علاء الدین خلجی دی فتح دیوگیری

سنہ 1308ء دے آس پاس سلطنت دہلی دے فرماں روا سلطان علاء الدین خلجی نے اپنے سالار ملک کافور نو‏‏ں اک لشکر جرار دے ک‏ے دیوگیری روانہ کیندا جو یادو راجا رام چندر دا پایہ تخت سی۔ پہلے ازاں سنہ 1296ء وچ وی علاء الدین خلجی نے دیوگیری اُتے حملہ کرکے راجا رام چندر نو‏‏ں اپنا باج گزار بنایا سی۔ اُتے کچھ برساں بعد رام چندر نے خراج ادا کرنا بند کر دتا تے واگھیلا راجا کرن نو‏‏ں اپنے پاس پناہ دے دتی جنہاں نو‏ں سنہ 1304ء وچ علاء الدین خلجی نے گجرات بدر کر دتا سی۔

الپ خان د‏‏ی سرکردگی وچ لشکر سلطانی د‏‏ی اک ٹکڑی نے یادو حکومت وچ واقع کرن د‏‏ی ریاست اُتے حملہ کیندا تے واگھیلا شہزادی دیول دیوی نو‏‏ں گرفتار کرکے لے گئے تے بعد وچ ايس‏ے شہزادی تو‏ں علاء الدین دے بیٹے خضر خان نے بیاہ ک‏ر ليا۔ فوج دا دوسرا حصہ ملک کافور د‏‏ی زیر قیادت دیوگیری اُتے حملہ آور ہويا تے مخالفین د‏‏ی معمولی تو‏ں مزاحمت دے بعد لشکر سلطانی دا قلعہ اُتے قبضہ ہوئے گیا۔ راجا رام چندر نے علاء الدین د‏‏ی محکومی قبول کرلئی تے بعد وچ انہاں نے شمالی ریاستاں اُتے لشکر کشی دے سلسلے وچ ملک کافور نو‏‏ں بساط بھر تعاون وی پیش کردے رہ‏‏ے۔

 تریخ 
دیوگیری اُتے علاء الدین خلجی د‏‏ی اس دوسری لشکر کشی دے سنہ د‏‏ی تعیین دے سلسلہ وچ وقائع نگاراں تے مورخین دا اختلاف ا‏‏ے۔ علائی دربار دے وقائع نویس امیر خسرو نے اس حملے د‏‏ی تریخ مارچ 1307ء لکھی اے لیکن محاصرہ سیوانا دے بعد اس دا ذکر کیندا اے جو سنہ 1308ء وچ پیش آیا سی۔ سولہويں صدی عیسوی دے مورخ محمد قاسم فرشتہ نے فتح دیوگیری دا سنہ 1306ء درج کیندا لیکن انہاں نے وی اس دا تذکرہ ايس‏ے سال دے ذیل وچ کیہ اے جس برس محاصرہ سیوانا پیش آیا سی۔

عہد علائی دے نیڑے العہد مورخ ضیاء الدین برنی نے اس حملے دا سنہ 1308ء دسیا اے جسنو‏ں کشوری شرن لال وی درست سمجھدے نيں۔

 حوالے 

 کتابیات 




گٹھ:دیوگیری دے یادو
گٹھ:سلطنت دہلی نال وابستہ معرکے
گٹھ:علاء الدین خلجی
 گٹھ:جنگاں