باکو سٹیٹ یونیورسٹی

باکو اسٹیٹ یونیورسٹی ( بی ایس یو )؛ (  ) باکو ، آذربائیجان وچ واقع اک عوامی یونیورسٹی ا‏‏ے۔ آذربائیجان ڈیموکریٹک جمہوریہ کی پارلیمنٹ دے ذریعہ 1919 وچ قائم ہونے والی اس یونیورسٹی د‏‏ی ابتداء 1094 دے ابتدائی اندراج دے نال تریخ تے فلسفہ ، فزکس تے ریاضی ، تے قانون تے طب کی فکلٹیاں تو‏ں ہوئی۔  بی ایس یو دا پہلا ریکٹر وی۔آئی رازومووسکی سی ، جو کازان یونیورسٹی وچ سرجری دا اک سابق پروفیسر سی۔


1930 وچ ، حکومت نے اعلیٰ تعلیم کی تنظیم نو دے مطابق یونیورسٹی نو‏‏ں بند کرنے دا حکم دتا ، تے یونیورسٹی نو‏‏ں سپریم پیڈاگوجیکل انسٹی ٹیوٹ دے نال تبدیل کردتا گیا۔ اُتے ، 1934 وچ ایہ یونیورسٹی دوبارہ بحال ہوئی ، تے دوسری جنگ عظیم کے مشکل سالاں وچ فیلکٹی ممبراں د‏‏ی کمی دا سامنا کرنا پيا۔

1959 وچ اپنی 40 واں سالگرہ تک ، یونیورسٹی وچ پہلے ہی تو‏ں 13 فکلٹیاں موجود سن۔ آذربائیجان میڈیکل یونیورسٹی تے آذربائیجان اسٹیٹ اکنامک یونیورسٹی دونے ہی بی ایس یو وچ اصل متعلقہ فیکلٹیاں د‏‏ی کفالت کردے سن ۔ رفننف نرفنرش ررٹفشس رنٹش رٹےش فنے

بی ایس یو دے فارغ التحصیل افراد وچ آذربائیجان کے دو سابق صدور ابوالفاز ایلچیبی تے حیدر علیئیف بھی شامل سن ۔ سابقہ عربی بولی و ادب د‏‏ی فیکلٹی تو‏ں فارغ التحصیل ہوئے ، جدو‏ں کہ مؤخر الذکر ، جنہاں نے 30 سال تو‏ں زیادہ عرصہ تک آذربائیجان د‏‏ی سیاست اُتے غلبہ حاصل کيت‏‏ا ، فیکلٹی آف ہسٹری تو‏ں فارغ التحصیل ہوئے۔ نوبل انعام یافتہ ماہر فزکس لیو لنڈو نے بی ایس یو وچ 1922 تے 1924 دے درمیان تعلیم حاصل کيتی۔

بی ایس یو ، آذربائیجان جمہوریہ د‏‏ی واحد یونیورسٹی اے جو بین الاقوامی درجہ بندی د‏‏ی تنظیماں د‏‏ی طرف تو‏ں درجہ بند کيتی جاندی اے ، جداں اکیڈمک پرفارمنس تو‏ں یونیورسٹی د‏‏ی درجہ بندی تے اس وقت تعلیمی کارکردگی دے ذریعہ یونیورسٹی د‏‏ی درجہ بندی وچ 1872 نمبر اُتے ا‏‏ے۔.

 تریخ 
سجے|thumb|204x204پکسل| 1919 وچ باکو اسٹیٹ یونیورسٹی دا نشان۔
بی ایس یو دا قیام یکم ستمبر 1919 نو‏‏ں آذربائیجان جمہوری جمہوریہ کی پارلیمنٹ دے فیصلے تو‏ں ہويا سی۔ یونیورسٹی 4 فیکلٹیز (ہسٹری اینڈ فلولوجی ، فزکس تے ریاضی ، قانون ، تے طب) دے اک حصے دے طور اُتے قائم کيتی گئی سی۔ یونیورسٹی دا پہلا ریکٹر مشہور سرجن VI Razumovsky سی۔

سن 1920–40 دے معروف پروفیسرز وچ آذربائیجان دے مصنف عبدالرحیم بیک حقوردیئف ، اورینٹلسٹ پروفیسر پی.کے. جوزے ، پروفیسر اے. او. ماکوویلسکی ، پروفیسر اے. او. مشیل تے ہور اسکالرز شامل سن ۔ اس عرصے دے دوران یونیورسٹی د‏‏ی انتظامیہ نے بانو‏ں ميں ماہر تعلیم این. وائے. مار ، وی. وی. بارٹولڈ ، ایسٹرن سائنس اکیڈمی دے فواد بیک کپرولوزادے نو‏‏ں مدعو کيت‏‏ا۔

تنظیم سازی تو‏ں متعلق کونسل آف دتی پیپلز کامیسار آن ری آرگنائیزیشن (Council of the People's Commissar on reorganization)کے فیصلے دے مطابق 1930 وچ اس یونیورسٹی نو‏‏ں ختم کردتا گیا۔ ہائی پیڈاگوجیکل انسٹی ٹیوٹ تشکیل دتا گیا سی۔ صرف 1934 وچ ہی ریاستی یونیورسٹی نے اپنی سرگرمیاں دوبارہ شروع کيتیاں تے بہت جلد ہی جمہوریہ دا سائنسی تعلیمی مرکز بن گیا۔ یونیورسٹی استاداں د‏‏ی بہت وڈی قلت دے باوجود کہ بیشتر استاداں دوسری جنگ عظیم وچ گئے سن ، اس دے باوجود یونیورسٹی اپنی اولین پوزیشن برقرار رکھنے وچ کامیاب رہی۔ 1945 وچ استاداں نے آذربائیجان اکیڈمی آف سائنس دے قیام وچ ودھ چڑھ کر حصہ لیا۔ ایداں دے آذربائیجان میڈیکل یونیورسٹی، معیشت د‏‏ی آذربائیجان یونیورسٹی، آذربائیجان ریاستی تدریسی یونیورسٹی تے ہور — — ملک د‏‏ی یونیورسٹیاں وچو‏ں زیادہ تر نو‏‏ں باکو اسٹیٹ یونیورسٹی د‏‏ی بنیاد اُتے قائم کيت‏‏ا گیا تھا.

1969 دے بعد دے سالاں نو‏‏ں علم تے سائنس د‏‏ی سمت وچ ترقی دے سال دے طور اُتے سمجھیا جاسکدا ا‏‏ے۔ اک وسیع تاریخی دور دا احاطہ کردے ہوئے ، انہاں برساں وچ جدید خصوصیات ، شعبےآں اُتے فیکلٹی قائم کيتیاں گئیاں تے 30 دے نیڑے سائنسی تحقیقی لیبارٹریز دا آغاز ہويا۔ اس دے نتیجے وچ ، مستقب‏‏ل د‏‏ی ترقی د‏‏ی اک مضبوط یقین دہانی کرائی گئی سی۔ حیدر علیئیف دے اقتدار وچ آنے دے بعد یونیورسٹی نے ہور ترقی کرنا شروع کيتی۔ جدید خصوصیات ، محکمےآں تے سائنسی لیبارٹریاں نے یونیورسٹی وچ کم کرنا شروع کيت‏‏ا۔ تاریخی پس منظر دے نال ، باکو اسٹیٹ یونیورسٹی ہمیشہ تو‏ں آذربائیجان دا اک اہ‏م سائنسی تے تعلیمی مرکز رہیا ا‏‏ے۔ مشہور سائنس داناں ، دانشوراں تے سیاستداناں تے آذربائیجان دے نامور سیاستدان ، حیدر علیئیف نے باکو اسٹیٹ یونیورسٹی تو‏ں گریجویشن کيت‏‏ا۔  فی الحال ،     ] باکو اسٹیٹ یونیورسٹی وچ 16 وڈی جنہاں وچ 55 بیچلر تے 153 ماسٹر ڈگریاں ني‏‏‏‏ں۔

باکو اسٹیٹ یونیورسٹی د‏‏ی 100 واں سالگرہ نہ صرف آذربائیجان وچ  ، بلکہ ویانا ، آسٹریا (ستمبر 2019) وچ تے پیرس (جون 2019) وچ یونیسکو کے صدر دفتر وچ منائی گئی۔  بی ایس یو د‏‏ی 100 واں سالگرہ دے اعزاز وچ خصوصی میڈل - باکو اسٹیٹ یونیورسٹی د‏‏ی " 100 واں جوبلی (1919–2019) " نومبر 2019 وچ صدارتی فرمان دے ذریعہ جاری کيت‏‏ا گیا سی ، تے 113 افراد نو‏‏ں ایہ تمغہ دتا گیا سی۔ 

 بین الاقوامی تعلقات 
وقت دے نال ، یونیورسٹی اپنے بین الاقوامی تعلقات استوار کردی ا‏‏ے۔ فی الحال بی ایس یو د‏‏ی مختلف انجمناں تے ادارےآں وچ یوریشیا د‏‏ی یونیورسٹیاں د‏‏ی ایسوسی ایشن د‏‏ی حیثیت تو‏ں رکنیت اے ، جو سابقہسوویت اتحاد د‏‏ی بیشتر یونیورسٹیاں نو‏‏ں متحد کردی ا‏‏ے۔ 2002–2004 دے درمیان ، بی ایس یو نے بحیرہ اسود ریاستاں د‏‏ی یونیورسٹیاں د‏‏ی انجمن د‏‏ی قیادت کيتی۔ ہور برآں ، یونیورسٹی نے ماسکو اسٹیٹ یونیورسٹی ، مڈل ایسٹ ٹیکنیکل یونیورسٹی ، نائس-صوفیہ اینٹی پوول یونیورسٹی ، انڈیانا یونیورسٹی ، کیف نیشنل یونیورسٹی ، ویانا یونیورسٹی تے ہور اعلیٰ یونیورسٹیاں دے نال سائنسی تے تکنیکی تعاون ، طلباء استاداں دے تبادلہ پروگراماں دے معاہداں اُتے دستخط کیتے ني‏‏‏‏ں۔ 

ان باہمی تعاون دے نتیجے وچ ، یونیورسٹی مشترکہ سائنسی کانفرنساں ، ورکشاپس دے نال نال درسی کتاباں د‏‏ی اشاعت دا وی انعقاد کردی ا‏‏ے۔ 

 شراکت دار یونیورسٹیاں 

 انڈیانا یونیورسٹی
 مینیسوٹا ڈولتھ یونیورسٹی
 ماسکو اسٹیٹ یونیورسٹی
 ماسکو اسٹیٹ بین الاقوامی تعلقات انسٹی ٹیوٹ
 سینٹ پیٹرزبرگ اسٹیٹ یونیورسٹی
 کازان اسٹیٹ یونیورسٹی
 روسی اکیڈمی آف سائنسز
 نامیاندی تے فزکس کیمسٹری سائنسی مرکز
 نووسیبیرسک اسٹیٹ یونیورسٹی
 یوفا اسٹیٹ یونیورسٹی
 چیلیابنسک اسٹیٹ یونیورسٹی
 آسٹرکھن اسٹیٹ یونیورسٹی
 تبلیسی اسٹیٹ یونیورسٹی
 بیلاروس اسٹیٹ یونیورسٹی
 ازبک نیشنل یونیورسٹی
 اٹیراؤ اسٹیٹ یونیورسٹی
 سوشل سائنس انسٹی ٹیوٹ دا ناں حیدر علیئیف دے ناں اُتے رکھیا گیا
 کییو نیشنل یونیورسٹی
 ڈونیٹسک نیشنل یونیورسٹی
 نیپروپیتروسک نیشنل یونیورسٹی
 لویو نیشنل یونیورسٹی
 مفت برلن یونیورسٹی
 بون یونیورسٹی
 ویانا یونیورسٹی
 چنگا صوفیہ-اینٹی پولس یونیورسٹی
 گرینوبل یونیورسٹی
 روٹرڈیم ایراسمس یونیورسٹی
 اپسالا یونیورسٹی
 جینوا یونیورسٹی
 وارسا یونیورسٹی
 کونسٹانسا اوویڈیئس یونیورسٹی
 بخارسٹ یونیورسٹی
 پلائیشٹی آئل اینڈ گیس یونیورسٹی
 بخارسٹ نیشنل یونیورسٹی برائے لیزر ، پلازما تے تابکاری فزکس
 کاپو ڈسٹریئن ایتھنز نیشنل یونیورسٹی
 بلینڈ یونیورسٹی
 انقرہ یونیورسٹی
 استنبول یونیورسٹی
 آرٹاڈو ٹیکنیکل یونیورسٹی
 کریککالا یونیورسٹی
 کاکیشین کارس یونیورسٹی
 چنقالہ یونیورسٹی
 تہران یونیورسٹی
 تبریز یونیورسٹی
 قرقان یونیورسٹی
 گیلان یونیورسٹی
 مازندران یونیورسٹی
 ثناء یونیورسٹی
 قاہرہ یونیورسٹی
 الازہر یونیورسٹی 

 اکیڈمک کونسل 
باکو اسٹیٹ یونیورسٹی د‏‏ی اکیڈمک کونسل دا مقصد تعلیم ، اس دے معیار ، یونیورسٹی د‏‏ی نمائندگی دے نال نال بین الاقوامی تعلقات دے قیام وچ وی حصہ ڈالنا ا‏‏ے۔ کونسل بنیادی طور اُتے درج ذیل امور اُتے توجہ دیندی ا‏‏ے۔ رلنش ننٹلسننٹسرغ رودردس ننرٹش نردسننٹلس دنٹرلس درٹرلس نننٹش نپٹرنر نرغ

 مختلف سمتاں وچ یونیورسٹی د‏‏ی ترقی اُتے توجہ
 ضوابط تے یونیورسٹی فاؤنڈیشن ویہہ تو‏ں متعلق متعلقہ تجاویز د‏‏ی تشکیل
 ضوابط تے ہدایات د‏‏ی تصدیق
 طلبا د‏‏ی قبولیت دے لئی منصوبے د‏‏ی تعریف
 بی ایس یو دے سالانہ بجٹ د‏‏ی تشکیل
 تعلیمی منصوبےآں د‏‏ی تصدیق
 عنوان تفویض کرنا
 پروفیسر مشیراں د‏‏ی الاٹمنٹ

 فلکٹیاں تے انسٹی ٹیوٹ 

 فلکٹیاں 

 لاگو ریاضی تے اقتصادی سائبرنیٹکس
 فزکس
 میکانکس تے ریاضی
 کیمسٹری
 حیاتیات
 ماحولیات تے مٹی سائنس
 ارضیات
 جغرافیہ
 تریخ
 فلولوجی
 دینیات
 بین الاقوامی تعلقات تے معاشیات
 صحافت
 قانون
 اورینٹل اسٹڈیز
 سماجی علوم تے نفسیات
 لائبریرین د‏‏ی معلومات۔

 تحقیقی ادارے 

 سائنسی ریسرچ انسٹی ٹیوٹ آف اپلائیڈ میتھیمیٹکس
 نظریا‏تی فزکس دے مسائل دا ادارہ

 شراکت دار یونیورسٹیاں 

 بلقان یونیورسٹیاں دا نیٹ ورک
 ربط=|حدود چنگ یون یونیورسٹی ، تائیوان

 وابستگیاں 
یونیورسٹی قفقاز یونیورسٹی ایسوسی ایشن د‏‏ی اک ممبر ا‏‏ے۔ 

 سابق طالب علم 
ہور معلومات دے لئی ملاحظہ کرن:

 ابوالفاز ایلچیبی - آذربائیجان دا دوسرا صدر
 حیدر علیئیف - آذربائیجان دے تیسرے صدر
 لیو لینڈو - نظریا‏تی ماہر فزکس
 میکائیل جباروف - موجودہ وزیر برائے اقتصادیات - جمہوریہ آذربائیجان
 انار بگروف ۔ وکیل
 انٹیگم علیئیف ۔ انسانی حقوق دا محافظ
 علی عمروف - جمہوریہ آذربائیجان دے پراسیکیوٹر جنرل
 اسلان اسلانوف - آذربایجان اسٹیٹ ٹیلی گراف ایجنسی دے ڈائریکٹر جنرل
 Eldaniz Mammadov د‏‏ی - لائبریری سائنس، کتابیات سائنس تے bibliology (کتاب سائنس) دے میدان وچ آذربائیجان سائنسدان 
 ووگر اسلانوف - مصنف تے صحافی
 رؤف میرگادیروف - صحافی
 عارف یونس ۔ مؤرخ
 محرم گسمیلی ۔ ادبیات دے ماہر تے لوک داستان نگار
 ایلک رازیزادے - تریخ تے سیاسی سائنس دے آذری امریکی پروفیسر

 ایہ وی دیکھو 

 آذربائیجان وچ یونیورسٹیاں تے کالجاں د‏‏ی لسٹ

 حوالے 

 باہرلے جوڑ 

 سرکاری ویب سائٹ (in Azerbaijani, Russian, and English)
گٹھ:آذربائیجان د‏‏یاں یونیورسٹیاں
گٹھ:آذربائیجان وچ سائنس و ٹیکنالوجی
گٹھ:1919ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے
گٹھ:باکو وچ تعلیم
گٹھ:آذربائیجان وچ تعلیم