بونڈ انرجی

علم کیمیا وچ بونڈ انرجی (یعنی بندھن دی توانائ) تو‏ں مراد حرارت دی اوہ مقدار ہُندی اے جو کسی سالمے ( molecules) دی مخصوص تعداد نو‏‏ں جدا جدا ایٹماں وچ تبدیل کر دے۔ ایہ مخصوص تعداد  مالیکیول اے جسنو‏ں اک Mole کہیا جاندا ا‏‏ے۔
جب دو یا زیادہ ایٹم آپس وچ مل کر متحد ہُندے نيں تو انہاں دے بیرونی ترین الیکٹراناں دے اتحاد تو‏ں اک کیمیائ بونڈ (chemical bond) وجود وچ آندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں وی کوئی کیمیائ بونڈ بندا اے تو توانائ یا حرارت خارج ہُندی اے تے نواں مرکب (یا کمپاونڈ) بندا ا‏‏ے۔ جے ایہ خارج شدہ حرارت دوبارہ مل جائے تو ایہ کیمیائ بونڈ حرارت جذب کر دے ٹُٹ جاندا اے تے ایٹم پھر تو‏ں جدا جدا ہو جاندے نيں۔ کیمیائ بونڈ جِنّا مضبوط ہو گا بونڈ انرجی وی اِنّی ہی زیادہ ہوئے گی تے بننے والے مولیکیول وچ ایٹماں دا درمیانی فاصلہ وی اِنّا ہی کم ہوئے گا۔



قدرتی گیس میتھین methane دے ہر مولیکیول وچ پنج ایٹم ہُندے نيں جو چار کیمیائ بونڈ تو‏ں آپس وچ جڑے ہوئے ہُندے نيں۔ انہاں پانچاں ایٹماں نو‏‏ں الگ الگ کرنے دے لئی کل 396 کلو کیلوری فی مول دی ضرورت ہُندی ا‏‏ے۔ یعنی اک کاربن ہائیڈروجن بونڈ توڑنے دے لئی اوسطاً 99 کلو کیلوری دی ضرورت ہُندی اے جو اس بونڈ دی بونڈ انرجی ا‏‏ے۔

بونڈ انرجی Bond-dissociation energy دا اوسط ہُندی ا‏‏ے۔

 کیمیائ بونڈ دی اقسام 
ایٹم دے بیرونی ترین الیکٹران آپس وچ مل کر تن طرح دے بونڈ بناندے نيں یعنی ‎آئیونک بونڈ، کوویلنٹ بونڈ تے کوآرڈینیٹ کویلنٹ بونڈ اس طرح مولیکیول وجود وچ آندے نيں۔ مولیکیول وی اک دوسرے دے لئی کشش رکھدے نيں جس تو‏ں تن طرح دے ہور بونڈ بن سکدے نيں جو ,Non polar interactions, Polar interactions تے Hydrogen bonds کہلاندے نيں۔

کیمیایئ بونڈ وچ 
 covalent bond مضبوط ترین بونڈ ہُندے نيں۔ سنگل کویلینٹ بونڈ دی بونڈ انرجی 60 تو‏ں 110 کلو کیلوری فی مول ہُندی اے جدو‏ں کہ ڈبل دی 150 تے ٹرپل دی 200 ہُندی ا‏‏ے۔
 ionic bond اس تو‏ں کافی کمزور ہُندا اے تے اوہدی بونڈ انرجی 4 تو‏ں 8 کلو کیلوری فی مول ہُندی ا‏‏ے۔
 hydrogen bond دی بونڈ انرجی 4 تو‏ں 5 کلو کیلوری فی مول ہُندی ا‏‏ے۔
 polar interaction دی بونڈ انرجی 2 تو‏ں 3 کلو کیلوری فی مول ہُندی ا‏‏ے۔
 non polar interaction یا hydrophobic interaction دی بونڈ انرجی اک کلو کیلوری فی مول ہُندی ا‏‏ے۔
کوویلنٹ بونڈ دی اقسام
سنگل کوویلنٹ بونڈ
ڈبل کوویلنٹ بونڈ
ٹرپل کوویلنٹ بونڈ‎

BondBond Bond-dissociation energyComment(kcal/mole)(kJ/mole)C-HC-H bond98410C-H bond strength affected by substituents(see next table)C-FC-F bond117490one of the strongest single bonds to carbonC-ClC-Cl bond79331more labile than C-H and C-F bonds,chlorocarbons degrade photochemicallyC-BrC-Br bond69285weaker than C-Cl bondsbromocarbons are often labile and are useful fire retardantsC-CC-C bond83-85348-356strong, but weaker than C-H bonds, routinely broken by thermal crackingCl-Clchlorine58242indicated by the yellowish colour of this gasBr-Brبرومین46192indicated by the brownish colour of Br2source of the Br. radicalI-Iآیوڈین36151indicated by the purplish colour of I2source of the I. radicalH-Hہائیڈروجن104436strong, nonpolarizable bond cleaved only by metals and by strong oxidantsO-Hhydroxyl110460comparable to strength of O=O and C-H bondsO=Oآکسیجن119497strong bond, but O-H bonds are of comparable strengthN≡Nنائٹروجن226945نائٹروجن (N2) دے مولیکیول وچ بے حد مضبوط ٹرپل بونڈ ہُندا اے اس لئی نائٹروجن دے مولیکیول نو‏‏ں توڑ کر امونیا بنانے وچ وڈی توانائی خرچ کرنی پیندی ا‏‏ے۔

 ہور ویکھو 
 nuclear binding energy



گٹھ:توانائی
گٹھ:جوہر
گٹھ:حرحرکیات
گٹھ:کیمیاء
گٹھ:کیمیائی ترابط
گٹھ:فزکس