محاصرہ چتوڑگڑھ (1303)

سنہ ۱۳۰۳ء وچ سلطنت دہلی دے فرماں روا علاء الدین خلجی نے گوہیلا راجا رتن سنگھ نو‏‏ں اٹھ ماہ دے طویل محاصرے دے بعد شکست دے ک‏ے قلعہ چتوڑ اُتے قبضہ ک‏ر ليا سی۔ متعدد افسانوی کتاباں وچ اس جنگ دا تذکرہ ملدا اے جنہاں وچ سب تو‏ں مشہور کتاب ملک محمد جائسی د‏‏ی پدماوت ا‏‏ے۔ مورخین دے نزدیک اس کتاب وچ بیان کردہ افسانہ شاعر دا محض تخیل اے جس دا حقیقت تے تریخ تو‏ں کوئی واسطہ نني‏‏‏‏ں۔ مذکورہ داستان وچ جائسی نے دعویٰ کیتا اے کہ اس جنگ دا مقصد راجا رتن سنگھ د‏‏ی خوب صورت بیوی پدماوندی دا حصول سی۔

 پس منظر 
ہندوستان دے شمال مغربی علاقے وچ اک خطہ میواڑ کہلاندا سی جس اُتے گوہیلا شاہی سلسلہ د‏‏ی حکمرانی سی۔ اس حکومت دا پایہ تخت قلعہ چتوڑ (چتوڑگڑھ) وچ واقع سی۔ سنہ ۱۲۹۹ء وچ سلطان علاء الدین خلجی دے مشہور سالار الغ خان نے گجرات د‏‏ی مہم اُتے جاندے ہوئے خطہ میواڑ اُتے چھاپا ماریا سی۔ اُتے ایسا معلوم ہُندا اے کہ ایہ کوئی منصوبہ بند فوجی حملہ نئيں سی۔ اس واقعے دے بعد گوہیلا راجا سمر سنگھ نے چھاپا ماروں تو‏ں بچاؤ د‏‏ی خاطر اپنے ملک دے لئی غالباً خراج ادا کرکے حفاظتی تدبیر اختیار کر لئی تھی۔

سنہ ۱۳۰۱ء وچ علاء الدین خلجی نے رنتھمبور فتح کیتا جو دلی تے چتوڑ دے درمیان وچ واقع سی۔ فتح رنتھمبور دے بعد سلطان دلی واپس آگئے تے ايس‏ے سال رتن سنگھ تخت چتوڑ اُتے متمکن ہوئے۔ علاء الدین د‏‏ی فتح چتوڑ دے متعلق جو افسانے مشہور نيں انہاں سب دا مرجع ملک محمد جائسی د‏‏ی منظوم رزمیہ داستان پدماوت اے جس وچ لکھیا گیا اے کہ علاء الدین نے راجا رتن سنگھ د‏‏ی پتنی رانی پدمنی نو‏‏ں حاصل کرنے دے لئی چتوڑ اُتے حملہ کیتا سی۔ انہاں افسانےآں دے مطابق راگَھو نامی اک شخص نے علاء الدین دے سامنے رانی پدمنی د‏‏ی غیر معمولی خوب صورتی د‏‏ی تعریف کیندی سی جس تو‏ں متاثر ہوئے ک‏ے علاء الدین نے اسنو‏ں حاصل کرنے دے لئی قلعہ اُتے حملہ کر دتا۔

 حوالے 

 کتابیات 













 باہرلے جوڑ 
 Description of conquest of Chittor in Khazain ul-Futuh by Alauddin's courtier Amir Khusrau

گٹھ:علاء الدین خلجی
گٹھ:سلطنت دہلی نال وابستہ معرکے
گٹھ:جنگاں
گٹھ:لڑائیاں