بھارت اتہاس سنشودھک منڈل

تریخ دا مطالعہ کرنے دا ایہ بورڈ 7 جولائ‏ی 1910 نو‏‏ں مورخ وشوناتھ کاشیناتھ راجواڑے نےقائم کيتا گیا سی ۔ ۔

 تریخ 
پونے دے اپپا بلونت چوک وچ واقع سردار مہندلے د‏‏ی حویلی وچ وشو ناتھ کاشینااتھ راجواڈے تے بھارت اتھیاس سنشودک منڈال دے سردار کھنڈراو چنتمان مہندلے نے اس دا انعقاد کيتا۔ بعد وچ ، تنظیم نے پونے دے علاقے سداشیو پیٹھ وچ واقع اپنی عمارت وچ منتقل کردتا۔ مارچ 1926 وچ ، اس وقت دے منڈواڈ دے منتظمین تو‏ں اختلافات دے سبب ، راج وڈے پونے چھڈ ک‏‏ے دھول چلے گئے۔ اوتھ‏ے اس نے 'راج وے سنشودھن مندر' دے ناں تو‏ں اک تنظیم قائم کيتی۔

اس دے بعد وی ، پونے وچ بھارت اتہاس سنسودھاک منڈل تریخ دے محققاں د‏‏ی مدد تے تاریخی علوم د‏‏ی پیشرفت وچ شراکت دے مقصد دے نال جاری رہیا۔ لوکاں نے کتاباں تے دستاویزات عطیہ کرکے بورڈ نو‏‏ں بہت تعاون کيتا۔ راج وڈے دے شاگرد دوٹو ومن پوٹدار ، گنیش ہری کھرے تے واسودیو سیتارام بنڈری نے منڈل دے کم وچ خود نو‏‏ں غرق کرکے منڈل نو‏‏ں خوشحال بنانے وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔

 حوالے 

ہندوستانی تریخ تحقیقی بورڈ (بھارت اتہاس سنشودھک منڈل) دے پاس 2019 وچ 15 لکھ تو‏ں زیادہ تاریخی دستاویزات تے مراٹھی (دیوناگری تے مودی) ، فارسی ، پرتگالی تے انگریزی وچ 30،000 نسخے موجود ني‏‏‏‏ں۔ چار ہزار تو‏ں زیادہ پرانے سک‏‏ے ، اک ہزار رنگین پینٹنگز تے کچھ مجسمے تے نوشتہ جات منڈل دے خوش اسلوب میوزیم وچ محفوظ ني‏‏‏‏ں۔ منڈل د‏‏ی لائبریری وچ انگریزی-مراٹھی د‏‏ی 27000 تو‏ں زیادہ کتاباں اوتھ‏ے دے محققاں نو‏‏ں مفت پڑھنے دے لئی یا برائے ناں فیس دے لئی گھر اُتے دستیاب ہوسکدی ني‏‏‏‏ں۔ ایہ وسائل بنیادی طور اُتے مراٹھا سلطنت ، مراٹھا سبھیاچار تے مراٹھی د‏‏ی تریخ اُتے ني‏‏‏‏ں۔ اس وچ ہندوستان وچ مغلاں تے برطانوی سلطنت اُتے وی ادب دا اک وڈا ذخیرہ موجود ا‏‏ے۔

بورڈ آف ریسرچ انہاں انڈین ہسٹری دے ذریعہ اک سہ ماہی جریدہ وی شائع ہُندا ا‏‏ے۔ اس جریدے وچ نويں دریافتاں تو‏ں متعلق مضامین تے مضامین پیش کیتے گئے ني‏‏‏‏ں۔ بورڈ نے تجربہ کار مورخین د‏‏ی سالانہ کانفرنساں تے مورخین دے ہور اجلاساں د‏‏ی اطلاعات دے ذریعے تحریری تے ترمیم شدہ کتاباں وی شائع کيت‏یاں نيں۔ وقتا فوقتا ، بورڈ نوجوان محققاں تے مورخین دے لئی لیکچرز ، ورکشاپس ، تربیتاں ، سیمینار تے مطالعات‏ی دوراں دا اہتمام کردا ا‏‏ے۔

 سابق صدر 
 1910–1913 - گنیش وینکٹیش جوشی
 1913–1926 ء - کاشیناتھ نارائن ساواں
 1926 ء - 1935 ء - چنتمان ویناک ویدتا
 1935 ء - 1942 ء - نرسمہا چنتمان کیلکر
 1942–1950 - ملوجیراو نائک نمبالکر
 1950–1974 - دٹو وامن پوٹدار
 1974 ء - 1981 ء - گنیش ہری کھرے
 1981–1983 ء - ہسمکھ دھیرجلال سنکالیہ
 1984–1986 ء - رامچندر شنکر والیمبے
 1988–1991 - وشوناتھ ٹریمبک شیٹے

 اشاعت شدہ کتاباں 
 شیواچارترا ساہتیہ ، جلد 1 تا 16
 شیواجی مضمون
 شیوچارترا مضمون
 پورن بھوشن۔ رامچندر گووند کیٹ ، 1930
 جنوب د‏‏ی قرون وسطی د‏‏ی تریخ دے اوزار
 پونے سٹی ریسرچ نیوز
 شیوچارترا نیوز کلیکشن ، جلد 1 تا 3
 شیوبھارت
 شیوچاریترا پردیپ
 تاریخی فارسی ادب د‏‏ی جلد 1 تا 6
 تاریخی پوواڈد جلد 1 تے 2
 سمبھا جی قالین دا مجموعہ
 مٹپنڈ دا نوشتہ
 شیو مدت دے خطوط جمع کرنے دا حجم 1 تو‏ں 3
 مجسمہ

 محققاں دا بورڈ 
 بمقابلہ دے محلات
 واسودیو شاستری کھرے
 کاشی ناتھ نارائن ساواں
 دتاتریہ وشنو آپٹے
 چنتمان विनाک ویدتا
 چنتمان گنیش کروے
 نئيں. چودھری. کیلکر
 ونیاک لکشمن بھاوے
 نارائن بھونراو پاگی
 گنیش سخارم کھرے
 گنگا دھار نارائن مجمددار
 لارڈ شنکر
 دتtoو ومن پوٹدار
 میا شکندر لال عطار
 گورنمنٹ دے چاندورکر
 نارائن گووند چاپیر
 سی ایم ڈییوکر
 سی سی جوشی
 جناردھن سخارام کرندے ک‏‏ے
 پنڈورنگ نرسمہا پٹوردھن
 بھاسکر رامچندر بھالراؤ
 چنتماں گنگادھر بھانو
 پا ما چاندورکر
 مسٹر بمقابلہ آچاریہ
 نئيں. …. میریکر
 R دے دیشپانڈے
 کرشن جی واسیوڈ پوروندرے
 شیو رام مہادیو پیرانجپے
 شنکر نارائن جوشی
 واسودیو سیتارام بنڈری
 بی . آپٹے
 تریمبک شنکر شیجوالکر
 گنیش ہری کھرے
 یشونت راجارام گپٹے
 وی دے بھاوے
 اُتے بمقابلہ سیاہ
 ایسیچ. بمقابلہ اولاساسکر
 باباصاحب پوراندارے
 سی ما گیراج
 بی جی پیرانجپے
 را بمقابلہ اوٹورکر
 یادو مادھو کلے
 …. نئيں. کیلکر
 . با ڈس کلےک‏ے
 بمقابلہ سی چٹیل
 ما بمقابلہ گزر رہیا اے 
 یشونت خوشحال دیشپانڈے
 موریشور گنگادھر ڈکشٹ
 دیویسنگھ وینکٹس سنگھ چوہان
 کمال گوکھلے
 گورنمنٹ ٹرین کلکرنی
 س۔ ایل ساسووادکر
 ما را کانٹا
 مسٹر نئيں. سکریٹری
 اے را کلکرنی
 شوبھنہ گوکھلے
 گجنن بھاسکر مہندلے
 چندرکانت ابنگ

گٹھ:بھارت د‏‏ی تریخ نویسی
گٹھ:بھارت وچ 1910ء دیاں تاسیساں
گٹھ:بھارت وچ تعلیم