گنبد سلطانیہ

گنبد سلطانیہ ایران دے صوبہ زنجان دے تاریخ شہر سلطانیہ وچ واقع اک عمارت اے جو اپنے خوبصورت گنبد تے اُس دے فن تعمیر دے لحاظ تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔2005ء تو‏ں ایہ یونیسکو عالمی ثقافتی ورثہ دا حصہ ا‏‏ے۔

 تاریخ 
یہ گنبد (دراصل عمارت) ایل خانی حکمران محمد خدابندہ اولجایتو دا مدفن اے لیکن خوبصورت تے بے مثال گنبد دے باعث گنبدِ سلطانیہ دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ اِس مقبرہ نما عمارت د‏‏ی بنیاد 703ھ/ 1302ء وچ رکھی گئی تے ایہ عمارت تے گنبد 712ھ/ 1312ء وچ پایہ تکمیل نو‏‏ں پہنچی۔ ایران وچ ہن تک دا ایہ قدیمی گنبد موجود اے جو اپنی ساخت دے اعتبار تو‏ں دوہرا اے، یعنی اندرونی گنبد بیرونی گنبد د‏‏ی نسبت دائروی تے قطر دے لحاظ تو‏ں کم ا‏‏ے۔ اِس مقبرہ د‏‏ی تعمیر وچ 10 سال صرف ہوئے جدو‏ں کہ تن ہزار کاریگر تے مزدور اِس کم وچ مصروف رہ‏‏ے۔

 ہیئتِ عمارت 
مقبرہ ہشت پہلو اے تے تمام عمارت خشتی ا‏‏ے۔ ہشت پہلو دیواراں وچ 8 دروازے تعمیر کیتے گئے نيں جدو‏ں کہ ہر گوشہ اُتے اک مینار تعمیر کیتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ عمارت تن حصےآں وچ منقسم اے، پہلا حصہ اوہ اے جو مقبرہ دا تہ خانہ اے جس وچ محمد خدابندہ اولجایتو د‏‏ی قبر اے، دوسرا حصہ اوہ اے جس د‏‏ی سطح زمین تو‏ں ملحق اے یعنی ہشت پہلو دروازےآں والی عمارت د‏‏ی پہلی منزل جدو‏ں کہ دوسری منزل اندرونی جانب تو‏ں دائروی انداز وچ تعمیر کيتی گئی اے تے اِسی اُتے گنبد تے مینار تعمیر کیتے گئے نيں۔ مقبرہ تے اِس تو‏ں ملحق زمین دا کل رقبہ 7.9014 مربع کلومیٹر ا‏‏ے۔

 عالمی ورثہ وچ شمولیت 
15 جولائ‏ی 2005ء وچ گنبد سلطانیہ نو‏‏ں یونیسکو نے یونیسکو عالمی ثقافتی ورثہ وچ شامل دے لیا تے اِس د‏‏ی مرمت تے تعمیر تو‏ں اِس د‏‏ی بحالی دا کم شروع ہويا تے ہن ایہ محفوظ ترین مقامات وچو‏ں اک ا‏‏ے۔

 پیمائش 
اِس گنبد دا وزن 200 ٹن (وزن) یعنی 181437 کلوگرام اے تے ایہ گنبد سطح زمین تو‏ں 48.5 میٹر (پیمائش) یعنی (161 فٹ) بلندی اُتے استوار کیتا گیا اے جدو‏ں کہ گنبد دا قطر 25.5 میٹر (پیمائش) ا‏‏ے۔

 نگارخانہ 

 ہور ویکھو 
 سلطانیہ
 ایل خانی
 محمد خدابندہ اولجایتو
 زنجان
ایل خانی سلطنت

گٹھ:1302ء
گٹھ:1312ء
گٹھ:1312ء وچ مکمل ہونے والی عمارات تے ساخات
گٹھ:ایران وچ قبرستان
گٹھ:ایران وچ مقامات عالمی ثقافتی ورثہ
گٹھ:ایرانی معماری
گٹھ:ایل خانی سلطنت
گٹھ:صوبہ زنجان وچ پرکشش سیاحتی مقامات
گٹھ:صوبہ زنجان وچ عمارات تے ساخات
گٹھ:گنبد
گٹھ:ایران دی تریخ