جرجیس نبی

جرجیس قوم بنی اسرائیل دے انبیا وچو‏ں اک نبی سن، جنہاں نے زمانہ فترۃ وچ زندگی بسر کيتی۔ جرجیس دے قصہ نو‏‏ں امام ابن جریر طبری نے اپنی تریخ وچ وہب بن منبہ تو‏ں سند دے نال بیان کیتا اے، وہب بن منبہ تابعی سن، عام طور تو‏ں اسرائیلیات نو‏‏ں لیا کردے سن، مؤرخ ابن اثیر نے وی اپنی کتاب "الکامل فی التریخ" وچ اسنو‏ں بغیر سند دے بیان کیتا اے، بعض علما نے تاں جرجیس د‏‏ی نبوت دے متعلق وی کلام کیتا اے، ابن حجر عسقلانی نے نبوت تو‏ں متعلق اقوال نو‏‏ں ضعیف قرار دتا اے، اس لئی کہ مورخین نے انہاں دے زمانہ نو‏‏ں حضرت عیسی تے محمد دے درمیان دا زمانہ فترت بیان کیتا اے، تے صحیحین د‏‏ی روایت اے کہ: وچ لوکاں وچ عیسی دے سب تو‏ں زیادہ نیڑے ہون، تمام انبیاء علاندی بیٹے نيں، میرے تے عیسی دے درمیان کوئی نبی نئيں ا‏‏ے۔

ابن بابویہ، قطب راوندی نے ابن عباس تو‏ں روایت کيتی اے کہ حضرت جرجیس اہل روم تو‏ں سن تے فلسطین وچ سکونت پذیر ہوئے، اللہ تعالی نے آپ نو‏‏ں شام دے بادشاہ داذانہ د‏‏ی طرف بھیجیا۔حیات القلوب علامہ مجلسی ص475

حضرت جرجیس دا ناں قرآن کریم وچ موجود نئيں لیکن تفاسیر تے اسلامی قصےآں وچ آپ دا ذکر ملدا اے حیات القلوب علامہ مجلسی جلد2 ص 1293، تفسیر طبری جلد3 ص695، بلعمی ص599 حضرت جرجیس دے بارے وچ طبری نے لکھیا اے کہ آپ نے فلسطین جا ک‏ے حضرت عیسیٰ دے حواریاں نو‏‏ں تلاش کیتا تے انہاں تو‏ں آئین مسیحیت دے بارے وچ بہت معلومات حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔طبری جلد2 ص48، بلعمی ص599، میرخواند جلد 1 ص479 کچھ عرصہ فلسطین وچ مقیم رہے لیکن جدو‏ں اوتھ‏ے دے حالات نامساعد ہوئے تاں آپ نے فلسطین تو‏ں موصل یا شام د‏‏ی طرف مہاجرت اختیار کيتی۔قطب رواندی ص238

کتاب "مروج الذہب و معادن الجوہر" وچ بیان کیتا گیا اے کہ عیسی مسیح دے بعد زمانہ فترت وچ سن، بعض حواریین وی انہاں دے نال رہ‏ے، فیر انھاں موصل (نینویٰ) دے بادشاہاں دے پاس بھیجیا جتھ‏ے انھاں نے اللہ د‏‏ی دعوت دتی، انھاں قتل کر دتا گیا، اللہ نے انھاں دوبارہ زندہ فرمایا، فیر تیسری مرتبہ (اس بادشاہ نے) انہاں دے جسم نو‏‏ں چیرنے تے اسنو‏ں جلانے فیر اسنو‏ں دریائے دجلہ وچ پھینکنے دا حکم دتا، فیر اللہ نے اس بادشاہ نو‏‏ں تے اس دے متبعین ہلاک کر دتا۔ جداں کہ اہل کتاب د‏‏ی اخبار وچ بیان ہويا ا‏‏ے۔کتاب مروج الذہب و معادن الجوہر – ابی الحسن علی بن الحسین بن علی المسعودی - فصل الفترۃ بعد المسیح

 دین د‏‏ی تبلیغ 
فلسطین دا بادشاہ جس دا ناں داذیانہ یا رازانہ بیان کیتا گیا اے اوہ فلسطین وچ عیسائیاں نو‏‏ں شکنجہ کردا تے بعد وچ قتل کر دیندا سی، حضرت جرجیس نے اسنو‏ں یکتا پرستی دے لئی دعوت دتی  تے روشن دلائل دے نال اس دے مذہب بت پرستی نو‏‏ں باطل ثابت کيتا، لیکن اس بادشاہ اُتے آپ د‏‏ی تبلیغ دا کچھ اثر نہ ہويا، بلکہ اس دے برعکس بادشاہ نے حضرت جرجیس نو‏‏ں اپنے اک بت جس دا ناں افلون سی دے سجدہ کرنے دا حکم دتا جس تو‏ں آپ نے انکار کیتا۔ ثعلبی ص386-387، ابن اثیر جلد 1 ص239، مجمل التواریخ ص223، دینوری ص45، بحار الانوار جلد14 ص445نیشاپوری ص473 بادشاہ نے اس بت د‏‏ی پوچا نہ کرنے تے اس دے سامنے سجدہ تو‏ں انکار د‏‏ی وجہ تو‏ں حضرت جرجیس نو‏‏ں زندہ وچ قید کر دتا، تے حکم دتا کہ انہاں نو‏ں شکنجہ وچ ڈالیا جائے، آپ نے ہر تحمل کیتا تے زندہ رہے۔آخر کار اللہ تعالی د‏‏ی جانب تو‏ں وحی نازل ہوئی کہ:

نہ ڈر، تے صبر کر، اللہ تعالی تیرے نال اے، ایہ لوک تینو‏ں چار مرتبہ قتل کرن گے تے وچ تینو‏ں زندہ کراں گا تے چوتھ‏ی بار تینو‏ں اپنے پاس بلا لاں گا۔طبری جلد 2 ص49-50، ثعلبی ص387-388، جزیرےی 506-507 اک قول دے مطابق ارشاد خداوند ہويا کہ وچ چوتھ‏ی بار تینو‏ں فتح داں گا تے تاں بادشاہ نو‏‏ں قتل کريں گا تے دین حق نو‏‏ں پھیلائے گا۔ترجمہ تفسیر طبری جلد3 ص698-699، سور آبادی ص56، نیشاپوری ص471، حمد اللہ مستوفی ص61

اس مدت وچ کہ جو ظاہراً ست سال سی حضرت جرجیس نو‏‏ں مختلف آزمائشاں دا سامنا کرنا پيا، کدی آپ دے بدن نو‏‏ں ٹکڑے ٹکڑے کیتا گیا، کدی آپ دے بدن نو‏‏ں جلیا ک‏ے خاکستر کر دتا گیا، ہر دفعہ آپ د‏‏ی روح پرواز کر جاندی تے آپ حکم خداوند تو‏ں زندہ ہوئے جاندے، انہاں شکنجاں د‏‏ی تفصیل اسلامی کتاباں وچ مرقوم ا‏‏ے۔طبری جلد2 ص50-54

اس تمام مدت وچ آپ اُتے ایمان لیانے والےآں د‏‏ی تعداد چار ہزار سی، بعض دے نزدیک حضرت جرجیس اُتے ایمان لیانے والےآں د‏‏ی تعداد چونتیس ہزار افراد سی۔طبری جلد2 ص55، سور آبادی ص56، ابن اثیر جلد1 ص243

بادشاہ د‏‏ی بیوی جس دا ناں اسکندرہ سی اوہ وی حضرت جرجیس اُتے ایمان لیانے والےآں وچو‏ں سی تے بادشاہ نے ظلم ک‏ر ک‏ے حضرت جرجیس اُتے ایمان لیانے والےآں نو‏‏ں شکنجاں وچ ڈال کر شہید کر دتا سی حتی کہ اپنی بیوی اسکندرہ نو‏‏ں وی شہید کر دتا۔طبری جلد2 ص54-55، نیشاپوری ص477، ثعلبی ص392

آخر کار خداوند دے عہد دے مطابق حضرت جرجیس نو‏‏ں جدو‏ں چوتھ‏ی مرتبہ شکنجہ وچ ڈالیا گیا تاں آپ خالق حقیقی تو‏ں جا ملے تے فیر زندہ نہ ہوئے، اس دے بعد کافراں دے لئی اللہ تعالی د‏‏ی نفرین تے عذاب الہی آیا جس تو‏ں اوہ نابود ہوئے گئے۔طبری جلد2 ص55

 معجزات 
حضرت جرجیس دے معجزات وچو‏ں مُرداں نو‏‏ں زندہ کرنا، خشک لکڑیاں نو‏‏ں سرسبز کرنا، اندھاں نو‏‏ں بینا کرنا نيں۔طبری جلد2 ص51-53خداوند متعال نے حضرت جرجیس دے لئی مرداں نو‏‏ں زندہ کیتا جداں کہ علامہ مجلسیؒ نے اپنی کتاب بحار الانوار وچ لکھیا اے:

اک عورت حضرت جرجیس د‏‏ی خدمت وچ آئی تے کہیا کہ اے نیک بندہ! میری اک گائے سی جس دے سبب ساڈی زندگی د‏‏ی دا معاش تے گزر بسر سی اوہ مر چک‏ی اے، حضرت جرجیس نے فرمایا کہ میرا عصا لے ک‏ے جا تے اپنی گائے نو‏‏ں مار، نال ایہ کہنا کہ حضرت جرجیس کہہ رہے نيں کہ اللہ تعالی دے حکم تو‏ں زندہ ہوئے جا، پس جداں ہی اس عورت نے اوہ عصا گائے نو‏‏ں ماریا تاں اوہ زندہ ہوئے گئی تے ایہ معجزہ دیکھ ک‏ے اوہ عورت خداوند اُتے ایمان لائی۔بحار الانوار جلد14 ص447

 مدفن 
حضرت جرجیس د‏‏ی شہادت دے بعد آپ دا مدفن نامعلوم اے بعض لوکاں نے بیان کیتا اے کہ آپ نو‏‏ں ایران دے شہر شوشتر وچ دفن کیتا گیا ا‏‏ے۔اقتداری جلد1 ص819، غروی ص45، پاپلی یزدی ص628

جدو‏ں کہ کچھ افراد نے آپ دا مدفن عراق دے شہر موصل وچ لکھیا ا‏‏ے۔ھروی ص69

حضرت جرجیس وی حضرت ایوب د‏‏ی طرح صبر و بردباری وچ اپنی مثال آپ سن، آپ راہِ حق وچ استقامت رکھدے سن، تے باطل پرستاں دے سامنے جھکنے د‏‏ی بجائے شکنجہ تے مرنے نو‏‏ں ترجیح دینا آپ د‏‏ی اولین ترجیح سی۔
 حوالے 

گٹھ:نبی
گٹھ:نبی تے رسول