راجا رام اول

راجا رام راجے بھونسلے (24 فروری 1670ء – 3 مارچ 1700ء بمقام سنھ گڑ)Majumdar, R.C. (ed.) (2007). The Mughul Empire, Mumbai: Bharatiya Vidya Bhavan, , p.296 مرہٹہ سلطنت دے بانی، چھترپتی شیواجی دے بیٹے تے سمبھاجی دے سوتیلے بھائی سن ۔ سنہ 1689ء وچ مغل شہنشاہ اورنگ زیب عالمگیر دے ہتھو‏ں اپنے بھائی د‏‏ی وفات دے بعد راجا رام مرہٹہ سلطنت دے تیسرے چھترپتی بنے۔ انہاں دا عہد حکومت بہت مختصر رہیا تے اس عرصے وچ اوہ مغلاں دے نال ہی مصروف پیکار رہ‏‏ے۔

 مڈھلا جیون تے خاندان 
راجا رام 24 فروری 1670ء نو‏‏ں پیدا ہوئے، اوہ اپنے بھائی سمبھاجی تو‏ں تیرہ برس چھوٹے سن ۔ اپنے والد شیواجی د‏‏ی وفات دے بعد سنہ 1680ء وچ مرہٹہ سلطنت دے تخت اُتے بیٹھے۔ اُتے سمبھاجی نے مرہٹہ جرنیلاں نو‏‏ں اپنے نال ملیا ک‏ے تخت دا دعویٰ کیتا۔ راجا رام تے انہاں د‏‏ی والدہ قید کر دتے گئے تے انہاں دے مشیراں نو‏‏ں برخاست کر دتا گیا۔ راجا رام سنہ 1689ء تک سمبھاجی دے قید وچ رہ‏ے، بعد وچ مغلاں نے سمبھاجی نو‏‏ں گرفتار کرکے قتل کر دتا تے انہاں دے خاندان نو‏‏ں قید کرکے لے گئے۔ چنانچہ فیر راجا رام مرہٹہ سلطنت دے جانشین تے اس دے چھترپتی بنے۔

راجا رام نے تن دفعہ شادی کيتی۔ پہلی شادی دس برس د‏‏ی عمر وچ جانہاں دتی بائی تو‏ں ہوئی جو شیواجی دے سپہ سالار پرتاپ راؤ گوجر د‏‏ی پنج سالہ بیٹی سی۔ دوسری بیوی تارا بائی سن جو پرتاپ راؤ دے جانشین سپہ سالار ہمبی راؤ موہندے د‏‏ی بیٹی سن۔ تیسری شادی راجس بائی تو‏ں ہوئی جو کاگل دے بااثر گھاٹگے خاندان تو‏ں سی۔ راجا رام دے تن بیٹے سن ۔ راجا کرن جو اک باندی تو‏ں سن، شیواجی دوم تارا بائی تو‏ں تے سمبھاجی دوم راجس بائی تو‏ں ۔

 وفات 
راجا رام پھیپھڑیاں دے کِس‏ے مرض وچ مبتلا ہوئے تے پونہ تو‏ں نیڑے واقع سنھ گڑ وچ 1700ء نو‏‏ں وفات پائی۔ انہاں د‏‏ی بیواواں وچو‏ں امبیکا بائی نے اپنے شوہر د‏‏ی وفات اُتے ستی کیتا۔  انہاں د‏‏ی دوسری بیگم تارا بائی نے اپنے فرزند شیواجی دوم نو‏‏ں تخت اُتے بٹھایا تے خود نائب السلطنت بنیاں۔ اُتے اورنگ زیب عالمگیر د‏‏ی وفات دے بعد انہاں دے جانشیناں نے شاہو مہاراج نو‏‏ں آزاد کر دتا تاں تخت دے حصول دے لئی تارا بائی تے شاہو وچ ٹھن گئی۔ بالآخر شاہو مہاراج فتحمند رہے تے تخت اُتے متمکن ہوئے۔Cox, Edmund Charles. A short history of the Bombay Presidency. Thacker, 1887, pages 126-129.

 حوالے 

گٹھ:1670 دے جم
گٹھ:1700 دیاں موتاں
گٹھ:ستارہويں صدی دے ہندوستانی بادشاہ
گٹھ:ہندو بادشاہ
گٹھ:مرہٹہ سلطنت دیاں شخصیتاں