تکاکی کاجیتا

تکاکی کاجِتیا (تریخ پیدائش 9 مارچ 1959ء) اک جاپانی فزکس دان  نيں جنہاں نو‏ں کمیوکنڈ  تے اس  کے جانشین سپر کمیوکنڈ وچ نیوٹرینو اُتے کیتے جانے والے تجربات تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ 2015ء وچ انہاں نو‏‏ں فزکس دا نوبل انعام  کینیڈا دے رہائشی فزکس دان آرتھر بی مکڈونلڈ  کے نال اشتراک وچ دتا گیا۔

 ابتدائی تے ذا‏تی زندگی  
کاجِتیا  1959ء وچ ہیگاشیماٹسو یاما سیٹا ما، جاپان  ماں پیدا ہوئے۔"Takaaki Kajita – Facts". Nobel Foundation. 6 October 2015. Retrieved 6 October 2015. انہاں د‏‏ی بیوی میچیکو، ٹویاما وچ رہندی نيں۔ "Japan’s Takaaki Kajita shares Nobel in physics" . Japan Times. 6 October 2015. Retrieved 7 October 2015.

 سوانح حیات  
کاجِتیا نے سیٹاما یونیورسٹی تو‏ں پڑھیا تے 1981ء وچ سند فضیلت حاصل کيتی۔ ٹوکیو یونیورسٹی تو‏ں انہاں نے 1986ء وچ اپنی ڈاکٹریٹ  کی سند حاصل کيتی۔ 1988ء تو‏ں اوہ ٹوکیو یونیورسٹی دے شعبہ انسٹیٹُٹ فار کازمک ریڈیشن ریسرچ  ماں کم کردے رہے جتھ‏ے اوہ 1992ء وچ   معاون پروفیسر جدو‏ں کہ 1999ء وچ پروفیسر  بنے۔"2015 Nobel Prize in Physics: Canadian Arthur B. McDonald shares win with Japan's Takaaki Kajita". CBC News. 6 October 2015. Retrieved 6 October 2015.

1999ء وچ اوہ انسٹی ٹیوٹ فار کازمک رے ریسرچ دے شعبہ سینٹر فار کازمک نیوٹرینو دے ڈائریکٹر بن گئے۔ اس وقت 2015ء وچ اوہ ٹوکیو یونیورسٹی دے شعبے انسٹی ٹیوٹ فار دتی فزکس اینڈ میتھمیٹکس آف دتی یونیورس تو‏ں وابستہ نيں تے انسٹی ٹیوٹ فار کازمک رے ریسرچ دے ڈائریکٹر وی نيں۔"About ICRR" . Institute for Cosmic Ray Research, University of Tokyo.

1998ء وچ سپر کمیوکنڈ وچ کاجِتیا د‏‏ی ٹیم نو‏‏ں معلوم ہويا کہ جدو‏ں کائنات‏‏ی ریڈی ایشن زمین دے کرۂ فضائی تو‏ں ٹکراندی نيں، تاں بننے والے نیوٹرینو ماؤنٹ کمیوکا  کے تھلے موجود سراغ رساں تک پہنچنے تو‏ں پہلے دو ذائقاں وچ   بدل جاندے نيں۔Randerson, James and Ian Sample (6 October 2015). "Kajita and McDonald win Nobel physics prize for work on neutrinos". The Guardian. Retrieved 6 October 2015. اس دریافت نے نہ صرف نیوٹرینو دے جھولنے نو‏‏ں ثابت کرنے وچ مدد کيت‏ی بلکہ اس گل نو‏‏ں وی ثابت کیتا کہ نیوٹرینو کمیت رکھدے نيں۔ 2015ء وچ کاجِتیا نے فزکس دا نوبل انعام کینیڈا دے رہائشی فزکس دان آرتھر بی مکڈونلڈ  کے نال حاصل کیتا جنہاں د‏‏ی سڈبری نیوٹرینوآبزرویٹری نے وی ایداں دے ہی نتائج نو‏‏ں دریافت کیتا سی۔ کاجِتیا تے مکڈونلڈ دے کم نے شمسی نیوٹرینو دے عرصے دراز دے مسئلہ نو‏‏ں حل کر دتا۔ ایہ مسئلہ شمسی نیوٹرینو دے مشاہدے تے پیش گوئی دے درمیان واضح فرق د‏‏ی وجہ تو‏ں آ رہیا سی۔ اس دریافت نے معیاری نمونہ نو‏‏ں کمزور کیتا جو نیوٹرینو نو‏‏ں بغیر کمیت دے قیاس کردا سی۔ نوبل انعام دے اعلان دے فوراً بعد ٹوکیو یونیورسٹی د‏‏ی نیوز کانفرنس وچ کاجِتیا نے کہیا، "بلاشبہ وچ نیوٹرینو دا شکریہ ادا کرنا چاہندا ہون۔ تے کیونجے نیوٹرینو کائنات‏‏ی ریڈی ایشن تو‏ں بندے نيں لہٰذا وچ انہاں دا وی شکریہ ادا کرنا چاہواں گا۔"Overbye, Dennis (6 October 2015). "Takaaki Kajita and Arthur McDonald Share Nobel in Physics for Work on Neutrinos". نیو یارک ٹائمز۔ Retrieved 6 October 2015.

نوبل انعام حاصل کرنے دے بعد جس شخص نو‏‏ں کاجِتیا نے سب تو‏ں پہلے بلايا اوہ 2002ء دے فزکس  کے نوبل انعام یافتہ مساٹوشی کوشیبا، اس دے سابق مربی تے  نیوٹرینو محققی رفیق سن  ۔

 اعزازات  
 1989ءکمیوکنڈ اشتراک دے دوسرے اراکین دے نال برونو روسی پرائز
 2002ءپنوفسکی  پرائز
 1987ء وچ کمیوکنڈ  کا حصّہ رہندے ہوئے  تے 1999ء وچ سپر کمیوکنڈ دا حصّہ رہندے ہوئے  اشائی پرائز
 1999ءنشینا میموریل پرائز
 2013ءجولیس  ویس  ایوارڈ
 2015ء وچ نوبل انعام آرتھر بی مکڈونلڈکے نال اشتراک وچ نیوٹرینو دے جھولنے نو‏‏ں دریافت کرنے دے سلسلے وچ ملیا جس وچ ایہ ثابت ہويا کہ نیوٹرینو اصل وچ کمیت رکھدے نيں۔"The Nobel Prize in Physics 2015".. Nobelprize.org. Nobel Media AB 2014. Web. 6 October 2015.

 ہور ویکھو 
 جاپانی نوبل انعام یافتگان د‏‏ی لسٹ

 حوالے  

 باہرلے جوڑ 
 باضابطہ ویب سائٹ
 پنوفسکی  پرائز
 ورلیہنگ  ڈس جولیس ویس پریسس  2013ءمٹ ورٹرگ وان کاجِتیا
 کاگرا، تازہ ترین "ثقلی موجی دوربین" دا منصوبہ، جے ایس ٹی سائنس نیوز 2012ء دے ذریعہ شروع کیتا گیا۔ 

== حوالے ==

گٹھ:1959 دے جم
گٹھ:۱۹۵۹ دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:جاپانی نوبل انعام یافتہ
گٹھ:جامعہ ٹوکیو دا تدریسی عملہ
گٹھ:سائیتاما پریفیکچر دیاں شخصیتاں
گٹھ:نوبل انعام برائے فزکس وصول کنندہ