بپّا راول

بپا راول (1433–1468) اُدیپور راج دا بانی راجا سی۔

 نامکرن 
بپا راول بپا جاں باپا اصل وچ انفرادی شبد نہیں اے، سگوں جس طرحاں "باپو" شبد مہاتما گاندھی لئی روڑ ہو چکیا اے، اسے طرحاں اعزازی "باپا" شبد وی میواڑ دے اک خاص بادشاہ لئی ورتیا جاندا اے۔ گہل بنسی راجا کالبھوج دا ہی دوجا نام باپا منن وچ کجھ تریخی ہچکچاہٹ نہیں ہندی۔ اس دے لوکسیوا، دیشسیوا وغیرہ کماں نال متاثر ہو کے ہی جنتا نے اسنوں باپا خطاب نال نوازیا ہووےگا۔

 جیون 
مہانرانا کمبھا دے ویلے وچ رچت اکلنگ مہاتم وچ کسے پرانے گرنتھ جاں پرشستی دی بنیاد اتے بپا دا سماں سنوت 810 (سن 753) دتا اے۔ اک ہور اکلنگ مہاتم توں سدھ اے کہ ایہہ بپا دے راجتیاگ دا سماں سی۔ جے بپا دا راجدور 30 سال  رکھیا جاوے تاں اوہ سن 723 دے لگپگ گدی اتے بیٹھا ہووےگا۔ استوں پہلاں وی اس دے ٹبر دے کجھ پرتاپی راجا میواڑ وچ ہو چکے سن، پر بپا دی شخصیت اوہناں سبھ توں ودھ کے سی۔ چتوڑ دا مضبوط قلعہ بندی اس ویلے تک موری راجٹبر دے راجے دے ہتھ وچ سی۔ پرمپرا مطابق ایہہ مشہور اے کہ ہاریت رشی دی کرپا نال بپا نے مانموری نوں مار کے اس قلعہ بندی نوں حاصل کیتا۔ ٹاڈ نوں اتھے راجا مانکا وِ  770ب (سن 713ء) دا اک کتبہ ملیا سی جو سدھ کردا اے کہ باپا اتے مانموری دے ویلے وچ خاص انتر نہیں اے۔

چتوڑ اتے اختیار کرنا کوئی آسان کم نہیں سی؛ پر ساڈا اندازا اے کہ باپا دی خاص مشہوری عرباں دے نال کامیاب لڑائی کرن دے کارن ہوئی۔ سن 712ء   وچ محمد بن قاسم توں سندھ  نوں جتیا۔ استوں بعد عرباں نے چارے پاسے ہلے کرن شروع کیتے۔ اوہناں نے چاوڑاں، موریئے، سیندھواں، کچھیلاں اتے گزراں نوں ہرایا۔ مارواڑ، مالوا، میواڑ، گجرات وغیرہ سبھ حصےآں اتے اوہناں دیاں فوجاں چھا گئیاں۔ اس ویلے راجستھان دے کجھ مہان انسان ہوئے جہناں وچ خاص طور تے پرتیہار بادشاہ ناگبھٹ پہلا اتے باپا راول دے نام پرمکھ ہن۔ ناگبھٹ پہلا نے عرباں نوں مغربی راجستھان اتے مالوے توں مار بھجایا۔ بپا نے ایہی کم میواڑ اتے اس دے آسپاس دے صوبے لئی کیتا۔ موریا (موری) شاید اس عرب حملے نال جرجر ہو گئے ہون۔ باپا نے اوہ کم کیتا جو موری کرن وچ نااہل سن، اتے نال ہی نال چتوڑ اتے وی اختیار کر لیا۔ بپا راول دے مسلمان دیساں اتے فتح دیاں کئی دنتکہانیاں عرباں دی ہار دی اس سچی گھٹنا توں پیدا ہوئی ہونگی۔

گٹھ:بھارت دی تریخ