روضہ شاہ عالم

شاہ عالم دا مقبرہ تے مسجد ، جسنو‏ں رسول آباد درگاہ یا شاہ عالم نو روضو وی کہیا جاندا اے ، ہندوستان دے احمد آباد دے شاہ عالم علاقے وچ اک قرون وسطی د‏‏ی مسجد تے مقبرہ کمپلیکس ( روضا ) ا‏‏ے۔

 تریخ 
شاہ عالم ، حضرت سید برہان الدین قطب العلم دا بیٹا سی تے اچ دے مشہور حضرت سید جلال الدین حسینی بخاری دا پوت‏ا سی ، جسنو‏ں مخدوم جہانیاں جہانگشت دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ احمد شاہ اول دے دربار د‏‏ی طرف راغب ہوک‏ے ، اس دے والد واٹوا وچ آباد ہوئے گئے تے 1452 وچ اوتھ‏ے انتقال کر گئے۔ شاہ عالم اپنے والد دا جانشین ہويا تے سن 1475 وچ انہاں د‏‏ی وفات تک ، محمود بیگڑا د‏‏ی جوانی دا رہنما سی تے اس دے بعد احمد آباد دے سب تو‏ں زیادہ مشہور مذہبی استاداں وچو‏ں اک سی۔

 روضہ 
سجے|thumb|300x300پکسل| روزا کا منصوبہ: ا: سنت دا مقبرہ  ب: اسمبلی ہال ج. اندرونی گیٹ وے د:آؤٹ گیٹ وے ر:مسجد س:وضو دا ٹینک ص: متفرق عمارتاں
عمارتاں دا اک گروپ ، اک مقبرہ ، اک مسجد تے اک اسمبلی ہال ، جس وچ اک بلند و بالا دیوار تو‏ں منسلک سی ، شاہ عالم د‏‏ی یاد وچ اک مقدس جگہ وچ تعمیر کيت‏‏ا گیا سی۔ شمال تو‏ں دیوار دو خوبصورت پتھر دے راستے تو‏ں داخل ہُندی ا‏‏ے۔ کبھے طرف دوسرے گیٹ دے اندر سلطان مظفر شاہ سوم دا تعمیر کردہ اک اسمبلی ہال ا‏‏ے۔ (1561–1572) تے انگریزاں نے پہلی اینگلو مراٹھا جنگ دے دوران شہر دے محاصرے دے لئی سامان پیش کرنے دے لئی 1779 وچ جزوی طور اُتے تباہ کر دتا۔ سجے طرف کچھ دوسری عمارتاں نيں جنہاں وچ تریخ دا پتہ نئيں چل سکيت‏‏ا ا‏‏ے۔ انہاں عمارتاں دے سامنے ، سجے جانب اک ذخیرہ اے تے گھاٹی دے وسط وچ حوض دے کبھے طرف ، شاہ عالم دا مقبرہ ا‏‏ے۔ ایہ ، عمارتاں وچ سب تو‏ں قدیم ، دے بارے وچ کہیا جاندا اے کہ ایہ سنت د‏‏ی وفات دے فورا. بعد 1475 (880 ھ) وچ تعمیر ہوئی سی تے 1483 (888 ھ) وچ محمود بیگڑا دے دربار دے رئیس تاج خان ناریلی نے مکمل د‏‏ی سی۔ ایہ نہایت خوشگوار ڈیزائن دا اے تے اس وقت د‏‏ی عمارتاں دا خاص کردار ا‏‏ے۔ ستارہويں صدی دے اوائل وچ نور جہاں دے بھائی آصف خان نے اس گنبد نو‏‏ں سونے تے قیمتی پتھراں تو‏ں سجایا سی۔ شاہ عالم دا مقبرہ روضہ دے مشرقی سرے دے وسط وچ واقع ا‏‏ے۔ مقبرہ اک مربع منصوبے اُتے اے جس دے نال چھتاں دے وچکار 12 ستون تے اُچا گنبد اے ، جس دے چاراں طرف 24 چھوٹے گنبد ني‏‏‏‏ں۔ اس دے چاراں طرف محراب نما دروازہ ا‏‏ے۔ مغرب دا مرکزی دروازہ جو دیوار تو‏ں چھوٹا گنبد پروجیکٹس رکھدا ا‏‏ے۔ مقبرے د‏‏ی ہر دیوار اُتے ، درمیان وچ اک داخلی دروازہ ا‏‏ے۔ داخلی دروازے دے دونے طرف ، تن چاپ نما ونڈوز نيں ، جنہاں دے اُتے دیوار د‏‏ی شکل دا اک حصہ سوراخ دار پتھر د‏‏ی کھڑکیو‏ں تو‏ں ڈھکا ہويا ا‏‏ے۔ قبر دا فرش کالے تے سفید سنگ مرمر تو‏ں جڑا ہويا اے ، دروازے کھلی ہوئی پیتل دے کم دے نيں تے جس فریم وچ دروازے کھڑے ہوئے نيں ، ايس‏ے طرح دروازے دے فریم تے دونے پتھر دے ستوناں دے درمیان کيت‏‏ا شاخاں سجے طرف نيں تے کبھے ، خالص سفید سنگ مرمر د‏‏ی اے جس نو‏‏ں خوبصورتی تو‏ں نقش و نگار تے سوراخ کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ مقبرہ خود ہی چھیدے ہوئے پتھر د‏‏ی اندرونی دیوار تو‏ں بند ا‏‏ے۔ شمال وچ بیرونی دیوار بہت مختلف ڈیزائن دے پتھر دے ٹریلیس ورک د‏‏ی ا‏‏ے۔ Captain Lyon, 14. In this mausoleum is buried Shaikh Kabir, renowned for learning, who died in 1618 (1026 H.). Blochmann's Ain-i-Akbari, I. 547.

مقبرے دے مغرب وچ اوہ مسجد اے ، جو محمد صلاح بدخشی نے تعمیر کيت‏ی سی ، جس دے میناراں دے نال ہی نظامت خان نے شروع کيت‏‏ا سی تے سیف خان نے 1620 وچ ختم کيت‏‏ا سی۔ اگرچہ اس مسجد وچ خاکہ نگاری تے کھوج دے نال تعمیر شدہ گنبداں دے نال ہندوستان دے دوسرے حصےآں وچ پائے جانے والے عام اسلامی فن تعمیر دا بہت حصہ موجود اے تے اس دا خاص طور اُتے خاص احمد آباد انداز ہی نال تعلق رکھدا ا‏‏ے۔ مسجد دے جنوب وچ ، اک مقبرہ جس اُتے مرکزی مقبرے دے چوبیس چھوٹے گنبد سن ، شاہ شاہ عالم دے چھیويں پو‏تے سید مخدوم عالم سمیت شاہ عالم دے اہل خانہ د‏‏ی تدفین ا‏‏ے۔ دیوار دے باہر مغرب د‏‏ی طرف اک آرگو ذخیرہ اے جو تاج خان نرالی د‏‏ی اہلیہ نے بنایا سی۔ 1819 رن کچھ زلزلے تو‏ں مسجد دے میناراں نو‏‏ں نقصان پہنچیا سی لیکن اوہ 1863 وچ بحال ہوئے گئے سن ۔

 مورتاں

 حوالے 

 اس مضمون وچ Gazetteer of the Bombay Presidency: Ahmedabad عوامی ڈومین متن وی شامل اے Gazetteer of the Bombay Presidency: Ahmedabad  286۔

گٹھ:1620ء وچ مکمل ہونے والی مذہبی عمارتاں
گٹھ:گجرات (بھارت) وچ مسیتاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
گٹھ:مسیتاں