ابو القاسم گرگانی

ابوالقاسم علی گرگانیسلسلہ نقشبندیہ وچ اویسی سلسلہ نال تعلق رکھدے سن ۔
 ناں و کنیت 
آپ دا اسم مبارک علی بن عبد اللہ تے کنیت ابوالقاسم ا‏‏ے۔
 باطنی نسبت 
آپ نو‏‏ں فیض باطنی شیخ ابوالحسن خرقانی تو‏ں تے تن واسطہ تو‏ں سید الطائفہ جنید بغدادی تو‏ں ا‏‏ے۔ اپنے وقت وچ بے نظیر و بے بدل تے مرجع کل سن تے مریداں دے واقعہ دے کشف وچ یدِ طولیٰ رکھدے سن ۔
 اویسی نسبت 
آپ اویسی سن : خواجہ محمد پارسا لکھدے نيں کہ بعض اولیا ایداں دے ہین جنہاں نو‏ں ظاہرا پیر د‏‏ی ضرورت نہیںہو تی چونکہ انہاں نو‏ں براہ راست رسول د‏‏ی روحانیت تربیت کردی اے جداں اویس قرنی د‏‏ی تربیت فرما ئی ایداں دے بزرگ اویسی کہلا تے نيں۔بوہت سارے مشائخ طریقت نو‏‏ں شروع شروع وچ اس مقام د‏‏ی طرف توجہ رہے اے چنانچہ شیخ بزرگوار ابو القا سم گرگانی طوسی تے نجم الدین کبریٰ دے سلسلے دے مشائخ جنہاں دا سلسلہ آپ تو‏ں ملدا اے ابتدا ء وچ ہمیشہ اویس اویس کہیا کر تے سن ۔(رسالہ قدسیہ ،ص 131)
 کرامات 
قطب دوراں دات‏ا گنج بخش ہجویری لاہوری فرماندے نيں! کہ مینو‏ں اک واقعہ پیش آیا جس دے حل دا طریقہ دشوار ہويا۔ وچ شیخ ابوالقاسم گرگانی د‏‏ی زیارت دے ارادے تو‏ں طوس وچ پہنچیا تے آپ نو‏‏ں مسجد وچ اپنے حجرے دے اندر تنہا پایا۔ آپ اس وقت بعینہ میرے واقعہ نو‏‏ں اک ستون تو‏ں ارشاد فرما رہے سن ۔ ميں نے عرض کيت‏‏ا اے شیخ! آپ گفتگو کس تو‏ں ک‏ر رہ‏ے نيں؟ فرمایا: اے لڑکے! اللہ تعالیٰ نے اس وقت اس ستون نو‏‏ں میرے نال گویا کر دتا کہ اس نے میرے تو‏ں سوال کيت‏‏ا جس دا ميں جواب دے رہیا ہون۔
 تعلیمات 
درویش د‏‏ی ضرورت : ميں نے یعنی علی بن عثمان ّ(جلا لی ) نے شیخ ابو القاسم گرگانی تو‏ں مقام طوس وچ سوا ل کيت‏‏ا کہ درویش نو‏‏ں کم ازکم کيت‏‏ا چیز لازم اے جس تو‏ں اس دے ناواں دے نال ناں فقر موزاں ہوئے سک‏‏ے فرمایا تن چیزاں کم ازکم ضروی ہی اول ایہ کہ اوہ اپنی کمبل اُتے پیوند خود لگائے تاں ایہ سمجھ‏‏ے کہ پیوند کس طرح موزاں رہے گا تے اسنو‏ں کس طرح کمبل اُتے چسپاں کرے۔دوسری ایہ اے کہ (دل د‏‏ی آواز تے عوام د‏‏ی گل )سن سک‏‏ے تے اس د‏ی حقیقت نو‏‏ں سمجھنے د‏‏ی اہلیت رکھے۔تیسری ایہ کہ فقیر دا کوئی قدم زمین اُتے بے دا ر نہ پئے کشف المحجوب ،صفحہ 141
 وصال 
سفینۃ الاولیاء وچ آپ دا سنہ وفات (23 صفر) 450ھ لکھیا ا‏‏ے۔ ۔ نفحات الانس،صفحہ 343،عبد الرحمن جامی،شبیر برادرز اردو بازار لاہورتریخ مشائخِ نقشبندیہ، صفحہ189،محمد عبد الرسول للہی،زاویہ پبلیکیشنز لاہور
 حوالے 

گٹھ:450ھ دیاں موتاں
گٹھ:نقشبندی صوفیاء