محب ہند (اخبار)

محب ہند برطانوی راج وچ دہلی تو‏ں شائع ہونے والا اردو بولی دا اک ماہانہ علمی و ادبی اخبار سی۔ ایہ اخبار یکم ستمبر 1847ء نو‏‏ں ریاضی دے مشہور عالم تے محقق، دہلی کالج وچ سائنس دے استاد ماسٹر رام چندر نے مطبع دہلی اردو اخبار تو‏ں جاری کیتا۔ ابتدا وچ اس دا ناں خیر خواہِ ہند سی لیکن بعد وچ اس شمارے دا ناں بدل ک‏ے محبِ ہند رکھ دتا گیا۔ڈاکٹر عبد السلام خورشید، صحافت: پاکستان و ہند وچ ، مجلس ترقی ادب لاہور، نومبر 2016ء، ص 137صدیق الرحمٰن قدوائی، ماسٹر رامچندر، شعبہ اردو، دہلی یونیورسٹی،اگست 1961ء، ص 66

 تریخ 
ماسٹر رام چند اپنی بیدا مغزی، وسیع النظری جذبہ اشاعتِ علم د‏‏ی وجہ تو‏ں فائدے الناظرین د‏‏ی تنگ دامانی اُتے زیادہ عرصہ تک قناعت نہ کر سک‏‏ے، کیو‏ں کہ انہاں د‏‏ی حب الوطنی، انسان دوستی تے حریتِ فکر انہاں نو‏ں ہر لحظہ متفکر تے بے قرار رکھدی تھی۔وہ سرکار کمپنی بہادر د‏‏ی ثناخوانی، وفاداری تے اطاعت دے باوجود ہندوستان د‏‏ی آزادی دے متمنی تے آرزو مند سن تے اشاعتِ علم نو‏‏ں اس دا بہترین وسیلہ تے ذریعہ سمجھدے سن ۔ چنانچہ یکم ستمبر 1847ء نو‏‏ں خیر خواہِ ہند دے ناں تو‏ں اک علمی تے ادبی مصور ماہانہ اخبار یا رسالہ جاری کیتا۔ اشاعت تو‏ں پہلے شوق و طلب وچ اضافہ دے لئی فائدے الناظرین وچ اس اخبار د‏‏ی تشہیر کيتی گئی۔ابتداً ایہ رسالہ مولوی محمد باقر دے مطبع دہلی اردو اخبار وچ پنڈت موندی لال پرنٹر دے اہتمام تو‏ں شائع ہُندا سی۔ لیکن بعد وچ مطبع العلوم وچ چھپنے لگیا۔ اس د‏ی اک روپیہ ماہانہ قیمت مقرر سی۔نادر علی خاں، اردو صحافت د‏‏ی تریخ، ایجوکیشنل بک ہاؤس، علی گڑھ، 1987ء، ص 188-189

 ناں د‏‏ی تبدیلی 
حالے خیر خواہِ ہند دے دو شمارے ہی جاری ہوئے سن کہ اہلِ نظر نے مدیر نو‏‏ں مطلع کیتا کہ اس ناں دا اک رسالہ مرزاپور تو‏ں جاری اے، چنانچہ مدیر نے نومبر 1847ء تو‏ں خیر خواہ ہند دا ناں بدل ک‏ے محبِ ہند رکھ دتا۔ اس سلسلے وچ فائدے الناظرین 18 اکتوبر 1847ء دے شمارے وچ بعنوان تبدیلی ناں رسالہ خیر خواہِ ہند کی رام چند نے ایہ سطور لکھياں سن:


 ہور ویکھو 
 ماسٹر رام چندر
 فوائد الناظرین

 حوالے 

گٹھ:ہندوستان وچ 1847ء دیاں تاسیساں
گٹھ:بھارت دے کالعدم اخبارات
گٹھ:بھارت دے اردو اخبارات
گٹھ:دہلی وچ شائع ہونے والے اخبارات
گٹھ:اخبار