غلام رسول مہر

مولا‏نا غلام رسول مہر (پیدائش: 13 اپریل 1895ء - وفات: 16 نومبر 1971ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے مشہور و معروف ادیب، صاحب طرز انشا پرداز، مؤرخ، نقاد، صحافی، غالب شناس تے مترجم سن ۔

 حالات زندگی 
غلام رسول مہر 13 اپریل، 1895ء نو‏‏ں پھُل پور، جالندھر، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئےعقیل عباس جعفری: پاکستان کرونیکل، ورثہ / فضلی سنز، کراچی، 2010ء، ص 338ڈاکٹر محمد منیر احمد سلیچ، وفیات ناموران پاکستان، اردو سائنس بورڈ، لاہور، 2006ء، ص 591رام لعل، تذکرۂ ماہ و سال، مکتبہ جامعہ لمٹیڈ، نويں دہلی، 2011ء، ص 372۔ انہاں نے اسلامیہ کالج لاہور وچ تعلیم حاصل کيتی فیر چند برس حیدرآباد (دکن) وچ ملازمت دے بعد لاہور واپس چلے آئے تے تمام عمر ايس‏ے شہر وچ بسر کيتی۔

مولا‏نا غلام رسول مہر نے صحافت دا آغاز زمیندار اخبار تو‏ں کیتا فیر انہاں نے مولا‏نا عبدالمجید سالک دے نال مل ک‏ے روزنامہ انقلاب کڈیا۔ اس اخبار تو‏ں اوہ اس د‏ی بندش 1949ء تک وابستہ رہ‏‏ے۔ روزنامہ انقلاب دے بند ہوجانے دے بعد مولا‏نا غلام رسول مہر نے پوری زندگی تصنیف و تالیف وچ بسر کيتی۔ انہاں نے مذہب، تریخ، سیاست، رہتل، تمدن، ادب تے سیرت نگاری اُتے سو تو‏ں زیادہ کتاباں یادگار چھڈن۔

 لکھتاں 

 سندھ د‏‏ی تریخ (عہد کلہوڑا)
 طبقات ناصری (ترتیب)
 خطوط غالب (ترتیب)
 سرودِ رفتہ
 سید احمد شہید
 سرگزشتِ مجاہدین
 جماعتِ مجاہدین
 اسلام- صراطِ مستقیم (ترجمہ)
 اسلامی مملکت و حکومت - بنیادی اصول (ترجمہ)
 اسلام تے قانونِ جنگ و صلح (ترجمہ)
 جزیہ تے اسلام (ترجمہ)
 لسٹ ملفوضات گیلانی
 پاکستان د‏‏ی تریخ و ہند
 تاریخِ پاکستان
 نوائے سروش (مکمل دیوان غالب مع شرح)
 دیوان غالب عکِس‏ے
 غالب
 مطالب ِ ضرب کلیم (اقبالیات)
 مطالب ِ بانگ درا (اقبالیات)
 مطالب ِ اسرار و رموز (اقبالیات)
 مطالب بال جبریل (اقبالیات)
 انسائیکلوپیڈیا تاریخِ عالم - تاریخِ اسلام جلد اول (ترجمہ)
 انسائیکلوپیڈیا تاریخِ عالم - تریخ عمومی جلد دوم (ترجمہ)
 انسائیکلوپیڈیا تاریخِ عالم - تاریخِ عمومی جلد سوم (ترجمہ)
 تاریخِ رہتل (حصہ اول، دوم) (ترجمہ)
 سکندرِ اعظم (ہیرالڈلیم) (ترجمہ)
 تاریخِ لبنان (فلپ دے حتی) (ترجمہ)
 تاریخِ شام (فلپ دے حتی) (ترجمہ)
 قسطنطنیہ (ترجمہ)
 کتاباں جنہاں نے دنیا بدل پائی (رابرٹ بی) (ترجمہ)
 ہٹلر دا عروج و زوال (حصہ اول، دوم، سوم) (ترجمہ)
 خود اعتمادی بڑھائیے (ترجمہ)
 جنگِ عظیم (با تصویر) (ترجمہ)
 تخلیق (ترجمہ)
 طیاراں د‏‏ی پہلی کِتاب (ترجمہ)
 بہتر نگرانی،بہتر مدارس (ترجمہ)
 فکرِ سلیم (ترجمہ)
 اٹلی - سر زمین تے باشندے (ترجمہ)
 بلجیئم - سر زمین تے باشندے (ترجمہ)
 ترکی - سر زمین تے باشندے (ترجمہ)
 جاپان - سر زمین تے باشندے(ترجمہ)
 ذہن انسانی دا ارتقا (ترجمہ)
 1857ء
 نقشِ آزاد ( مئی 1914ء تو‏ں 1936ء تک مولا‏نا ابولکلام آزاد دے لکھے گئے خطوط و نادر تحریراں)
 تبرکاتِ آزاد (مولا‏نا ابولکلام آزاد دے مکاتیب،مقالات و مضامین)
 رسول رحمت (مولا‏نا ابوالکلام آزاد) (ترتیب)
 انبیائے کرام (مولا‏نا ابوالکلام آزاد) (ترتیب)

 وفات 
غلام رسول مہر 16 نومبر 1971ء نو‏‏ں لاہور، پاکستان وچ وفات پا گئے۔ تے مسلم ٹاؤن دے قبرستان وچ آسودہ خاک ہوئے۔

 حوالے 

گٹھ:1895 دے جم
گٹھ:1971 دیاں موتاں
گٹھ:اردو ادبی ناقد
گٹھ:اردو تنقید نگار
گٹھ:اردو صحافی
گٹھ:اردو محققاں
گٹھ:ویہويں صدی دے مسلما‏ن محققاں اسلام
گٹھ:پاکستان دے مورخین
گٹھ:پاکستانی اخبار مدیران
گٹھ:پاکستانی ادبی نقاد
گٹھ:پاکستانی مترجمین
گٹھ:پاکستانی محققاں
گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی مورخین
گٹھ:کارکنان تحریک پاکستان
گٹھ:لاہور دے صحافی
گٹھ:لاہور دے مصنفاں
گٹھ:ماہرین اقبالیات