کھٹا ممولا

کھٹا ممولا اک نکا جیہا پنچھی اے جو پانی دے سروتاں لاگے بھنجے اپنے پونجھے نوں بھڑکاؤندا تردا-پھردا نظریں پے جاندا اے۔ اسدا سائنسی ناں Motacilla Flava اے، جس معئنے وی کھٹا ممولا اے۔ ایہہ لگبھگ پوری دنیا دا پرواس کرن والا پنکھی اے۔ اسدا علاقہ یورپ، افریقہ تے ایشیا توں ہندے ہوئے الاسکا تے اسٹریلیا دی شمالی باہی تک اے۔ ایہہ اپنے رنگ کرکے بڑا ہی من-موہنا پنچھی اے۔

 جان پچھان 
اسدی لمائی 16.5 سیمی، نر دا وزن 12.3-26.4 گرام تے مادہ 11.2-22.6 گرام وزنی اتے اسدے پراں دا پھیلاء 25 سیمی دے ایڑ-گیڑ ہندا اے۔ نر دا سر،دھون تے سریر دا تھلڑا حصہ کھٹے رنگ دا تے پراں دا رنگ بھورا ہندا اے، جو تھوڑی-تھوڑی ہری بھاء ماردے ہن۔ مادہ دا سر، گچی تے پر بھورے اتے گلے تے تھلڑے پاسیوں کھٹی ہندی اے۔ مادہ نر دے مقابلے سست سبھاء دی ہندی اے۔ جوان ہندے ممولے مادہ واننوں وکھدے ہن پر اوہناں دی ہکّ وی بھوری ہندی اے۔ کھٹا ممولا گاڑی وی کئی قسماں وچ ونڈیا ہویا جس کارن وکھ-وکھ تھائیں اسدی آواز وچ تھوڑا-بوہتا فرق پے جاندا اے۔ کئی وار کھٹا ممولا بھورے ممولے دا بھلیکھا پاؤندا اے پر بھورا ممولا اسنوں زیادہ تکڑا تے لما ہندا اے، جیہدا رنگ زیادہ کالی بھاء ماردا تے پونجھا چٹا ہندا اے۔

 خوراک 
کھٹا ممولا ریڑھ دی ہڈی بغیر کیڑے-پتنگے کھاندا اے۔ اسدی مکھ خوراک مکھیاں، بھونڈیاں تے مکڑیاں ورگے جی ہن۔ ایہہ کھلھیاں میداناں، گھٹ بنسپتی والیاں چرانداں وچ خوراک لئی واسا کردا اے۔ ایہہ پانی دے سروتاں اتے ڈنگراں دے رہن والیاں تھاواں نوں وی بڑا پسند کردا اے کیونکہ اوتھوں اسنوں کھان نوں بتھیرے کیٹ پتنگے مل جاندے ہن۔

 نسل کشی 
کھٹے ممولے دا نسل کشی ویلا وساکھ توں کتیں/کتک (اپریل توں اگست) تک ہندا اے پر وکھ-وکھ تھانئیں نسل کشی ویلے دا پھیر-بدل وی ہو سکدا اے۔ پرسوت دی رتے مادہ دو واری آنڈے دیندی اے تے اک واری 4-6 آنڈے دیندی اے۔ ملن رتے ایہناں دے ہر واری نویں جوڑے بندے ہن۔ مادہ اس نر نال ہی گاٹی پاؤندی اے جو اسدے آلھنے والے علاقے دی دوجیاں نراں توں راکھی کرے۔ آلھنا مادہ 'کلی ہی بناؤندی اے۔ ایہہ اپنا آلھنا بھنجے ہی کولے گھاہ، والاں تے ہور اجیہے ہی کولے سامان توں بناؤندی اے۔ آنڈیاں اُتے یاراں توں تیراں دناں لئی بہن تے بوٹاں نوں چوغا لیانکے کھواؤن دا کم نر تے مادہ دوویں رلکے ہی کردے ہن۔ بوٹ دو ساتے/ہفتیاں جاں استوں تھوڑا ودھ چر تیکر آلھنے وچ رہندے ہن تے جد اڈن جوگے ہو جاندے پھیر کھلے اسمان نوں اڈاری لا جاندے ہن۔
ہورویکھو
حوالے

باہرلےجوڑ
گٹھ:پنچھی