اشکنازی نسب دا خضری مفروضہ

اشکنازی نسب دا خضری مفروضہ، جسنو‏ں عام طور اُتے  ناقدین  خضری  مفروضہ  کہندے نيں،  اک مفروضہ اے کہ  اشکنازی یہودی   خضری قبیلہ د‏‏ی اولاد نيں  ،  ترکاں دا  اک کثیر النسل اتحاد سی جسنے 650ء وچ    اک نیم خانہ بدوش خانیت تشکیل دتی  جو    مشرقی یورپ  تو‏ں  وسطی ایشیا  تک پھیلی ہوئی سی تے جو ستويں صدی تو‏ں نويں صدی تک قائم رہی۔ ایہ مفروضہ    قرون وسطی کے ذرائع تے خذری خط کتابت پر مبنی اے دے مطابق، 8ء صدی تو‏ں 9ء صدی وچ کسی وقت  خذر دے حکمران اشرافیہ  نے ربیائی یہودیت اختیار کيتی   ایہ دعوی یہوداہ حالیوی تے ابراہیم ابن داؤد  د‏‏ی طرف تو‏ں کیتا گیا ا‏‏ے۔  خذر خانیت ماں اقبال یہودیت کا دائرہ کار حالے تک غیر یقینی اے :اشکنازی برادری نو‏‏ں خذر قبیلہ کینال جوڑنے والے  ثبوت ادنٰی، قلیل تے متضاد تشریحات دا باعث نيں۔ تریخ دے علم وچ ایہ مفروضہ دا پیچیدہ رہیا اے -   اگرچہعصر حاضر دے اکثر دانشور اسنو‏ں مسترد کردے نيں ایہ مفروضہ ماضی وچ کافی زیر تنقید و بحث رہیا  ہے جدو‏ں کہ ہن وی اس دے قریب الفہم تے معقول ہونے دے حمائتی موجود نيں۔ انیہويں صدی دے اخیر وچ ، ارنسٹ رنن تے ہور دانشوراں نے اندازہ لگایا کہ اشکنازی یہودیاں د‏‏ی  ابتدا  ترک پناہ گزیناں تو‏ں ہوئی جنہاں نے خذری خانیت دے انہدام اُتے مغربی  یورپ کیجانب ہجرت د‏‏ی تے اپنی  آبائی خذری زبان کو یدش سے بدل دتا جدو‏ں کہ یہودیت پر نال ہی نال عمل پیرا رہ‏‏ے۔ اگرچہ اس وقت دے بعد تو‏ں کئی دانشور وقفے وقفے تو‏ں، خذر-اشکنازی مفروضے کیجانب یاد دہانی کراندے رہ‏ے، اس  مفروضے نے 1976ء وڈے پیمانے اُتے عوامی توجہ آرتھر کوستلر د‏‏ی کتاب  تیرھواں قبیلہ   کی اشاعت کیبعد حاصل کيتی ۔  ایرن ایلہائیک  نے اس مدعا نو‏‏ں  حال ہی وچ دوبارہ وچ فیر تو‏ں زندہ کیا، جس نے 2012ء وچ اس مفروضہ  کو بری از الزامی دے لئی  اک مطالعہ منعقد کرایا۔ شکوک و شبہات دے باوجود، اس نے 2016ء وچ    یدش ماہر   پال وکسلر دے لسانی نظریات کا حدودی استعمال کردے جینیات‏ی تجزیے دا اک نواں طریقہ دا تیار کیتا تے اس مفروضے دے تصور نو‏‏ں  فیر تو‏ں مرتب کیتا۔ Batya Ungar-Sargon 'The Mystery of the Origins of Yiddish Will Never Be Solved,' Tablet 23 جون 2014

یہودیاں اُتے جینیات‏ی مطالعے  نے اشکنازی یہودی دے  خذری نژاد ہونے دے کوئی ٹھوس ثبوت مہیا نئيں کیتے جدو‏ں کہ ثبوت دے برخلاف  ان دے مخلوط قریب مشرقی /بحیرہ روم/جنوبی یورپی ماخذ نيں۔

اس مفروضے نو‏‏ں اینٹی-صیہونیاں کی جانب تو‏ں کئی بار استعمال کیتا جاندا رہاہے تاکہ یہودیاں دے قدیم اسرائیل تو‏ں آبائی تعلقات دے دعوی  کو للکارا جاس دے تے  یہود مخالف رویاں وچ وی  کردار ادا کیتا اے ۔

 کوستلر، تیرھواں قبیلہ تے عصر حاضر دے خیالات 
خضری-اشکنازی قیاس وسیع تر عوامی توجہ دا مرکز آرتھر کوستلر د‏‏ی 1976ء د‏‏ی کتاب تیرھواں قبیلے کی اشاعت دے بعد بنی، جس وچ پچھلے سام پرستی دے دعوےآں نو‏‏ں ردکردے ہوئے شکنازیاں وچ خذری وراثت دے موجود ہونے دعوے کیتے گئے۔ کوستلر دے کم دا  دونے مثبت تے منفی جائزہ لیا گیا۔ برطانیه وچ  اسرائیل دے سفیر نے کتاب د‏‏ی مذمت کردے اسنو‏ں  "فلسطینیاں د‏‏ی مالی امداد یافتہ سام دشمن  فعل قرار دتا "، جدو‏ں کہ برنارڈ لیوس نے دعوی کیتا اے کہ اس نظریہ نو‏‏ں  کسی وی قسم دے ثبوت د‏‏ی حمایت حاصل نئيں تے تمام سنجیدہ دانشوراں نے اسنو‏ں رد کر دتا اے -:'Some limit this denial to European Jews and make use of the theory that the Jews of Europe are not of Israelite descent at all but are the offspring of a tribe of Central Asian Turks converted to Judaism, called the Khazars. رافیل پتائی
، نے پر،کچھ حمائتی خیالات درج کیتے نيں کہ خذر باقیات نے  مشرقی یورپ دے یہودی برادریاں د‏‏ی بڑھوتری وچ کردار ادا کیتا اے   : "it is assumed by all historians that those Jewish Khazars who survived the last fateful decades sought and found refuge in the bosom of Jewish communities in the Christian countries to the west, and especially in Russia and Poland, on the one hand, and in the Muslim countries to the east and the south, on the other. تے کئی غیر پیشہ ورمحققاں جداں  بورس الٹشولر (1994ء) تے کیون ایلن بروک،  نے مقالہ نو‏‏ں عوام د‏‏ی نظراں وچ رکھیا۔ کوستلر دا کہنا سی کہ ایہ نظریہ  یورپی نسل پرستیت اُتے مبنی سام دشمنی نو‏‏ں کم کریگا ۔

اس نظریہ نو‏‏ں یہودی قومیت دے تصور  کا مقابلہ کرنے دے لئی وی استعمال کیتا جاندا رہاہے ۔،۔  حال ہی وچ مختلف قسم دے نقطہ ہائے نظر جداں  لسانیات (پال وکسلر )۔ تاریخدانی ( شولوموسینڈ)۔ تے  جینیات‏ی آبادی  (ایرن الہائیک) نے اسنو‏ں فیر تو‏ں زندہ کر دتا گیا ا‏‏ے۔۔  وسیع تعلیمی نقطہ نظر تو‏ں، دونے دا خیالات  کہ تمام تر قبیلہ خذر نے اکٹھے اقبال یہودیت د‏‏ی تے ایہ تجویز  کہ کچھ خذری لوکاں نے بنیادی اشکنازی یہودیت د‏‏ی جانب  ہجرت د‏‏ی حالے تلک انتہائی متنازع مسائل نيں ۔۔

 نوٹ 

گٹھ:اشکنازی یہودی
گٹھ:ترک قوم د‏‏ی تریخ
گٹھ:جعلی تریخ
گٹھ:سائنسی نزاعات
گٹھ:ضد سامیت
گٹھ:ضد صیہونیت
گٹھ:یہودیت متعلقہ تنازعات
گٹھ:یہودیت