شکیل بدایونی

شکیل بدایونی  (3 اگست 1916–20 اپریل 1970)بھارتی اردو شاعر اتے ہندی فلماں لئی گیت کار سی۔

اردو شاعر۔ اگست سنہ 1916 نو‏‏ں اتر پردیش دے ضلع بدایاں وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دا تعلق اک مذہبی گھرانے تو‏ں سی۔ والد جمیل احمد سوختہ قادری بدایونی ممبئی د‏‏ی مسجد وچ خطیب او رپیش امام سن اس لئی شکیل د‏‏ی ابتدائی تعلیم اسلامی مکت‏‏ب وچ ہوئی۔ اردو، فارسی تے عربی د‏‏ی تعلیم دے بعد مسٹن اسلامیہ ہائی اسکول بدایاں تو‏ں سند حاصل کرنے دے بعد اعلیٰ تعلیم دے لئی اوہ سنہ 1932 وچ علی گڑھ مسلم یونیورسٹی وچ داخل ہوئے تے بی۔ اے د‏‏ی ڈگری حاصل کرنے دے بعد سنہ 1942 وچ دہلی وچ سرکاری ملازم ہوئے گئے۔ علی گڑھ وچ قیام دے دروان جگر مراد آبادی نال ملاقات ہوئی۔ انہاں د‏‏ی وساطت تو‏ں فلمی دنیا وچ داخل ہوئے۔ تے سو تو‏ں ودھ فلماں دے لئی گیت لکھے۔ جو بہت زیادہ مقبول ہوئے۔ جس وچ مغل اعظم دے گیت سر فہرست نيں۔

شکیل بدایونی نے نوشاد، روی، ہیمنت کمار، ایس ڈی برمن تے سی رام چندر ورگے ممتاز موسیقاراں د‏‏ی دھُناں اُتے سوا دو سو تو‏ں ودھ گیت لکھے۔ انہاں دے گیتاں نو‏‏ں محمد رفیع، لتا منگیشکر، آشا بھوسلے، مکیش، شمشاد بیگم، ثریا، مہندر کپور، طلعت محمود، روی شنکر شرما، گی‏‏تا دت تے ہردئے ناتھ منگیشکر جداں صفِ اول دے گلوکاراں نے اپنی آواز وچ پیش کيتا۔ دلاری (1949)، دیدار (1951)، مدر انڈیا (1957)، چودہويں کا چاند (1960)، مغلِ اعظم ( 1960)، گنگا جمنا ( 1961) صاحب بی بی اور غلام ( 1962)، میرے محبوب ( 1963) دو بدن ( 1966) ورگی سپر ہٹ فلماں وچ شکیل بدایونی دے نغمےآں نے دھوم مچا دی

فلمی گیتاں دے علاوہ شاعری دے پنج مجموعے غمہ فردوس، صنم و حرم، رعنائیاں، رنگینیاں، شبستاں دے ناں تو‏ں شائع ہوئے۔ اس دے علاوہ انہاں د‏‏ی کلیات وی انہاں د‏‏ی زندگی وچ ہی شائع ہوئے گئی سی، اُتے 1969 وچ لکھی گئی آپ بي‏تی 2014 وچ چھپی اے 

20 اپریل 1971 نو‏‏ں ممبئی وچ انتقال ہويا۔ تے اوتھے دفن ہوئے۔ مگر قبرستان د‏‏ی انتظامیہ نے تے دوسرے بہت ساریاں مشہور شخصیتاں د‏‏ی طرح 2010 وچ انہاں د‏‏ی قبر دا ناں و نشان تک مٹا دتا۔

 شاعری دا نمونہ 
جینے والے قضاع سے ڈرتے ہیں
زہر پی کر دوا سے ڈرتے ہیں
دشمنوں کے ستم کا خوف نہیں
دوستوں کی وفا سے ڈرتے ہیں

میں نظر سے پی رہا تھا تو یہ دل نے بد دعا دی

ترا ہاتھ زندگی بھر کبھی جام تک نہ پہنچے

وہی کارواں، وہی راستے، وہی زندگی، وہی مرحلے

مگر اپنے اپنے مقام پر کبھی تم نہیں، کبھی ہم نہیں

کوئی اے شکیلؔ پوچھے یہ جنوں نہیں تو کیا ہے

کہ اسی کے ہو گئے ہم جو نہ ہو سکا ہمارا

جینے والے قضا سے ڈرتے ہیں 
زہر پی کر دوا سے ڈرتے ہیں 
دشمنوں کے ستم کا خوف نہیں 
دوستوں کی وفا سے ڈرتے ہیں

 حوالے 

ہندوستانی زباناں دا مرکز، جواہرلعل نہرو یونیورسٹی، نويں دہلی، (انڈیا ) 110067

Dr. Shafi Ayub,

Centre Of Indian Languages,

SLL&CS/ JNU, New Delhi – 110067 (India)

Mobile : 9810027532

shafiayub75@rediffmail.com

http://www.scholarsimpact.com/urdu/?p=3040 

گٹھ:1916 دے جم
گٹھ:1970 دیاں موتاں
گٹھ:اتر پردیش دے شاعر
گٹھ:اردو شاعر
گٹھ:بالی وڈ شاعر
گٹھ:بدایاں دیاں شخصیتاں
گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شاعر
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد مصنف
گٹھ:ویہويں صدی دے شاعر
گٹھ:ویہويں صدی دے مرد مصنف
گٹھ:بھارتی اردو شاعر
گٹھ:بھارتی مرد شاعر
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:جامعہ علی گڑھ دے سابقہ طالب علم
گٹھ:فلم فیئر فاتحین
گٹھ:ہندوستانی غنائی شاعر



گٹھ:اردو شاعر
گٹھ:جم 1916
گٹھ:موت 1970