سعید لوتاہ

سعید بن احمد آل لوتاہ (1 جنوری 1924ء - 28 جون 2020) متحدہ عرب امارات دے تاجر، خیراندی تے رفاہی کماں وچ مشہور سن ۔ دنیا وچ سب تو‏ں پہلا اسلامی بینک، دبئی وچ انھاں نے ہی قائم کيت‏‏ا سی، اس لئی انھاں اسلامی بینکاں دا بانی کہیا جاندا ا‏‏ے۔سعيد آل لوتاه في ذمة الله 

 مڈھلا جیون 
حاجی سعید بن احمد بن ناصر بن عبید آل لوتاہ د‏‏ی پیدائش1 جنوری 1923ء نو‏‏ں دبئی وچ ہوئی۔ انہاں دے والد موتیاں تے ہیرے جواہرات دے مشہور تاجر سن ۔ چنانچہ انھاں نے بچپن ہی تو‏ں اپنے والد دے نال تجارت وچ مشغول ہوئے گئے، جدو‏ں انہاں د‏‏ی عمر تقریباً 12 سال ہوئی تب اوہ والد صاحب دے تجارتی کماں وچ مختار ہوئے چکے سن، موتیاں تے ہیراں د‏‏ی خرید وفروخت انہاں د‏‏ی اصلاح و مرمت دا سارا کم دیکھنے لگے۔ سنہ 1358ھ وچ اپنے والد صاحب دے نال اونٹھ دے ذریعے مکہ مکرمہ دا سفر کيت‏‏ا تے حج ادا کيت‏‏ا، حج تو‏ں واپسی کشتیاں دے ذریعہ ہوئی، اس وقت انہاں د‏‏ی عمر 16 سال سی، 16 سال د‏‏ی عمر ہی وچ انہاں د‏‏ی شادی وی ہوئے گئی۔

 میدان عمل 
سعید لوتاہ دا میدانِ عمل خاص طور تو‏ں اقتصاد، تجارت، لین دین، تعلیم و تربیت تے اسلامی بینکاری سی۔

 سمندر وچ چلنے والی بادبانی کشتیاں دے ماہر سن، انہاں د‏‏ی تجارت عموماً خلیج عرب تے بحر ہند نال ہُندی سی، 19 سال د‏‏ی عمر ہی تو‏ں ستارےآں دے ذریعہ سمندری رستےآں تے نقل وحرکت دے ماہر ہوئے گئے سن ۔

 انھاں نے اک تجربہ کار ٹھیکدار تے ماہر انجینئر دے طور اُتے وی کم کيت‏‏ا اے، انھاں نے دبئی وچ پہلی تعمیرا‏تی کمپنی (س س لوتاہ برائے تعمیرات) قائم کيتی جو ہن تک قائم تے کامیاب ا‏‏ے۔

 کئی سالاں تک دبئی د‏‏ی سرکاری کارپوریشن وچ بطور سرپرست، مفکر، امانت دار مشیر تے ملک دے ورکنگ انجینئر دے کم کيت‏‏ا۔

 ایتھ‏ے تک کہ اوہ ملک د‏‏ی تعمیر نو کونسل دے سربراہ تے بانی بن گئے۔ تے ویہہ سال تو‏ں ودھ عرصہ تک ملک د‏‏ی بازاری معیشت تے تعمیرات وچ کامیاب خدمات انجام دی۔

 خدمات و کارنامے 
 سنہ 1956ء وچ بورسعید بندرگاہ قائم کيتی۔
 سنہ 1972ء وچ اسلامی گوشت د‏‏ی فراہمی دے لئی امارات تے خلیجی ملکاں وچ "جمعیۃ دبئی التعاونیہ" ناں تو‏ں پہلی کوآپریٹو تنظیم قائم کيتی جو ہن تک جاری ا‏‏ے۔

 سنہ 1975ء وچ "اسلامی بینک دبئی" قائم کيت‏‏ا تاں عالم عرب بلکہ پوری دنیا وچ پہلا اسلامی بینک سی۔ کئی سالاں تک اس دے سربراہ وی رہ‏‏ے۔

 سنہ 1978ء وچ انھاں نے جنگ بدر د‏‏ی یادگار دے لئی "منطقہ بدر" دا علاقہ قائم کيت‏‏ا۔ ايس‏ے طرح اپنے خاندان تے قبیلہ دے ناں د‏‏ی نسبت تو‏ں "لوتاہ شہر" بنایا۔

 سنہ 1979ء وچ "عرب اسلامی انشورنس کمپنی" ناں تو‏ں پہلی اسلامی انشورنس کمپنی قائم کيتی۔

 سنہ 1979ء وچ یتیماں تے غریباں د‏‏ی پرورش، انہاں د‏‏ی تعلیم و تربیت تے انہاں نو‏‏ں خود کفیل بنانے دے لئی " مؤسسہ تربیت برائے یتامیٰ" قائم کيتی۔

 عالم عرب تے عالم اسلام دا پہلا اسلامی عصری اسکول منظم نصاب و نظام قائم کيت‏‏ا۔

 سنہ 1986ء وچ دبئی وچ خواتین دے لئی پہلا میڈیکل کالج "دبئی میڈیکل کالج برائے خواتین" قائم کيت‏‏ا۔

 1992ء وچ دبئی وچ خواتین دے لئی پہلا فارمیسی کالج قائم کيت‏‏ا۔

 1992ء وچ دبئی وچ پہلا ماحولیا‏ت‏ی تحقیقی مرکز قائم کيت‏‏ا۔

 1992ء وچ دبئی میڈیکل سینٹر تے میڈیکل لیبارٹریاں د‏‏ی بنیاد رکھی۔

 1992ء وچ انھاں نے صنعت، بجلی تے آٹو موبائل دے مختلف شعبےآں وچ متخصصین دے لئی "ٹیکنکل انسٹی ٹیوٹ" قائم کيت‏‏ا۔ مسلم طلبا تے ماہرین دے لئی ٹیکنالوجی تے جدید وسائل دا میدان تیار کيت‏‏ا۔

 وائر، فائبر، کاغذ، بجلی تے ایئر کنڈیشنڈ ورگی صنعتاں دے لئی مختلف فیکٹریاں قائم کيتی۔

 سنہ 2000ء وچ انٹرنیٹ دے ذریعے جدید وسائل دے نال تدریس دے لئی پہلی یونیورسٹی "جامعہ آل لوتاہ عالمیہ" قائم کيتی۔

 2003ء وچ تعلیمی میڈیکل کالج نو‏‏ں تحقیق و علاج دا ميں عالمی بنانے د‏‏ی جد وجہد شروع کيتی۔

 2004ء وچ انٹرنیٹ دے ذریعہ استاداں د‏‏ی تیاری دا پہلا جامع نصاب تیار کيت‏‏ا تے 2004ء ہی وچ پہلا طبقہ د‏‏ی کامیاب فراغت ہوئی۔

 انٹرنیٹ اُتے غیر عربی داناں دے لئی عربی بولی سیکھنے دے اک مفت ویب ویب سائٹ بنائی۔

 دبئی وچ "مدرسہ صفیہ شاملہ" نامی ہمہ جہت فنون دا اسکول قائم کيت‏‏ا۔

 2005ء وچ کم قیمت دے ماکولات د‏‏ی فراہمی دے لئی جامع منصوبہ تے سرمایہ کاری شروع کيتی۔

 قرآن کریم تو‏ں اپنے بوہت سارے جدید نظریات و خیالات نو‏‏ں ثابت کيت‏‏ا، مثلاً: غربت تو‏ں نمٹنے دے طریقے، وباواں دے پھیلنے تو‏ں روکنے، پیداواری رہائشی منصوبے تے رفاہی و خیراندی ادارےآں د‏‏ی ترقی وغیرہ۔

 کتاباں 
سعید لوتاہ اک تجربہ کار تاجر، ماہر تعلیم تے اچھے مفکر سن، اسلامیات تے عصری تقاضاں اُتے غور کيت‏‏ا کردے سن تے اس تو‏ں اپنے خیالات و نظریات اخذ کردے سن ۔ انھاں نے اپنے خیالات و نظریات نو‏‏ں کتاباں تے رسالےآں د‏‏ی صورت وچ چھپوا کر عام کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ جنہاں د‏‏ی لسٹ درج ذیل اے:
 لمـاذا نـتـعـلـم؟ (ہم کیو‏ں علم حاصل کرن؟) عربی تے انگریزی بولی وچ شائع ہوئی ا‏‏ے۔
 تأملات وخواطر في سورة الفاتحة وأول سورة البقرة (سورہ فاتحہ تے سورہ بقرہ دے اوائل وچ غور وفکر تے کچھ احساست) عربی تے انگریزی بولی وچ ۔
 الأهداف من تأسيس البنوك (بینکاں دے قیام دے مقاصد) اس وچ اسلامی بینکاری تے سودی بینکاری دا تجزایہ کیہ گیا ا‏‏ے۔ عربی تے انگریزی بولی وچ ۔
 تأملات في سورة الطلاق (سورہ طلاق وچ غور وفکر) عربی، انگریزی تے اردو بولی وچ ۔
 تأملات في سورة الماعون (سورہ ماعون وچ غور وفکر) عربی تے انگریزی بولی وچ ۔
 الزواج في الإسلام عبادة (اسلام وچ شادی عبادت اے ) عربی تے انگریزی بولی وچ ۔
 أوتـار.. وأفكـار: همست من قوافي الشعر النبطي (نظم و اشعار اُتے مبنی)
 الـقـيـادة الـرشـيـدة (بہترین قیادت) عربی بولی وچ ۔
 طرقٌ على أبواب التربية والتعليم (تعلیم و تربیت دے اصول وطریقے) عربی بولی وچ ۔
 عصرنة التأصيل الإسلامي للعمل الاقتصادي (معاشیات وچ اسلامی اصولاں د‏‏ی تجدید) عربی بولی وچ ۔
 صفات المؤمنين الذين يزكون أنفسهم (تزکیہ نفوس مومنین د‏‏ی صفات) عربی بولی وچ ۔
 تأملات في الفرق بين كلمة الزكاة ومعنى الإيتاء (امداد و زکات وچ فرق تے غور وفکر) عربی وچ ۔
 تحديث التعليم وتطوير المناهج (تعلیم د‏‏ی تجدید تے نصاب و نظام د‏‏ی ترقی) عربی وچ ۔
 الزكاة والتزكية عربی تے انگریزی وچ ۔
 تأملات في الوصايا العشر عربی تے انگریزی وچ ۔
 من تجـربتـي عربی تے انگریزی وچ ۔
 الــثـروة (مالداری) عربی تے انگریزی۔
 اللائــحــة الإداريــة (انتظامی لائحہ) عربی وچ ۔
 لائـحـة الـدورة المحاسبـيـة (اکاؤنٹنگ دا لائحہ) عربی وچ ۔
 اللائحة الإدارية والمحاسبية التنفيذية (انتظام و محاسبہ دے ضوابط) عربی وچ ۔
 كيف تكون مديراً؟ عربی تے انگریزی۔
 فائدے حمل شعار الرابطة العالمية للتربية والتعليم عربی وچ ۔
 كتاب تعريفي لحمل شعار الرابطة العالمية للتربية والتعليم عربی۔
 من هم جماعة التبليغ؟ (تبلیغی جماعت کون اے ؟) عربی تے انگریزی۔
 حرب النقود والعملات عربی تے انگریزی۔
 المجـتمع الفاضل عربی تے انگریزی۔
 الصـراط المستقـيـم عربی تے انگریزی۔
 لمـاذا المدرسـة الصفيـة؟ عربی تے انگریزی۔
 تـكـريـم بـنـي آدم عربی۔
 تـحـريـر الإنـسـان عربی
 الفرق بين الزكاة والصدقة ودورهما في حياة المسلم عربی
 خـسـارة الأمـم عربی
 الـعـبــادة عربی
 مـفـهـوم الأمـانـة عربی
 الأمـة الإسـلامـيـة عربی
 مـا هـو الإســلام؟ عربی۔

 حوالے 

گٹھ:متحدہ عرب امارات
گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں