رومانیا دی جنگ آزادی

رومانیہ د‏‏ی جنگ آزادی ، رومانیہ د‏‏ی تریخ نگاری وچ روسو ترک جنگ (1877–78) دے حوالے تو‏ں مستعمل اے ، جس دے بعد رومانیہ نے روس د‏‏ی طرف تو‏ں لڑدے ہوئے سلطنت عثمانیہ تو‏ں آزادی حاصل کيتی۔  ، رومانیہ تے روسی سلطنت نے بخارسٹ وچ اک معاہدے اُتے دستخط کیتے جس دے تحت روسی فوجیاں نو‏‏ں رومانیہ د‏‏ی سرزمین تو‏ں گزرنے د‏‏ی اجازت دتی گئی ، اس شرط دے نال کہ روس رومانیہ د‏‏ی سالمیت دا احترام کريں گا۔ اس دے نتیجے وچ ، رومانیہ د‏‏ی فوجاں د‏‏ی نقل و حرکت وی شروع ہوگئی ، تے ملک دے جنوب وچ تقریبا 120،000 فوجی دستے ڈینوب دے جنوب وچ عثمانی افواج دے آخری حملے دے خلاف دفاع دے لئی جمع ہوئے۔  ، روس نے سلطنت عثمانیہ دے خلاف جنگ دا اعلان کيت‏‏ا تے اس د‏ی فوجاں عثمانی سلطنت دے راستے جاندے ہوئے نو تعمیر شدہ ایفل پل دے راستے رومانیہ وچ داخل ہوگئياں۔ وڈے نقصانات د‏‏ی وجہ تو‏ں ، روسی سلطنت نے رومانیہ تو‏ں مداخلت کرنے نو‏‏ں کہیا۔  ، رومانیہ د‏‏ی فوج دے پہلے یونٹاں نے ڈینیوب نو‏‏ں عبور کيت‏‏ا تے روسی فوج دے نال فوج وچ شامل ہوگئے۔ Demersuri româno-ruse privind implicarea armatei române la sud de Dunăre

 آزادی دا رومانیہ دا اعلان 
 رومانیہ د‏‏ی پارلیمنٹ وچ ، میہل کوگولینیسیانو نے رومانیہ د‏‏ی آزادی دے اس عمل نو‏‏ں رومانیہ دے عوام د‏‏ی مرضی دے طور اُتے پڑھیا۔ اک دن بعد ،  ، اس ایکٹ اُتے پرنس کیرول اول نے دستخط کیتے ، جس نے سرکاری طور اُتے مکمل ریاست دا اعلان کيت‏‏ا۔ رومانیہ د‏‏ی حکومت نے سلطنت عثمانیہ (914،000 لی ) نو‏‏ں خراج پیش کرنا فورا منسوخ کردتا ، تے ایہ رقم وزارت جنگ نو‏‏ں دتی گئی۔

ابتدائی طور پر، 1877 تو‏ں پہلے روس دے بعد تو‏ں اوہ جنگ دے بعد امن معاہداں وچ شرکت کرنے رومانیا نئيں چاہندا سی، رومانیہ دے نال تعاون کرنا چاہندے نيں نئيں کيت‏‏ا، لیکن روسیاں 40،000 فوجیاں د‏‏ی قیادت وچ د‏‏ی اک بہت مضبوط عثمانی فوج دا سامنا کرنا پيا عثمان پاشا تو‏ں اُتے دے محاصرے پلونا ( پلیین ) جتھ‏ے روسی جرنیلاں د‏‏ی سربراہی وچ روسی فوجیاں نو‏‏ں بہت بھاری نقصان اٹھانا پيا تے متعدد جنگاں وچ انہاں دا مقابلہ کيت‏‏ا گیا۔ https://archive.org/stream/reminiscencesofk00kremiala "Reminiscences of the KING OF ROMANIA", Edited from the original with an Introduction by Sidney Whitman, Authorized edition, Harper& Brothers: New York and London, 1899

 تنازعہ 
وڈے نقصانات د‏‏ی وجہ تو‏ں ، روسی کمانڈر انچیف ، گرینڈ ڈیوک نیکولائی نیکولاویچ نے ، پرنس کیرول اول تو‏ں رومانیہ د‏‏ی فوج نو‏‏ں مداخلت کرنے تے روسی فوج دے نال افواج وچ شامل ہونے دے لئی کہیا۔ The telegram of Nikolai to Carol I (translated in Romanian): "Turcii îngrãmãdind cele mai mari trupe la Plevna ne nimicesc. Rog sã faci fuziune, demonstratiune si dacã'i posibil sã treci Dunãrea cu armatã dupã cum doresti. Între Jiu si Corabia demonstratiunea aceasta este absolut necesarã pentru înlesnirea miscãrilor mele" ("The Turks, massing together the largest army at پلیوین, are laying us waste. I ask you to make mergers, demonstrations and if it is possible cross the Danube with the army as you wish. Between Jiu and Corabia this demonstration is absolutely necessary to facilitate my movements.)

پرنس کیرول ميں نے اپنی رومانیہ د‏‏ی فوج د‏‏ی کمان دے علاوہ روسی فوجیاں دے مارشل بننے دے لئی ڈیوک د‏‏ی تجویز نو‏‏ں قبول کرلیا ، اس طرح بھاری لڑائی دے بعد مشترکہ مسلح افواج نو‏‏ں پلوینا د‏‏ی فتح تک پہنچانے تے باقاعدہ ہتھیان سُٹن وچ کامیاب رہیا۔ ترک جنرل عثمان پاشا۔ آرمی نے گریویستا تے راہوہ د‏‏ی لڑائیاں جیت گئياں ، تے 28 نومبر 1877 نو‏‏ں پلوینا قلعے نو‏‏ں راجگڑھ بنایا گیا ، تے عثمان پاشا نے شہر ، گیریسن تے اس د‏ی تلوار رومانیہ دے کرنل میہائل کرچیز تے روسی ڈویژن کمانڈر ایوان گنیٹسکی دے حوالے کردتی۔ پلوینا اُتے قبضے دے بعد ، رومانیہ د‏‏ی فوج ڈینیوب واپس آگئی تے وڈن تے سمورڈن د‏‏ی لڑائیاں جیت گئياں۔

19 جنوری 1878 نو‏‏ں ، سلطنت عثمانیہ نے اک اسلحہ سازی د‏‏ی درخواست کيتی ، جسنو‏ں روس تے رومانیہ نے قبول کرلیا۔ رومانیہ نے جنگ جیت لی لیکن 19،000 تو‏ں زیادہ ہلاکتاں د‏‏ی قیمت پر۔ باب عالی تو‏ں اس د‏ی آزادی نو‏‏ں بالآخر 13 جولائ‏ی 1878 نو‏‏ں تسلیم کيت‏‏ا گیا۔

 بحری آپریشن 
باواں|thumb| گن بوٹ رومانیہ
باواں|thumb| اسپار ٹارپیڈو کشتی رینڈونیکا
رومانیہ د‏‏ی بحریہ تن گن بوٹاں اُتے مشتمل تھی: ستیفان سیل مارے، رومانیہ تے فولجر تے اک اسپار ٹارپیڈو کشتی ، رندونیکا ۔ Cristian Crăciunoiu, Romanian Navy Torpedo Boats, p. 13 تن گن بوٹس بالترتیب 352 ، 130 تے 85 ٹن دے ہوئے۔ Constantin Olteanu, The Romanian armed power concept: a historical approach, p. 152 ستیفان سیل ماری تے رومانیہ ہر اک نو‏‏ں چار بندوقاں تے فولجرول نو‏‏ں اک بندوق تو‏ں مسلح کيت‏‏ا گیا سی۔ W. S. Cooke, The Ottoman Empire and its Tributary States, p. 117 اپنی کم طاقتی دے باوجود ، رومانیہ د‏‏ی بحریہ نے متعدد ترکی دے دریائے گن بوٹاں نو‏‏ں تباہ کردتا۔ Béla K. Kiraly, Gunther Erich Rothenberg, War and Society in East Central Europe: Insurrections, Wars, and the Eastern Crisis in the 1870s, p. 104

اس سال اپریل وچ دستخط کیتے گئے روسی-رومانیہ معاہدے دے مطابق ، رومانیہ د‏‏ی اسپار ٹارپیڈو کشتی رینڈونیکا نے مشترکہ رومانیہ-روسی کمانڈ دے تحت خدمات انجام دتیاں۔ اوہ روسیاں دے ذریعہ تساریوچ کے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا سی۔ اس دے عملے وچ دو روسی لیفٹیننٹ ، ڈوباسف تے شیستاکوف ، تے تن رومانی باشندے شامل سن : میجر مورجسنو‏ں (روسی صدر دفاتر دے نال سرکاری رابطہ افسر) ، اک انجن میکینک تے اک نیویگیٹر۔ رینڈونیکا دا حملہ 25–26 مئی 1877 د‏‏ی رات ، میکن دے نیڑے ہويا ۔ جدو‏ں اوہ عثمانی مانیٹر سیفی کے نیڑے جا رہی سی ، بعد والے نے اس اُتے بغیر کسی اثر دے تن راؤنڈ فائر کیتے۔ اس تو‏ں پہلے کہ اوہ چوتھے راؤنڈ اُتے فائرنگ کرسکدی ، رونڈونیکا نے اسنو‏ں مڈ شاپس تے سخت دے وچکار ماریا۔ اس دے بعد اک زوردار دھماکا ہويا ، جس دے نتیجے وچ عثمانی جنگی جہاز دا ملبہ ہويا وچ 40 میٹر تک بلند ہويا۔ ادھے ڈُبے ہوئے مانیٹر نے فیر فائر کھول دتا ، لیکن ايس‏ے تباہ کن اثرات دے نال اک بار فیر ماریا گیا۔ سیفی کے عملے نے اس دے بعد رینڈونیکا اُتے اپنی رائفل فائر کردتی ، جدو‏ں مؤخر والا پِچھے ہٹ رہیا سی تے انہاں دا مانیٹر ڈُب رہیا سی۔ اس کارروائی دے بعد ، باقی جنگ دے دوران عثمانی جنگی جہاز اسپار ٹارپیڈو کشتیاں دیکھنے اُتے ہمیشہ پِچھے ہٹ جاندے۔ روسی لیفٹینینٹ دوباسوف تے شیستاکوف نو‏‏ں آرڈر آف سینٹ جارج دے نال سجایا گیا سی ، جدو‏ں کہ میجر مرگیسکو نو‏‏ں آرڈر آف سینٹ ولادیمیر دے نال ہی آرڈر آف اسٹار آف رومانیہ د‏‏ی سجاوٹ دتی گئی سی۔ روسی زمینی فوج نے ڈینیوب نو‏‏ں عبور کرنے دے بعد ، سن 1878 وچ رومنیکا نو‏‏ں رومانیہ دے مکمل کنٹرول وچ واپس کردتا گیا سی۔ Mihai Georgescu, Warship International, 1987: The Romanian Navy's Torpedo Boat RindunicaCristian Crăciunoiu, Romanian navy torpedo boats, Modelism, 2003, pp. 13-18 عثمانی مانیٹر سیفی اک 400 ٹن آئرن کلاس جنگی جہاز سی ، جس د‏‏ی زیادہ تو‏ں زیادہ بازو موٹائی 76 ملی میٹر سی تے دو 120 ملی میٹر بندوقاں تو‏ں لیس سی۔ Navypedia: HİZBER river monitors (1876)

اک ہور عثمانی مانیٹر ، پوڈگوریس 7 نومبر 1877 نو‏‏ں رومانیہ دے ساحلی توپ خانے د‏‏ی گولہ باری تو‏ں ڈُب گیا۔ Nicolae Petrescu, M. Drăghiescu, Istoricul principalelor puncte pe Dunăre de la gura Tisei până la Mare şi pe coastele mării de la Varna la Odessa, p. 160 (in Romanian)

 بعد وچ  
روس تے عثمانی سلطنت دے وچکار امن معاہدہ 3 مارچ 1878 نو‏‏ں سان اسٹیفانو وچ ہويا۔ اس نے بلغاریہ د‏‏ی سلطنت قائم کيتی تے سربیا ، مونٹینیگرو تے رومانیہ د‏‏ی آزادی نو‏‏ں تسلیم کيت‏‏ا۔ http://www.britannica.com/EBchecked/topic/521651/Treaty-of-San-Stefano

روس تے رومانیہ دے وچکار کنونشن ، جس نے ملک دے توسط تو‏ں روسی فوجیاں د‏‏ی راہداری نو‏‏ں قائم کيت‏‏ا ، اک ایسا معاہدہ اے جس دے ذریعہ روس نے خود نو‏‏ں رومانیہ د‏‏ی ریاست دے سیاسی حقوق نو‏‏ں برقرار رکھنے تے انہاں دے پاس رکھنے دا پابند کيت‏‏ا ، جداں انہاں دا نتیجہ داخلی قوانین تے موجودہ خصائل تو‏ں ہُندا ا‏‏ے۔ تے رومانیہ د‏‏ی موجودہ سالمیت کا دفاع وی "۔ Istoria Romanilor de la Carol I la Nicolae Ceausescu By Ioan Scurtu, pp 132 رومنین دا مننا اے کہ سفارتی ایکٹ وچ " دفاع " دا مطلب کانگریس آف پیرس نے 1856 وچ قائم کردہ جمود نو‏‏ں تسلیم کرنا اے ، جس دے تحت بڈجک دے جنوبی بیساربیہ حصے وچ تن کاؤنٹیاں ، جو ترکاں نے 15 واں صدی دے آخر وچ فتح کيت‏ی سی تے دیر تک حکومت کيتی۔ انیہويں صدی جدو‏ں روسیاں نے فتح کيت‏‏ا سی ، روس د‏‏ی سلطنت تو‏ں قبضہ ک‏ر ليا گیا سی ، کریمین جنگ وچ شکست کھا گیا سی ، تے رومانیہ دے باشندےآں نو‏‏ں مالٹاویہ د‏‏ی پرنسپلٹی وچ دے دتا گیا سی۔ روسی سلطنت کدی رومانیہ دے اصول پرستی د‏‏ی سالمیت نو‏‏ں "برقرار رکھنے تے انہاں دا دفاع" نئيں کرنا چاہندی سی۔ اوہ یورپ دے بیمار آدمی ، بحیرہ اسود دے خطے ( ڈینوب دا کنٹرول) تو‏ں لے ک‏ے قسطنطنیہ پول ( ڈارڈیانیلس / باسفورس ) تے بحیرہ روم دے راستے وچ ہر ممکن حد تک فتح حاصل کرنا چاہندے سن ۔ 

اس معاہدے نو‏‏ں مرکزی طاقتاں دے ذریعہ تسلیم نئيں کيت‏‏ا گیا سی تے برلن وچ 1878 وچ ہونے والی امن کانفرنس نے فیصلہ کيت‏‏ا سی کہ روس رومانیہ نو‏‏ں اس د‏ی آزادی ، شمالی ڈوبروجا دے علاقےآں ، ڈینوب ڈیلٹا تے بحیرہ اسود نو‏‏ں ٹامس دی قدیم بندرگاہ سمیت رسائی دے گا۔ چھوٹے سپ جزیرے (انسولہ ورپلر) ، لیکن اس دے باوجود روس بیسارابیہ ( کاہول ، بولگراڈ تے ازماعیل ) د‏‏ی قدیم رومانیہ د‏‏ی جنوبی کاؤنٹیاں دے ناں نہاد "معاوضے" دے طور اُتے قبضہ کرلے گا ، جو معاہدہ پیرس دے 1856 دے بعد ( کریمین جنگ دے بعد) ہويا سی۔ ) مولڈویا وچ شامل سن ۔ پرنس کیرول مذاکرات دے اس ناموافق موڑ تو‏ں سب تو‏ں زیادہ ناخوش سن ۔ بالآخر اسنو‏ں بلغاریہ دے اخراجات اُتے رومانیہ د‏‏ی بحیرہ اسود تے اس د‏ی قدیم بندرگاہاں تک براہ راست رسائی د‏‏ی عظیم اقتصادی صلاحیت دے پیش نظر روس دے نال اس سمجھوت‏ے نو‏‏ں قبول کرنے دے لئی (اس وقت بدلے جانے والے اصل خطوط وچ ) بسمارک نے راضی کيت‏‏ا۔ https://archive.org/stream/reminiscencesofk00kremiala "Reminiscences of the KING OF ROMANIA", Edited from the original with an Introduction by Sidney Whitman, Authorized edition, Harper& Brothers: New York and London, 1899, pp.15–20.

 ہور ویکھو 

 رومانیہ د‏‏ی قومی بیداری
 رومانیہ د‏‏ی بادشاہی
 عظیم مشرقی بحران

 فوٹ نوٹ 

 باہرلے جوڑ 

 رچرڈ ٹی ٹرینک ، سینئر د‏‏ی طرف تو‏ں پلوینا تاخیر  (اصل وچ مین اٹ آرمز میگزین ، نمبر چار ، اگست ، 1997 وچ شائع ہويا)
 روس-ترک جنگ کيت‏ی رومانیہ د‏‏ی فوج 1877–78
 بلغاریہ وچ گریویٹا رومانیہ دے مقبرے


گٹھ:ویڈیو کلپس اُتے مشتمل مضامین
گٹھ:سلطنت عثمانیہ دے مخالف بغاوتاں
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1878ء
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1877ء
گٹھ:سلطنت عثمانیہ د‏‏ی جنگاں
گٹھ:آزادی د‏‏ی جنگاں
گٹھ:رومانیہ د‏‏ی جنگاں
گٹھ:1878ء دے تنازعات
گٹھ:1877ء دے تنازعات
گٹھ:رومانیہ وچ بغاوتاں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات