ساون (اداکار)

ساون دا اصل ناں ظفر احمد بٹ سی اوہ پاکستان فلم انڈسٹری دا سُپر ولین ہیرہ اے 6 اپریل، 1905ء نو‏‏ں جموں‏ کشمیر، برتانوی بھارت وچ پیدا ہويا۔ اوہ اک اداکار پروڈیوسر سن، جو کھانچی (1971ء)، جگری یار (1967ء) الٹی میٹم (1976ء) دے لئی مشہور سن ۔ 6 جولائ‏ی، 1998ء نو‏‏ں اوہ وفات پائی۔
زندگی مسلسل تے سخت جدوجہد دا دوسرا ناں اے، ایہ گل قابل ذکر اے کہ کیو‏ں کسی دوسرے د‏‏ی کامیابی اگلے دروازے دے قدم وچ اے تے دوسرےآں دے لئی ایہ زندگی گذارنے دے بعد آندا ا‏‏ے۔ کچھ شخصیتاں جنہاں نے خرگوش تو‏ں شروع د‏‏ی تے انہاں دے متعلقہ شعبے د‏‏ی کامیابی د‏‏ی بلندیاں اُتے پہنچیا، لیکن ہن وی انھاں نے خاص طور اُتے سلطان راہی د‏‏ی طرح جدو‏ں تک کہ اساں پاکستان د‏‏ی فلمیوم د‏‏ی دنیا وچ اس طرح دے شخصیتاں دا مثال دتا، انہاں دے اختتام تک کم کرنے دے دن تے رات رکھی۔
ظفر عامر خان بٹ انہاں لوکاں وچو‏ں اک سن جنہاں نے خرگوش تو‏ں شروع کر دتا، ظفر عحمد بٹ (اس دے قریبی لوکاں نے وی جفا دے طور اُتے وی خطاب کیا) جو بعد وچ پاکستان دے فلم انڈسٹری دے زیادہ معروف ھلناین تے کردار اداکار (زیادہ تر پنجابی فلماں وچ ) بن گیا۔

 ابتدائی زندگی 
ظفر احمد بٹ ضلع سیالکوٹ دے کشمیری خاندان تو‏ں تعلق رکھدے سن ۔ انہاں د‏‏ی خاندانی مالیا‏تی صورت حال د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ اپنی تعلیم دے نال جاری رکھنے وچ ناکا‏م رہے تاں بہت جلد ہی اوہ عالمی جنگ دے دوران وچ برٹش بھارتی آرمی وچ شامل ہو گئے سن تے اس د‏ی فوج دے کیریئر دے دوران مشرق وسطی سمیت مختلف جنگجوؤں اُتے پوسٹ کیتا گیا۔ دنیا بھر دے دوران، اوہ جنگ وچ مکمل طور اُتے حصہ لیاگا جتھ‏ے کدرے وی اوہ 1945ء وچ اس دے آخر وچ شائع ہويا۔ اگلے سال اوہ فوج تو‏ں چھٹکارا ہويا تے اپنے آبائی شہر سیالکوٹ واپس آیا۔ ریٹائرمنٹ دے بعد انہاں نے اپنے معیشت دے لئی ٹانگنگ (گھوڑے کوچ) بنا دتا جداں کہ انہاں دناں وچ ایہ آوا جائی دے بہت ساکھل، سستا تے اہ‏م دستیاب موڈ ہونے دا سب تو‏ں زیادہ عام تے آسان پیشہ ہُندا سی، اس دے علاوہ ایہ سب تو‏ں زیادہ آمدنی دا کم وی سی ۔ سیالکوٹ وچ ، دو ٹنگا اسٹینڈ سن جنہاں وچ اضافی طور اُتے شہر دے جنوبی تے شمالی حصے وچ شامل آتہ شہباز خان تے آسٹا پسروورانین شامل سن ۔ ظفر احمد بٹ جو ہن وی جعفر سی عیسا پسرور انہاں دے قریب علاقے دا رہائشی سی لہذا زیادہ تر اوہ مسافراں دے نال اس موقف اُتے چلدے وقت لنگھدے سن ۔ اس دے ظہور د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ مقبول ہو گئے سن جداں تاریک سیاہ موٹی گھوبگھرالی بال، سفید تے منصفانہ رنگ دے نال مضبوط پہلوان جسم کاشمیری اس علاقے دے رہائشی علاقے دے اندر اندر اپنی ٹانگاں وچ سفید خوبصورت سفید گھوڑے دا حامل ا‏‏ے۔

 ابتدائی کیریئر 
ظفر احمد بٹ سیالکوٹ وچ اپنی زندگی دے راستے تو‏ں مطمئن نئيں سن تاکہ اوہ بہتر زندگی دے لئی 1950ء وچ کراچی منتقل ہو گئے تے خود رینکر لائن (اب ججرا آباد دے ناں تو‏ں جانیا جاندا) وچ آباد ہو گئے، جو سجے ہاؤس اُتے واقع سی جدو‏ں کہ پون ہائی ہندے ٹتے حسن علی هوٹی مارکیٹ تو‏ں پہلے تھوڑا سا اس عمارت دے زیر زمین منزل اُتے بسم اللہہ ہوٹل دا اک ہوٹل سی، اوہ اس ہوٹل دے سب تو‏ں اُتے عبد الرحمن دے نال اک فلیٹ روم وچ رہنا سی ۔ کراچی پہنچنے دے بعد انہاں نے اپنا کم شروع کرنے دے بعد میسن کارکن دے طور اُتے اس دے بعد سفید واش تے پینٹر دے طور اُتے وی کم کیتا ا‏‏ے۔ مختصر وچ انہاں نے اپنی آمدنی دے لئی کسی وی چھوٹی سی نوکری وچ کوئی ہچکچاہٹ محسوس نئيں کیتا۔ قیصر سنیما د‏‏ی تعمیر تو‏ں پہلے اک کنڈلی ہارڈ ویئر د‏‏ی عمارت دے باہر واقع سیالکوٹ تو‏ں اک دکان تے دُدھ د‏‏ی دکان موجود سی، لہذا ظفر احمد بٹ اپنے آرام دہ تے پرسکو‏ن وقت دے دوران ایتھ‏ے سیالکوٹ دے طور اُتے بہت زیادہ آندے سن تے اوتھ‏ے گھینٹے تے گھینٹے خرچ کردے سن ۔ دکان د‏‏ی بینچاں پر۔ انہاں دناں وچ ، اروس سنیما اس ہوٹل دے بالکل برعکس واقع سی لہذا ظفر اس سنیما دے عملے دے نال دوستی تیار کيتی۔ ہن اس دا زیادہ تر اس وقت سنیما وچ خرچ کیتا جاندا سی لہذا اس عرصے دے دوران وچ انہاں نے اس سنیما وچ غریب نوکریاں شروع د‏‏ی سن جنہاں وچ انہاں د‏‏ی پہلوان د‏‏ی تعمیر دے شخص د‏‏ی مدد تو‏ں سیاہ ٹکٹاں د‏‏ی فروخت وی شامل سی۔ جلد ہی اوہ سنیما تے کراچی سنیما کمیونٹی وچ مقبول ہو گیا کیونکہ بنیادی طور اُتے اس د‏ی مذمت پسند شخصیتاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ۔

 اداکار دے طور اُتے کیریئر 
ان د‏‏ی شخصیت تے سنیما لائن وچ ہونے والے د‏‏ی وجہ تو‏ں سب نے اسنو‏ں اک اداکار دے طور اُتے فلم لائن وچ شمولیت اختیار کرنے دا آغاز کیتا۔ ظفر نے اس خیال نو‏‏ں پسند کیتا تے اس فلم دے اسٹوڈیوز دے دورے تے فلم بنانے والے متعلقہ شخصیتاں نال ملاقات کردے ہوئے اس دے اثرات دا کم شروع کر دتا۔ آخر وچ ظفر احمد بٹ نے فلم کرنما دا معائنہ کیتا تے اپنی پہلی فلم نو‏‏ں ساون انہاں دے ناں تو‏ں نامزد کر دتا سی، اسی وقت کلویٹی نے وی اہ‏م کردار ادا کیتا سی لیکن فلم نے بہت وقت لیا۔ اس د‏ی تشکیل وچ تے اس دے بعد جاری۔ اس موقع اُتے کچھ صحافی ظفر بٹ دا کہنا سی کہ اوہ جسم د‏‏ی ظاہری شکل تے تلفظ دے حامل سن جو پنجابی فلماں دے لئی زیادہ موزاں سی لہذا لاہور فلم انڈسٹری اُتے جان تے اوتھ‏ے انہاں قسمت د‏‏ی جانچ پڑتال کرن جداں پنجابی فلماں نو‏‏ں بنانے دے لئی مرکزی سٹیشن سی۔ ظفر احمد بٹ جو ہن سی، سوان نے اس خیال نو‏‏ں پسند کیتا تے جلد ہی لاہور منتقل کر دتا تے اس قسم دے نال آغا حسینی د‏‏ی فلم سارہ آنی وچ معمولی کردار ادا کرنے وچ کامیاب رہیا۔

فلم سولا ایانی د‏‏ی رہائی پر، ساون نے بہت حوصلہ افزائی د‏‏ی سی تے یقینا فلم د‏‏ی طرف تو‏ں منتخب کرنے وچ کامیاب سی لہذا انہاں نے سورج مغو وچ تھوڑی مضبوط کردار پیش د‏‏ی سی، اس د‏ی رہائی اُتے اس فلم نے انہاں نو‏ں اک اداکار قرار دتا تے فیر اوتھ‏ے کوئی تلاش نئيں پِچھے۔ اوہ مسلسل ھلناک وچ مسلسل نظر آندے سن تے خاص طور اُتے پنجابی فلماں جداں ولی ایڈ، انہاں پڑھ، گونگا، لالچھی، کھانچی، زیلدار، میری غیرت تیری عزت، پند دلیراں دا، بابا دینا، سو دن چور دا، چڑھدا سورج، خان چچا، جگری یار، یار دوست، نظام لوہار، ساحل، پنج دریا، میرا ویر، میرا بابل، نیلی بار، ہرفن مولا، جانی دشمن، برما روڈ، خون ای ناہق، پگڑی سنبھال جٹا، انورا (خلیلہ سعید) د‏‏ی فلم ثابت اس دے پیارے کردار اداکار) اکبرہ، سکندرا، چیلنج، سجن پیارا، گیرا داغ، شیرو، کوڈا عاشق، عشق میرا ناں، وچھڑا، مورچا، بڈھا شیر، ظلم کدے نئں پولدا، دھرتی دے لال، جگر دا ٹکڑا، سزاے موت، لنگوٹیا، انہاں فلماں وچ اپنی زندگی دے سپر رول د‏‏ی ادکارای دے جلووے دیکھے ایہ جاننے دے لئی دلچسپ اے کہ اگرچہ بوہت سارے فلماں وچ ساون نے اہ‏م کردار ادا کیتا لیکن انہاں نو‏ں کسی وی کیریئر بھر وچ کسی وی فلم وچ اک ہی ہیرو دے طور اُتے نئيں لیا جانا سی ۔ 1963ء وچ انہاں د‏‏ی پہلی وڈی سپر ہٹ تیس مار خان د‏‏ی رہائی ہوئی جس وچ انہاں نے طاقتور ھلناک کردار ادا کیتا۔ اس نے لائی لگ، ملنگی، ڈولی، بھریا میلہ، نظام لوہار، چن مکھناں، سجن پیارا، پنج دریا جداں ہور فلماں دے لئی اس طرح د‏‏ی پیش رفت کيتی۔

اس مدت دے دوران وچ ساون فلم گونگا وچ سر عنوان دا کردار ادا کیتا گیا سی جس نو‏‏ں ہٹ فلم دے طور اُتے کلک کیتا گیا سی لہذا انہاں نو‏ں جگری یار، جانی دشمن تے انوارہ جداں فلم وچ وی عنوان کردار ادا کیتا گیا سی جو 1970ء وچ جاری کیتا گیا سی ۔
1972ء وچ ، فلم خان چچا وچ انہاں دے لیڈر کردار نے فلم گورس د‏‏ی تعریف کيت‏ی۔ اس وقت اک بار اسلم ڈار نے اپنی نويں پنجابی فلم بسیرا دے لئی کرایہ لینا چاہندا سی، سوان نے اک بہت وڈی کردار دا مطالبہ کیتا جو ڈار د‏‏ی طرف تو‏ں قبول نئيں کیتا گیا سی تاکہ اوہ اک ہور اداکار سلطان راہی نو‏‏ں ملازمت دے، جس نے بالی وغیرہ جداں اچھی فلماں دتی نيں۔
بشیرا د‏‏ی رہائی دے بعد اس نے سلطان راہی نو‏‏ں مقبولیت د‏‏ی بلندیاں عطا کيتی، بعد وچ فلم وچ معمولی کردار ادا کرنے دے لئی ساون دا کیریئر مقرر کیتا۔ 

اپنی عمر دے نال زندگی د‏‏ی آخری شریعت دے دوران وچ اوہ تقریباً کسی وی مستقل کم دے بغیر سی جس نے اپنی صحت نو‏‏ں متاثر کیتا تے آخر وچ اوہ 6 جولائ‏ی، 1998ء نو‏‏ں وفات پا گے۔



گٹھ:1905 دے جم
گٹھ:1998 دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی مرد اداکار
گٹھ:پاکستانی اداکار
گٹھ:پاکستانی مرد فلمی اداکار
گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والی شخصیتاں