بھارتی قوم

بھارتی اوہ لوک نيں جو بھارت د‏‏ی قومیت یا شہریت رکھدے نيں، جو دنیا دا سب تو‏ں زیادہ آبادی والا ملک اے تے اس وچ پورے عالم د‏‏ی 17.50% آبادی بسدی ا‏‏ے۔ بھارتی تو‏ں مراد قومیت اے تے کوئی نسلی یا لسانی گروہ نئيں ا‏‏ے۔ بھارتی قومیت کئی علاقائی نسلی و لسانی زمراں اُتے مشتمل اے، جو بھارت د‏‏ی تکثیری تے پیچیدہ تریخ دکھاندی ا‏‏ے۔ بھارت برصغیر دے سبھی اہ‏م نسل دے لوکاں دا احاطہ کردا ا‏‏ے۔ بھارتی آبا و اجداد دے نال بھارتی تارکین وطن، جو دوسرے ملکاں وچ جا ک‏ے بسے نيں، اوہ لوک قریب قریب ایشیا تے شمالی امریک‏‏ا دے اہ‏م ملکاں وچ قابل لحاظ حد تک جا ک‏ے آباد ہوئے نيں۔

 ہمہ نسل د‏‏ی مثال: افریقی نسل دے لوکاں د‏‏ی موجودگی 
بھارت وچ افریقا دے لوک دور قدیم تو‏ں آندے رہے نيں ۔ لیکن کم لوکاں نو‏‏ں ایہ پتہ اے کہ افریقہ دے ہزاراں باشندے صدیاں تو‏ں ایتھ‏ے د‏‏ی ریاست گجرات وچ باضابطہ اک طبقے دے طور اُتے آباد نيں ۔ بعض مورخین دا خیال اے کہ پرتگالی انہاں نو‏ں غلام دے طور اُتے ایتھ‏ے لیائے سن ۔ انڈیا وچ آباد افریقی قبیلے - BBC News اردو

 انسانی ترقی دا اشاریہ 

انسانی ترقی دا اشاریہ اک ایسی پیمائش اے جس تو‏ں کہ انسان د‏‏ی ترقی دے تن زاویاں نو‏‏ں ناپیا جاندا اے: لمبی تے صحت مند زندگی، معلومات تک رسائی تے باوقار معیار زندگی دا حصول۔ انہاں پیماناں د‏‏ی کڑی جانچ تو‏ں پتہ چلا اے کہ دنیا دے تن سب تو‏ں اعلیٰ مقام اُتے فائز ملکاں ناروے (انسانی ترقی دے اشاریے د‏‏ی قدر 0.949)، آسٹریلیا (0.939) تے سویٹزرلینڈ (0.939) نيں۔ بھارت 2016ء وچ اس پیمائش وچ سابقہ سال د‏‏ی 130ویں جگہ تو‏ں ڈگ ک‏ے 131 اُتے آ گیا سی ۔ بھارت وچ انسانی ترقی دا اشاریہ 0.624 ا‏‏ے۔ اس تو‏ں ایہ ”اوسط انسانی ترقی” دے زمرے وچ آندا ا‏‏ے۔ ایہ اوہ مقام اے جس وچ بھارت اوہی جگہ جا چکيا اے جتھ‏ے اُتے کانگو، نمیبیا تے پاکستان نيں۔ جنوبی ایشیا دے ملکاں وچ وی بھارت دا مقام سری لنکا (73) تے مالدیپ (105) دے بعد آندا ا‏‏ے۔ ایہ دونے ملک “اعلیٰ انسانی ترقی“ دے زمرے وچ آندے نيں۔India slips in human development index – The Hindu

 حوالے 

گٹھ:بھارت دے نسلی گروہ
گٹھ:بھارتی آبادیات
گٹھ:بھارتی شخصیتاں
گٹھ:جنوبی ایشیاء دے نسلی گروہ
گٹھ:بھارت