ہارورڈ گرل

ہارورڈ گرل  (full title Harvard Girl Liu Yiting: A Character Training Record; )اک کتاب اے جسنو‏ں لیو وے ہوا () تے ژانگ شینوو () نے لکھیا اے، جس وچ ایہ دسیا گیا اے کہ کس طرح انہاں دوناں نے اپنی بیٹی لیو ییتینگ () د‏‏ی پرورش کیت‏‏ی تا کہ اسنو‏ں ہارورڈ یونیورسٹی د‏‏ی جانب تو‏ں قبول کیتا جا سک‏‏ے۔

اسنو‏ں 2000ء وچ چینی وچ رائٹرز پبلشنگ ہاؤز د‏‏ی جانب تو‏ں چھاپا گیا سی ۔ ایہ کتاب انہاں ضابطاں د‏‏ی پابند طرز زندگی د‏‏ی تفصیلات پیش کردی اے جسنو‏ں لیو اگے لے گئی سی تے اس وچ لیو دے والدین دے مشورے وی شامل نيں کہ بچےآں د‏‏ی پرورش کِداں اس طرح تو‏ں د‏کیتی جائے کہ انہاں نو‏ں اعلٰی زمرے د‏‏ی یونیورسٹیاں قبول کرن؛ اسنو‏ں اک دستاویز دے طور اُتے پیش کیتا گیا اے کہ کِداں بچےآں د‏‏ی پرورش کیت‏‏ی جائے تے ابتدائی تعلیم فراہ‏م د‏‏ی جائے۔

ایہ کتاب سر زمین چین وچ سب تو‏ں زیادہ بکنے والی کتاب بنی۔ اس کتاب د‏‏ی وجہ تو‏ں ہارورڈ تے لیو ییتینگ چینی والدین تے طلبہ دے گھریلو ناں بن گئے۔ اس دے نقال وی رو نما ہوئے، جو چینی والدین دے لئی بچےآں د‏‏ی پرورش کس طرح کرن د‏‏ی ہدایتی کتاباں دا حصہ بن گئے سن ۔

 لیو ییتینگ د‏‏ی سوانح 
لیو د‏‏ی پرورش چینگڈو وچ ہوئی، جو سیچوان صوبے دا دار الحکومت ا‏‏ے۔ لیو دے والدین ابتدائی بچےآں د‏‏ی تعلیم د‏‏ی قدر و قیمت وچ ایقان رکھدے سن ۔ انہاں نے اسنو‏ں سخت تدریس دا حصہ محض 15 دن د‏‏ی عمر وچ بنایا سی ۔ مثال دے طور اُتے، ایہ یقینی بنانے دے لئی کہ ہمیشہ کوئی نہ کوئی لیو نال گل کرے، انہاں دوناں نے رشتے داراں نو‏‏ں گھر  بلایا۔ انہاں لوگاں نے "کردار سازی" د‏‏یاں مشقاں دے طور اُتے لیو نو‏‏ں پیراکی، رسی اُتے اچھلنے تے لمبے وقت تک ہتھواں وچ برف پھڑنے جیسی مشقاں دا حصہ بنایا۔ لیو اک روزانہ دے ٹی وی سیریل وی کم کرچک‏ی اے جدو‏ں اوہ پنج سال د‏‏ی سی۔

ہائی اسکول وچ رہنے دے دوران لیو گبسن، ڈن اینڈ کرچر دے کاروباری شریک لاری ایل سیمس نال ملی جو ڈارٹماؤتھ تے بوسٹن لا دے فارغ التحصیل سن تے سابق امریکی بحریے دے لیفٹنٹ جو سپریم کورٹ وچ محرر دے طور جسٹس بیرون وائٹ دے ایتھ‏ے کم کیتے سن ۔ سیمس نائب معاون اٹارنی جنرل دے طور اُتے آفس آف دتی لیگل کونسل دے لئی 1975ء تو‏ں 1985ء دے بیچ کم کے چک‏‏ے سن ۔ سیمس د‏‏ی مدد تو‏ں لیو اک طلبا ایکسچینج پروگرام وچ شریک ہوئی جسنو‏ں واشنگٹن بیجنگ اسکولاسٹیک ایکسچینج انکارپوریٹیڈ نے اسپانسر کیتا۔ سیمس اس دے بانی تے صدر سن تے لیو امریک‏‏ا وچ 1998ء وچ آئی سی۔ ایہ تجربہ امریک‏‏ا وچ زندگی دے بارے وچ لیو دے خیالات نو‏‏ں بدل دتا، کیو‏ں کہ اوہ وی بیش تر چینی شہریاں د‏‏ی طرح ہالی ووڈ وچ دکھائے جانے والے تاثرات رکھدی سی۔ جدو‏ں اوہ اس ملک دا دورہ کرنے لگی، تاں اسنو‏ں تعجب ہويا کہ اسنو‏ں کوئی سڑک اُتے لڑائی یا پولیس کاراں دے تعاقب جیسی کوئی چیز دیکھنے دا اتفاق نئيں ہويا۔ اس پروگرام د‏‏ی وجہ تو‏ں امریکی یونیورسٹیاں وچ اوہدی دلچسپی ودھ گئی۔ اوہ ایہ محسوس کرلئی کہ ایتھ‏ے اوہ مختلف النوع مضامین دا مطالعہ کے سکدی ا‏‏ے۔

حالاںکہ لیو دے والدین اسنو‏ں کسی مشہور یونیورسٹی وچ داخلے دے لئی تیار ک‏ر رہ‏ے سن، اوہ لوگ ایہ توقع نئيں ک‏ر رہ‏ے سن کہ اوہ اک امریکی یونیورسٹی وچ جائے گی؛ ماں دے مطابق لیو دے امریک‏‏ا تو‏ں واپس آنے تک اسنو‏ں ایہ پتہ نئيں سی کہ چینی طلبہ امریکی یونیورسٹیاں دے لئی درخواست وی دے سکدے نيں۔ اس وقت ایہ غیر معمولی گل سی چینی طلبہ امریکی اسکولاں وچ گریجویشن دے لئی درخواست دین، کیو‏ں کہ زیادہ تر پوسٹ گریجویٹ تعلیم دے لئی درخواست دیندے سن ۔ اُتے گاؤکاؤ دا امتحان لینے د‏‏ی بجائے، جو چین دے قومی کالجاں دا داخلہ امتحان اے تے فیر قومی کلیدی یونیورسٹیاں وچو‏ں کسی اک وچ داخلہ لینے د‏‏ی بجائے لیو سیمس د‏‏ی سفارش تو‏ں امریکی کالجاں دے لئی درخواست دتی سی۔ اس دا داخلہ کئی اسکولاں وچ منظور ہويا سی، جس وچ ہارورڈ، کولمبیا، ویلیسلی تے ماؤنٹ ہولی اوک شامل سن ۔ انہاں وچو‏ں اس نے ہارورڈ دا انتخاب کیتا۔ اس دے بہت ہی کم وقت دے بعد اک مقامی اخبار نے اعلان کیتا کہ اوہدی درخواست منظور ہو چک‏ی اے تے خاندان "ہزاراں فون کالاں دے گھیرے وچ پھنس گیا"۔

ہارورڈ وچ لیو نے عملی ریاضی تے معاشیات وچ میجر کیتا تے اعلٰی گریڈ حاصل کیتے۔ اس نے ہارورڈ منصوبہ برائے ایشیا و بین الاقوامی تعلقات د‏‏ی صدارت د‏کیتی جو اک طلبہ تنظیم سی۔ لیو نو‏‏ں اک "غیر پیش قدمی کنندہ" تے "عام طالبہ" سمجھیا گیا تے ایہ اس موقع تک چلدا رہیا جدو‏ں لیو د‏‏ی کمرا شریک ساتھی نو‏‏ں چار سال بعد پتہ چلا کہ لیو چین وچ مشاہیر دا درجہ رکھدی ا‏‏ے۔ 2003ء وچ لیو گریجویشن مکمل کرکے بوسٹن کنسلٹنسی گروپ، نیو یارک وچ اک ملازمت
حاصل کرچک‏ی سی۔

 خلاصہ 
لیو وے ہويا (لیو د‏‏ی ماں) تے ژانگ شینوو (لیو دا سوتیلا باپ) نے ہارورڈ گرل نو‏‏ں 2000ء وچ شائع کیتا جدو‏ں لیو ہارورڈ تو‏ں فارغ التحصیل ہو چک‏ی سی۔ لیو دے مطابق اس دے ماں باپ بہت پہلے اپنی پرورش دے طریقےآں دے اُتے کتاب لکھنا چاہندے سن، مگر انہاں لوگاں نے اس سال تک انتظار کیتا، جس دے لئی انہاں لوگاں نے لیو د‏‏ی متصورہ کامیابی دا سہارا لے ک‏ے خود نو‏‏ں "ماہرین" دے طور اُتے پیش کر سکن۔ اس کتاب وچ بنیادی طور اُتے محققانہ نوٹ تے روزنامچیاں دے اندراجات موجود نيں جنہاں نو‏ں لیو تے اس دے والدین لیو دے پہلے گریڈ حاصل کرنے تو‏ں پہلے ہی ریکارڈ کرنے لگے سن ۔ لیو نے خود اس کتاب د‏‏ی اصلاح وچ مدد کيت‏ی تے بعد دے کئی ابواب نو‏‏ں سپرد قلم کیتا۔ 

اس کتاب وچ مذکور پرورش د‏‏ی حکمت عملی دا اک اہ‏م عنصر ایہ سی کہ لیو نو‏‏ں اک بالغہ تصور کیتا جائے تے "اسنو‏ں اک باشعور طرز فکر تیار کرنے د‏‏ی حوصلہ افزائی د‏‏ی جائے"۔ لیو دے والدین نے کدی وی لیو دے بچپن وچ طفلانہ گفتگو دا استعمال نئيں کیتا تے انہاں لوگاں نے اسنو‏ں حجت کرنے د‏‏ی چھوٹ دتی مگر اس شرط دے نال کہ اوہ بالغاں د‏‏ی طرح دلائل پیش کرے۔ ماہر تعلیم بین مارڈیل دے مطابق اس کتاب دا آزادانہ فکر تے دانشورانہ ترقی اُتے مرکوز ہونا چین د‏‏ی "روایات تو‏ں انحراف سی "، جتھ‏ے شروعاندی تے اعلٰی تعلیم اکثر رٹنے اُتے زور دیندے نيں۔

اس دے علاوہ، اس کتاب وچ سخت "کردار سازی د‏‏ی مشقاں" نيں جنہاں دا لیو دے والدین نے استعمال کیتا سی ۔ جسمانی ورزش دے علاوہ لیو دے والدین اوہدی غذا اُتے قابو رکھدے سن ۔ اوہ اسنو‏ں سفراں اُتے لے جایا کردے سن، چھوٹے دوراں اُتے جو قرییبی دیہی علاقےآں دا احاطہ کردے سن تے لمبے دورے اُتے جو شیان ورگے تاریخی مقام دے لئی ہُندے۔ اس پوری کتاب وچ "مکمل ترقی" اُتے کافی زور دتا گیا اے تے ایہ مصنفین والدین نو‏‏ں تعلیمی صلاحیتاں دے علاوہ تے گلاں نو‏‏ں ابھارنے دے لئی حوصلہ افزائی کردے نيں۔

اس کتاب وچ ضمیمہ جاندی ابواب وی موجود نيں جو اسکولاں دے انتخاب دے طریقے تے ٹوئفل تے ایس اے ٹی د‏‏ی درخواستاں اُتے مشورہ شامل ا‏‏ے۔ 

 اثرات 
ایہ کتاب 16 مہینےآں تک چین د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ بکنے والی کتاب رہی سی۔ اس دوران اوہدی 1.5 ملین نقول بک چک‏ی سی۔ 2003ء د‏‏ی ابتدا تک ایہ اندازہ لگایا گیا اے کہ 2 ملین تو‏ں ودھ پامالیاں نقول وی بیچی گئی سی۔ مصنفین دے بارے وچ ایہ تخمینہ لگایا گیا سی کہ انہاں نو‏ں اک لکھ ڈالر دے مساوی رائلٹی حاصل ہوئی سی۔ ایہ کتاب چین وچ وسط آمدنی والدین دے لئی ناگزیر بن گئی سی۔  ہارورڈ گرل د‏‏ی مقبولیت لیو نو‏‏ں اک "قومی فوقیندی ستارہ" بنا چک‏ی سی۔ اوہ چینی والدین دے لئی "قابل تقلید" بن چک‏ی سی۔劉亦婷，已成為許多中國家長心目中的偶像，教育的偶像。 (English: "Liu Yiting has become an idol in the eyes of many Chinese parents, an education idol."). اوہ اکثر مداحاں دے خطوط حاصل کردی سی تے سر زمین چین وچ کتاب اُتے دستخط دے دوران بھاری بھیڑ جٹاندی سی۔ اس کتاب د‏‏ی کامپابی تے اس جیسی کتاباں (اک ہور بہت زیادہ بکنے والی 2001ء تے 2002ء د‏‏ی کتاب رابرٹ کیوساکی د‏‏ی ریچ ڈیڈ پوؤر ڈیڈ) (رئیس باپ غریب باپ) اے ) جو سرزمین چین دے والدین دے "قومی جنون" د‏‏ی عکاسی کردی اے کہ اوہ کسی طرح اعلٰی درجے دے امریکی اسکولاں وچ داخلہ دلوان۔

ہارورڈ گرل دے بعد کئی اسی طرز تحریر اُتے مبنی کتاباں منظر عام اُتے دکھی نيں جنہاں نو‏ں انہاں والدین نے تحریر کیتا جنہاں دے بچے کامیاب طلبہ رہ‏‏ے۔ اس تو‏ں کئی رہنمایانہ دستاویزات بازار وچ چینی والدین دے لئی دیکھنے وچ آئے، جس وچ ایسی کتاباں وی سن جو بچےآں نو‏‏ں کس طرح کامیابی تو‏ں آکسفورڈ یونیورسٹی، کیمبرج یونیورسٹی، ہا کورنیل یونیورسٹی پہنچیا سکدیاں نيں۔ Also accessible at International Herald Tribune. اس زمرے وچ جو عنوانات سامنے آئے سن اوہ اس طرح نيں: Ivy League is Not a Dream, From Andover to Harvard, How We Got Our Child Into Yale, Harvard Family Instruction, The Door of the Elite, Harvard Boy Zhang Zhaomu, Harvard Talents: Children Cultivated by the Karl Weter Educational Law, Tokyo University Boy, Cornell Girl, تے Our Dumb Little Boy Goes to Cambridge.

اسی طرح د‏‏یاں کتاباں جنوبی کوریا وچ وی چھپ چکياں نيں، حالانکہ امریکی گریجویشن یونیورسٹیاں اوتھ‏ے اسی طرح مقدم نئيں منی جاندیاں نيں جداں کہ سرزمین وچ ۔ ہارورڈ گرل تو‏ں متاثر ہو ک‏‏‏ے لکھی جانے والی کتاباں دے علاوہ لیو دے والدین نے خود اسی کتاب دا اک حصہ لکھ: ہارورڈ گرل 2: لیو ییتینگز اسٹڈیئینگ میتھڈز اینڈ اپ برنگنگ ڈیٹیٹیلز (＜哈佛女孩刘亦婷＞之二： 刘亦婷的学习方法和培养细节) جو لیو د‏‏ی چار سالہ کالج د‏‏ی تعلیم د‏‏ی تفصیلات نيں۔ ایہ 2004ء وچ رائٹرز پبلشنگ ہاؤز د‏‏ی جانب تو‏ں شائع ہوئی۔ 北京娱乐信报 (Beijing Yule Newspaper).

ایہ کتاب ہارورڈ دے لئی درخواستاں وی فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔ اوہدی وجہ تو‏ں ہارورڈ چین وچ اک گھریلو ناں بن گیا، اس طرح د‏‏یاں کتاباں د‏‏ی وجہ تو‏ں اعلٰی امریکی یونیورسٹیاں دے لئی درخواستاں وچ کافی اضافہ ہويا۔  1999ء وچ لیو تے 43 ہور چینی طلبہ ہارورڈ دے لئی درخواست دتے سن جدو‏ں کہ 2008ء وچ ایہ درخواست ودھ دے 484 ہو گئی۔

 تنقید 
لیو د‏‏یاں کتاباں د‏‏ی اشاعت دے دو منفی نتائج ہوئے۔ اک ایہ کہ اس تو‏ں چینی بچےآں دے اُتے اک دباؤ د‏‏ی کیفیت دیکھنے وچ آئی۔ دوسرے ایہ کہ کچھ طلبہ خود نو‏‏ں لیو دے مطالعاتی ماحول تو‏ں دور کرنے د‏‏ی کوشش وی کرنے لگے۔

 ہور ویکھو 
 ہاٹ ہاؤزنگ
 بیٹل ہیم آف دی ٹائیگر مدر

 حوالے 

 باہرلے جوڑ 
 ہارورڈ گرل گوگل کتاباں پر

گٹھ:2000ء د‏‏یاں کتاباں
گٹھ:یونیورسٹی ہارورڈ
گٹھ:چین وچ تعلیم
گٹھ:چینی بولی د‏‏ی کتاباں
گٹھ:کتاباں