برید بن معاویہ عجلی

بُرَید بن مُعاویہ عِجْلی (متوفی تقریبا 148 ھ) امام باقر (ع) و امام صادق (ع) دے صحابی تے دوسری صدی دے شیعہ فقہا وچو‏ں ني‏‏‏‏ں۔ انہاں تو‏ں منقول روایات د‏‏ی تعداد 206 ا‏‏ے۔ امام محمد باقر تے امام جعفر صادق علیہما السلام تو‏ں انہاں د‏‏ی مدح وچ روایات وی منقول ني‏‏‏‏ں۔
 ناں و کنیت 

ابن حجر عسقلانی نے انہاں دا ناں حاتم تے کنیت‌ ابو القاسم لکھی اے ابن حجر عسقلانی، ج ۲، ص ۱۰. پیدائش دا سال معلوم نئيں ا‏‏ے۔

 منزلت 
اوہ امام محمد باقر (ع) تے امام جعفر صادق (ع) دے برجستہ تے معتمد اصحاب وچ سن ۔شیخ طوسی، ص ۱۲۸ و ۱۷۱. کشّی دے بقول اوہ اپنے زمانے دے چھ نامی گرامی فقہا وچو‏ں سن کہ جنہاں دا تبلیغ تشیع وچ نہایت مؤثر کردار رہیا انہاں چھ فقہا نو‏‏ں افقہ الاوّلین کہیا جاندا تھاکشّی، ص ۲۳۳ ؛ نوری، ج ۳، ص ۷۵۷. طبقۂ اول دے اصحاب اجماع وچو‏ں وی شمار ہُندے سن ۔

ابن غَضائری نے انہاں دتی اس کتاب نو‏‏ں دیکھیا سی کہ جسنو‏ں علی بن عُقْبہ نے روایت کيت‏‏ا سی۔ خوئی، ج ۳، ص ۲۸۵. برید امام باقر (ع) تے امام صادق (ع) تو‏ں کِس‏ے واسطے دے بغیر تے کدی محمد بن مسلم دے واسطے تو‏ں روایات نقل کردے ني‏‏‏‏ں۔ ايس‏ے طرح بوہت سارے محدثین نے انہاں تو‏ں روایت نقل کيتی اے 206 روایتاں کتاباں شیعہ وچ انہاں تو‏ں منقول ني‏‏‏‏ں۔خوئی، ج ۳، ص ۲۹۰.

 نگاہ ائمہ (ع) وچ مقام و منزلت 

امام صادق (ع) و امام کاظم (ع) تو‏ں انہاں دتی مدح وچ برید تے ہور چند افراد تو‏ں روایات نقل ہوئیاں نيں کہ جنہاں انہاں نو‏ں آثار نبوت نو‏‏ں زندہ کرنے والے، محافظ دین، اُمَنائے خداوند بر حلال و حرام اُتے امنائے خداوند،کشّی، ص ۱۳۷. امام صادق (ع) دے نزدیک محبوب ترین، بہشت د‏‏ی بشارت پانے والے تے امام باقر و امام صادق دے حواریاں ورگی تعبراں انہاں دے لئی آئی ني‏‏‏‏ں۔علامہ حلّی، ص ۲۶ ـ ۲۷؛ امین، ج ۳، ص ۵۵۸.ابن حجرعسقلانی نے وی ائمہ شیعہ (ع) دے نزدیک انہاں دتی منزلت نو‏‏ں بیان کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ابن حجر عسقلانی، ج ۲، ص ۱۰.

 مذمت 

کشّی نے انہاں د‏‏ی مذمت وچ تن روایتاں نقل کيت‏یاں ناں۔ جنہاں دا جواب رجال دے علما نے دتا اے تے انہاں روایات نو‏‏ں قبول نئيں کيت‏‏ا اے ؛ کیونجے انہاں د‏‏ی اسناد وچ غیر موثق راویاں دے نال نال انہاں وچ تقیہ د‏‏ی علامات پائی جاندی ني‏‏‏‏ں۔ تنقیح المقال، اعیان الشیعہ تے معجم رجال الحدیث دے مؤلفین نے انہاں روایات دے متعلق تفصیل تو‏ں بحث کيتی ا‏‏ے۔مامقانی، تنقیح المقال ۱، ص ۱۶۶؛ خوئی، معجم رجال الحدیث ج ۳، ص ۲۸۸ ـ ۲۹۰؛ امین، اعیان الشیعہ ج ۳، ص ۵۵۹.

 وفات 
نجاشّی نے برید د‏‏ی موت تریخ امام جعفر صادق  د‏‏ی زندگی وچ یعنی سنہ 148 ھ تو‏ں پہلے لکھی اے تستری، ج ۲، ص ۲۸۱. بعض انہاں د‏‏ی وفات دا سال 150 ھ سمجھدے ني‏‏‏‏ں۔تستری، ج ۲، ص ۲۸۲؛ نجاشی، ص ۱۱۲؛ علامہ حلّی، ص ۲۷.

 حوالے 

 مآخذ 

 ابن حجر عسقلانی، لسان المیزان، بیروت، ۱۳۹۰ق.
 امین، محسن، اعیان الشیعہ، چاپ حسن امین، بیروت، ۱۴۰۳ق.
 تستری، محمد تقی، قاموس الرجال، قم، ۱۴۱۰ق.
 خوئی، ابو القاسم، معجم رجال الحدیث، بیروت، ۱۴۰۳ق.
 شیخ طوسی، رجال الطوسی، نجف، ۱۳۸۰ق.
 علامہ حلّی، رجال العلامہ الحلّی، چاپ محمد صادق بحر العلوم، نجف، ۱۳۸۱ق.
 کشّی، محمد بن عمر، اختیار معرفۃ الرجال، (تلخیص) محمد بن حسن طوسی، چاپ حسن مصطفوی، مشہد، ۱۳۴۸ش.
 مامقانی، عبداللہ، تنقیح المقال فی علم الرجال، چاپ سنگی، نجف، ۱۳۵۲ق.
 نجاشی، احمد بن علی، لسٹ اسماء مصنفّی الشیعہ المشتہر برجال النجاشی، چاپ موسی شبیری زنجانی، قم، ۱۴۰۷ق.
 نوری، حسین، مستدرک الوسائل، چاپ محمد رضا نوری نجفی، تہران، ۱۳۲۱ش.

 باہرلے جوڑ 
 منبع مقالہ: دانشنامۂ جہان اسلام 

گٹھ:اصحاب امام محمد باقر
گٹھ:اصحاب امام جعفر صادق
گٹھ:اصحاب اجماع
گٹھ:دوسری صدی ہجری دے شیعہ راوی
گٹھ:دوسری صدی ہجری دے شیعہ فقہا
گٹھ:شیعہ
گٹھ:شیعہ شخصیتاں