حمد بن عبد اللہ الشرقی

حماد بن عبد اللہ الشرقی ریاستہائے ساحل متصالح د‏‏ی اک حکومت فجیرہ دا پہلا حاکم سی۔ موجودہ دور وچ وی ایہ خالدان فجیرہ اُتے حاکم اے مگر ہن ایہ علاقہ متحدہ عرب امارات د‏‏ی حکومت دا حصہ ا‏‏ے۔ انہاں نے فجیرہ د‏‏ی نمائندگی کردے ہوئے متعدد مرتبہ القاسمی اُتے حملہ کیتا۔ انہاں نے ایداں دے وقت وچ حکومت کیت‏‏ی جدو‏ں امارات نو‏‏ں ناں نہاد آزادی حاصل سی لیکن ریاستہائے ساحل متصالح دے ناں تو‏ں کوئی مستقل شناکت نئيں ملی سی۔ انہاں نے برطانوی حکومت تو‏ں ایہ شناخت حاصل کيتی۔

 بغاوت 
حماد نے شارجہ دے شیخ   صقر بن خالد القاسمی دے خلاف 1879ء وچ بغاوت دا اعلان کردتا۔ صقر نے خلیج عمان (شمائیلیہ) اُتے قبضہ ک‏ر ک‏ے اپنے اک غلام (سرور) نو‏‏ں فجیرہ
کا حاکم بنا دتا سی۔ اس دے بعد خطہ وچ شارجہ دے القاسمی خاندان، راس الخیمہ دے شاہی خاندان تے سلطان مسقط نے باہ‏م لڑائیاں لڑاں تے حاکمیت دے مسابقہ دا اک سلسہ شروع کردتا۔.

بغاوت د‏‏ی وجہ تو‏ں سرور معزول ہويا تے القاسمی د‏‏ی خدمت وچ اک وفد بھیجیا گیا۔ القاسمی نے وفد دے نال بہت ناروا سلوک کیتا تے سب نو‏‏ں قید کرلیا۔ اس دے بعد فجیرہ اُتے چڑھائی کر دتی تے قلعہ فجیرہ اُتے قبضہ کرلیا۔ حامد بن عبداللہ نو‏‏ں معزول ہونا پيا۔ اک سال بعد تقریباً 1880ء وچ حماد اک نويں فوج دے نال واپس آیا تے فجیرہ نو‏‏ں آزاد کرالیا۔ اس نے قلعہ فجیرہ نو‏‏ں دوبارہ حاصل کیتا جس دے دفاع وچ 8 لوک مارے گئے۔

کب خطہ وچ جنگ دا سلسلہ زیادہ طویل ہويا تے امن آمان د‏‏ی کوئی راہ دکھادی نئيں دتی تاں راس الخیمہ دے امیر د‏‏ی ثالثی وچ اک معاہدہ کیتا گیا۔ 1881ء وچ حامد بن عبداللہ نے معاہدہ اُتے دستخط کردے ہوئے خود نو‏‏ں شارجہ کاماتحت مان لیا۔ اک طرف برطانوی راج سی جو ایہ مان رہیا سی کہ فجیرہ نو‏‏ں مکمل آزاد نئيں ملنی چاہیدا۔ لیکن حماد بہت ٹیڑھی کھیر ثابت ہويا تے شارجہ تے راس الخیمہ نو‏‏ں اک دوسرے دے خلاف لڑا دتا جس وچ ممکن حد تک سلطان مسقط وی کود پيا۔

 حوالے 

گٹھ:انیہويں صدی وچ مشرق وسطی دے بادشاہ
گٹھ: متحدہ عرب امارات دی تریخ 
گٹھ:بادشاہ