نظام الدین احمد

مرزا خواجہ نظام الدین احمد بخشی (پیدائش: 1551ء – وفات: 7 نومبر 1594ء ) قرون وسطی ہندوستان دے مسلمان مؤرخ سن۔ نظام الدین احمد دی وجہ شہرت طبقات اکبری اے جو مغل شہنشاہ جلال الدین اکبر دے عہد حکومت تک دی تاریخ اے۔

 سوانح 
خواجہ نظام الدین احمد دی پیدائش 958ھ/ 1551ء وچ ہوئی۔ اُنہاں دے والد خواجہ مقیم ہروی جو ہرات دے باشندے سن، مغل شہنشاہ ظہیر الدین محمد بابر دے دیوان سن تے ہمایوں دے عہد حکومت وچ وزیر دے منصب اُتے فائز کیتے گئے تے عسکری مرزا دے ہمراہ گجرات چلے گئے تے اکبر دے عہد حکومت وچ اُنہاں دا انتقال ہو گیا۔ خواجہ نظام الدین احمد معاملہ فہمی وچ یدطولیٰ رکھدے سن تے اکبر اِنہاں دی قابلیت دا قدردان سی۔ دوست پرستی وچ ضرب المثل دے طور اُتے مشہور سن۔ خواجہ نظام الدین اولاً گجرات تے پھر جونپور وچ بخشی گری دی خدمات سر انجام دینے دے بعد آصف خان دے ہمراہ مرزا جعفر جلال روشنائی دی بغاوت فرو کرنے دے لئی روانہ کیتے گئے لیکن دریائے راوی دے کنارے 45 سال دی عمر وچ 23 صفر 1003ھ/ 7 نومبر 1594ء نوں خواجہ نظام الدین دا انتقال ہو گیا۔ خواجہ نظام الدین دے انتقال اُتے اکبر نوں بہت ملال ہویا تے ملا عبدالقادر بدایونی نے ماتمی قصیدہ لکھیا۔نبی احمد سندیلوی: تذکرہ مورخاں،  صفحہ 45، مطبوعہ مطبع سلیمانی، بنارس۔ 1936ء
<div style='text-align: center;'>


<div style='text-align: center;'>


<div style='text-align: center;'>

 ملا عبدالقادر بدایونی اِنہاں دے بہت معتقد سن تے منتخب التواریخ وچ لکھدے نیں کہ: "جہتہ یگانگت دینی"، یعنی مینوں اُنہاں نال بڑی محبت سی۔ملا عبدالقادر بدایونی: منتخب التواریخ، جلد 3، صفحہ 397۔ خواجہ نظام الدین احمد تے شیخ محدث دہلوی دے تعلقات وی خوشگوار رہے، شیخ محدث دہلوی ابتدائی زمانہ وچ فتح پور سیکری وچ خواجہ نظام الدین دے پاس ہی ٹھہرے سن تے جدوں اوہ سفر حجاز دے لئی روانہ ہوئے تو خواجہ نظام الدین نے ہی اُنہاں دے زادِراہ دا انتظام کیتا سی تے نہایت خاطر و مدارت توں اُنہاں نوں احمد آباد وچ اپنے پاس ٹھہرایا سی۔خلیق احمد نظامی: حیات شیخ عبدالحق محدث دہلوی، ص 241/242، مطبوعہ لاہور۔

 تالیفات 

 طبقات اکبری 
 ہور دیکھو: میر محمد معصوم بکھری
طبقات اکبری ہندوستان دی عام تاریخ اے جس دی ابتدا ابو منصور سبکتگین دے عہد حکومت یعنی 367ھ/977ء توں ہُندی اے تے اختتام 1002ھ/ 1594ء دے واقعات اُتے ہُندا اے۔ملا عبدالقادر بدایونی نے اِس کتاب نوں طبقات اکبرشاہی دے نام توں یاد کیتا اے۔ مصنف روضۃ الطاہرین نے اِس دا نام سلطان نظامی وی لکھیا اے لیکن تاریخی نام طبقات اکبری ہی مشہور اے۔ طبقات اکبری دا ماخذ 26 معتبر تے مستند تواریخ  دیاں کتاباں   نیں تے اِس دے علااوہ میر محمد معصوم بکھری وی اِس دی تدوین وچ شریک رہے۔ بعد ازاں جنہاں مؤرخین نے عہد اکبری دی تواریخ مرتب کیتی  ، اُنہاں دا ماخذ طبقات اکبری ہی رہیا اے۔نبی احمد سندیلوی: تذکرہ مورخاں،  صفحہ 43، مطبوعہ مطبع سلیمانی، بنارس۔ 1936ء مؤرخ رومیش چندر مجمدار دی تحقیق دے مطابق طبقات اکبری دا ماخذ 29 کتاباں نیں۔Majumdar, R.C. (ed.) (2006)۔ The Delhi Sultanate، Mumbai: Bharatiya Vidya Bhavan, p.757

 ہور ویکھو 
 منتخب التواریخ

 حوالے 

گٹھ:1551 دے جم
گٹھ:1621 دیاں موتاں
گٹھ:اکبر
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:ستارویں صدی دے ہندوستانی مؤرخین
گٹھ:سولہویں صدی دے ہندوستانی مؤرخین
گٹھ:مغلیہ دور دے مؤرخین
گٹھ:مسلم شخصیتاں