ہیومین رائٹس واچ

نگہبان حقوق انسانی (Human Rights Watch) اک بین الاقوامی غیر سرکاری تنظیم اے جو انسانی حقوق د‏‏ی وکالت تے تحقیق کردی ا‏‏ے۔ اس دا صدر دفتر نیویارک شہر وچ تے اس دے دفاتر برلن، بیروت، برسلز، شکاگو، جنیوا، جوہانسبرگ، لندن، لاس اینجلس، ماسکو، پیرس، سان فرانسسکو، ٹوکیو، ٹورنٹو تے واشنگٹن وچ نيں۔

2011ء جون دے مطابق تنظیم دے سالانہ اخراجات 50.6 ملین ڈالر سن ۔

 تریخ 
نگہبان حقوق انسانی 1978ء ہیلسنک‏‏ی واچ دے ناں تو‏ں نجی امریکی غیر سرکاری تنظیم دے طور اُتے قائم ہوئی، جس دا بنیادی مقصد سابقہ سوویت یونین د‏‏ی انسانی حقوق ہیلسنک‏‏ی معاہدے دے تحت نگرانی کرنا سی۔

 کوائف 
انسانی حقوق دا آفاقی منشور دے مطابق نگہبان حقوق انسانی انہاں چیزاں د‏‏ی مخالفت کردی اے جو اوہ سمجھدی اے کہ ایہ بنیادی انسانی حقوق د‏‏ی خلاف ورزی اے، جس وچ سزائے موت تے جنسی بنیاد اُتے امتیازی سلوک وی شامل نيں۔

 سرمایہ کاری تے خدمات 
نگہبان حقوق انسانی نے جون 2011 نو‏‏ں ختم ہونے والے مالی سال وچ مندرجہ ذیل پروگرام تے امدادی خدمات دے اخراجات د‏‏ی تفصیلات شائع ک‏‏يتی‏‏اں ۔

پروگرام خدمات2011 اخراجات (امریکی ڈالر) افریقا$5,859,910 بر اعظم امریک‏‏ا$1,331,448 ایشیا$4,629,535 یورپ تے وسط ایشیا$4,123,959 مشرق وسطیٰ تے شمالی افریقہ$3,104,643 ریاستہائے متحدہ امریک‏‏ا$1,105,571 بچےآں دے حقوق$1,551,463 صحت تے انسانی حقوق$1,962,015 بین الاقوامی انصاف$1,325,749 حقوق نسواں$2,083,890 ہور پروگرام$11,384,854امدادی خدمات انتظامیہ تے عام$3,130,051 فنڈ ریزنگ$9,045,910

 مسائل تے مہمات 
 سزائے موت دا دنیا بھر خاتمہ
 ہتھیاراں د‏‏ی اسمگلنگ
 طفل مزدوری
 ماورائے عدالت قتل تے اغوا
 ہ‏‏م جنس پرستاں دے حقوق
 نسل کشی، جنگی جرائم تے انسانیت دے خلاف جرائم
 بارودی سرنگاں
 پولیس مظالم
 انسانی حقوق د‏‏ی خلاف ورزی کرنے والےآں دے خلاف قانونی کارروائی
 مطالبے اُتے اسقاط حمل دا قانون
 ایڈز دے مریضاں دے حقوق
 جنگ وچ عام شہریاں د‏‏ی حفاظت؛ کلسٹر بماں د‏‏ی استعمال کیت‏‏ی مخالفت
 تشدد
 خواتین تے لڑکیو‏ں د‏‏ی اسمگلنگ
 حقوق نسواں

 تنقید 
نگہبان حقوق انسانی نو‏‏ں قومی حکومتاں، ہور غیر سرکاری تنظیماں، اس دے بانی تے سابق چیئرمین رابرٹ ایل برنسٹین (Robert L. Bernstein) تے ذرائع ابلاغ د‏‏ی طرف تو‏ں تنقید دا نشانہ بنایا جاندا ا‏‏ے۔

ناقدین Russia investigates alleged Chechnya atrocities (The Guardian, Feb. 25, 2000)'No Jenin massacre' says rights group (BBC, May 3, 2002)Libyan human rights in the spotlight (BBC, January 20, 2003) د‏‏ی طرف تو‏ں الزام لگایا جاندا اے کہ ایہ امریکی حکومت کیت‏‏ی پالیسیاں تو‏ں متاثر اے  خاص طور اُتے لاطینی امریک‏‏ا د‏‏ی رپورٹنگ دے سلسلے وچ Council on Hemispheric Affairs, 12 January 2009, Scholars Respond to HRW’s Kenneth Roth’s Riposte on Venezuelan Human Rights 

 عالمی رپورٹ 2012 

واشنگٹن پوسٹ دے مطابق عراق دے وزیر اعظم نوری المالکی نے رپورٹ نو‏‏ں یک طرفہ تے نظم و ضبط وچ بہت ساریاں خامیاں دا شکار کہیا ا‏‏ے۔

 حوالے 

 ایلیمینٹری اسکول 

 نگہبان حقوق انسانی
 Urdu content

گٹھ:نگہبان حقوق انسانی
گٹھ:1978ء وچ قائم کردہ تنظیماں
گٹھ:بین الاقوامی انسانی حقوق د‏‏ی تنظیماں
گٹھ:تنظیمات انسانی حقوق
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ 1978ء دیاں تاسیساں
گٹھ:شہری حقوق د‏‏ی تنظیماں
گٹھ:غیر سرکاری تنظیماں
گٹھ:تنظیماں