میاں ساجد علی

میاں ساجد علی (پیدائش:29 دسمبر 1976ء، بمقام: لاہور، پاکستان) پاکستان نال تعلق رکھنے والے اردو بولی دے مصنف، علامہ اقبال اسٹمپ سوسائٹی دے چیئرمین، اقبال شناس، مترجم تے مضمون نگار ني‏‏‏‏ں۔

 تعلیم 
میاں ساجد علی نے میٹرک 1992ء وچ گورنمنٹ سینٹرل ماڈل ہائی سکول لوئرمال لاہور تو‏ں کيت‏‏ا۔ جس دے بعد اُنہاں نے کامرس پڑھنے دے لئی گورنمنٹ ایم اے او کالج لاہور وچ داخلہ لیا تے 1994ء وچ آئی کم دا امتحان ايس‏ے درسگاہ تو‏ں پاس کيت‏‏ا۔ اس دے بعد بی کم دا امتحان ہیلی کالج آف کامرس، پنجاب یونیورسٹی، لاہور تو‏ں 1996ء وچ پاس کيت‏‏ا۔ جدو‏ں کہ ماسٹرز د‏‏ی ڈگری کمپوٹر سائنس وچ 2000ء وچ حاصل کيتی۔ ڈاک ٹکٹاں دے شوق د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ دا رُخ علامہ اقبال تو‏ں متعلقہ ڈاک ٹکٹاں د‏‏ی جانب ہوئے گیا تے آپ نے اس موضوع اُتے ڈاک ٹکٹ تے اُنہاں تو‏ں متعلقہ مواد جمع کرنا شروع کيت‏‏ا۔ علامہ اقبال د‏‏ی فکر دا مطالعہ کرنے دے لئی پہلے پہل ۲۰۰۹ء وچ خانہ فرہنگ اسلامی جمہوریہ ایران' لاہور تو‏ں فارسی دا فاصلاندی کورس مکمل کيت‏‏ا تے بعد وچ پنجاب یونیورسٹی تو‏ں ایم اے اُردو دا امتحان 2014ء وچ پاس کيت‏‏ا۔ ہور تعلیم دے حصول دے لئی انہاں نے علامہ اقبال اوپن یونیورسٹی اسلام آباد تو‏ں 2020ء وچ ڈاکٹر شہزاد قیصر د‏‏ی نگرانی ڈاکٹر نذیر قیصر بطور اقبال شناس دے عنوان تو‏ں تحقیقی مقالہ لکھ ک‏ے ایم فل (اقبالیات) مکمل کيت‏‏ا۔

 علامہ اقبال سٹمپ سوسائٹی (تعارف و سرگرمیاں) 
میاں ساجد علی نے علامہ اقبال سٹمپ سوسائٹی د‏‏ی بنیاد یومِ اقبال 9 نومبر 2009ء نو‏‏ں پائی، جدو‏ں انہاں نے علامہ اقبال تو‏ں متعلقہ ڈاک ٹکٹاں د‏‏ی نمائش مزارِ اقبال اُتے منعقد کيتی۔ علامہ اقبال سٹمپ سوسائٹی دے پلیٹ فارم تو‏ں آغاز وچ شاعرِ مشرق تو‏ں متعلقہ ڈاک ٹکٹاں دے ذخیرہ نو‏‏ں عوام الناس وچ پاکستان دے مختلف شہراں وچ نمائش دے لئی پیش کيت‏‏ا گیا۔ میاں ساجد علی دے پاس علامہ محمد اقبال تو‏ں متعلقہ ڈاک ٹکٹاں تے اس تو‏ں متعلقہ اشیاء دا دُنیا بھر وچ سب تو‏ں وڈا ذخیرہ موجود ا‏‏ے۔ پاکستان دے محکمہ ڈاک نے علامہ اقبال سٹمپ سوسائٹی د‏‏ی درخواست اُتے تن مرتبہ یادگاری ڈاک ٹکٹ جاری کیتے ني‏‏‏‏ں۔ پہلی مرتبہ علامہ اقبال دے 75واں یومِ وفات اُتے 21 اپریل 2013ء، دوسری مرتبہ علامہ اقبال دے 140واں یومِ پیدائش اُتے 9 نومبر 2017ء نو‏‏ں تے تیسرا ڈاک ٹکٹ مرزا اسد اللہ خاں غالب دے 150واں یومِ وفات 15 فروری 2019ء اُتے پاکستان پوسٹ نے علامہ اقبال سٹمپ سوسائٹی د‏‏ی درخواست اُتے ڈاک ٹکٹ جاری کیتے۔ علامہ اقبال سٹمپ سوسائٹی نو‏‏ں ایہ شرف وی حاصل اے کہ اقبالیات وچ شائع ہونے والی اوّلین کتاب جس دے سرورق اُتے علامہ اقبال تو‏ں متعلقہ ڈاک ٹکٹ دا عکس شائع ہويا تھا' ايس‏ے تنظیم دے مشورہ تو‏ں اُس دا ڈیزائن بنایا گیا تھا۔ ایہ کتاب اقبال سنگھ سیویا نے تحریر کيت‏ی سی جسنو‏ں کیمرج یونیورسٹی پریس نے شائع کيت‏‏ا سی۔ ايس‏ے تنظیم دے تحت مختلف ادبی سرگرمیاں دا وی آغاز کر دتا گیا۔ ادبی سرگرمیاں وچ کتاباں شائع کيتیاں گئیاں تے نال نال مضامین لکھنے دا سلسلہ وی جاری و ساری ا‏‏ے۔ علامہ اقبال سٹمپ سوسائٹی دے زیر اہتمام اک ک‏‏تب خانہ وی قائم کيت‏‏ا گیا جس وچ تقریباً ست سو تو‏ں ودھ کتاباں اقبالیات دے موضوع اُتے موجود ني‏‏‏‏ں۔ علامہ اقبال سٹمپ سوسائٹی نے 2019ء وچ اقبال کتاب ایوارڈ دا اجرا کيت‏‏ا۔ اس دے پہلے مقابلہ وچ 2018ء تے 2019ء وچ اقبالیاندی ادب اُتے شائع ہونے والی کتاباں شامل سن۔ اوّلین ایوارڈ پروفیسر ڈاکٹر محمد عارف خاں د‏‏ی کتاب "مباحث خطباتِ اقبال: تشریحات دے نال" نے حاصل کيت‏‏ا۔ 2019ء وچ ہی علامہ اقبال سٹمپ سوسائٹی د‏‏ی جانب تو‏ں اقبالیات د‏‏ی تریخ وچ پہلی مرتبہ تمغا حاصلِ حیات (لائیو ٹائم اچیومنت ایوارڈ) دا وی اجراء کيت‏‏ا گیا۔ اوّلین تمغہ حاصلِ حیات امیر حسین صاحب نو‏‏ں اُنہاں د‏‏ی فروغِ اقبالیات دے لئی کاوشاں اُتے دتا گیا۔ 2019ء وچ علامہ اقبال سٹمپ سوسائٹی د‏‏ی جانب تو‏ں مضمون نویسی دے اک مقابلہ بعنوان "علامہ اقبال تے عشقِ مصطفٰی صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم" دا وی انعقاد ہويا۔

 ملازمت 
 اکتوبر ۱۹۹۹ء تا اپریل ۲۰۰۰ء راحت بیکرز' لاہور بطور اکاونٹھ آفیسر
 جنوری ۲۰۰۱ ء تا نومبر ۲۰۰۳ء حبیب رفیق پرائیویٹ لمیٹڈ بطور نیٹ ورک ایڈمنسٹریٹر
 جنوری ۲۰۰۴ء تا فروری ۲۰۰۹ء شرکت گاہ وومن ریسورس سنٹر بطور نیٹ ورک ایڈمنسٹریٹر
 فروری ۲۰۰۹ء تا حال برجر پینٹس پاکستان لمیٹڈ بطور سینئر آفیسر ایم۔آئی۔ایس

 لکھتاں 
 منتشر خیالاتِ اقبال (علامہ اقبال د‏‏ی انگریزی بیاض دا اُردو ترجمہ)، طبع اول: علامہ اقبال اسٹمپ سوسائٹی' لاہور' نومبر ۲۰۱۵ء، طبع دوم: بُک کارنر' جہلم' فروری ۲۰۱۶ء
 نقش و نگارِ اقبال، طبع اوّل: برجر پینٹس پاکستان لمیٹڈ' لاہور' نومبر ۲۰۱۵ء
 نگاہِ اقبال میں شانِ فقر،طبع اوّل: علامہ اقبال سٹمپ سوسائٹی' لاہور' جون ۲۰۱۶ء

 بچوں کے لیے سبق آموز کہانیاں 
  ہو مرا کام غریبوں کی حمایت کرنا
  نگہ بلند' سخن دلنواز' جاں پُرسوز
 نہیں ہے چیز نکمی کوئی زمانے میں
 ہوتا ہے جادہ پیما پھر کارواں ہمارا
 ہیں لوگ وہی جہاں میں اچھے

 ہور مضامین 

 علامہ اقبال ڈاک ٹکٹوں کے آئینے میں' سنڈے میگزین' روزنامہ 'خبریں' لاہور' ۶ نومبر ۲۰۰۵ء
 فاطمہ جناح کے یادگاری ڈاک ٹکٹ' روزنامہ 'ابتک' لاہور' ۳۰ جولائی ۲۰۱۱ء
 غازی علم الدین شہید: شہادت ہے مطلوب و مقصودِ مومن' روزنامہ 'اخبارِ حق' اسلام آباد' ۳۰ اکتوبر ۲۰۱۳ء
 مقامِ فقر' روزنامہ 'اخبارِ حق' اسلام آباد' ۹ نومبر ۲۰۱۳ء
 قائداعظم میرے آئیڈیل لیڈر کیوں ہیں؟' روزنامہ 'یونیورسل ریکارڈ' راولپنڈی' ۲۴۔۲۵ دسمبر ۲۰۱۳ء
 ڈاک ٹکٹیں: بھٹو خاندان کو خراجِ عقیدت کا منفرد انداز' ماہنامہ 'یونیورسل پوسٹ' کراچی' مارچ ۲۰۱۴ء
 ایاز امیر کے اقبال پر اعتراضات کے جواب میں' روزنامہ 'انصاف' اسلام آباد' ۹ اپریل ۲۰۱۴ء
 نگاہِ اقبال میں شانِ فقر' سہ ماہی 'پیغامِ آشنا' اسلام آباد' اپریل ۲۰۱۴ء
 محمد شفیع پہلوان: ایک عاشق' ایک مجاہد' ہفت روزہ 'ندائے ملت' لاہور' ۳۱ جولائی تا ۶ اگست ۲۰۱۴ء
 علامہ اقبال کے صد سالہ جشنِ پیدائش پر جاری ہونے والی ڈاک ٹکٹوں کا جائزہ' پاک فیلکس ۲۰۱۴ء' لاہور' ۷ تا ۹ نومبر ۲۰۱۴ء
 'بچے کی دُعا' میں خودی کے مراحل' ماہنامہ 'الحمراء' لاہور' اپریل ۲۰۱۵ء
 تعلیمِ نسواں: فکرِ اقبال اور خیالاتِ اکبر کی روشنی میں' سہ ماہی 'پیغامِ آشنا' اسلام آباد' اپریل تا جون ۲۰۱۵ء
 زندہ تھا جاوید۔۔۔' روزنامہ 'شجاع' چکوال' ۲۳ اکتوبر ۲۰۱۵ء
 یومِ اقبال پر تعطیل: اہمیت و افادیت' ہفت روزہ 'ندائے ملت' لاہور' ۳ تا ۹ نومبر ۲۰۱۶ء
 ڈاک ٹکٹیں: لمحہ بہ لمحہ دلچسپ حقائق' پاک فیلکس ۲۰۱۶ء' لاہور' ۱۱ تا ۱۳ نومبر ۲۰۱۶ء
 پاک چائینہ اقتصادی راہداری اور فکرِ اقبال' روزنامہ 'آفتاب' لاہور' ۲۱ اپریل ۲۰۱۷ء
 یومِ مئی اور یومِ اقبال: ایک مختصر تجزیہ' روزنامہ 'نوائے شمال' سیالکوٹ' یکم مئی ۲۰۱۷ء
 بندۂ مزدور کو جا کر مرا پیغام دے' روزنامہ 'آفتاب' لاہور' ۱۱ مئی ۲۰۱۷ء
 صد سالہ یومِ پیدائشِ اقبال: یادگاری ڈاک ٹکٹیں اور یادگاری سکے' سہ ماہی مجلہ 'اقبال' لاہور' جنوری تا جون ۲۰۱۷ء
 فروغِ اُردو میں اقبالیات کا کردار' ماہنامہ 'اخبارِ اُردو' اسلام آباد' ستمبر ۲۰۱۷ء
 سر سید احمد خاں پر جاری ہونے والے یادگاری ڈاک ٹکٹ' ماہنامہ 'اخبارِ اُردو' اسلام آباد' اکتوبر۔نومبر ۲۰۱۷ء'
 حکومتِ وقت کی اقبال فراموشیاں' روزنامہ 'آفتاب' لاہور' ۲۷ اکتوبر ۲۰۱۷ء
 اقبال اور اُردو زبان کا فروغ' ماہنامہ 'قومی زبان' کراچی' نومبر ۲۰۱۷ء
 حیاتِ صادق: مرا طریق امیری نہیں فقیری ہے' مجلہ 'کارواں' گوجرانوالہ' ۲۰۱۸ء
 علامہ اقبال کی آڈیو ریکارڈنگ: ایک جائزہ' روزنامہ 'آفتاب' لاہور' ۲۴ دسمبر ۲۰۱۸ء
 ڈاکٹر نذیر قیصر کی اقبال شناسی' ماہنامہ 'اخبارِ اُردو' اسلام آباد' فروری۔مارچ ۲۰۱۸ء
 لاہور کی انتخابی سیاست اور خانوادۂ اقبال' روزنامہ 'آفتاب' لاہور' ۲۳ جولائی ۲۰۱۸ء
 فروغِ اُردو: حکیم الامت اور بابائے اُردو کے باہمی روابط' ماہنامہ 'اخبارِ اُردو' اسلام آباد' نومبر ۲۰۱۸ء
 پاک چائینہ اقتصادی راہداری فکرِ اقبال کے تناظر میں' سنڈے میگزین 'روزنامہ 'دُنیا' ۴ نومبر ۲۰۱۸ء
 اقبال کا تصورِ ملت و نظریۂ قومیت' روزنامہ 'آفتاب' لاہور' ۹ نومبر ۲۰۱۸ء
 افکارِ اقبال میں اُردو زبان کی اہمیت' روزنامہ 'آفتاب' لاہور' ۱۱ نومبر ۲۰۱۸ء
 'اقبال کے حضور میں' اُردو زبان کی اہمیت' ماہنامہ 'اخبارِ اُردو' اسلام آباد' اپریل ۲۰۱۹ء
 تحریکِ پاکستان اور اُردو زبان' ماہنامہ 'اخبارِ اُردو' اسلام آباد' اگست ۲۰۱۹ء
 تعلیماتِ اقبال اور نسلِ نو' روزنامہ 'آفتاب' لاہور' ۹ نومبر ۲۰۱۹ء
 ڈاکٹر نذیر قیصر: علمی و ادبی خدمات' ماہنامہ 'اخبارِ اُردو' اسلام آباد' فروری ۲۰۲۰ء
 Remembering Iqbal Through Stamps, Daily 'Pakistan Today', Lahore, November 10, 2011
 Mother of the Nation: Fatima Jinnah, Monthly 'Universal Post', Karachi, November 2013
 Stamp Atlas: Stamp Issuing Countries, Monthly 'Universal Post', Karachi, June 2012 to October 2013
 Actual Independence Day of Pakistan, Daily ' Business News' Multan, August 13, 2017
 Allama Iqbal: The Poet of the East, Monthly 'At Present' Lahore, November 2017

 ڈاک ٹکٹاں د‏‏ی نمائشاں 
 پہلا علامہ اقبال سٹمپ شو ۲۰۰۹ء' ۹ نومبر ۲۰۰۹ء' مزارِ اقبال' لاہور
 ڈاک ٹکٹاں د‏‏ی قومی نمائش' ۲۰۔۲۲ نومبر ۲۰۰۹ء' ایکسپو سنٹر' کراچی
 حیاتِ اقبال تصویراں وچ ' ۲۱۔۳۰ اپریل ۲۰۱۰ء' لاہور سٹی ہیریٹیج میوزیم' لاہور
 ڈاک ٹکٹاں د‏‏ی قومی نمائش' ۲۵۔۲۷ جون ۲۰۱۰ء' ایکسپو سنٹر' کراچی
 دوسرا علامہ اقبال سٹمپ شو ۲۰۱۰ء' ۹ نومبر ۲۰۱۰ء' مزارِ اقبال' لاہور
 علامہ اقبال فوٹو گرافس اینڈ سٹمپ ایگزیبیشن‘ ۲۸۔۳۰ اپریل ۲۰۱۱ء‘ نیشنل کالج آف آرٹس‘ لاہور
 لاہور سٹمپ ایگزیبیشن‘ ۸۔۹ اکتوبر ۲۰۱۱ء‘ جنرل پوسٹ آفس‘ لاہور
 تیسرا علامہ اقبال سٹمپ شو ۲۰۱۱ء‘ ۹ نومبر ۲۰۱۱ء‘ مزارِ اقبال‘ لاہور
 چوتھا علامہ اقبال سٹمپ شو ۲۰۱۲ء‘ ۲۱ اپریل ۲۰۱۱ء‘ مزارِ اقبال‘ لاہور
 پنجواں علامہ اقبال سٹمپ شو ۲۰۱۲ء‘ ۹ نومبر ۲۰۱۲ء‘ مزارِ اقبال‘ لاہور
 چھٹا علامہ اقبال سٹمپ شو ۲۰۱۲ء‘ ۲۶۔۲۷ دسمبر ۲۰۱۲ء‘ دتی یونیورسٹی آف فیصل آباد‘ فیصل آباد
 ساتواں علامہ اقبال سٹمپ شو ۲۰۱۳ء‘ ۲۱ اپریل ۲۰۱۳ء‘ مزارِ اقبال‘ لاہور
 ورلڈ پوسٹ ڈے ۲۰۱۳ء‘ ۹ اکتوبر ۲۰۱۳ء‘ جنرل پوسٹ آفس‘ لاہور
 اٹھواں علامہ اقبال سٹمپ شو ۲۰۱۳ء‘ ۹ نومبر ۲۰۱۳ء‘ مزارِ اقبال‘ لاہور
 فیبولس ایگزیبیشن ’’پشاو‏ر ۲۰۱۳ء‘‘ ۱۲۔۱۳ دسمبر ۲۰۱۳ء‘ نشتر ہال‘ پشاو‏ر
 لاہور پیکس ۲۰۱۴ء‘ ۲۰۔۲۱ اپریل ۲۰۱۴ء‘ آئی۔بی۔ایم۔اے سینٹر‘ فیصل ٹاون‘ لاہور
 ڈاک ٹکٹاں د‏‏ی قومی نمائش‘ ۷۔۹ نومبر ۲۰۱۴ء‘ پنجاب انسٹیٹیوٹ آف لینگوئج آرٹ اینڈ کلچر‘ لاہور
 نواں علامہ اقبال سٹمپ شو ۲۰۱۴ء‘ ۱۰۔۱۱ نومبر ۲۰۱۴ء‘ لاہور یونیورسٹی آف مینیجمنٹ سائنسز (لمز)‘ لاہور
 دسواں علامہ اقبال سٹمپ شو ۲۰۱۴ء‘ ۱۲ نومبر ۲۰۱۴ء‘ لاہور کالج برائے خواتین یونیورسٹی‘ لاہور
 ایران دے یومِ انقلاب اُتے ثقافتی نمائش‘ ۱۱۔۱۳ فروری ۲۰۱۵ء‘ ایوانِ اقبال کمپلکس‘ لاہور
 اسرارِ خودی آرٹ ایگزیبیشن‘ ۶۔۱۴ نومبر ۲۰۱۵ء‘ الحمرا آرٹ گیلری‘ دتی مال‘ لاہور
 گیارہواں علامہ اقبال سٹمپ شو ۲۰۱۵ء‘ ۱۹ نومبر ۲۰۱۵ء‘ گورنمنٹ ڈگری کالج برائے خواتین‘ مصطفٰی آباد‘ لاہور
 ڈاک ٹکٹاں د‏‏ی قومی نمائش‘ ۲۴۔۲۷ دسمبر ۲۰۱۵ء‘ فیڈرل بورڈ آف انٹرمیڈیٹ اینڈ سیکنڈری ایجوکیشن‘ اسلام آباد
 ورلڈ پوسٹ ڈے ۲۰۱۶ء‘ ۹ اکتوبر ۲۰۱۶ء‘ جنرل پوسٹ آفس‘ لاہور
 ڈاک ٹکٹاں د‏‏ی قومی نمائش‘ ۱۱۔۱۳ نومبر ۲۰۱۶ء‘ پنجاب انسٹیٹیوٹ آف لینگوئج آرٹ اینڈ کلچر‘ لاہور
 بارہواں علامہ اقبال سٹمپ شو ۲۰۱۶ء‘ ۲۵ نومبر ۲۰۱۶ء‘ لاہور یونیورسٹی آف مینیجمنٹ سائنسز (لمز)‘ لاہور
 ڈاک ٹکٹاں د‏‏ی قومی نمائش‘ ۱۲۔۱۴ مئی ۲۰۱۷ء‘ دتی سینٹورس مال‘ اسلام آباد
 یومِ آزادی د‏‏ی تقریبات‘ ۱۱ اگست ۲۰۱۷ء‘ ہیڈ آفس برجر پینٹس پاکستان لمیٹڈ‘ لاہور
 تیرہواں علامہ اقبال سٹمپ شو ۲۰۱۷ء‘ ۹ نومبر ۲۰۱۷ء‘ رینجرز پبلک سکول فار گرلز اینڈ بوائز‘ لاہور
 چودہواں علامہ اقبال سٹمپ شو ۲۰۱۷ء‘ ۱۵ نومبر ۲۰۱۷ء‘ لاہور یونیورسٹی آف مینیجمنٹ سائنسز (لمز)‘ لاہور
 پندرہواں علامہ اقبال سٹمپ شو ۲۰۱۸ء‘ ۲۳ اپریل ۲۰۱۸ء‘ گورنمنٹ کالج یونیورسٹی‘ لاہور
 قومی اقبال کانفرنس ۲۰۱۸ء‘ ۲۴۔۲۵ اپریل ۲۰۱۸ء‘ ایوانِ اقبال کمپلکس‘ لاہور
 بیادِ ڈاکٹر جاوید اقبال ۲۰۱۸ء‘ ۲۰ اکتوبر ۲۰۱۸ء‘ دبستانِ اقبال‘ لاہور
 سولہواں علامہ اقبال سٹمپ شو ۲۰۱۸ء‘ ۸ نومبر ۲۰۱۸ء‘ دتی یونیورسٹی آف فیصل آباد‘ فیصل آباد
 سترہواں علامہ اقبال سٹمپ شو ۲۰۱۸ء‘ ۱۳ نومبر ۲۰۱۸ء‘ لاہور یونیورسٹی آف مینیجمنٹ سائنسز (لمز)‘ لاہور
 جشنِ اقبال ۲۰۱۸ء‘ ۱۱۔۱۳ دسمبر ۲۰۱۸ء‘ ایوانِ اقبال کمپلکس‘ لاہور
 تقریب یومِ قائد ۲۰۱۸ء‘ ۲۰ دسمبر ۲۰۱۸ء‘ رینجرز پبلک سکول فار گرلز‘ لاہور
 بیادِ ڈاکٹر جاوید اقبال ۲۰۱۹ء‘ ۲ نومبر ۲۰۱۹ء‘ دبستانِ اقبال‘ لاہور

 حوالے 

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1971 دے جم
گٹھ:ماہرین اقبالیات
گٹھ:لاہور دے مصنفاں
گٹھ:علامہ اقبال اوپن یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:فضلا پنجاب یونیورسٹی