نظم العقیان فی اعیان الاعیان

نظم العقیان فی اعیان الاعیان امام جلال الدین سیوطی (849ھ/1445ء–911ھ/1505ء) د‏‏ی تصنیف اے جو  مشاہیر اسلام، اربابِ کمال تے مصنفاں دے تذکرے وچ تحریر کيتی گئی ا‏‏ے۔

 مواد 
امام جلال الدین سیوطی نے اِس کتاب وچ نويں صدی ہجری دے نصفِ اول دے بعد (850ھ– 900ھ) دے 200 ہ‏معصر اربابِ کمال علما، ادبا، فقہا، شاعر، قضاۃ، رؤسا، شاہانِ وقت، ہیئت داناں، منجمین تے محققاں دا مختصر تذکرہ کیتا ا‏‏ے۔ استو‏ں علاوہ اِس وچ اِنہاں شخصیتاں دے ناں، لقب، کنیت، سالِ پیدائش، موت تریخ، استاداں، لکھتاں دا ذکر وی کیتا ا‏‏ے۔ کتاب دے بغور مطالعہ تو‏ں معلوم ہُندا کہ ایہ 902ھ/ 1497ء دے بعد تصنیف کيتی گئی اے کیونجے اِس وچ علامہ شمس الدین سخاوی (متوفی 902ھ/ 1497ء) د‏‏ی موت تریخ وی تحریر کيتی گئی ا‏‏ے۔ اِس تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ کتاب علامہ شمس الدین سخاوی د‏‏ی وفات دے بعد تصنیف ہوئی۔ مصنف نے کتاب دے مقدمہ وچ وجہ تصنیف تے اُنہاں وچ جنہاں شخصیتاں دا تذکرہ کیتا گیا، اُس دے متعلق لکھیا اے کہ:

الحمد للہ علی جملۃ کبیرۃ من احوال المتقدمین والمتاخرین، من الانبیاء والمرسلین، والصحابۃ والتابعین، والخلفاء والسلاطین، والفقہاء و المحدثین، والاولیاء والصالحین والشاعر، والنحویین، واصناف الخلق الباقین، و رایت انہاں المطلع علی اخبار المتقدمین، کانہ عاصرھم اجمعین، وانہ عندما ینکر من احوالھم او یذکرھم، کانہ مشاھدھم و محاضرھم، فھو قائم لہ مقام طول الحیاۃ، و انہاں کان متعجل الوفاۃ۔
جلال الدین سیوطی: نظم العقیان فی اعیان الاعیان، صفحہ 3، مقدمہ۔ مطبوعہ نیو یارک، 1927ء۔

 اشاعت 
نظم العقیان 1345ھ/ 1927ء وچ پہلی بار نیو یارک تو‏ں لبنانی مستشرق فلپ خوری حتی نے مقدمہ دے نال شائع کيتی۔عبد الحلیم چشتی:  تذکرہ جلال الدین سیوطی،  صفحہ 223/224،  مطبوعہ کراچی 1421ھ۔ بعد وچ بیروت، لبنان دے مکتبۃ العلمیہ نے شائع کیتا۔ 1927ء دے مطبوعہ نسخہ وچ صفحات د‏‏ی تعداد 222 سی۔

 حوالے 

گٹھ: لکھتاں جلال الدین سیوطی