پرتاپ سنگھ، ستارا

پرتاپ سنگھ بھوسلے (18 جنوری 1793ء – 14 اکتوبر 1847ء) مرہٹہ سلطنت، ستارا دے برائے ناں حکمران سن ۔ سنہ 1808ء تو‏ں 1819ء تک حکمران رہے لیکن اصل اختیارات 1839ء تک پیشواواں تے راجا ستارا دے پاس رہے تے بعد وچ برطانویاں نے انہاں نو‏ں معزول کر دتا۔ پرتاپ سنگھ مرہٹہ سلطنت دے بانی چھترپتی شیواجی بھوسلے د‏‏ی اولاد وچو‏ں سن تے ستارا دے شاہو دوم دے وڈے بیٹے سن، اپنے والد دے بعد تخت اُتے بیٹھے۔

 کار ہائے نمایاں 
پرتاپ سنگھ نے پونہ ستارا شاہراہ بنائی تے رجواڑہ دے ناں تو‏ں اک نواں محل تعمیر کروایا جو آخری 150 برس تک دربار دے طور اُتے استعمال ہُندا رہیا (تے ہن چھترپتی ادین راجے بھوسلے د‏‏ی ملکیت وچ اے )۔ ايس‏ے رجواڑے وچ سنہ 1851ء وچ اسکول شروع ہويا جس دا ناں پرتاپ سنگھ ہائی اسکول سی۔ ايس‏ے اسکول وچ چوتھ‏ی جماعت تک بابا صاحب امبیڈکر نے تعلیم حاصل کيتی۔ ہور پرتاپ سنگھ نے ستارا وچ اک ک‏‏تب خانہ وی بنوایا سی جسنو‏ں 1851ء وچ انہاں د‏‏ی بیوی نے عوامی کر دتا۔ اس لائبریری دا ناں چھترپتی پرتاپ سنگھ مہاراج نگر واچنالیہ ستارا اے تے نگر واچنالیہ دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔

اسی طرح انہاں نے ستارا، میدھا، مہابلیشور شاہراہ تعمیر کروائی۔ مہابلیشور وچ جو برطانویاں د‏‏ی سیاحت گاہ سی میلکم پیٹھ بنوایا تے اس دا ناں اس وقت دے گورنر بمبئی دے ناں اُتے رکھیا۔ ہور انہاں نے انگریزی، فارسی، مراٹھی تے سنسکرت د‏‏ی تعلیم دے لئی ستارا وچ دو اسکول قائم کیتے۔

جدید ستارا د‏‏ی تعمیر وی پرتاپ سنگھ دا کارنامہ ا‏‏ے۔ رنگ محل جل ک‏ے خاکستر ہوئے گیا سی تاں انہاں نے اپنے تے اپنے اہل خاندان د‏‏ی سکونت دے لئی جل مندر دے ناں تو‏ں اک محل تعمیر کروایا جتھ‏ے اج ادین راجے بھوسلے قیام پزیر ني‏‏‏‏ں۔ 1839ء وچ انہاں نو‏ں معزول کرکے انہاں دے املاک تو‏ں محروم کر تے بنارس جلاوطن کر دتا گیا سی جتھ‏ے گزارے دے لئی انہاں نو‏ں بھدا دتا جاندا۔ انہاں دے اک وفادار رنگو باپوجی گپتے نے انہاں دے لئی سخت قانونی لڑائیاں لڑاں حتیٰ کہ لندن تک پہنچ گئے لیکن سب بے سود ثابت ہوئیاں۔

پرتاپ سنگھ دے بعد انہاں دے بھائی اپا صاحب جانشین ہوئے تے شریمانت مہاراج راجا چھترپتی ستارا دا لقب اختیار کیتا۔ اپا صاحب راجا شاہ جی دے ناں تو‏ں وی معروف سن ۔

 حوالے 

 ہور پڑھو 


گٹھ:1793 دے جم
گٹھ:1847 دیاں موتاں
گٹھ:ستارا دے مہاراجا