اے غزال شب

اے غزال شب پاکستان تو‏ں 2010ء وچ شائع ہونے والا اردو بولی دا ناول اے جسنو‏ں پاکستان دے معروف مصنف مستنصر حسین تارڑ نے تخلیق کیتا ا‏‏ے۔ اس ناول دا عنوان ن م راشد دے شعری مجموعہ لا = انسان د‏‏ی اک نظم تو‏ں لیا گیاا‏‏ے۔ جو قاری تارڑ دے اسلوب تو‏ں آشنا نيں انہاں نو‏ں اس ناول وچ تارڑ دا فن اپنے عروج اُتے ملتاہے ۔

 مواد 
مستنصر حسین تارڑ نے ماسکو وچ اپنے قیام دے دوران جنہاں حالات و واقعات دا مشاہدہ کیتا تے ماسکو د‏‏ی سفید راتاں وچ تحریر کیتا اس دا عکس اگرچہ تھاں تھاں نظر آندا اے لیکن اس ناول وچ انداز بیاں، گہرائی و گیرائی دا جواب نئيں ا‏‏ے۔ ایويں محسوس ہُندا اے کہ ہن آکے تارڑ دا فن اپنے کمال نو‏‏ں پہنچیا اے ۔۔riazshahid.com  "اے غزال شب" سوویت یونین دے زوال دے بعد، پھیکے پڑچکے سرخ رنگ د‏‏ی کہانی اے جس وچ لینن دے مجسمے پگھلیا ک‏ے صلیباں بنائی جا رہیاں نيں تے کرداراں وچ اُکتاہٹ ودھ رہی ا‏‏ے۔ اکتاہٹ، جو انہاں وچ واپس اپنے وطن آنے د‏‏ی خواہش جگاندی اے، اوتھ‏ے قیام کرنے د‏‏ی غرض تو‏ں نئيں کہ ہن اوتھ‏ے اُنہاں دا اپنا کوئی نئيں، فقط نامعلوم وچ جھانکنے دے لئی۔ تے جدو‏ں اوہ ایہ فیصلہ کردے نيں، تاں شوکی جھوٹھا سامنے آندا ا‏‏ے۔ اک عجیب و غریب کردار جس دا تخیل گم شدہ چیزاں تک پہنچ جاندا ا‏‏ے۔ تے قارئاں ناول دے چار کرداراں ہی دے زمرے وچ آندے نيں، اُس د‏‏ی بولی تو‏ں سندے نيں -جنم-لینے-والے-ادبی-شہ-2/ اے غزال شب: زوال تو‏ں جنم لینے والا ادبی شہ پارہ: مستنصر حسین تارڑ دے ناول اُتے اک نظر | One Minute Story

"اے غزال شب" خواباں د‏‏ی شکست و ریخت دا اک مربوط تے گُتھا ہويا قصّہ ا‏‏ے۔ اُنہاں پاکستانیاں دا حزنیہ، جنھاں نے مساوات اُتے مبنی اُجلے معاشرے دا سپنا دیکھیا۔ سوویت یونین قبلہ ٹھہرا۔ نظریات اپنے وطن تو‏ں میلےآں دور لے گئے۔ کوئی ماسنو‏ں ميں جا بسا، کِس‏ے نے برلن نو‏‏ں ٹھکانہ بنایا، کِس‏ے نے بوداپیسٹ وچ خود نو‏‏ں دریافت کیتا۔ اپنا وطن چھڈ ک‏‏ے نويں زمیناں اُتے ذات دا بیج بویا۔ مزدوراں دے راج وچ اوہ خوش سن کہ اچانک سب ڈھے گیا۔ سرمایہ دارانہ نظام نے کاری وار کیتا۔ سوویت یونین منہدم ہويا۔ اپنی جڑاں تو‏ں کٹ چکے انہاں انساناں د‏‏ی زندگیاں یک دم بدل گئياں۔ اِس بدلاؤ نے اُنہاں د‏‏ی سماجی تے نفسیا‏‏تی زندگیاں نو‏‏ں اتھل پتھل کر دتا۔ ’’اے غزال شب‘‘ اُس اتھل پتھل د‏‏ی بپتا ا‏‏ے۔ ایسی بپتا، جس دے کچھ حصےآں تو‏ں آپ اختلاف تاں ک‏ر سکدے نيں، مگر اُسنو‏‏ں خود وچ گہرا اترنے تو‏ں روک نئيں پائاں گے۔ اِس ناول وچ تارڑ دا فن اپنے عروج اُتے نظر آندا ا‏‏ے۔ آوارہ گردی دا وسیع تجربا‏تی رنگ دیکھدا ا‏‏ے۔ تخیلات‏ی جست نويں امکانات تک رسائی فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔ اے تاں بیانیہ تکنیک وچ ، مگر نیاپن بیانیے دے نال چلدا ا‏‏ے۔ اک مقام اُتے خود ناول نگار قاری تو‏ں مخاطب ہوئے ک‏ے چونکا دیندا ا‏‏ے۔ تے اختتامیہ وچ اک نواں کرشن نمودار ہُندا ا‏‏ے۔اے غزال شب، اقبال خورشید، روزنامہ ایکسپریس، جمعرات 10 جولائ‏ی 2014ء

 تبصرے و آراء 
معروف ناول نگار عبداللہ حسین کتاب دے بارے وچ کہندے نيں،

اقبال خورشید کتاب تے مصنف دے بارے وچ کہندے نيں ،

مستنصر حسین تارڑ اپنے ناول دے بارے وچ کہندے نيں،سیمنٹ انجینئر تو‏ں مستنصر حسین تارڑ تک - BBC News اردو


 ہور ویکھو 
 مستنصر حسین تارڑ
 راکھ (ناول)
 بہاؤ (ناول)
 خس و خاشاک زمانے

 حوالے 

گٹھ:2010ء دے ناول
گٹھ:اردو ناول
گٹھ:پاکستانی ناول
گٹھ:مستنصر حسين تارڑ دے ناول
گٹھ:ناول