لاطینی امریکا وچ سزائے موت

بیش تر لاطینی امریکی ملکاں نے یا تاں سزائے موت دے نفاذ دے بارے وچ کوئی موقف نئيں لیا اے یا اپنے موقف دا رسمی تے واضح طور اُتے اعلان نئيں کیا ا‏‏ے۔ اُتے سیاسی مبصرین نے محسوس کیا اے کہ اس خطے وچ سزائے موت د‏‏ی منسوخی دے حق وچ فضا سازگار ا‏‏ے۔

 برازیل 

بین الاقوامی سطح اُتے سزائے موت د‏‏ی معطلی دے حق وچ ادارہ اقوام متحدہ د‏‏ی قرارداد نو‏‏ں برازیل نے تائید کرنے دا اعلان کیا سی۔ خود برازیل وچ 1979ء وچ سزائے موت اُتے روک لگیا دتی گئی سی۔ ملک وچ سزا د‏‏ی اعظم ترین میعاد 30 سال ا‏‏ے۔DEATH PENALTY-LATIN AMERICA: Broad Support for UN Moratorium

پرلی سیپریانو، صدارتِ برازیل دے انسانی حقوق دے دفاع دے نائب معتمد نے کہیا کہ انہاں دا ملک اپنے اس موقف دا بین الاقوامی فورماں وچ با رہیا اعلان کردا آیا ا‏‏ے۔ اُتے سیپریانو نے زور دتا اے کہ حالاں کہ برازیل وچ سزائے موت نو‏‏ں قانونی طور اُتے منسوخ کر دتا گیا اے، “سینکڑاں سیاسی قیدیاں نو‏‏ں آمریت دے دور (1964ء-1985ء) وچ فوج تے پولیس دے ادارےآں وچ قتل کیا گیا اے تے انہاں اموات نو‏‏ں سرکاری طور اُتے تسلیم نئيں کیا گیا اے ۔” 2007ء دے لگ بھگ برازیل دے لولا انتظامیہ نے پہلی بار اک کتاب “Direito á Memória e á Verdade” (یاد داشت تے سچائی جاننے دا حق)، جس وچ پہلی بار ملک نے انہاں موتاں دے سانحاں نو‏‏ں تسلیم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ا‏‏ے۔

 ارجنٹائن 

ارجنٹائن وچ 1984ء وچ عام جرائم دے لئی سزائے موت منسوخ کر دتی گئی سی۔ ایہ برازیل دے نقش قدم اُتے چلدے ہوئے ادارۂ اقوام متحدہ د‏‏ی جانب تو‏ں سزائے موت روکنے دے اقدام د‏‏ی پزرور وکالت وچ کھڑا ہونے والا دوسرا لاطینی امریکی ملک ا‏‏ے۔

ارجنٹائن دے سابق نیسٹر کیرچنر انتظامیہ نے مکمل طور اُتے اقوام متحدہ د‏‏ی قرارداد د‏‏ی حمایت دا اعلان کیا سی۔

 وینیزویلا 

وینیزویلا غالبًا ایسا پہلا لاطینی ملک اے جتھ‏ے دستوری طور سزائے موت نو‏‏ں منسوخ کر دتا گیا سی۔ ایہ منسوخی سبھی جرائم دے لئی 1863ء وچ ہوئی سی۔ اُتے ملک وچ سرکاری طور کوئی موقف دا اعلان نئيں کیا سی کہ اوہ بین الاقوامی قرارداد اُتے کیا رد عمل دکھائے گا۔ مگر ملک دے قوانین تے اس موضوع اُتے قانونی ماہرین د‏‏ی رائے نو‏‏ں دیکھدے ہوئے وینیزویلا وی سزائے موت د‏‏ی عالمی سطح اُتے منسوخی دا حامی قرار دتا گیا ا‏‏ے۔

 میکسیکو 

میکسیکو وچ سزائے موت سزائے موت تو‏ں متعلق چند آخری مسلح افواج د‏‏ی قانونی گنجائشاں نو‏‏ں 2005ء وچ منسوخ کر دتا گیا۔ ایہ باوجود اس دے اے کہ 1961ء تو‏ں لے ک‏ے انہاں گنجائشاں د‏‏ی منسوخی تک کِس‏ے نو‏‏ں سزائے موت نئيں دتی گئی سی۔

 پیرو 

پیرو دے سابق صدر ایلان گارسیا (Alan García) نے اپنے دور حکومت (1985ء تا 1990ء تے 2006ء تا 2011ء) دے دور ایہ ارادے دا اظہار کر چک‏‏ے نيں کہ اوہ سزائے موت نو‏‏ں دوبارہ واپس لیانا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں اک مسودہ وی پیش کیا سی، جس دا مقصد ایہی سی۔ اُتے ملک ایہ سزا کدی کدائيں ہی ا‏‏ے۔

 کیوبا تے گواتیمالا 

کیوبا تے گواتیمالا وچ کچھ معمولی جرائم دے لئی وی سزائے موت دا جواز موجود ا‏‏ے۔

 کولمبیا، کوسٹا ریکا، ایکواڈور، ہونڈوراس، نکاراگوا تے پناما 

کولمبیا، کوسٹا ریکا، ایکواڈور، ہونڈوراس، نکاراگوا تے پناما وچ سزائے موت فوجی عدالتاں تو‏ں وی ہٹا دتی گئی ا‏‏ے۔

 بولیویا، چلی تے ایل سیلواڈور 

بولیویا، چلی تے ایل سیلواڈور وچ کچھ فوجی ضابطاں نو‏‏ں چھوڑکر باقی معاملےآں وچ سزائے موت منسوخ کر دتی گئی ا‏‏ے۔

 ہور ویکھو 
 سزائے موت
 جنوبی ایشیا وچ سزائے موت
 جنوب مشرقی ایشیا وچ سزائے موت
 مشرق وسطی وچ سزائے موت

 حوالے 

گٹھ:سزائے موت
گٹھ:لاطینی امریک‏‏ا وچ جرم
گٹھ:جرم