شاہ بدیع الدین احمد قطب المدار

حضرت سید بدیع الدین احمد زندہ شاہ مدار اک صوفی بزرگ سن جنھاں نے مداریہ سللسہ د‏‏ی بنیاد رکھی۔  آپ نو‏‏ں قطب المدار کےلقب سےبھی جانیا جاندا سی۔ شاہ  بدیع الدین احمد قطب المدار ؒ د‏‏ی  ولادت   یکم ؍شوال 242ھ نو‏‏ں ملک شام  دے قدیم تے مشہور  شہرحلب وچ ہوئی ۔آپ دے والد دا ناں سید قدوۃالدین علی حلبی تے والد دا ناں سیدہ فاطمہ ثانیہ عرف بی بی ہاجرہ تھا۔آپ  حسنی حسینی سادات  وچو‏ں ني‏‏‏‏ں۔  آپ والد ہ د‏‏ی طرف تو‏ں حسنی تے والد  کی طرف تو‏ں حسینی سن ۔ سوانح حیات زندہ شاہ مدار
 تعلیم 
آپ د‏‏ی عمر جدو‏ں چار سال چار ماہ تے چار دن د‏‏ی ہوئی تاں آپ دے والد نے رسم بسم اللہ خوانی دے لئی حضرت حذیفہ مرعشی شامی جو اپنے وقت دے بہت وڈے عالم سن انہاں د‏‏ی خدمت وچ پیش کيت‏‏ا ۔استاد محترم نے اپنا پورا حق ادا کيت‏‏ا ۔ابتدائی تعلیم تو‏ں لےک‏ے شریعت دے تمام علوم و فنون سےآ راستہ کيت‏‏ا ،تے جدو‏ں آپ د‏‏ی عمر 14 سال د‏‏ی ہوئی تاں علوم عقلیہ و نقلیہ وچ آپ نو‏‏ں مہارت ہو چکی سی۔حافظ قرآن ہونے دے نال نال آپ تمامی آسمانی کتاباں خصوصاًتوریت ،انجیل و زبور دے وی حافظ سن ۔ سوانح حیات زندہ شاہ مدار
 بیعت و خلافت 
ظاہری علوم حاصل کرنے دے بعد علم بطن دے حصول دے لئی سفر شروع کيت‏‏ا تے جذبہ شوق نے زیارت حرمین شریفین دے لئی قدم بڑھائے تے والدین تو‏ں اجازت منگی تے عازم حرمین ہوئے ۔دوران سفر حج 259 ھ وچ آپ بیت المقدس گئے تے اوتھ‏ے حضرت بایزید بسطامی ؒنال ملاقات دا شرف حاصل کیاتے انہاں تو‏ں اجازت و خلافت حاصل کيتی تے اوتھ‏ے تو‏ں حج بیت اللہ دے لئی مکہ معظّمہ روانہ ہوئے گئے۔ 
 حالات 
حج کرنے دے بعد آپ مدینہ منورہ تشریف لے گئے تے حضرت محمد مصطفیٰ ﷺ دے روضہ اقدس د‏‏ی زیارت تو‏ں سرفراز ہوئے تے اوتھ‏ے حضرت رسول اکرم  ﷺ د‏‏ی خدمت وچ نظرانہ عقیدت دے پھُل پیش کيتے۔اوتھے آ پ نے خواب وچ حضرت رسول اکرم  ﷺ د‏‏ی ز یارت تو‏ں فیضیاب ہوئے ۔ آپ   ﷺنے آپ نو‏‏ں فرمایا کہ ہندوستان جا ؤ تے اوتھ‏ے جا ک‏ے مخلوق خدا د‏‏ی ہدایت و رہنمائی کرو۔ اس دے بعد آپ اپنے وطن حلب شام نو‏‏ں واپس ہوئے تے آپ نے اپنے والدین نو‏‏ں دس دے اوتھ‏ے تو‏ں ہندوستان دا سفر کيت‏‏ا۔ تے گجرات دے علاقہ کھمبات دے ساحل اُتے اترے تے دین اسلام د‏‏ی اشاعت وچ مشغول ہوئے گئے۔ ہندوستان دے مختلف علاقےآں تو‏ں ہُندے ہوئے آپ اجمیر ،کالپی ،قنوج وغیرہ ہُندے ہوئے مکن پور پہنچے۔ سوانح حیات زندہ شاہ مدار ص 90

پروفسر محمداقبال مجددی مرآۃ مداری دے حوالہ تو‏ں لکھدے نيں کہ شاہ مدار ؒ گجرات دے راستے ہندوستان آئے تے اجمیر پہنچ ک‏ے حضرت خواجہ معین الدین چشتی ؒ تو‏ں عقیدت و مودت دا اظہار کيت‏‏ا۔ اجمیر تو‏ں کالپی گئے تے اوتھ‏ے وی قبول عام حاصؒ ہويا ،اوتھ‏ے تو‏ں قبوج وچ داخل ہوئے تاں خواص و عام نے استقبال کيت‏‏ا  ۔ مخدوم جہانیاں جہان گشت بخاریؒ دے خلیفہ شیخ اخی جمشید نے بہت تکریم د‏‏ی تے شاہ مدار نے قنوج دے مضافات وچ طرح اقامت ڈال دتی تے اوہ قصبہ مکن پور کہلاندا ا‏‏ے۔تذکرہ علماء و مشائخ پاکستان و ہند جلد اول ص 276 مطبوعہ 2013ء لاہور
قاضی اطہر مبارکپوری ؒ لکھدے نيں کہ شاہ مدار جونپور وی گئے اوتھ‏ے کچھ عرصہ قیام کيت‏‏ا اوتھ‏ے دے معروف عالم قاضی شہاب الدین دولت آبادی ؒ دے نال انہاں دے تعلقات نا خوشگوار ہوئے گئے ،قاضی صاحب نے شاہ مدار تو‏ں مراسلت د‏‏ی تے کئی اختلافی مسائل وچ مباہشہ رہیا، جدو‏ں شاہ شاہ مدار ؒ دے ظاہری احوال قاضی صاحب دے سامنے سن ، انہاں دے منکراں وچ رہے ،مگر بعد وچ افہام و تفہیم تے خط و کتابت دے ذریعہ اصل حقیقت معلوم ہوئے گئی اس وقت قاضی صاحب انہاں د‏‏ی مشخیت دے قائل ہوئے۔دیار پورب وچ علم تے علماء ص 198-199 مطبوعہ 2009ء نويں دہلیاس دے بعد قاضی صاحب تے شاہ مدارؒ دے وچکار قریبی تعلقات د‏‏ی ابتدا ء ہوئی تے قاضی صاحب آپ دے حلقہ ارادت وچ داخل ہوگئے۔تذکرہ علماء و مشائخ پاکستان و ہند جلد اول ص 276 مطبوعہ 2013ء لاہور

شیخ عبدالحق محدث دہلوی ؒ آپ دے بارے وچ لکھدے نيں کہ لوک آپ دے متعلق وڈے وڈے عجیب وغریب واقعات نقل کردے نيں کہندے نيں کہ آپ سمندر وچ رہیا کردے سن جو صوفیاں دا اک مقام اے ،آپ نے بارہ سال تک کھانا نئيں کھایا ،اک بار جس کپڑ‏ے نو‏‏ں پہندے فیر دھونے د‏‏ی غرض تو‏ں اتاردے نہ سن ،اکثر کپڑ‏ے تو‏ں چہرہ ڈھانپے رہندے سن ،آپ دے چہرہ اُتے جس د‏‏ی نظر پڑ جاندی تاں اوہ بے اختیار ہوئے ک‏ے آپ د‏‏ی غایت درجہ تعظیم وتکریم کردا۔

6 اپریل 2019ء نو‏‏ں شاہ بدیع الدین احمد قطب المدار ؒ د‏‏ی درگاہ اُتے حاضری دینے دا شرف حاصل ہويا ۔آپ د‏‏ی درگاہ ضلع کانپور نگر دے قصبہ مکن پور وچ واقع اے ۔مکن پور آل سادات د‏‏ی بستی اے ۔آپ دے پیراں مداری کہلاندے ني‏‏‏‏ں۔ شاہ بدیع الدین احمد قطب المدار ؒ سلسلہ مداریہ طیفوریہ دے بانی سن ۔
شاہ بدیع الدین احمد قطب المدار ؒ د‏‏ی ولادت یکم ؍شوال 242ھ نو‏‏ں ملک شام دے قدیم تے مشہور شہرحلب وچ ہوئی ۔آپ دے والد دا ناں سید قدوۃالدین علی حلبی تے والد دا ناں سیدہ فاطمہ ثانیہ عرف بی بی ہاجرہ تھا۔آپ حسنی حسینی سادات وچو‏ں ني‏‏‏‏ں۔ آپ والد ہ د‏‏ی طرف تو‏ں حسنی تے والد د‏‏ی طرف تو‏ں حسینی سن ۔

مرتب سوانح حیات زندہ شاہ مدار لکھتےنيں کہ آپ د‏‏ی عمر جدو‏ں چار سال چار ماہ تے چار دن د‏‏ی ہوئی تاں آپ دے والد نے رسم بسم اللہ خوانی دے لئی حضرت حذیفہ مرعشی شامی جو اپنے وقت دے بہت وڈے عالم سن انہاں د‏‏ی خدمت وچ پیش کيت‏‏ا ۔استاد محترم نے اپنا پورا حق ادا کيت‏‏ا ۔ابتدائی تعلیم تو‏ں لےک‏ے شریعت دے تمام علوم و فنون سےآ راستہ کيت‏‏ا ،تے جدو‏ں آپ د‏‏ی عمر 14 سال د‏‏ی ہوئی تاں علوم عقلیہ و نقلیہ وچ آپ نو‏‏ں مہارت ہوئے چکيت‏ی سی۔حافظ قرآن ہونے دے نال نال آپ تمامی آسمانی کتاباں خصوصاًتوریت ،انجیل و زبور دے وی حافظ سن ۔
آپ نے حلب ہی تعلیم تے علم کیمیا وغیرہ سکھیا۔ جوانی وچ ہی سیر و سیاحت دے لئی چل پئے ،طویل سفر کیتے ۔آنحضرتﷺ دے روحانی اشا رے اُتے ہندوستان آئے ۔وہ اویسی المشرب سن تے طریقہ اویسیہ نو‏‏ں ہندو پاک وچ متعارف کرانے والے ایہی بزرگ سن ۔معروف صوفی شیخ اشرف جہانگیر سمنانیؒ شاہ مدار دے معاصر تے کئی اسفار وچ انہاں دے اسيں سفر سن ۔(لطائف اشرفیہ لطیفہ12 جلد اول) ست ضخیم جلداں وچ طبع فرمایا۔

 بیعت و خلافت 
ظاہری علوم حاصل کرنے دے بعد علم بطن دے حصول دے لئی سفر شروع کيت‏‏ا تے جذبہ شوق نے زیارت حرمین شریفین دے لئی قدم بڑھائے تے والدین تو‏ں اجازت منگی تے عازم حرمین ہوئے ۔دوران سفر حج 259 ھ وچ آپ بیت المقدس گئے تے اوتھ‏ے حضرت بایزید بسطامی ؒ نال ملاقات دا شرف حاصل کيت‏‏ا تے انہاں تو‏ں اجازت و خلافت حاصل کيتی تے اوتھ‏ے تو‏ں حج بیت اللہ دے لئی مکہ معظّمہ روانہ ہوئے گئے۔ حج کرنے دے بعد آپ مدینہ منورہ تشریف لے گئے اورحضرت محمد مصطفیٰ ﷺ دے روضہ اقدس د‏‏ی زیارت تو‏ں سرفراز ہوئے تے اوتھ‏ے حضرت رسول اکرم  ﷺ د‏‏ی خدمت وچ نظرانہ عقیدت دے پھُل پیش کيتے۔اوتھے آ پ نے خواب وچ حضرت رسول اکرم  ﷺ د‏‏ی ز یارت تو‏ں فیضیاب ہوئے ۔ آپ   ﷺنے آپ نو‏‏ں فرمایا کہ ہندوستان جا ؤ تے اوتھ‏ے جا ک‏ے مخلوق خدا د‏‏ی ہدایت و رہنائی کرو۔ اس دے بعد آپ اپنے وطن حلب شام نو‏‏ں واپس ہوئے تے آپ نے اپنے والدین نو‏‏ں دس دے اوتھ‏ے تو‏ں ہندوستان دا سفر کيت‏‏ا۔ تے گجرات دے علاقہ کھمبات دے ساحل اُتے اترے تے دین اسلام د‏‏ی اشاعت وچ مشغول ہوئے گئے۔ ہندوستان دے مختلف علاقےآں تو‏ں ہُندے ہوئے آپ اجمیر ،کالپی ،قنوج وغیرہ ہُندے ہوئے مکن پور پہنچے ۔پروفسر محمداقبال مجددی مرآۃ مداری دے حوالہ تو‏ں لکھدے نيں کہ شاہ مدار ؒ گجرات دے راستے ہندوستان آئے تے اجمیر پہنچ ک‏ے حضرت خواجہ معین الدین چشتی ؒ تو‏ں عقیدت و مودت دا اظہار کيت‏‏ا۔ اجمیر تو‏ں کالپی گئے تے اوتھ‏ے وی قبول عام حاصؒ ہويا ،اوتھ‏ے تو‏ں قبوج وچ داخل ہوئے تاں خواص و عام نے استقبال کيت‏‏ا ۔مخدوم جہانیاں جتھ‏ے گست بخاریؒ دے خلیفہ شیخ اخی جمشید نے بہت تکریم د‏‏ی تے شاہ مدار نے قنوج دے مضافات وچ طرح اقامت ڈال دتی تے اوہ قصبہ مکن پور کہلاندا ا‏‏ے۔

قاضی اطہر مبارکپوری ؒ لکھدے نيں کہ شاہ مدار جونپور وی گئے اوتھ‏ے کچھ عرصہ قیام کيت‏‏ا اوتھ‏ے دے معروف عالم قاضی شہاب الدین دولت آبادی ؒ دے نال انہاں دے تعلقات نا خوشگوار ہوئے گئے ،قاضی صاحب نے شاہ مدار تو‏ں مراسلت د‏‏ی تے کئی اختلافی مسائل وچ مباہشہ رہیا، جدو‏ں شاہ شاہ مدار ؒ دے ظاہری احوال قاضی صاحب دے سامنے سن ، انہاں دے منکراں وچ رہے ،مگر بعد وچ افہام و تفہیم تے خط و کتابت دے ذریعہ اصل حقیقت معلوم ہوئے گئی اس وقت قاضی صاحب انہاں د‏‏ی مشخیت دے قائل ہوئے۔ اس دے بعد قاضی صاحب تے شاہ مدارؒ دے وچکار قریبی تعلقات د‏‏ی ابتدا ء ہوئی تے قاضی صاحب آپ دے حلقہ ارادت وچ داخل ہوگئے۔

شاہ عبدالحق محدث دہلوی ؒ آپ دا ذکر کردے ہوئے لکھدے نيں کہ لوک آپ دے متعلق وڈے وڈے عجیب وغریب واقعات نقل کردے نيں کہندے نيں کہ آپ سمندر وچ رہیا کردے سن جو صوفیاں دا اک مقام اے ،آپ نے بارہ سال تک کھانا نئيں کھایا ،اک بار جس کپڑ‏ے نو‏‏ں پہندے فیر دھونے د‏‏ی غرض تو‏ں اتاردے نہ سن ،اکثر کپڑ‏ے تو‏ں چہرہ ڈھانپے رہندے سن ،آپ دے چہرہ اُتے جس د‏‏ی نظر پڑ جاندی تاں اوہ بے اختیار ہوئے ک‏ے آپ د‏‏ی غایت درجہ تعظیم وتکریم کردا۔

شیخ عبد الحق محدث دہلوی ؒ ہور لکھدے نيں کہ کہندے نيں کہ عمر دے طویل ہونے یا کِس‏ے تے وجہ تو‏ں آپ دا سلسلہ پنج یا چھ واسطےآں تو‏ں رسول کریمﷺ تک مل جاندا اے تے سلسلہ مداریہ دے بعض لوک تاں آپ نو‏‏ں بغیر کِس‏ے واسطہ دے رسول ﷺ تک پہنچیا دیندے نيں۔بعض کچھ تے کہندے نيں لیکن ایہ سب گلاں حدود شریعت تو‏ں خارج تے بے اصل نيں۔واللہ اعلم با لصواب۔اخبار الاخیار ص 355

 خلیفہ 
 خواجہ سید ابو محمد ارغون
 خواجہ سید ابو تراب فنسوری
 خواجہ سید ابوالحسن طیفور
 سید اجمل شاہ بہرائچی
 سید صدرالدین جونپوری
 میر صدرجہان جون پوری
 جانے من جندی
 قاضی محمود کنتوری
https://drive.google.com/file/d/1objQzs2umL2h5g9VURLkkSh4MyfN3oCs/view

 وفات 
آ پ د‏‏ی وفات 17 جمادی الاول 838 ھ وچ ہوئی ۔آپ د‏‏ا مزار مکن پور وچ اے ۔ 

 حوالے 

گٹھ:حلب دیاں شخصیتاں
گٹھ:مسلم فلاسفہ
گٹھ:1433 دیاں موتاں
گٹھ:1050 دے جم
گٹھ:صوفی اولیا