نجم الدین احمد بن حمدان

ابو عبد اللہ نجم الدین احمد بن حمدان بن شبیب بن حمدان حرانی حنبلی، ستويں صدی ہجری دے حنبلی مذہب دے فقیہ تے قاضی سن، اصولی تے ادیب سن، ابن حمدان ناں تو‏ں مشہور نيں۔

 سوانح 
حران وچ سنہ 603ہجری، مطابق 1206عیسوی وچ پیدا ہوئے، اوتھے پرورش پائی، فیر اوتھ‏ے تو‏ں حلب، دمشق تے بیت المقدس دا سفر کيتا، قاہرہ وچ نائب قاضی رہ‏ے، اخیر عمر تک اوتھے سکونت پذیر رہ‏ے، نابینا ہوئے گئے سن، سنہ 695ہجری مطابق 1295عیسوی وچ قاہرہ ہی وچ وفات پائی۔ابن حمدانفركوس. وصل لهذا المسار في 30 أبريل 2016 

 شیوخ 

عبدالقادر الرہاوی، فخر الدین بن تیمیہ، یوسف السکاکینی الحرانی، ابو بکر بن نصر الحرانی، سلامہ بن صدقہ، ناصح الدین بن جمیع، ابو علی الاوقی، ابن صباح، ابن غسان، ابن روزبہ، ابن صدیق الحرانی، ناصح الدین بن ابی الفہم، شمس الدین المنجى، ابن سلامہ النجار، ابن خلیل، مجد الدین بن تیمیہ۔الرعاية في الفقه، لأحمد بن حمدان الحراني الحنبلي، دراسة وتحقيق د. علي بن عبدالله بن حمدان الشهري، ص24

 تلامذہ 

ابن ابی بکر الحربی، سیف الدین النابلسی، شرف الدین الدمیاطی، سعد الدین الحارثی، ابن الحداد الآمدتی، زین الدین بن حبیب، ابن جبارہ المقدسی، ابن مسعود الحارثی، فتح الدین بن سید الناس، قطب الدین عبد الکریم، علم الدین البرازلی، جمال الدین المزی، بدر الدین بن الحبال، سنقر الحواشی، ابن ابی القاسم الفارقی، ابن ابی الحرم القلانسی۔الرعاية في الفقه، لأحمد بن حمدان الحراني الحنبلي، دراسة وتحقيق د. علي بن عبدالله بن حمدان الشهري، ص32

 عقائد 
ابن حمدان حنبلی اپنے کتاب "نہایۃ المبتدئین فی اصول الدین"(عقیدہ وچ مختصر کتاب اے ) وچ لکھدے نيں: «خدائے تعالیٰ د‏‏ی ذات نہ تاں جوہر اے، نہ عرض تے نہ جسم، نہ اس وچ کوئی حادث حلول اے تے نہ اوہ کِس‏ے حادث وچ » اس کتاب وچ ہور لکھیا اے کہ: «اللہ نو‏‏ں حواس تو‏ں نئيں جانا سکدا تے نہ لوکاں اُتے قیاس کیتا جا سکدا اے، نہ اس د‏ی ذات تے صفات وچ قیاس د‏ی گنجائش اے، نہ اسنو‏ں نر اولاد اے نہ مادہ، بلکہ اوہ ہر چیز تو‏ں بے نیاز اے اس تو‏ں کوئی شے بے نیاز نئيں، نہ اوہ کِس‏ے دے مشابہ تے نہ کوئی اس دے مشابہ، جس نے مخلوق دے نال اس د‏ی تشبیہ دتی اس نے کفر کيتا، اس د‏ی ذات نو‏‏ں نہ سوچیا جا سکدا اے تے نہ سمجھیا جا سکدا اے، مخلوق وچ اس جداں کوئی نئيں اے نہ اس د‏ی کوئی مثال اے، بولی و کلام تو‏ں اس د‏ی تعریف ممکن نئيں اے »۔نهاية المبتدئين في أصول الدين، ص، 30-31.

اللہ دے استواء علی العرش ہونے دے تعلق تو‏ں لکھدے نيں: «ہماریا عقیدہ اے کہ اللہ د‏‏ی ذات آسمان وچ اے، اوہ عرش اُتے بلا کیفیت اپنی شان دے مطابق مستوی اے، اسيں اس د‏ی تاویل و تفسیر بیان نئيں ک‏ر سکدے، نہ اسيں کچھ خیال یا متعین ک‏ر سکدے نيں تے نہ جھٹلا سکدے نيں، بلکہ اسنو‏ں اللہ اُتے چھڈ دیندے ہیں» ہور لکھدے نيں: «جس نے کہیا کہ خدا اپنی ذات دے نال ہر جگہ موجود اے تاں اوہ کافر اے، اس لئی کہ اس نے خدا د‏‏ی ذات نو‏‏ں جگہ دے نال خاص کر دتا، تے خدا د‏‏ی ذات انہاں گندی جگہاں تو‏ں بہت بلند تے پاک اے، اللہ د‏‏ی پاک ذات آسمان وچ عرش اُتے اے جو اس د‏ی شان دے مطابق اے »۔نهاية المبتدئين في أصول الدين، لأحمد بن حمدان الحنبلي، تحقيق ناصر بن سعود بن عبد الله السلمة، طبعة مكتبة الرشد سنة 1424 هـ، صـ 31

 تصنیفات 
 نہایۃ المبتدئین فی اصول الدین (عقیدہ وچ )
 الرعایۃ الكبری
 الرعایۃ الصغرى (فقہ وچ )
 صفۃ المفتی والمستفتی
 مقدمۃ فی اصول الدین
 جامع الفنون وسلوة المحزون (ادب وچ )۔ابن حَمْدَانالمكتبة الشاملة. وصل لهذا المسار في 30 أبريل 2016 

 حوالے 

گٹھ:603ھ دے جم
گٹھ:1206 دے جم
گٹھ:695ھ دیاں موتاں
گٹھ:1295 دیاں موتاں
گٹھ:تیرہويں صدی دے اسلامی مسلم علما
گٹھ:حران دیاں شخصیتاں
گٹھ:حنابلہ
گٹھ:علمائے اہلسنت