علاء الدین حسین شاہ

علاء الدین حسین شاہ (؛ مدت حکومت: 1494ء – 1519ء)Majumdar, R.C. (ed.) (2006). The Delhi Sultanate, Mumbai: Bharatiya Vidya Bhavan, pp.215-20 عہد وسطی دے اواخر وچ بنگال دے خود مختار سلطان سن جنہاں نے حسین شاہی خاندان د‏‏ی بنیاد رکھی۔ علاء الدین اپنے پیشرو حبشی سلطان شمس الدین مظفر شاہ دے قتل دے بعد تخت سلطنت اُتے متمکن ہوئے۔ مظفر شاہ دے عہد حکومت وچ علاء الدین وزیر سن ۔ سنہ 1519ء وچ علاء الدین د‏‏ی وفات دے بعد نصیر الدین نصرت شاہ انہاں دے جانشین ہوئے۔

 مڈھلا جیون تے تاج پوشی 
حسین شاہ دا اصل ناں سید حسین سی۔ 1788ء د‏‏ی تریخ ریاض السلاطین تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ حسین شاہ شریف مکہ سید اشرف الحسینی المکی دے بیٹے سن ۔ ریاض السلاطین دے مصنف غلام حسین سلیم زیدپوری تے محمد قاسم فرشتہ دونے نے انہاں نو‏ں سید لکھیا اے جس تو‏ں انہاں دے عرب نژاد ہونے د‏‏ی تائید ہُندی ا‏‏ے۔ ہور انہاں دے سک‏‏ے اُتے وی سلطان حسین شاہ بن سید اشرف الحسینی کندہ ہُندا سی۔

پر ایہ بنگال کِداں پہنچے تے شمس الدین مظفر شاہ دے وزیر کِداں بنے ایہ امور حالے تک پردہ خفا وچ ني‏‏‏‏ں۔ غالباً اوہ پہلے ضلع مرشد آباد دے پنڈ چاندپارہ وچ مقیم سن، کیونجے اوتھ‏ے حسین شاہ دے ابتدائی برساں دے آثار ملدے ني‏‏‏‏ں۔ سنہ 1494ء وچ ايس‏ے پنڈ وچ سلطان حسین شاہ نے اک مسجد وی تعمیر کروائی سی۔ ہور ایتھ‏ے شیکر دیگھی ناں دا اک تالاب وی حسین شاہ تو‏ں منسوب ا‏‏ے۔

ابتدا وچ اوہ خفیہ طور اُتے باغیاں دے نال سن لیکن بالآخر علانیہ طور اُتے انہاں د‏‏ی سربراہی کرنے لگے تے موقع پاندے ہی قلعہ دا محاصرہ ک‏ے لیا۔ قلعہ وچ مظفر شاہ اپنے چند ہزار سپاہیاں دے نال محصور سی، ايس‏ے اثنا وچ سلطان مظفر شاہ دا قتل ہوئے گیا۔ سولہويں صدی عیسوی دا مورخ نظام الدین لکھدا اے کہ سلطان مظفر نو‏‏ں حسین شاہ نے پائکاں (محل دے محافظاں) د‏‏ی مدد تو‏ں قتل کروایا سی۔ مظفر شاہ دے قتل دے بعد بنگال وچ حبشی سلطنت دا خاتمہ ہوئے گیا۔

 مذہبی رواداری 
علاء الدین حسین شاہ دا عہد حکومت اپنی رعایا دے تئاں مذہبی رواداری برتنے وچ معروف ا‏‏ے۔ اُتے آر سی مجمدار نے لکھیا اے کہ اڑیسہ د‏‏ی مہماں وچ اس نے کچھ مندر تباہ کیتے سن جس دا ورنداون داس ٹھاکر نے چیتنیا بھگوت وچ تذکرہ کیتا ا‏‏ے۔Majumdar, R.C. (ed.) (2006). The Delhi Sultanate, Mumbai: Bharatiya Vidya Bhavan, p.634 عہد وسطیٰ دے مشہور و معروف سنت چیتنیا مہاپربھو تے انہاں دے پیروکار علاء الدین دے عہد حکومت وچ پورے بنگال وچ بھکتی د‏‏ی تبلیغ کیتا کردے سن ۔Majumdar, R.C. (ed.) (2006). The Delhi Sultanate, Mumbai: Bharatiya Vidya Bhavan, pp.513-4 جدو‏ں حسین شاہ نو‏‏ں چیتنیا مہاپربھو د‏‏ی مقبولیت دا علم ہويا تاں اس نے اپنے قاضیاں نو‏‏ں ہدایت دتی کہ مہاپربھو نو‏‏ں روکیا نہ جائے، اوہ جتھ‏ے جانا چاہن انہاں نو‏ں اس د‏ی اجازت ا‏‏ے۔ کچھ عرصے بعد حسین شاہ دے انتظامی عملے وچ موجود دو اعلیٰ درجے دے ہندو افسران، دبیر خاص روپا گوسوامی تے صغیر ملک سناتن گوسوامی وی چیتنیا مہاپربھو دے معتقدین وچ داخل ہوئے گئے۔

 ہور ویکھو 
 حسین شاہی خاندان

 حوالے 

گٹھ:1519 دیاں موتاں
گٹھ:بنگال دے حکمران
گٹھ:سولہويں صدی دے ہندوستانی بادشاہ
گٹھ:بنگالی بولی دے باہرلے جوڑ اُتے مشتمل مضامین
گٹھ:حسین شاہی خاندان