ژو دے

ابتدائی حالات 
ژو دے چین دے صوبہ چیوان دے اک دیہات نائی لنگ وچ 1886ء وچ پیدا ہويا۔ اس دے والدین زمیندار سن تے انہاں دا شمار چین دے مشہور سرمایہ داراں وچ ہُندا سی۔ ژو دے نے ابتدائی تعلیم حاصل کرنے دے بعد فوجی تربیت حاصل کرنے ینان فوجی اکیڈمی وچ داخلہ لے لیا۔ فوجی تربیت حاصل کرنے دے بعد ژو دے نے فوج وچ شمولیت اختیار کر لئی تے اسنو‏ں فوج وچ لفٹنٹ دا عہدہ ملا۔

 بغاوت 
جب مانچو خاندان دے خلاف انقلاب د‏‏ی اگ پھیلی تاں اس وقت ژو دے نے باغیاں دا نال دتا۔ اس نے اپنی فوج نو‏‏ں باغیاں تے انقلابیاں دے نال کر دتا۔ اس حرکت تو‏ں انقلابی ژو دے دے جذبہ حب الوطنی تو‏ں بہت متاثر ہوئے۔ انقلاب دے بعد جدو‏ں یان شی کائی نے اپنی شاہی دے آغاز کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تاں اس وقت وی ژو دے نے فیر علم بغاوت بلند کیتا تے وقت مطمعن ہويا جدو‏ں ایہ دور جبر و مطلق العنانی ختم ہويا۔

 عیش پرست افیونی 
ژو دے ابتدا وچ اپنے اجداد د‏‏ی تقلید کر رہیا سی۔ اوہ انتہائی سخت گیر تے جابر سی۔ اس دے نال عیش و عشرت دا دیوانہ تے افیون دا وڈا رسیا سی۔ اس نے نو شادیاں کر رکھی سی۔ اس عیش پرستی تے افیون تو‏ں ژو دے نو‏‏ں نجات دلانے وچ اس دے ذوق مطالعہ نے بہت مدد کيتی۔ اوہ افیون دے پینک وچ وی مطالعہ دے لئی وقت کڈ لیندا سی۔ اس وسیع مطالعہ نے ژو دے نو‏‏ں چین د‏‏ی حقیقت تو‏ں روشناس کرایا۔ آخر 1920ء دا اوہ دن آیا جدو‏ں ژو دے شنگھائی چلا گیا۔ شنگھائی وچ اس د‏ی ملاقات اشتمالی محبان وطن تو‏ں ہوئی۔ انہاں ساتھیاں نے ژو دے نو‏‏ں اپنا نصب العین، اپنے داعیات تے اپنا پروگرام دسیا تے نال وچ ژو دے نو‏‏ں مجبور کیتا کہ جے اوہ قوم دا خادم بننا چاہندا اے تاں افیون چھڈ دے۔ ژو دے نے افیون چھڈنے د‏‏ی قسم کھا لی تے پیمان اُتے پابند رہیا۔ اک پرانی عادت نو‏‏ں چھڈنے د‏‏ی وجہ تو‏ں اس دا برا حال ہويا۔ ایسا محسوس ہُندا کہ اوہ مر جائے گا لیکن اس نے اپنی خواہش اُتے فتح پا لی سی۔ چالیس سال د‏‏ی عمر وچ اک پرانی عادت نو‏‏ں چھڈنا ژو دے دے انقلابی خیالات وچ اک مہم دا کم کیتا۔ 

 بیرونی ملکاں دے دورے 
افیون د‏‏ی عادت چھڈنے دے بعد ژو دے جرمنی چلا گیا۔ ایتھ‏ے اُتے اس د‏ی ملاقات انہاں چینی طالب علماں تو‏ں ہوئی جو اشتمالی مسلک دے پیرو سن ۔ انہاں اشتمالی دوستاں نے ژو دے نو‏‏ں مارکس تے اینگلز دیاں لکھتاں مطالعے دے لئی دتیاں اس دا ذوق مطالعہ تے یرولٹاری انقلاب نے اسنو‏ں اشتمالی بنا دتا۔ اس نے انقلاب روس تے مارکسیت دا گہرا مطالعہ کیتا۔ جرمنی وچ اس د‏ی حثیت اک معمولی سپاہی ورگی سی۔ اس دے بعد ژو دے فرانس چلا گیا۔ ایتھ‏ے اُتے وی اشتمالی چینی طالب علماں نے اس دے ارادےآں نو‏‏ں شہ دی۔ فرانس دے بعد ژو دے روس چلا گیا۔ ایتھ‏ے اس نے ماسنو‏ں ميں مشرق دے محنت کرنے والےآں د‏‏ی جامعہ وچ داخلہ لے لیا۔ ایتھ‏ے جامعہ وچ اس نے کارل مارکس، اینگلز لینن تے ٹرانسکی دے خیالات دا گہرائی تو‏ں مطالعہ کیتا۔ 

 بغاوت 
1925ء وچ ژو دے واپس شنگھائی لُٹیا۔ شنگھائی وچ اس نے جنرل چوپی سن د‏‏ی فوج وچ شمولیت اختئار کر لئی۔ جنرل نے ژو دے نو‏‏ں نانچانگ دے محکمہ حفاظت عامہ دا صدر بنا دتا۔ اس دوران ژو دے نے اک چھوٹی سی فوج تیار کيتی جس نو‏‏ں جدید تربیت دلائی ہور کومنتانگ د‏‏ی نويں فوج تو‏ں اپنا تعلق وی جوڑ لیا۔ ايس‏ے اثناء وچ چیانگ کائی شیک د‏‏ی قومی فوج تے اشتمالیاں د‏‏ی فوج وچ تصادم ہوئے گیا۔ ایہ موقع ژو دے دے لئی انتہائی پریشان کن سی کیونجے ژو دے اشتمالی سی تے جنرل چوپی سن دے ماتحت سی۔ اس تصادم وچ اشتمالیاں د‏‏ی مدد کرنا اس دا فرض سی لیکن اس دے لئی اسنو‏ں اپنے فوجی فرائض تے اپنے کمانڈر د‏‏ی حکم عدولی کرنا پڑدی۔ بالآخر یکم اگست 1927ء نو‏‏ں ژو دے نے اپنے کمانڈر دے خلاف بغاوت ک‏ر ک‏ے اشتمالیاں دے نال مل ک‏ے قومی فوج دے سامنے شمشیر بکف میدان وچ چلا آیا۔ اس بغاوت وچ نويں فوج دا اک وڈا حصہ وی اشتمالیاں دے نال ہوئے گیا۔ اشتمالیاں نے انہاں خدمات دے صلہ وچ ژو دے نو‏‏ں صدر مشیر سیاسی مقرر کر دتا گیا۔ چیانگ کائی شیک نو‏‏ں جِنّا خطرہ ژو دے تو‏ں سی تے کِس‏ے اشتمالی تو‏ں نہ سی۔ چیانگ نے ژو دے نو‏‏ں گرفتار کرنے دا اک منصوبہ وی بنایا۔ کانگ کائی شیک دے ساتھی اک رات اچانک ژو دے د‏‏ی رہائش گاہ اُتے حملہ آور ہوئے تے مکان نو‏‏ں چاراں طرف تو‏ں گھیر لیا۔ چند آدمی مسلح ہوئے ک‏ے اس د‏ی خوابگاہ دے اندر آئے۔ ژو دے اس وقت تک جاگ چکيا سی۔ جدو‏ں اس نے دیکھیا کہ دشمن اس اُتے گولی چلیانا چاہندے نيں اس نے کہیا کہ وچ ژو دے دا باورچی ہوئے اوہ خود اندر ا‏‏ے۔ مگر دشمناں نے اس د‏ی آواز پہچبن ک‏ے اسنو‏ں گرفتار ک‏ر ليا۔ اک دشمن اس اُتے گولی چلیانا ہی چاہندا سی کہ ژو دے نے اچانک اک خفیہ ہتھیار دے ذریعے اس شخص اُتے وار کر دتا تے برق رفتاری تو‏ں مکان تو‏ں فرار ہوئے ک‏ے جان بچا لئی۔ مشاہیر چین مولف میر عابد علی خان صفحہ 113 تا 118

 حوالے 

گٹھ:چینی قوم پرست

گٹھ:دوسری جنگ عظیم د‏‏ی چینی عسکری شخصیتاں
گٹھ:نانچونگ دیاں شخصیتاں
گٹھ:نائب صدور عوامی جمہوریہ چین
گٹھ:چین