چینی خانہ جنگی

thumb
چینی خانہ جنگی، جمہوریہ چین (1912-1949)دی کومنتانگ افواج تے کمیونسٹ پارٹی چین دے وچکار اقتدار اُتے قبضۃ کرنے دی جنگ سی۔ اگرچہ 1945 توں 1949 تک چین دے کمیونسٹ انقلاب نوں خاص توجہ دتی جاندی اے، لیکن اصل وچ اس جنگ دا آغاز اگست 1927ء وچ چیانگ کائی شیک دی شمالی مہم دے اختتام اُتے شنگائی قتل عام دے بعد ہویا تے 1950ء وچ دوناں اطراف دے درمیان جنگ بندی دے بعد ختم ہویا۔ ایہ تنازع دو مراحل وچ ہویا پہلا 1927ء توں 1937ء دے درمیان تے 1946 توں 1950 دے درمیان پہلا، 1927 تے 1937 چین جاپان جنگ دے پس منظر وچ دوسرا مرحلہ سی۔ ایہ جنگ جدید چین دی تریخ وچ اک اہم نقطہ نظر دی نشان دہی کردی اے۔1949ء تک کمیونسٹاں نے چین اُتے قبضہ کر لیا تے جمہوریہ چین نوں تائیوان تک محدود کر دتا۔ اس تنازعے نے آبنائے تائیواندے اطراف وچ جمہوریہ تے عوامی جمہوریہ چین دے وچکار مستقل فوجی تے سیاسی کشیدگی پیدا کر دتی۔پر سرکاری طور اُتے دونے فریق پورے چین اُتے حکومت کرنے دا دعوی کر دے نیں۔ ایہ جنگ نے کمیونسٹ پارٹی چین (سی پی پی) تے چین نیشنلسٹ پارٹی یا کومنتانگ دے درمیان اک نظریاتی تقسیم دا اظہار اے۔ 1937 دے اختتام تک تنازعے وچ مداخلت جاری رکھی گئی، جدو‏‏ں جاپان دی شاہی فوج دے خطرے دا مقابلہ کرنے تے ملک نوں بربادی توں بچانے دے لئی دوناں جماعتاں نے اک دوسرے دے نال مل کے دوسرا متحد فرنٹ بنایا۔ ستمبر 1945 وچ چین وچ مکمل پیمانے اُتے خانہ جنگی 1946 وچ سلطنت جاپان دے نال ہونے والی جنگ دے خاتمے دے بعد اک سال تک فیر جاری رہی۔ چار سال بعد کمیونسٹاں دی کامیابی ہوئی تے چین تے(ہینان جزیرے وچ عوامی جمہوریہ چین قائم ہویا جدونکہ جمہوریہ چین نوں تائیوان، پنگا، کنمن،جزائر ماتسو تے کئی چھوٹے جزائر تک محدود کر دتا۔

دسمبر 2018 تک کسے وی فریق دی جانب توں کدی وی کوئی امن معاہدہ دستخط نئی‏‏ں کیتا گیااور بحث جاری اے کہ داخلی جنگ قانونی طور اُتے ختم ہو گئی اے۔ سرکاری طور اُتے دوناں ملکاں دے وچکار تعلقات نوں آبنائے پار تعلقات کہیا جاندا اے۔ خاص طور اُتے تائیوان دی سیاسی حیثیت دے تنازعے اُتے دوناں ملکاں نوں فوجی خطرات، سیاسی تے اقتصادی دباؤ دا سامنا اے۔دوناں حکومتاں یک چین دی پالیسی اُتے عمل پیرا نیں۔ عوامی جمہوریہ چین حکومت حالے تک تائیوان نوں اپنے علاقے دا مانتی اے تے جمہوریہ چین دی جانب توں اپنے ناں نوں تبدیل کرنے جاں جدابین الاقوامی شناخت حاصل کرنے دی کوشش کرنے اُتے فوجی سرکشی دی دھمکی دی ہوئی اے۔دوسری جانب جمہوریہ چین وی پورے چین اُتے حکمرانی دا دعوی کر دے ہوئے سفارتی شناخت اُتے لڑائی جاری رکھی ہوئی اے۔ 2018 تک ایہ جنگ حقیقی فوجی محاذ دی بجائے سیاسی تے سفارتی محاذاں اُتے جاری اے۔ پر چین وچ دو علاحدہ حکومتاں دے قریبی معاشی تعلقات قائم نیں۔

 حوالے 

گٹھ:چین خانہ جنگی
گٹھ:آزادی دیاں جنگاں
گٹھ:ویہویں صدی دے تنازعات
گٹھ:بین جنگی دور
گٹھ:جمہوریہ چین دیاں جنگاں
گٹھ:عوامی جمہوریہ چین دیاں جنگاں
گٹھ:چین دی تریخ