صحیفہ رسومات

صحیفہ رسومات  متحارب ریاستاں دے دور د‏‏ی سلطنت ژؤ خاندان دے عہد حکومت وچ انتظامیہ ،رسومات تے سماجی تقریبات تو‏ں متعلق معلومات دا مجموعہ اے ۔صحیفہ آداب و رسومات چین د‏‏ی پنج ادبیات عالیہ وچو‏ں اک اے جسنو‏ں کنفیوشس مت دے بنیادی ماخذ وچ شمار کیتا جاندا اے ۔اسی لئی اسنو‏ں رسومات دا ادب عالیہ یا لیجینگ وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ کچھ ماہرین دا کہنا اے کہ اس کتاب دا ناں پہلے رسومات دا ادب عالیہ یا لیجینگ ہی سی جسنو‏ں دائی شینگ نے بدل ک‏ے صحیفہ آداب و رسومات کر دتا۔

 تریخ 
صحیفہ رسومات غیر متعین تے مختلف تاریخاں تے عہد دے آباد و رسومات تو‏ں متعلق معلومات تے متون دا مجموعہ ا‏‏ے۔ اس موضوع د‏‏ی دوسری کتاباں جداں رسومات ژاؤ تے صحیفہ آداب و رسومات دے ڈھانچہ دے برعکس ایہ صحیفہ ازاد انداز وچ لکھیا گیا ا‏‏ے۔ متن دے اعتبار تو‏ں اس وچ صحیفہ ادب دے رسوماندی لفظاں و اصطلاحات د‏‏ی کی تشریح وی ملدی اے ۔اس دے علاوہ کنفیوشس د‏‏ی زندگی تے تعلیمات اُتے مشتمل کئی صفحات موجود نيں۔ کتاب دا کچھ ہان شاہی خاندان تو‏ں پہلے دا اے جدو‏ں کہ بیشتر حصہ ہان دے ابتدائی دور دا ا‏‏ے۔Puett, 137 n.19.
کتاباں جلا دو تے علماء نو‏‏ں زندہ دفن کردو مہم دے تحت 213 ق م وچ چن شی ہوانگ دے عہد حکومت وچ کنفیوشس د‏‏ی تعلیمات اُتے مشتمل کتاباں تے ادبیات نو‏‏ں جلیا ک‏ے ختم کر دتا گیا لیکن چن خاندان اک دہائی دے عرصہ وچ ہی تباہ ہوئے گیا تے کنفیوشس مت دے علما نو‏‏ں اوہ کتاباں زبانی یاد سن لہذا ہان خاندان دے ابتدائی دور وچ انہاں نو‏‏ں فیر تو‏ں لکھیا گیا تے مدون کیتا گیا۔و4و صحیفہ رسومات د‏‏ی مکمل تدوین نو دا کم تقریباً پورا ہوچکيا سی مگر کلاسک آف موسیقی نو‏‏ں فیر تو‏ں تدوین نہ کیتا جا سکیا تے اوہ کتاب دے باب “موسیقی دا دستاویز “
ماں درج کیتا گیا۔
اس دے بعد تو‏ں بعد دے محقیین نے پہلے مسودہ وچ ترمیم د‏‏ی کوشش کيتی۔ کتاب سوئی دے مطابق دائی دے پہلی صدی [[ق م]] وچ کتاباں دے اصل متن اُتے فیر تو‏ں کم کیتا اصل کتاباں د‏‏ی تعداد 214 تو‏ں گھٹاکر 85 کردتی۔ اس دے بھانجے دائی شینگ تے مختصر ک‏ر ک‏ے 46 کتاباں تک محدود کر دتا۔فیر ہان شاہی خاندان دے عہد حکومت دے دور اخیر وچ 3 کتاباں دا اضافہ کیتا گیا تے ہن کل تعداد 49 اے ۔و5و
1993ء وچ ہوبئی وچ جنگمین گئودین گنبد وچ صحیفہ دے باب بلیک روبس دا اک نسخہ دستیاب ہويا۔ واضح ہوکہ تقریباً 300 ق م وچ گنبد نو‏‏ں بند کر دتا سی جو ہن تک کھلا نئيں تھا۔اس تو‏ں صحیفہ دے ہور ابواب د‏‏ی تریخ تدوین دا وی اندازہ لگایا جا سکدا اے ۔و6و

 لی 
کنفیوشس نے لفظ لی نو‏‏ں تمام رسومات د‏‏ی اخلاقیات دا معیار منیا اے ۔لی دے لفظی معنی “رسومات“ دے نيں لیکن اسنو‏ں تقریبات تے ضابطہ اخلاق دے لئی استعمال کیتا جاندا ا‏‏ے۔ عموما اس دے معنی کِس‏ے وی چیز د‏‏ی اچھی شکل، حسن اخلاق نرمی دے لئی جاندے رہے نيں۔

کنفوشس لفظ لی نو‏‏ں مذہب و عقیدہ د‏‏ی روحانیت تے ہور تقریبات و رسومات دا اسيں معنی سمجھدا تھا۔کتاب صحیفہ رسومات دے حوالہ تو‏ں لفظ لی ماضی د‏‏ی سادگی د‏‏ی اہمیت تے اس دے تقدس اُتے دلالت کردا ا‏‏ے۔ کنفیوشس نو‏‏ں یقین سی کہ لی تو‏ں جو معیار مراد لئی جاندے نيں اوہ ضابطہ اخلاق حکومت ژاؤ دے زوال نو‏‏ں مؤخر کیتا جا سکدا ا‏‏ے۔ لفظ لی دا تقدس کتاب صحیفہ رسومات وچ اس طرح بیان کیتا گیا اے :“لی تو‏ں مراد اوہ تمام چیزاں نيں جو انسانی زندگی تو‏ں متعلق نيں تے انسانی زندگی وچ رسومات سب تو‏ں اہ‏م نيں۔“و7و

 مندرجات 
+ لسٹ نمبر شمار  چینی زبان  پینین  ترجمہ 01-02  曲禮上下  Qūlǐ  Summary of the Rules of Propriety Part 1 & 2 03-04  檀弓上下  Tángōng  Tangong Part 1 & 2 05  王制  Wángzhì   Royal Regulations 06  月令  Yuèlìng   Proceedings of Government in the Different Months 07  曾子問  Zēngzǐ Wèn  Questions of Zengzi 08  文王世子  Wénwáng Shìzǐ  King Wen as Son and Heir 09  禮運  Lǐyùn   The Conveyance of Rites 10  禮器  Lǐqì   Implements of Rites 11 郊特牲  Jiāotèshēng  Single Victim At The Border Sacrifices 12 內則  Nèizé   Pattern of the Family 13  玉藻  Yùzǎo   Jade-Bead Pendants of the Royal Cap 14 明堂位  Míngtángwèi  Places in the Hall of Distinction 15 喪服小記  Sàngfú Xiǎojì  Record of Smaller Matters in the Dress of Mourning 16 大傳  Dàzhuàn   Great Treatise 17 少儀  Shǎoyí   Smaller Rules of Demeanour 18 學記  Xuéjì   Record on the Subject of Education 19 樂記  Yuèjì   Record on the Subject of Music 20-21 雜記上下  Zájì  Miscellaneous Records Part 1 & 2 22 喪大記  Sàng Dàjì  Greater Record of Mourning Rites 23 祭法  Jìfǎ   Law of Sacrifices 24 祭義  Jìyì   Meaning of Sacrifices 25 祭統  Jìtǒng   A Summary Account of Sacrifices 26 經解  Jīngjiě   Different Teaching of the Different Kings 27 哀公問  Āigōng Wèn  Questions of Duke Ai 28 仲尼燕居  Zhòngní Yànjū  Zhongni at Home at Ease 29 孔子閒居  Kǒngzǐ Xiánjū  Confucius at Home at Leisure 30 坊記  Fāngjì   Record of the Dykes 31 中庸  Zhōngyōng  Doctrine of the Mean 32 表記  Biǎojì   Record on Example 33 緇衣  Zīyī   Black Robes 34 奔喪  Běnsàng   Rules on Hurrying to Mourning Rites 35 問喪  Wènsàng   Questions About Mourning Rites 36 服問  Fúwèn   Subjects For Questioning About the Mourning Dress 37 間傳  Jiānzhuàn   Treatise on Subsidiary Points in Mourning Usages 38 三年問  Sānnián Wèn  Questions About the Mourning for Three Years 39 深衣  Shēnyī   Long Dress in One Piece 40 投壺  Tóuhú   Game of Pitch-Pot 41 儒行  Rúxíng  Conduct of the Scholar 42 大學  Dàxué   Great Learning 43 冠義  Guānyì   Meaning of the Ceremony of Capping 44 昏義  Hūnyì   Meaning of the Marriage Ceremony 45 鄉飲酒義  Xiāngyǐn Jiǔyì  Meaning of the Drinking Festivity in the Districts 46 射義  Shèyì   Meaning of the Ceremony of Archery 47 燕義  Yànyì  || Meaning of the Banquet
|-
| 48|| 聘義 || Pìnyì  || Meaning of Interchange of Missions twixt Different Courts
|-
| 49|| 喪服四制 || Sàngfú Sìzhì''  Four Principles Underlying the Dress of Mourning

 حوالے 

گٹھ:چینی ادبیات عالیہ
گٹھ:کنفیوشسی متون
گٹھ:چینگٹھ:کتاباں