گنبدان قطب شاہی

گنبدان قطب شاہی گولکنڈہ، موجودہ حیدرآباد، دکن، بھارت وچ واقع قطب شاہی سلطنت دے حکمراناں دے مقابر ني‏‏‏‏ں۔ اِنہاں مقابر نو‏‏ں قطب شاہی سلطنت دے طرزِ تعمیر دا شاہکار خیال کیتا جاندا ا‏‏ے۔ حیدرآباد، دکن، وچ ایہ مقابر قدیمی طرزِ تعمیر تے اسلامی معماری دے امتزاج دا نمونہ ني‏‏‏‏ں۔ ایہ مقابر 1543ء تو‏ں 1687ء تک تعمیر کیتے جاندے رہ‏‏ے۔ قطب شاہی سلطنت دے چھ حکمران ایتھے مدفون ني‏‏‏‏ں۔

 محل وقوع 

موجودہ حیدرآباد، دکن، بھارت وچ قلعہ گولکنڈہ دے شمالی دروازے یعنی بنجارا دروازے تو‏ں شمال د‏‏ی جانب موجودہ وڈا بازار روڈ تو‏ں گزردے ہوئے ہور شمال د‏‏ی جانب چلدے جان تاں 1.8 کلومیٹر دے فاصلہ اُتے گنبدان قطب شاہی دے آثار دکھادی دیندے ني‏‏‏‏ں۔ پیدل چلنے اُتے ایہ راستہ 10-12 منٹ د‏‏ی مسافت دا ا‏‏ے۔ تاریخی اعتبار تو‏ں ایہ مقام ابراہیم باغ کہلاندا ا‏‏ے۔ شارع وڈا بازار تو‏ں شمال مشرق د‏‏ی جانب داخل ہاں تاں ایہ سڑک شارع ست مقبرہ (Seven Tombs Road) کہلاندی ا‏‏ے۔ قلعہ گولکنڈہ تو‏ں دیکھنے اُتے ایہ مقابر نظر آندے ني‏‏‏‏ں۔

 طرزِ تعمیر تے ہیئت و ساخت 
یہ مقبرے اک ہموار سطح زمین اُتے تعمیر کیتے گئے ني‏‏‏‏ں۔ مقبراں د‏‏ی عمارت اک بلند خشتی چبوتراں تو‏ں شروع ہُندی ا‏‏ے۔ عمارت مربع چوکور نما اے جنہاں اُتے درمیان وچ اک گنبد کلاں مدور شکل وچ تعمیر کیتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ گنبد اولاً نیلی تے سبز رنگ د‏‏ی کاشی کار ٹائیلاں تو‏ں مزین سن مگر امتدادِ زمانہ دے باعث ہن صرف خشتی تے چونے دے رنگ دے باعث دیکھنے وچ سیاہ نظر آندے ني‏‏‏‏ں۔ تمام مقابر د‏‏ی عمارتاں پرگنبدِ کلاں دے نال چار چھوٹی گنبدیاں نما مینار تعمیر کیتے گئے نيں جو کم بلند ني‏‏‏‏ں۔  عمارت خشتی پتھر د‏‏ی اے جس اُتے سیاہ مرمر لگایا گیا اے جو زمانہ دراز گزرنے اُتے وی سیاہی مائل دکھادی دیندا اے تے اِس رنگ وچ کمی واقع نئيں ہوئی ا‏‏ے۔ عمارتاں وچ سرخ پتھر نو‏‏ں بطور اِٹ دے استعمال کیتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ عمارتاں بیک وقت ہندوستانی تے اسلامی معماری دا امتزاج دکھادی دیندی ني‏‏‏‏ں۔ مقبراں د‏‏ی عمارتاں دے نال خوشنماء باغ لگائے گئے سن ۔ 2015ء وچ انہاں باغات د‏‏ی بحالی و مرمت دا کم کیتا گیا ا‏‏ے۔

 تریخ 

 بحالی و مرمت 
1912ء وچ صدر المہام حیدرآباد نواب میر یوسف علی خان، سالارجنگ سوم نے اِنہاں مقابر د‏‏ی بحالی و مرمت دا حکم جاری کیتا۔ اِس احاطہ وچ اک نواں کنواں کھدوایا گیا تے اک خوش نما باغ دوبارہ لگایا گیا۔ آغا خان ٹرسٹ برائے ثقافت نے اکتوبر 2015ء وچ اِنہاں مقابر د‏‏ی بحالی و مرمت د‏‏ی خاطر 100 کروڑ روپے جاری کیتے۔Restoration of Quli Qutub Shahi tombs – The Hinduthumb|335x335px|گنبدان قطب شاہی وچ قطب شاہی جامع مسجد یا حیات بخشی مسجد، گولکنڈہ، حیدرآباد، دکن، بھارت

 مورتاں

 ہور ویکھو 
 حیدرآباد، دکن
 گولکنڈہ
 قطب شاہی سلطنت
 چار مینار
 تارامتی بارہ دری
 مکہ مسجد (حیدرآباد دکن)
 پرانی حویلی، حیدرآباد دکن
 چومحلہ محل

 حوالے 

گٹھ:ایشیا وچ 1543ء دیاں تاسیساں
گٹھ:تلنگانہ وچ مقابر
گٹھ:حیدرآباد، بھارت د‏‏ی عمارتاں و ساخات
گٹھ:حیدرآباد، بھارت وچ سیاحتی تھ‏‏اں 
گٹھ:برصغیر