پاکستانی پنجابی ساہت دی اتہاسکاری

'پاکستانی پنجابی سمیت' وی پنجاب دی ونڈ نال ہی رچیا جانا شروع ہو گیا۔ 1947 توں ہن تک لکھے اتہاساں دا ترتیب مطابق ویروا اس پرکار اے۔ جویں،
 سجرے پھلّ-انیس ناگی 
ایہہ 1959 وچ شائع پاکستانی پنجابی شاعراں دیاں رچناواں دا  مجموعہ اے جس دے انت اتے اڈیٹر نے کتاب وچ شامل بارے جان-پچھان دتی اے، خاص تور اُتے شاعراں دے سوچ وچار تے کلا دا چرچہ کیتا گیا اے۔
انیس ناگی، سجرے پھلّ، پنجابی مزلس لاہور، 1959

 مہکدے پھول-فقیر چند محمد 
فقیر محمد فقیر ولوں 1959 وچ شائع اس کتاب وچ پاکستانی پنجاب مطلب واگھیوں پار لیہندے پنجاب دے اٹھ شاعراں بارے وچار کیتی گئی اے تے شہباز ملک دے شبداں وچ انھا کلاسکی شاعراں دی شاعری دی روح تیکر اپڑن دی کامیابی کوشس کیتی گئی اے۔
فقیر مہمد فقیر مہکدے پھول پنجابی ادبی اکادمی لاہور 1959، پنجابی ادب (1960)محمد سرور ایہ کتاب مختصر پنجابی ساہت دا اتہاس آکھی جا سکدی اے تے اردُو وچ لکھی ہوئی اے۔ایہہ اج وی حوالہ کتاب دے طور اُتے ورتی جاندی اے۔

 پنجابی ادب--تاریخ-  شمیم چودھری 
1962 وچ شائع ایہہ کتاب پنجابی شاعراں دا تذکرہ دا مختصر سار ماتر اے، جس نوں لیکھکا نے سٹھّ چونویں شاعراں تک محدود رکھیا اے تے اوہناں سبھ ترٹیاں نوں وی دہرایا اے۔
شمیم چودھری، پنجابی ادب-اے-تاریخ (اردو)، میاں مولٰی بخش کشتہ اینڈ سنز لاہور 1962

 منہ آئی گل 
شاہباز ملک ایہہ کتاب پچھلے 800 سال دے پنجابی ادب دا جائزہ لین دے مقصد نال لکھیاں گئیاں اے۔ شاہباز ولوں پنجابی ادب دی دور ونڈ مولک صرف اک گلو اے کہ اوہ سکھ راج دور نوں دور قبول کرن تو گریز کردا اے تے اس نوں دوجا مغل دور ہی گندا اے۔

 نتارے 
شاہباز ملک ولوں 1979 وچ شائع اس کتاب باقائدہ طور اُتے سمیت دا اتہاس نہیں، ملک دے تنقیدی تے تحقیقی مضموناں مجسوآ اے۔ اس دے باب تن وچ پنجابی ادب دی 'مسلمانی روائتی' مضمون ہن، جناں دی ویلا ونڈ کیتی گئی اے۔
شاہباز ملک ،نتارے، تاج بک ڈپو، لاہور 1979

 حوالے 

گٹھ:پنجابی ساہت
گٹھ:پنجابی ساہت دا اتہاس