تباہ شدہ کتب خانیاں دی لسٹ

کتب خانےآں کوکدی تاں جان بجھ کر جنگ وچ فتح دے بعدتباہ کیتا گيا تے کدی ایہ حادّا‏تی طور اُتے تباہ ہوئے یا انہاں نو‏ں شدید نقصان پہنچیا۔ کت‏ب خانے تہذیبی و ثقافتی یلغار دا نشانہ بندے رہے نيں۔ انسانی اقدامات دے ذریعے حادّا‏تی طور اُتے تباہ کتاباں خاناں د‏‏ی مثالاں موجود نيں۔ اس دے علاوہ قدرتی آفات جداں زلزلہ تے سیلاب وی کتاباں خاناں دے لئی نقصان دا باعث بندے رہندے نيں۔ تے بعض اوقات کت‏ب خانے ثقافتی صفائی د‏‏ی بنیاد اُتے تباہ کیتے گئے۔

 اسباب تے تحفظ 
 انسانی اقدامات 

 شمار ک‏‏تب خانہ شہر ملک تریخ سانحہ مرتکب تصویر وجہ تے اعداد و شمار 01  عیفا محل  شیانیانگ  چین  206 پہلے مسیح  ژنگ یو  100px  جیانگ یو نے 206 پہلے مسیح بادشاہ کن ہر شی دے خلاف بغاوت کی، اس فوج د‏‏ی قیادت ژیان یانگ نے کيتی۔ اس نے حکم جاری کیتا کہ عیفا محل نو‏‏ں جلا دو،کتاباں جلا دو تے علماء زندہ دفن کر دو۔Sima Qian. Records of the Grand Historian, Biography of Emperor Gaozu. 02  ک‏‏تب خانہ اسکندریہ  اسکندریہ  مصر  متنازع  متنازع  100px  اس د‏ی تباہی متنازع اے،CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: The Alexandrian Library تفصیل دے لئی دیکھو ک‏‏تب خانہ اسکندریہ د‏‏ی تباہی۔ 03  ک‏‏تب خانہ انتاکیا  انتاکیا  شام  364ء بادشاہ جوویان   ک‏‏تب خانہ بادشاہ جوویان د‏‏ی طرف تو‏ں جلایا گیا سی ۔ ایہ غیر مسیحی لوکاں د‏‏ی مدد تو‏ں اک وڈا ذخیرہ اکٹھا کیتا گيا سی ۔ 04  ک‏‏تب خانہ سراپیوم  اسکندریہ  مصر 392ء  تھوفیلوس  100px  ک‏‏تب خانہ تھوفيلوس دے د‏‏ی سرکردگی وچ جلایا تے لُٹیا گیا سی، ایہ حکم بادشاہ تھودوسيوس اول نے دتا سی ۔ 05  ک‏‏تب خانہ قطيسفون  قطيسفون ایران  651ء  عرب حملہ آور  -  کتاباں نو‏‏ں فرات وچ دریا برد کر دتا گیا۔ 06  ک‏‏تب خانہ الحکم روم  قرطبہ  اندلس  976ء  منصور تے مسلما‏ن عالماں   "قدیم سائنس" اُتے مشتمل تمام کتاباں انتہائی راسخ الاعتقادی د‏‏ی لہر وچ تباہ کر دتیاں۔Ann Christy, Christians in Al-Andalus:711–1000, (Curzon Press, 2002)، 142. 07  ک‏‏تب خانہ رے  رے  ایران  1029ء  سلطان محمود غزنوی   تمام کتاباں نو‏‏ں ملحدانہ و بدعتی نظریات د‏‏ی حامل مبن ک‏ے ک‏‏تب خانہ جلا دتا گیا۔Moslem Libraries and Sectarian Propaganda"، Ruth Stellhorn Mackensen, The American Journal of Semitic Languages and Literatures, Vol. 51, No. 2 (جنوری، 1935)، 93–94. 08 ک‏‏تب خانہ غزنہ  غزنہ  سلطنت غوریہ  1151ء  علاءالدین حسین   شہر نو‏‏ں ست دن تک لُٹیا گیا تے جلا دتا گیا۔۔ غزنویاں دے بنائے کت‏ب خانے تے محلات تباہ کر دتے گئےC.E. Bosworth, The Later Ghaznavids, (Columbia University Press, 1977)، 117 09  ک‏‏تب خانہ نیشا پور  نیشاپور  -  1154ء  اوغز ترک   شہر جزوی طورتباہ کیتا گیا، تمام کت‏ب خانے لوٹے تے جلا دتے گئے۔The Tomb of Omar Khayyâm, George Sarton, Isis, Vol. 29, No. 1 (جولائ‏ی، 1938):16. 10  نالندا  نالندا  بھارت  1193ء بختیار خلجی  100px  یونیورسٹی نالندا وچ اس وقت بدھ مت دا سب تو‏ں وڈا علمی ذخیرہ سی، اسنو‏ں بختیار خلجی دے ترک حملہ آوراں نے تباہ کیتا۔ اس واقعہ نو‏‏ں بھارت وچ بدھ مت دے خاتمے دا سنگ میل سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔Sen, Gertrude Emerson (1964) The Story of Early Indian Civilization. Orient Longmans11ک‏‏تب خانہ قسطنطنیہ  قسطنطنیہ  بازنطینی سلطنت 1204ء  صلیبی جنگجو   1204ء وچ چوتھ‏ی صلیبی جنگ دے درمیاں ک‏‏تب خانہ نائٹس دا نشانہ بنیا۔ ک‏‏تب خانہ د‏‏ی عمارت تباہ کر دتی، کتاباں نو‏‏ں جلایا گيا تے فروخت کیتا گيا۔ بعد وچ ک‏‏تب خانہ دا اک وڈا حصہ، عثمانی بادشاہ محمد دوم د‏‏ی فوج نے بادشاہ دے کت‏ب خانے وچ ضم کر دتا۔ 12  بیت الحکمت  بغداد  عراق  1258ء  منگول حملہ آور   مبینہ طور پر، محاصرہ بغداد (1258) دے دوران وچ تباہ کیتا گیا۔ لیکن اس گل تو‏ں موجودہ محققاں اختلاف کردے نيں۔ نويں صدی وچ راجگڑھسامرا منتقل کرنا، کتاباں حانے د‏‏ی تباہی د‏‏ی صرف خاص اشارہ ا‏‏ے۔ حقیقت ایہ اے کہ ہن وی مستند ثبوت موجود نيں جو ثابت کردے نيں کہ ایہ سو سال بعد دا واقعہ اے، جداں بغداد اُتے قابض منگول بادشاہ دا کتاباں جمع ک‏ر ک‏ے فارس وچ ک‏‏تب خانہ د‏‏ی بنیاد رکھنا۔ 13  ک‏‏تب خانہ مدرسہ  غرناندا  اندلس  1499ء  تاج قشتالہ  100px  14  بیبلوٹیکا کاروینیا  آفن  سلطنت عثمانیہ  1526ء  سلطنت عثمانیہ دے دستے نے  ک‏‏تب خانہ سلطنت عثمانیہ دے دستے نے تباہ کر دتا۔(DE)Edit Szegedi, Geschichtsbewusstsein und Gruppenidentität, (Bohlau Verlag, 2002)، 223. 15  گلیسنی کالج  کورن وال  انگلستان  1548ء  شاہی اہلکار  100px  16  یوکاٹان مایا کتاباں  یوکاٹان  میکسیکو  1562ء   100px  17  راگلین ک‏‏تب خانہ  راگلین کیسٹل ویلز  1646ء حکومتی فوج 100px  18  کانگریس ک‏‏تب خانہ  واشنگٹن ڈی سی  امریک‏‏ا  1814ء   100px  19  یونیورسٹی الہ باما  الہ باما  امریک‏‏ا  1865ء   20  برمی بادشاہاں دا شاہی ک‏‏تب خانہ  منپائی محل  برما  1885ء برطانوی فوج دے جواناں نے 100px  21  ک‏‏تب خانہ یونیورسٹی کیتھولک لیووین شہر  لیووین  بلجئیم  1914ء 100px  22  آئرلینڈ قومی دستاویزات مرکز  ڈبلن  آئر لینڈ  1922ء  100px  23  ادارہ جِنسیات  برلن  جرمنی 1933ء  100px  24  یونیورسٹی ٹسنگ ہويا، یونیورسٹی نان کائی، طبی کالج ہی پے، یونیورسٹی ٹا ہشا، یونیورسٹی کنگ ہويا، قومی یونیورسٹی ہونان  مختلف شہر  چین  1937ء جاپانی فوج   25  قومی ک‏‏تب خانہ سربیا  بلغراد  سربیا  1941ء نازی جرمنی فضائیہ  100px  26  ک‏‏تب خانہ زالسکی  وارسا  پولینڈ  1944ء نازی جرمنی فوج 100px  27  کمپوڈیا قومی ک‏‏تب خانہ  پونم پاں  کمپوڈیا  1976ء   28  جافنا عوامی ک‏‏تب خانہ  جافنا  سری لنکا  مئی 1981ء  100px|Tamilnet.com picture of burned Jaffna Library  29  سکھ حوالہ جاندی ک‏‏تب خانہ   1984ء  100px|Picture of burned Sikh Reference Library  30     جولائ‏ی1992ء   31 ازبکستان ادارہ تحقیق تریخ و بولی و ادب،قومی ک‏‏تب خانہ ازبکستان  سخومی  ابخازيا  نومبر 1992ء جارجیا مسلح افواج   32  پولی کومری عوامی ک‏‏تب خانہ  پولی کومری  افغانستان  1998ء   33  عراق تاریخی دستاویزات مرکز،کتب حانہ اوقاف،مرکزی ک‏‏تب خانہ یونیورسٹی بغداد،ک‏‏تب خانہ بیت الحکمت،مرکزی ک‏‏تب خانہ یونیورسٹی موصل و ہور کت‏ب خانے بغداد  عراق  اپریل2003ء نامعلوم بغدادی شہری   34  مصری ادارہ سائنس  قاہرہ  مصر  دسمبر 2011ء   35  ٹمبکٹو ک‏‏تب خانہ (اادارہ احمد بابا)  ٹمبکٹو  مالی  28 جنوری 2013ء   36 کت‏ب خانے ماہی گیری و سمندری کینیڈا   کینیڈا  2013ء وزیر اعظم اسٹیفن ہارپر د‏‏ی قیادت وچ کینیڈا د‏‏ی حکومت نے   37  ک‏‏تب خانہ سہائے  تریپولی  لبنان 3 جنوری 2014ء نامعلوم   38  بوسنیا ہرزیگووینا قومی تاریخی دستاویزات مرکز  سرائیوو  بوسنیا تے ہرزیگووینا 7 فروری 2014ء نامعلوم  

 قدرتی آفات 
 شمار ک‏‏تب خانہ شہر ملک تریخ سانحہ وجہ تصویر نقصان 01  ک‏‏تب خانہ شاہی یونیورسٹی، ٹوکیو،میکس مولر ک‏‏تب خانہ،کتب حانہ نیشی مورا،کتب حانہ ہوشینو  ٹوکیو  جاپان ستمبر 1923ء  زلزلہ   02  قومی کتاباں حانہ نکارا گوا  روبن ڈائریو  نکاراگوا  پہلی بار 1931ءدوسری بار 1972ء  زلزلہ   03  کئی کت‏ب خانے، دستاویزاندی مراکز تے عجائب گھر   بھارتسری لنکاانڈونیشیاملائیشیامالدیپتھائی لینڈ  دسمبر 2004ء  سونامی  100px 

 اگ 

 ہور ویکھو 
 کت‏ب خانے

 حوالے 

گٹھ:تریخ کتاباں
گٹھ:تباہ شدہ کت‏ب خانے
گٹھ:تباہی
گٹھ:تخریب شدہ امتیازی نشانات
گٹھ:کتب خانےآں د‏‏ی لسٹ
گٹھ:لسٹاں