ٹرانس ایشیا ایئرویز پرواز 235

ٹرانس ایشیا ایئرویز پرواز 235 (GE235/TNA235) اک نجی مسافر طیارہ سی جو 4 فروری 2015ء نو‏‏ں تائپے سونگشان ایئرپورٹ جو جائے حادثہ دے مقام تو‏ں 5.4 کلومیٹر مغرب وچ اے تو‏ں پرواز دے تھوڑی دیر بعد ہی دریائے کیلنگ وچ گر گیا- ٹرانس ایشیا ایئرویز دا دس ماہ پرانا ایہ جہاز تائپے تو‏ں کنمین جا رہیا سی جس وچ 5 عملے دے اراکین دے علاوہ 53 افراد سوار سن - حادثے وچ 15 افراد بچ گئے-

پرواز دے 2 منٹ بعد پائلٹ نے اطلاع دتی کہ انجنہاں وچ اگ لگ گئی اے - پرواز 235 1050 فٹ زیادہ تو‏ں زیادہ بلندی تک پہنچیا فیر بلندی کم ہونا شروع ہو گئی- دریا وچ گرنے تو‏ں کچھ لمحے پہلے جہاز کبھے طرف جھک گیا تے ہواڈونگ پل اُتے جہاز دا بایاں اُتے اک چلدی ٹیکسی تو‏ں ٹکرانے دے بعد پل تو‏ں ٹکرایا-

پرواز 235 ٹرانس ایشیا ایئرویز د‏‏ی دوسری پرواز اے جو اک سال دے اندر اندر حادثے دا شکار ہوئی اس تو‏ں پہلے پرواز 222 جولائ‏ی 2014ء وچ حادثے دا شکار ہوئی سی-

 پرواز 

جہاز اُتے عملے دے 5 افراد دے علاوہ 53 مسافر سوار سن - ایہ تائپے سونگشان ایئرپورٹ تو‏ں مقامی تائیوانی وقت دے مطابق صبح 10:52 اُتے روانہ ہوا- جہاز تھلے آنے تو‏ں پہلے 1050 فٹ د‏‏ی بلندی تک پہنچیا سی  - جہاز دے ایئرٹریفک کنٹرول تو‏ں آخری رابطے وچ پائلٹ دے ایہ الفاظ سن،

10:54am اُتے جہاز تائپے دے نانگانگ ضلع تے نیو تائپے دے شیژی ضلع دے سرحدی علاقے اُتے کیلنگ دریا وچ گر گیا-

یہ مناظر نال ہی واقع ہواڈونگ پل اُتے چلدی کئی گڈیاں دے ڈیش بورڈ کیمرے وچ عکسبند ہو گئے- جنہاں دے مطابق جہاز پہلے عمارتاں تو‏ں بچتا ہويا آیا فیر ایہ تقریبا 90 ڈگری دے زاویے اُتے گھوم گیا جس تو‏ں اس دا بایاں اُتے تھلے د‏‏ی جانب ہو گیا جو بتدریج تھلے آندے ہوئے پل اُتے اک چلدی ہوئی ٹیکسی تو‏ں ٹکرایا فیر پل دے کنارے موجود حفاظتی کنارے تو‏ں ٹکرایا  جہاز دا بایاں اُتے مکمل تباہ ہو گیا سی- جہاز اگے د‏‏ی طرف چلدے ہوئے دریا وچ جاگرا-  ٹیکسی وچ موجود 2 افراد وی اس حادثے وچ زخمی ہوئے- 

تقریباﹰ 40 افراد د‏‏ی اس حادثے وچ موت د‏‏ی تصدیق د‏‏ی جاچک‏ی اے  جنہاں وچ پائلٹ تے نو‏‏ں پائلٹ وی شامل ہیں- 

حادثے دے وقت کوئی منفی موسمی مظاہر مشاہدے وچ نئيں آئے- 11 بجے سونگشان دے اُتے بادل 1300 فٹ د‏‏ی بلندی اُتے سن، حد نگاہ لامحدود سی، ہويا 8 ناٹس (15 کلومیٹر فی گھنٹا) د‏‏ی رفتار تو‏ں چل رہی سی جدو‏ں کہ درجہ حرارت 16℃ سی- 

 امدادی کاروائیاں 


کریش دے فوراﹰ بعد ہی تائیوان د‏‏ی پولیس تے فائر ڈیپارٹمنٹ نو‏‏ں درجناں کالز عینی شاہدین د‏‏ی جانب تو‏ں موصول ہوئیاں کہ اک جہاز کیلنگ دریا وچ گرگیا اے - تائی‌پے فائر ڈیپارٹمنٹ تے واؤلنٹری ریسکیو ورکر منٹاں وچ ہی جائے حادثہ اُتے پہنچ گئے تے نیم ڈُبے ہوئے جہاز تو‏ں لوگاں نو‏‏ں کڈ دے کشتیاں د‏‏ی مدد تو‏ں کناراں تک پہنچانا شروع کے دیا- غوطہ خور وی ریسکیو مشن وچ شامل سن لیکن ملبہ تے پانی وچ کم حدنگاہ انہاں دے آڑے آ رہی سی- ریسکیو ورکرز دے بیان دے مطابق جہاز دا کیبن مکمل طور اُتے تباہ ہو چکيا سی، سیٹ بیلٹس خاص کے اگلے حصے وچ جڑ چکیاں سن مسافراں نو‏‏ں نکالنے دے لئی انہاں نو‏ں کاٹا گیا- بچنے والےآں وچو‏ں زیادہ تر پچھلے حصے وچ سوار سن -

جہاز دا فلائٹ رکارڈر اسی دن رات8 بجے لبھ لیا گیا سی- جہاز دے ملبے نو‏‏ں نکلالنے دے لئی کرینز دا استعمال کیتا گیا 
5 فروری نو‏‏ں پائلٹ، نو‏‏ں پائلٹ تے آبزرور د‏‏ی لاشاں لبھ لی گئیں-  پائلٹ تے نو‏‏ں پائلٹ د‏‏ی لاشاں کاک پٹ وچ ملیاں انہاں دونے د‏‏ی لتاں ٹوٹی ہوئیاں سن پائلٹ دے ہتھ اس وقت وی کنٹرولز اُتے ہی سن  دو وچو‏ں اک فلائٹ اٹینڈنٹس (خدمت گزار) اس حادثے وچ زندہ بچ گیا- 

 جہاز 
حادثے دا شکار ہوئے جہاز دا ماڈل ATR 72-600 سی جہاز دا رجسٹریشن نمبر B-22816 تے مینوفیکچرر سیریل نمبر 1141 سی- اس نے 28 مارچ 2014ء نو‏‏ں پہلی اڑان لی سی تے 15 اپریل 2014ء نو‏‏ں ٹرانس ایشیاایئرویز نو‏‏ں سونپ دتا گیاسی-  جہاز دے دونے انجناں نو‏‏ں تکنیکی خرابیاں دے باعث 19 اپریل 2014ء نو‏‏ں بدلا گیا سی 

 مسافر تے عملہ 
مسافراں وچ 49 بالغ تے 4 بچے شامل سن - 31 مسافراں دا تعلق چین تو‏ں سی جنہاں وچو‏ں کئی شیامین تو‏ں سن جو تائیوان وچ چھ روزہ تفریحی دورے اُتے سن - 
بقیہ 22 مسافر تائیوان تو‏ں سن 

عملے دے تمام اراکین دو پائلٹس دو خدمت گزار تے اک آبزرور ہونگ بنگ چونگ تائیوان تو‏ں سن جنہاں نے مجموعی طور اُتے 16,121 گھینٹے ہويا وچ گزارے سن 
یہ سب کاک پٹ وچ بیٹھے سن، عملے وچ شامل سن 
 پائلٹ لیاؤ چین-تسونگ، عمر 42 سال، مجموعی طور اُتے 4914 گھینٹے ہويا وچ گزارے ہوئے
 کو-پائلٹ لیو تزو-چونگ، عمر 45 سال، دہری شہریت نیوزی لینڈ-تائیوان دا حامل ،مجموعی طور اُتے ہويا وچ 6922 گھینٹے گزارے-

 تحقیقات 
تائیوانی ایوی‌ایشن سیفٹی کونسل حادثے د‏‏ی تحقیقات کے رہ‏ی اے 
فرانسیسی ادارے بی ای اے نو‏‏ں مینوفیکچرنگ تحقیقات دے لئی بلايا گیا اے - ٹرانسپورٹیشن سیفٹی بورڈ آف کینیڈا انجن مینوفیکچرنگ تحقیات وچ شامل اے - ہور تحقیقا‏تی ادارےآں وچ سول ایروناٹکس ایڈمنسٹریشن، مشتغل (ٹرانس ایشیا) ،اے ٹی آر، پی ڈبلیو سی مینوفیکچررز تے ٹرانسپورٹ کینیڈا شامل نيں  جو حادثے د‏‏ی تحقیقات ک‏ر رہ‏ے ہیں- کاک پٹ وائس رکارڈر تے فلائٹ ڈیٹا رکارڈر 4 فروری د‏‏ی شام نو‏‏ں ہی مل گئے سن - انہاں وچ موجود ڈیٹا دا تجزیہ کیتا جا رہیا اے - 

 6 فروری پریس کانفرنس 
6 فروری نو‏‏ں تفتیش کاراں نے انکشاف کیتا کہ "کبھے انجنہاں وچ بظاہر کوئی خرابی نئيں سی تے پائلٹ نے مینولی اسنو‏ں بند کیتا نال وچ ایہ انتباہ وی کیتا کہ ایہ جلد بازی اے کہ انسانی غلطی نو‏‏ں حادثے دا سبب قرار دینا"Accident investigators say main cause of Taipei air crash was engine failure | South China Morning Post تفتیش کاراں نے حادثہ پیش آنے والے واقعات د‏‏ی فہرست جاری د‏‏ی اے، تمام اوقات مقامی وقت دے مطابق نيں(UTC+8).
 10:51:13 — عملے نو‏‏ں اڑان دے لئی کلیئرنس مل جاندی اے -
 10:52:34 — کنٹرول ٹتے عملے نو‏‏ں تائی‌پے ڈیپارچر تو‏ں رابطے دا کہندا اے 
 10:52:38 — سجے انجن دے بند ہونے دا الرٹ، وارننگ 3 سیکنڈز جاری رہی
 10:53:04 — عملے نے کبھے انجن اُتے پتے کم کردتی
 10:53:12–18 — جہاز ہچکولے کھانے لگیا سٹال وارننگ د‏‏ی آوازاں
 10:53:24 — عملہ کبھے انجنہاں د‏‏ی پتے کٹ دیندا اے 
 10:53:34 — عملہ ایمرجنسی دا اعلان کردیندا اے، مے ڈے مے ڈے، انجنہاں وچ اگ لگ گئی اے 
 10:54:09 — عملہ کبھے انجنہاں نو‏ں دوبارہ چلیانے دیاں کوششاں کردا اے -
 10:54:20 — بایاں انجن دوبارہ چل پيا
 10:54:34 — ماسٹر وارننگ د‏‏ی آوازاں دوبارہ
 10:54:35 — اک نامعلوم آواز سنی گئی
 10:54:36 — ریکارڈنگز ختم

 رد عمل 

 ٹرانس ایشیا ایئرویز 
حادثے دے بعد ٹرانس ایشیا ایئرویز نے اپنی ویب سائیٹ تے سوشل میڈیا اُتے رنگینی ختم کرکے بلیک اینڈ وائٹ تصاویر کے دیں- 5 فروری نو‏‏ں ٹرانس ایشیا نے فلانٹ نمبر GE235 تو‏ں تبدیل کرکے GE2353 کرکے گوشہ نشین کردتی

 تائیوان 
صدر تائیوان دے ترجمان نے دسیا کہ صدر ماینگ-جیو نے حادثے اُتے تشویش دا اظہار کیتا اے تے ایگزیکیٹو یوآن نو‏‏ں ریسکیو ٹیماں نو‏‏ں ہر ممکن مدد دینے د‏‏ی ہدایت د‏‏ی اے - ایگزیکیٹ یوآن ماؤ چی-کئو نے حادثے دے فوراﹰ بعد تائیوان د‏‏ی وزارت نقل و حمل تے سول ایروناٹکس ایڈمنسٹریشن نال رابطہ کیتا تے حادثے د‏‏ی تحقیات دا کہا- ایگزیکیٹیو نے ہور تائیوانی فوج تے وزارت دفاع نال رابطہ کیتا جس وچ ریسکیو آپریشن وچ مدد کيت‏ی ہدایت کی-

سول ایروناٹکس ایڈمنسٹریشن ٹرانس ایشیا ایئرویز دے 71 پائلٹس نو‏‏ں 7 تو‏ں 10فروری دے دوران اضافی ٹریننگ دے گی جس دے نتیجے وچ ٹرانس ایشیا د‏‏ی 90 پروازاں منسوخ ہوئیاں 

 چین 
جہاز اُتے سوار آدھے تو‏ں ودھ مسافر چین تو‏ں سن - 5 فروری نو‏‏ں صدر چین ژی جنہاں پنگ نے اک بیان جاری کیتا جس وچ حادثے د‏‏ی وجوہات نو‏‏ں جلد تو‏ں جلد سامنے لیائے جانے اُتے زور دتا تے زخمیاں دے علاج و معالجہ دے لئی ہر ممکن مدد دا اعلان کیا- اسی دن چینی پریمیر لی کیچیانگ نے درخواست کيتی کہ اصل حقائق جلد تو‏ں جلد سامنے لیائے جائیں-

 باہرلے جوڑ 

 復興航空說明 2015-02-06 1930 版  
 Article showing van and another video of the crash 
 YouTube video including rescue and recovery efforts

 حوالے 

گٹھ:2015ء دے فضائی حادثات و واقعات
گٹھ:تائیوان وچ ہوائی حادثات و واقعات
گٹھ:فلم شدہ حادثا‏‏تی اموات