جوڑے دی پیدائش

جب اک زیادہ توانائ دا فوٹون کسی بھاری مرکزے heavy nucleus دے نزدیک تو‏ں لنگھدا اے تو ایہ مناسب صورت حال وچ خود فنا ہو ک‏ے اک الیکٹران تے پوزیٹرون دے جوڑے وچ تبدیل ہو جاندا ا‏‏ے۔ اس عمل نو‏‏ں جوڑے دی پیدائش pair production کہندے نيں۔ ایہ توانائ دے مادے وچ تبدیل ہونے materialization of energy دی عملی مثال ا‏‏ے۔ ایہ جوڑے دی فنا یعنی pair annihilation دا الٹ ا‏‏ے۔
پوزیٹرون وی الیکٹران دی طرح اک lepton اے تے اوہدی کمیت وی الیکٹران دے بالکل برابر ہُندی اے مگر الیکٹران دے برعکس اس اُتے مثبت چارج ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ دونے بنیادی ذرات اک دوسرے دے فنا کنندہ (anti particle) ہُندے نيں۔
اک الیکٹران پوزیٹران جوڑا بنانے دے لئی فوٹون دی گھٹ تو‏ں گھٹ توانائ اک الیکٹران تے اک پوزیٹران ( یا دو الیکٹران) دی کمیت دے برابر ہونی چاہیے یعنی گھٹ تو‏ں گھٹ1.023 MeV۔ جے فوٹون دی توانائ اس تو‏ں کم ہوئے گی تو ایہ عمل ناممکن ہو جائے گا۔ لیکن جے فوٹون دی توانائ 1.023 MeV تو‏ں زیادہ ہوئے گی تو 1.023 MeV دی توانائ الیکٹران تے پوزیٹرون دی پیدائش وچ استعمال ہوئے گی جدو‏ں کہ باقی بچ جانے والی تواناِئ بننے والے الیکٹران تے پوزیٹران دی حرکی توانائ وچ تبدیل ہو جائیگی جو مخالف سمت وچ حرکت کرنے لگتے نيں۔
اس عمل دے دوران چارج، مومینٹم تے توانائ برقرار رہندے نيں
فوٹون دی اصل حرکت دی سمت دے متوازی مومینٹم دی بقا دے لئی ایہ عمل بھاری مرکزے دے نزدیک ہُندا اے جو فوٹون دی ٹکر دی بازجست recoil لے لیندا ا‏‏ے۔۔ بھاری مرکزے دی coulomb force وی اس عمل دے لئی ضروری ا‏‏ے۔

 Pair production فائل:Pairproductionur2.png Light-matter interaction Low energy phenomena Photoelectric effect Mid-energy phenomena Compton scattering High energy phenomena Pair production

 ہور ویکھو 
 جوڑے دی فنا
 اثر ضیائ برق
 اثر کومپٹن
 کوسمک ریز

گٹھ:ذرا‏‏تی فزکس
گٹھ:نیوکلیئر فزکس
گٹھ:فزکس