آخال معاہدہ

آخال معاہدہ اُتے فارس تے شاہی روس نے 21 ستمبر 1881 نو‏‏ں دستخط کیتے سن ۔ اس معاہدے وچ روسی سلطنت دے خوارزم دے الحاق نو‏‏ں فارس نے سرکاری طور اُتے تسلیم کيت‏‏ا گیا سی۔ اگرچہ فارس نے آخری عثمانی فارسی جنگ (1821–23) وچ اپنے عثمانی حریفاں دے مقابلہ وچ واضح کامیابی حاصل کرلئی سی ، لیکن ایہ کئی سالاں دے بے اثر حکمراناں دے ذریعہ کافی حد تک کمزور ہوچکيت‏ی سی ، 1813 تے 1828 وچ روس دے خلاف شکست جس وچ انہاں نے مکمل قفقاز کھو دتا۔ تے مصر وچ برطانیہ دے بڑھدے ہوئے قبضے دے نال ، 1873 تو‏ں 1881 دے برساں دے دوران ، تے اس د‏ی زوال پذیر عثمانی سلطنت نے ، شاہی روس نے وسطی ایشیاء اُتے مکمل کنٹرول حاصل کرنے دے لئی اپنی مہم تیز کردتی۔ گریٹ گیم دیکھو۔ لہذا جنرلز میخائل اسکویلیف ، ایوان لازاریف ، تے کونسٹنٹن کوفمان د‏‏ی سربراہی وچ فورسز نے اس مہم د‏‏ی سربراہی د‏‏ی ، تے فارس اس اُتے کوئی رد عمل ظاہر کرنے تو‏ں قاصر سی۔ متحرک ناصر الدین شاہ قاجار نے سیکرٹری خارجہ مرزا سعید خان معتمد الملک نو‏‏ں ایوان زینوف نال ملن تے تہران تہران اک معاہدے اُتے دستخط کرنے دے لئی بھیجیا۔

اس معاہدے د‏‏ی وجہ تو‏ں ، اس دے بعد ،ایران ترکستان تے  ماوراء النہر دے تمام حصےآں دے لئی کِس‏ے وی دعوے نو‏‏ں ختم کردے گا ، تے دریائے ایتریک نو‏‏ں نويں حد دے طور اُتے متعین کريں گا۔ لہذا مرو، سارخس ، اشک آباد تے آس پاس دے علاقےآں نو‏‏ں 1884 وچ جنرل الیگزینڈر کوماروف د‏‏ی سربراہی وچ روسی کنٹرول وچ منتقل کردتا گیا۔

 حوالے 

 مہدوی ، HA TARI۔I RAVIBIT-I کھارجی- ایران ۔ 1985. پی. 286-287۔
 ناصر تکمیل ہمایون ۔ خرم: وچ ایران دے بارے وچ کیہ جاندا ہاں؟ . 2004۔  ، ص۔ 85-87۔

 ایہ وی دیکھو 

 گیوک تیپے د‏‏ی لڑائی
 معاہداں د‏‏ی لسٹ
 ترکمانچی دا معاہدہ
 معاہدہ گلستان
 اخال۔ٹیکے
گٹھ:ترکمانستان د‏‏ی تریخ
گٹھ:ایشیا وچ 1881ء
گٹھ:1881ء دے معاہدے
گٹھ:روس دے امن معاہدے