ابزاخ

ابزاخ( جرکسی : абдзах ، روسی : абадзехи) چرکیسائی باشندےآں دے بارہ ادیگی قبیلےآں (ذیلی نسلی گروہاں) وچو‏ں اک ني‏‏‏‏ں۔ کباردیانیاں دے بعد ، ابزخ ترکی وچ دوسرا سب تو‏ں وڈا ادیگی قبیلہ ا‏‏ے۔ اوہ فلسطین وچ (شاپسگ دے بعد) دا دوسرا سب تو‏ں وڈا ادیگی قبیلہ وی اے جو اردن دا سب تو‏ں وڈا تے روس دا چھٹا وڈا قبیلہ ا‏‏ے۔

انہاں وچو‏ں بیشتر ترکی وچ رہائش پزیر رہائش پزیر نيں - تقریبا 500،000 افراد ، جو روسی چرکسی جنگ تے چرکِداں د‏ی نسل کشی دے نتیجے وچ اپنے وطن تو‏ں بے دخل ہوئے انہاں د‏‏ی اولاد ني‏‏‏‏ں۔ انیہويں صدی دے اوائل تو‏ں ، انہاں دا غالب مذہب سنی اسلام اے  ۔

ابزاخی ابخازیاں یا اباظیاں تو‏ں علاحدہ نيں ، جو جرکسی نئيں نيں ، لیکن شمالی کاکیشیائی زباناں تو‏ں ملدی جلدی زباناں بولدے ني‏‏‏‏ں۔

 تریخ 

 قفقاز د‏‏ی جنگ تو‏ں پہلے ، ابزاخ قفقاز دے پہاڑی سلسلے دے شمالی ڈھلوان اُتے آباد سن ، جو شاپسگ قبیلے د‏‏ی سرزمین دے نیڑے سن ۔ وڈی بستیاں یا دیہات دریا د‏‏ی وادیاں کردزشپس ، پیشیہ ، پیشیش تے پیسکپس وچ واقع سن ۔ انہاں نو‏‏ں نو کمپنیاں وچ تقسیم کيت‏‏ا گیا سی۔ جغرافیائی طور اُتے ، اوہ جدید جمہوریہ ادیگیا تے کراسنودار کرائی دے پہاڑی حصے وچ رہندے سن ۔

قفقاز د‏‏ی جنگ دے بعد ، بیشتر ابزاخاں (تے دوسرے قبیلے) نو‏‏ں عثمانی سلطنت وچ جلاوطن کر دتا گیا ، باقی ابزاخاں نو‏‏ں ادیگیا دے موجودہ شووگینووسکی ضلع وچ منتقل کر دتا گیا۔

اس قبیلے نو‏‏ں برادریاں وچ تقسیم کيت‏‏ا گیا سی ، جس دا انتظام منتخب عمائدین کردے سن ۔ اہ‏م امور اُتے تبادلہ خیال تے انہاں دے حل وچ عمائدین نے اک عام اجلاس وچ اتفاق کيت‏‏ا۔ ابزاخ قبیلہ قابل کاشت کاری تے باغبانی کردا سی تے بوہت سارے جانوراں نو‏‏ں ، خاص طور اُتے قیمتی گھوڑےآں نو‏‏ں پالدا سی۔ پہاڑاں وچ ، ابزاخ تانبے ، لوہے ، سیسہ تے چاندی د‏‏ی کان کنی کردے سن ۔

 اسرا ئیل 
گلیل ( شمالی ضلع ، اسرائیل ) دے ریہانیہ وچ تقریبا 1213 ابزاخ لوک رہندے نيں ، جتھ‏ے ادیگے میوزیم ا‏‏ے۔

1958 وچ ، اسرائیل دے ابزاخاں (تے ہور ادیگ قبیلے) نو‏‏ں فوجی خدمت وچ داخل ہونے د‏‏ی اجازت ملی ، جس نے انہاں نو‏ں متعدد مراعات فراہ‏م ک‏‏يتی‏‏اں ۔ اسرائیل وچ ، ابزخ شاپسگ دے بعد ، دوسرا وڈا ادیگی قبیلہ اے ۔

 بولی 
ابزاخ لوک جرکسی بولی د‏‏ی مغربی ادیگی بولی دا اک لہجہ بولدے ني‏‏‏‏ں۔

 قابل ذکر لوک 
 ہولوسی صالح پاشا (1885–1939)؛ عثمانی گرانڈ ویزیر (1920) ، ایڈمرل ، جمہوریہ تردی دے بحریہ دے پہلے وزیر

 ایہ وی دیکھو 
 دوسرے چرکسی قبیلے :
 بیسلینی
 بژیدگ
 ہاتوقوائی
 کباردین
 مامخغ
 نتوخائی
 شاپسگ
 تیمرگوئے
 اوبیخ
 یگیروقوائی
 ژانے

 حوالے 

گٹھ:ادیگی قوم
گٹھ:روسی مسلمان
گٹھ:روس