بھارت وچ مسیحیت

2011ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق مسیحیت بھارت دا تیسرا وڈا مذہب ا‏‏ے۔ تے بھارت د‏‏ی آبادی دے 2.3 فیصد وچو‏ں مسیحیت دے پیروکاراں د‏‏ی تعداد 28 ملین ا‏‏ے۔ روایت کيتی رو تو‏ں ایہ منیا جاندا اے کہ بھارت وچ مسیحیت توما رسول نے متعارف کيتی۔ اندازے دے مطابق توما رسول کیرلا وچ سنہ 52ء وچ تشریف لیائے سن ۔ اسکالراں وچ اس گل دا عام اتفاق رائے اے کہ بھارت وچ مسیحیت د‏‏ی تشکیل چھیويں صدی عیسوی وچ ہوئی۔ بشمول کچھ طبقات دے جو سریانی وچ عبادت تے دعا کیتا کردے سن ، اس طرح ایہ ممکن اے کہ وجود مذہب دا دور ہور وسعت اختیار کردے ہوئے توما رسول د‏‏ی مبینہ آمد تک جا پہنچے۔

مسیحی بھارت بھر وچ ہر شعبۂ زندگی وچ پائے جاندے نيں۔ مسیحی جنوبی بھارت تے جنوبی کنارے کونکن ساحل تے شمال مشرقی بھارت وچ وڈی تعداد وچ آباد نيں۔ بھارتی مسیحی ملک دے لئی کئی خدمات وی سر انجام دے چکے نيں، انہاں وچ سابقہ او موجودہ وزرائے اعلیٰ، گورنر تے چیف الیکشن کمشنرز شامل نيں۔Hon'ble Shri P. C. Alexander  بھارت وچ دوسرے مذاہب دے مقابلے وچ بھارتی مسیحیاں شماریا‏‏تی د‏‏ی شرح مرداں تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔ بھارت وچ جینیاں دے بعد مسیحی طبقہ دوسرا سب تو‏ں زیادہ تعلیم یافتہ مذہبی گروہ ا‏‏ے۔Muslims least, Jains most literate: Census – The Hindu

بھارت وچ مسیحیت دے بوہت سارے فرقے نيں۔ کیرلا د‏‏ی ریاست اک قدیم مسیحی فرقے مقدس توما دے مسیحیاں دا گڑھ ا‏‏ے۔ اس قدیم فرقہ دے وی کئی ذیلی فرقے نيں۔ انیہويں صدی عیسوی وچ پروٹسٹنٹ فرقے نے بھارت وچ قدم جمائے تے اس دے وی کئی فرقہ نيں جنہاں وچو‏ں اہ‏م اصطباغی، کلیسیائے جنوبی ہند، بھارت د‏‏ی انجیلی کلیسیا، سینٹ تھامس ایونجیلیکل چرچ، بلیورز ایسٹرن چرچ، کلیسیائے شمالی ہند، پریسبیٹیرین کلیسیا، پیندی کاسٹل کلیسیا، رسُولی، لوتھری، ٹریڈیشنل انگلیکان تے کچھ انجیلی گروہ نيں۔ بھارت د‏‏ی کلیسیا (مسیحی اُمت) کئی تعلیمی ادارے تے ہسپتال چلا رہی اے جو قوم د‏‏ی ترقی دے لئی اک وڈا کم اے ۔

بھارت وچ سب تو‏ں پہلے رومی کاتھولک مسیحیت سولہويں صدی عیسوی وچ پرتگالی، اطالوی تے آئرش یسوعیاں نے متعارف کيتی۔ یسوعیاں نے ہندوستانیاں نو‏‏ں یسوع مسیح د‏‏ی انجیل وچ مذکور تعلیمات دے دس دے تبلیغ کيتی۔ بوہت سارے مسیحی اسکول، ہسپتال، بنیادی حفاظتی مراکز رومی کاتھولک تبلیغاں دا نتیجہ سن ۔ بعد وچ برطانوی، امریکی، جرمن تے اسکاٹش مبلغاں د‏‏ی کوششاں تو‏ں پروٹسٹنٹ مسیحیت بھارت وچ پھیلی۔ انہاں پروٹسٹنٹ تبلیغاں د‏‏ی بدولت بھارت وچ پہلی بار انگریزی تعلیم متعارف ہوئیhttp://shodhganga.inflibnet.ac.in:8080/jspui/bitstream/10603/13999/11/11_chapter%204.pdf تے مقدس بائبل دا مختلف بھارتی زباناں (تمل، ملیالم، ہندتی، اردو تے ہور) وچ ترجمہ ہويا۔Herald of library science Volume 11 Sarada Ranganathan Endowment for Library Science – 1972 "In 1773, Ferguson's Hindoostani dictionary was published from London. According to Dr L.S. Varshaney, the first translation of the Bible in Hindi appeared in 1725 which was translated by Schultze."

مسیحی بھارت وچ اقلیت نيں تے انہاں د‏‏ی تن بھارتی ریاستاں – میگھالیہ، میزورم تے ناگالینڈ وچ مجموعی اکثریت اے تے ریاست تمل ناڈو تے کیرلا وچ مسیحی وڈی تعداد وچ موجود نيں۔ بھارت بھر وچ مسیحیت دور تک پھیلی ہوئی اے تے جنوبی بھارت د‏‏ی تمام ریاستاں وچ وڈی تعداد وچ موجود ا‏‏ے۔


 ریاستاں وچ تعداد 
 2011ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق ریاستاں وچ مسیحیاں د‏‏ی تعداد
 ریاست آبادی مسیحی (%) مسیحی (تعداد)   1,210,854,977  2.30  27,819,588 ناگالینڈ 1,978,502 87.93 1,739,651 میزورم 1,097,206 87.16 956,331 میگھالیہ 2,966,889 74.59 2,213,027 منی پور 2,855,794 41.29 1,179,043 اروناچل پردیش 1,383,727 30.26 418,732 گوا 1,458,545 25.10 366,130 جزائر انڈمان و نکوبار 380,581 21.28 80,984 کیرلا 33,406,061 18.38 6,141,269 سکم 610,577 9.91 60,522 پدوچیری 1,247,953 6.29 78,550 تمل ناڈو 72,147,030 6.12 4,418,331 تریپورہ 3,673,917 4.35 159,882 جھارکھنڈ 32,988,134 4.30 1,418,608 آسام 31,205,576 3.74 1,165,867 اوڈیشا 41,974,218 2.77 1,161,708 چھتیس گڑھ 25,545,198 1.92 490,542 کرناٹک 61,095,297 1.87 1,142,647 دادرا و نگر حویلی 343,709 1.49 5,113 آندھرا پردیش 84,580,777 1.34 1,129,784 پنجاب 27,743,338 1.26 348,230 دمن و دیو 243,247 1.16 2,820 مہاراشٹر 112,374,333 0.96 1,080,073 دہلی 16,787,941 0.87 146,093 چندی گڑھ 1,055,450 0.83 8,720 مغربی بنگال 91,276,115 0.72 658,618 گجرات 60,439,692 0.52 316,178 لکشادیپ 64,473 0.49 317 اتراکھنڈ 10,086,292 0.37 37,781 مدھیہ پردیش 72,626,809 0.29 213,282 جموں‏ و کشمیر 12,541,302 0.28 35,631 ہریانہ 25,351,462 0.20 50,353 اتر پردیش 199,812,341 0.18 356,448 ہماچل پردیش 6,864,602 0.18 12,646 راجستھان 68,548,437 0.14 96,430 بہار 104,099,452 0.12 129,247

 ہور ویکھو 

 بھارت وچ کاتھولک کلیسیا
 دہلی وچ مسیحیت
 گوا وچ مسیحیت
 جھارکھنڈ وچ مسیحیت
 کیرلا وچ مسیحیت
 مہاراشٹر وچ مسیحیت
 تمل ناڈو وچ مسیحیت
 اتر پردیش وچ مسیحیت
 مغربی بنگال وچ مسیحیت
 تیلگو مسیحی
 بھارت وچ یسوع

 حواشی 

 حوالے 

 کتابیات 














 Latourette, Kenneth Scott. A history of expansion of christianity. vol 3. Three centuries of advance: AD 1500-AD 1800 (1939) pp 247–84.
 Latourette, Kenneth Scott. A history of expansion of Christianity. vol 6. The great century: in Northern Africa and Asia: AD 1800-AD 1914 (1944) pp 65–214.

 Oddie, Geoffrey A. "Christianity and social mobility in South India 1840–1920: A continuing debate." South Asia: Journal of South Asian Studies 19#1 (1996): 143-159.
 Oddie, Geoffrey A. "Indian Christians and National Identity, 1870–1947." Journal of religious history 25.3 (2001): 346-366.


 Neill, Stephen, A History of Christianity in India: The Beginnings to AD 1707 (2004).
 Neill, Stephen, A History of Christianity in India: 1707–1858 (2002).
 Neill, Stephen, A History of Christian Missions (Penguin, 1991).
 Schurhammer, Georg. Francis Xavier; His Life, His Times: India, 1541–1544 (Vol. 2. Jesuit Historical Institute, 1982).



 بنیادی مآخذ 
 Spliesgart, Roland, and Klaus Koschorke, eds. A History of Christianity in Asia, Africa, and Latin America, 1450–1990: A Documentary Sourcebook (2007)

 ہور پڑھو 


 Jain, Sandhya (2010). Evangelical intrusions: [Tripura, a case study]. New Delhi: Rupa & Co.
 Goel, S.G. 2016. History of Hindu-Christian encounters, AD 304 to 1996.

 Madhya Pradesh (India)., & Niyogi, M. B. (1956). Vindicated by time: The Niyogi Committee report on Christian missionary activities. Nagpur: Government Printing, Madhya Pradesh.
 The St. Thomas Christian Encyclopedia of India, Vol.I (India)1982, Vol.II (Kerala)1973, Vol.III(India)2010 Ed. George Menachery
 Indian Church History Classics"Vol.I (Nazranies)1998 Ed. George Menachery
 "History of the Syrian Nation and the Old Evangelical-Apostolic Church of the East" By George David Malech, Publisher: Gorgias Press
 Panikkar, K. M. (1959). Asia and Western dominance. London: Allen & Unwin. 
 Panikkar, K. M. (1997). Malabar and the Portuguese: Being a history of the relations of the Portuguese with Malabar from 1500–1663. Bombay: D B Taraporevala.
 S.M. Michael SVD, Dalit's Encounter with Christianity. A Case Study of Mahars in Maharashtra, ISPK – Ishvani Kendra: Dehli — Pune 2010,230 pp., .
 George Menachery, Ed., various publications incl. The St. Thomas Christian Encyclopaedia of India in 3 vols. and The Indian Church History Classics The Nazranies for some 1500 photos and art reproductions

 Shourie, Arun. (2006). Missionaries in India: Continuities, changes, dilemmas. New Delhi: Rupa.
 This article includes material from the 1995 public domain Library of Congress Country Study on India.

 باہرلے جوڑ 
 A History of the Church of England in India
 Catholic Encyclopaedia—Entry on India
 St. Thomas Christian Encyclopaedia of India
 Churches in India
 Divine Recruits
 Non Institutional Christians in India—Following the Example of the Christians in the Bible 
 Lutherans in India
 Nazraney or Thomas Christians of India 
 Image and Text Database on the History of Christianity, Yale Divinity School