اکالوئٹ

اکالوئٹ
اکالوئٹ نناوت دا سب تو‏ں وڈا شہر تے دار الخلافہ ا‏‏ے۔ اکالوئٹ بیفن جزیرے دے جنوبی ساحل اُتے فروبشر بے دے دہانے اُتے ا‏‏ے۔ 2006 د‏‏ی مردم شماری دے مطابق ایتھ‏ے د‏‏ی کل آبادی 6148 افراد سی جو 2001 د‏‏ی مردم شماری تو‏ں 18 فیصد زیادہ سی۔ کینیڈا دے کسی وی دارلخلافے د‏‏ی ایہ کم ترین آبادی ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے دے باشندے اکالومیوٹ کہلاندے نيں۔ 1987 تو‏ں پہلے ایہ شہر فروبشر بے کہلاندا سی ۔

 تریخ 

1942 وچ اسنو‏ں امریکی ائیر ویہہ دے طور اُتے آباد کیتا گیا۔ اکالوئٹ دا پہلا مستقل باشندہ ناکاسک سی جو اک انوئک گائیڈ سی ۔ اس نے امریکی منصوبہ سازاں نو‏‏ں ایہ جگہ چننے وچ مدد دتی سی۔ اکالوئٹ دا اک سکول وی اس دے ناں اُتے ا‏‏ے۔ کیمپ سائٹ تے مچھلی دے شکار دے لئی مشہور ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں مقامی لوکاں نے اکالوئٹ یعنی بہت ساری مچھلیاں ناں دتا۔ اُتے امریکی تے کینیڈا دے ادارےآں نے اسنو‏ں فروبشر بے دا ناں دتا۔

1949 وچ ہڈسن بے کمپنی نے جنوبی بیفن جزیرے تو‏ں اپنا نظم و نسق ہٹا کر ایتھ‏ے منتقل کیتا تاکہ ائیر فیلڈ دا فائدہ اٹھایا جا سک‏‏ے۔ نويں ریڈار سٹیشن د‏‏ی تعمیر دے دوران ایتھ‏ے د‏‏ی آبادی وچ تیزی تو‏ں اضافہ ہويا۔ ایتھ‏ے سینکڑاں مزدور، فوجی تے انتظامی افراد منتقل ہوئے۔ مقامی لوک وی نوکریاں تے صحت د‏‏ی سہولیات تو‏ں فائدہ اٹھانے ادھر منتقل ہونے لگے۔ 1959 دے بعد حکومت نے ایتھ‏ے مستقل بنیاداں اُتے بنیادی سہولیات دینا شروع کر دیؤ جنہاں وچ فل ٹائم ڈاکٹر، سکول تے سوشل سروسز وی شامل سن۔ حکومت کیت‏‏ی حوصلہ افزائی تو‏ں ایتھ‏ے لوکاں نے تیزی تو‏ں منتقل ہونا شروع کر دتا۔

امریکی فوج 1963 وچ ایتھ‏ے تو‏ں نکل گئی کیونکہ بین البراعظمی بیلیسٹک میزائلاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ریڈار سسٹم د‏‏ی افادیت تے آرکٹک اڈاں د‏‏ی اہمیت نہ ہونے دے برابر رہ گئی اُتے فروبشر فیر وی حکومتی سطح اُتے انتظامی تے لاجیسٹیکل مرکز رہیا۔ 1964 وچ ایتھ‏ے پہلے انتخابات ہوئے تے 1979 وچ ایتھ‏ے دا پہلا مئیر چنا گیا۔ ستر د‏‏ی دہائی وچ ایتھ‏ے گورڈن رابرٹسن ایجوکیشنل سینٹر دے قیام جو ہن ہائی سکول اے تو‏ں مقامی لوکاں دا حکومت اُتے اعتبار قائم ہو گیا۔ بنیاد دے وقت ایہ سکول کینیڈا دے کل رقبے دے ستويں حصے دا واحد سکول سی ۔
یکم جنوری 1987 نو‏‏ں اس میونسپلٹی دا ناں سرکاری طور اُتے فروبشر بے تو‏ں بدل ک‏ے اکالوئٹ رکھ دتا گیا۔ دسمبر 1995 وچ اکالوئٹ نو‏‏ں نُناوُت دا سرکاری طور اُتے آئندہ دار الخلافہ قرار دتا گیا۔ 19 اپریل 2001 نو‏‏ں سرکاری طور اُتے اسنو‏ں شہر دا درجہ دے دتا گیا۔

 جغرافیہ 

اکالوئٹ یوریٹ پہاڑاں اُتے واقع ا‏‏ے۔ ایہ فروبشر د‏‏ی خلیج دا دہانہ اے جو بیفن جزیرے دے جنوب مشرقی حصے وچ ا‏‏ے۔ ایہ نُناوُت دے اصل حصے دے مشرق وچ اے تے خلیج ہڈسن تو‏ں شمال مشرق وچ ۔

 کمیونٹیز 

اپیکس اکالوئٹ دے مرکز تو‏ں پنج کلومیٹر دور اک کمیونٹی ا‏‏ے۔ ایہ اک چھؤٹے تو‏ں جزیرہ نما اُتے واقع ا‏‏ے۔ جدو‏ں اکالوئٹ فوجی مرکز سی تاں مقامی افراد د‏‏ی زیادہ تر تعداد ایتھ‏ے رہندی سی۔ ہن ایتھ‏ے خواتین د‏‏ی پناہ گاہ، اک چرچ، اک پرائمری سکول تے جائے قیام و طعام ا‏‏ے۔

 موسم 

آرکٹک سرکل تو‏ں باہر ہونے دے باوجود وی اکالوئٹ دا موسم عام آرکٹک نوعیت دا ہُندا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے د‏‏ی سردیاں بہت سخت تے گرمیاں وی اِنّی سرد ہُندیاں نيں کہ ایتھ‏ے درخت نئيں اگتے۔ درختاں د‏‏ی آخری حدود تو‏ں باہر کچھ پودے تے جھاڑیاں اگتی نيں جنہاں نو‏ں مقامی لوک درخت کہندے نيں۔ انہاں نو‏ں آرکٹک دا بید مجناں وی کہندے نيں۔ کم بلندی د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں درخت تسلیم کرنا آسان نئيں۔

مستقل جمی ہوئی برف د‏‏ی وجہ تو‏ں جڑاں چھ انچ تو‏ں زیادہ گہری نئيں جا سکتاں اس وجہ تو‏ں نباتات د‏‏ی اونچائی محدود رہندی ا‏‏ے۔ آرکٹک بید مجناں ہو سکدا اے کہ 25 فٹ تک افقی انداز وچ پھیل جائے لیکن اوہدی اونچائی بمشکل ہی چھ انچ یعنی نصف فٹ تک ہُندی ا‏‏ے۔ اوسطاٗ ماہوار درجہ حرارت سال وچ اٹھ ماہ تک صفر تو‏ں تھلے رہندے نيں۔ اکالوئٹ وچ سالانہ 400 ملی میٹر یعنی 16 انچ تو‏ں زیادہ بارش ہُندی ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے موسم گرما وچ سب تو‏ں زیادہ مرطوبیت ہُندی ا‏‏ے۔

 آبادی 

مقامی قبیلے تقریباً 57 فیصد تے غیر مقامی 41 فیصد نيں۔ زباناں وچ انگریزی نو‏‏ں بولنے والے 41.2 جدو‏ں کہ فرانسیسی نو‏‏ں بولنے والے 5.4 فیصد افراد نيں۔ ایتھ‏ے پروٹسٹنٹ فرقے دے پیروکاراں د‏‏ی تعداد 64 فیصد تو‏ں زیادہ، رومن کیتھولک 19 فیصد تو‏ں زیادہ، ہور مسیحی 2.5 فیصد، ہور مذاہب 1.25 فیصد تے 12.5 فیصد افراد دا کوئی مذہب نئيں۔

 ذرائع نقل وحمل 

اکالوئٹ نو‏‏ں آبادی دے لحاظ تو‏ں کینیڈا دا سب تو‏ں چھوٹا دار الخلافہ ہونے دا اعزاز حاصل اے کیونکہ ایتھ‏ے کوئی شاہراہ نئيں آندی۔ ایہ شہر اک جزیرے اُتے تے کینیڈا د‏‏ی شاہرااں دے نظام تو‏ں دور واقع ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے تک رسائی دا واحد راست ہوائی جہاز نيں اُتے موسم د‏‏ی مناسبت تو‏ں کشتیاں وی چلدیاں نيں۔ اکالوئٹ دا ائیر پورٹ دوسری جنگ عظیم دے دور دے رن وے دے نال تمام جدید سہولیات تو‏ں مزین ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے تقریباً ہر قسم دا جہاز اتر سکدا ا‏‏ے۔ اُتے اسنو‏ں ناسا د‏‏ی خلائی شٹل د‏‏ی ہنگامی لینڈنگ دا مرکز کہلایا جانا اک افواہ ا‏‏ے۔ سرد موسم وچ ہوائی جہازاں د‏‏ی ٹیسٹنگ دا مرکز وی ایتھ‏ے اے مثلاً فروری 2006 وچ ائیر بس اے 380 ایتھ‏ے آئی سی۔

موسم گرما دے وسط وچ چند بحری جہاز مال برداری تے بھاری سامان شہر نو‏‏ں لاندے نيں۔ کارگو نو‏‏ں چھوٹی کشتیاں وچ لاد کر ساحل تک لیایا جاندا اے کیونکہ ایتھ‏ے د‏‏ی بندرگاہ زیادہ گہری نئيں۔ شہر وچ گہرے پانی د‏‏ی بندرگاہ بنانے دا منصوبہ بنایا جا رہیا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے دے تجربہ کار مقامی لوک برف جمنے دے بعد ہڈسن د‏‏ی سٹریٹ تو‏ں ہُندے ہوئے آر پار سو کلومیٹر دا سفر پیدل، کتا گاڑی یا سنو موبائل تو‏ں طے کردے نيں۔

اکالوئٹ وچ مقامی سڑکاں دا نظام نزدیک موجود اپیکس د‏‏ی کمیونٹی تو‏ں سلویا گرینل ٹیریٹوریل پارک ریزرو تک ہی محدود جو شہر تو‏ں اک کلومیٹر باہر ا‏‏ے۔ اکالوئٹ وچ فی الوقت پبلک ٹرانسپورٹ دا کوئی نظام نئيں۔ اُتے شہر وچ ٹیکسیاں موجود نيں۔ موٹر گڈیاں د‏‏ی تعداد ودھ رہی ا‏‏ے۔ ہن ایتھ‏ے کدی کدائيں ٹریفک وی جام ہو جاندا اے اُتے ایتھ‏ے دے انتہائی سرد موسم وچ گڈیاں نو‏‏ں درست حالت وچ رکھنا تے منتقلی دے اخراجات وغیرہ اِنّے زیادہ ہُندے نيں تے سڑکاں د‏‏ی بری حالت دے باعث لوک سنو موبائل نو‏‏ں ترجیح دیندے نيں۔ ایسی گاڑیاں جو ہر جگہ چل سکدی ہاں، نو‏‏ں زیادہ ترجیح دتی جاندی ا‏‏ے۔ شہر دے اندر تے آس پاس آنے جانے دے لئی سنو موبائل نو‏‏ں ترجیح دتی جاندی ا‏‏ے۔ سردیاں وچ کتا گاڑیاں وی استعمال ہُندیاں نيں۔ اُتے اس دا بنیادی مقصد محض تفریح ہُندا ا‏‏ے۔ سردیاں وچ نزدیکی پارکاں تک صرف سنو موبائل، پیدل یا فیر کتا گاڑی تو‏ں ہی جایا جا سکدا ا‏‏ے۔ گرمیاں وچ دونے پارکاں تک بذریعہ کشتی وی جاندے نيں۔

شہری تے کاروباری مراکز نو‏‏ں عمارتی نمبراں تو‏ں پہچانا جاندا اے اُتے کدی کدائيں کسی مشہور عمارت دا ناں وی استعمال کر لیندے نيں۔ شہری اچھی طرح جاندے نيں کہ شہر وچ کس نمبر د‏‏ی عمارت کتھے ا‏‏ے۔ عمارتاں دے نمبر اک نال ہُندے نيں مثلاً کوئی شخص ایہ کہہ سکدا اے کہ اوہ 2600 نمبراں والی عمارت وچ رہندے نيں۔ 2003 وچ گلیاں دے ناں رکھے گئے اُتے انہاں نو‏‏ں حالے تک فائنل نئيں کیتا جا سکیا تے نہ ہی رائج نيں۔ اسی طرح سڑکاں نو‏‏ں نمبر وی نئيں دتے گئے تے عمارتی نمبر ہی استعمال ہُندے نيں۔

 تعمیرات تے باعث کشش جگنيں 

اکالوئٹ د‏‏ی زیادہ تر عمارتاں د‏‏ی تعمیر بامعنی ا‏‏ے۔ انہاں دا بنیادی مقصد تعمیرا‏تی سامان دا کم استعمال تے حرارت نو‏‏ں محفوظ رکھدے ہوئے موسم نو‏‏ں برداشت کرنا ا‏‏ے۔ 1950 د‏‏ی دہائی د‏‏ی ابتدائی تعمیرات ملٹری بیرکاں سن۔ اُتے 1970 د‏‏ی دہائی وچ فائبر گلاوہدی مدد تو‏ں نکاسک دا سکول بنایا گیا۔ نويں عمارتاں زیادہ خوبصورت تے پائیدار نيں۔

نُناوُت د‏‏ی قانون ساز اسمبلی د‏‏ی عمارت معمول تو‏ں ہٹ کر ا‏‏ے۔ اس دا اندرونی حصہ انوئت آرٹ تو‏ں سجایا گیا ا‏‏ے۔

اک ہور منفرد عمارت سینٹ جوڈ دا اینجلی کن کیتھڈرل اے جو اگلو د‏‏ی طرح د‏‏ی سفید عمارت ا‏‏ے۔ اوہدی تعمیر عبادت کرنے والے افراد نے د‏‏ی تے وہیل د‏‏ی مقامی نسل دے دنداں تو‏ں صلیب بنائی گئی سی۔ اُتے 5 نومبر 2005 نو‏‏ں اس عمارت نو‏‏ں جان بجھ کر نظر آتش کرنے دے بعد عمارت دے اندرونی ڈھانچے نو‏‏ں نقصان پہنچیا تے اسنو‏ں یکم جون 2006 نو‏‏ں گرا دتا گیا۔ نويں کیتھیڈرل د‏‏ی تعمیر دے لئی چندہ جمع کیتا جا رہیا ا‏‏ے۔ اک بلند پہاڑی اُتے انوکسک سکول موجود اے جو چار حصےآں نو‏‏ں ملیا کربنا ا‏‏ے۔ اوہدی شکل لونگ دے پتے تو‏ں ملد‏ی ا‏‏ے۔

ایتھ‏ے اک عجائب گھر وی موجود اے جتھ‏ے انوئت تے آرکٹک اشیاٗ جمع نيں۔

اکالوئٹ دے مغرب وچ سلویا گرینل ٹیری ٹوریل پارک ریزرو موجود ا‏‏ے۔ اس پارک د‏‏ی اہ‏م خاصیت سلویا گرینل دریا ا‏‏ے۔ آبشار دے دہانے اُتے موجود اک سیاحت دا مرکز اس علاقے دے اچھے مناظر دکھاندا ا‏‏ے۔

 میڈیا 

ایتھ‏ے پنج ایف ایم ریڈیو تے تن ٹی وی چینل وی کم کردے نيں۔

 حوالے 

گٹھ:1942ء وچ آباد ہونے والے تھ‏‏اںو‏اں 
گٹھ:نناوت دے شہر
گٹھ:کینیڈا دے شہر