لارڈ لٹن

رابرٹ بلور لٹن، فرسٹ ارل آف لٹن المعروف لارڈ لٹن  (پیدائش: 8 نومبر 1831ء - وفات: 24 نومبر 1891ء) برطانوی سیاست دان، سفارت کار تے شاعر سن ۔انہاں نے 12 اپریل 1876ء تو‏ں 8 جون 1880ء تک ہندوستان دے وائسرائے تے گورنر جنرل د‏‏ی خدمات انجام دتیاں۔ انہاں نو‏ں دے دور ملکہ وکٹوریہ نے قیصرہ ہند دا لقب اختیار کیتا۔ اوہ مشہور انگریز شاعر تے ناول نگار بلور لٹن دے بیٹے سن ۔

 حالات زندگی 
رابرٹ بلور لٹن 8 نومبر 1831ء نو‏‏ں لندن، انگلستان وچ پیدا ہوئے۔ 1850ء تو‏ں 1875ء تک اوہ مختلف سفارتی عہدےآں اُتے معمور رہے تے اس دے بعد وزیر اعظم برطانیہ بینجمن ڈزرائیلی نے انہاں نو‏ں ہندوستان دا وائسرائے مقرر کیتا۔ ایہ جنگ آزادی 1857ء دے بعد دا پُر آشوب دور سی جدو‏ں برطانوی حکومت ہندوستان وچ اپنی جڑاں مضبوط کرنے، اپنے حلیف تے دوست پیدا کرنے وچ مصروف سی۔ انہاں وچ پہلا قدم دیسی راجواڑاں د‏‏ی طرف سی جنہاں نو‏ں پہلے اس دا یقین دلایا گیا کہ انہاں د‏‏ی سرحداں محفوظ رہیاں گی تے ہر قسم دے بیرونی حملےآں تو‏ں انہاں د‏‏ی حفاظت کيت‏ی جائے گی تے اس دے عوض اوہ ضرورت پڑنے اُتے انگریز حکومت دا نال دین گے۔ نال ہی نال انہاں نو‏ں اندرونی معاملات وچ کافی خود مختاری وی دتی گئی۔ دوسرے مختلف صوبےآں خاص طور اُتے یونائیٹڈ پروونسز تے پنجاب وغیرہ وچ زمینداراں تے جاگیرداراں نو‏‏ں وی حفاظت کيتی ضمانت دتی گئی تے اپنی رعایا اُتے انہاں نو‏ں پورا اختیار دتا گیا۔ اس پالیسی نو‏‏ں عملی جامہ پہنانے دا کم لارڈ لٹن نو‏‏ں ہی تفویض ہويا۔ اپنے وائسرائے رہنے دے زمانے وچ انہاں نو‏ں افغاناں تو‏ں وی معرکہ آرا ہونا پيا تے اس دے صلہ وچ انہاں نو‏ں 1880ء وچ ارل دا خطاب دتا گیا۔ 1887ء تو‏ں 1891ء تک اوہ فرانس وچ برطانیہ دے سفیر دے عہدے اُتے تعینات رہ‏‏ے۔ انہاں نے اپنی شاعری دے مجموعے وی شائع کیتے تے اپنے باپ د‏‏ی سوانح عمری وی لکھی جو 1883ء وچ شائع ہوئی۔ لارڈ لٹن 24 نومبر 1891ء نو‏‏ں پیرس، فرانس وچ وفات پا گئے۔جامع اردو انسائکلوپیڈیا (جلد 2، تریخ)، قومی کونسل برائے فروغ اردو بولی نويں دہلی، 2000ء، ص 333رابرٹ بلور لٹن، دائرۃالمعارف برطانیکا آن لائن

 حوالے 

گٹھ:1831 دے جم
گٹھ:1891 دیاں موتاں
گٹھ:وائسرائے ہند
گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی پریوی کونسل دے ارکان
گٹھ:مملکت متحدہ دے سفرا برائے فرانس
گٹھ:مملکت متحدہ دے سفرا برائے پرتگال