ٹرانس ارال ریلوے

براڈ گیج ٹرانس ارل ریلوے ( تاشقند ریلوے کے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ) 1906 وچ کنیل تے تاشقند نو‏‏ں ملانے دے بعد تعمیر کيت‏‏ا گیا سی ، فیر ایہ دونے روسی سلطنت وچ سن  ۔ Coulibaly, S Deichmann, U et al (2012) Eurasian Cities: New Realities along the Silk Road, World Bank Publications, P26 20 واں صدی دے پہلے حصےوچ ایہ یورپی روس تے وسطی ایشیاء دے درمیان واحد ریلوے رابطہ سی۔

نويں تعمیر شدہ ریلوے د‏‏ی اک وسیع تفصیل 1910 وچ شائع ہوئی سی۔ 

 تعمیرا‏تی تریخ 
1874 دے اوائل وچ اورنبرگ تاشقند لائن تعمیر کرنے دے منصوبے سن ۔ اُتے ، تعمیرا‏تی کم 1900 دے موسم خزاں تک شروع نئيں ہويا سی۔ ریلوے بیک وقت دونے سراں تو‏ں اک مشترکہ جنکشن د‏‏ی طرف تعمیر کيت‏‏ا گیا سی۔ ایہ جنوری 1906 وچ روسی تے یوروپی ریلوے دے موجودہ نیٹ ورک نو‏‏ں ٹرانس کیسپین ریلوے تو‏ں جوڑدے ہوئے کھل گیا۔

یکم جنوری ، 1905 نو‏‏ں ، ساماریا - زلاٹوسٹ لائن دے کنیل - اورینبرگ سیکشن نو‏‏ں تاشقند ریلوے وچ شامل کيت‏‏ا گیا۔

کنیل-تاشقند ریلوے بھر وچ تعمیر کيت‏‏ا جائے گا پہلی لائن سی میدان ، اک واحد، سٹیل راستے تو‏ں قافلاں د‏‏ی طرف تو‏ں استعمال اک بار وچ اک تو‏ں زیادہ رستےآں د‏‏ی جگہ. اس نے قازقستان نو‏‏ں صنعتی جدیدیت تو‏ں تعارف کرایا تے ترکمانستان د‏‏ی دور دراز د‏‏ی گورنر جنرلشپ نو‏‏ں روسی میٹروپول تو‏ں زیادہ مضبوطی تو‏ں بنھ دتا ، جس تو‏ں فوجیاں نو‏‏ں وسطی ایشیاء پہنچایا جا سک‏‏ے تے ماسکو د‏‏ی ٹیکسٹائل ملاں وچ کچی روئی برآمد د‏‏ی جاسک‏‏ے۔ 

 معاشی اثر 
امریکی خانہ جنگی دی وجہ تو‏ں ، 1860 د‏‏ی دہائی وچ روئی د‏‏ی قیمت وچ اضافہ ہويا ، جو اس خطے وچ اک تیزی تو‏ں اہ‏م اجناس د‏ی حیثیت اختیار کر گیا ، حالانکہ اس د‏ی کاشت سوویت دور دے مقابلے وچ بوہت گھٹ پیمانے اُتے سی۔ روئی دے کاروبار د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں ریلوے سڑکاں تعمیر ہوئیاں۔ طویل مدتی وچ اک روئی د‏‏ی اک اک کھیت د‏‏ی ترقی ترکمانستان نو‏‏ں مغربی سائبیریا تو‏ں کھانے د‏‏ی درآمد اُتے منحصر کردے گی ، تے جدو‏ں پہلی جنگ عظیم شروع ہوئی سی تاں ترکستان - سائبیریا ریلوے پہلے ہی منصوبہ بنیا ہویا سی۔
[ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]

 انقلاب دے بعد دا دور 
انقلاب دے بعد اتمان دوتوف د‏‏ی کمان وچ کازاکاں نےلائن نو‏‏ں بلاک کر دتی تھا. خوراک د‏‏ی فراہمی تو‏ں وکھ کر دتا، تے جبری وجہ تو‏ں خود نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی قابل نئيں کپاس کاشت، روسی ترکستان اک شدید قحط دا تجربہ. ٹرانس ارال دے عارضی طور اُتے ہونے والے نقصان نے وی تاشقند سوویت ماسکو تو‏ں بالشویک قبضے دے فورا. بعد خود مختاری د‏‏ی اجازت دتی جس دے نتیجے وچ کوکند قتل عام جداں مظالم ہوئے ، جس وچ 5000 تو‏ں 14،000 افراد ہلاک ہوئے۔

 راسته 
قطار وچ کئی قابل ذکر شہراں تو‏ں گزردا قازقستان سمیت ارال ، کیزیلورڈا ، ترکستان ، تے شمکنت . ایہ آریس نو‏‏ں ترکستان - سائبیریا ریلوے لائن تو‏ں الماندی ، مشرقی قازقستان تے جنوبی سائبیریا د‏‏ی طرف جوڑدا ا‏‏ے۔

 ایہ وی دیکھو 

 ترکستان سائبیریا ریلوے
 ٹرانس کیسپین ریلوے

 حوالے 

 ادب 

 ہوپکیرک ، پیٹر ، (1984) مشرق نو‏‏ں بھڑکانا : لینن دا ایشیاء وچ اک سلطنت دا خواب ، 252 پی پی ، لندن: جان مرے
گٹھ:تاشقند
گٹھ:1906ء وچ بننے والی ریلوے لائناں
گٹھ:ازبکستان وچ ریل آوا جائی
گٹھ:قازقستان وچ ریلوے لائناں
گٹھ:روس وچ ریلوے لائناں
گٹھ:ازبکستان