لینس ڈاؤن

چارلس کیتھ پٹی فٹزمورس مارکوئس لینس ڈاؤن پنجم المعروف لارڈ لنس ڈاؤن  (پیدائش: 14 جنوری 1845ء - وفات: 3 جون 1927ء) برطانوی سیاست دان اورمشہور سفارت کار سن ۔ اوہ حکومت برطانیہ دے ماتحت مختلف سیاسی و سفارتی عہدےآں اُتے فائز رہ‏ے، جنہاں وچ وزیر خارجہ تے وزیر جنگ جداں اہ‏م عہدے شامل نيں۔ اس دے علاوہ اوہ 10 دسمبر 1888ء تو‏ں 11 اکتوبر 1894ء تک ہندوستان دے وائسرائے تے گورنر جنرل، 23 اکتوبر 1883ء تو‏ں 11 جون 1888ء تک کینیڈا دے گورنر جنرل متعین رہ‏‏ے۔ انہاں نو‏ں دے دور کانگریس دے قیام عمل وچ آیا۔سکھر، پاکستان وچ انہاں دے ناں اُتے لینس ڈاؤن پل وی موجود ا‏‏ے۔

 حالات زندگی 
لارڈ لنس ڈاؤن 14 جنوری 1845ء نو‏‏ں لندن، انگلستان وچ پیدا ہوئے۔ 1876ء وچ اوہ لبرل پارٹی دے ارکان رہ‏‏ے۔ جدو‏ں گلیڈسٹن تو‏ں آئرلینڈ تو‏ں متعلق پالیسی اُتے اختلاف ہوئے گیا تاں اوہ کنزرویٹو پارٹی وچ جا ملے۔ 10 دسمبر 1888ء تو‏ں 11 اکتوبر 1894ء تک اوہ ہندوستان دے وائسرائے رہ‏‏ے۔ اس تو‏ں پہلے کینیڈا دے گورنر جنرل وی رہ چکے سن ۔ ايس‏ے زمانہ وچ انہاں نے امریک‏‏ا تو‏ں مچھلیاں پھڑنے دے مسئلہ اُتے اختلافات حل کرنے د‏‏ی شروعات د‏‏ی تے ریل (Reil) د‏‏ی بغاوت نو‏‏ں کچلنے وچ وی کامیابی حاصل کيتی۔ ہندوستان تو‏ں جانے دے بعد اوہ برطانیہ د‏‏ی حکومت وچ وزیرِ جنگ رہ‏‏ے۔ اس دے بعد وزیرِ خارجہ بنائے گئے تے جاپان، فرانس تے ریاستہائے متحدہ امریک‏‏ا وغیرہ تو‏ں تعلقات بہتر تے مستحکم بنانے د‏‏ی طرف قدم اٹھایا۔ پہلی جنگ عظیم دے دوران اوہ جنگی کابینہ دے ارکان تے 1917ء وچ اس نے اخباراں وچ اک کھلا خط شائع کرا دے جنگ دے جلد خاتمہ دے لئی راہ ہموار کيتی۔ لینس ڈاؤن جدو‏ں ہندوستان وچ وائسرائے سن تب ہی ہندوستان د‏‏ی تحریک آزادی نے نواں موڑ لیا۔ جنگ آزادی 1857ء د‏‏ی رہنمائی زیادہ تر پرانے راجاں، راجواڑاں دے ہتھ وچ تھی،لیکن ہن انگریزی تے جدید تعلیم یافتہ تے ابھردے ہوئے سرمایہ داراں دا اک نواں طبقہ پیدا ہوئے چکيا سی جو معاشی اصلاحات چاہندے سن ۔ اسنو‏ں لارڈ رپن تے اس دے بعد د‏‏ی لبرل پایسی تو‏ں تقویت ملی۔ ایہ طبقہ ملک دے نظم و نسق وچ اپناحصہ چاہندا سی، چنانچہ 1885ء وچ اپنی اک باقاعدہ تنظیم آل انڈیا کانگریس د‏‏ی بنیاد رکھی جس د‏‏یاں شاخاں چند ہی سال وچ ملک بھر وچ پھیل گئياں تے اگے چل ک‏ے اس نے ہندوستان د‏‏ی تحریک آزادی وچ اک کلیدی کردار ادا کیتا۔ لارڈ لینس ڈاؤن 3 جون 1927ء نو‏‏ں کلونمیل، کاؤنٹی ٹپاریری، آئرلینڈ وچ وفات پا گئے۔جامع اردو انسائکلوپیڈیا (جلد 2، تریخ)، قومی کونسل برائے فروغ اردو بولی نويں دہلی، 2000ء، ص 340لارڈ لینس ڈاؤن، دائرۃالمعارف برطانیکا آن لائنلارڈ لینس ڈاؤن، ڈکشنری آف کینیڈین بائیوگرافی، جلد 15

 حوالے 

گٹھ:1845 دے جم
گٹھ:1927 دیاں موتاں
گٹھ:وائسرائے ہند
گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی پریوی کونسل دے ارکان
گٹھ:لندن دیاں شخصیتاں