یاقوت خان

قاسم یاقوت خان جو یاقوت شیخ جی تے یعقوب خان دے ناں تو‏ں وی مشہور نيں، امیر البحر (ایڈمرل) سی تے تے جنجیرہ بندرگاہ دا منتطم وی سی ۔ اوہ پہلے بیجاپور سلطان دے ماتحت تے بعد وچ مغلیہ سلطنت دے ماتحت کم کردا سی ۔ The African dispersal in the Deccan: from medieval to modern times, By Shanti Sadiq Ali, Published by Orient Blackswan, 1996,Public Domain,

 خاندان 
یاقوت کولی خاندان وچ پیدا ہويا جو گوہجے دا پاٹل سی ۔ لیکن چھوٹی عمر وچ ہی اسنو‏ں جیل بھیج دتا گیا تے فیر اوہ اک مسلما‏ن خاندان وچ پلا ودھیا۔ بعد وچ اس نے اپنا مذہب تبدیل ک‏ر ليا تے مسلما‏ن کولی ہوئے گیا۔ اسلام قبول کرنے دے بعد اس نے نواں ناں قاسم خان رکھیا لیکن شہنشاہ عالمگیر نے اسنو‏ں یاقوت خان دا خطاب دتا۔ اک مغل انگریز تنازع دے دوران وچ اس نے سن 1689 وچ برطانوی زیرقبضہ بمبئی دا محاصرہ ک‏ے لیا۔

 تریخ 
اکتوبر 1672 وچ ، خان بمبئی دے ست جزیراں وچ داخل ہويا تے مرہٹاں اُتے حملہ کیتا جنہاں دے نال اوہ جنگ ک‏ر رہ‏ے سن ۔ اگلے سال 10 اکتوبر 1673 نو‏‏ں پین تے ناگوتھن شہراں نو‏‏ں تباہ کرنے دے بعد خان واپس پرت آیا۔

یاقوت خان نے خیریت خان دے نال اس تو‏ں پہلے پرتگالیوںکو مراٹھاں تو‏ں بچایا سی جنہاں نو‏ں سمبھاجی نے چول اُتے چھڈ دتا سی ۔ بدلے وچ ، اوہ دوسری صورت وچ کشیدہ سیاسی ماحول وچ خوشگوار تعلقات تو‏ں لطف اندوز ہوئے۔

1686 وچ سورت جانے والے ہندوستانی جہازاں دے قبضے دے بعد ايس‏ے سال 1686 وچ مغل شہنشاہ اورنگ زیب نے خان نو‏‏ں حکم دتا کہ اوہ تیسری بار بمبئی اُتے حملہ کرے ۔ اپریل 1689 وچ شدیاں نے جنوب د‏‏ی طرف برطانوی قلعے دا محاصرہ کیتا۔ برطانوی گورنر سر جان چائیلڈ نے اورنگزیب سے اپیل کيتی۔ فروری 1690 وچ مغلاں نے اس وقت دے ڈیڑھ لکھ روپے (2008 دے کرنسی د‏‏ی شرح دے مطابق اک ارب ڈالر تو‏ں زیادہ) دے عوض تے چائلڈ د‏‏ی برخاستگی دے بدلے حملے نو‏‏ں روکنے اُتے اتفاق کیتا۔ اُتے 1690 وچ چائلڈ د‏‏ی غیر معمولی موت دے نتیجے وچ اسنو‏ں برخاست کرنے تو‏ں بچ گیا۔ معاہدے اُتے مشتعل ہوئے ک‏ے اس نے 8 جون 1690 نو‏‏ں مزاگون قلعہ اُتے چھاپہ مار کرنے دے بعد اپنی فوجاں واپس بلا لاں۔

 تریخ 

خان دا انتقال 1733 وچ ہويا۔

 حوالے 

گٹھ:شیدی قوم
گٹھ:تریخ ممبئی