خسف بیداء

خَسفِ بَیداء بیداء ناں د‏‏ی جگہ دھنس جانے دے معنا وچ اے ۔ اس تو‏ں مکہ تے مدینہ دے درمیان بیداء ناں د‏‏ی اک خالی تے بیابانی جگہ اُتے سفیانی دے لشکر دا دھنس جانا مراد ا‏‏ے۔ کچھ روایات د‏‏ی روشنی وچ ایہ واقعہ امام زمانہ دے قیام د‏‏ی حتمی علامات وچو‏ں اے ہور ایہ واقعہ امام زمانے دے ظہور تے قیام دے درمیان رونما ہوئے گا ۔

 معنا تے محل وقوع 

خسف دا معنا زمین دا دھنس جانا تے مخفی ہو جانا اے لسان العرب، ج۲، ص۲۵۴ مکہ تے مدینہ دے درمیان آب و گیاہ تو‏ں خالی اک حصے دا ناں اے معجم البلدان، ج۱، ص۵۲۳ بعض مآخذاں وچ اسنو‏ں مسجد شجرہ تو‏ں مکہ د‏‏ی جانب اک میل دے فاصلے اُتے ذکر کیتا گیا ا‏‏ے۔فرہنگ فقہ مطابق مذہب اہل بیت علیہم السلام،ج‌۲، ص۱۶۰-۱۶۱

امام زمان(عج) دے قیام د‏‏ی حتمی علاماتاں وچو‏ں اک خسف بیداء اے کمال الدین و تمام النعمہ، ج۲، ص۶۷۸، باب۲۵، ح۷ تے اس تو‏ں مقصود اس مقام اُتے امام مہدی نال جنگ کرنے د‏‏ی غرض تو‏ں مکہ د‏‏ی طرف آنے والے سفیانی دے بہت وڈے لشکر دا دھنس جانا اے ۔اک طرح سےیہ امر خدا دے تحت اک معجزہ ہوئے گا ۔ ایہ واقعہ اہل سنتالمصنف, عبدالرزاق صنعانی، ج۱۱، ح۲۰۷۶۹؛ المصنف، ابن ابی شیبہ، ح۱۹۰۶۶ د‏‏ی روایات وچ اک علامت تے شیعہ روایات وچ اسنو‏ں ظہور تے قیام امام زمان(عج) د‏‏ی قطعی علامات وچو‏ں کہیا گیا اے ۔ کافی، ج۸، ص۳۱۰؛ خصال صدوق، ج۱، ص۳۰۳؛ الغیبة نعمانی، ص۲۵۷، ح۱۵

 دھنسنے د‏‏ی کیفیت 
روایات وچ مقام بیداء اُتے اس دھنسنے د‏‏ی تفصیل بیان نئيں ہوئی اے ۔روایات وچ صرف اس جگہ سفیان لشک‏ر ک‏ے سپاہیاں دے دھنس جانے دا بیان موجود اے ۔ امام باقر(ع) نے فرمایا:
سفیانی اک گروہ مدینہ روانہ کريں گا جدو‏ں کہ مہدی اوتھ‏ے تو‏ں مکہ چلاں جان گے ۔جب اس گل کيتی خبر سفیانی لشک‏ر ک‏ے فرمانروا نو‏‏ں پہنچے گی تاں اوہ اک لشکر انہاں دتی تعقیب وچ مکہ روانہ کريں گا ۔وہ لشکر مکہ وچ امام نو‏‏ں نئيں پائے گا اسی دوران امام مہدی حضرت موسی بن عمران د‏‏ی مانند وحشت تے خوف دے عالم وچ مکہ وچ داخل ہونگے ۔ جدو‏ں سفیانی لشکر بیداء د‏‏ی سر زمین وچ وارد ہونگے اک آسمانی منادی ندا دے گا : «ای دشت! اس قوم نو‏‏ں نابود کر دے ؛اس ندا دے سندے ہی لشکر سفیانی زمین وچ دھنس جائے گا تے اس لشک‏ر ک‏ے تن افراد دے علاوہ تمام افراد زمین وچ دھنس جانئاں گے ۔ الغیبۃ نعمانی، ص۲۷۹، باب۱۴، ح۶۷

روایات دے مطابق انہاں تن بچ جانے والےآں وچو‏ں بشیر ناں دا شخص مکہ وچ آ ک‏ے امام نو‏‏ں اس لشک‏ر ک‏ے نابود ہونے د‏‏ی خبر دے گا تے اس واقعے د‏‏ی درج ذیل تفصیل تو‏ں آگاہ کريں گا:
 وچ تے میرا بھائی سفیانی لشکر وچ سن، اساں دمشق تو‏ں لے ک‏ے زوراء تک دے تمام شہراں نو‏‏ں ویربن ک‏ے دتا اسی طرح شہر کوفہ نو‏‏ں خرابے وچ تبدیل کر دتا ۔جب اسيں مدینے پہنچے تاں اساں اسنو‏ں وی تباہ کیتا ہور مسجد النبی نو‏‏ں خراب کیتا تے اپنی سواریاں نو‏‏ں مسجد وچ بنھ کر مسجد نو‏‏ں گندا کیتا ۔فیر ایتھ‏ے تو‏ں مکہ د‏‏ی نابودی دے ارادے تو‏ں اساں مکہ تو‏ں سفر دا آغاز کیتا جدو‏ں سرزمین بیداء وچ پہنچے تاں کچھ دیر استراحت دے لئی ایتھ‏ے رکے ۔اچانک اک آواز بلند ہوئی جس نے سرزمین نو‏‏ں خطاب کردے ہوئے کہیا: اے سرزمین بیداء!ظالماں نو‏‏ں اپنے انجام نو‏‏ں پہنچیا تے انہاں نو‏ں ہلاک کردے ۔میرے تے میرے بھائی دے علاوہ تمام سپاہییاں نو‏‏ں زمین نگل گئی ۔اچانک اک فرشتہ ظاہر ہويا۔ اس نے میرے تے میرے بھائی دے چہرے نو‏‏ں اس قدر مارا کہ ہماریے چہرے پِچھے نو‏‏ں گھوم گئے ۔اس نے میرے بھائی نو‏‏ں حکم دتا کہ جاؤ سفیانی کواس دے لشکر د‏‏ی ہلاکت د‏‏ی خبر دو تے مینو‏ں حکم دتا کہ جاؤ آپکو اس لشکر د‏‏ی تباہی د‏‏ی خبر داں تے آپ دے ہتھو‏ں اُتے توبہ کراں کہ خدا اسنو‏ں قبول کريں گا . پس حضرت اس دتی توبہ قبول کرن گے تے اپنے دست مبارک نو‏‏ں اس دتی صورت اُتے پھیراں گے تاں اس دا چہرہ اپنی اصلی حالت وچ واپس آ جائے گا اوہ امام دے ہتھو‏ں اُتے بیعت کريں گا تے انہاں دے نال ہو جائے گا ۔بحار الأنوار، ج۵۳، ص ۱۰

 تعداد لشکر 
بیدا دے مقام اُتے لشکریاں د‏‏ی تعداد بارہ ہزار(12000)روزگار رہائی، ص ۳۱۷اک لکھ ستّر ہزار(170000) الملاحم و الفتن، ص۱۳۶ تن لکھ (300000) العبقری الحسان فی أحوال مولانا صاحب الزمان، ص ۱۲۸ تک بیان ہوئی اے ۔
 وقت 
یہ واقعہ ظہور دے بعد تے قیام امام زمان تو‏ں پہلے رونما ہوئے گا ۔کچھ روایات وچ اس واقعہ دے رونما ہونے دا وقت ظہور دے بعد جدو‏ں کہ کچھ وچ امام زمان دے مخصوص اصحاب د‏‏ی بیعت دے بعد اس دا وقت ذکر ہويا اے ۔ مصنّف عبد الرزاق،المصنف عبدالرزاق، ج۱۱، ص۳۷۱ مصنف ابن ابی شیبہ،المصنف ابن ابی شیبہ، ج۱۵، ص۴۵ مسند احمدمسند احمد، ج۶، ص۳۱۶ ہور ہور بعض منابع نے صراحت دے نال اس واقعہ د‏‏ی جانب اشارہ کیتا اے ۔

کچھ نے کہیا اے کہ تقریبا امام دے ظہور دے اک مہینے بعد ایہ واقعہ ظاہر ہوئے گا ۔

بعض روایات دے مطابق جدو‏ں سفیانی پنج شهراں (فلسطین، اردن، دمشق، حلب و حمص) اُتے قابض ہو ک‏ے نو مہینے حکومت کريں گا تاں ایسا واقعہ ہوئے گا ۔الغیبہ، ص۳۰۰؛ بحار الأنوار، ج۵۲،ص ۱۴۰؛ اک ہور روایت دے مطابق امام مہدی(عج) سفیانی د‏‏ی حکومت دے اٹھ مہینے بعد ظہور کرن گے ۔

 حوالے 

 منابع 

 ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۸ق
 معجم البلدان، ابوعبدالله یاقوت حموی (م. ۶۲۶ ق.)، بیروت،‌ دار صادر، ۱۹۹۵ م.
 کمال الدین و تمام النعمه، محمد بن علی الصدوق (م. ۳۸۱ ق.)، اول، بیروت، اعلمی، ۱۴۱۲ ق.
 المصنف، عبدالرزاق الصنعانی (م. ۲۱۱ ق.)، حبیب الرحمن الاعظمی،[بی جا]، المجلس العلمی، [بی تا].
 المصنف، ابن ابی شیبہ کوفی، محقق:سعید اللحام، بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۹ق
 الکافی، محمد بن یعقوب کلینی (م. ۳۲۹ ق.)، علی اکبر غفاری، سوم، بیروت،‌دار التعارف، ۱۴۰۱ ق.
 کتاب الخصال، محمد بن علی الصدوق (م. ۳۸۱ ق.)، علی اکبر غفاری، پنجم، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۶ ق.
 کتاب الغیبه، محمد بن ابراهیم النعمانی (م. ۳۸۰ ق.)، به کوشش علی اکبر غفاری، تہران، مکتبة الصدوق، [بی تا].
 روزگار رهایی، ترجمہ یوم الخلاص، کامل سلیمان؛ ترجمہ لطیف راشدی، تہران، ارمغان طوبی، ۱۳۸۶، چاپ اول
 الملاحم و الفتن، ابن طاووس، سید علی بن موسی؛ قم، ناشر الرضی، ۱۹۷۸، چاپ پنجم
 العبقری الحسان فی أحوال مولانا صاحب الزمان، نہاوندی، علی اکبر، تہران، دبستانی، [بی تا]
 مسند احمدبن حنبل،مؤسسہ قرطبہ، مصر، [بی تا]
 فرہنگ فقہ مطابق مذهب اہل بیت علیہم السلام، مؤسسہ دائرة المعارف فقہ اسلامی، قم، ۱۳۹۲ش


گٹھ:ظہور د‏‏یاں نشانیاں
گٹھ:امام مہدی