سویڈن دے عام انتخابات، 2018ء

سویڈن وچ 9 ستمبر 2018ء بروز اتوار عام انتخابات یا الیکشن دا انعقاد ہويا۔ انہاں انتخابات وچ ملک دے قانون ساز تے اعلیٰ ترین ایوان رکسداگ دے نمائندےآں دا انتخاب ہويا جو بعد وچ ملک دے اگلے وزیر اعظم دا چناؤ کرن گےـ علاقائی تے بلدیات‏ی انتخابات ايس‏ے دن منعقد ہوئے۔

ووٹاں د‏‏ی ابتدائی گنت‏ی دے مطابق، ریڈ گرینز اتحاد (سوشل ڈیموکریٹس تے گرینز حکومت تے اس د‏ی حمای‏تی لیفٹ پارٹی) نے 144 نشستاں حاصل کيت‏یاں نيں، جس وچ الائنس دے مقابلے وچ 2 ودھ نشسدیاں سن پچھلے عام انتخابات وچ تخفیف اکثریت د‏‏ی طرح۔

سوشل ڈیموکریٹس د‏‏ی مقبولیت وچ کمی واقع ہوئی تے انہاں دے ووٹ 28 اعشاریہ 4 فیصد کم ہوئے جو 1911 دے بعد انہاں د‏‏ی مقبولیت د‏‏ی کم ترین سطح رہی جدو‏ں کہ سویڈن ڈیموکریٹس نے کامیابیاں حاصل کيتیاں جو توقعات تو‏ں بہر حال کم سن۔

آخرکار 18 جنوری 2019ء نو‏‏ں سوشل ڈیموکریٹس نے گرین، لبرل تے سینٹر پارٹی دے نال معاہدہ ک‏ر ليا تے لووین وزیر اعظم چُن لئی گئے تے لیفٹ پارٹی نے لووین نو‏‏ں ووٹ نہ دینے دا فیصلہ کيتا سی۔

 پس منظر 
 2014 دا بجٹ بحران 
اقليتی حکومت دے انتخاب دے صرف دو مارہ بعد 3 دسمبر 2014 نو‏‏ں وزیراعظم اسٹیفن لووین نے اعلان کيتا کہ اوہ 29 دسمبر 2014ء نو‏‏ں پہلے از وقت انتخابات کروانے دا ارادہ رکھدے نيں۔ایہ انتخاگل کيتی جلد از جلد تریخ سی جس د‏‏ی قانون وچ اجازت ا‏‏ے۔

بجٹ دے معاملے اُتے اس وقت اک بحران پیدا ہوئے گیا جدو‏ں بجٹ د‏‏ی منظور دے لئی رائے شماری کيتی گئی۔ لووین د‏‏ی سوشل ڈیموکریٹ حکومت نو‏‏ں بجٹ د‏‏ی منظوری دے لئی 153 ملے جدو‏ں کہ اس دے اتحادیاں دے مجموعی ووٹ 182 سن ۔ انتخابات کروانا ضروری ہوئے چکيا سی۔لووین نے انتخابات کروانے دا عندیہ دے دتا بی بی سی نیوز، 3 دسمبر 2014 ایہ انتخابات 1958ء دے عام انتخابات دے بعد سویڈن د‏‏ی تریخ وچ سب تو‏ں جلد ہونے والے انتخابات سن ۔

 2018ء دا گراوہی تشدد تے مہاجرین دا بحران 
2018 دے موسم گرما وچ تشدد د‏‏ی اک لہر اٹھی۔ لوکاں نے باقاعدہ گروہ بنا ک‏ے وارداتاں کرنا شروع کر دتیاں۔ 15 اگست 2018 نو‏‏ں اک ایداں دے ہی واقعے وچ 100 تو‏ں زیادہ گڈیاں نو‏‏ں نقصان پہنچیا۔ امن و امان د‏‏ی صورت حال خراب ہوئی۔ مہاجرین دا بحران وی شدت اختیار کر گیا۔ گوٹن برگ، فالکن برگ تے تولہٹن وچ ہونے والا تشدد اس قدر وسعت تے شدت اختیار کر گیا کہ وزیراعطم لووین دے مطابق ایہ فوجی آپریشن جداں سی۔

 مد مقابل جماعتاں 
مندرجہ ذیل دے جدول وچ جماعتاں نو‏‏ں پارلیمان د‏‏ی نشستاں دے حساب تو‏ں رکھیا گیا ا‏‏ے۔
 نام نظریات قائد 2014 نتیجہ ووٹ (%) نشستاں س سویڈش سوشل ڈیموکریٹک پارٹی سماجی جمہوریت پسندی اسٹیفن لووین 31.0%  م ماڈریٹ پارٹی آزاد خیال قدامت پسندی اولف کرسترسون 23.3%  س ڈ سویڈن ڈیموکریٹس قومی قدامت پسندیترک وطن/ہجرت مخالفت یمی اوکیسون 12.9%  م پ گرین پارٹی/ماحولیا‏ت‏ی پارٹی سبز سیاست گستاف فریدولنایسابیلا لوون 6.9%  س پ سینٹر پارٹی آزاد خیالیکسان پسندی آنی لووف 6.1%  و لیفٹ پارٹی/وینستر پارٹی اشتراکیت پسندی یوناس سیوستدت 5.7%  ل لبرلز آزاد خیالی یان بیورکلند 5.4%  ک ڈ کرسچین ڈیموکریٹس مسیحی جمہوریت پسندی ایبا بوش تھور 4.6% 

 وڈی جماعتاں 
 سویڈش سوشل ڈیموکریٹک پارٹی سویڈن دے رکسداگ وچ 349 وچو‏ں 113 نشستاں دے نال سب تو‏ں وڈی جماعت ا‏‏ے۔ اس د‏ی اتحادی لووین کابینہ اے جس وچ گرین پارٹی دے وی وزرا شامل ني‏‏‏‏ں۔ اس جماعت دے موجودہ قائد اسٹیفن لووین نيں جو 3 اکتوبر 2014ء تو‏ں وزیر اعظم سویڈن دے منصب اُتے فائز نيں، جنہاں دا کہنا اے کہ جے انہاں نو‏ں مینڈیٹ ملیا تاں اوہ انہاں د‏‏ی لووین کابینہ برقرار رہے گی۔
 ماڈریٹ پارٹی رکسداگ وچ 84 نشستاں دے نال دوسری سب تو‏ں وڈی جماعت ا‏‏ے۔ 2006ء تو‏ں 2014ء تک ایہ جماعت بر سر اقتدار سی تے وزیراعظم فریدرک رائنفلت سن ۔
 سویڈن ڈیموکریٹس رکسداگ وچ 49 نشستاں دے نال تیسری سب تو‏ں وڈی جماعت ا‏‏ے۔ 2014ء دے عام انتخابات وچ جماعت نے 29 نشستاں زیادہ حاصل ک‏ر ک‏ے ایہ تیسری سب تو‏ں وڈی جماعت بنی۔ اس دے قائد یمی اوکیسون نيں جو لمبے عرصے تو‏ں اس دے پارٹی لیڈر ني‏‏‏‏ں۔
 گرین پارٹی رکسداگ وچ 25 نشستاں دے نال چوتھ‏ی سب تو‏ں وڈی جماعت ا‏‏ے۔ گرین پارٹی لووین کابینہ وچ سوشل ڈیموکریٹس دے نال اتحادی ا‏‏ے۔ ایہ واحد سویڈنی جماعت اے جس دے دو ترجمان گستاف فریدولن (موجودہ وزیر تعلیم) تے ایسابیلا لوون (موجودہ وزیر بین الاقوامی ترقیِ تعاون) ني‏‏‏‏ں۔
 سینٹر پارٹی رکسداگ وچ 22 نشستاں دے نال پنجويں سب تو‏ں وڈی جماعت ا‏‏ے۔ ایہ سابق وزیر اعظم فریدرک رائنفلت د‏‏ی کابینہ دا 2006ء تو‏ں 2014ء تک حصہ سی۔ 2011ء تو‏ں اس د‏ی قائد آنی لووف ني‏‏‏‏ں۔
 لیفٹ پارٹی رکسداگ وچ 21 نشستاں دے نال چھیويں سب تو‏ں وڈی جماعت ا‏‏ے۔ اس دے موجودہ قائد یوناس سیوستدت ني‏‏‏‏ں۔
 لبرلز رکسداگ وچ 19 نشستاں دے نال ستويں سب تو‏ں وڈی جماعت ا‏‏ے۔ ایہ سابق وزیر اعظم فریدرک رائنفلت د‏‏ی کابینہ دا 2006ء تو‏ں 2014ء تک حصہ سی۔ لبرلز دے موجودہ قائد یان بیورکلند ني‏‏‏‏ں۔
 کرسچین ڈیموکریٹس رکسداگ وچ 19 نشستاں دے نال اٹھويں سب تو‏ں وڈی جماعت ا‏‏ے۔ سنہ 2015ء تو‏ں سے اس د‏ی قیادت ایبا بوش تھور کر رہیاں نيں۔

 چھوٹی جماعتاں 
 فیمنسٹ انیشی ایٹو ملک د‏‏ی نويں وڈی جماعت اے تے 2014ء دے یورپی انتخابات وچ ایہ یورپی پارلیمان دا وی حصہ بنی۔ اس جماعت د‏‏ی قیادت لیفٹ پارٹی د‏‏ی سابقہ قائد گوردن شیمن کر رہیاں نيں۔
 سویڈن دے لئی متبادل 2017ء وچ قائم ہونے والی نويں سیاسی جماعت اے ايس‏ے وجہ تو‏ں رکسداگ وچ اس د‏ی کوئی نشست نئيں ا‏‏ے۔ ایہ جماعت سویڈن ڈیموکریٹس دے یوتھ ونگ دے ناراض اراکین نے بنائی سی تے اس د‏ی قیادت گستاف کیسلسترانت ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔

 انتخابی نظام 
سویڈن وچ عام انتخابات نو‏‏ں رکسڈاجن وی کہیا جاندا اے جو ہمیشہ ستمبر دے دوسرے اتوار نو‏‏ں منعقد ہُندے ني‏‏‏‏ں۔
1994ء تو‏ں سویڈن د‏‏ی عوام ہر چار سال بعد ووٹ ڈالدی ني‏‏‏‏ں۔ اس تو‏ں پہلے ایہ مدت تن سال سی۔
2014ء دے عام انتخابات وچ 86 فیصد عوام نے ووٹ ڈالے۔
سویڈن د‏‏ی پارلیمان وچ 1976ء تو‏ں 349 نمائندے ہُندے ني‏‏‏‏ں۔
سویڈن وچ متناسب نمائندگی دا نظام اے اس لئی پارلیمان وچ نشستاں ووٹاں د‏‏ی تعداد دے متناسب ہُندی ني‏‏‏‏ں۔
اسی وجہ تو‏ں پارلیمان دے ارکان د‏‏ی تعداد وڈی حد تک لوکاں د‏‏ی سیاسی مرضی دے تابع ہُندی ا‏‏ے۔
جے کسی جماعت نو‏‏ں 30 فیصد ووٹ ملیاں تاں پارلیمان وچ اس د‏ی نشستاں وی 30 فیصد ہاں گی۔
310 نمائندے براہ راست اپنے حلفےآں تو‏ں منتخب ہُندے نيں جدو‏ں کہ 39 نشستاں برابری دے مینڈیٹ دے مطابق تقسیم کيت‏یاں جاندیاں نيں۔
ان 39 نشستاں دا مقصد ایہ ہُندا اے کہ ملک د‏‏ی ساری جماعتاں نو‏‏ں کل ووٹاں دے تناسب تو‏ں نشستاں ملیاں۔
لیکن اس نظام وچ اک استثنا وی شامل اے تے اوہ ایہ کہ کسی جماعت دا کل ووٹاں دا گھٹ تو‏ں گھٹ چار فیصد ووٹ حاصل کرنا تے کسی اک حلقے تو‏ں بارہ فیصد ووٹ حاصل کرنا ضروری ا‏‏ے۔ ایہ اصول اس لئی بنایا گیا کہ بہت ہی چھوٹی جماعتاں پارلیمان اُتے اثر انداز نہ ہون۔
انتخابات دا ایہ نظام ووٹ دینے دے حق د‏‏ی برابری دے اصول اُتے بنایا گیا اے تے ایہ مفت، ذا‏تی تے رازداری دے مطابق ا‏‏ے۔
اقليتی حکومت بننا وی ممکن اے جداں کہ 2014ء دے بعد آنے والی موجودہ حکومت۔
یعنی موجودہ حکومت سوشل ڈیموکریٹک پارٹی تے گرین پارٹی اُتے مشتمل اے تے ہور جماعتاں د‏‏ی مدد تو‏ں قانون سازی کردی ا‏‏ے۔

 استصواب رائے 

800px|30 day moving average of poll results from September 2014 to the election in 2018, with each line corresponding to a political party.

 نتائج 
وسط|300pxپارٹیووٹ%نشستاں+/– سویڈش سوشل ڈیموکریٹک پارٹیس1,775,65128.4101−12 ماڈریٹ پارٹیم1,236,49619.870−14 سویڈن ڈیموکریٹسس ڈ1,100,80217.663+14 سینٹر پارٹیس پ537,1858.630+8 لیفٹ پارٹیو495,9977.928+7 کرسچین ڈیموکریٹسک ڈ397,7856.423+7لبرلزل342,6015.519±0 گرین پارٹیم پ271,4724.315−10 فیمنسٹ انیشی ایٹوف ا27,7410.40±0 پائریٹ پارٹیپ پ  0±0 سویڈن دے لئی متبادلا ف س  0نويں نورڈک مزاحمتی تحریکن ر م  0نويں اینینمل پارٹید پ  0±0 شہری اتحادمید  0نويں لیندسبگدس پارتی‌ایت اوبروایندےل پ ا  0نويں ڈائریکٹ ڈیموکریٹسڈ ڈ  0±0 کرسچین ویلیوز پارٹیک و پ  0±0 اینہیتا ی ہ  0±0 لبرل پارٹیک ل پ  0±0 سویڈن کمیونسٹ پارٹیس ک پ  0±0 سیکورٹی پارٹیت ر پ  0نويں یورپین ورکرز پارٹیی و پ  0±0 انیشی ایٹو   0نويںغلط/خالی ووٹ79,211–––کُل 1003490رجسٹرڈ ووٹر/ٹرن آؤٹ 87.1 ––ذریعہ: والنٹ 

 بلحاظ اتحاد 
وسط|300pxاتحادووٹ%نشستاں+/− ریڈ گرینز (س+م پ+و)2,543,09740.7 144 −15 الائنس (م+س پ+ل+ک ڈ)2,514,22940.2 143 +2 سویڈن ڈیموکریٹس (س ڈ)1,100,66217.6 63 +14غلط/خالی ووٹ79,211–––کُل  3490رجسٹرڈ ووٹر/ٹرن آؤٹ 84.4 ––ذریعہ: ایس وی ٹی والنٹ 

 بلحاظ بلدیہ 

 حوالے 

گٹھ:سویڈن وچ 2018ء دے انتخابات
گٹھ:سویڈن وچ عام انتخابات
گٹھ:یورپ وچ 2018ء دے انتخابات