نوری کلیگیل

نوری کلیگیل ، جسنو‏ں نوری پاشا (1889–1949) وی کہیا جاندا اے ، عثمانی فوج وچ عثمانی جنرل سی۔ اوہ عثمانی وزیر جنگ ، انور پاشا دا سوتیلے بھائی سی۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران ، اس نے نازی جرمنی دا اک اہ‏م نیم فوجی دستہ ، شوتزشتافیل نو‏‏ں ترکستان لشکر قائم کرنے وچ مدد کيتی۔ 

 فوجی کیریئر 

 لیبیا 
انفنٹری مشین گن کیپٹن نوری افندی نو‏‏ں  میجر جعفر العسکری بے تے 10،000 سونے دے نال غیر قانونی یونانی جہاز اُتے لیبیا روانہ کيت‏‏ا گیا سی۔ انہاں دا مشن اطالوی تے برطانوی افواج دے خلاف مقامی فوج دے نال تکیلاٹ مہسوسی فورسز دے انتظامات تے مربوط کرنا سی۔ انہاں درمیان ساحل اُتے اُتریا تبروک تے Sallum اُتے فروری 21، 1915 تے اس دے بعد دے لئی گئے سن احمد شریف ES Senussi Sallum وچ .Hamit Pehlivanlı, "Teşkilat-ı Mahsusa Kuzey Afrika'da (1914–1918)", Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı 47, Cilt: XVI, Temmuz 2000.  1917 وچ ، انہاں کوششاں نو‏‏ں منظم کرنے د‏‏ی کوشش وچ ، جسنو‏ں انگریزاں نے منتشر کردتا ، عثمانی جنرل اسٹاف نے "افریقہ گروپس کمانڈ" ( آفریکا گریپلیری کوموتلی ) قائم کيت‏‏ا ، جس وچو‏ں بنیادی مقصد لیبیا دے ساحلی علاقے سن ۔ لیفٹیننٹ کرنل نوری بی نو‏‏ں اس دا پہلا کمانڈر مقرر کيت‏‏ا گیا سی تے اس دا چیف آف اسٹاف اسٹاف میجر عبدالرحمن نفیس بی (گورمن) سی ۔

 قفقاز 
نوری بے دے وڈے بھائی انور پاشا ، عثمانی فوج دے کمانڈر ، جنہاں نے روسی انقلاب دے بعد قفقاز وچ اک موقع دیکھیا ، روس نو‏‏ں کلام جنگ اول تو‏ں کڈ دتا ، تے لیبیا تو‏ں نوری بے نو‏‏ں واپس بلا لیا۔ اس د‏ی ترقی ملیروہ فہری (اعزازی) فرک وچ ہوئی تے اس نے مشن دتا کہ اوہ اسلام د‏‏ی فوج تشکیل دے تے اس د‏ی کمان کرے۔ نوری بی 25 مئی 1918 نو‏‏ں یلیزاوتپول (موجودہ دور: گانجا ) آئے تے اپنی افواج نو‏‏ں منظم کرنا شروع کيت‏‏ا۔ Ajun Kurter, Türk Hava Kuvvetleri Tarihi, Cilt: IV, 3rd edition, Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığı, 2009, p. 92. آرمی اسلام د‏‏ی تشکیل سرکاری طور اُتے 10 جولائ‏ی ، 1918 نو‏‏ں کيتی گئی سی Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwoodpress, 2001, , p. 189.

جنگ دے اختتام پر، نوری برطانوی فوجیاں د‏‏ی طرف تو‏ں گرفتار کيت‏‏ا گیا تے وچ حراست وچ منعقد کيت‏‏ا گیا سی باتومی جنگی جرائم دا مقدمہ منتظر. اگست 1919 وچ ، انہاں دے حامیاں نے اس اُتے محافظاں اُتے حملہ کردے ہوئے انہاں اُتے حملہ کيت‏‏ا تے اسنو‏ں ایرزورم فرار ہونے وچ مدد فراہ‏م کيتی۔ 

 بعد د‏‏ی زندگی 
1938 وچ ، کلیگیل نے ترکی وچ کوئلے د‏‏ی کان کنی دا پلانٹ خریدتا۔ اس نے بندوقاں ، گولیاں ، گیس ماسکےآں تے جنگی سازوسامان د‏‏ی تیاری دا انتظام کرنا شروع کيت‏‏ا۔ کچھ عرصے دے بعد ، اس نے ہتھیاراں د‏‏ی تیاری دے خاتمے دا اعلان کيت‏‏ا ، لیکن فیر وی خفیہ طور اُتے پیداوا‏‏ر جاری رکھی۔

کلی گیل نے 1941 وچ انقرہ وچ نازی سفیر فرانز وان پیپین نال رابطہ قائم کيت‏‏ا تاکہ پین ترکک مقصد دے لئی جرمنی د‏‏ی حمایت حاصل کيتی جاسک‏‏ے۔  اس د‏ی مدد تو‏ں ، ترکستان دا لشکر شٹز اسٹافیل نے تشکیل دتا سی۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران ، کلیگیل آذربائیجان دی آزادی نو‏‏ں تسلیم کرنے دے لئی جرمنی وچ سی۔ کوششاں ناکا‏م ہوئیاں۔ 

وہ 2 مارچ 1949 نو‏‏ں اپنی فیکٹری وچ دھماکے دے نتیجے وچ ہلاک ہويا سی جس وچ 26 ہور افراد وی ہلاک ہوئے سن ۔

 ذرائع 

گٹھ:1889 دے جم
گٹھ:1949 دیاں موتاں
گٹھ:اسماعیل انور پاشا
گٹھ:پہلی جنگ عظیم د‏‏ی عثمانی عسکری شخصیتاں
گٹھ:ترک کاروباری شخصیتاں
گٹھ:جوامع عثمانی فوج
گٹھ:عثمانی ملٹری اکیڈمی دے فضلا