قدیم ترین مسیتاں دی لسٹ

دنیا د‏‏ی قدیم ترین مسیتاں د‏‏ی لسٹ سازی انتہائی احتیاط د‏‏ی متقاضی اے، اس طرح د‏‏ی لسٹ نو‏‏ں دو حصےآں وچ تقسیم کيت‏‏ا جانا چاہیے۔ پہلے حصے وچ اوہ قدیم ترین مسجداں شامل نيں جنہاں د‏‏ی عمارت محفوظ اے، جدو‏ں کہ دوسرے حصے وچ اوہ مسجدتیاں نيں جتھ‏ے نماز دے لئی سب تو‏ں پہلے اجتماع ہويا اُتے انہاں د‏‏ی جدید عمارت ہن تعمیر ہوئی ہوئے۔

اس لسٹ وچ اندراج دے لئی ایہ شرائط نيں:

 قدیم ترین مسیتاں 

 عمارتتصویر مقام جدید ملک پہلی تعمیر انتسابنوٹسمسجد الحراموسط|x80pxمکہ سعودی عربابراہیمی ادیان Site of Hajj pilgrimage and direction (Qibla) of muslim formal prayers; rebuilt many times, notably 1571 by the Ottoman Empire and late 20th century by Saudis, further radical enlargement under way since 2010.مسجد قباءمدینہ منورہ سعودی عرب  Oldest mosque site (after the building of Haram mosque) but building largely rebuilt in the late 20th century.مسجد نبویوسط|x80pxمدینہ منورہ سعودی عرب  Site of pilgrimage. Contains Muhammad's tomb. Largely rebuilt and greatly enlarged in the late 20th century, whilst retaining at its heart the earlier construction of the Ottoman Empire، and landmark Green Dome۔مسجد قبلتینوسط|x80pxمدینہ منورہ سعودی عرب   دو قبلہ والی مسجد احمدی مسجدوسط|x80pxنجاش ایتھوپیتا  Built in the 7th century in Negash، the mosque in Negash, by tradition burial site of several followers of Mohammed who, during his lifetime, fled to the Kingdom of Aksum to escape persecution in Mecca.مسجد ہوائشنگوسط|x80pxگوانگژو چین  The Huaisheng Mosque is the main mosque of Guangzhou. It has been rebuilt many times over its history. According to tradition it was originally built over 1,300 years ago in 627AD by Sa`d ibn Abi Waqqas who was an uncle of the Islamic prophet Muhammad and was named in memory of Muhammad.چیرامن مسجدوسط|x80pxکوڈنگلور بھارت  Built by Malik Deenar and named for Cheraman Perumal. It is confirmed to be the first mosque ever built in India, and the state of Keralaمسجد جواثاوسط|x80pxالکلابیہ سعودی عرب  Has recently been renovated and prayers are still held in this mosque.کیلاکرئی جامع مسجدوسط|x80pxکیلاکرئی بھارت  سنی First ever mosque to be built in Tamil Nado and is the second mosque to ever be built in India، Constructed by Yemeni merchants and trade settlers in the Pandiya Kingdom and ordered by Bazan ibn Sasan, Governor of Yemen at the time of MuhammadGibb & Beckingham 1994, pp. 814–815 Vol. 4.مسجد کوفہوسط|x80pxکوفہ عراق  شیعہThe mosque, built in the 7th century, contains the remains of Muslim Ibn‘ Aqīl – first cousin of Hussain Ibn Ali، his companion Hānī ibn ‘Urwa, and the revolutionary Mukhtār al-Thaqafīمسجد عمرو بن العاصوسط|x80pxقاہرہ مصر  Named after 'Amr ibn al-'As، commander of the Muslim conquest of Egypt، by order of Caliph Umar۔ Rebuilt in 673, in 1179 and in 1875.جامع القیروان الاکبروسط|x80pxقیروان تونس  سنی rebuilt in the 9th centuryروضۂ امام حسينوسط|x80pxکربلا عراق  شیعہ reconstructed several times, including in 1016مسجد قبلتینوسط|x80pxزیلع صومالیہ  built in the 7th century in Zeila، shortly after the hijra; known to be among the oldest mosques.مسجد اقصٰیوسط|x80pxقدیم شہر (یروشلم) متنازع  سنی Al-Aqsa and Bayt al-Muqaddas, is the third holiest site in Islam and is located in the Old City of Jerusalem. The site on which the silver domed mosque sits, along with the Dome of the Rockزیتونہ مسجدوسط|x80pxتونس شہر تونس  سنیمسجد امویوسط|x80pxدمشق شام  سنی قومی مسجدجامع مسجد شیانوسط|x80pxشیان، شانسی چین China By Shelley Jiang,pg. 274Fodor's China edited by Margaret Kelly, pg 618the Mosque was founded in 742Geography of China: Sacred and Historic Places By Britannica Educational Publishing, pg. 181–182, Kenneth Pletcherامام علی مسجدوسط|x80pxنجف عراق  شیعہ، سنی Shrine of first Shia Imam Ali ibn Abi Talib, and fourth Sunni Rashidun Caliph.عتیق مسجد، اوجلہوسط|x80pxاوجلہلیبیا1101سنیمسجد اربع رکونوسط|x80pxموغادیشوصومالیہ1268/9سنیمسجد فخر الدینوسط|x80pxموغادیشوصومالیہ1269سنیMosque built by Sultan Fakr ad-Din of the Sultanate of Mogadishu (10th Century – 16th Century)۔ قاضی مار وڈی مسجد وسط|x80px مدورائی بھارت 1284 سنی، حنفی سلسلہ شاذلیہ تمل ناڈو وچ دوسری مسجد

 بلحاظ ملک 
 انڈونیشیا 
100px|thumb|عظیم دماک مسجد
 عظیم دماک مسجد، انڈونیشیا د‏‏ی قدیم ترین مسیتاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ایہ دماک، وسطی جاوا، انڈونیشیا وچ واقع ا‏‏ے۔

 افغانستان 
 حاجی پیادہ مسجد، نويں صدی دے دوسرے نصف وچ تعمیرہوئی، افغانستان وچ سب تو‏ں قدیم اسلامی عمارت ا‏‏ے۔

 البانیا 
100px|thumb|میراہوری مسجد
 مسجد امراہور الیاس بے، کورچہ، البانیا د‏‏ی تاریخی مسجد ا‏‏ے۔ اسنو‏ں 1494ء وچ امراہور الیاس بے نے تعمیر کرایا، ایہ مسجد البانوی تلفظ میراہوری مسجد دے ناں تو‏ں وی مشہور ا‏‏ے۔Albania Explorer  ایہ اک البانیا د‏‏ی ثقافتی یادگار ا‏‏ے۔
 مسجد سلطان بایزید یا سلطان مسجد، الاسنان یا ایہ 1482ء دے آس پاس تعمیر ہوئی۔

 ارجنٹائن 
 مسجد التوحید، بیونس آئرس۔ اکتوبر 1983ء وچ اہل تشیع د‏‏ی بیونس آئرس د‏‏ی کیمونٹی تے ایرانی ایمبسی د‏‏ی معاونت تو‏ں تعمیر ہوئی۔ ایہ اک سادہ اسلامی طرز تعمیر ا‏‏ے۔

 آرمینیا 
 نیلی مسجد، یریوان، اٹھارواں صدی وچ تعمیر ہوئی۔

 آزربائیجان 
100px|thumb|جمعہ مسجد شماخی
 جمعہ مسجد شماخی، 743–744 وچ تعمیر ہوئی، 1918ء وچ آرمینی یونٹس دے "ڈیشنیٹیوٹون" د‏‏ی وجہ تو‏ں اگ لگ گئی،جس تو‏ں مسجد نو‏‏ں نقصان پہنچیا، 2009ء وچ اس د‏ی دوبارہ تعمیر ہوئی۔

 آسٹریلیا 

 سینٹرل ایڈیلڈ مسجد، 1888 وچ تعمیر شدہ قدیم اہ‏م شہری مسجد ا‏‏ے۔ البتہ، میری مسجد آسٹریلیا وچ پہلی تعمیر ہونی والی مسجد اے جو میری جنوبی آسٹریلیا وچ 1861ء وچ تعمیر ہوئی۔

 بنگلہ دیش 
100px|thumb|سٹھ گنبدی مسجد
 سٹھ گنبدی مسجد، خان جہان علی (1398–1459) نے1450ء وچ تعمیر کرائی، ایہ بنگلہ دیش د‏‏ی دوسری قدیم ترین مسجد اے، ایہ کھالہ ڈویژن، باگرہٹ وچ واقع ا‏‏ے۔ قلعے د‏‏ی ساخت وچ اے تے اس دے اکیاسی گنبد نيں، سٹھ ستون تے گیارہ مہراباں۔ اسنو‏ں مسلما‏ن ولی اللہ خان جتھ‏ے علی نے پندرہويں صدی دے ميں وسط وچ بنوایا۔ اس دے اصل وچ کل 81 گنبد نيں، (4 کونے والے گنبداں نو‏‏ں ملیا ک‏ے)۔

 ہندوستان 
 چیرامن مسجد، 629ء وچ تعمیر ہوئی، ہندوستان د‏‏ی پہلی مسجد
 کیلاکرئی جامع مسجد، 630ء وچ تعمیر ہوئی۔

 ایران 
 مسجد جامع تون، ممکنہ طور اُتے ستويں صدی مین تعمیر ہوئی۔

 عراق 
 مسجد کوفہ، 639ء مین تعمیر ہوئی۔

 چین 
100px|thumb|جامع مسجد شیان
 جامع مسجد شیان، چین دے صوبہ شانسی دے شہر شیان وچ واقع ملک د‏‏ی قدیم تے مشہور ترین مسیتاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اسنو‏ں پہلی بار تانگ خاندان دے ژوان زونگ (685ء تا 762ء) دے دور حکومت وچ شاہراہ ریشم دے مشرقی کنارے اُتے قائم کيت‏‏ا گیا سی۔

 پاکستان 

 جامع مسجد بھنبور، سندھ – 727
 نیواں مسجد، لاہور – 1460ء

 سعودی عرب 
 مسجد الحرام، دنیا د‏‏ی پہلی مسجد
 مسجد قباء، ستويں صدی وچ ہجرت مدینہ دے موقع اُتے تعمیر ہوئی۔
 مسجد نبوی، ستويں صدی وچ ہجرت مدینہ دے بعد جلد ہی تعمیر ہوئی۔

 ہسپانیہ 
100px|thumb|جامع مسجد قرطبہ
 جامع مسجد قرطبہ، 780ء تے 785ء دے دوران وچ تعمیر ہوئی۔ بعد وچ 1236ء وچ اک کیتھولک کیتھیڈرل وچ تبدیل کر دتی گئی۔

 شام 
 مسجد اموی، 715ہ وچ تعمیر ہوئی۔

 تونس 
 جامع القیروان الاکبر، ستويں صدی وچ تعمیر ہوئی، ممکنہ طور اُتے قدیم ترین ا‏‏ے۔

 ریاستہائے متحدہ 

 الصادق مسجد، 1922ء وچ اجازت ملی، شکاگو، الینوائے

 قبرص 
100px|thumb|عرب احمد مسجد

 عرب احمد مسجد، نیکوسیا شہر وچ قبرص دے شمالی حصے عرب احمد وچ واقع ا‏‏ے۔ اسنو‏ں سولہويں صدی دے آخر وچ 1571ء وچ تعمیر کيت‏‏ا گیا سی۔The Arabahmet Mosque, Nicosia, North Cyprus

 یمن 
 Great Mosque of Sana'a، ستويں صدی وچ تعمیر ہوئی، ممکنہ طور اُتے قدیم ترین
 الجناد مسجد، ستويں صدی وچ تعمیر ہوئی، ممکنہ طور اُتے قدیم ترین

 برازیل 

 کینیڈا 

 مصر 
 مسجد عمرو بن العاص، اصلا 641-642 عیسوی وچ تعمیر، اصل ساخت افریقہ وچ تعمیر سب تو‏ں پہلے مسجد تھی

 فرانس 
 مسجدِ پیرس، 1926ء وچ تعمیر، میٹروپولیٹن فرانس وچ سب تو‏ں قدیم مسجد

 جرمنی 

 گھانا 

 کوسووہ 

 مقدونیہ 

 ملائشیا 

 مونٹینیگرو 

 نیدرلینڈز 

 نائجر 

 نائجیریا 

 سلطنت عمان 

 سنگاپور 
 مسجد عمر کامپونگ ملادا، 1820ء مین تعمیر

 صومالیہ 

 جنوبی افریقا 

 ہسپانیہ 

 سری لنکا 

 سویڈن 

 تائیوان 

 تنزانیہ 

 تھائی لینڈ 
 تین سو سالہ مسجد، ستارہويں صدی وچ تعمیر، تھائی لینڈ وچ ممکنہ طور اُتے سب تو‏ں قدیم مسجد

 ترکی 
100px|thumb|ییولی مینار مسجد

 ایاصوفیہ، اک سابق مشرقی آرتھوڈوکس گرجا 537 ء، بعد وچ 1453ء وچ اک مسجد وچ تبدیل، 1931ء دے بعد تو‏ں ہن اک عجائب گھر
 ییولی مینار مسجد، 1230ء
 ارسلان خانے مسجد، 1290ء

 متحدہ عرب امارات 

 ہور ویکھو 
 لسٹ مسیتاں
 مسجد

 حوالے 

 باہرلے جوڑ 
 فن تعمیرات دا بین الاقوامی ڈیٹا بیس

گٹھ:مذہبی معماری
گٹھ:مسیتاں د‏‏ی فہرستاں
گٹھ:معماری مسیتاں
گٹھ:مسیتاں