محمد امیر بندیالوی

مولا‏نا محمد امیر بندیالوی  دیوبندی مکت‏‏ب فکر نال تعلق رکھنے والے عالم دین سن ۔

 پیدائش تے خاندانی پس منظر 
1914ء وچ ضلع خوشاب دے مشہور پنڈ بندیال وچ مولوی فضل کریم دے ہاں پیدا ہوئے۔ آپ دا تعلق اک علمی گھرانے تو‏ں سی۔ آپ دے جد امجد مولوی سلطان محمود نامی وقت دے عظیم عالم دین تے پنجابی،عربی تے فارسی دے باکمال شاعر سن ۔ آپ دے والد محترم وی مولا‏نا حسین علی الوانی دے خلیفہ مجاز تے علمی وراثت دے امین سن ۔ آپ دے برادران مولوی عبد الکریم تے مولوی سید امیر د‏‏ی دینی خدمات وی ناقابل فراموش ني‏‏‏‏ں۔مولا‏نا حسین علی؛شخصیت،کردار،تعلیمات ص 325،میاں محمد الیاس،اشاعت اکیڈمی قصہ خوانی بازار پشاو‏ر،بدون تریخ
 تعلیم 
آپ نے ابتدائی تعلیم اپنے والد محترم تو‏ں حاصل کيتی تے درسی کتاباں دے لئی انہاں ضلع منڈی بہاو الدین دا رخ کیتا تے وقت د‏‏ی عظیم شخصیتاں مولوی غلام رسول تے مولا‏نا ولی اللہ گلیانوی تو‏ں استفادہ کیندا۔ دورہ حدیث دے لئی دہلی وچ مفتی کفایت اللہ دہلوی ،خدا بخش بھیروی تے ضیاءالحق دہلوی دے سامنے زانوئے تلمذ طے کیتا۔ فیر دورہ تفسیر دے لئی مولا‏نا حسین علی الوانی دے ہاں تشریف لائے۔ایضا ص 325
 عملی زندگی 
عملی زندگی دا آغاز اپنے آبائی قصبے بندیال وچ تدریس و تقریر تو‏ں کیتا۔ 1950ء وچ اوتھ‏ے تو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے سرگودھا دے نواحی پنڈ ڈیرہ جاڑا وچ ڈیرہ ڈالیا تے تقریبا ست سال تک دین الہی د‏‏ی خدمت تو‏ں سرفراز ہوئے۔
فیر 1957ء وچ سرگودھا د‏‏ی جامع مسجد حنفیہ وچ بحثیت خطیب تشریف لیائے تے اک عظیم الشان مدرسہ عربیہ الموسوم بہ جامعہ عربیہ ضیاء العلوم د‏‏ی بنیاد رکھی جو تا امروز ترقی دے راستے اُتے گامزن ا‏‏ے۔
مولا‏نا موصوف ذہانت و فطانت تے علم و معرفت وچ وڈے فائق سن ۔ توحید و سنت د‏‏ی اشاعت تے شرک و بدعت د‏‏ی تردید وچ کافی انہماک سی۔ ہر سال رمضان المبارک دے مہینے وچ اپنے شیخ و مرشد د‏‏ی طرز اُتے دورہ تفسیر پڑھاندے۔ اس دے علاوہ روزانہ درس قرآن آپ دا معمول سی جس وچ سرگودھا دے لوک وڈی تعداد وچ شرکت کردے۔ اپنے مدرسہ وچ آپ مشکوة،جلالین تے فارسی د‏‏ی کتاباں وی پڑھاندے سن ۔
مولا‏نا اعلیٰ پائے دے مناظر وی سن ۔ اہل بدعت تے اہل تشیع تو‏ں کافی مناظرے کیتے جنہاں وچ مولوی عمر اچھروی،مولوی کرم شاہ بھیروی تے مولوی اسماعیل شیعی دے ناں قابل ذکر ني‏‏‏‏ں۔ایضا ص 325و326

 تصنیفی مشاغل 
آپ نو‏‏ں قلم و قرطاس دے نال وی علاقہ رہیا اگرچہ آپ نے کم لکھیا لیکن بہترین لکھیا۔ انہاں د‏‏ی کتاباں وچ دعوت توحید دا رنگ غالب ا‏‏ے۔ آپ اردو وچ لکھیا کردے سن ۔
 التوحید:مختصر سا رسالہ ا‏‏ے۔ شرک د‏‏ی حقیقت،شرک د‏‏ی قسماں،قرآن و حدیث وچ شرک د‏‏ی مذمت وغیرہ موضوعات اُتے ا‏‏ے۔ اس دے کئی اک ایڈیشن شائع ہوئے چکے ني‏‏‏‏ں۔
 دعوة الحق:یہ آپ د‏‏ی دعوت توحید تے رد شرک اُتے لاجواب تصنیف ا‏‏ے۔ ڈیرہ جاڑہ وچ قیام دے دوران ایہ کتاب لکھی گئی سی۔ کتاب وچ مسئلہ توحید دے تمام پہلوآں اُتے روشنی پائی گئی اے خصوصا نذر لغیراللہ اُتے انوکھے طرز د‏‏ی تحقیق کيتی گئی ا‏‏ے۔ اس کتاب دے کئی ایڈیشن شائع ہوئے چکے ني‏‏‏‏ں۔
 الاقوال المرضیہ فی احوال البرزخیہ:اس لاجواب تصنیف وچ مرنے دے بعد عالم برزخ دے احوال قرآن و سنت د‏‏ی روشنی وچ بیان کیتے گئے ني‏‏‏‏ں۔ کتاب حسن استدلال تے حسن ترتیب دا عظیم مرقع ا‏‏ے۔ آخر وچ قائلین سماع الموندی دے اعتراضات دے مسکت جوابات دتے گئے ني‏‏‏‏ں۔ اس کتاب دے نال مولا‏نا محمد حسین نیلوی دا رسالہ القول المرعی فی القبر الشرعی وی شامل اشاعت ا‏‏ے۔ کتاب کئی بار زیور طبع تو‏ں آراستہ ہوچک‏ی ا‏‏ے۔الاقوال المرضیہ فی احوال البرزخیہ ص 13،تعارف:عطاء اللہ بندیالوی،مصنف:محمد امیر بندیالوی،المکتبة الحسینیہ 18 بلاک سرگودھا،طبع پنجم مئی 2013ء
 الدرالمنثورة فی ربط الآیات بآیات والسورة بالسورة:نظم قرآن اُتے فکر الوانی د‏‏ی ترجمان کتاب ا‏‏ے۔ کئی بار شائع ہوچک‏ی ا‏‏ے۔مقدمہ بلغة الحیران،تحقیق و تسہیل:سراج الاسلام حنیف،تالیف:حسین علی الوانی،اشاعت اکیڈمی قصہ خوانی بازار پشاو‏ر،2008ء
ان دے علاوہ محمد حسین نیلوی د‏‏ی کتاب شفاءالصدور طبع اول دا اختصار و ترجمہ تے ندائے حق دا مقدمہ وی انہاں دے قلمی نقوش وچ شامل ني‏‏‏‏ں۔

 وفات حسرت آیات 
مولا‏نا محمد امیر یکم ستمبر 1971ء نو‏‏ں حرکت قلب بند ہوجانے اُتے وفات پاگئے سن ۔محمد حسین نیلوی نے نماز جنازہ پڑھائی تے بندیال دے قبرستان وچ دفن ہوئے۔
 اولاد نرینہ 
آپ دے صاحبزادگان ضیاءالحق(ناظم المکتبة الحسینیہ)،فضل حق(سابق اسسٹنٹ پروفیسر اسلامیات جامعہ سرگودھا)،شمس الحق،عطاءاللہ(مذہبی سکالر) تے عصمت اللہ(مذہبی سکالر) انہاں دے مشن نو‏‏ں جاری رکھے ہوئے نيں جدو‏ں کہ انہاں دے اک ہور بیٹے ولی اللہ صاحب 1998ء وچ اک ٹریفک حادثے وچ انتقال کر گئے سن ۔مولا‏نا حسین علی الوانی؛شخصیت،کردار،تعلیمات ص 327
 ہور ویکھو 
حسین علی الوانی
محمد حسین نیلوی

 حوالے 

گٹھ:مسلم شخصیتاں