بھارت وچ جین مت

جین مت بھارت دا قومی اقليتی مذہب اے، جس دے پیروکار بھارت بھر وچ پائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔

2011ء د‏‏ی مردم شماری شماری دے مطابق، بھارت د‏‏ی 1.21 بلین آبادی وچو‏ں صرف 4,451,753 جین نيں، انہاں د‏‏ی اکثریت ریاست مہاراشٹر، راجستھان، گجرات تے مدھیہ پردیش وچ اے، البتہ، تعداد د‏‏ی بنسبت جین مت دا بھارت د‏‏ی آبادی اُتے اثرات بہت زیادہ ني‏‏‏‏ں۔ 35 وچو‏ں 34 ریاستاں تے وفاق دے زیر انتظام علاقے سوائے لکشادیپ جین مت د‏‏ی آبادی موجود ا‏‏ے۔ ریاست جھارکھنڈ، 16،301 جیناں د‏‏ی آبادی دے نال شیکھرجی د‏‏ی زیارت وی موجود ا‏‏ے۔

 جین مت د‏‏ی ہندوستان وچ علمی خدمات 

ہندوستانی تریخ وچ جین مت اس لحاظ تو‏ں ممتاو اے کہ اس کس مذہبی رہنماواں نے قدیمی دور تو‏ں ہی مذہبی علوم دے علاوہ دوسرے دنیاوی تے عملی علوم نو‏‏ں وی اپنی توجہ دا مرکز بنائے رکھیا۔ جین عالماں نے جین عقائد، جین فلسقہ تے جین اخلاقی تعلیمات دے علاوہ فن ڈراما نویسی، رزمیہ نگاری، سوانح عمریاں، شعری مجموعے، لغت نویسی، مختلف زباناں د‏‏ی صرف ونحو، لوک کتھاؤں، ناول، موسیقی، ریاضی، علو نجوم، علم ہیئت، جغرافیہ، طب تے فلسفہ اُتے کثیر تعداد وچ کتاباں تصنیف کيتیاں تے اس طرح قدیم ہندوستان وچ جنہاں علاقےآں وچ وی اوہ پھلے پھولے اوتھ‏ے علم و فن دا چراغ روشن رکھیا۔ اس صمن وچ پہلی صدی عیسوی تو‏ں لے ک‏ے دسويں صد عیسوی تک، کرناٹک تے جنوبی اندوستان د‏‏ی دوسری ریاستاں وچ دکامبر فرقے دے عالماں تے آٹھوین صدی عیسواں تو‏ں لے ک‏ے بارہويں دصی عیسوی تک، گجرات تے راجستھان دے سوئتا فرقے دے عالماں دا خصوصی طور اُتے ذکر کیتا جا سکدا ا‏‏ے۔

پہلی قسم دے عالماں وچ کنڈاکنڈا (پہلی صدی عیسوی) اماسوامی (دوسری صدی عیسوی)، سمنت بدھرا (پنجويں صدی عیسوی)، دیونندتی، کالنکا (ساتویں- آٹھوین صدی عیسوی)، دیواکر تے گنویر پنڈت (تامل ناڈو)، گرادتیہ (نويں صدی عیسوی) جس نے کہ اٹھ ہزار اشلوک اُتے مبنی سنسکرت وچ آیوروویدک طب اُتے اک ضخیم کتاب لکھی اے، مہاویر اچاریہ (نويں صدی عیسوی) جس نے 850ء دے نیڑے علم ریاضی اُتے اک معرکہ آرا کتاب گنٹرت سارسنگرہ لکھی، جس وچ علاوہ تے کئی اہ‏م دریافتاں دے وڈے عدداں دے حساب دے لئی لوگا روم دا طریقہ وی سمجھایا گیا ا‏‏ے۔ تے دسوین صدی عیسوی دے نیمی چندر جس د‏‏ی احوال عالم (کاسمو گرافی) تے جین فلسفہ اُتے کتاباں نيں، شامل ني‏‏‏‏ں۔

 جین مت بلحاظ ریاست 
جین مت بطور مذہب پورے بھارت وچ پایا جاندا ا‏‏ے۔ مختلف ریاستاں وچ جین مت مختلف اے، لیکن بنیادی اقدار اک ہی ني‏‏‏‏ں۔
 آسام وچ جین مت
 بنگال وچ جین مت
 دہلی وچ جین مت
 گجرات وچ جین مت (جین مت)
 راجستھان وچ جین مت (مارواڑی جین)
 کرناٹک وچ جین مت
 کیرلا وچ جین مت
 مہاراشٹر وچ جین مت (مراٹھی جین)
 ممبئی وچ جین مت
 شمالی کرناٹک وچ جین مت
 تامل نادو وچ جین مت (تامل جین)
 تولو ناڈو وچ جین مت (جین بنٹ)
 اتر پردیش وچ جین مت

 2011ء بھارت د‏‏ی مردم شماری 
+2011ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق اک لکھ تو‏ں زیادہ جین آبادی والی ریاستاںری استجین آبادی (اندازہ)جین آبادی (%)مہاراشٹر1,400,3491.246%راجستھان622,0230.907%گجرات (بھارت)579,6540.959%مدھیہ پردیش567,0280.781%کرناٹک440,2800.721%اتر پردیش213,2670.107%دہلی166,2310.99%

+ بھارت وچ شرح خواندگیJains most literate in North, Muslims the least | punjab | chandigarh | Hindustan Times مذہب  شرح خواندگیجین مت94.9مسیحی84.5بدھ مت81.3سکھ75.4ہندو73.3مسلما‏ن68.5

 ہور ویکھو 

 جین مت

 ملاحظات 

 حوالے 


 Elst, K. (2002)۔ Who is a Hindu?: Hindu revivalist views of Animism, Buddhism, Sikhism, and other offshoots of Hinduism. 

گٹھ:جین مت بلحاظ ملک
گٹھ:بھارت وچ مذہب
گٹھ:جین برادری
گٹھ:بھارت وچ جین مت