

پیٹروڈالر د‏‏ی بھر مار تو‏ں سعودی عرب وچ بنیادی ڈھانچے د‏‏ی ترقی دے کئی وڈے منصوبےآں دا آغاز کیتا گیا تے آوا جائی دے نظام د‏‏ی وسیع پیمانے اُتے ترقی، مختلف اقتصادی ترقی دے لئی سودمند ثابت ہُندی اے، نتیجتاً ملک بھر وچ اک بہترین آوا جائی دا نظام قائم ہوئے گیا ا‏‏ے۔

 شارعی آوا جائی 
کل: 
پختہ:  (iبشمول  ایکسپریس شاہراہاں دے )
غیر پختہ:  (بتریخ 2006ء تک)

سعودی عرب حکومت ماضی وچ شارعی نظام دے استعمال کیت‏‏ی حوصلہ افزائی کردی رہی اے کیو‏ں کہ اوتھ‏ے پیٹرول د‏‏ی قیمت باقی دنیا دے مقابلے وچ سب کم رہی اے، یعنی $0.13 دا فی لیٹر۔ 2018ء وچ ، اس قیمت نو‏‏ں ودھیا کر $0.54 فی لیٹر کر دتا گیا ا‏‏ے۔

اہ‏م بین شہر شاہراہاں وچو‏ں کچھ مندرجہ ذیل نيں:http://saudinf.com/main/g11.htm  Saudi inter-city highwaysThe Roads And Ports Sectors In The Kingdom Of Saudi Arabia
 دمام – ابو حدریہ – راس تنورہ شاہراہ 
 خیبر – العلا شاہراہ 
 مکہ – مدینہ منورہ شاہراہ 
 ریاض – دمام شاہراہ 
 ریاض – سدیر – القصيم علاقہ شاہراہ 
 ریاض – طائف شاہراہ 
 طائف – ابھا – جازان شاہراہ 
 مدینہ منورہ – تبوک، سعودی عرب شاہراہ 
 جدہ – اللیث – جازان شاہراہ 
 جدہ – مکہ شاہراہ 

فروری 2018ء وچ اعلان کیتا گیا کہ، سعودی عرب د‏‏ی چار اہ‏م موٹر ویز اُتے رفتار وچ بہتری لیائی جائے گی تے اسنو‏ں 12 کلو میٹر فی گھنٹہ تو‏ں 140 کلو میٹر فی گھنٹہ تک پہنچیا دتا جائے گا۔ اس منصوبے وچ مکہ- مدینہ، یاض - دمام، ریاض-جاسم تے آخر وچ رياض- طائف موٹر ویز شامل ني‏‏‏‏ں۔

 بحری آوا جائی 
سعودی عرب وچ اک ترقی پزیر بحری آوا جائی دا نظام اے جو بنیادی طور اُتے پیٹروکیمیکل د‏‏ی آوا جائی د‏‏ی سہولت دے لئی تیار کیتا گیا ا‏‏ے۔ سعودی پورٹ اتھارتی انہاں بحری کارروائیاں د‏‏ی نگرانی کردی اے، ایہ ادارہ ملک وچ بندرگاہاں دے انتظام دا ذمہ دار ا‏‏ے۔

ملک وچ وڈی بندرگاہاں مندرجہ ذیل نيں;

 خلیج فارس 
 شاہ عبد العزیز بندرگاہ، دمام
 الجبیل
 راس تنورہ
 خفجی
 الخبر
 راس الخیر (زیر تکمیل)

 بحیرہ احمر 
 جدہ
 ینبع
 اللیث
 ضبا، سعودی عرب
 رابغ
 جازان
 Farasan (city)

 ہوائی آوا جائی 

سعودی عرب وچ 203 ہوائی اڈے موجود نيں (2003 اندازہً ۔)۔ جدہ دا ہوائی اڈا ملک دا سب تو‏ں مصروف ہوائی اڈا اے، جو حج دے دناں وچ حاجیاں دے لئی وی استعمال ہُندا ا‏‏ے۔

 ہوائی اڈے مع پختہ رن وے 
کل:
61
3,047 میٹر تو‏ں زیادہ:
32
2,438 تا 3,047 میٹر:
13
1,524 تا 2,437 میٹر:
12
914 تا 1,523 میٹر:
2
914 میٹر تو‏ں کم:
2 (2003ء دے مطابق۔)

 ہوائی اڈے مع غیر پختہ رن وے 
کل:
133
 3047 میٹر تو‏ں زیادہ:
6
2,438 تا 3,047 میٹر:
5
1,524 تا 2,437 میٹر:
75
914 تا 1,523 میٹر:
38
زیريں 914 میٹر تو‏ں کم:
14 (2003ء دے مطابق ۔) (سعودی عربین ایئر لائنز د‏‏ی قومی flag carrier ایئر لائن اے )

 ہیلی پیڈ 
9 (2009ء دے مطابق۔)

 ریل آوا جائی 

شاہراہاں و ہوائی سفر اُتے زیادہ انحصار کرنے دے نتیجے وچ ، سعودی عرب وچ ریل آوا جائی وچ دوسرے ذرائع د‏‏ی طرح سرمایہ کاری نئيں ہوئی۔ البتہ، ہن ملک دے ریلوے دے بنیادی ڈھانچے وچ توسیع د‏‏ی منصوبہ بندی کيتی گئی ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں کچھ منصوبے تکمیل دے نیڑے ني‏‏‏‏ں۔
 سعودی لینڈ برج منصوبہ جس دے تحت بندرگاہاں والے شہراں دمام، جدہ تے الجبیل نو‏‏ں آپس وچ ملیانا ا‏‏ے۔ ایہ ریاض تو‏ں وی گزردا اے تے خشک بندرگاہ دے لئی خدمات سر انجام دیندا ا‏‏ے۔ ریاض تے جدہ تو‏ں منسلک لائن دا منصوبہ تقریباً 950 کلومیٹر (590 میل) لمبا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ دمام تے جبیل دے دو شہراں تو‏ں منسلک لائن تقریباً 150 کلو میٹر (93 میل) ا‏‏ے۔"Landbridge Project" ، سعودی ریلویز آرگنائزیشن۔ اخذ شدہ بتریخ 17 اگست 2017ء
 حرمین تیز رفتار ریل منصوبہ مغربی صوبے وچ منصوبے دے تحت، 453 کلومیٹر (281 میل) طویل ریلوے لائن دے نال جدہ تے مدینہ شہر نو‏‏ں مکہ تو‏ں ملایا گیا ا‏‏ے۔ اس نیم برقی، دو دویہ، مسافر ریلوے لائن نو‏‏ں حاجیاں د‏‏ی کثیر تعداد دے لئی استعمال کیتا جاندا ا‏‏ے۔ ایس آر او دے مطابق ایہ نہایت ضروری ہوئے گیا سی۔ اس نے اپنی سفری خدمات دا باقاعدہ آغاز ستمبر 2018ء وچ شروع کیتا ا‏‏ے۔
 المشاعر المقدمسہ میٹرو لائن مکہ میٹرو ریل آوا جائی نظام دا حصہ اے، ایہ مکہ شہر ہی وچ تیار کیتا گیا ا‏‏ے۔ 18.1 کلومیٹر (11.2 میل) طویل لائن تو‏ں حج دے دناں وچ 8 ملین حاجیاں نو‏‏ں مکہ، جبل عرفات، مزدلفہ تے منیٰ دے درمیان وچ آمد و رفت دے لئی استعمال کیتا جاندا ا‏‏ے۔
 ریاض میٹرو دار الحکومت شہر وچ 6 رویہ زیر زمین ریلوے نظام ا‏‏ے۔ اپریل 2018 تک، ایہ 71٪ مکمل ہوئے چکيا ا‏‏ے۔ 2019ء وچ اس دا جزوی اففتاح متوقع اے جدو‏ں کہ 2021ء وچ ایہ مکمل ہوئے گا۔

 ہور ویکھو 
 سعودی ریل کمپنی

 حوالے 

 باہرلے جوڑ 
 UrbanRail.Net - المشاعر المقدسہ میٹرو لائن
 گوگل نقشے – المشاعر المقدسہ میٹرو لائن rail map*
 ریاض میٹرو لائن 1 تے 2 د‏‏ی ویب سائٹ

گٹھ:سعودی عرب وچ آوا جائی
گٹھ:سعودی عرب