سانچی سٹوپا

سانچی، بھوپال توں 50 کو کلومیٹر دی دوری تے شمال مشرق ول اے۔ ایہہ بدھ مت کلا دا اعلیٰ ترین نمونہ اے۔ اس دے ویہڑے وچ داخل ہو کے پہلی نظر دیکھیاں ایوں جاپدا اے جویں آسمان نوں ہتھ لا لیا ہووے۔ ستوپ نمبر 1 سبھ توں وڈا اے۔ پتھر دا ڈھانچہ ہون ناطے ایہہ بھارت وچ سبھ توں پرانا اے۔

 بناوٹ 
91 میٹر اچیاں پہاڑیاں تے بنے اس ستوپ دی اچائی 16.46 میٹر اتے نیم گولاکار گمبد دا قطر مطلب موٹائی 36.60 میٹر اے۔  سانچی ستوپ دے چار گیٹ ہن۔ مہاتما بدھ دے جیون نال متعلق واقعے گیٹاں دے تھملیاں وچ کھنیاں ہوئیاں ہن۔ پوربی گیٹ تے نوجوان گوتم اپنے پیؤ دا محل تیاگدا اے۔ مغربی گیٹ تے بدھ دے ستّ اوتار دکھائے گئے ہن۔ اتری گیٹ تے بدھ دیاں ساکھیاں تے امشتمل کرشمے بیان کیتے ہوئے ہن۔ دکھنی گیٹ تے بدھ دا جم دکھایا گیا اے۔ پتھر وچ اکریاں ایہہ کہانیاں کھدائی دا بیجوڑ نمونہ ہن۔ ستوپ دے وڈے ویہڑے وچ ہور مندر تے مٹھّ وی ہن، پر انھاں دی حالت خستہ اے۔

 پہنچ 
اورنگ آباد توں بھوپال جان لی سڑک تے ریل رستہ راہیں تقریباً 12 گھنٹے لگدے ہن۔ سڑک رستہ راہیں 594 کلومیٹر اتے ریل گڈی راہیں 696 کلومیٹر پینڈا طے کرنا پیندا اے۔

 اتہاس 
ایہہ اشوک اعظم نے بنوایا سی۔ اس دی عمر 2,300 سال بندی اے۔ کمال دی گل ایہہ اے کہ چودویں صدی توں لے کے 1818 تک ایہہ لوکاں دیاں نظراں توں اوہلے ہو گیا۔ 1818 وچ جنرل ٹیلر نے ایہہ لکیاں تھیہاں لبھیاں۔ ایہناں وچوں اک نمبر ستوپ پوری طرحاں سرکھات سی۔مشہور چینی سیاح ہیونسانگ نے اپنیاں لکھتاں وچ بدھ دھرم بارے بڑی باریکی وچ جانکاری سانجھی کیتی اے، پر س نے سانچی دے ستوپ دا ذکر کتے وی نہیں کیتا۔
 وچکار دور 

 شونگا دور 

 ستواہناں دور 

 مغربی مڑ کھوج
مورتاں

 ہور ویکھو 
 Bharhut
 Relics of Sariputra and Mahamoggallana
 Deekshabhoomi

 حوالے 

 ساہت 
 Dehejia, Vidya. (1992)۔ Collective and Popular Bases of Early Buddhist Patronage: Sacred Monuments, 100 BC-AD 250. In B. Stoler Miller (ed.) The Powers of Art۔ Oxford University Press: Oxford. ISBN 0-19-562842-X۔
 Dehejia, Vidya. (1997)۔ Indian Art۔ Phaidon: London. ISBN 0-7148-3496-3۔
 Mitra, Debala. (1971)۔ Buddhist Monuments۔ Sahitya Samsad: Calcutta. ISBN 0-89684-490-0

 باہری کڑیاں 
   Source Documents and Texts in South Asian Studies
  Sanchi.org
   Sanchi Stupa—A World Heritage Site
 "Sanchi (Madhya Pradesh)"، Jacques-Edouard Berger Foundation, World Art Treasures 
 Monuments at Sanchi (UNESCO World Heritage)
گٹھ:بھارت دی تریخگٹھ:بدھ مت