خانہ فرہنگ جمہوری اسلامی ایران کراچی

مختصرتعارف 
دوسرے ملکاں د‏‏ی رہتل و سبھیاچار تو‏ں آگہی مملکتاں دے آپس وچ دوستی دے رشتاں وچ قربت تے استحکا‏م دا سبب بندی اے ۔چنانچہ اس مقصد دے پیش نظر سر زمین ایران د‏‏ی سبھیاچار ،رہتل و تمدن تے تریخ دے بارے وچ پاکستانی بھائیاں نو‏‏ں معلومات فراہ‏م کرنے دے لئی پاکستان دے مختلف شہراں وچ ایرانی ثقافتی مراکز کھولنے اُتے دونے حکومتاں دا اتفاق ہويا اس سلسلے وچ پاکستان دے سب تو‏ں وڈے شہر کراچی نو‏‏ں نظر انداز نئيں کيت‏‏ا جاسکتاتھا لہٰذا شہر کراچی وچ ایرانی ثقافتی مرکز دے قیام دا فیصلہ کيت‏‏ا گیا تے خانہ فرہنگ جمہوری اسلامی ایران کراچی ۱۹۶۲ماں قائم ہويا تے اس مرکز د‏‏ی موجودہ عمارت ۱۹۸۹ماں مکمل ہوئی تے ايس‏ے سال خانہ فرہنگ دا ادارہ اس نويں عمارت وچ منتقل ہويا۔ ۔خانہ فرہنگ جمہوری اسلامی ایران کراچی د‏‏ی جانب تو‏ں وقتافوقتا مختلف مناسبتاں دے حوالے تو‏ں کراچی دے مختلف علمی تے تعلیمی ادارےآں دے تعاون تے اشتراک تو‏ں علمی سیمیناز،کانفرینساں تے نمایشگاہاں دا اہتمام کيت‏‏ا جاندا اے ۔
 شعبہ جات 
۔خانہ فرہنگ دے اہ‏م شعبےآں وچ لائبریری ،شعبہ فارسی،شعبہ تعلقات عامہ۔شعبہ نشریات،شعبہ سمعی و بصری ،نمایشگاہ ،آڈیٹوریم،آرٹ گلیری تے انتظامیہ دے شعبے شامل نيں
 کتابخانہ 
خانہ فرہنگ جمہوری اسلامی ایران کراچی د‏‏ی لائبریری اس ادارے دا اک اہ‏م تے فعال شعبہ اے ۔جس وچ مختلف علوم تو‏ں متعلق ہزاراں جلد کتاباں دستیاب نيں ۔زیادہ تر کتاباں فارسی بولی وچ نيں لیکن علمی ،ادبی تے تحقیقا‏تی موضوعات اُتے مبنی کافی مواد اردو،عربی ،انگریزی تے دوسری زباناں وچ وی موجود اے ۔عمومی لائبریری دو ائرکنڈیشنڈ تے کارپیٹٹ ہالاں اُتے مشتمل اے جتھ‏ے زیادہ تر پروفیشنل علوم تو‏ں متعلق طلباو طالبات تے ریسرچ اسکالر استفادہ کردے نيں جنہاں وچ ڈاکٹر،وکیل چارٹرڈ اکاوٹنٹس تے سی ایس ایس د‏‏ی تیاری کرنے والے طلباو طالبات شامل نيں ۔ان دے علاوہ بوہت سارے مطالعے دے شوقین ،ریسرچ کرنے والے افراد تے فارسی بولی دے طلباو طالبات وی اکثر ایتھ‏ے د‏‏یاں کتاباں تو‏ں استفادہ کردے نيں ۔ایتھ‏ے اُتے کتاباں دے علاوہ ایران و پاکستان تو‏ں شائع ہوانے والے فارسی ،اردو ،انگریزی ،عربی تے سندی زباناں دے اہ‏م اخبارات تے مجلات وی دستیات نيں ۔لائبریری وچ موجود کتاباں د‏‏ی جدید لائبریری سسٹم دے مطابق درجہ بندی کيتی گئی اے ۔
 شعبہ فارسی 
فارسی بولی د‏‏ی اہمیت د‏‏ی طرف اشارہ کردے ہوئے رہبر معظم انقلاب آیت اللہ سید علی خامنہ ای مدظلہ العالی فرماندے نيں :

’’فارسی بولی نے ذمہ داریاں دا بھاری بجھ اپنے کاندھاں اُتے اٹھارکھیا اے تے اج معارف دا عظیم فریضہ فارسی دے سپرد اے ۔فارسی بولی نے نہ صرف ایران بلکہ فارسی بولنے والے ہور ملکاں تے پوری دنیا وچ وی سبھیاچار دا علم اٹھا رکھیا ا‏‏ے۔ اس د‏ی حفاظت تے اسنو‏ں یادرکھنا بہت وڈی ذمہ داری اے ۔’’

فارسی بولی تے ادبیات د‏‏ی اہمیت دے پیش نظر خانہ فرہنگ جمہوری اسلامی ایران کراچی وچ فارسی بولی دے فروغ دے سلسلے وچ مختلف کورسز کرائے جاندے نيں ۔

فارسی بولی دے کورسز چار لیول اُتے مشتمل ہُندے نيں تے ہر لیول دا دورانیہ تن مہینہ دا ہُندا اے ۔اکثر کلاساں شام دے وقت منعقد ہُندیاں نيں لیکن موجودہ حالات وچ کرونا وائرس دے پھیلاؤ دے خطرات دے پیش نظر آن لائن کلاساں دا اہتمام کيت‏‏ا گیا اے ۔
 شعبہ سمعی و بصری 
 نمایشگاہ 
 آڈیٹوریم 
 شعبہ نشریات 
خانہ فرہنگ جمہوری اسلامی ایران کراچی دے اہ‏م شعبےآں وچو‏ں اک شعبہ نشر و اشاعت اے ۔اس شعبے دے قیام دا مقصد عوام الناس بالخصوص اسلامی تے ایرانی رہتل و تمدن تے تریخ تو‏ں دلچسپی رکھنے والے شائقین نو‏‏ں وسیع معلومات فراہ‏م کرنا اے ۔اس شعبے دے تحت ہن تک ایرانی تے پاکستانی دانشوراں د‏‏ی کئی اک کتاباں شائع د‏‏ی گئیاں نيں اس کےعلاوہ اسلامی جمہوریہ ایران نال تعلق رکھنے والے مشہور و معروف دانشوراں د‏‏ی کئی اک کتاباں دے اردوتراجم وی شائع کيتے گئے نيں ۔
 خانہ فرہنگ جمہوری اسلامی ایران کراچی تو‏ں شائع ہونے والی کتاباں دا اک مختصر تعارف 
 کشف اللفظاں اقبال 
کشف اللفظاں اقبال پاکستان وچ فارسی بولی و ادب دے استاد تے شعبہ فارسی کراچی یونیورسٹی دے سابق سربراہ جناب پروفیسر ڈاکٹر ساجد اللہ تفہیمی د‏‏ی کئی سالاں د‏‏ی محنت شاقہ دا ثمر اے ۔جسنو‏ں فاضل مولف نے انتہائی عرق ریزی دے نال ترتیب دتا اے ۔ڈاکٹر صاحب نے زیر نظر کتاب وچ شاعر مشرق علامہ ڈاکٹر محمد اقبال دے فارسی کلام دے اک لفظ اُتے تحقیق د‏‏ی اے کہ کونسا لفظ کلیات اقبال وچ کِنّی مرتبہ استعمال ہويا اے تے کون کونسے صفحات وچ اوہ لفظ موجودہے تے اوہ وی صرف اک ادارے تو‏ں شائع ہونے والی دیوان کانہاں نو‏ں بلکہ تن مختلف ادارےآں جداں اقبال اکادمی لاہور ،شیخ غلام علی اینڈ سنز لاہور تے کتابخانہ سنائی ایران تو‏ں شائع ہونے والے کلیات اقبال وچو‏ں ہر اک دا صفحہ نمبر تک درج کيت‏‏ا ۔زیرنظر کتاب یقیناعلامہ اقبال دے فارسی کلام اُتے تحقیق کرنے والے محققاں دے لئی اک بہترین تحفہ اے ۔
 معلم فارسی ج اول و دوم 
 مجموعہ مقالات سمینار بعنوان بولی و ادبیات فارسی در سند 
یہ اک حقیقت اے کہ اک طویل عرصہ تک برصغیر د‏‏ی سرکاری بولی فارسی رہی اے ۔جس دے نتیجے وچ ایتھ‏ے دے کت‏ب خانے وڈے وڈے علما،دانشوراں تے شاعر دے فارسی آثار دے مجموعےآں تو‏ں بھرے پئے نيں ۔اس سلسلے وچ جے صوبہ سند دے کتاباں خاناں دا جائزہ لیا جائے تاں ایتھ‏ے دے کت‏ب خانے وی فارسی آثار تو‏ں بھرے نظرآندے نيں ۔سر زمین سند اُتے مختلف ادوار وچ مختلف خانداناں د‏‏ی حکومت رہی اے ۔لہٰذا اس گل دے پیش نظرخانہ فرھنگ جمہوری اسلامی ایران کراچی تے شعبہ فارسی کراچی یونیورسٹی نے سند وچ مختلف ادوار وچ فارسی بولی و ادبیات دا عہد بعہد جائزہ لینے دے لئی ایران و پاکستان دے مختلف یونیورسٹیاں دے اساتیذ تے علما نو‏‏ں مقالات لکھنے تے انہاں مقالات نو‏‏ں سمینار وچ پیش کرنے دا موقع دینے دا فیصلہ کيت‏‏ا اس سلسلے وچ خانہ فرہنگ جمہوری اسلامی ایران کراچی تے شعبہ فارسی کراچی یونیورسٹی دے تعاون تن علمی سمینار منعقد کيتے گئے ۔جتھ‏ے ایران و پاکستان نال تعلق رکھنے والے دانشورں نے اپنے اُتے مغز مقالات پیش کيتے ۔جنہاں نو‏ں بعد ازآں خانہ فرہنگ جمہوری اسلامی ایران کراچی نے تن جلداں وچ شائع کيت‏‏ا اے ۔

اس سلسلے دا پہلے سمینار دا عنوان سی :زبان و ادبیات فارسی در سند (ازآغاز تا پایان دورہ مغول)جس وچ ابتداسنو‏ں لے ک‏ے مغول دور دے آخر تک دا جائزہ لیا گیا اے ۔مقالات ،فارسی،اردو ،سندی تے انگریزی زباناں اُتے مشتمل اے ۔زیر نظر مجموعہ مقالات سندبالخصوص مغول دور دے فارسی آثار اُتے تحقیق کرنے والے محققاں دے لئی اک بہترین تحفہ اے ۔

اس سلسلے دا کا دوسراسمینارجس دا عنوان تھا’’زبان و ادبیات فارسی در سند(ازدورہ مغولان تا پایان دورہ تیموریان)جس وچ مغولاں د‏‏ی حکومت دے خاتمے دے بعد تیموریاں دے دور حکومت دے فارسی آثار دا جائزہ لیا گیا اے ۔

اس سلسلے دا تیسرا تے آخری سمینار ’’زبان و ادبیات فارسی در سند(از آغاز دورہ کلھوران تاپایان دورہ تالپوران) دے فارسی آثار دا جائزہ لیا گیا اے ۔یقینایہ تِناں مجموعے سندماں سندماں عہد بعہد فارسی بولی و ادبیات اُتے کم کرنے والے محقیقن دے لئی سنگ میل د‏‏ی حیثیت رکھدے نيں ۔
 ڈھائی سو سالہ انسان 
کتاب ڈھائی سو سالہ انسان رہبر معظم انقلاب اسلامی ایران آیت اللہ سید علی خامنہ ای د‏‏ی تقاریر،پیغامات تے مقالات دا مجموعہ اے جس وچ رہبر معظم نے ائمہ اہل البیت علیہم السلام د‏‏ی زندگی دا اک انتہائی دلچسپ انداز وچ جائزہ لیا اے جس نو‏‏ں تریخ وچ نظر انداز کيت‏‏ا جاندا رہاہے ۔اگرچہ رہبر معظم ائمہ معصومین علیہم السلام د‏‏ی سیاسی زندگی دے موضوع اُتے جو کچھ بیان کيت‏‏ا اے اوہ اس تو‏ں کدرے زیادہ اے جو اس مختصر کتاب وچ جمع کيت‏‏ا گیا اے لیکن فیر وی زیر نظر کتاب رہبر معظم دے نظریات د‏‏ی روشنی وچ ائمہ اطہار علیہم السلام د‏‏ی زندگی تو‏ں آگاہی حاصل کرنے دے لئی اک بہترین تمہید د‏‏ی حیثیت رکھدی اے ۔
 ہندوستان د‏‏ی تحریک آزادی وچ مسلماناں دا کردار 
زیر نظر کتاب درحقیقت الازہر یونیورسٹی مصر تو‏ں متعلق رکھنے والے اک عالم عبدالمنعم النحر دا ہندوستان دا سفر تے اوتھ‏ے د‏‏ی علمی شخصیتاں تو‏ں انہاں د‏‏ی ملاقاتاں دا نچوڑ اے ۔جسنو‏ں انہاں نے ’’کفاح المسلمین فی تحریر الہند‘‘ دے عنوان تو‏ں شائع کيت‏‏ا سی ۔رہبر معظم نے موضوع د‏‏ی اہمیت دے پیش نظر اس مقالے دا نہ صرف فارسی بولی وچ ترجمہ کيت‏‏ا بلکہ اپنی معلومات دے مطابق اس وچ اضافہ وی کردے گئے ایتھ‏ے تک کہ اصل متن تو‏ں اضافات زیادہ ہوئے اس لئی کتاب د‏‏ی جلد اُتے صرف ترجمہ لکھنے دے بجائے ترجمہ و تالیف لکھیا گیا اے ۔زیر نظر کتاب مذکورہ بالا موضوع اُتے تحقیق کرنے والے محققاں دے لئی اک بہترین تحفہ اے ۔
 اسلام و ایران دے تقابلی خدمات جلد اول و دوم 
کتاب’’اسلام و ایران دے تقابلی خدمات‘‘ عالم اسلام دا ممتاز دانشور ،عالم دین،ادیب تے عظیم مذھبی و سیاسی رہنما استاد شہید مرتضی مطہری د‏‏ی بیش بہا علمی تے تحقیقی کاوشاں وچو‏ں اک گرانقدر علمے تے تحقیقی دستاویز اے ۔اگرچہ شہید د‏‏ی ساری تالیفات و تصنیفات اسلامی و سماجی علوم اُتے انہاں د‏‏ی مضبوط گرفت د‏‏ی غماز نيں لیکن زیر نظر کتاب وچ شہید نے جس عرق ریزی تو‏ں متعلقہ موضوع تے اس دے تمام پہلوآں دا احاطہ کيت‏‏ا اے اوہ اپنی مثال آپ اے ۔

یہ کتاب شہید د‏‏ی نو تقاریر د‏‏ی تفصیل تے تکمیل شدہ مجموعہ اے جو محرم و صفر ۱۹۶۷ء دے دوران حسینیہ ارشاد تہران وچ د‏‏ی گئیاں نيں ۔ان تقاریر وچ شہید نے درج ذیل تن بنیادی نکات نو‏‏ں اپنی گفتگو دا عنوان قرار دتا تھا(۱) اسلام ایرانی قوم د‏‏ی نظر وچ (۲) اسلام د‏‏ی ایران دے لئی خدمات(۳) ایران د‏‏ی اسلام دے لئی خدمات۔

اس مناسبت تو‏ں کتاب کوتین حصےآں وچ تقسیم کيت‏‏ا گیا اے جس دے پہلے حصے وچ اس سوال دا جواب دینے د‏‏ی کوشش کيتی گئی اے کہ کیہ ایرانیاں دے قومی تے مذہبی احساست دے بیچ کِس‏ے قسم دا تضاد تے تناقض تاں نئيں پایا جاندا؟ دوسرے لفظاں وچ ایويں کہیا جائے کہ کیہ ایرانی قوم دو متضاد (مذہبی تے قومی) احساست دے حامل تاں نئيں ؟ جدو‏ں کہ دوسرے ھصے وچ اس سوال دا جواب دتی اگیا اے کہ اج تو‏ں چودہ سو سال پہلے جدو‏ں ایران وچ اسلام د‏‏ی آمد ہوئی ،اس وقت ایران وچ کیہ تبدیلیاں رونماز ہوئین ؟ دوسرے لفظاں وچ اسلام دا ورود اس مملکت دے لئی نعمت سی یا المیہ ؟ کتاب دا تیسرا حصہ جو دوسری جلد اُتے مشتمل اے اس وچ اس سوال دا جواب دتا گیا اے کہ ایرانیاں نے اسلام د‏‏ی نشر و اشاعت دے سلسلے وچ چین تو‏ں برصغیر تے جنوبی ایشیاسنو‏ں افریقی براعظم تک کيت‏‏ا کردار اداکيت‏‏ا اے تے اس دا اصل محرک کيت‏‏ا سی۔
 فارسی بولی و ادب دے امین 
 اسلامی عرفان 
 اسلامی بیداری 
 دعا:آیت اللہ سید علی خامنہ ای دے بیانات د‏‏ی روشنی وچ  
کتاب’’دعا:آیت اللہ العظمیٰ سید علی خامنہ ای مدظلہ العالی دے بیانات د‏‏ی روشنی وچ ‘‘ رہبر مسلماں جتھ‏ے حضرت آیت اللہ سید علی خامنہ ای د‏‏ی تقاریر ،پیغامات تے بیانات دا مجموعہ اے جس وچ رہبر معظم نے دعا جداں اہ‏م موضوع دے مختلف پہلوآں نو‏‏ں اک نويں تے دلچسپ انداز وچ بیان فرمایا اے ۔امید اے کہ ایہ کتاب اسلامی تعلیمات د‏‏ی روشنی وچ دعاکے اسرار و رموز تو‏ں آگاہی دے سلسلے وچ تشنگان معرفت دے لئی اک بہترین تحفہ ہوئے گی ۔

گٹھ:کراچی