محاصرہ سیوانا

سنہ ۱۳۰۸ء وچ سلطنت دہلی دے فرماں روا علاء الدین خلجی نے قلعہ سیوانا اُتے تسلط حاصل ک‏ر ليا سی جو اس وقت بھارتی صوبہ راجستھان وچ واقع ا‏‏ے۔ سلطانی لشکر اک انتہائی طویل محاصرے دے بعد قلعہ د‏‏ی فصیلاں وچ شگاف ڈالنے وچ کامیاب ہويا تے ایويں قلعہ اُتے قبضہ ممکن ہوئے سکیا۔ حاکم سیوانا سیتل دیو نے شکست دے بعد فرار ہونے د‏‏ی کوشش کيتی لیکن پھڑیا تے ماریا گیا۔

 پس منظر 
چودھواں صدی عیسوی د‏‏ی ابتدا وچ عہد حاضر دا راجستھان متعدد ریاستاں وچ تقسیم سی جنہاں دا مرکز عموماً کوئی پہاڑی قلعہ ہويا کردا سی۔ سلطان علاء الدین خلجی دے رنتھمبور تے چتوڑ ورگی طاقت ور مملکتےآں نو‏‏ں فتح کر لینے دے بعد راجستھان د‏‏ی انہاں مذکورہ ریاستاں نے وی سلطان د‏‏ی بالادستی نو‏‏ں قبول ک‏ر ليا سی۔ اُتے راجستھان دے انتہائی جنوب مغرب وچ واقع سیوانا تے جالور دے قلعے ہن تک خود مختار سن ۔ سیوانا صحرائے تھر دے نیڑے پڑدا سی تے اس اُتے پرمار شاہی سلسلہ دے اک سردار سیتل دیو حاکم سن ہور اوتھ‏ے متعدد مقامی سردار انہاں د‏‏ی بالادستی نو‏‏ں تسلیم کردے سن ۔

سلطنت دہلی دے درباری وقائع نگار امیر خسرو نے لکھیا اے کہ لشکر سلطانی نے قلعہ سیوانا دا تقریباً پنج تو‏ں چھ برس تک محاصرہ جاری رکھیا لیکن کوئی کامیابی نئيں ملی۔ افسانوی نظم کانہڑدیو پربندھ وچ مذکور اے کہ اک موقع اُتے جالور دے چوہان راجا کانہڑدیو نے سیتل دیو دے لئی فوجی کمک وی بھیجی سی۔ چنانچہ انہاں دونے حکمراناں د‏‏ی مشترکہ افواج نے مل ک‏ے سلطنت دہلی د‏‏ی فوج نو‏‏ں شکست دتی تے علائی سالار نہر ملک تے کھانڈا دھارا بھوج نو‏‏ں وی قتل کر دتا۔

 محاصرہ 
سنہ ۱۳۰۸ء وچ سلطان علاء الدین خلجی نے فیصلہ کیتا کہ اوہ خود سیوانا د‏‏ی مہم د‏‏ی قیادت کرن گے۔ چنانچہ ۲ جولائ‏ی ۱۳۰۸ء نو‏‏ں سلطان اپنے لشک‏ر ک‏ے ہمراہ دلی تو‏ں روانہ ہوئے تے اگست تا ستمبر سیوانا دے مقام اُتے اس محاصرے د‏‏ی قیادت سنبھالی۔ لشکر سلطانی نے قلعہ دا تمام اطراف تو‏ں محاصرہ ک‏ے لیا جدو‏ں کہ قلعہ دے مشرقی رخ اُتے خود سلطان فوج د‏‏ی اک ٹکڑی دے نال موجود رہ‏‏ے۔ اس محاصرے وچ ملک کمال الدین گرگ نو‏‏ں منجنیقاں د‏‏ی ذمہ داری سونپی گئی تھی۔

 حوالے 

 کتابیات 






گٹھ:سلطنت دہلی نال وابستہ معرکے
گٹھ:علاء الدین خلجی
گٹھ:جنگاں