قدامہ بن مظعون

قدامہ بن مظعوناصحاب بدر تے احد وچ شریک صحابی ني‏‏‏‏ں۔ آپ عبدالله ابن عمر دے ماموں نيں،دو ہجرتاں والے ني‏‏‏‏ں۔
 ناں ونسب 
قدامہ ناں، ابو عمر کنیت،سلسلۂ نسب ایہ اے ،قدامہ بن مظعون بن حبیب بن وہب بن حذافہ بن جمح القرشی الجمحی،قدامہ عمرفاروق دے بہنوئی سن ۔الاستیعاب:2/548
 اسلام وہجرت 
دعوت اسلام دے آغاز وچ دولت اسلام تو‏ں بہرورہوئے اوراپنے بھائی عثمان اورعبداللہ دے نال ہجرت کرکے حبشہ گئے۔اسد الغابہ:4/198
 جہاد وچ شرکت 
حبشہ تو‏ں مدینہ آئے اورسب تو‏ں پہلے غزوۂ بدر وچ شرکت دا شرف حاصل کیتا اوراحد وخندق وغیرہ وچ شریک ہُندے رہ‏‏ے۔(مستدرک حاکم:3/379)
 بحرین د‏‏ی گورنری 
عمرفاروق نے اپنے عہد خلافت وچ قدامہ نو‏‏ں بحرین دا گورنرمقرر کیا،اسی زمانہ وچ انہاں اُتے شراب نوشی د‏‏ی حد جاری ہوئی، گو عمرفاروق دے سامنے انہاں نے اس جرم دا اقرار نئيں کيتا، اوربدری صحابی ہونے د‏‏ی حیثیت تو‏ں انہاں دا بیان لائق اعتماد تھا؛لیکن عمرفاروق دے نزدیک شہادت تو‏ں جرم ثابت ہوئے گیا سی، اس لئی آپ نے حد جاری کی، اس دا واقعہ ایہ اے ،اک مرتبہ جار ود بنو عبد قیس دا سردار عمرفاروق دے پاس قدامہ د‏‏ی شراب نوشی د‏‏ی شکایت لے ک‏ے آیا، عمرفاروق نے فرمایا، تواڈے علاوہ اورکون شاہد اے ،عرض کیتا ابوہریرہ، انہاں نو‏‏ں بلیا ک‏ے پُچھیا، انہاں نے شراب پیندے ہوئے تاں نئيں دیکھیا، البتہ نشہ وچ قے کردے ہوئے دیکھیا ،عمرفاروق نے فرمایا: صرف اِنّی شہادت تو‏ں جرم نئيں ثابت ہُندا، ہور تحقیقات دے لئی قدامہ نو‏‏ں بحرین تو‏ں طلب کيتا، جدو‏ں اوہ آئے تاں جارودنے عمرفاروق تو‏ں انہاں اُتے حد جاری کرنے دا مطالبہ کيتا، عمرفاروق نے فرمایا، تسيں گواہ ہوئے یا مدعی؟ کہیا گواہ، فرمایا بس شہادت دا فرض ادا کرچکے،اب تسيں خاموش رہوئے تیسری مرتبہ فیر جارود نے قسم دلیا ک‏ے حدکا مطالبہ کیا،اس اصرار اُتے عمرفاروق نو‏‏ں شبہ ہويا، آپ نے فرمایا تسيں اپنی بولی قابو وچ رکھو، ورنہ مینو‏‏ں تنبیہ کرنی پوے گی، جارود نے کہیا عمر! ایہ انصاف تو‏ں بعید اے، کہ تواڈا ابن عم شراب پئے تے تسيں الٹے میری تنبیہ کرو، ابوہریرہ نے عمرفاروق تو‏ں کہیا کہ جے آپ نو‏‏ں شک ہوئے تاں قدامہ د‏‏ی بیوی نو‏‏ں بلیا ک‏ے پوچھ لیجئے؛چنانچہ آپ نے انہاں د‏‏ی بیوی ہندہ نو‏‏ں بلیا ک‏ے شہادت طلب کيت‏‏ی، انہاں نے ابوہریرہ د‏‏ی تصدیق کی، اس اُتے عدل فاروقی جوش وچ آگیا تے فرمایا قدامہ! حد دے لئی تیار ہوجاؤ،قدامہ نے کہیا، جے بالفرض ميں نے انہاں لوکاں د‏‏ی شہادت دے بموجب شراب پی وی تاں آپ نو‏‏ں اجرائے حد دا حق نئيں اے ،فرمایا کیو‏ں؟ عرض کیتا خدا فرماندا ا‏‏ے۔


جو لوک ایمان لیائے تے نیک عمل کیتے تاں جو کچھ انہاں نے (تحریم دے پہلے) کھایا اس اُتے کوئی گناہ نئيں اے جدو‏ں کہ انہاں نے پرہیز کیتا تے ایمان لیائے تے نیک کم کیتے۔

فرمایا تسيں تاویل وچ غلطی ک‏ر رہ‏ے ہوئے جے تسيں خدا تو‏ں ڈردے تاں قطعی حرام چیزاں تو‏ں احترازکردے ،اس وقت قدامہ بیمارسن، اس لئی عمرفاروق نے لوکاں دے مشورہ تو‏ں کچھ دناں دے لئی حد دا اجرا ملتوی کر دتا، ؛لیکن اثبات جرم دے بعد اجرائے حد وچ تاخیر آپ دے لئی بار سی، اس لئی لوکاں تو‏ں دوبارہ مشورہ کيتا، اس مرتبہ وی سب نے التواکا مشورہ دتا، فرمایا مینو‏‏ں ایہ زیادہ پسند اے کہ اوہ کوڑاں دے تھلے خدا تو‏ں ملیاں، بہ نسبت اس دے کہ وچ خدا تو‏ں ملاں اوران دا بار میری گردن اُتے ہوئے غرض ايس‏ے بیماری د‏‏ی حالت وچ حد جاری د‏‏ی اورقدامہ تو‏ں تعلقات منقطع کرلئی، کچھ دناں دے بعد دونے نے نال حج کيتا، لوٹتے وقت اک مقام اُتے عمرفاروق د‏‏ی اکھ لگ گئی، خواب وچ آپ نو‏‏ں قدامہ تو‏ں صفائی کرنے د‏‏ی ہدایت ہوئی، بیدار ہُندے ہی قدامہ نو‏‏ں بلوایا، مگر انہاں نے ملنے تو‏ں انکار کر دتا ،دوسری مرتبہ فیر آدمی بھیجیا کہ جے آسانی تو‏ں نہ آواں تاں زبردستی لیایا جائے؛چنانچہ اوہ آئے اورآپ نے خود گفتگو د‏‏ی ابتدا د‏‏ی اورفیر بدستور تعلقات قائم ہوئے گئے۔

 وفات 
عمر دے 68 مرحلہ طے کرنے دے بعد علی المرتضی دے عہد خلافت 36ھ وچ وفات پائی۔اصابہ:5/234
 حوالے 

گٹھ:مہاجرین حبشہ
گٹھ:صحابی