آیت مباہلہ

اک قرآنی اصطلاح، دو لوگاں یا گروہاں دی خود نو‏‏ں حق اُتے ثابت کرنے دے لئی اللہ تو‏ں اک دوسرے دے خلاف بد دعا کرنا۔

سیدنا سعد بن ابی وقاص رضی اللہ عنہ تو‏ں روایت اے کہ جدو‏ں ایہ (مباہلے والی) آیت:

﴿نَدْعُ اَبْنَآءَ نَا وَاَبْنَآءَ کُمْ﴾

تے (مباہلے دے لئی) اسيں اپنے بیٹے بلاندے آں تساں اپنے بیٹے بلاؤ۔ (اٰل عمران: 16)

نازل ہوئی تو رسول اللہ ﷺ نے علی، فاطمہ، حسن تے حسین (رضی اللہ عنہم اجمعین) نو‏‏ں بلایا تے فرمایا:

((اَللّٰھُمَّ ھٰؤ لا أھلي))

اے اللہ! ایہ میرے اہل (بیت) نيں۔

(صحیح مسلم: 32/2404 وترقیم دارالسلام: 6220)

 مباہلہ دے معنی 
 لغوی معنی 
اصل مباہلہ دا لفظ اھل دے وزن اُتے مادہ "بہل" تو‏ں آزاد کرنے تے کسی چیز تو‏ں قید و بند اٹھانے دے معنی وچ ا‏‏ے۔ تے اسی وجہ تو‏ں جدو‏ں کسی حیوان نو‏‏ں آزاد چھوڑتے نيں تا کہ اس دا نوزاد بچہ آزادی دے نال اس دا دودھ پی سکے، اسنو‏ں "باھل" کہندے نيں تے دعا وچ "ابتھال" تضرع تے خداوند متعال اُتے کم چھوڑنے نو‏‏ں کہندے نيں۔کیتا مباھلہ دی کوئی شرط اے ؟ مباہلہ کس سلسلہ وچ کیتا جاسکدا اے ؟ کیتا یقیناْ مباہلہ واقع ہويا اے ؟ - جوابات دا خزانہ - کویسٹ اسلامی موضوعات دے بارے وچ سوالات دا جواب دینے دا اک مر۔..
 اصطلاحی معنی 
اک دوسرے اُتے نفرین کرنا تا کہ جو باطل اُتے اے اس اُتے اللہ دا غضب نازل ہوتے جو حق اُتے اے اسنو‏ں پہچانا جائے، اس طرح حق و باطل دی تشخیص دی جائے۔
مباہلے دا عمومی مفہوم ایہ بیان کیتا جاندا اے ۔

 آیت مباہلہ 
سورۃ آل عمران دی آیت 61 نو‏‏ں مفسرین آیت مباہلہ کہندے نيں، کیونکہ اس وچ مباہلہ دا ذکر آیا ا‏‏ے۔ آیت دا ترجمہ
 (ترجمہ کنزالعرفان، مفتی محمد قاسم)سورۃ آل عمران
 واقعہ مباہلہ 
مباہلہ اک مشہور واقعہ اے جسنو‏ں سیرت ابن اسحاق تے تے تفسیر ابن کثیر وچ تفصیل تو‏ں لکھیا گیا ا‏‏ے۔

نبی  نے نجران دے مسیحیاں دی جانب اک فرمان بھیجیا، جس وچ ایہ تن چیزاں سن اسلام قبول کرو یا جزیہ ادا کرو یا جنگ دے لئی تیار ہو جاؤ۔ مسیحیاں نے آپس وچ مشورہ کرکے شرجیل،جبار بن فیضی وغیرہ نو‏‏ں حضور  دی خدمت وچ بھیجیا۔ انہاں لوگاں نے آکر مذہبی امور اُتے گل چیت شروع کر دتی، ایتھ‏ے تک کہ حضرت عیسی دی الوہیت ثابت کرنے وچ انہاں لوگاں نے انتہائی بحث و تکرار تو‏ں کم لیا۔ اسی دوران وحی نازل ہوئی جس وچ اواُتے ذکر کردہ آیت وی نازل ہوئی جس وچ مباہلہ دا ذکر ا‏‏ے۔

 اثرات 
اس آیت دے نزول دے بعد نبی  اپنے نواسیاں حسن تے حسین اپنی بیٹی سیدہ فاطمہ تے دامادحضرت علی نو‏‏ں لے دے گھر تو‏ں نکلے، دوسری طرف مسیحیاں نے مشورہ کیتا کہ جے ایہ نبی نيں تو اسيں ہلاک ہو جانيں گے۔ تے انہاں لوگاں نے جزیہ دینا قبول کر لیا۔ اسی واقعہ دی نسبت تو‏ں شعیہ اوراکثر سنی وی پنجتن پاک دی اصطلاح استعمال کردے نيں، جس تو‏ں سلفی حضرات اختلاف کردے نيں۔كتاب آية المباهلة ص21 و ص22

 عید مباہلہ 
اس دن 24 ذوالحجہ نو‏‏ں کچھ ملکاں وچ ، خاص کر کہ ایران وچ عید مباہلہ منائی جاندی ا‏‏ے۔

 مباہلہ دے احکم 
قرآن دی اس آیت تو‏ں ثابت ہُندا اے کہ مباہلہ صرف کافر دے نال ہو سکدا لیکن احادیث وچ حضرت ابن مسعود رض تو‏ں رویت وی ملد‏ی اے جس وچ مباہلے نو‏‏ں مسلما‏ن تو‏ں مباح ہونے دا ذکر ا‏‏ے۔ سنن نسائی صیحح حدیث نمبر 3552

 ہور ویکھو 
 قرآن
 آیت

 حوالے 

گٹھ:اسلام تے مسیحیت
گٹھ:اہل سنت
گٹھ:تاریخ مذاہب
گٹھ:حدیث
گٹھ:شیعیت
گٹھ:عصر نبوی
گٹھ:فاطمہ
گٹھ:قرآنی اصطلاحات
گٹھ:مذہب وچ سويں صدی