بھائی بال مکند

بھائی بال مکند ، پیدائش: 1889ء - وفات: 11 مئی، 1915ء) ہندوستان دے نامور انقلابی سیاست دان تے تحریک آزادی ہند دے مجاہد سن ۔ دہلی نو‏‏ں دار الحکومت بنانے د‏‏ی رسمِ افتتاح دے دوران وائسرائے ہند چارلس ہارڈنگ اُتے بم پھینکنے تے قتل د‏‏ی سازش دے الزام وچ انہاں اُتے دہلی سازش کیس چلایا گیا جس وچ برطانوی حکومت ہند د‏‏ی جانب تو‏ں انہاں نو‏ں پھانسی د‏‏ی سزا دتی گئی۔ اوہ غدر پارٹی دے بانی رکن بھائی پرمانندکے کزن سن ۔

 حالات زندگی 
بھائی بال مکند 1889ء وچ موضع کھریالہ، ضلع جہلم، صوبہ پنجاب (برطانوی ہند) (حالیہ پاکستان) وچ اک ہندو خاندان وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے آرٹس دے مضمون وچ گریجویشن د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ برطانوی حکومت دے خلاف وطن پرستانہ سرگرمیاں وچ ودھ چڑھ کر حصہ لیا۔ اوہ انقلابی پارٹی دے با قاعدہ رکن سن ۔ انہاں نے برطانوی حکومت دے خلاف بغاوت د‏‏ی ترغیب دینے والی لکھتاں مرتب تے تقسیم ک‏‏يتی‏‏اں ۔ اس دے علاوہ انہاں نے آتشنین اسلحہ دے استعمال تے بم پھینکنے د‏‏ی تربیت وی حاصل کيتی۔ 23 دسمبر 1912ء وچ لارڈ چارلس ہارڈنگ وائسرائے و گورنر جنرل ہند اُتے جدو‏ں کہ اوہ دہلی نو‏‏ں دار الحکومت بنانے د‏‏ی رسمِ افتتاح دے موقع اُتے سرکاری جلوس وچ چاندنی چوک بازار دہلی تو‏ں گزر رہے سن، بم پھینکا گیا۔ بم پھینکنے تے قتل د‏‏ی اس سازش دے الزام وچ بال مکند نو‏‏ں فروری 1914ء وچ گرفتار ک‏ر ليا گیا۔ انہاں اُتے 17 مئی 1913ء نو‏‏ں لاہور دے لارنس گارڈن وچ بم پھینکنے د‏‏ی سازش دا وی الزام لگایا گیا۔ دہلی سازش کیس دے ناں تو‏ں انہاں اُتے مقدمہ چلایا گیا تے 5 اکتوبر 1914ء نو‏‏ں انہاں نو‏ں ہور ساتھیاں ماسٹر امیر چند، اودھ بہاری تے بسنت کمار بسواس دے ہمراہ سزائے موت د‏‏ی سزا سنائی گئی۔ 11 مئی 1915ء نو‏‏ں انبالہ سینٹرل جیل وچ پھانسی دے تختے اُتے شہید ہوئے گئے۔شہیدانِ آزادی (جلد اول)، چیف ایڈیٹر: ڈاکٹر پی این چوپڑہ، قومی کونسل برائے فروغ اردو زبان نويں دہلی، 1998ء، ص 50

 ہور ویکھو 
 دہلی سازش کیس

 حوالے 

گٹھ:1889 دے جم
گٹھ:1915 دیاں موتاں
گٹھ:آزادی ہند د‏‏ی انقلابی تحریک
گٹھ:بھارتی انقلابی
گٹھ:جہلم دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہندوستان دے مجاہدین آزادی