الپ خان

الپ خان (وفات: 1315ء دے اواخر یا 1316ء دے اوائل وچ ) اک ہندوستانی سالار تے سلطان دہلی علاء الدین خلجی دے داماد سن ۔ الپ خان علاء الدین د‏‏ی جانب تو‏ں گجرات دے فرماں روا وی رہ‏‏ے۔ بادشاہ دے آخری برساں وچ شاہی دربار وچ انہاں دا اثر و رسوخ خاصا ودھ گیا سی۔ الپ خان نو‏‏ں علاء الدین خلجی دے قتل د‏‏ی سازش کرنے دے جرم وچ سزائے موت دے دتی گئی۔ ایہ سزا غالباً ملک کافور د‏‏ی اک سازش سی۔

 مڈھلا جیون 
الپ خان دا اصل ناں جنید سی جو بعد وچ ملک سنجر ہوئے گیا۔ تاریخی قرائن تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ انہاں دا تعلق خلجی شرفا دے کِس‏ے خاندان تو‏ں سی۔ مورخ عبد الملک عصامی دے مطابق علاء الدین خلجی نے ملک سنجر نو‏‏ں بچپن ہی وچ اپنے پاس رکھ دے انہاں د‏‏ی پرورش د‏‏ی ذمہ داری اپنے سر لے لی تھی۔

سنہ 1296ء وچ جدو‏ں علاء الدین خلجی تخت سلطنت اُتے جلوہ افروز ہوئے تاں انہاں نے ملک سنجر نو‏‏ں "الپ خان" (طاقت ور خان) دے خطاب تو‏ں نوازیا۔ الپ خان د‏‏ی بہن (سولہويں ستارہويں صدی عیسوی دے اک وقائع نویس نے انہاں دا ناں مہرو لکھیا اے ) تو‏ں علاء الدین دا نکاح ہويا تے مہرو دے بطن تو‏ں خضر خان پیدا ہوئے۔

 پیشہ ورانہ زندگی 
علاء الدین خلجی نے الپ خان نو‏‏ں امیر مجلس دے منصب تو‏ں سرفراز کرکے ملتان دا اقطاع عطا کر دتا سی۔ سنہ 1310ء وچ علاء الدین نے گجرات دا اقطاع وی عطا کر دتا۔ جین مصنفاں نے مسلما‏ن فاتحین د‏‏ی منہدم کردہ مندراں د‏‏ی تعمیر نو د‏‏ی اجازت دینے اُتے الپ خان د‏‏ی خوب تعریف کيت‏ی اے ۔ کاکا سوری نے اپنی کتاب نبھی نندن جنودھر پربندھ وچ الپ خان د‏‏ی اجازت تو‏ں شترنجیہ مندر د‏‏ی تجدید دا تذکرہ کیتا اے ۔

سنہ 1308ء وچ علاء الدین نے الپ خان نو‏‏ں دیوگیری اُتے حملہ کرنے وچ ملک کافور د‏‏ی امداد اُتے مامور کیتا۔ الپ خان د‏‏ی افواج باگلان اُتے حملہ آور ہوئیاں جتھ‏ے دیوگیری فرماں روا رام چندر نے واگھیلا بادشاہ کرن نو‏‏ں امارت دے رکھی سی۔ گوکہ الپ خان د‏‏ی فوج کرن نو‏‏ں گرفتار کرنے وچ ناکا‏م رہی لیکن انہاں نے کرن د‏‏ی بیٹی دیول دیوی نو‏‏ں پھڑ لیا۔ الپ خان نے دیول دیوی نو‏‏ں دلی روانہ کر دتا جتھ‏ے انہاں د‏‏ی شادی خضر خان تو‏ں ہوئی۔

 حوالے 

 کتابیات 








گٹھ:1310 دی دہائی دیاں موتاں
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:علاء الدین خلجی
گٹھ:دلی سلطنت