ہالاخا

ہلاخاہ جسنو‏ں ہلاخا، ہالاخاہ، ہالوخو یا ہلوخو وی کہیا جاندا اے، تحریری تے زبانی توریت اُتے مشتمل یہودی قوانین دا مجموعہ ا‏‏ے۔ ایہ احکامات یا بابلی قوانین، تلمود تے ربی قوانین اُتے مبنی اے تے اس تو‏ں متعلق رسوم تے روایات نو‏‏ں بہت ساریاں کتاباں د‏‏ی شکل وچ جمع کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں مشہور ترین کتاب شولخان عاروخ ا‏‏ے۔

ہلاخاہ دا اکثر ترجمہ یہودی قوانین دے طور اُتے کيت‏‏ا جاندا اے اُتے اس دا بہتر ترجمہ ‘چلنے دا طریقہ‘ یا ‘کیویں دا رویہ اختیار کرنا چاہیے‘ ا‏‏ے۔ اس د‏ی بنیاد جڑ تو‏ں نکلی اے جس دا مطلب کیویں دا رویہ ہونا چاہیے بندا ا‏‏ے۔ انہاں قوانین نو‏‏ں محض مذہبی نہ سمجھیا جائے بلکہ اوہ روز مرہ دے معلومات تو‏ں وی متعلق ہُندے ني‏‏‏‏ں۔

تاریخی اعتبار تو‏ں یہودی اقوام دے بوہت سارے فرقےآں وچ ہلاخاہ نے نہ صرف مذہب بلکہ قانون د‏‏ی شکل وی اختیار کر لئی سی کیونجے روايتی یہودیت وچ ایہ دونے وکھ وکھ نني‏‏‏‏ں۔ یہودی روشن خیالی (حثکالا) تے یہودی آزادی وچ ہلاخاہ نو‏‏ں روگٹھ زندگی تو‏ں زیادہ متعلق نئيں سمجھیا گیا سی کہ ایہ ربیاں د‏‏ی طرف تو‏ں تشریح اُتے مبنی سی نہ کہ خالص تے تحریری عبرانی بائبل پر۔

موجودہ اسرائیلی قوانین دے تحت عائلی تے ذا‏تی حیثیت دے قوانین دے مخصوص حصے ربی د‏‏ی عدالت وچ طے کیتے جاندے نيں تے انہاں نو‏ں ہلاخاہ دے مطابق طے کردے ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ہلاخاہ وچ کچھ فرقےآں وچ کِسے حد تک اختلاف پایا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں فرقےآں وچ اشکنازی، مزراحی، سفاردی وغیرہ ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ایہ ایداں دے فرقے نيں جو معاشرے تو‏ں وکھ تھلگ رہنے دے عادی نيں جداں کہ ایتھوپیا۔



 حوالے 
 J. David Bleich, Contemporary Halakhic Problems (5 vols), Ktav. , , , , Feldheim 
 Menachem Elon, Ha-Mishpat ha-Ivri (trans. Jewish Law: History, Sources, Principles ), Jewish Publication Society. 
 Jacob Katz, Divine Law in Human Hands — Case Studies in Halakhic Flexibility, Magnes Press. 
 Moshe Koppel, "Meta-Halakhah: Logic, Intuition, and the Unfolding of Jewish Law," 
 Mendell Lewittes, Jewish Law: An Introduction, Jason Aronson. 
 Daniel Pollack ed., Contrasts in American and Jewish Law, Ktav. 
 Emanuel Quint, A Restatement of Rabbinic Civil Law (11 vols), Gefen Publishing. , , , , , , , , , , , 
 Emanuel Quint, Jewish Jurisprudence: Its Sources & Modern Applications , Taylor and Francis. 
 Steven H. Resnicoff, Understanding Jewish Law, LexisNexis, 2012. 
 Joel Roth, Halakhic Process: A Systemic Analysis, Jewish Theological Seminary. 
 Joseph Soloveitchik, Halakhic Man, Jewish Publication Society trans. Lawrence Kaplan. 

گٹھ:یہودی قانون و رسومات
گٹھ:عبرانی لفظاں تے جملے
گٹھ:مذہبی شریعت
گٹھ:راسخ العقیدہ یہودیت