کارل جنگ

کارل گستف جنگ (جرمن:ˈkarl ˈɡʊstaf ˈjʊŋ؛ 26 جولائی 1875 – 6 جون 1961) سوٹزرلینڈ دا نفسیات دان  سی۔ اوہناں نے تجزیاتی نفسیات (analytical psychology) دی نیہہ رکھی۔ جنگ نے باہرمکھی اتے انترمکھی شخصیت، آدروپاں، اتے گروہی اچیتن دیاں دھارناواں پیش تے ترقی یافتہ کیتیاں۔ نفےیاتی روگ، نفسیات اتے دھرم، ساہت اتے متعلق کھیتراں دے مطالعہ وچ اوہناں دا کم بااثر رہا اے۔ جنگ نے باہرمکھی اتے انترمکھی شخصیت، آدروپ (archetypes)، اتے اجتمائی اوچیتن دے تجزیہ پیش کیتے۔ نفسیاتی روگ، نفسیات اتے دھرم، ساہت اتے متعلق کھیتراں دے مطالعہ وچ اوہناں دا کم بااثر رہا اے۔
انڈو؛زیوٹیسن (Individuation) تجزیاتی نفسیات دا مرکزی تجزیہ اے۔ جنگ  (Individuation) نوں - یعنی اپنی ساپیکھک خدمختیاری قایم رکھن دے نال نال اچیت اتے سچیت دے سمیت ورودھاں دے ایکیکرن دی نفسیات عمل نوں انسان دے ترقی دی مرکزی عمل سمجھدا سی۔
جنگ نے آدروپ، اجتمائی اوچیتن، جٹل، اتے سمیلتا (synchronicity) سمیت، کجھ بہترین معلوم نفسیات تجزیہ سرجے۔ مائرس برگس ٹائیپ انڈیکیٹر (MBTI)، اک حرمن پیارا من-ماپک آلہ، جنگ دے نظریات توں ترقی یافتہ کیتا گیا اے۔
جنگ انسانی من نوں قدرتاً مذہبی سمجھدا سی اتے اس نے اپنیاں کھوجاں (explorations) دا دھیان مرکز اس دھارمکتا نوں بنایا۔ سفنیاں دے تجزیہ اتے پرتیکیکرن لئی سبھ توں اچھے معلوم ہم عصر یوگدانیاں وچوں جنگ اک اے۔
حالانکہ اوہ اک منوطبی سی اتے اپنے آپ نوں اک سائنسدان مندا سی، اس دے جیون دا وڈا حصہ پوربی اتے مغربی فلسفہ، کیمیا تعلیم، جوتش اتے سماجیات، نال ہی ساہت اتے کلا سمیت سمرد کھیتراں دی کھوج وچ لگیا سی۔ فلسفہ اتے منو-رازاں وچ اس دی رچی کارن بہت سارے لوک اس نوں رشی سمجھن لگ پئے سن۔

 جیونی 
کارل جنگ دا جم سوٹزرلینڈ دے تھرگو سوس کینٹن دے اک چھوٹے جاے پنڈ کیسول وچ، پال اشیلے جنگ اتے ایملی پریسویرک دے گھر چوتھے پر اکو اک زندہ بچے دے روپ وچ کارل گستاو دوسرا جنگ وجوں، 26 جولائی 1875 وچ ہویا سی۔ ایملی پریسویرک، پال اشیلے جنگ دے ہبرو دے پروفیسر شموئیل پریسویرک دی سبھ توں چھوٹی بچی سی۔ اس دا پیؤ سوس سدھار گرجا گھر وچ اک غریب پینڈو پادری سی، جدوں کہ اوہناں دی ماں اک امیر اتے قائم سوس پروار توں سی جسدا ماحول ادھیاتمکتا اتے رہسواد نوں وگساؤن والا سی۔ جدوں جنگ چھ مہینے دا سی اسدے پیؤ لوپھین وچ اک زیادہ تکڑی کردار لئی تعینات کیتا گیا سی۔ اس دوران اوہدے ماں پیؤ دے وچ تناؤ ودھ رہا سی۔ اوہدی ماں سنکی اتے اداس عورت، ایملی جنگ اپنا بہتا سماں اپنے وکھ بیڈروم وچ گزاردی اتے روحاں نال رومانچت ہندی جہناں بارے اوہ کہندی سی کہ اوہ اسنوں رات نوں ملن آؤندیاں ہن۔ جنگ دے اپنے پیؤ دے نال بہتر تعلقات سن کیونکہ اوہ سوچدا سی کہ اوہ اس دا قیاس لا سکدا اے اتے اسدی ماں بہت سمسیاگرست سی۔ حالانکہ دن دے دوران اوہ وی صحیح رہندی سی، پر رات نوں اوہنوں اسدے کمرے توں کجھ بھیانک کنسوآں ملدیاں۔ رات نوں اسدی ماں عجیب اتے پراسرار بن جاندی۔ جنگ نے دعوہ کیتا اے کہ اک رات اوہنے ویکھیا کہ اسدے کمرے ولوں اک دھندلی چمکوالی اتے امقررہ جہی صورتَ آ رہی سی، اتے اک دھڑ توں وکھ سر سریر دے ساہمنے ہوا وچ تیر رہا سی۔ اس پرکار دیاں خاندانی پرحالات دے کارن بالک جنگ دی رچی ادھیاتمکتا اتے مذہبی کارجکلاپاں ول تکنیک۔ بال-عمر وچ جنگ بھاوک اتے سنویدنشیل تنقید دے سن۔ اپنے جیون دے آرنبھک ویلے وچ اوہناں دا جھکاؤ پراتتّ سائنس ول سی، پر بعد وچ ہولی-ہولی اوہ طبی سائنس دے ول متوجہ ہوئے۔ 1900 وچ اوہناں نے بسیل یونیورسٹی توں طب دی ڈگری حاصل کیتی۔ اسدے بعد ج‍یورک وچ اوہناں نے ورگولٹڈلی دماغی ہسپتال وچ طبی معاون دے روپ وچ کم کیتا۔
 ویاہ 
کارل نے 14 فروری 1903 نوں ایما روشنباخ دے نال ویاہ کیتا سی۔ ایم سوٹزرلینڈ دے اک دھنی صنعت کار دی دھی سی۔ اتے ایہہ 1955 وچ ایما دی موت تک قایم رہا۔
 اصول 
اس دے نظریات وچ شامل ہن:
 انترمکھتا اتے باہرمکھتا دے تجزیہ (حالانکہ اسنے ایہناں شبداں نوں اویں متاثر نہیں سی کیتا، جس روپ وچ لوک اج متاثر کر رہے ہن)۔
 کمپلیکس - انترمتعلق اوچیتن تتاں دا اک جٹّ
 اجتمائی اوچیتن دا تجزیہ

 حوالے 

گٹھ:نفسیات دان
گٹھ:نفسیاتی تجزیہ
گٹھ:جم 1875
گٹھ:موت 1961