عبداللہ بن وہب راسبی

عبداللہ بن وہب راسبی (قتل: 38ھ) خوارج دے سرکردہ افراد وچو‏ں اک سی جو بکثرت سجدیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ذوالثَّفِنات دے لقب تو‏ں مشہور سی ۔ خوارج نے 37ھ وچ امام علیؑ تو‏ں الگ ہونے دے بعد اسنو‏ں اپنا سربراہ انتخاب کیتا تے جنگ نہروان وچ مارا گیا۔

 نسب، تولد تے لقب 
عبداللہ بن وہب راسبی دا نسب ازدی قبیلہ د‏‏ی شاخ بنی راسب بن میدعان بن مالک بن نصر تک پہنچدا ا‏‏ے۔ابن حجر، الاصابہ، ج5، ص78۔ اوہ پیغمبر اکرم دے دور وچ پیدا ہويا۔ ابن حجر نے اسنو‏ں «لہ ادراک» (یعنی پیغمبر دے دور نو‏‏ں درک کیتا) د‏‏ی عبارت تو‏ں یاد کیتا ا‏‏ے۔ابن حجر، الاصابہ، ج۵، ص۷۸.

زیادہ سجدیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ذوالثَّفِنات دا لقب ملیا سی ۔ابن حجر، الاصابہ، ج۵، ص۷۸. زِرِکلی نے اسنو‏ں اباضیہ دے پیشوآں وچو‏ں شمار کردے ہوئے اوہدی شجاعت تے فصاحت د‏‏ی تعریف کیت‏‏ی ا‏‏ے۔زرکلی، الاعلام، ج۴، ص۱۴۳.

 خلفا دا دور 
عبداللہ بن وہب عراق فتح کرنے وچ سعد بن ابی وقاص دے نال سیطبری، تاریخ، ج۴، ص۳۷.تے حضرت علیؑ دیاں جنگاں وچ آپؑ دا ہمرکاب رہیا تے حکمیت دے واقعے دے بعد حضرت علیؑ تو‏ں الگ ہويا۔بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۳۶۰؛ ابن حجر، الاصابہ، ج۵، ص۷۸.

 خوارج د‏‏ی جنگ 
خوارج نے 10 شوال سنہ 37ھطبری، تاریخ، ج۵، ص۷۵. نو‏‏ں واقعہ حکمیت دے بعد عبداللہ بن وہب راسبی نو‏‏ں اپنا سربراہ منتخب کیتا۔بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۳۶۰؛ ابن حجر، الاصابہ، ج۵، ص۷۸.اس نے بصرہ دے خوارج دے نام خط لکھیا تے انہاں تو‏ں نہروان آنے دا مطالبہ کیتا۔طبری، تاریخ، ج۵، ص۷۵. امام علیؑ نے اک خط دے ذریعے اوہ تے اس دے ساتھیاں نو‏‏ں معاویہ دے خلاف جنگ وچ آپؑ نال ملحق ہونے دا مطالبہ کیتا لیکن انہاں نے خط دے جواب وچ امامؑ تو‏ں کفر دا اعتراف کرنے تے اس تو‏ں توبہ کرنے دا مطالبہ کیتا۔طبری، تاریخ، ج۵، ص۷۹.امامؑ د‏‏ی کوششاں تو‏ں بعض خوارج آپ نال ملحق ہوگئے تے لڑنے تو‏ں گریز کیتا لیکن اک گروہ عبداللہ بن وہب د‏‏ی سربراہی وچ جنگ اُتے مصر رہ‏‏یا۔

عبداللہ بن وہب جنگ نہروان وچ زیاد بن خصفہ تمیمی تے ہانی بن خطاب ہمدانی دے ہتھو‏ں ماریا گیا۔بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۳۷۲. کہیا گیا اے کہ اس دے قتل وچ شبث بن ربعی دا وی ہتھ سی ۔بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۳۶۲.

 متعلقہ مضامین 

 مارقین
 جنگ صفین
 جنگ نہروان
 خوارج

 حوالے 

 مآخذ 

 ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، الإصابۃ فی تمییز الصحابۃ، تحقیق: عادل احمد عبد الموجود و علی محمد معوض، بیروت، دار الکتاباں العلمیۃ، ۱۴۱۵ق/۱۹۹۵ءو
 بلاذری، احمد بن یحیی، انساب الأشراف، تحقیق: محمدباقر محمودی، بیروت، مؤسسۃ الأعلمی للمطبوعات، ۱۹۷۴م/۱۳۹۴ھ۔
 زرکلی، خیرالدین، الأعلام قاموس تراجم لأشہر الرجال و النساء من العرب و المستعربین و المستشرقین، بیروت، دار العلم للملایین، ۱۹۸۹ء۔
 طبری، محمد بن جریر، تاریخ الأمم و الملوک، تحقیق: محمدأبوالفضل ابراہیم، بیروت، دار التراث، ۱۳۸۷ق/۱۹۶۷ء۔



گٹھ:خوارج
گٹھ:جنگ نہروان دے مقتولین
گٹھ:جنگ صفین وچ امام علی دے سپاہی
گٹھ:علی