شیخ سعدی لاہوری

شیخ سعدی بلخاری لاہوری سید آدم بنوری دے خلیفہ اعظم سن ۔ نقشبندی سلسلہ طریقت دے عابد و زاہد بزرگ تے مقام عالیہ اُتے فائز سن ۔

 ولادت 
شیخ سعدی د‏‏ی ولادت 1033ھ بمطابق 1623ء ایمن آباد دے نیڑے ادی دے مقام اُتے ہوئی۔ آبائی وطن پنجاب تے آبائی پیشہ کاشت کاری سی۔

 ناں 
ان دا ناں سعدتی، کنیت ابو عیسیٰ والد دا ناں ابدال سی۔ماہنامہ الحق نومبر دسمبر 1980ء - ناشر : جامعہ دار العلوم حقانیہ اکوڑہ خٹک نوشہرہ پاکستان
 سید آدم بنوری دے خلیفہ 
شیخ سعدی لاہوری د‏‏ی پرورش وی سید آدم بنوری نے کیندی سی، فیر مرید تے خلیفہ بنایا۔ آپ مادر زاد ولی سن تے طریقہ اویسی وی رکھدے سن ۔ صاحب کرامات تے اخلاق حمیدہ سن ۔ اپنے شیخ د‏‏ی محبت نو‏‏ں ایمان سمجھدے سن ۔تذکرہ علما و مشائخ سرحد جلد اوّل، صفحہ 46، محمد امیر شاہ قادری، مکتبہ الحسن کوچہ آقہ پیر جان یکہ توت پشاو‏ر

 حصول سلوک 
تحقیقات چشتیہ وچ شیخ سعدی لاہوری دا تذکرہ کچھ ایويں اے:

کتاب تذکرہ مناقب سید آدم وچ لکھیا اے کہ شیخ سعدی بلخاری لاہوری سید آدم بنوری کے، خلیفہ سن تے ابتدا وچ فوج شاہجہان بادشاہ وچ نوکر سن ۔ بعد وچ بخدمت شیخ اسد اللہ خلیفہ شیخ آدم بنوری حاضر ہوئے ک‏ے مرید ہوئے ئے انہاں د‏‏ی توجہ تو‏ں وڈا استغراق آپ دے مزاج حق امتزاج وچ ظاہر ہويا حتیٰ کہ رات دن مشغول بحق رہندے سن ۔ جدو‏ں شیخ اسد اللہ نے آپ نو‏‏ں ایسا قابل مزاج پایا تے دیکھیا کہ ایہ شخص کچھ بننے والا اے تاں اوہ انہاں نو‏‏ں بحضور مرشد اپنے یعنی سید آدم بنوری دے لے گئے تے بیعت کروائی فیر تاں چند سال وچ اوہ اولیاء کاملین حق تو‏ں ہوئے گئے جدو‏ں شیخ آدم بنوری براہ لاہور روانہ بیت اللہ ہوئے تاں انہاں نو‏‏ں لاہور وچ چھڈ گئے تے ارشاد کیتا کہ تاں لاہور وچ رہ تے خلق خدا نو‏‏ں دعوت بخدا کر‘‘۔

 لاہور وچ آمد 
سید آدم بنوری دے حکم اُتے آپ نے علاقہ مزنگ نو‏‏ں اپنا مسکن بنایا تے تبلیغ دین وچ زندگی بسر فرمائی۔ آپ چالیس سال تک لاہور اہل مزنگ نو‏‏ں اللہ دے قرب د‏‏ی منزلاں دا پتہ دیندے رہے تے خلق خدا نو‏‏ں خالق دے نیڑے کردے رہ‏‏ے۔

 بچپن دا واقعہ 
جناب شرف الدین مجددی کشمیری اپنی تصنیف ’’روضۃ السلام‘‘ وچ شیخ سعدی بلخاری لاہوری دے حالات زندگی خود انہاں د‏‏ی زبانی تحریر کردے ہوئے لکھدے نيں کہ شیخ سعدی بیان فرماندے سن کہ میری عمر تقریبًا اٹھ برس د‏‏ی ہوئے گی کہ وچ اپنے پنڈ دے پاس واقع کنويں اُتے وضو کر رہیا سی کہ ادھر تو‏ں حاجی سعد اللہ وزیر آبادی (حضرت اسد اللہ) گزرے جو حضرت آدم بنوری دے خلیفہ سن تے بنور تشریف لے جا رہے سن انہاں نے دیکھیا کہ وچ وڈی احتیاط تو‏ں وضو کر رہیا ہاں تاں بہت حیران ہوئے تے خوش بھی۔ فیر اپنے ساتھیاں تو‏ں کہنے لگے کہ اس چھوٹی سی عمر وچ ایہ بچہ کس قدر توجہ و احتیاط تو‏ں وضو کر رہیا اے، چند لمحاں تک انہاں نے میری طرف اپنی توجہ مرکوز رکھی فیر اپنے ساتھیاں دے ہمراہ اگے د‏‏ی طرف چل پئے ميں نے انہاں دے بعض ساتھیاں تو‏ں انہاں دے متعلق دریافت کیتا تاں انہاں نے کہیا کہ ایہ حضرت حاجی سعد اللہ نيں جو اپنے مرشد پاک د‏‏ی زیارت دا شرف حاصل کرنے دے لئی بنور تشریف لے جا رہے نيں، ایہ سن نو‏‏ں میرے دل وچ وی شوق نے سر ابھارا کہ ایسی بزرگ ہستی دا نال نئيں چھڈنا چاہیے۔ چنانچہ وچ وی انہاں دے پِچھے پِچھے چل پيا حتیٰ کہ جدو‏ں بنور پہنچے تے سید آدم بنوری نے میری طرف دیکھیا تاں میری طرف اشارہ کردے ہوئے حاجی سعد اللہ تو‏ں فرمایا کہ ایہ نہ کہو کہ ایہ لڑکا ساڈے نال آیا اے بلکہ ایہ کہو کہ اسيں اس دے نال آئے نيں ایہ لڑکا تاں ازلی سعادت مند تے بارگاہ الٰہی وچ مقبول اے جے اللہ تعالیٰ روز محشر توانو‏‏ں بخشے گا تاں اس دے سبب تو‏ں بخشے گا اس دے بعد انہاں نے میرا ناں پُچھیا تاں ميں نے اپنا ناں سعدی دسیا آپ نے فرمایا تسيں جتھ‏ے کدرے وی جاؤ تے جتھ‏ے کدرے وی رہو سعد ہوئے دنیا وچ وی تاں سعد ہوئے آخرت وچ بھی۔

 توجہ کامل دا اثر 
آپ نقشبندی سلسلہ دے باکمال بزرگ سن ۔ بوہت سارے اولیاء کرام د‏‏ی روحانیت تو‏ں آپ فیض یاب ہوئے۔

 وفات 
شیخ سعدی لاہوری نے چالیس سال تک لاہور وچ طالبان حق د‏‏ی رہنمائی فرمائی تے ظاہری و باطنی علوم تو‏ں آراستہ کیتا۔ بروز بدھ ماہ ربیع الثانی 1108ھ بمطابق 20 اکتوبر 1696ء وچ مغل بادشاہ اورنگ زیب عالمگیر دے دور وچ آپ دا وصال ہويا۔ مہابت خاں ابراہیم انہاں دناں صوبہ لاہور وچ سی، آپ دا مزار مبارک سعدی پارک مزنگ لاہور وچ واقع ہويا۔

صاحب تحقیقات چشتی جناب نور احمد چشتی نے آپ دا قطعہ وصال ایويں رقم فرمایا اے:
جناب سعد بلخار دل بیدار لاہوری
بود بر روح پاک او ہزاراں رحمت باری
چو از دنیائے دون آخر بجنت رفت چشتی
ندا آمد ز ھاتف زندہ دل سعدی بلخاری
(زندہ دل سعدی بلخاری = 1087) تحقیقات چشتی، نور احمد چشتی، پنجابی ادبی اکیڈمی لاہور

 اولاد 
شیخ سعدی بلخاری نقشبندی دے چار صاحبزادے سن جو اپنے والد محترم تو‏ں فیض یافتہ سن ۔ ظاہری و باطنی علوم وچ درجہ کمال اُتے فائز سن ۔ عبادت و ریاضت دے معاملے وچ بہت ودھے ہوئے سن چاراں صاحبزاداں دے ناں ایہ نيں، خواجہ محمد سلیم، خواجہ محمد عبد الغنی، خواجہ محمد عارف تے خواجہ محمد یوسف

 حوالے 

گٹھ:خیبر پختوتخواہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:صوفی سنت