دوسری افیونی جنگ

دوسری افیونی جنگ 
() جسنو‏ں دوسری انگریز-چینی جنگ یا دوسری اینگلو-چینی جنگ ()، دوسری چینی جنگ ()، تیر جنگ ()، چین وچ اینگلو-فرانسیسی مہم () Michel Vié، Histoire du Japon des origines a Meiji، PUF, p. 99. 
بھی کہیا جاندا اے متحدہ مملکت برطانیہ عظمی و آئر لینڈ تے فرانسیسی سلطنت دوم نے چین دے چنگ خاندان دے خلاف لڑی جو کہ 1856ء تو‏ں 1860ء تک لڑی گئی۔

 ناں 
اصطلاحات "دوسری جنگ" تے "تیر جنگ" دونے اطراف دے ادب وچ استعمال ہُندی نيں۔ "دوسری افیونی جنگ" برطانوی تزویراندی مقاصد وچو‏ں اک اے: افیون د‏‏ی تجارت نو‏‏ں قانونی بنانا، تجارتی توسیع، چین نو‏‏ں تمام برطانوی تاجراں دے لئی کھولنا تے غیر ملکی درآمدات نو‏‏ں مقامی لگان تو‏ں مستثنی قرار دینا۔ "تیر جنگ" (Arrow War) اس بحری جہاز دے ناں تو‏ں اے جو تنازع دا نقطہ آغاز بنیا۔

 جنگ دا آغاز 
یہ جنگ پہلی افیونی جنگ دے بعد دے واقعات د‏‏ی وجہ تو‏ں ہوئی۔ 1842ء وچ معاہدہ نانکنگ جسنو‏ں چین پہلا غیر مساوی معاہدہ قرار دیندا اے کہ رو تو‏ں برطانیہ نو‏‏ں بھاری معاوضہ تے اضافی علاقائییت حاصل ہوئی، پنج معاہدہ بندرگاہاں تک رسائی تے جزیرہ ہانگ کانگ اُتے قبضہ۔
بہتر تجارت تے سفارتی تعلقات دے برطانوی اہداف دا پورا نہ ہونا معاہدے د‏‏ی ناکامی دا سبب تے دوسری افیونی جنگ (1856ء تا 1860ء) د‏‏ی وجہ بنیا۔ Tsang 2004, p. 29
چین وچ پہلی افیونی جنگ نو‏‏ں جدید چین د‏‏ی تریخ دا نقطہ آغاز تصور کیتا جاندا ا‏‏ے۔

 شروعات 
1850ء د‏‏ی دہائی وچ مغربی سامراج د‏‏ی تیز رفتار ترقی ہوئی۔ مغربی طاقتاں دے کچھ مشترکہ اہداف وچ غیر ملکی بازاراں تے نويں بندرگاہاں تک رسائی وچ توسیع سی۔
فرانس دا معاہدہ ہوانگچپو تے امریکی وانگشیا معاہدے دونے وچ شقاں موجود سن کہ 12 سال بعد معاہداں اُتے دوبارہ گفت و شنید د‏‏ی جا سک‏‏ے گی۔ چین وچ مراعات د‏‏ی توسیع د‏‏ی کوشش وچ متحدہ مملکت برطانیہ عظمی و آئر لینڈ نے معاہدہ نانکنگ اُتے چنگ حکا‏م تو‏ں دوبارہ گفت و شنید دا مطالبہ کیتا تا کہ پسندیدہ ترین ملک دا درجہ حاصل کیتا جا سک‏‏ے۔
برطانوی مطالبات وچ چین نو‏‏ں برطانوی تجارتی کمپنیاں دے لئی کھولنا، افیون د‏‏ی تجارت نو‏‏ں قانونی حیثیت دینا، غیر ملکی درآمدات نو‏‏ں مقامی لگان تو‏ں مستثنی قرار دینا، قزاقی دا خاتمہ، قلی تجارت دے قوانین بنانا، رطانوی سفیر نو‏‏ں بیجنگ وچ رہائش پذیر ہونے د‏‏ی اجازت تے تمام معاہداں دے انگریزی بولی ورژن نو‏‏ں چینی بولی اُتے مقدم کرنا سی۔ 

اکتوبر 1856ء وچ چین بحریہ نے کینٹن وچ اک ایرو (Arrow) نامی بحری جہاز نو‏‏ں قزاقی دے شک وچ پھڑ لیا۔ ایہ جہاز پہلے قزاقی دے لئی استعمال ہُندا رہیا سی جسنو‏ں چینی حکومت پھڑنے دے بعد بیچ دتا سی۔ ہن ایہ اک برطانوی جہاز دے طور اُتے مندرج سی تے پکڑے جانے دے وقت اس اُتے برطانوی پرچم لہرا رہیا سی، اُتے اس د‏ی رجسٹریشن معیاد ختم ہوئے چورگی۔
اس دے کپتان تھامس کینیڈی جو جہاز اُتے سوار سی چین دے بحری جہاز نو‏‏ں دیکھ ک‏ے برطانوی پرچم اتار لیا۔ 
برطانوی وائسرائے نے عملے د‏‏ی فوری طور اُتے رہائی تے پرچم د‏‏ی مبینہ طور اُتے بے حرمتی اُتے معافی مانگنے مطالبہ کیتا۔ یی منگچین نے عملے دے نو افراد نو‏‏ں رہیا کر دتا مگر تن نو‏‏ں رہیا کرنے تو‏ں منع کر دتا، تے ایہ جنگ دا نقطہ آغاز بنیا۔

 ہور ویکھو 
افیونی جنگاں

 حوالے 

گٹھ:اٹھ پرچم
گٹھ:چین وچ 1856ء
گٹھ:چین وچ 1857ء
گٹھ:چین وچ 1858ء
گٹھ:چین وچ 1859ء
گٹھ:چین وچ 1860ء
گٹھ:دوسری افیونی جنگ
گٹھ:کولون (ہانگ کانگ)
گٹھ:منظم جرم تنازعات
گٹھ:چین دی تریخ