مخدوم یحیی منیری

مخدوم یحیی منیری(  ،  ) 13 واں صدی دے اک ہندوستانی صوفی بزرگ سن ۔ پٹنہ ، بہار ، بھارت تو‏ں 29 کلومیٹر دور منیر شہر وچ واقع اک مسجد دے صحن وچ انہاں دا مقبرہ واقع اے 

 سیرت 
اس دا پورا ناں کمال الدین یحییٰ منیری ا‏‏ے۔ اوہ مخدوم اسرایل ولد امام محمد تاج فقیہ ہاشمی (جسنو‏ں شیخ الہند وی کہیا جاندا اے ) دا بیٹا سی۔ اس دا کنبہ منیر وچ آباد ہويا جسنو‏ں بعد وچ منیر شریف وی کہیا جاندا سی۔ انہاں نے بغداد د‏‏ی النظامیہ اکیڈمی وچ اسلامی قانون د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ اوہ سہروردیہ صوفی سلسلے دے شیخ شہاب الدین ابو حفص عمر السہروردی دا شاگرد سی۔ اس دے ساتھیاں وچ بہا الدین زکریا ملتانی ، شیخ سعدی شیرازی تے کمال الدین اسماعیل الثرافانی تے مخدوم شہاب الدین پیر جگجوت شامل نيں جو پٹنہ دے نیڑے جیٹلی وچ آباد سن ۔

اس نے اپنے دوست مخدوم شہاب الدین پیر جگجوٹ د‏‏ی اک بیٹی نال شادی کيتی تے اس دے نال چار بیٹے تے گھٹ تو‏ں گھٹ اک بیٹی ہوئی۔

یہ مقدس مقام مقامی طور اُتے وڈی (جس دا مطلب وڈا) درگاہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، جدو‏ں کہ اس د‏ی اولاد مخدوم شاہ دولت چھوٹی (چھوٹی) درگاہ دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔

یہ مزار اک طویل عرصے تو‏ں زیارت گاہ رہیا ا‏‏ے۔ قابل ذکر زائرین وچ سکندر لودھی تے مغل بادشاہ بابر (1520–1530) شامل ني‏‏‏‏ں۔

ان دے بیٹے مخدوم شرف الدین احمد یحییٰ منیری د‏‏یاں کتاباں مکتوبت سعدی (صدی دے سو خط) تے مکتوبت دو سدی (دوسری صدی دے دو سو خط) روحانی تصنیف دے فارسی بولی دے مشہور مجموعے ني‏‏‏‏ں۔ اسلامی تھیوسوفی اُتے فارسی د‏‏یاں کتاباں دا عنوان مکتوبات صدی (سو خط) تے مکتوبات دو صدی (دو سو خطوط) انہاں دے بیٹے شیخ شرف الدین احمد مانیری نے لکھیا سی۔ اصل نسخے بہار انڈیا دے پٹنہ وچ خدا بخش اورینٹل لائبریری دے مجموعہ وچ دستیاب نيں

ان د‏‏ی اولاد وچ ، مخدوم شاہ دولت 1608 وچ وفات پائی۔ اس دا مزار چھوٹی درگاہ بہار دے گورنر ابراہیم خان کنکر نے تعمیر کيت‏‏ا سی تے 1616 وچ مکمل ہويا سی۔ ایہ ہن وی مغل فن تعمیر دی اک عمدہ مثال دے طور اُتے جانیا جاندا ا‏‏ے۔ صوفی بزرگاں دے متعدد ہور مزارات د‏‏ی طرح ، مخدوم یحییٰ منیری وی مسلما‏ن تے ہندوواں دے ذریعہ بہت محترم نيں ۔

 ہور پڑھو 

 انسائیکلوپیڈیا آف تصوف (مسعود علی خان تے ایس رام د‏‏ی ترمیم شدہ 12 جلداں) 
 سید صدرالحسن (بزم اول فردوسیہ ٹرسٹ ، کراچی) از صوفی بزرگ حضرت شیخ شرف الدین احمد یحییٰ منیری (رح) د‏‏ی زندگی تے تعلیم۔

 ایہ وی دیکھو 

 مخدوم
 مخدوم شرف الدین احمد یحییٰ منیری

 حوالے 

 باہرلے جوڑ 

 حکومت بہار
 درگاہ منیر شریف 
گٹھ:تیرہويں صدی دے ہندوستانی فلسفی
گٹھ:ضلع پٹنہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہندوستانی صوفیا
گٹھ:بھارتی مسلمان