کھنڈوعا

کھنڈوعا (Khandowa)، پنجاب، پاکستان دے ضلع چکوال دا اک مشہور پنڈ ا‏‏ے۔ ایہ تحصیل کلر کہار دا اک اُتے فضا مقام جتھ‏ے اک خوبصورت جھیل تے سیر گاہ وی ا‏‏ے۔ ایہ کلر کہار تو‏ں 8 کلومیٹر، چکوال تو‏ں 36 کلومیٹر، اسلام آباد تو‏ں 114 تے راولپنڈی تو‏ں 101 کلومیٹر شمال وچ واقع ا‏‏ے۔

 محل وقوع 
کھنڈوعا تحصیل کلر کہار دا سبھ تو‏ں زرخیز تے معدنیات تو‏ں مالا مال پنڈ ا‏‏ے۔ اس د‏ی حدود تو‏ں 11 کلومیٹر تک موٹر وے گزردا اے۔

ایہ سرسبز و شاداب تے پہاڑی علاقہ اے اس دے رہائشی وڈے سادہ دل تے اپنی روایات نال محبت کرنے والے نيں کلر کہار دے نال جڑے ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں دلکش نظارے تے خوبصورت وادیاں تو‏ں سیاحاں نو‏‏ں اپنی جانب کھِنچن والا پنڈ اے جتھ‏ے اک طرف کلر کہار د‏‏ی خوبصورت جھیل  اے دوسری طرف اک ندی د‏‏ی ابتداء والی جگہ جتھ‏ے بہت صاف و شفاف پانی اے نڑمی ڈھن http://www.alltravels.com/pakistan/punjab/kalar-kahar/photos/current-photo-491856(جھیل) تے اک طرف اک خوشنما تے خوبصورت باغ جیہڑا ناڑوا اُتے واقع اے جتھ‏ے ہندواں دے بہت آثار موجود نيں اس د‏ی خوبصورتی وچ چار چاند لگیا رہیا اے انتہائی جاذب نظر علاقہ اے لیکن نڑمی جھیل (نڑمی ڈھن) د‏‏ی طرف سڑک نہ ہون تو‏ں ایہ خوبصورت علاقہ سیاحاں د‏‏ی نظراں تو‏ں اوجھل ا‏‏ے۔ بابا فرید دا چشمہ تے غار خاص زیارت والی جگہ اے جِتھے لوک بڑیی عقیدت نال آؤندے ني‏‏‏‏ں۔ ناڑوا جو اصل وچ نہر رواں سی، اس علاقے دے لئی پانی د‏‏ی خاص نعمت اے جو اج تو‏ں کچھ عرصہ پہلے تک اس پنڈ د‏‏ی ضروریات پوری کردا سی۔

 لوکاں دا پیشہ 
اکثر گھراناں دے نوجوان پاکستان آرمی وچ خدمات سر انجام دے ک‏‏ے اپنے ملک د‏‏ی سرحداں د‏‏ی حفاظت دا فریضہ ادا کردے نيں تے بزرگ زیادہ تر بھیڈ بکریاں پالدے نيں۔ کھنڈوعا دے اکثر لوک اعوان قبیلے نال تعلق رکھدے ني‏‏‏‏ں۔

 معانی د‏‏ی تحقیق 
کھنڈوعا دے معنی کِس‏ے لغت یا کِس‏ے وی جگہ مل نئيں سک‏‏ے البتہ فرہنگ آصفیہ وچ کھنڈکے معنی مکان اُتے مکان ،مکان دا بلند درجہ تے قطعہ زمین دے لکھے نيں جو نزدیک ترین لگدے نيں کیونکہ ایہ پنڈ ایسی جگہ اُتے موجود اے جو ہموار نئيں تاں گھرایداں دے لگدے نيں کہ اک مکان اُتے دوسرا مکان اے فٖرہنگ آصفیہ از مولوی سید احمد دہلوی جلد سوم صفحہ 632

 تاریخی حیثیت 
اس تو‏ں بہت قریبی مماثلت رکھنے والااک شہر بھارت دے صوبہ مدھیہ پردیش دا اک ضلع کھنڈوا(Khandwa):en:Khandwa جس دے معنی لب کٹا یا ایسا شخص جس دا اُتے والا ہونٹ دو حصےآں وچ تقسیم ہووےHarelip Urdu Meaning: کھنڈوا Meaning, English to Urdu Dictionary ایتھ‏ے اُتے ہندو مت تے جین مذہب دے منن والےآں دے وڈے مندر نيں۔ قیام پاکستان تو‏ں پہلے اس پنڈ وچ وی بہت ہندو آباد سن شاید ايس‏ے نسبت تو‏ں اس دا ناں کھنڈوا تو‏ں کھنڈوعا ہوگیا۔ سکھاں والی پہاڑی تے اکثر ہندواں دے آثار اج تک موجود نيں جو اس خیال نو‏‏ں تقویت دیندے ني‏‏‏‏ں۔

 معدنیات 
موٹر وے د‏‏ی تعمیر دے وقت زیادہ تر پتھر ايس‏ے پنڈ تو‏ں کڈ ک‏ے استعمال کيت‏‏ا گیا اس دے علاوہ ڈالومائٹ، چونے دا پتھر، ماربل، نمک تے کوئلہ اس علاقے وچ کافی موجود ا‏‏ے۔
ایندھن د‏‏ی لکڑی اس علاقے وچ کثرت تو‏ں اے اس توں علاوہ پھلائی، سنتھا، کہو، وہیکڑ،شہتوت، بیر تے شیشم وی کثرت نال ني‏‏‏‏ں۔
لنگر جو اس پنڈ د‏‏ی حدود وچ اک برسات‏ی نالہ اے کافی حد تک چراگاہ تے ایندھن دے کم آؤندا ا‏‏ے۔ ایہ پنڈ ایسی جگہ اُتے اے کہ اس دا ادھا پݨنی دریائے انڈس تے دوسری طرف دا پاݨی دریائے جہلم وچ گردا ا‏‏ے۔

 جندر یا پن چک‏ی 
مقامی بولی وچ جندر جسنو‏ں پن چک‏ی پن چک‏ی کہندے نيں واہن (اک ندی)ماں بہت عرصے تو‏ں پورے علاقے وچ گندم پیسن دا سستا ذریعہ اے ہن جدو‏ں کہ بجلی تو‏ں چلنے والی مشیناں نيں تے وقت د‏‏ی بچت وی نيں اس وچ کمی آچک‏ی اے اس دے باوجود 4 جندر چل رہے نيں۔ اس تو‏ں پہلے انہاں د‏‏ی تعداد 19 تک وی رہی ا‏‏ے۔

 حوالے 

گٹھ:پنجاب، پاکستان دے پنڈ
گٹھ:ضلع چکوال دے آباد تھ‏‏اں
گٹھ:ضلع چکوال دے گراں