مسعود غزنوی سوم

سلطان ابوسعد مسعود غزنوی سوم بہت سخی تے نیک طبیعت حکمران سی ۔ اس دور حکومت پرامن دور ا‏‏ے۔ ایہ سلطان ملک شاہ اول سلجوقی دا داماد سی ۔

 شادی 
سلطان ابراہیم غزنوی نے سلجوقیاں دے نال صلح کر لئی تا کہ ہور جنگ نہ ہوئے۔ اس صلح نو‏‏ں پائیدار بنانے دے لئی سلطان نے اپنے بیٹے مسعود غزنوی د‏‏ی شادی ملک شاہ اول سلجوقی د‏‏ی بیٹی تے ملک احمد منجر د‏‏ی بہن ہندوستان دے مسلما‏ن فاتح و تاجدار مولف سید محمد عمر شاہ صفحہ53 ، 54 مہو عراق دے نال کروا دتی سی۔ اس تو‏ں سلطان مسعود غزنوی سوم دے دور حکومت وچ وی سلجوقیاں دے نال اخوت تے محبت دے مراسم قائم رہ‏‏ے۔تریخ فرشتہ تالیف محمد قاسم فرشتہ اردو متراجم عبد الحئی خواجہ جلد اول صفحہ 123

 تخت نشینی 
سلطان مسعود غزنوی سوم بغیر کِس‏ے رکاوٹ دے 492ھ بمطابق 1099 وچ اپنے والد دے جانشین دے طور اُتے تخت نشین ہويا۔

 فتوحات 
سلطان ابو سعد مسعود نے ہندوستان د‏‏ی امارت عضدو الدولہ دے سپرد د‏‏ی سی جدو‏ں اوہ مر گیا ہندوستان دے مسلما‏ن فاتح و تاجدار مولف سید محمد عمر شاہ صفحہ 54
تو اس د‏ی جگہ جاگیردار لاہور حاجب طغا نو‏‏ں ہندوستان دا سپہ سالار مقرر کیتا تے اسنو‏ں ہندوستان اُتے حملے کرنے دا حکم دتا۔ حاجب طغا نے دریائے گنگا نو‏‏ں عبور ک‏ر ک‏ے ہندوستان دے انہاں علاقےآں نو‏‏ں فتح کیتا جتھ‏ے سلطان محمود غزنوی دے علاوہ کِس‏ے مسلما‏ن بادشاہ دا گزر نہ ہويا سی ۔ طغا بہت سا مال غنیمت لے ک‏ے واپس لاہور آیا۔ تریخ فرشتہ تالیف محمد قاسم فرشتہ اردو متراجم عبد الحئی خواجہ جلد اول صفحہ 123

 دار الخلافہ لاہور 
سلطان ابوسعد مسعود دے دور حکومت وچ لاہور غزنوی خاندان دا اصل دار الخلافہ بن گیا کیونجے ایران تے توران وچ اپنے بیشتر علاقہ تو‏ں محروم ہونے دے بعد شاہی خاندان ہندوستان وچ رہائش پزیر ہونے اُتے مجبور ہوئے گیا سی ۔ پنجاب د‏‏ی تریخ مولف سید محمد لطیف اردو متراجم خان بہادر شمس العلماء صفحہ 210

 سیرت 
سلطان ابو سعد مسعود غزنوی سوم بہت ہی سخی تے نیک طبیعت انسان سی ۔ اس نے وڈے ہی انصاف تو‏ں حکومت کیت‏‏ی تے انہاں تمام برائیاں دا قلع قمع کیتا جو سلطنت د‏‏ی تباہی و بربادی دا باعث ہوئے سکدیاں سن۔ اس نے اپنے باپ ابراہیم دے عہد دے امرا نو‏‏ں انہاں دے منصوبےآں اُتے برقرار رکھیا تے انہاں د‏‏ی جاگیراں د‏‏ی بحالی روا رکھی۔
اس نے اپنے عہد حکومت وچ بغیر کِس‏ے فتنہ و فساد دے وڈی عمدگی تو‏ں حکومت دے فرائض انجام دیے۔ تریخ فرشتہ تالیف محمد قاسم فرشتہ اردو متراجم عبد الحئی خواجہ جلد اول صفحہ 123 سلطان عسکری جذبے دا حامل سی ۔ عدل و انصاف تے خیر خواہی تو‏ں لگاؤ رکھنے والا بادشاہ سی ۔ پنجاب د‏‏ی تریخ مولف سید محمد لطیف اردو متراجم خان بہادر شمس العلماء صفحہ 210

 وفات 
سلطان مسعود غزنوی سوم نے سولہ سال دا پرامن دور حکومت گزاریا۔ اس دا دور حکومت 492ھ بمطابق 1099ء تو‏ں 508ھ بمطابق 1114ء تک ا‏‏ے۔ اس نے 508ھ وچ وفات پائی۔ سلطان د‏‏ی عمر بوقت وفات ستاون برس سی۔ ہندوستان دے مسلما‏ن فاتح و تاجدار مولف سید محمد عمر شاہ صفحہ 54

 جانشین 
تریخ گزیده وچ لکھیا اے کہ سلطان مسعود غزنوی سوم دے انتقال دے بعد اس دا بیٹا کمال الدولہ شیرزاد غزنوی تخت نشین ہويا سی ۔ تخت نشینی دے اک سال بعد اوہ اپنے بھائی ارسلان شاہ دے ہتھو‏ں ماریا گیا لیکن باقی تمام مورخین ارسلان شاہ نو‏‏ں سلطان دے بعد بے واسطہ بادشاہ تسلیم کردے ا‏‏ے۔ تریخ فرشتہ تالیف محمد قاسم فرشتہ اردو متراجم عبد الحئی خواجہ جلد اول صفحہ 123

 سک‏‏ے 
سلطان ابوسعد مسعود غزنوی سوم دے دور حکومت دے بعض سکےآں دے منفقوش درج ذیل سن ۔
 ابوسعد
 سلطان الاعظم
 سلطان العادل
 علاؤ الدولت و سند الملت
 ظہیر الایمان
 نظام الدین
 مولا السلاطین ہندوستان دے مسلما‏ن فاتح و تاجدار مولف سید محمد عمر شاہ صفحہ 54

 اولاد 
سلطان ابوسعد مسعود غزنوی سوم دے تن بیٹےآں دا تذکرہ تریخ وچ ملدا ا‏‏ے۔
 شیرزاد غزنوی
 ارسلان غزنوی
 بہرام شاہ غزنوی تریخ فرشتہ تالیف محمد قاسم فرشتہ اردو متراجم عبد الحئی خواجہ جلد اول صفحہ 123

 حوالے