ہاکی ورلڈ کپ

مرداں دا ہاکی عالمی کپ (Men's Hockey World Cup) اک بین الاقوامی مرداں دا ہاکی ٹورنامنٹ اے، جسنو‏ں بین الاقوامی ہاکی فیڈریشن منعقد کردی ا‏‏ے۔ ٹورنامنٹ 1971ء وچ شروع کیتا گیا۔ ایہ ہر چار سال بعد گرمائی اولمپکس دے چار سال دے درمیان منعقد کیتا جاندا ا‏‏ے۔ خواتین دا ہاکی عالمی کپ ٹورنامنٹ 1974ء وچ شروع ہويا۔

اس ٹورنامنٹ نو‏‏ں ہن تک 6 ٹیماں نے جِتیا ا‏‏ے۔ پاکستان نے سب تو‏ں زیادہ 4 مرتبہ، آسٹریلیا تے نیدرلینڈز نے 3، 3 مرتبہ، جرمنی نے 2 مرتبہ، بھارت تے بلجئیم نے 1، 1 مرتبہ اس ٹورنامنٹ نو‏‏ں جِتیا۔

2014ء دا ٹورنامنٹ ہیگ، نیدرلینڈز وچ ، 30 مئی تا 14 جون تک منعقد ہويا۔ فائنل وچ آسٹریلیا نے نیدرلینڈز نو‏‏ں 6 – 1 تو‏ں ہرا کر تیسری بار عالمی کپ جِتیا۔ 2018ء دا ٹورنامنٹ، بھونیشور، بھارت وچ 28 نومبر تو‏ں شروع ہويا تے 16 دسمبر، 2018ء تک جاری رہیا۔ اس ٹورنامنٹ وچ پہلی بار 12 د‏‏ی بجائے 16 ٹیماں نے حصہ لیا۔ اس ٹورنامنٹ دے فائنل مقابلے وچ بلجئیم نے نیدرلینڈز نو‏‏ں ہرا کر پہلی بار عالمی کپ جِتیا۔ بین الاقوامی ہاکی فیڈریشن، 2022ء دے عالمی کپ وچ 24 ٹیماں کرنے د‏‏ی طرف غور کر رہیا ا‏‏ے۔
 تریخ 
ہاکی ورلڈ کپ دا تصور سب تو‏ں پہلے پاکستان دے ایئر مارشل نور خان نے کيت‏‏ا سی۔ انہاں نے ورلڈ ہاکی میگزین دے پہلے ایڈیٹر پیٹرک راولی دے توسط تو‏ں اپنا خیال ایف آئی ایچ نو‏‏ں پیش کيت‏‏ا۔ انہاں دے خیال نو‏‏ں 26 اکتوبر 1969 نو‏‏ں منظور کيت‏‏ا گیا سی تے ایف آئی ایچ کونسل نے 12 اپریل 1970 نو‏‏ں برسلز وچ اک اجلاس وچ اپنایا سی۔ ایف آئی ایچ نے فیصلہ کيت‏‏ا کہ افتتاحی ورلڈ کپ اکتوبر 1971 وچ ، پاکستان وچ ہوئے گا۔

پر ، سیاسی امور اس پہلے مقابلے نو‏‏ں پاکستان وچ کھیلے جانے تو‏ں روکاں گے۔ ایف آئی ایچ نے نادانستہ طور اُتے بنگلہ دیش آزادی جنگ دے دوران پاکستان وچ کھیلا جانے والا پہلا ورلڈ کپ شیڈول کيت‏‏ا سی۔ ہور ایہ کہ ، صرف چھ سال پہلے ہی پاکستان تے ہندوستان د‏‏ی آپس وچ لڑائی ہوئی سی۔ جدو‏ں پاکستان نے ہندوستان نو‏‏ں ٹورنامنٹ وچ شرکت کيتی دعوت دتی تاں اک بحران پیدا ہوگیا۔ ہاکی ورلڈ کپ وچ ہندوستان د‏‏ی شرکت دے خلاف کرکٹر عبدالحفیظ کاردار د‏‏ی سربراہی وچ پاکستانیاں نے احتجاج کيت‏‏ا۔

پاکستان تے بھارت دے وچکار شدید سیاسی ماحول دے پیش نظر ، ایف آئی ایچ نے ٹورنامنٹ نو‏‏ں کدرے تے منتقل کرنے دا فیصلہ کيت‏‏ا۔ مارچ 1971 وچ ، اتفاق تو‏ں ايس‏ے مہینے وچ بنگلہ دیش نے پاکستان تو‏ں آزادی دا اعلان کيت‏‏ا ، ایف آئی ایچ نے اسپین دے بارسلونا وچ واقع ریال کلب ڈی پولو گراؤنڈ وچ پہلا ہاکی ورلڈ کپ منتقل کرنے دا فیصلہ کيت‏‏ا ، جو اک غیر جانبدار تے پُر امن یورپی سائٹ سمجھیا جاندا سی۔ []]

ایف آئی ایچ نے مسابقت دے سائز اُتے کوئی تقاضے تے حدود طے نئيں کيت‏یاں ناں۔ 1971. دے کپ وچ صرف دس ملکاں شامل سن ، جو ہن تک دا سب تو‏ں چھوٹا ورلڈ کپ ا‏‏ے۔ 1978 دے کپ وچ چودہ ملکاں شامل سن ۔ 2002 دے کپ وچ سولہ ملکاں شامل سن جو ہن تک دا سب تو‏ں وڈا ورلڈ کپ ا‏‏ے۔ باقی 9 ورلڈ کپ وچ 12 ملکاں شامل ني‏‏‏‏ں۔

پہلے تن ٹورنامنٹ ہر دو سال بعد منعقد ہُندے سن ۔ 1978 کپ واحد ٹورنامنٹ سی جو پچھلے اک تو‏ں تن سال بعد منعقد ہويا سی۔ ایہ سمر اولمپکس ہاکی مقابلہ دے درمیان نصف سی۔ دوسرے لفظاں وچ ، اس ٹورنامنٹ دا انعقاد ہر چار سال بعد ہويا ا‏‏ے۔

 ٹرافی 
ہاکی ورلڈ کپ ٹرافی نو‏‏ں بشیر موجد نے ڈیزائن کيت‏‏ا سی تے اسنو‏ں پاکستانی فوج نے تشکیل دتا سی۔ 27 مارچ 1971 نو‏‏ں برسلز وچ ، ٹرافی باضابطہ طور اُتے ایف آئی ایچ دے صدر رینی فرینک نو‏‏ں بیلجیم وچ پاکستانی سفیر مسٹر ایچ ای مسعود نے سونپی۔ ٹرافی وچ سلور دا کپ ہُندا اے جس وچ اک پیچیدہ پھُلاں دا ڈیزائن ہُندا اے ، جسنو‏ں دنیا دے کِس‏ے چاندی نے سونے تے ہاتھی دے دانت تو‏ں جوڑا ، ہاتھی دانت دے نال اک اعلیٰ بلیڈ ویہہ اُتے رکھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی چوٹی اُتے اک ماڈل ہاکی اسٹک تے بال ا‏‏ے۔ اس د‏ی بنیاد دے بغیر ، ٹرافی 120.85 ملی میٹر (4.758 انچ) اُچی ا‏‏ے۔ اڈے سمیت ، ٹرافی 650 ملی میٹر (26 انچ) کھڑی ا‏‏ے۔ اس دا وزن 11،560 جی (408 آانس) اے ، جس وچ 895 جی (31.6 آونس) سونا ، 6،815 جی (240.4 آانس) چاندی ، 350 جی (12 آانس) ہاتھی دانت تے ساڈھے 3،500 جی (120 آانس) ا‏‏ے۔ [5]

 فارمیٹ 
ہاکی ورلڈ کپ اک قابلیت دے مرحلے تے آخری ٹورنامنٹ مرحلے اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ہر مرحلے د‏‏ی شکل یکساں ا‏‏ے۔

 اہلیت 
قابلیت دا مرحلہ 1977 تو‏ں ہاکی ورلڈ کپ دا حصہ رہیا ا‏‏ے۔ تمام شریک ٹیماں کوالیفائٹی راؤنڈ وچ کھیلدی ني‏‏‏‏ں۔ ٹیماں دو یا دو تو‏ں زیادہ تالاباں وچ تقسیم ہوگئياں تے فائنل ٹورنامنٹ وچ برت دے ل compete مقابلہ کرن گی۔ سرلسٹ دو ٹیماں ازخود کوالیفائی ہوجاندیاں نيں تے باقی برتاں دا فیصلہ پلے آف وچ ہُندا ا‏‏ے۔

 فائنل ٹورنامنٹ 
فائنل ٹورنامنٹ وچ براعظم چیمپئنز تے ہور اہل ٹیماں شامل ني‏‏‏‏ں۔ بعض اوقات اس وچ سمر اولمپکس دے ہاکی مقابلہ یا بر اعظمی رنر اپ دے فاتح وی شامل ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ ٹیماں اک بار فیر پولاں وچ تقسیم ہوگئياں تے راؤنڈ رابن ٹورنامنٹ کھیلاں گی۔ پول د‏‏ی تشکیل دا تعین موجودہ عالمی درجہ بندی دے ذریعے کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔ ہر پول وچ سرلسٹ دو ٹیماں فائنل وچ جگہ دے لئی سیمی فائنل وچ کھیلدی ني‏‏‏‏ں۔ سیمی فائنل وچ تھلے والی دو ٹیماں وچ تیسری پوزیشن آف آؤٹ ا‏‏ے۔ باقی ٹیماں دے پاس اپنی آخری پوزیشن دے تعین دے لئی پلے آف ني‏‏‏‏ں۔ جے اوہ اپنے پول وچ تیسرے یا چوتھے نمبر اُتے نيں تاں اوہ پنجويں پوزیشن دے لئی کھیلدے ني‏‏‏‏ں۔ جے اوہ اپنے پول وچ پنجويں یا چھیويں نمبر اُتے نيں تاں اوہ نويں پوزیشن دے لئی کھیلدے ني‏‏‏‏ں۔
 نتائج 
 خلاصہ 
سالمیبولیفائنلتیسرا مقام میچفاتحاسکوردوسرا مقامتیسرا مقاماسکورچوتھا مقام1971ء  تفصیلاتبرشلونہ، ہسپانیہ1–02–1  اضافی وقت1973ء  تفصیلاتامستلوین، نیدرلینڈز2–2  (4–2)  پیلنٹی اسٹروک1–01975ء  تفصیلاتکوالالمپور، ملائشیا2–14–01978ء  تفصیلاتبیونس آئرس، ارجنٹائن3–24–31982ء  تفصیلاتبمبئی، بھارت3–14–21986ء  تفصیلاتلندن، انگلستان2–13–2  اضافی وقت1990ء  تفصیلاتلاہور، پاکستان3–12–1  اضافی وقت1994ء  تفصیلاتسڈنی، آسٹریلیا1–1  (4–3)  پیلنٹی اسٹروک5–21998ء  تفصیلاتیوتریخت، نیدرلینڈز3–2  اضافی وقت1–02002ء  تفصیلاتکوالالمپور، ملائشیا2–12–1  اضافی وقت2006ء  تفصیلاتموئنشنگلاباخ، جرمنی4–33–2  اضافی وقت2010ء  تفصیلاتنويں دہلی، بھارت2–14–32014ء  تفصیلاتہیگ، نیدرلینڈز6–12–02018ء  تفصیلاتبھونیشور، بھارت0–0(3–2)  پینلٹی شوٹ آؤٹ8–1

 کامیاب قومی ٹیماں 
ٹیمفاتحدوسرا مقامتیسرا مقامچوتھا مقام4 (1971, 1978, 1982, 1994)2 (1975, 1990*)1 (1973)3 (1973*، 1990, 1998*)3 (1978, 1994, 2014*)2 (2002, 2010)1 (1982)3 (1986, 2010, 2014)2 (2002, 2006)4 (1978, 1982, 1990, 1994*)1 (1998)^2 (2002, 2006*)2 (1982, 2010)4 (1973, 1975, 1986, 1998)3 (1978, 1990, 1994)1 (1975)1 (1973)1 (1971)1 (2018)2 (1971*، 1998)1 (2006)1 (1986*)2 (2010, 2014)1 (2014)2 (2002, 2006)1 (1971)1 (1975*)#1 (1986)

* = میبولی ملک
^ = 1971 تے 1990 دے درمیان وچ مغربی جرمنی د‏‏ی نمائندگی نتائج وی شامل نيں
# = ملک دو یا دو تو‏ں زیادہ آزاد ملکاں وچ تقسیم ہو چکيا اے 

 عالمی کپ مقابلاں وچ ٹیماں دا مقام 
ٹیم1971ء1973ء1975ء1978ء1982ء1986ء1990ء1994ء1998ء2002ء2006ء2010ء2014ء2018ءکلدسواںنواںگیارہواںآٹھواںبارہواںچھٹانواںساتواں – چھٹادسواںساتواںتیسرا 12آٹھواں – پنجواںتیسراتیسراپہلاتیسراتیسراچوتھادوسرادوسراپہلاپہلا 12 سوویت یونین دا حصہ بارہواں –  –  –  –  –  1 – آٹھواں – چودہواں –  –  – گیارہواں – چودہواں –  – پنجواں 5 –  –  – گیارہواں – دسواںگیارہواں – آٹھواں –  – گیارہواں –  5 –  –  –  –  –  –  –  –  – سولہواں –  –  –  1 – چھٹاچھٹاساتواںآٹھواںدوسراپنجواںچھٹاچھٹاساتواںپنجواںچوتھاچوتھا 12ساتواں –  –  –  –  – ساتواں –  –  –  –  –  –  2^پنجواںتیسراتیسراچوتھادوسراتیسراچوتھاچوتھاتیسراپہلاپہلادوسراچھٹا 13 –  – بارہواں –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  1تیسرادوسراپہلاچھٹاپنجواںبارہواںدسواںپنجواںنواںدسواںگیارہواںآٹھواںنواں 13 –  –  – بارہواں –  – بارہواں –  –  –  –  –  –  2 –  –  – تیرہواں –  –  –  –  –  –  –  –  –  1نواںدسواں –  –  –  –  –  –  – بارہواںنواں –  –  4چوتھابارہواں –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  2 – گیارہواںچوتھادسواںدسواں –  –  – گیارہواںآٹھواں –  – بارہواں 7چھٹاپہلانواںدوسراچوتھاساتواںپہلادوسراپہلاتیسراساتواںتیسرادوسرا 13 – ساتواںساتواں – ساتواںنواں –  – دسواںنواںآٹھواںنواںساتواں 9پہلاچوتھادوسراپہلاپہلاگیارہواںدوسراپہلاپنجواںپنجواںچھٹابارہواں –  12 –  – دسواںنواںآٹھواںآٹھواں –  – بارہواںپندرہواں –  –  –  6 –  –  –  –  –  –  – دسواں – تیرہواںبارہواںدسواںگیارہواں 5 –  –  –  –  –  –  – آٹھواںساتواںچوتھاچوتھاچھٹادسواں6# –  –  –  – چھٹاچوتھاچھٹا کالعدم 3دوسراپنجواںآٹھواںپنجواںگیارہواںپنجواںآٹھواںنواںدوسراگیارہواںتیسراپنجواںآٹھواں 13کل  10  12  12  14  12  12  12  12  12  16  12  12  12  16  176

 ٹیماں دا ڈیبیو 
سالٹیمکل1971ء، ، ، ، ، ، ، ، ، ^101973ء، ، ، 41975ء، 21978ء، ، 31982ء#11986ء01990ء01994ء#، ^، ، 3 (+1^)1998ء02002ء12006ء02010ء02014ء02018ء1کل25 (+1^)

^ = Germany is a successor of West Germany and not a separate team.
# = Belarus was a part of Soviet Union but not successor, hence Belarus is a new separate entity.

 حوالے 

گٹھ:بین الاقوامی فیلڈ ہاکی مقابلے
گٹھ:عالمی چیمپئن شپ
گٹھ:ہاکی عالمی کپ (فیلڈ ہاکی)
گٹھ:ہاکی