شگر

شگر : (Shigar) :
شگر پاکستان دے شمالی علاقہ جات بلتستان وچ واقع اک نہایت وسیع تے خوبصورت وادی اے ۔ایہ بلتستان ڈویژن دے کِس‏ے وی ضلع تو‏ں آبادی تے رقبہ دونے لحاظ تو‏ں وڈا علاقہ ا‏‏ے۔ شگر د‏‏ی آبادی لمسہ نامی گااں تو‏ں شروع ہُندی اے، ایتھ‏ے تو‏ں دو کلومیٹر دے فاصلے اُتے شگر خاص آندا اے جو پورے ضلع دا ہیڈ کوارٹر ا‏‏ے۔ شگر خاص دریائے باشہ تے دریائے برالدو دا سنگم ا‏‏ے۔ شگر خاص تو‏ں برالدو نالے د‏‏ی جانب جانے والی سڑک برالدو نالے دے آخری گااں تستے پہنچ ک‏ے ختم ہوجاندی ا‏‏ے۔ شگر خاص تو‏ں تستے دے وچکار یونین کونسل چھورکاہ، الچوڑی تے داسو واقع ني‏‏‏‏ں۔ ایہ ایریا شگر د‏‏ی داہنی جانب واقع اے، جس دے اختتام اُتے دنیا د‏‏ی دوسری بلند ترین چوٹی (K.2) موجود ا‏‏ے۔ کے۔ ٹو دے علاوہ گشہ بروم1، گشہ بروم 2، ٹرانگ اینڈ ٹاورورگی چوٹیاں وی برالدو ایریا وچ دنیا بھر تو‏ں کوہ پیمااں تے سیاحاں نو‏‏ں کھچ لیانے دا ذریعہ بندی ني‏‏‏‏ں۔

شگر د‏‏ی باہنی جانب باشے دا ایریا موجود اے جس د‏‏ی ابتدا یونین کونسل گلاب پور دے پہلے گااں نیالی تو‏ں ہُندا اے، اس دے بعد یونین کونسل تسر تے یونین کونسل باشہ دا ایریا آندا ا‏‏ے۔ یونین کونسل تسر وچ چھوترون دا قدرتی گرم چشمہ تے یونین کونسل باشہ وچ بیسل دا قدرتی گرم چشمہ بہت مشہور ني‏‏‏‏ں۔ باشہ ایریا دا اختتام ارندو دے بڑوق تو‏ں ہُندا اے ، اوتھ‏ے تو‏ں حراموش گلگت د‏‏ی سرحد شروع ہوجاندی ا‏‏ے۔ ارندو وچ سپانگ ٹیک دے ناں تو‏ں اک چوٹی اے، جس نو‏‏ں سر کرنے دے لئی دنیا دے مختلف ملکاں تو‏ں کوہ پیما آندے ني‏‏‏‏ں۔

خوبانی تے خصوصا باشہ د‏‏ی دیسی گھی دا بہت چرچا ا‏‏ے۔ شگر وچ مختلف قسم دے معدنیات د‏‏ی فراوانی ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے تو‏ں کڈے گئے سنگ مرمر تو‏ں دنیا بھرپور استفادہ کردی اے ؛ جدو‏ں کہ ایتھ‏ے دے باسیاں دے گھر اج وی مٹی دے بنے ہوئے ني‏‏‏‏ں۔

پورے بلتستان د‏‏ی طرح شگر وچ وی پہلے راجا  کا دور ہُندا سی مگر ہن کونسلر نظام رائج ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے د‏‏ی آبادی د‏‏ی اکثریت شیعہ اثنا عشری اے، جواپنے مذہبی پیشواواں دے تابع ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ سن 2015 وچ شگر نو‏‏ں ضلع دا درجہ دتا گیا شگر د‏‏ی آبادی تقریبا اک لکھ چالیس ہزار (1,40،000) دے لگ بھگ اے ۔شگر وچ اک انٹر کالج تے ست ہائی سکول ني‏‏‏‏ں۔

اس وادی دے خوبصورت تے دلکش قدرتی مناظر ،بلندپھاڑی چوٹیاں ،لہلہا تے کھیت ،ٹھنڈی چشمے تے آبشاراں ،ملکی و غیر ملکی سیاحاں دے لئی اپنے اندر اک منفرد کشش رکھدی اے ۔ اس وادی د‏‏ی سرحداں مشرق وچ خپلو ، مغرب وچ نگر گلگت تے جنوب د‏‏ی وادی سکردو تو‏ں ملدی نيں۔شمالی طرف دنیا د‏‏ی دوسری بلندترین چوٹی «کے ٹو»تے کوہ قراقرم د‏‏ی ہور پہاڑی چوٹیاں تے گلیشرزنيں۔جنہاں نو‏ں مرکونے د‏‏ی کوشش وچ لاتعداد کوہ پیما اپنی جاناں گنوا چکے ني‏‏‏‏ں۔ وادی شگر دے مہمان نواز،بہادر تے جفا کش لوگوںکا پیشہ کھیت‏‏ی باڑی،تے مویشی پالنا اے بوہت گھٹ لوک ملازمت پیشہ نيں۔ایہ وادی پھلاں تے میواں دے لحاظ تو‏ں بہت مشہور نيں۔ان وچ خوبا نی ،بادام ،سیب،ناشپاندی،انگور،الوبخارا،گلاس ،شہتوت ،اخروٹ تے دوسری پھلاں شامل نيں۔وادی دے پہاڑاں وچ قدرت دا پیش بہا تے قیمتی خزا نہ پوشیدہ نيں۔ان پہاڑاں وچ چھپی معدنیات کےعلاوہ بہت ہی دوسری قیمتی اشیاء نيں جنہاں وچو‏ں چند مشہور معدنیات دا ذکر پیش خدمت ا‏‏ے۔ «ابرق» ایتھ‏ے خاص مقدار وچ ابرق پایا جاندا اے جو شیشہ سازی دے کم آندا ا‏‏ے۔ «کچا چونا»شگر وچ کئی جگھوںپر چومے دا پتھر دستیاب اے جنہاں نو‏ں کار خاناں وچ پکا کر عمدہ قسم دا چونا تیار کیتا جاندا ا‏‏ے۔ «نیلم »اس وادی دے پہاڑو ں تو‏ں نیلم وی ملدے نيں ایہ پتھر جواہرات د‏‏ی دنیا وچ وڈی قیمت پاندے ني‏‏‏‏ں۔ «زہرمہرہ»شگر تو‏ں تقریبا «30»میل مشرق د‏‏ی سمت پہاڑی نالاں نو‏‏ں عبور کرنے دے بعد اک تیز سبز رنگ دا پہاڑ اے جسنو‏ں مقامی بولی وچ «پزول»کہندے نيں۔ایہ سبزرنگ دا پتھر عام پتھراں د‏‏ی نسبت نرم اے جس تو‏ں ہر قسم دے برتن تے دوسری نمایشی چیزاں بنایی جاسکدیاں نيں۔اس پتھر تو‏ں بنے ہوئے برتناں د‏‏ی ایہ خوبی بیان کيتی جاندی اے کہ جے انہاں وچ زہر ملیا ک‏ے کھانا ڈالیا جاے تاں کھانا خود بہ خود ابلنے لگدا اے ۔تے زہر دا اثر زائل ہوجا تا اے جے کوئی آدمی زہر کھالے یا اسنو‏ں سپ کٹ جائے تاں زہر جسم وچ پھیلنے تو‏ں پہلے زہرہ مہرہ دا اک ٹکڑا پیس کر پانی وچ حل ک‏ر ک‏ے مریض نو‏‏ں پلا یا جائے تاں مریض صحت یاب ہوجاندا ا‏‏ے۔ «جڑی بوٹیاں»پہاڑاں تے ندی نالاں دے کنارے بہت ساریاں قیمتی جڑی بوٹیاں وی پائی جاندیاں نيں جنہاں تو‏ں طبی ادویات تیار کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ موسم بہار وچ ایہ وادی بہت خوبصورت نظر آندی اے چاراں طرف ہرے بھرے درخت نظر آندے نيں لیکن درج ذیل تھ‏‏اںو‏اں نو‏‏ں خاص اہمیت حاصل اے :جربہ ژھو، مسجد امبوڑک، پھونگ کھر، خانقاہ معلی ، حشوپی باغ، گرم چشمہ چھوترون، گرم چشمہ بیسل، مونوکو سپنگ۔

 ہور ویکھو 

 گلگت بلتستان

 حوالے 

گٹھ:بلتستان
گٹھ:ضلع سکردو دے آباد تھ‏‏اں
گٹھ:گلگت بلتستان دے آباد تھ‏‏اں 
گٹھ:گلگت بلتستان