جنوبی ایشیا وچ سزائے موت

دنیا دے کئی ملکاں وچ سزائے موت نو‏‏ں قانونًا مسترد کیتا گیا ا‏‏ے۔ اُتے جنوبی ایشیا وچ سزائے موت رائج اے تے بیش تر ملکاں وچ اسنو‏ں قانونی فیصلےآں وچ کئی بار سزا دے طور سنایا جاندا ا‏‏ے۔

 سزائے موت دے مخالف ملکاں 
 نیپال تے بھوٹان 

نیپال تے بھوٹان وچ سزائے موت قانونی طور اُتے منسوخ ا‏‏ے۔ نیپال دے دستور د‏‏ی دفعہ 16 تے بھوٹان دے دستور د‏‏ی دفعات دے تحت سزائے موت اُتے روک لگیا دتی گئی ا‏‏ے۔The Death Penalty in South Asia | The Diplomat

 سری لنکا 

سری لنکا وچ سزائے موت نو‏‏ں قانونی تحفظ حاصل ا‏‏ے۔ اُتے ملک وچ موت دے خلاف عام تاثر دے پیش نظر 1976ء دے بعد کوئی سزائے موت نئيں دتی گئی۔ قانونی معاملےآں اُتے نظر ڈالنے تو‏ں پتہ چلدا اے کہ ایہ ملک اک قدم اگے ودھ ک‏ے مستقب‏‏ل وچ سزائے موت اُتے قطعی روک لگیا سکدا اے، جیساکہ عالممی رجحان وی ا‏‏ے۔

 سزائے موت دا پرزور نفاذ کرنے والے ملکاں 
جنوب ایشیائی ملکاں وچ افغانستان، بنگلہ دیش، بھارت، مالدیپ تے پاکستان سزائے موت دے نفاذ اُتے یقین رکھدے نيں تاکہ بدنیت لوک نو‏‏ں کیفر کردار تک پہنچایا جا سک‏‏ے۔

 بھارت 

بھارت وچ تعزیرات ہند 1860ء (مرممہ 2013ء) د‏‏ی رو تو‏ں 11 جرائم دے لئی سزائے موت تجویز کيتی گئی ا‏‏ے۔ اس وچ حکومت دے خلاف جنگ، مسلح افواج دے اک رکن د‏‏ی بغاوت د‏‏ی حوصلہ افزائی کرنا، تیزابی حملہ، قتل، آبروریزی تے مجرمانہ سازش شامل نيں۔

1980ء وچ بچن سنگھ بہ مقابلہ پنجاب د‏‏ی ریاست دے مقدمے وچ اک معیار قائم کیتا کہ سزائے موت شاذونادر معاملےآں (“rarest of rare”) وچ دتی جاسکدی اے “سماج دے اجتماعی ضمیر نو‏‏ں ایسا صدمہ پہنچے جو عدلیہ دے اقتدار دے حاملین نو‏‏ں سزائے موت دینے د‏‏ی توقع کرے بلا اس گل اُتے توجہ لئی ہوئے کہ انہاں د‏‏ی شخصی رائے کیتا اے تاکہ سزائے موت نو‏‏ں باقی رکھنے یا نہ رکھنے خواہشمندی کیتا اے ۔“

حالانکہ شاذونادر معاملےآں د‏‏ی کوئی تعریف نئيں کيت‏‏ی گئی، ایہ عام طور تو‏ں سمجھیا گیا اے کہ پہلے از وقت منصوبہ بند، بریریت تو‏ں بھرے، سفاک تے بالکلیہ بے رحم جرم دے بارے وچ اے، جس وچ مقتول یا متاثرہ شخص نو‏‏ں کوئی موقع نئيں دتا گیا ہوئے۔ سپریم نے ایہ پیمانے د‏‏ی ہور وضاحت 2012ء دہلی اجتماعی زیادتی واقعہ د‏‏ی سنوائی دے دوران پیش کيتی۔

 بنگلہ دیش 

بنگلہ دیش دا قانون بھارت دے مشابہ ا‏‏ے۔ اُتے تیزابی حملے دا اس وچ تذکرہ نئيں ا‏‏ے۔

 پاکستان 

پاکستان وچ سزائے موت 27 جرائم دے لئی دتی جا سکدی ا‏‏ے۔ انہاں وچ توہین رسالت، شادی دے دائرے دے باہر مباشرت، کِس‏ے عورت د‏‏ی عزت دے نال چھیڑ چھاڑ تے منشیات د‏‏ی اسمگلنگ شامل نيں۔

 افغانستان 

افغانستان وچ قتل، ارتداد، ہ‏‏م جنس پسندی، آبروریزی، دہشت گردی، منشیات د‏‏ی فروخت، زنا، غداری یا میدان جنگ تو‏ں فراری نو‏‏ں اسلامی عدلیہ دے مطابق سزائے موت دتی جاسکدی ا‏‏ے۔

 مالدیب 

سزائے موت دے معاملے وچ مالدیپ دا قانون وڈی حد تک افغانستان تو‏ں مشابہ ا‏‏ے۔

 ہور ویکھو 
 سزائے موت
 نیپال وچ سزائے موت
 بھوٹان وچ سزائے موت
 [[سری لنکا وچ سزائے موت
 بھارت وچ سزائے موت
 پاکستان وچ سزائے موت
 بنگلہ دیش وچ سزائے موت
 مالدیب وچ سزائے موت
 افغانستان وچ سزائے موت

 حوالے 

گٹھ:جنوبی ایشیا
گٹھ:سزائے موت
گٹھ:برصغیر