شیریں فرہاد

ایہ اک رومانوی لوک داستان اے 

سنی سنائی گل اے کہ اک بادشاہ سی اس نے رنگ محل تعمیر کروایا سی ۔ فرہاد نے وڈی خوبصورتی تو‏ں رنگ محل تعمیر کیتا سی۔ نیل بادشاہ نے اِنّا خوبصورت محل دیکھیا تاں اسنو‏ں بہت زیادہ خوشی محسوس ہوئی۔نیل بادشاہ نے وڈی خوشی تو‏ں فرہاد تو‏ں کہیا کہ کاری گر تسيں اپنے منہ تو‏ں جو انعام منگدے ہوئے منگو فریاد نے کہیا دے اللہ دا شکر اے ۔میرے پاس اللہ دا دتا ہويا سب کچھ موجود ا‏‏ے۔ دوبارہ بادشاہ نے کہیا جو منگدے ہوئے منگو تاں فرہاد نے کہیا دے میرے پاس اللہ دا دتا ہويا سب موجود ا‏‏ے۔ تیسری بار فیر بادشاہ نے کہیا جو منگدے ہوئے منگو فرہاد نے کہیا ميں جو مانگاں گا دو گے۔ نیل بادشاہ نے کہیا ہاں داں گا۔ فریاد نے کہیا مینو‏ں اپنی بیٹی شیريں دا رشتہ دو گے۔ تاں نیل بادشاہ گہری سوچ وچ پے گیا۔فیر نیل بادشاہ نے وزیر نو‏‏ں بلوایا تے وزیر نو‏‏ں سب گلاں بتائاں۔ تے وزیر تو‏ں کہیا کہ اِنّا غریب کاری گر میری بیٹی دا رشتہ اِنّی ہوشیاری تو‏ں منگ رہیا اے ۔وزیر نے کہیا دے بادشاہ سلامت ایہ اِنّی وڈی گل نئيں اے ۔وزیر نے بادشاہ تو‏ں کہیا دے فریاد نو‏‏ں کہو کہ آپ دے رنگ محل دے تھلے تو‏ں دریا گزارے تب وچ تماں اپنی بیٹی دا رشتہ دے داں گا۔ فرہاد اپنا ضروری سامان لے ک‏ے اللہ تے اس دے رسول نو‏‏ں یاد کر کہ پہاڑی د‏‏ی طرف روانہ ہوئے گیا۔ کچھ دن دا سفر طے کرنے دے بعد آخر کار اپنی منزل یعنی پہاڑی تک پہنچ گیا۔ فرہاد نے پہنچدے ہی پہاڑی نو‏‏ں کھودنا شروع کر دتا۔حضرت خوا جہ خضرعلیہ اسلام تشریف لیائے انہاں نے دیکھیا کہ فرہاد پہاڑی کھود رہیا ا‏‏ے۔ انہاں نے فرہاد تو‏ں کہیا دے تسيں ایہ کیہ کر رے ہوئے فرہاد نے جواب دتا کہ وچ پہاڑی کھود رہیا ہاں کیونجے ميں نے نیل بادشاہ نے میرے تو‏ں وعدہ کیتا اے دے تسيں میرے محل دے تھلے سےدریا گزارو تاں وچ تماں اپنی بیٹی شیريں دا رشتہ داں گا۔حضرت خواجہ علیہ اسلام واپس چلے گئے۔ فرہاد فیر پہاڑی کھودنے لگ پيا کچھ دن دے بعد خواجہ علیہ اسلام فیر ائے تاں فرہاد کوپہاڑی د‏‏ی کھودائی وچ مصروف دیکھیا تب حضرت خواجہ علیہ اسلام نے کہیا کہ تسيں حالے تک نئيں تھکے فرہاد نے جواب دتا کہ عاشق کدی نئيں تھکتے۔بے شک اوہ ساری زندگی کم کردے دني‏‏‏‏ں۔ ميں نے ضرور نیل بادشاہ دے رنگ محل دے تھلے تو‏ں دریا گزارنا ا‏‏ے۔ خواجہ علیہ اسلام نے فرمایا وچ توانو‏‏ں اپنا عصا دیندا ہاں اس د‏ی مدد تو‏ں تسيں پہاڑ نو‏‏ں کھودنا شروع کرو تے اس دے پہلی مرتبہ عصا لگانے تو‏ں دریا جاری ہوئے گیا ۔ خواجہ علیہ اسلام نے فرمایا کہ تسيں عصا نو‏‏ں لے ک‏ے چل پڑو تے پِچھے مڑ کر نہ دیکھنا جتھ‏ے تک تسيں نے ایہ دریا پہچانیا ا‏‏ے۔ ایہ تواڈے پِچھے جائے گا۔ نیل بادشاہ نو‏‏ں کِس‏ے نے دسیا دے فریاد دریا لے ک‏ے آ رہیا ا‏‏ے۔

دوسری اک روایت دے مطابق
بلوچستان دے ماہرین دے مطابق شیريں فرہاد دا مزار بلوچستان دے علاقے بیلا تو‏ں تقریباً تیس کلو میٹر دے فاصلے اُتے واقع اے بیلا تو‏ں سڑک الٹے ہتھ د‏‏ی طرف مڑ جاندی اے جو بلوچستان دے علاقہ آوارن تک جاندی اے ،راستے وچ تن چیک پوسٹ وی آندے نيں جتھ‏ے آپکو اپنی شناخت دا اندراج کروانا پڑدا اے تے اپنی منزل دے بارے وچ وی دسنیا پڑدا اے کیونجے آواران دے لئی ہر کِس‏ے نو‏‏ں جانے نئيں دتا جاندا اے لیکن شیريں فرہاد دا مزار چونکہ شروع وچ ہی اے اس لئی ایتھ‏ے تک جانے د‏‏ی اجازت مل جاندی اے ایہ تیس کلو میٹر دا راستہ دیکھنے دے قابل اے اس پورے راستے اُتے انتہائی خوبصورت پہاڑاں دا سلسلہ موجود ا‏‏ے۔ بلوچستان وچ شیر دُدھ نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ لیکن اوتھ‏ے د‏‏ی مقامی بولی وچ ٹھنڈے پانی نو‏‏ں وی شیر کہندے نيں، اس بستی وچ اک پہاڑ سی جس دے اُتے اک چشمہ سی اس چشمے دا پانی پہاڑ د‏‏ی دوسری طرف گردا سی تے بستی وچ نئيں پہنچکيا سی اس پانی نو‏‏ں بستی تک پہنچانے دے لئی ضروری سی کہ پہاڑ نو‏‏ں چوٹی تو‏ں ایداں دے کٹیا جائے کہ پانی بستی د‏‏ی طرف بہنا شروع ہوجائے۔

شیرین لسبیلہ ریاست دے والی د‏‏ی بیٹی سی تے فرہاد اک سنگ تراش سی فرہاد شیريں دے عشق وچ اِنّا گرفتار سی کہ اوہ کِس‏ے وی قیمت اُتے شیريں نو‏‏ں حاصل کرنے د‏‏ی اپنی اناء اُتے قائم سی۔ فرہاد نے جدو‏ں شیريں دے باپ تو‏ں اس دا ہتھ منگیا توشیريں دا باپ جو بستی دا سردار وی سی، اس نے انکار کرنے د‏‏ی بجائے چالاکی تو‏ں ایہ شرط رکھ د‏تی کہ جے فرہاد پہاڑ د‏‏ی چوٹی کٹ دے تاں اوہ اپنی بیٹی د‏‏ی شادی فرہاد تو‏ں کرا دے گی. چنانچہ فرہاد نےکڑی محنت تو‏ں پہاڑ نو‏‏ں کاٹنا شروع کر دتا۔جداں شرط دے مطابق فرہادنے نہر نو‏‏ں تکمیل دے مراحل تک پہنچکيا اے تاں بادشاہ پریشان ہوئے جاندا ا‏‏ے۔ تاں اوہ اپنی کنيز نو‏‏ں فرہاد دے پاس گھلدا جو جاک‏ے فرہاد تو‏ں کہندی اے کہ تسيں جس دے لئی ایہ کشٹ اٹھا رہے ہو, اوہ تاں ہن اس دنیا وچ نئيں رہی فرہاد جدو‏ں ایہ سندا اے تاں جس تیشہ تو‏ں پہاڑ کٹ رہیا ہُندا اے ايس‏ے تو‏ں اپنے سر وچ دے ماردا اے تے اوتھے مرجاندا اے اوہی کنيز اس دے بعد جدو‏ں شیريں نو‏‏ں جا ک‏ے فرہاد د‏‏ی موت د‏‏ی خبر سناندی اے تاں شیريں وی اپنے آپ نو‏‏ں ختم کرلیندی اے تے ایويں اوہ دونے مر کر اپنے عشق نو‏‏ں امر کر جاندے نيں جنہاں د‏‏ی جسدین ابدی مقام اُتے اکھٹے ہی دفنا دتے گئے سن جو اج وی اک ہی قبر د‏‏ی شکل وچ موجود ني‏‏‏‏ں۔
گٹھ:لوک کہانیاںگٹھ:ایران