خلیل احمد انبہٹوی

خلیل احمد سہارنپوری انبھٹوی (پیدائش: دسمبر 1852ء— وفات: 13 اکتوبر 1927ء) مسلم عالم، دیو بندی مکت‏‏ب فک‏ر ک‏ے مشہور محدث، فقیہ، شیخ طریقت تے مصنف سن ۔

 ناں و نسب 

انبہٹہ، سہارن پور وچ پیدا ہوئے۔ سلسلہ نسب صحابیء رسول حضرت ابو ایوب انصاری اُتے منتہی ہُندا ا‏‏ے۔

 تحصیل علوم 

پنج برس د‏‏ی عمر وچ مملوک علی نے بسم اللہ کرائی۔ اردو تے فارسی د‏‏ی تعلیم انبہٹہ تے نانوتہ وچ حاصل کيتی عربی د‏‏ی ابتدائی کتاباں اپنے قصبہ دے مشہور عالم مولوی سخاوت علی تو‏ں پڑھیاں۔ بعد وچ انگریزی تعلیم دے لئی سرکاری اسکول وچ داخل ہوئے گئے۔
اس زمانے وچ دارالعلوم دیوبند قائم ہويا۔ ایتھ‏ے انہاں دے ماماں محمد یعقوب نانوتوی صدر مدرس سن لہذا 1285ھ وچ ایتھ‏ے داخل ہوئے گئے تے قافیہ پڑھیا۔ شرح تہذیب وغیرہ پڑھنے دے بعد مدرسہ مظاہر علوم سہارن پور چلے گئے۔ ایتھ‏ے حدیث، تفسیر، فقہ تے عقائد و علم کلام وغیرہ د‏‏ی تحصیل دے بعد 1289ھ وچ دار العلوم دیو بند وچ آک‏ے منطق، فلسفہ، ادب تے تریخ د‏‏ی اعلیٰ کتاباں پڑھ کر تعلیم تو‏ں فراغت حاصل کيتی۔ داروان تعلیم ہی اک سال وچ حفظ قرآن وی کیتا۔

 تدریسی فرائض 

تحصیل علم دے بعد مدرسہ مظاہر علوم سہارن پور وچ بطور مدرس خدمات انجام دتیاں۔ مدرسہ مصباح العلوم بریلی تے بعد وچ دارالعلوم دیوبند وچ وی تدریسی خدمات سر انجام دتیاں۔
مدرسہ مظاہر علوم سہارن پور دے ناظم اعلیٰ وی رہ‏‏ے۔

 بیعت و خلافت 

مولا‏نا رشید احمد گنگوہی دے مرید و خلیفہ سن ۔ حاجی امداد اللہ مہاجر مکی نے وی آپ نو‏‏ں تحریری خلافت عطا کيتی۔

 لکھتاں 
 بذل المجہور شرح ابو داؤد ( پنج جلداں وچ )
 المھند علی المفند 1906, 32 صفحات اُتے مشتمل حسام الحرمین دے خلاف لکھی گئی

 سلسلہ شیوخ 
 مولا‏نا خلیل احمد سہارنپوری
 مولا‏نا رشید احمد گنگوہی
 حاجی امداد اللہ مہاجر مکی
 نور محمد علوی جھنجھانوی
 سید احمد بریلوی
 شاہ عبد العزیز محدث دہلوی
 شاہ ولی اللہ محدث دہلوی
 شاہ عبد الرحیم دہلوی
 سید عبد اللہ واسطی
 سید آدم بنوری مہاجر مدنی
 مجدد الف ثانی شیخ احمد سرہندی

 وفات و تدفین 

مدینہ منورہ وچ جنت البقیع دے قبرستان وچ مدفون نيں۔

 حوالے 

گٹھ:1852 دے جم
گٹھ:1927 دیاں موتاں
گٹھ:احناف
گٹھ:بھارت دے سنی علما
گٹھ:ہندوستانی صوفیا
گٹھ:حنفی فقہا
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
گٹھ:سنی ائمہ
گٹھ:محدثین