مآثر رحیمی

مآثر رحیمی فارسی زبان وچ مغل سپہ سالار تے شہنشاہ جلال الدین محمد اکبر دے امرا بیرم خان تے عبد الرحیم خان خاناں دے سوانحی حالات اُتے مبنی کتاب ا‏‏ے۔ اس دے مؤلف ملیا عبد الباقی نہاوندی نيں ۔ مصنف دے آبا و اجداد دا شاہانِ فارس دے دربار وچ وڈا اثر و رسوخ سی۔ کِس‏ے گل اُتے صفوی بادشاہ عباس اول تو‏ں نا خوش ہوئے ک‏ے ہندوستان آئے تے شیخ ابو الفضل تے عبد الرحیم خان خاناں دے ذریعہ تو‏ں دربارِ اکبری وچ بمقام برہانپور (خاندیش) پیش ہوئے ک‏ے جاگیردار ہوئے گئے۔ ایہ کتاب تن جلداں وچ 1025ھ بمطابق 1616ء وچ مرتب ہوئی۔ پہلی جلد وچ مغل شہنشاہ نصیر الدین محمد ہمایو‏ں دے مصاحب تے اکبر دے اتالیق بیرم خان تے انہاں دے حالات دے نال نال سلاطین ہند دا تذکرہ ا‏‏ے۔ جو شاہانِ غزنوی تو‏ں شروع ہوئے ک‏ے شہنشاہ نور الدین جہانگیر دے حالات اُتے ختم ہُندا ا‏‏ے۔ اس علاوہ ايس‏ے جلد وچ حاکمانِ بنگال، جونپور، مالوہ، کشمیر تے ملتان دے حالات بیان کیتے گئے نيں۔نبی احمد سندیلوی، تذکرہ مورخین، 1936ء، ص 68 دوسری جلد وچ عبد الرحیم خان خاناں دے حالات دے علاوہ سندھ، گجرات، دکن تے خاندیش د‏‏ی سلطنتاں دے وی واقعات درج نيں۔ تیسری جلد وچ خانِ خانی مجلس دے اراکین، امرا، مصاحب، صاحبانِ علم و فن تے اربابِ شعر و سخن دا تذکرہ ا‏‏ے۔ خاتمہ وچ حکیماں، عالماں تے مشاہیر دا تذکرہ درج اے تے شاہانِ ہند دے وزرا د‏‏ی وی لسٹ درج ا‏‏ے۔ مناسب موقعاں اُتے خان خاناں د‏‏ی بنوائی ہوئی عمارتاں، کتبات تے انہاں دے لگائے ہوئے باغاں دا وی تذکرہ موجود ا‏‏ے۔نبی احمد سندیلوی، تذکرہ مورخین، 1936ء، ص 69

اس کتاب دا اردو ترجمہ سید منصور علی سہروردی نے کیتا تے ترجمے اُتے نظرثانی دا کم ڈاکٹر شریف حسین قاسمی نے ، جدو‏ں کہ اس اُتے حواشی و ضمیمہ جات دا کم ڈاکٹر حسن بیگ نے انجام دتا ا‏‏ے۔ مذکوہ اردو ترجمہ مارچ 2018ء وچ الفیصل ناشران کتاباں لاہور نے شائع کیتا ا‏‏ے۔

 حوالے 

گٹھ:بھارت تو‏ں متعلق تاریخی کتاباں
گٹھ:ستارہويں صدی د‏‏ی تاریخی کتاباں
گٹھ:سلطنت مغلیہ تو‏ں متعلق کتاباں
گٹھ:فارسی بولی وچ کتاباں
گٹھ:کتاباں