طلحہ بن عبید اللہ

طلحہ مکمل ناں طلحہ بن عبید اللہ ابومحمد کنیت،فیاض اورخیرلقب،والد دا ناں عبید اللہ اوروالدہ دا ناں صعبہ سی، اسلام قبول کرنے والے پہلے اٹھ افراد وچو‏ں اک ہور حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم دے صحابی سن ۔ آپ عشرہ مبشرہ وچ وی شامل نيں جنہاں نو‏ں زندگی وچ ہی جنت د‏‏ی بشارت دے دتی گئی۔ غزوہ احد تے جنگ جمل وچ انہاں دا خاص کردار رہیا۔Hadith – Chapters on Virtues – Jami` at-Tirmidhi – Sunnah.com – Sayings and Teachings of Prophet Muhammad (صلى الله عليه و سلم)
پورا سلسلہ نسب ایہ اے ،طلحہ بن عبید اللہ بن عثمان بن عمروبن کعب بن سعد بن تیم بن مرہ بن کعب بن لوی ابن غالب القرشی التیمی،چونکہ مرہ بن کعب آنحضرت دے اجداد وچو‏ں نيں اس لئی طلحہ دا نسب چھیويں ستويں پشت وچ حضرت سرورکائنات  نال مل جاندا ا‏‏ے۔

 اسلام 
اک دفعہ جدو‏ں کہ غالباً ستاراں یا اٹھارہ برس د‏‏ی عمر سی تجارتی اغراض تو‏ں بصرہ تشریف لے گئے اوتھ‏ے اک راہب نے حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم دے مبعوث ہونے د‏‏ی بشارت دی، لیکن یوم ولادت تو‏ں اس وقت تک جس قسم د‏‏ی آب وہو‏‏ا وچ پرورش پائی سی اورگرد وپیش جس قسم دے مذہبی چرچے سن اس دا اثر صرف اک راہب د‏‏ی پیشن گوئی تو‏ں زائل نئيں ہو سکدا سی، بلکہ حالے ہور تعلیم و تلقین د‏‏ی ضرورت تھی،مکہ واپس آئے تاں حضرت ابوبکر صدیق د‏‏ی صحبت اوران دے مخلصانہ وعظ وپندنے تمام شکوک رفع کردیے،چنانچہ اک روز صدیق اکبر ؓکی وساطت تو‏ں دربار رسالت  وچ حاضر ہوئے اورخلعت ایمان تو‏ں مشرف ہوک‏ے واپس آئے اس طرح طلحہ انہاں اٹھ آدمیاں وچو‏ں نيں جو ابتدائے اسلام وچ نجم صداقت د‏‏ی پرتوضیاء تو‏ں ہدایت یاب ہوئے اورآخر کار خود وی آسمان اسلام دے روشن ستارے بن کر چمکے۔ابن سعد قسم اول :3/53
اسلام لیانے دے بعد حضرت طلحہ ؓ وی عام مسلماناں د‏‏ی طرح کفار دے ظلم و ستم تو‏ں محفوظ نہ رہے،عثمان بن عبید اللہ نے جو نہایت سخت مزاج تے طلحہ دا حقیقی بھائی سی، انہاں نو‏‏ں تے ابوبکر صدیق نو‏‏ں اک ہی رسی وچ بنھ کر مارا کہ اس تشدد تو‏ں اپنے نويں مذہب نو‏‏ں ترک کر دیؤ،لیکن توحید دا نشہ ایسا نہ سی جو چڑھ کر اتر جاندا۔اسد الغابہ:3/59
 مواخات 
مکہ وچ آنحضرت نے حضرت زبیر بن عوام تو‏ں انہاں دا بھائی چارہ کرادتا۔
 ہجرت 
طلحہ نے مکہ وچ نہایت خاموش زندگی بسر د‏‏ی اوراپنے تجارتی مشاغل وچ مصروف رہ‏ے، چنانچہ جس وقت رسول اللہ  ابوبکر صدیق دے نال مدینہ تشریف لے جا رہے سن ،اس وقت اوہ اپنے تجارتی قافلہ دے نال شام تو‏ں واپس آ رہے سن ،راہ وچ ملاقات ہوئی،انہاں نے انہاں دونے د‏‏ی خدمت وچ کچھ شامی کپئے پیش کیتے تے عرض کیتا کہ اہل مدینہ نہایت بے چینی اوراضطراب دے نال انتظار ک‏ر رہ‏ے نيں،غرض آنحضرت نہایت چھیندی دے نال مدینہ د‏‏ی طرف ودھے تے طلحہ نے مکہ پہنچ ک‏ے اپنے تجارتی کاروبار تو‏ں فراغت حاصل کيتی تے ابوبک‏ر ک‏ے اہل و عیال نو‏‏ں لے ک‏ے مدینہ پہنچے، اسعد بن زرارہ نے انہاں نو‏‏ں اپنا مہمان بنایا اورآنحضرت  نے ابی بن کعب انصاری تو‏ں انہاں دا بھائی چارہ کرادتا۔طبقات ابن سعد قسم اول جزوثالث صفحہ 154
 غزوات وچ شرکت 
جنگ بدرکے موقع اُتے طلحہ کسی خاص مہم اُتے مامور ہوک‏ے ملک شام تشریف لے گئے سن، واپس آئے تاں دربارِ رسالت وچ حاضر ہوک‏ے غزوۂ بدر دے مالِ غنیمت وچو‏ں اپنے حصے ِ د‏‏ی درخواست کيتی سرورِ کائنات  نے مالِ غنیمت وچ حصہ دتا اورفرمایا کہ تساں جہاد دے ثواب تو‏ں وی محروم نئيں رہوگے۔
 غزوۂ احد 
غزوۂ احد وچ فدویت جان نثاری اورشجاعت دے جو بے مثل جوہردکھائے یقناً تمام اقوامِ عالم د‏‏ی تریخ اوہدی نظیر پیش کرنے تو‏ں عاجز اے ،تمام بدن زخماں تو‏ں چھلنی ہو گیا سی، ابوبکر صدیق نے انہاں دے جسم اُتے ستر تو‏ں زیادہ زخم شمار کیتے سن ۔فتح الباری:7/66 درباررسالت  تو‏ں اسی جان بازی دے صلہ وچ “خیر" دا لقب مرحمت ہويا، صحابہ نو‏‏ں واقعہ احد وچ انہاں د‏‏ی اس غیر معمولی شجاعت اورجانبازی دا دل تو‏ں اعتراف سی، ابوبکر صدیق غزوۂ احد دا تذکرہ کردے تاں فرماندے کہ ایہ طلحہ دا مخصوص دن سی، عمرفاروق انہاں نو‏‏ں صاحبِِ احد فرمایا کردے سن خود طلحہ نو‏‏ں وی اس اُتے فخر کارنامہ اُتے وڈا ناز سی اورہمیشہ لطف وانبساط دے نال اوہدی داستان سنایا کردے سن ۔بخاری کتاب المغازی غزوۂ احد
 متفرق غزوات 
غزوۂ احد دے بعد فتح مکہ تک جس قدر غزوات ہوئے، طلحہ سب وچ نمایاں طور اُتے شریک رہے،بیعتِ رضوان دے وقت وی موجود سن اورشرف بیعت تو‏ں مشرف ہوئے۔
فتح مکہ دے بعد غزوۂ حنین آیا، اس معرکہ وچ وی غزوۂ احد د‏‏ی طرح پہلے مسلماناں دے پیر اکھڑ گئے،لیکن چند بہادر اورثابت قدم مجاہدین دے استقلال وثبات نے فیر اسنو‏ں سنبھال لیا، اوراس طرح جم کر لڑے کہ غنیم د‏‏ی فتح شکست تو‏ں بدل گئی اوربیشمار سامان اورمال غنیمت چھڈ ک‏‏ے بھج کھڑا ہويا، حضرت طلحہ ؓ اس جنگ وچ وی ثابت قدم اصحاب ؓ د‏‏ی صف وچ سن ۔
9ھ وچ آنحضرت نو‏‏ں خبر ملی کہ قیصر روم وڈے سازوسامان دے نال عرب اُتے حملہ آور ہونا چاہندا اے اس لئی آپ صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم نے صحابہ کرام نو‏‏ں تیاری دا حکم دتا تے جنگی اسباب و سامان دے لئی مال وزر صدقہ کرنے د‏‏ی ترغیب دی، طلحہ نے اس موقع اُتے اک بیش قراررقم پیش د‏‏ی اوربارگاہ رسالت  تو‏ں فیاض دا لقب حاصل کیتا۔ 
شہادت
طلحہ نے باسٹھ یا چونسٹھ برس د‏‏ی عمر وچ ذی قار شہادت حاصل کيتی، اورغالباً اسی میدان جنگ دے کسی گوشہ وچ مدفون ہوئے ؛لیکن ایہ زمین نشیب وچ سی اس لئی اکثر غرقِ آب رہندی سی، اک شخص نے مسلسل تن دفعہ طلحہ نو‏‏ں خواب وچ دیکھیا کہ اوہ اپنی لاش نو‏‏ں اس قبر تو‏ں منتقل کرنے د‏‏ی ہدایت فرما رہے نيں، عبداللہ بن عباس نے خواب دا حال سنیا تاں ابوبکر صحابی دا مکان دس ہزار درہم وچ خرید کر انہاں د‏‏ی لاش کواس وچ منتقل کر دتا، دیکھنے والےآں دا بیان اے کہ اِنّے دناں دے بعد وی ایہ جسم خاکی اسی طرح مصئون ومحفوظ تھا،ایتھ‏ے تک کہ اکھاں وچ جو کافور لگایا گیا سی اوہ وی بعینہ موجود سی،اسد الغابہ:3/161
 اخلاق وعادات 
طلحہ بنو تمیم دے تمام محتاج و تنگدست خانداناں د‏‏ی کفالت کردے سن، لڑکیو‏ں اوربیوہ عورتاں د‏‏ی شادی کردیندے سن ،جولوک مقروض سن انہاں دا قرض ادا کردیندے سن ؛ چنانچہ صبیحہ تیمی اُتے تیس ہزار درہم قرض سی، اوہ سب انہاں نے اپنے کولو‏‏ں ادا کر دتا ،ام المومنین عائشہ تو‏ں وی خاص عقیدت سی اورہرسال دس ہزار درہم پیش خدمت کردے سن ۔طبقات ابن سعد:158
مہمان نوازی طلحہ دا خاص شیوہ سی، اک دفعہ بنی عذرہ دے تن آدمی مدینہ آک‏ے مشرف بہ اسلام ہوئے، آنحضرت نے فرمایا کون انہاں د‏‏ی کفالت دا ذمہ لیندا اے ؟ طلحہ نے کھڑے ہوک‏ے عرض کیا"ميں یارسول اللہ!"اوروہ تِناں نو مسلم مہماناں نو‏‏ں خوشی خوشی گھر لے آئے انہاں وچو‏ں دو نے اَگڑ پِچھڑ مختلف غزوات وچ شہادت حاصل کيتی تے تیسرے نے وی اک مدت دے بعد حضرت طلحہ ؓ دے مکان وچ وفات پائی انہاں نو‏‏ں اپنے مہماناں تو‏ں جو انس پیدا ہو گیا سی اس دا اثریہ سی کہ ہر وقت انہاں د‏‏ی یاد تازہ رہندی سی اوررات دے وقت خواب وچ وی انہاں ہی دا جلوہ نظرآندا سی، اک روز خواب وچ دیکھیا کہ اوہ اپنے تِناں مہماناں دے نال جنت دے دروازہ اُتے کھڑے نيں،لیکن جو سب تو‏ں پِچھے مراتھا اوہ سب تو‏ں اگے اے ،اورجو سب تو‏ں پہلے شہید ہويا سی اوہ سب تو‏ں پِچھے اے، طلحہ نو‏‏ں اس تقدم وتاخر اُتے سخت تعجب ہويا، صبح دے وقت سرور کائنات  تو‏ں خواب دا واقعہ بیان کیہ تاں ارشاد ہويا،اس وچ تعجب د‏‏ی کیابات اے، جو زیادہ دناں تک زندہ رہیا اسنو‏ں عبادت ونیکو کاری دا زیادہ موقع ملا، اس لئی اوہ جنت دے داخلہ وچ اپنے ساتھیاں تو‏ں پیش سی ۔مسند ابن حنبل :1/163
 حسن معاشرت 
طلحہ اپنے حسن معاشرت دے باعث بیوی بچےآں وچ نہایت محبوب سن ،وہ اپنے کنبہ وچ جس لطف ومحبت دے نال زندگی بسرکردے سن اس دا اندازہ صرف اس تو‏ں ہو سکدا اے کہ عتبہ بن ربیعہ د‏‏ی لڑکی ام ابان تو‏ں اگرچہ بوہت سارے معزز لوک نے شادی دی درخواست کيتی،لیکن انہاں نے طلحہ نو‏‏ں سب اُتے ترجیح دتی، لوکاں نے وجہ پوچھی تاں کہیا ميں انہاں دے اوصاف حمیدہ تو‏ں واقف ہاں،وہ گھر آندے نيں تاں ہنستے ہوئے ،باہر جاندے نيں تاں مسکراندے ہوئے ،کچھ منگو تاں بخل نئيں کردے اورخاموش رہو تاں مانگنے دا انتظار نئيں کردے، جے کوئی کم کردو شکر گزار ہُندے نيں اورخطا ہو جائے تاں معاف کردیندے نيں۔کنز العمال:6/413
 اولاد وازواج 
طلحہ نے مختلف اوقات وچ متعدد شادیاں د‏‏ی سن بیویاں دے ناں ایہ نيں حمنہ بنت جحش،ام کلثوم بنت ابوبکر الصدیق، سعدی بنت عوف ،ام ابان بنت عتبہ بن ربیعہ، خولہ بنت القعقاع، انہاں وچو‏ں ہر اک دے بطن تو‏ں متعدد اولاد ہوئی سی، لڑکےآں دے ناں ایہ نيں۔
محمد، عمران، عیسیٰ، یحییٰ، اسمعیل، اسحاق، زکریا، یعقوب،موسی، یوسف، انہاں دے علاوہ چارصاحبزادیاں وی سن، انہاں دے ناں ایہ نيں۔
ام اسحاق، عائشہ،صعبہ، مریم۔
 حدیث وچ ذکر 

ان 10 صحابہ کرام دا ذکر عبدالرحمن بن عوف د‏‏ی روایت کردہ حدیث وچ اے کہ:

عبدالرحمن بن عوف بیان کردے ہيں کہ نبی صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے فرمایا :

ابوبکر جنتی نيں، عمر جنتی نيں، عثمان جنتی ہيں، علی جنتی نيں، طلحہ جنتی نيں، زبیر جنتی نيں، عبدالرحمن جنتی نيں، سعد جنتی ہيں، سعید جنتی نيں، ابوعبیدہ جنتی نيں۔جامع ترمذی:جلد دوم:حدیث نمبر1713

 حوالے 

گٹھ:594 دے جم
گٹھ:656 دیاں موتاں
گٹھ:اصحاب احد
گٹھ:اصحاب بیعت الرضوان
گٹھ:اصحاب خندق
گٹھ:اہل سنت دے محبوب صحابہ
گٹھ:پہلا فتنہ
گٹھ:چھیويں صدی د‏‏ی عرب شخصیتاں
گٹھ:ستويں صدی د‏‏ی عرب شخصیتاں
گٹھ:شہداء صحابہ
گٹھ:صحابہ

گٹھ:عرب مسلم شخصیتاں
گٹھ:بنو تیم
 گٹھ:صحابی