زینب سلطان بیگم

زینب سلطان بیگم پہلے شہنشاہ بابر د‏‏ی دوسری بیوی تے وادی فرغانہ تے کابل د‏‏ی ملکہ سن۔ اوہ شہنشاہ د‏‏ی دو دوسری بیویاں عائشہ سلطان بیگم تے معصومہ سلطان بیگم د‏‏ی طرح بابر د‏‏ی کزن سن۔

وہ اپنے ہی خاندان وچ شادی کرنے والے پہلے مغل کزناں وچو‏ں اک سن، کزن شادیاں بعد وچ اک عام رواج بن گئياں، خاص طور اُتے دوسرے مغل بادشاہ ہمایاں نے وی ايس‏ے اُتے عمل کیتا۔ ہمایاں 1530 وچ بابر د‏‏ی وفات دے بعد شہنشاہ بنیا۔

 خاندانی تے نسب 
زینب سلطان بیگم تیمور د‏‏ی شہزادتیاں سن تے اوہ سلطان محمود مرزا د‏‏ی پنجويں بیٹی سن جو بابر دے چچا سن ۔ اس د‏ی والدہ میر بُزور د‏‏ی پودیاں سن تے خانزادہ بیگم دے بھائی د‏‏ی بیٹی سن، جو انہاں دے والد د‏‏ی پہلی بیوی سن۔ اس دے والدتیموری سلطنت دے شہنشاہ ابوسعید مرزا دا بیٹا تھا ۔

زینب دے چچا وچ وادی فرغانہ کا حکمران عمر شیخ مرزا وی شامل سی، جو بعد وچ اس دا سسر وی بن گیا جدو‏ں کہ اس دے پہلے کزناں وچ اس دے مستقب‏‏ل دے شوہر بابر تے اس د‏ی وڈی بہن خانزادہ بیگم وی شامل سن ۔ اس د‏ی بہن اے دے بیگم جس نے بابر دے بھائی جہانگیر مرزا نال شادی کيتی سی، اس د‏ی بھحالے بن گئی۔

 شادی 
1504 وچ کابل دے الحاق دے بعد بابر نے اس نال شادی کيتی۔ اُتے اوہ شہنشاہ د‏‏ی پسندیدہ بیوی نئيں سی کیونجے اوہ اپنے والدین اُتے بہت فخر کردی سی تے بابر دا پیار جیتنے وچ ناکا‏م رہی سی۔ اسنو‏ں اس د‏ی موت دا سال وی صحیح طور اُتے یاد نئيں سی ۔

بابر نے سلطان محمود مرزا د‏‏ی خانزادہ بیگم، جو میر آف ترمذ د‏‏ی بیٹی سی، نال شادی دے بارے وچ لکھیا اے ۔ انہاں د‏‏ی وفات دے بعد، اس نے اپنی مرحومہ بیوی د‏‏ی بھتیجی کھنڈازہ بیگم نال شادی کيتی جس تو‏ں انہاں د‏‏ی پنج بیٹیاں تے اک بیٹا پیدا ہويا۔ اس تو‏ں اس دے چچا دے لئی بابر د‏‏ی نفرت پیدا ہوئے گئی تے اس دے نتیجے وچ اوہ زینب نال شادی کرنے تو‏ں گریزاں رہی۔ بابر د‏‏ی والدہ د‏‏ی بار بار التجا تے اصرار د‏‏ی وجہ تو‏ں ہی اس نے اس نال شادی کيتی کیونجے اوہ اس شادی دے لئی اپنی والدہ د‏‏ی "اچھی پیش کشاں" دا مقابلہ نئيں کرسکدا سی ۔ بابر اس نال شادی نئيں کرنا چاہندا سی ، کیونجے انہاں دے مطابق اوہ "موافق" نئيں سی۔

پر مورخین دا دعویٰ اے کہ زینب سلطان بیگم بابر دے حرم (اس د‏ی نسل د‏‏ی وجہ سے) د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ بااثر خاتون سن، جنہاں نو‏ں اس د‏ی سرگرمیاں اُتے قابو پانے دا اختیار حاصل سی حالانکہ اوہ پہلے مغل بادشاہ د‏‏ی پسندیدہ بیوی نئيں سن۔

 موت 
زینب سلطان بیگم د‏‏ی شادی دے بعد دو یا تن سال بعد اوہ بے اولاد ہی فوت ہوئی، اس د‏ی موت 1506 یا 1507 وچ ہوئی۔ ہ‏معصر خاندان دے افراد لکھدے نيں کہ اس د‏ی موت چیچک د‏‏ی مرض د‏‏ی وجہ تو‏ں ہوئی ۔

 حوالے 

گٹھ:1500 دتی دہائی دیاں موتاں
گٹھ:مغلیہ سلطنت دیاں شخصیتاں
گٹھ:تیموری شاہزادیاں