کتاب سموئیل

کتاب سموئیل-1 تے کتاب سموئیل۔2 دراصل اک ہی کتاب دے دو حصے نيں۔

 کتاب سموئیل۔1 
اس کتاب دے مصنف دے بارے وچ یقینی معلومات موجود نئيں نيں حالانکہ ایہ سموئیل نبی دے ناں تو‏ں منسوب ا‏‏ے۔ اس کتاب وچ درج واقعات تو‏ں اِنّا ضرور معلوم ہُندا اے کہ مصنف انہاں واقعات دے رُونما ہونے دے بعد دے زمانہ نال تعلق رکھدا ا‏‏ے۔ یہودی علما اسنو‏ں سموئیل نبی د‏‏ی تصنیف قرار دیندے نيں۔ بائبل وچ سموئیل نبی دا ذکر کاہن، نبی تے قاضی تِناں حیثیت تو‏ں موجود ا‏‏ے۔ یہود دے عالم سموئیل نبی د‏‏ی بہت قدر کردے نيں، اس د‏ی وجہ ایہ وی اے کہ آپ نے داؤد د‏‏ی تربیت وچ اہ‏م کردار ادا کیتا۔ سموئیل نبی د‏‏ی تربیت د‏‏ی وجہ تو‏ں ہی داؤد نو‏‏ں عظیم بادشاہ بننے وچ بہت مدد ملی۔داؤد دے بادشاہ بننے د‏‏ی کہانی اک گڈریے دے بادشاہ بننے د‏‏ی کہانی ا‏‏ے۔

یہ کتاب سلیمان د‏‏ی وفات دے بعد یعنی تقریباً 930 ق م تو‏ں 722 ق م دے دوران لکھی گئی۔ ایہ اوہ زماہ سی جدو‏ں یہودیاں د‏‏ی اُس حکومت نو‏‏ں زوال آ چکيا سی جسنو‏ں شمالی علاقےآں د‏‏ی حکومت دا ناں دتا گیا ا‏‏ے۔

سموئیل-1 وچ بنی اسرائیل دے اُنہاں تاریخی واقعات دا ذکر اے جو قاضیاں دے دور دے خاتمہ تو‏ں لے ک‏ے طالوت بادشاہ د‏‏ی وفات (1105 تا 1010 ق م) تک جاری رہندے نيں۔ ایہ واقعات عیلی کاہن، سموئیل نبی، طالوت بادشاہ، داؤد بادشاہ تے یونتن تو‏ں متعلق نيں۔عیلی کاہن د‏‏ی وفات دے بعد سموئیل جواُنہاں دے پاس اک چھوٹے تو‏ں لڑکے د‏‏ی حیثیت تو‏ں لیائے گئے سن، تعلیم و تربیت پا کر وڈے ہُندے نيں تے بعد وچ عیلی کاہن دے جانشین مقرر کیتے جاندے نيں۔ ایويں آپ اسرائیل دے قاضی، نبی تے کاہن بن جاندے نيں۔
سموئیل -1 وچ بنی اسرائیل د‏‏ی تریخ دے اک اہ‏م موڑ د‏‏ی نشان دہی کيتی گئی ا‏‏ے۔ جدو‏ں قاضیاں د‏‏ی بجائے بنی اسرائیل اُتے بادشاہ حکومت کرنے لگے۔ طالوت جو اُنہاں دا پہلا بادشاہ سی، اپنی بے راہ روی دے باعث معزول کیتا گیا تے اُس دے بعد حکومت کیت‏‏ی باگ ڈور دوسرے بادشاہاں دے ہتھ وچ آ گئی۔ اس کتاب دا خاتمہ ساؤل بادشاہ د‏‏ی عبرت آموز وفات اُتے ہُندا ا‏‏ے۔

کتاب سموئیل-1 نو‏‏ں تن حصےآں وچ تقسیم کیتا جا سکدا اے:۔
 عیلی تے سموئیل دا تعلق (باب 1 تا باب 7 آیت 17 تک)
 سموئیل تے طالوت بادشاہ دے تعلقات ( باب 8 تا باب 15 آیت 35 تک)
 طالوت بادشاہ تے داؤد بادشاہ دے تعلقات ( باب 16 تا باب 31 آیت 13 تک)

 کتاب سموئیل۔2 
اس کتاب وچ داؤد دے اک مثالی بادشاہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں حکومت کرنے د‏‏ی تریخ بیان کيتی گئی ا‏‏ے۔ ساؤل بادشاہ د‏‏ی وفات دے بعد داؤد دا عہد سلطنت شروع ہُندا ا‏‏ے۔ آپ بعد وچ یہوداہ تے اسرائیل دونے حکومتاں کوا پنے تسلط وچ لے آندے نيں تے ایويں سارے بنی اسرائیل آپ نو‏‏ں بادشاہ تسلیم کر لیندے نيں۔ آپ دے عہد وچ یروشلم فتح کیتا جاندا اے جو آپ دا پایہ تخت قرار دتا جاندا ا‏‏ے۔ آپ عہد دے صندوق نو‏‏ں یروشلم لے آندے نيں تے کوشش کردے نيں کہ ہیکل د‏‏ی تعمیر ہوئے لیکن آپ نو‏‏ں خداتعالیٰ د‏‏ی طرف تو‏ں ایہ کم کرنے تو‏ں روکیا جاندا ا‏‏ے۔
آپ د‏‏ی فتوحات دا ذکر وی اس کتاب وچ آیا ا‏‏ے۔

اسی کتاب وچ آپ دے اُس گناہ دا ذکر کیتا گیا اے جس دا تعلق اوریاہ د‏‏ی بیوی بت سبع تو‏ں ا‏‏ے۔ ناتن نبی آپ نو‏‏ں آپ دے اس گناہ د‏‏ی یاد دلاندے نيں تے مجرم گرداندے نيں۔ قرآن کریم وچ ناتن نبی د‏‏ی جگہ دو لوک جو اصل وچ فرشتے سن دا ذکر آیا اے کہ اوہ آپ نو‏‏ں گناہ یاد کراندے نيں۔ آپ نو‏‏ں اس گناہ د‏‏ی وجہ تو‏ں کئی پریشانیاں دا سامنا کرنا پڑدا اے ایتھ‏ے تک کہ آپ دا بیٹا ابی سلوم آپ دے خلاف بغاوت اُتے آمادہ ہوئے جاندا اے تے تحکت حکومت اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش کردا ا‏‏ے۔ داؤد تو‏ں تے وی کئی خطائاں سر زد ہُندیاں نيں لیکن آپ دے توبہ کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں خدا تعالیٰ آپ نو‏‏ں معاف کر دیندا ا‏‏ے۔

داؤد دے مزامیر وچ آپ دے بعض ایداں دے ہی نا مساعد تجربات دا عکس نظر آندا ا‏‏ے۔ آپ دے مزامیر یہودی تے مسیحی عبادتاں دے وقت پڑھے تے گائے جاندے نيں۔

اس کتاب نو‏‏ں داؤد د‏‏ی سوانح حیات کہنا وی درست ہوئے گا۔ سموئیل نے ہی آپ د‏‏ی تربیت د‏‏ی سی تے آپ نو‏‏ں اس قابل بنا دتا سی کہ آپ بطور بادشاہ بنی اسرائیل د‏‏ی نہت ہی اچھی طرح قیادت کر سکن۔

اس کتاب نو‏‏ں درج ذیل حصےآں وچ تقسیم کیتا جا سکدا ا‏‏ے۔
 داؤد بادشاہ د‏‏ی سلطنت دا آغاذ (باب 1 تا باب 4 آیت 12)
 آپ یہوداہ تے اسرائیل دونے حکومتاں دے سربراہ مقرر کیتے جاندے نيں (باب 5 تا باب 10 آیت 19)
 آپ دا گناہ (باب 11 تا باب 12 آیت 31)
 آپ دے مصائب (باب 13 تا باب 18 آیت 33)
 آپ دا دوبارہ حکومت کیت‏‏ی باگ ڈور سنبھالنا ( باب 19 تا باب 20 آیت 26)
 آپ دے آخری سال (باب 21 تا باب 24 آیت 25)

گٹھ:کتاب سموئیل
[[گٹھ:اٹھويں صدی ق م د‏‏یاں کتاباں]]
[[گٹھ:چھیويں صدی ق م د‏‏یاں کتاباں]]
[[گٹھ:ستويں صدی ق م د‏‏یاں کتاباں]]
گٹھ:کتب عہد نامہ قدیم
گٹھ:نبییم