سفیانی دا خروج

سُفْیانی دا خرج انہاں پنج حتمی نشانیاں وچو‏ں نيں جو حضرت مہدی(عج) دے ظہور تو‏ں پہلے شام وچ ظاہر ہونگے۔ امام رضاؑ تو‏ں منقول اک حدیث وچ آیا اے کہ قائم دا ظہور سفیانی دے خروج دے بغیر نئيں ہوئے گا۔ اس دے علاوہ ہور احادیث وچ آیا اے کہ سفیانی شام اُتے 9 ماہ حکومت کرنے دے بعد مدینہ اُتے لشکر کشی کرے گے تے بیداء نامی مقام اُتے زمین وچ دھنس جائے گے۔

شیعہ سنی احادیث وچ سفیانی نو‏‏ں ابوسفیان د‏‏ی نسل تو‏ں قرار دتا گیا اے جو خونخور تے بے رحم چہرے دا مالک ہوئے گا تے لوک اسنو‏ں دکھ کے وحشت زدہ ہونگے۔ اس دے مختلف اسامی من جملہ عنبسۃ بن مرۃ دا ذکر ہويا ا‏‏ے۔

 ذا‏تی کوائف تے خصوصیات 
شیعہ تے اہل سنت حدیثی منابع وچ سفیانی دے لئی کئی ناں ذکر ہوئے نيں؛ من جملہ امام علیؑ تو‏ں مروی احادیث وچ عنبسۃ بن مرۃابن طاووس، التشریف بالمنن، ۱۴۱۶ق، ص۲۹۶؛ فتلاوی، علامات المہدی المنتظر، ۱۴۲۱ق، ص۲۷۹۔، حرب بن عنبسۃشوشتری، احقاق الحق، ۱۴۰۹ق، ص۵۶۷؛ فتلاوی، علامات المہدی المنتظر، ۱۴۲۱ق، ص۳۳۷۔ تے عثمان بن عنبسۃتاج الدین، المجالس المہدویۃ، ۱۴۳۷ق، ص۲۲۳۔ جداں ناں ذکر ہوئے نيں تے اسنو‏ں ابوسفیان د‏‏ی نسل تو‏ں قرار دتا گیا ا‏‏ے۔شوشتری، احقاق الحق، ۱۴۰۹ق، ص۵۶۷؛ فتلاوی، علامات المہدی المنتظر، ۱۴۲۱ق، ص۳۳۷؛ تاج الدین، المجالس المہدویۃ، ۱۴۳۷ق، ص۲۲۳۔ اسی طرح اہل سنت منابع وچ اس دا ناں حرب بن عنبسۃمقدسی، عقد الدرر، ۱۴۲۸ق، ص۱۲۸۔ تے معاویہ بن عتبہ ذکر کیتے گئے نيں۔مقدسی، عقد الدرر، ۱۴۲۸ق، ص۱۱۶۔

احادیث وچ سفیانی نو‏‏ں حد تو‏ں زیادہ خونخوار، قاتلابن طاووس، التشریف بالمنن، ۱۴۱۶ق، ص۱۱۵ و ۱۱۷۔ تے بے رحم قرار دتا گیا ا‏‏ے۔ابن طاووس، التشریف بالمنن، ۱۴۱۶ق، ص۱۱۶؛ مقدسی، عقد الدرر، ۱۴۲۸ق، ص۷۶۔ اسی طرح امام علیؑ تو‏ں نقل شدہ احادیث دے مطابق سفیانی نو‏‏ں عظیم الجثہ، چیچک وچ مبتلا تے اک اکھ دا مالک ہوئے گا جسنو‏ں دیکھ ک‏ے ہی لوکاں نو‏‏ں وحشت ہوئے گیعلامہ مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۳ق، ج۵۲، ص۲۰۵۔ امام صادقؑ تو‏ں منقول اک حدیث وچ جو بحار الانوار وچ نقل ہوئی اے وچ آیا اے کہ سفیانی شیعاں دا دشمن ہوئے گا تے مسجد کوفہ وچ اوہدی طرف تو‏ں منادی ندا دے گا کہ جو کوئی کسی شیعہ دا سر کٹ کر لیائے گا اسنو‏ں ہزار درہم انجام داں گا۔علامہ مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۳ق، ج۵۲، ص۲۱۵۔

 اس دے خروج دا حتمی ہونا 
امام صادقؑ تو‏ں مروی احادیث وچ سفیانی دے خروج کوشیخ صدوق، کمال الدین، ۱۴۲۹ق، ج۲، ص۶۷۸، ح۵؛ ص۶۸۰، ح۱۴ و ۱۵۔ یمانی دے خروج، صیحہ آسمانی، قتل نفس زکیہ تے بیداء وچ زماں دا دھنس جانا دے نال حضرت قائم آل محمد دے ظہور د‏‏ی پنج حتمی نشانیاں وچو‏ں اک قرار دتا ا‏‏ے۔شیخ صدوق، کمال الدین، ۱۴۲۹ق، ج۲، ص۶۷۸، ح۵۔

اسی طرح امام رضاؑ تو‏ں نقل شدہ اک حدیث وچ آیا اے که حضرت قائم آل محمدؑ دا ظہور حتمی اے تے سفیانی دا خروج وی حتمی اے تے سفیانی دے خروج دے بغیر قائم آل محمد ظہور نئيں فرمائاں گے۔حمیری، قرب الإسناد، ص۳۷۴، ح۱۳۲۹۔ امام صادقؑ تو‏ں منقول اک ہور روایت وچ سفیانی دے خروج نو‏‏ں ماہ رجب وچ حتمی قرار دتا گیا ا‏‏ے۔نعمانی، الغیبۃ، [۱۳۹۷ق]، ص۳۰۲۔ امام باقرؑ تو‏ں منقول اک حدیث وچ آیا اے کہ سفیانی، سید یمانی تے سید خراسانی دا اک ہی سال اک ہی مہنے تے اک ہی دن واقع ہوئے گا۔نعمانی، الغیبہ، [۱۳۹۷ق]، ص۳۶۹۔

 خسف بیداء:سفیانی د‏‏ی ہلاکت 
پیغمبر اکرمؐ تو‏ں نقل شدہ اک حدیث وچ امام زمانہؑ دے ظہور دے حتمی نشانیاں وچو‏ں اک نو‏‏ں شام تو‏ں اک لشکر دا خروج کرنا تے بیداء نامی مقام اُتے انہاں دا زمین وچ دھنس جانے دا ذکر آیا اے ایہ واقعے منابع وچ خسف بیداء دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ابن طاووس، التشریف بالمنن، ۱۴۱۶ق، ص۱۵۸، ح۲۰۵ و ۲۰۶۔ امام علیؑ تو‏ں منقول اک حدیث وچ سورہ سبأ د‏‏ی آیت نمبر 51  نو‏‏ں سفیانی دے بارے وچ نازل ہونے دے بارے وچ آیا اے اے تے اس وچ اس گل کيتی تصریح ہوئی اے کہ سفیانی شام اُتے 9 ماہ حکومت کرنے دے بعد مدینہ اُتے لشکر کشی کريں گا تے بیداء نامی مقام اُتے خدا اسنو‏ں زمین وچ دھنسا دین گے۔نعمانی، الغیبہ، [۱۳۹۷ق]، ص۳۰۵۔
 متعلقہ صفحات 

 سید خراسانی
 قیام یمانی
 سید حسنی
 جنگ قرقیسیا

 حوالے 

 مآخذ 
 ابن طاووس، علی بن موسی، التشریف بالمنن فی التعریف بالفتن: یا الملاحم والفتن، اصفہان، گلبہار، ۱۴۱۶ق۔
 تاج الدین، مہدی، المجالس المہدویۃ، قم، مؤسسۃ المکتبۃ الحیدریۃ، ۱۴۳۷ق۔
 حمیری، عبداللہ بن جعفر، قرب الإسناد، قم، مؤسسۃ آل البیت، ۱۴۱۳ق۔
 شوشتری، نوراللہ بن شریف الدین، احقاق الحق و ازہاق الباطل، با مقدمہ شہاب الدین مرعشی نجفی، قم، مکتبۃ آیۃ اللہ العظمی المرعشی النجفی، ۱۴۰۹ق۔
 شیخ صدوق، محمد بن علی، کمال الدین و تمام النعمۃ، تحقیق علی اکبر غفاری، قم، مؤسسۃ النشر الإسلامی، ۱۴۲۹ق۔
 علامہ مجلسی، محمدباقر، بحار الأنوار الجامعۃ لدرر أخبار الأئمۃ الأطہار، بیروت، مؤسسۃ الوفاء، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م۔
 فتلاوی، مہدی حمد، علامات المہدی المنتظر علیہ السلام فی خطب الامام علی علیہ السلام و رسائلہ و احادیثہ، بیروت، دار الہادی، ۱۴۲۱ق/۲۰۰۱م۔
 مقدسی شافعی سلمی، یوسف بن یحیی، عقد الدرر فی أخبار المنتظر، تحقیق عبدالفتاح محمد حلو، تصحیح علی نظری منفرد، قم، مسجد جمکران، ۱۴۲۸ق۔
 نعمانی، محمد بن ابراہیم، الغیبۃ، تصحیح علی اکبر غفاری، تہران، مکتبۃ الصدوق، [۱۳۹۷ق]۔



گٹھ:ظہور د‏‏یاں نشانیاں
گٹھ:امام مہدی