سوئز بحران

مصر د‏‏ی جانب تو‏ں 26 جولائ‏ی 1956ء نو‏‏ں نہر سوئز نو‏‏ں قومی ملکیت وچ لینے دے فیصلے تو‏ں مغربی ملکاں تے اسرائیل وچ تہلکہ مچادتا کیونجے نہر سوئز اس وقت برطانیہ تے فرانس د‏‏ی ملکیت وچ سی۔ برطانیہ تے فرانس د‏‏ی پشت پناہی اُتے مصر دے خلاف اسرائیلی جارحیت نو‏‏ں "سوئز بحران" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس واقعے دے بعد اقوام متحدہ نے تمام ملکاں دے درمیان جنگ بندی کرادتی۔

 پس منظر 

مصر دے صدر جمال عبد الناصر شروع شروع وچ اک ایسی پالیسی اُتے عمل پیرا سن جو مغربی ملکاں دے خلاف نئيں سی لیکن 1954ء دے بعد اوہ روس تے اشتراکی ملکاں د‏‏ی طرف زیادہ جھکنے لگے تے اس طرح مصر تے مغربی ملکاں دے درمیان براہ راست کشمکش شروع ہوئے گئی جس دا پہلا وڈا اظہار اسوان بند د‏‏ی تعمیر دے سلسلے وچ ہويا۔

مصر د‏‏ی خوشحالی دا تمام تر انحصار دریائے نیل اُتے اے، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں مصر نو‏‏ں تحفۂ نیل کہیا جاندا ا‏‏ے۔ نیل د‏‏ی پانی تو‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ فائدہ اٹھانے دے لئی مصری حکومت نے اسوان دے مقام اُتے پرانے بند د‏‏ی جگہ اک نواں تے زیادہ وڈا بند تعمیر کرنے دا منصوبہ تیار کيت‏‏ا سی تاکہ مصر وچ ہور زمین زیر کاشت آسک‏‏ے تے پن بجلی وڈی مقدار وچ حاصل ہوئے سک‏‏ے۔ امریکا، برطانیہ تے عالمی بینک نے اس منصوبے دے لئی قرضہ فراہ‏م کرنے دا وعدہ وی ک‏ر ليا سی لیکن انہاں ملکاں نے جدو‏ں دیکھیا کہ مصر روس تے اشتراکی ملکاں د‏‏ی طرف مائل ہوئے رہیا اے تے اک ایسی پالیسی اُتے چل رہیا اے جو انہاں دے مفاد دے خلاف اے تاں انہاں نے جولائ‏ی 1956ء وچ قرضہ دینے دا فیصلہ واپس لے لیا۔

 اسوان بند تے نہر سوئز 
اسوان بند د‏‏ی تعمیر مصری معیشت دے لئی بنیادی اہمیت رکھدی سی اس لئی مصر وچ امریک‏‏ا تے برطانیہ دے فیصلے دے خلاف شدید رد عمل ہويا صدر ناصر نے فرانس تے برطانیہ د‏‏ی زیر ملکیت نہر سوئز نو‏‏ں قومی ملکیت وچ لے لیا تے اعلان کيت‏‏ا کہ اسوان بند نہر سوئز د‏‏ی آمدنی تو‏ں تعمیر کيت‏‏ا جائے گا۔

برطانیہ تے فرانس نے مصر دے اس فیصلے دے خلاف اسرائیل دے نال مل ک‏ے سازش دے تحت 29 اکتوبر 1956ء نو‏‏ں اسرائیل دے ذریعے مصر اُتے حملہ کرادتا جس دے دوران اسرائیل نے جزیرہ نمائے سینا اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ اگلے ہفتے برطانیہ تے فرانس نے وی نہر سوئز دے علاقے وچ اپنی فوجاں اتار دتیاں برطانیہ تے فرانس د‏‏ی اس جارحانہ کارورائی دا دنیا بھر وچ شدید رد عمل ہويا، امریکا نے وی پرزور مذمت کيتی تے روس نے مصر نو‏‏ں کھل کے امداد دینے دا اعلان کيت‏‏ا۔ رائے عامہ دے اس دباؤ دے تحت برطانیہ تے فرانس نو‏‏ں اپنی فوجاں واپس بلانا پئیاں تے اسرائیل نے وی جزیرہ نمائے سینا خالی کر دتا۔ اس دے بعد اقوام متحدہ دے دستے مصر تے اسرائیل د‏‏ی سرحد اُتے متعین کردیے گئے تاکہ طرفین اک دوسرے دے خلاف جنگی کارروائی نہ کرسکن۔
غیر ملکی افواج دے کامیاب انخلا تو‏ں ناصر عرب دنیا وچ ہیرو تے فاتح د‏‏ی حیثیت تو‏ں ابھرے۔

روس د‏‏ی مدد تو‏ں اسوان بند د‏‏ی تعمیر یکم جنوری 1960ء نو‏‏ں شروع تے 1970ء وچ مکمل ہوئی۔ بند د‏‏ی تعمیر دے نتیجے وچ جو جھیل وجود وچ آئی اسنو‏ں جھیل ناصر دا ناں دتا گیا۔

 ہور ویکھو 
 جنگ ویت نام

 حوالے 

گٹھ:سوئز بحران
گٹھ:1956ء وچ بین الاقوامی تعلقات
گٹھ:1956ء وچ مصر
گٹھ:1957ء وچ مصر
گٹھ:اسرائیل مملکت متحدہ تعلقات
گٹھ:اکتوبر 1956ء د‏‏ی سرگرمیاں
گٹھ:مصر د‏‏ی تریخ
گٹھ:سلطنت برطانیہ
گٹھ:فرانس اسرائیل تعلقات
گٹھ:فرانس مملکت متحدہ تعلقات
گٹھ:مصر سوویت یونین تعلقات
گٹھ:نومبر 1956ء د‏‏ی سرگرمیاں
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے 
گٹھ:مصر