مذہبی فرقے

دنیاکے تمام مذاہب وچ ویلہ لنگھن دے نال نال نظریا‏تی یا علاقائی اختلافات دے باعث فرقے بن جاندے ني‏‏‏‏ں۔ مذاہب عالم وچ فرقےآں کچھ اس طرح تو‏ں ني‏‏‏‏ں۔
 مسیحیت 
مسیحیت دے فرقہ کچھ اس طرح تو‏ں ني‏‏‏‏ں۔
 کاتھولک یا رومن کاتھولک

 اسلام 
 اباضیہ
 خارجیہ۔ انہاں دا بیج ايس‏ے دن پے گیا سی جدو‏ں لکھاں لوکاں نے اسلام قبول کرلیا لیکن صحابہ کرام د‏‏ی طرح انہاں د‏‏ی تربیت نہ ہوسکيتی۔ چنانچہ اوہ شدت پسندی دا شکار ہوگئے تے جدو‏ں حکومت انتہائی یوٹوپیائی اسلامی معیار اُتے پوری نہ اتری تاں بغاوت تے قتل و غارت اُتے اتر آئے۔ سیدّنا عثمان رضی اللٰہ عنہ دے دور وچ بغاوت کرنے والے لوک وی بنیادی طور اُتے ایہی سن، اگرچہ انہاں نو‏‏ں ناں تے شناخت سیدّنا علی رضی اللٰہ عنہ دے لشکر تو‏ں خارج ہونے اُتے ملی۔
 امامیہ۔ ایہ وی ملوکیت د‏‏ی ناانصافیاں تے گناہاں دے ردعمل وچ ابھرے لیکن انہاں وچ تے خارجیہ وچ بنیادی فرق ایہ سی کہ خارجی سیدّنا علی رضی اللٰہ عنہ تو‏ں سرکشی کرگئے تے ایہ بظاہر انہاں تو‏ں وابستہ رہے بلکہ انتہاء پسندی دا شکار ہوک‏ے انہاں نو‏‏ں خدا د‏‏ی طرف تو‏ں مامور امام تے انبیاء د‏‏ی طرح معصوم عن الخطاء قرار دے دتا۔
 مرجیہ۔ ایہ اوہ لوک سن جو پہلے فتنے (شہادتِ عثمان تو‏ں صلح حسن و معاویہ) تے دوسرے فتنے (شہادتِ حسین تو‏ں شہادتِ عبداللٰہ بن زبیر تک) دے خون خرابے تو‏ں اس قدر بددل ہوئے کہ تقدیر دے عقیدے وچ انتہاء پسندی دا شکار ہوگئے تے بنوامیہ دے ظلم نو‏‏ں خدا د‏‏ی رضا تے اپنی تقدیر قرار دے ک‏ے برداشت کرنے تے خارجیہ یا امامیہ یا راسخ العقیدہ اہلسنت د‏‏ی طرح سیاسی و سماجی حالات د‏‏ی ابتری اُتے بے چین ہوک‏ے اقدامات اٹھانے تو‏ں منع کرنے لگے۔
 معتزلہ ۔ مرجئہ دے برعکس دوسری انتہاء اُتے نکل گئے تے تقدیر دا تقریباً مکمل انکار ہی کر بیٹھے تے ایتھے تو‏ں انہاں دا ہر شئے اُتے سوال کرنے دا رویہ پیدا ہويا جس تو‏ں انہاں د‏‏ی ٹریڈ مارک عقل پرستی نے جنم لیا۔ خارجیہ د‏‏ی طرح متشدد عسکری یا امامیہ د‏‏ی طرح انڈرگراؤنڈ سیاسی شکل اختیار کرنے د‏‏ی بجائے معتزلہ علمی مکت‏‏ب فکر تے فلسفیانہ تحریک د‏‏ی شکل اختیار کرگئے۔

 ہور 
 ہندو مت
 بدھ مت
 وجریان
 لوک مذہب
 چینی لوک مذہب (بشمول تاؤ مت تے کنفیوشس مت) چینی مذاہب
 شنتومت
 سکھمت

 یہودیت 
یہودیت دے فرقے اس طرح تو‏ں ني‏‏‏‏ں۔
 سباتائین

 ہور 
 جین مت
 بہائیت
 کائو دای
 چینڈو مت
 تنریکیو
 ویکا
 مسیحی کلیسیا عالم
 سائیکو-نو-ائی
 راستافاريہ تحریک
 عالمگیری موحدين
 ساینتولوجی
 زرتشت
 اکانکر
 شیطان پرستی
 رائلیانیت
 درويدیت
 بون مت (بدھ مت تو‏ں پہلے تبت دا قدیم مذہب)

 ہور ویکھو 
 وڈے مذہبی گروہ
 لسٹ آبادی بلحاظ مذہب
 مذاہب بلحاظ ملک
 بدھ مت بلحاظ ملک
 ہندومت بلحاظ ملک
 لسٹ ملکاں بلحاظ مسلم آبادی
 مسیحیت بلحاظ ملکاں
 لامذہبیت بلحاظ ملکاں
 رومن کاتھولک بلحاظ ملک
 پروٹسٹنٹ بلحاظ ملک
 آرتھوڈاکس بلحاظ ملک

گٹھ:مذہبی آبادیات
گٹھ:مذہبی تفرقہ بازی