جیمس ٹاڈ

لیفٹینینٹ کرنل جیمس ٹاڈ  (20 مارچ 1782ء-18 نومبر 1835ء)Freitag (2009), p. 33. ہندوستان وچ خدمات انجام دینے والے برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی دے افسر ، سیاسی ایجنٹ تے مستشرق سن ۔ انہاں نے اپنے افسری دے نال نال اپنی تعلیمی لیاقت تے دلچسپی دا استعمال کردے ہوئے ہندوستان د‏‏ی تریخ اُتے عظیم الشان کارنامے انجام دتے نيں بالخصوص راجپوتانہ جو موجودہ دور دے راجستھان دے علاقےآں اُتے مشتمل سی، د‏‏ی تریخ انہاں نے قلم بند کيتی۔
ٹوڈ د‏‏ی ولادت تے بنیادی تعلیم اسکٹ لینڈ وچ ہوئی۔ انہاں نے 1799ء وچ ایسٹ انڈیا کمپنی وچ بحیثیت افسر ملازمت کيت‏‏ی شروعات د‏‏ی تے بنگال آرمی وچ اوہ کیڈٹ دے طور اُتے مقرر ہوئے۔ انہاں نے بہت جلد ترقی کردے ہوئے شندے خانوادہ شاہی دے اک سفیر دے کپتان بن گئے۔ تیسری اینگلو مرہٹہ جنگ وچ اوہ شعبہ ذہانت وچ مقرر سن مگر اس دے بعد فیر ترقی کردے ہوئے راجپوتانہ دے کچھ علاقےآں وچ سیاسی ایجینٹ بن گئے۔ انہاں نو‏ں ایسٹ انڈیا کمپنی دے زیر تسلط راجپوتانہ وچ اتحاد برقرار رکھنے دا ذمہ سونپیا گیا سی۔ مگر بعد دے دناں وچ انہاں اُتے لگیام لگیائی جانے لگی تے انہاں دا دائرہ اختیار تے علاقہ وی کم کر دتا گیا۔ 1823ء وچ اپنی خرابی صحت دا حوالہ دیندے ہوئے انہاں نے سیاسی ایجینٹ دے عہدہ تو‏ں استعفیٰ دے دتا تے انگلینڈ واپس ہوئے گئے۔
انگلینڈ واپس جا ک‏ے انہاں نے ہندوستان د‏‏ی سیاست تے جغرافیہ دے موضوع متعدد کتاباں شائع کيتیاں جنہاں وچ تریخ راجستان، حالات مارواڑ بہت مقبول ہوئیاں۔ اولاً ایہ کتاب انگریزی وچ لکھی گئی سی۔ انہاں نے 1826ء وچ فوج تو‏ں استعفیٰ دتا تے ايس‏ے سال جولیا کلٹربک نال شادی کرلئی- اوہ 53 سال د‏‏ی عمر وچ 1835 وچ انتقال کرگئے۔

 ہور ویکھو 

 حوالے 

گٹھ:1782 دے جم
گٹھ:1835 دیاں موتاں
گٹھ:اسکاٹش نسب د‏‏ی انگریز شخصیتاں
گٹھ:برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی دے فوجی افسران
گٹھ:برطانوی مرد مصنفاں
گٹھ:برطانوی مورخین
گٹھ:برطانوی نقشہ نگار
گٹھ:تریخ راجستھان
گٹھ:مؤرخین ہندوستان