فیصل بن حسین

شاہ فیصل بن حسین بن علی ہاشمی () عراق دے پہلے حکمران (1921ء تا 1933ء) سن جنہاں نے عرباں د‏‏ی تحریک آزادی وچ وڈی بیدار مغزی تو‏ں حصہ لیا سی۔ شریف حسین دے سب تو‏ں وڈے بیٹے سن ۔ 20 مئی 1883ء نو‏‏ں طائف وچ پیدا ہوئے۔ مشروطی حکومت دے قیام دے بعد جدہ تو‏ں عثمانی پارلیمنٹ دے رکن منتخب ہوئے سن ۔ جدوجہد آزادی دے دوران انہاں نے اک طرف برطانوی حکومت تو‏ں خفیہ مراسلت جاری رکھی تے دوسری طرف ترکاں نو‏‏ں اپنی وفاداری دا یقین وی دلاندے رہ‏‏ے۔ انہاں نے عثمانی حکومت د‏‏ی امداد دے ناں اُتے جو رضا کار دستے منظم کیتے سن اوہ بغاوت شروع ہونے اُتے انگریزاں تو‏ں مل گئے تے اک ایداں دے نازک موقع اُتے جدو‏ں انگریز مصر د‏‏ی طرف تو‏ں فلسطین اُتے حملہ آور ہوئے انہاں دستےآں نے ترکاں د‏‏ی پشت اُتے خنجر گھونپ دتا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ترک فوجاں نو‏‏ں وڈے حصے نو‏‏ں انگریزاں دا مقابلہ کرنے د‏‏ی بجائے عرب باغیاں دا مقابلہ کرنے اُتے مجبور ہونا پيا۔ جنگ دے بعد 1919ء وچ شاہ فیصل نے پیرس امن کانفرنس وچ اپنے والد د‏‏ی طرف تو‏ں نمائندگی کيتی۔ اس دے بعد اوہ لندن چلے گئے تاکہ برطانیہ نو‏‏ں جولائ‏ی 1915ء دے عرب برطانیہ معاہدے اُتے عمل درآمد اُتے آمادہ کرن۔ اس دے بعد اوہ دمشق آئے جتھ‏ے انہاں نو‏‏ں شام دا بادشاہ منتخب کيتا گیا لیکن فرانسیسیاں نے انہاں نو‏‏ں جلد ہی دمشق تو‏ں بے دخل کر دتا۔ بالآخر انگریزاں نے انہاں نو‏‏ں 23 اگست 1921ء نو‏‏ں عراق دا بادشاہ تسلیم ک‏ر ليا۔ عراق د‏‏ی مکمل آزادی دے بعد شاہ فیصل صرف اک سال تے زندہ رہ‏‏ے۔ 8 ستمبر 1933ء نو‏‏ں انہاں دا انتقال ہوئے گیا۔

شاہ فیصل دے بعد انہاں دے بیٹے شاہ غازی تخت نشین ہوئے۔

علامہ اقبال نے ترکاں دے خلاف بغاوت دے پس منظر وچ انہاں دا ذکر انہاں لفظاں وچ کیہ اے:

کیا خوب امیر فیصل کو سنوسی نے پیغام دیا

تو نام و نسب کا حجازی ہے پر دل کا حجازی بن نہ سکا

 حوالے 

گٹھ:1885 دے جم
گٹھ:1933 دیاں موتاں
گٹھ:آنریری نائٹس گرینڈ کراس آف دتی آرڈر آف سینٹ مائیکل اینڈ سینٹ جارج
گٹھ:بنو ہاشم
گٹھ:علوی
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی عرب شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے سیاست دان
گٹھ:عراق د‏‏ی تریخ
گٹھ:جدہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:زرخیز ہلال
گٹھ:سربراہان ریاست
گٹھ:شام وچ ویہويں صدی
گٹھ:شاہان عراق
گٹھ:عثمانی سنی مسلم
گٹھ:عثمانی عرب
گٹھ:عثمانی عرب قوم پرست
گٹھ:عراق وچ ویہويں صدی
گٹھ:عراقی سنی مسلم
گٹھ:عراقی سیاست دان
گٹھ:عرب بغاوت
گٹھ:عرب سیاست دان
گٹھ:عرب قوم پرست
گٹھ:فعالیت پسند آزادی
گٹھ:مدیاں شخصیتاں
گٹھ:ہاشم خاندان