عثمانی سربیا

اب جو جمہوریہ سربیا اے  اس دا علاقہ ابتدائی جدید دور وچ خاص طور اُتے وسطی سربیا وچ سلطنت عثمانیہ دا حصہ سی ، جوجوڈوینا دے برعکس جو 17 واں صدی دے آخر تو‏ں ہیبسبرگ د‏‏ی حکمرانی وچ گزر چکيا اے (وسطی سربیا دے متعدد قبضاں دے نال) اچھی طرح سے). عثمانی سبھیاچار نے اس خطے ، فن تعمیر ، کھانا ، زبان تے لباس خصوصا فنون تے اسلام وچ نمایاں طور اُتے اثر انداز کیتا۔

14 واں تے 15 واں صدیاں وچ ، بلقان اُتے عثمانی فتح دے بعد سربین ڈیسپوٹیٹیٹ نو‏‏ں زیر کیتا گیا۔ عثمانیاں نے 1371 وچ ماریٹا د‏‏ی لڑائی وچ سرباں نو‏‏ں شکست دے ک‏ے جنوبی گورنریاں د‏‏ی مدد کيتی۔ اس دے فورا بعد ہی ، سربیا دے شہنشاہ اسٹیفن اروش پنجم دا انتقال ہوگیا۔ چونکہ اوہ بے اولاد سی تے شرافت دے وارث اُتے اتفاق نئيں ہوسکدا سی ، اس دے بعد سلطنت نیم نیم آزاد صوبائی حکمراناں د‏‏ی حکومت سی ، جو اکثر اک دوسرے دے نال جھگڑےآں وچ رہندے سن ۔ انہاں وچ سب تو‏ں زیادہ طاقتور ، سربیا دے لازار ، اک خطے دے ڈیوک جو اج دے وسطی سربیا نو‏‏ں گھیرے ہوئے اے تے جو عثمانی حکمرانی دے تحت نئيں گذرا سی ، 1389 وچ کوسوو د‏‏ی لڑائی وچ عثمانیاں دے خلاف کھڑا ہويا سی۔ اس جنگ دا نتیجہ دوٹوک سی ، لیکن سربیا بالآخر عثمانیاں دے ہتھ پے گیا۔ اسٹیفن لازاریوی ، جو لازر دے بیٹے سن ، نے انہاں د‏‏ی جگہ حاکم د‏‏ی حیثیت اختیار کيتی ، لیکن سنہ 1394 تک عثمانی واسال بن گیا سی۔ 1402 وچ اس نے عثمانی حکمرانی نو‏‏ں ترک کردتا تے ہنگری دا حلیف بن گیا ، تے اس دے بعد دے سال عثمانیاں تے ہنگری نے سربیا دے علاقے اُتے لڑدے ہوئے دکھائے۔ 1453 وچ ، عثمانیاں نے قسطنطنیہ نو‏‏ں فتح کرلیا ، تے 1458 وچ ایتھنز لے لیا گیا۔ 1459 وچ ، سربیا نو‏‏ں الحاق کرلیا گیا ، اس دے بعد اک سال بعد یونان وی شامل ہوگیا۔

عثمانی حکمرانی دے خلاف زیادہ تر ہیبس برگ دی مدد تو‏ں متعدد معمولی ، ناکا‏م تے قلیل المدتی بغاوتاں انجام دتیاں گئیاں۔ ۔ 1594 ، 1688–1691 ، 1718–1739 تے 1788۔ 1799 وچ ، داہیا (جانسیری قائدین ، ​​صوبےآں وچ اعلیٰ درجے د‏‏ی پیدل فوج) نے سمیڈریو دے سنجک نو‏‏ں سنبھال لیا ، سلطان نو‏‏ں ترک کردے ہوئے زیادہ ٹیکس عائد کیتا۔ 1804 وچ ، انہاں نے انتہائی قابل دانشوراں تے امراواں دا قتل کیتا ، جنہاں نو‏ں سلاٹر آف ڈیوکس دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ جوابی کارروائی وچ ، سرباں نے اسلحہ لے لیا تے 1806 تک سارے داہیا نو‏‏ں مار ڈالیا یا کڈ دتا ، لیکن لڑائی بند نئيں ہوئی ، جدو‏ں سلطان نواں پاشا صوبہ بھیجنے والا سی ، سرباں نے اسنو‏ں مار ڈالیا۔ ایہ بغاوت جاری رہی ، جس وچ پہلا سربیا بغاوت دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی ، کیونجے کارجورج دے تحت سرباں نے متعدد جنگاں وچ ترکاں نو‏‏ں شکست دتی ، تے وسطی سربیا دے بیشتر حصےآں نو‏‏ں آزاد کرایا - اک مکمل کم کرنے والی حکومت قائم ہوئی۔ 1813 وچ ، سرباں نو‏‏ں اک بہت وڈی شکست دا سامنا کرنا پيا ، 1814 وچ ناکا‏م بغاوت ہوئی تے 1815 وچ دوسری سربیا بغاوت شروع ہوئی۔ 1817 وچ ، سربیا (حقیقت وچ سربیا د‏‏ی حیثیت سے) آزاد سی۔

 تریخ 

 سربیا دے لئی جنگاں (1389–1540) 
کھبے|thumb| کوسوکا ڈووجکا (کوسوو میڈین) ، اروش پریڈی د‏‏ی اک تصویر
سجے|thumb| اوہ ریاستاں جو 14 واں صدی وچ سرب سرب سلطنت دے تحلیل دے بعد ابھراں
ترکاں نے اک اہ‏م لڑائی وچ سربیا د‏‏ی فوج نو‏‏ں شکست دتی: سن 1371 وچ دریائے ماریسا دے کنارے ، جتھ‏ے اج دے شمالی مقدونیہ نال تعلق رکھنے والے ووکین تے جووان یوگلیہ مسنجاویوی د‏‏ی افواج نو‏‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا ، تے اس نے اک متحدہ سربیائی سلطنت د‏‏ی امید نو‏‏ں ختم کردتا۔ تب تو‏ں ، سربیا د‏‏ی ریاست دفاعی دفاع اُتے مامور سی ، تے اس جنگ دا اختتام سن 1389 وچ کوسوو د‏‏ی لڑائی وچ ہويا۔ اس لڑائی وچ سربیا دے لازار ، ووک برنکوویć ، تے ولٹکو ووکوئچ نے سلطان مراد اول دی بہترین فوج دے خلاف مقابلہ کیتا۔ سلطان مراد اول تے شہزادہ لازر دونے اس جنگ وچ اپنی زندگی تو‏ں ہتھ دھو بیٹھے ، جو اک بے قابو خون ہفتہ وچ ختم ہويا۔

کوسوو د‏‏ی لڑائی نے سربیا د‏‏ی طویل المدت قسمت د‏‏ی تعریف کيت‏ی ، کیو‏ں کہ ہن اس دے پاس براہ راست ترکاں دے سامنے کھڑے ہونے د‏‏ی اہلیت نئيں سی۔ ایہ اک غیر مستحکم دور سی جس وچ شہزادہ لازر دے بیٹے - آمریت اسٹیفن لازاریوی - اک حقیقی یوروپی طرز دا نائٹ ، اک فوجی رہنما ، تے اک شاعر سی۔ اسٹیفن پہلے بایزید اول دا اک باجگزار سی ، اس نے اپنے آپ نو‏‏ں 1396 وچ نیکوپولیس تے انقرہ وچ 1402 وچ ممتاز کیتا ، بعد وچ سلطان بایزید I دے خاتمے دے بعد آزادی حاصل کرلئی- ترکاں نے اپنی فتح جاری رکھی ایتھ‏ے تک کہ جدو‏ں انہاں نے آخر وچ 1459 وچ سمیڈریو دے ہتھو‏ں آڑے جاندے ہوئے شمالی شمالی سربیائی علاقے اُتے قبضہ کرلیا۔ ترکاں نے اپنی فتح جاری رکھی ایتھ‏ے تک کہ جدو‏ں انہاں نے آخر وچ 1459 وچ سمیڈریو دے ہتھو‏ں آڑے جاندے ہوئے شمالی شمالی سربیائی علاقے اُتے قبضہ کرلیا۔ صرف مفت سربیا دے علاقے بوسنیا تے زیٹا دے کچھ حصے سن ۔ 1496 وچ جیٹا دے اصول پرستی دے خاتمے دے بعد ، سربیا اُتے عثمانی سلطنت نے تقریبا تن صدیاں تک حکومت کيتی۔ ہنگری دے تحفظ وچ سربیا د‏‏ی سلطنت برانکویا دے خاندان (بعد وچ دوسرے سربیا دے امیراں نے تخت سنبھالنے) دے بعد سربیا دیسوپٹائٹ دے خاتمے دے بعد پیدا کیتا سی جو ہن ووجوڈینا ، سلاوونیا تے بوسنیا وچ ا‏‏ے۔ محکوم ریاست نے اپنا سارا حصہ عثمانیاں تو‏ں لڑنے وچ صرف کیتا تے سربیا د‏‏ی سلطنت دے باقی حصے دے ورثے د‏‏ی نمائندگی کيتی۔ ایہ 1540 وچ اس وقت زوال پذیر ہويا جدو‏ں تقریبا 200 سال تک جاری رہنے والی صربیائی سرزمین اُتے عثمانیہ د‏‏ی فتح دا عمل مکمل ہويا۔
[ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]

 ہنگری تے سربیا (1389–1540) 
چودہويں صدی دے بعد تو‏ں ، سرب د‏‏ی ودھدی ہوئی تعداد نے اج شمالی علاقے نو‏‏ں وجوڈوڈینا دے ناں تو‏ں جانا جانا شروع کیتا ، جو اس وقت ہنگری د‏‏ی بادشاہی وچ سی ۔ ہنگری دے بادشاہاں نے سرباں د‏‏ی سلطنت نو‏‏ں سلطنت وچ آنے د‏‏ی ترغیب دتی ، تے انہاں وچو‏ں بوہت سارے فوجیاں تے سرحدی محافظاں د‏‏ی خدمات حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ لہذا ، اس خطے وچ سرب آبادی وچ بہت زیادہ اضافہ ہويا ا‏‏ے۔ سلطنت عثمانیہ تے ہنگری دے وچکار جدوجہد دے دوران ، اس سرب آبادی نے سرب سرب ریاست د‏‏ی بحالی د‏‏ی کوشش کيتی۔ 29 اگست ، 1526 کو موہائ د‏‏ی لڑائی وچ  ، عثمانی ترکی نے ہنگری - بوہیمیا دے بادشاہ لوئس جاگیلین د‏‏ی فوج نو‏‏ں تباہ کیتا ، جو میدان جنگ وچ ماریا گیا سی۔ اس جنگ دے بعد ہنگری نے آزاد ریاست بننا چھڈ دتا ، تے اس دا سابقہ علاقہ زیادہ تر سلطنت عثمانیہ دا حصہ بن گیا۔ ہنگری وچ سربیا دے باڑے دے رہنما موہč د‏‏ی جنگ دے فورا. بعد ، جوانا نیناد "دی بلیک" نے ، بقکہ ، شمالی بنات ، تے سریم دے اک چھوٹے تو‏ں حصے وچ اپنا راج قائم کیتا (یہ تِناں خطے ہن ووجووڈینا دے حصے نيں)۔ اس نے اک آزاد ریاست تشکیل دتی جس دے نال ہی سبوٹیکا اس دا راجگڑھ سی۔ اس د‏ی طاقت د‏‏ی چوٹی اُتے جوون نیناڈ نے صبوٹیدا ميں سرب شہنشاہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں تاج پوشی کيتی۔ انتہائی اُلجھیا ہويا فوجی تے سیاسی صورتحال دا فائدہ اٹھاندے ہوئے ، خطے نال تعلق رکھنے والے ہنگری دے امرا نے اس دے خلاف فوج وچ شمولیت اختیار کيتی تے 1527 دے موسم گرما وچ سربیا د‏‏ی فوجاں نو‏‏ں شکست دتی۔ شہنشاہ جوون نیناد نو‏‏ں قتل کیتا گیا تے اس د‏ی ریاست منہدم ہوگئی۔

بیلگریڈ دے محاصرے دے بعد ، سلیمان اول نے قسطنطنیہ دے نیڑےی جنگل وچ  ، جو اج دے باہاکے نو‏‏ں ، بلغراد جنگل کہیا جاندا اے ، وچ سرباں نو‏‏ں آباد کردتا۔ 

 آسٹریا تے سربیا 
یوروپی طاقتاں تے خاص طور اُتے آسٹریا نے سلطنت عثمانیہ دے خلاف بہت ساریاں جنگاں لڑاں تے عثمانی حکومت دے تحت رہنے والے سرباں د‏‏ی مدد اُتے بھروسہ کیتا۔ آسٹریا ترک جنگ (1593–1606) دے دوران ، 1594 وچ ، سرباں نے ترکی دے پینونیئن حصے بنات وچ بغاوت کيتی۔ سنن پاشا سربیا دے سب تو‏ں مقدس بزرگ سینٹ ساوا د‏‏ی باقیات نو‏‏ں جلیا ک‏ے جوابی کارروائی کيتی۔ سرباں نے ہرزیگوینا وچ مزاحمت دا اک ہور مرکز تشکیل دتا ، لیکن جدو‏ں ترکی تے آسٹریا دے ذریعہ امن اُتے دستخط ہوئے تاں انہاں نو‏ں ترک انتقامی کارروائی اُتے ترک کردتا گیا۔ اس دے بعد آنے والی صدیاں وچ واقعات دا ایہ سلسلہ معمول بن گیا۔

 عثمانیاں تے ہولی لیگ دے وچکار عظيم جنگ 
عثمانیاں تے ہولی لیگ دے وچکار عظیم جنگ 1683 تو‏ں لے ک‏ے 1699 تک جاری رہی۔ ہولی لیگ پوپ د‏‏ی کفالت تے آسٹریا ، پولینڈ تے وینس سمیت اسپانسرشپ تو‏ں تشکیل دتی گئی سی۔ انہاں تِناں طاقتاں نے سرباں نو‏‏ں عثمانی حکا‏م دے خلاف بغاوت اُتے اکسایا ، تے جلد ہی بغاوت تے گوریلا جنگ مغربی بلقان وچ پھیل گئی ، جس وچ مونٹی نیگرو تے دالمیان دے ساحل تو‏ں لے ک‏ے ڈینوب بیسن تے پرانا سربیا (مقدونیہ ، راکا ، کوسوو تے میٹھوجا) تک پھیل گیا۔ اُتے ، جدو‏ں آسٹریا نے سربیا تو‏ں دستبرداری شروع د‏‏ی تاں انہاں نے سربیا دے لوکاں نو‏‏ں اپنے نال آسٹریا دے علاقےآں د‏‏ی طرف آنے د‏‏ی دعوت دتی۔ عثمانی د‏‏ی طرف تو‏ں انتقامی کارروائی تے عیسائی ریاست وچ رہنے دے درمیان انتخاب کرنے دے بعد ، سرباں نے اپنی رہائش گاہ ترک کردتی تے اس د‏ی سرپرستی شمالی سرپرستی د‏‏ی قیادت سرپرست ارسنجی ارنوجیویچ نے د‏‏ی ۔

 آسٹریا - عثمانی جنگ 
سربیا د‏‏ی تریخ دا اک ہور اہ‏م واقعہ 1716–1718 وچ رونما ہويا ، جدو‏ں سربیا دے نسلی خطے ڈالمیا تے بوسنیا تے ہرزیگووینا تو‏ں لے ک‏ے بلغراد تک تے ڈینوب بیسن ، سووی دے شہزادہ یوجین دے ذریعہ شروع د‏‏ی جانے والی نويں آسٹریا - عثمانی جنگ دا میدان جنگ بن گئے۔ سرباں نے اک بار فیر آسٹریا دا نال دتا۔ پوؤریواک وچ امن معاہدے اُتے دستخط ہونے دے بعد ، عثمانیاں نے ڈینیوب طاس دے نال نال شمالی سربیا ، شمالی بوسنیا ، تے ڈالمٹیا دے کچھ حصonے تے پیلوپنیسیس وچ اپنا تمام سامان کھو دتا۔

آخری آسٹریا - عثمانی جنگ نو‏‏ں ڈوبیکا وار (1788–1791) دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی ، جدو‏ں آسٹریا نے بوسنیا دے عیسائیاں تو‏ں بغاوت د‏‏ی اپیل د‏‏ی سی۔ 20 واں صدی تک اس دے بعد کوئی جنگ نئيں لڑی گئی ، جس نے دونے طاقتور سلطنتاں دا خاتمہ کیتا (اس وقت تک آسٹریا آسٹریا ہنگری بن چکيا سی)۔

 بغاوتاں 

 بنات بغاوت (1594) 
بنات دے خطے وچ ، جس نے اس دے بعد وریق دے آس پاس دے علاقے وچ تیمور دے عثمانی یائلت دا حصہ تشکیل دتا ، 1594 وچ سلطنت عثمانیہ دے خلاف اک وڈی بغاوت شروع ہوئی۔ ایہ اج تک عثمانی حکومت دے خلاف سربیا دے عوام د‏‏ی سب تو‏ں وڈی بغاوت سی۔ اس بغاوت دا قائد تیوڈور نیسٹوروی سی ، جو ورشاس دے بشپ سن ۔ دوسرے رہنما ساوا بان تے وووڈوڈ ویلجا میرونی سن ۔

تھوڑی دیر دے لئی ، سرب دے باغیاں نے بنات دے متعدد شہراں اُتے قبضہ کرلیا ، جنہاں وچ وراک ، بیقیرک ، تے لیپووا ، ہور ٹائیل تے بیجک بادا ميں شامل ني‏‏‏‏ں۔ اس شورش دا حجم اک سربیا دے قومی گانے د‏‏ی آیت دے ذریعہ واضح کیتا گیا اے: ("پوری سرکشی نے بغاوت کر دتی اے ، اک چھ سو پنڈ پیدا ہوئے ، ہر اک نے شہنشاہ دے خلاف اپنی بندوق د‏‏ی نشاندہی کی")۔ اس سرکشی وچ اک مقدس جنگ دا کردار سی ، سرب باغی سینٹ ساوا د‏‏ی تصویر دے نال جھنڈے اٹھا رہے سن ۔ سنان پاشا ، جو عثمانی فوج د‏‏ی قیادت ک‏ر رہ‏ے سن ، نے دمشق تو‏ں لیائے ہوئے رسول خدا محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے سبز پرچم نو‏‏ں سربیا دے جھنڈے دا مقابلہ کرنے دا حکم دتا ، تے بلغراد وچ سینٹ ساوا د‏‏ی باقیات نو‏‏ں جلا دتا۔

آخر کار ، بغاوت کچل دتی گئی ، تے عثمانی د‏‏ی انتقامی کارروائی دے خوف تو‏ں اس خطے تو‏ں بیشتر سرب ، بنات دا علاقہ ویران چھڈ ک‏‏ے ٹرانسلوینیا فرار ہوگئے۔
[ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]

 1596–97 د‏‏ی سرب بغاوت 
1596-97 د‏‏ی سرب بغاوت دا اہتمام پیٹریاارک جوون کانتول نے کیتا سی تے اس د‏ی سربراہی گارڈن نے د‏‏ی سی۔

 روسی امداد تو‏ں منصوبہ بند بغاوتاں 

 سربیا - روسی ساوا ولادیسلاچ نے ساتھی سرباں دے نال تجارتی روابط برقرار رکھے سن تے اس تاثر وچ سن کہ جدو‏ں زار نے ڈانوبیان سلطنتاں اُتے حملہ کیتا تاں اوہ سلطان دے خلاف بغاوت وچ اضافہ کرن گے۔ 1711 وچ یلغار دا آغاز کرنے دے بعد ، زار پیٹر نے اسنو‏ں مولڈویا تے مونٹی نیگرو دے مشن اُتے بھیج دتا ، جس د‏‏ی آبادی ولادیسلاچ تو‏ں بغاوت دے لئی اکسانے د‏‏ی توقع کيتی جاندی سی۔ روسی منصوبے دے اک کرنل ، مائیکل میلوراڈوچ ( کاؤنٹ میلوراڈوچ دے آباؤ اجداد) د‏‏ی مدد دے باوجود ، انہاں منصوبےآں وچ بوہت گھٹ کم آیا۔ اک تریخ وچ اس وقت تو‏ں اک نوشتہ محفوظ کیتا گیا اے:

سن 1711 وچ میہائیلو میلوراڈوچ مونٹینیگرو آیا ، خانقاہ تے مونٹینیگرو د‏‏ی وڈی بدبختی ہوئی۔ ویزر کیوپریلی [1714 وچ ] نے مونٹینیگرو نو‏‏ں توڑ دتا تے چرچ تے خانقاہ نو‏‏ں تباہ کردتا۔

 تو‏ں Petar I Petrovic کی-Njegoš ، مونٹی نیگرو دے پرنس-بشپ (Cetinje دے سربیائی آرتھوڈوکس Episcop) اک نويں فارم دے لئی اک منصوبہ بندی د‏‏ی conceiver سی سربیائی سلطنت بوسنیا، سربیا، تو‏ں باہر ہرزیگوینا بوکا د‏‏ی نال تے مونٹی نیگرو دے نال دوبرووینک اس دے شاہی راجگڑھ دے طور پر. 1807 وچ ، اس نے ڈینیوب آرمی دے روسی جنرل نو‏‏ں اس مضمون دے بارے وچ اک خط بھیجیا: " روسی زار نو‏‏ں سرباں دا زار تسلیم کیتا جائے گا تے مونٹینیگرو دا میٹروپولیٹن اس دا معاون ہوئے گا۔ سربیا د‏‏ی سلطنت د‏‏ی بحالی وچ مرکزی کردار دا تعلق مونٹینیگرو تو‏ں ا‏‏ے۔ "

 ہیبس برگ ٹیک اوور (1686–91)؛ (1718–1739)؛ (1788–1793) 
1718 تو‏ں لے ک‏ے 1739 تک ملک مملکت سربیا (1718–1739) دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔ ہیبسبرگ سربیا دے زوال دے بعد سلطنت عثمانیہ تو‏ں آسٹریا د‏‏ی سلطنت وچ سرباں د‏‏ی عظیم ہجرت ہوئی ۔

صدی دے آخر وچ ، افسر کوسا انیلکوکیچ نے آسٹریا د‏‏ی مدد تو‏ں عثمانیاں دے خلاف کامیاب بغاوت د‏‏ی قیادت د‏‏ی تے فیر سربیا نو‏‏ں ہیبس برگ د‏‏ی حکمرانی وچ رکھ دتا ، ایہ علاقہ کوا دے سرحدی علاقے دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔ اس دا اختتام سسٹووا دے معاہدے تے آسٹریا دے انخلا دے نال ہويا۔

 ٹیکلیجا دا مقصد 
ساو ٹیکیلیجا ، سربیا دے رئیس ، قانون دے ماہر تے آرٹس دے سرپرست ، ہیبسبرگ بادشاہ وچ سرباں د‏‏ی ثقافتی زندگی دے نال نال دائرے د‏‏ی مجموعی سیاسی زندگی وچ وی اہ‏م کردار ادا کردے سن ۔ 1790 وچ تیمیسیوارا دے اجلاس وچ ، انہاں نے اک مشہور تقریر د‏‏ی جس وچ انہاں نے سربیا دے مراعات نو‏‏ں قانونی طور اُتے شامل کرنے د‏‏ی التجا کيتی۔ انہاں نے قانونی دلائل دے نال مراعات دے مکمل تجزیے دے نال اپنے موقف د‏‏ی تائید کيت‏ی ، ایہ کہندے ہوئے کہ اس قانون نے افراد ، حکمراناں د‏‏ی مرضی تو‏ں اک اعلیٰ اختیار پیش کیتا اے ، اس طرح ہنگری دے قوانین وچ شامل ہونے د‏‏ی صورت وچ مراعات دا بہتر تحفظ ہوئے گا۔ پہلی بغاوت دے وقت ، اس نے سربیا د‏‏ی زمیناں دا نقشہ تیار کیتا ، جو اک سیاسی پروگرام دے طور اُتے کم کردا سی۔ انہاں نے نیپولین نو‏‏ں خطوط ارسال کیتے ، جس وچ جنوبی سلاو پولیٹیکل یونٹ دے قیام د‏‏ی تجویز پیش کيتی گئی ، جس وچ سربیا بنیادی حیثیت وچ شامل سی ، جس وچ فرانس نے فتح کیتا سی۔ جنہاں وچو‏ں ایلوریئن صوبے تشکیل دتے جاواں گے۔ اس سیاسی اکائی دا مقصد حاصل کرنے دے لئی، اس نے تجویز پیش د‏‏ی کہ فرانس سربیا دے انقلاب د‏‏ی مدد کريں گا ، کیونجے اس تو‏ں انہاں علاقےآں وچ روسی دخول تے اثر و رسوخ نو‏‏ں روکیا جاسک‏‏ے گا۔ اس نے ايس‏ے طرح دا خط 1805 وچ آسٹریا دے شہنشاہ فرانسس اول نو‏‏ں بھیجیا سی جس وچ روسی اثر و رسوخ نو‏‏ں روکنے دے مقصد دے نال دوسرے سیاسی اتحاداں د‏‏ی وی تجویز پیش کيتی گئی سی۔ اس دے منصوبے تو‏ں صربیا د‏‏ی ریاست دا قیام ، یا زیادہ واضح طور اُتے ، اک جنوبی سلاوکی ریاست دا مطلب ا‏‏ے۔ انہاں دے کماں تو‏ں جنوبی سلیقی ملکاں دے ممکنہ مستقب‏‏ل دے بارے وچ انہاں دا نظریہ ظاہر ہُندا ا‏‏ے۔

 1791–1804 
کھبے|thumb| بلغراد پاسالوک (سنجک آف سمیڈریو) 1791 وچ 
1791 وچ سربیا تو‏ں آسٹریا دے انخلاء تو‏ں کوئینا کرجینا سرب بغاوت دا خاتمہ ہويا ، جسنو‏ں آسٹریا نے 1788 وچ بھڑکا دتا سی۔ اُتے آسٹریا نو‏‏ں جنگ طے کرنے د‏‏ی ضرورت سی تے بلغراد خطہ نو‏‏ں سلطنت عثمانیہ وچ  واپس کردتا گیا۔ اس گارنٹیاں دے باوجود کہ آسٹریا نے اصرار کیتا سی ، اس بغاوت وچ شامل بوہت سارے شرکاء تے انہاں دے کنبے آسٹریا وچ جلاوطنی وچ چلے گئے۔ پورٹ دے ذریعہ سرباں اُتے دباؤ نو‏‏ں کم کرنے دے لئی د‏‏ی جانے والی اصلاحات صرف عارضی سن۔ سن 1799 تک جنیسری کورس نے پرت لیا ، سرب د‏‏ی خودمختاری معطل کردتی تے ٹیکس وچ زبردست اضافہ کیتا ، سربیا وچ مارشل لاء نافذ کیتا۔

ڈینوب دے دونے اطراف تو‏ں سرب رہنماؤں نے دہیاواں دے خلاف سازشاں کرنا شروع کاں ۔ جدو‏ں انھاں پتہ چلا تاں انہاں نے ویلجیو دے مرکزی چوک اُتے دسیاں سربیا دے بزرگاں نو‏‏ں پھڑ لیا تے انہاں دا قتل کردتا جس نو‏‏ں اج سیئا کزنزوفا (سن 1804 وچ ڈیوکس آف ڈیوکس ) دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔

اس قتل عام نے سربیا دے لوکاں نو‏‏ں مشتعل کردتا تے بیلگڈ دے پاشالوک وچ بغاوت نو‏‏ں ہويا دی۔ کچھ ہی دن وچ ، اوراک دے چھوٹے عمادیجا پنڈ وچ ، سربیس بغاوت دا اعلان کرنے دے لئی جمع ہوئے گئے ، تے انہاں نے کاراوری پیٹرووی نو‏‏ں قائد منتخب کیتا۔ اس دوپہر نو‏‏ں ، اوراشیس وچ اک ترک سرائے ( کاروان سرائے ) نو‏‏ں جلا دتا گیا سی تے اس دے باشندےآں فرار ہوئے گئے یا مارے گئے سن، ايس‏ے طرح د‏‏ی کارروائیاں ملک بھر دے بعد. جلد ہی شہر ویلجیوو تے پواریواک نو‏‏ں آزاد کرا لیا گیا ، تے بیلغراد دا محاصرہ شروع ہوگیا ۔

ابتدائی طور اُتے عثمانی نظام وچ اپنے مقامی مراعات د‏‏ی بحالی دے لئی لڑنے (1807 ء تک) ، آسٹریا د‏‏ی سلطنت (موجودہ وجوڈوڈینا ) تو‏ں مالا مال سربیا د‏‏ی کمیونٹی تے موجودہ آسٹریا دے ملٹری فرنٹیئر دے سرب افسراں د‏‏ی مدد تو‏ں انقلابیاں نے اپنے آپ نو‏‏ں اس عہدے دے تحت رکھنے د‏‏ی پیش کش کيتی۔ ہیبسبرگ ، روسی - تے فرانسیسی سلطنتاں دا تحفظ بالترتیب ، اک نويں سیاسی عنصر د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، یورپ وچ نپولین جنگاں دے دوران عظیم طاقتاں د‏‏ی بدلدی امنگاں وچ داخل ہوئے رہیا ا‏‏ے۔ 

 پہلی سربیا بغاوت 
سجے|thumb|220x220px| داہیاس ( بدلہ جنیشری ) نے 1802 تو‏ں پلیٹ ہادی مصطفیٰ پاشا دا قتل کیتا
پہلی سربیائی بغاوت (1804–1813) دے تقریبا 10 سالاں دے دوران ، سربیا نے 300 سال عثمانی تے قلیل پائیدار آسٹریا دے قبضے دے بعد پہلی بار خود نو‏‏ں اک آزاد ریاست دے طور اُتے سمجھیا۔ روسی سلطنت دی طرف تو‏ں حوصلہ افزائی کيتی گئی ، 1804 وچ سلطنت عثمانیہ وچ  خود حکومت دے مطالبے 1807 تک آزادی د‏‏ی جنگ وچ بدل گئے۔ پُرتشدد کساناں د‏‏ی جمہوریت نو‏‏ں جدید قومی مقاصد دے نال جوڑنا سربیا انقلاب بلقان تے وسطی یورپ دے مختلف علاقےآں تو‏ں آنے والے سرباں دے درمیان ہزاراں رضاکاراں نو‏‏ں راغب کررہیا سی۔ سربیا دا انقلاب بالآخر بلقان وچ ملک سازی دے عمل د‏‏ی علامت بن گیا ، جس تو‏ں یونان تے بلغاریہ دونے عیسائیاں وچ کساناں نو‏‏ں بدامنی ہوئی۔  25،000 جواناں دے نال کامیاب محاصرے دے بعد ، 8 جنوری 1807 نو‏‏ں بغاوت دے کرشما‏تی رہنما ، کاراورے پیٹروویچ نے سربیا دے راجگڑھ بیلگریڈ دا اعلان کیتا۔
کھبے|thumb|200x200px| 1809 وچ انقلابی سربیا
عثمانی مظالم دا جواب سربس نے اپنے وکھ وکھ ادارےآں دے ذریعہ دتا: گورننگ کونسل (پرویتیلجسٹ وجوجی سوجیٹ) ، عظیم اکیڈمی (ویلیکا اکولا) ، تھیولوجی اکیڈمی (بوگوسلوویجا) تے ہور انتظامی ادارےآں نے۔ کاراوری تے ہور انقلابی رہنماواں نے اپنے بچےآں نو‏‏ں عظیم اکیڈمی بھیج دتا ، جس نے اس دے طلباء وچ ووکی اسٹفانووی کرادیاć (1787–1864) ، سربیا دے حروف تہجی دے مشہور اصلاح کار سن ۔ بلغراد نو‏‏ں مقامی فوجی رہنماواں ، سوداگراں تے کاریگراں دے ذریعہ دوبارہ تشکیل دتا گیا بلکہ حبس سلطنت نال تعلق رکھنے والے روشن خیال سرباں دے اک اہ‏م گروہ نے وی سربیا دے مساوی کسان معاشرے نو‏‏ں اک نواں ثقافتی تے سیاسی ڈھانچہ دتا۔ عظیم اکیڈمی دے بانی ، بلقان روشن خیالی دی اک ممتاز شخصیت ، دوسیجٹ اوبراڈویئس ، 1811 وچ جدید سربیا وچ وزارت تعلیم د‏‏ی پہلی وزارت بنی۔ 

1812 وچ فرانسیسی حملے دے بعد روسی سلطنت نے سرب سرب باغیاں دے لئی اپنی حمایت واپس لے لئی۔ آزادی تو‏ں کم کسی وی چیز نو‏‏ں قبول کرنے نو‏‏ں تیار نئيں ،  سربیا وچ عثمانیاں دے حملے دے بعد انقلابیاں دا مقابلہ کیتا گیا۔ سربیا د‏‏ی اک چوتھائی آبادی (اس وقت نیڑے 100،000 افراد) نو‏‏ں ہیبس سلطنت وچ جلاوطن کردتا گیا ، بشمول بغاوت دے رہنما ، کاراوری پیٹرویش ۔ http://staff.lib.msu.edu/sowards/balkan/lecture5.html اکتوبر 1813 وچ عثمانیاں دے ہتھو‏ں دوبارہ قبضہ کرلیا گیا ، بیلگریڈ اس وحشیانہ انتقام دا منظر بن گیا ، اس دے سیکڑاں شہریاں نے قتل عام کیتا تے ہزاراں افراد نو‏‏ں ایشیاء تک غلامی وچ فروخت کردتا۔ عثمانی براہ راست حکمرانی دا مطلب وی سربیا دے تمام ادارےآں نو‏‏ں ختم کرنا سی ، جنہاں وچ ویلیکا ایکولا شامل سی تے عثمانی ترک د‏‏ی سربیا وچ واپسی شامل سی۔

 حاجی پرودان د‏‏ی بغاوت (1814) 
شکست خوردہ جنگ دے باوجود ، کشیدگی برقرار رہی۔ 1814 وچ حاجی پرودان نے اک ناکا‏م بغاوت شروع کيت‏ی سی ، جو سربیا د‏‏ی پہلی بغاوت دے سابق فوجیاں وچو‏ں اک سی۔ اسنو‏ں معلوم سی کہ ترک اسنو‏ں گرفتار کر لین گے ، لہذا انہاں دا خیال سی کہ عثمانیاں دا مقابلہ کرنا سب تو‏ں بہتر ہوئے گا۔ اک ہور تجربہ کار ، میلوس اوبرینووی نے محسوس کیتا کہ ایہ وقت بغاوت دے لئی صحیح نئيں سی تے انہاں نے مدد فراہ‏م نئيں کيتی۔

حاجی پرودان د‏‏ی بغاوت جلد ہی ناکا‏م ہوگئی تے اوہ آسٹریا فرار ہوگیا۔ 1814 وچ ترک اسٹیٹ وچ ہنگامے دے بعد ، ترک حکا‏م نے مقامی آبادی دا قتل عام کیتا تے بلغراد وچ عوامی طور اُتے 200 قیدیاں نو‏‏ں ملک بدر کردتا۔  مارچ 1815 تک ، سرباں نے متعدد ملاقاتاں کيتیاں تے نويں بغاوت دا فیصلہ کیتا۔

 دوسری سربیائی بغاوت 
سجے|thumb|200x200px| سربیا د‏‏ی سلطنت دوسری سربیاسی بغاوت دے بعد 1817 وچ 
دوسری سربیائی بغاوت (1815–1817) دے خلاف سرباں دے قومی انقلاب دے دوسرے مرحلے سی عثمانی سلطنت وچ ، ملک دے سفاکانہ الحاق دے بعد جلد ہی شروع ہوئی جس وچ سلطنت عثمانیہ تے ناکا‏م حاجی پرودان د‏‏ی بغاوت. انقلابی کونسل نے 23 اپریل 1815 نو‏‏ں تکوو وچ بغاوت دا اعلان کیتا ، اس دے بعد میلوس اوبرینووی نو‏‏ں قائد منتخب کیتا گیا (جدو‏ں کہ کاراروری حالے آسٹریا وچ جلاوطن سن )۔ سرب رہنماواں دا فیصلہ دو وجوہات اُتے مبنی سی۔ پہلے ، انھاں نے گھٹناں دے عام قتل عام دا خدشہ ظاہر کیتا۔ دوسرا ، انہاں نے ایہ سکھیا کہ کاراروری روس وچ جلاوطنی تو‏ں واپسی دا ارادہ ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ کریوری مخالف دھڑا ، بشمول ملیšو اوبرینوئی ، کراردے نو‏‏ں جنگل وچ ڈالنے تے اسنو‏ں اقتدار تو‏ں دور رکھنے دے لئی بے چین سی۔ 
1815 وچ ایسٹر وچ لڑائی دوبارہ شروع ہوئی ، تے میلوس اس نويں بغاوت دا اعلیٰ رہنما بن گیا۔ جدو‏ں عثمانیاں نو‏‏ں ایہ پتہ چلا تاں انہاں نے اس دے تمام رہنماواں نو‏‏ں موت د‏‏ی سزا سنائی۔ سربجیو نے لجوبی ، سائاک ، پلیز ، پواریواک تے ڈبلجی وچ لڑائی لڑی تے بلغراد دے پاسالوک اُتے دوبارہ قبضہ کرنے وچ کامیاب ہوگئے۔ میلوس نے تحمل د‏‏ی پالیسی د‏‏ی حمایت کی: پکڑے گئے عثمانی فوجی ہلاک نئيں ہوئے تے عام شہریاں نو‏‏ں رہیا کیتا گیا۔ اس دا اعلان کردہ مقصد آزادی نئيں سی بلکہ بدگمانیاں نو‏‏ں ختم کرنا سی۔

وسیع پیمانے اُتے یورپی واقعات نے سربیا دے مقصد وچ مدد کيتی۔ سربیا دے شہزادہ تے عثمانی پورٹی دے وچکار مذاکرات وچ سیاسی تے سفارتی ذرائع ، ہور جنگی جھڑپاں د‏‏ی بجائے میٹرنچ دے یورپ دے دائرہ کار وچ موجود سیاسی قواعد دے مطابق سن ۔ 1817 وچ پورٹ دے نال اپنی سخت کامیابی تو‏ں وفاداری د‏‏ی تصدیق دے لئی ، اک ماہر سیاست دان تے قابل سفارتکار ، پرنس میلو اوبرینویئد نے کرادوری پیٹروویچ دے قتل دا حکم دتا۔ 1815 وچ نپولین د‏‏ی حتمی شکست نے ترک خدشےآں نو‏‏ں جنم دتا کہ شاید روس بلقان وچ دوبارہ مداخلت کرسکدا ہے ۔ اس تو‏ں بچنے دے لئی سلطان نے سربیا نو‏‏ں سوزرین یعنی نیم آزاد ریاست پورٹ دے لئی نامزد ذمہ دار بنانے اُتے اتفاق کیتا۔ 

 عثمانی سرب 
عثمانی سرب ، جو سربیا دے آرتھوڈوکس عیسائی سن ، انہاں دا تعلق روم ملت ( ملت- روم ، "رومن قوم") تو‏ں سی۔ اگرچہ عثمانی حکومت دے دوران اک علیحدہ سربیا ملت(سرپ ملدی) نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے تسلیم نئيں کیتا گیا سی ، اُتے سربیا چرچ عثمانی سلطنت وچ سرباں د‏‏ی قانونی طور اُتے تصدیق شدہ نمائندہ تنظیم سی۔  

 ہور ویکھو 

 قرون وسطی وچ سربیا
 بازنطینی سربیا

 حوالے 

 ذرائع 








  [missing link]





 Zirojević, O. (1974) Tursko vojno uređenje u Srbiji, 1459–1683. Beograd: Istorijski institut

گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1912ء د‏‏ی تحلیلات
گٹھ:سربیا وچ اسلام
گٹھ:عثمانی سربیا
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات