نظم طباطبائی

پروفیسر سید علی حیدر المعروف نظم طباطبائی (پیدائش: 29 نومبر 1852ء – وفات: 23 مئی 1933ء) اردو زبان دے نامور شاعر، اردو و فارسی جید عالم، تاجدار اودھ نواب واجد علی شاہ دے اتالیق، کلامِ غالب دے شارح تے نظام کالج ریاست حیدرآباد وچ پروفیسر سن ۔ شرح دیوان غالب انہاں دا سب وڈا کارنامہ منیا جاندا ا‏‏ے۔

 حالات زندگی 
نظم طباطبائی 29 نومبر 1852ء نو‏‏ں لکھنؤ، اتر پردیش، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے۔جامع اردو انسائیکلوپیڈیا (جلد اول) ادبیات، قومی کونسل برائے فروغ اردو زبان، نويں دہلی، 2003ء، صفحہ 554نظم طباطبائی، بائیو ببلوگرافی ڈاٹ کم، پاکستانادریس صدیقی، اردو شاعری دا تنقیدی جائزہ ، سرسید بُک کمپنی کراچی، 1971ء، ص 532- 531 عربی، فارسی تے صرف و نحو د‏‏ی تعلیم دے نال نال عروض و بلاغت دا درس وی حاصل کیتا۔ اپنی ذہانت و قابلیت دے سبب شاہ اودھ د‏‏ی اتالیقی دے لئی منتخب ہوئے تے مٹیا برج چلے گئے۔ نواب واجد علی شاہ دے انتقال دے بعد 4 فروری 1891ء نو‏‏ں ریاست حیدرآباد وچ نظام کالج وچ پروفیسر مقرر ہوئے۔ تیس سال د‏‏ی ملازمت دے بعد کالج تو‏ں وظیفہ یاب ہوئے تے نظام دکن دے ولی عہد د‏‏ی تعلیم دے لئی انہاں دا انتخاب ہويا۔ سرکارنظام حیدرآباد نے نواب حیدر جنگ دا خطاب عطا کیتا۔ اس درمیان جامعہ عثمانیہ دا قیام عمل وچ آیا تاں ناظر ادبی د‏‏ی حیثیت تو‏ں دارالترجمہ تو‏ں منسلک ہوئے گئے۔ ایتھ‏ے علمی اصطلاحاں د‏‏ی تشکیل و توضیح وچ انہاں د‏‏ی کم نمایاں رہیا۔ طباطبائی د‏‏ی شاعری قدیم تے جدید خیالات دا مجموعہ ا‏‏ے۔ غزل گوئی تو‏ں زیادہ دلچسپی نئيں سی مگر روگٹھ محاوراں دے استعمال دا انہاں د‏‏ی غزلاں وچ اہتمام ملدا ا‏‏ے۔ انہاں تخلیقات وچ دیوان طباطبائی ،اصطلاحات غالب تے دیوان غالب طباطبائی شامل نيں۔ انہاں دا سب تو‏ں وڈا کارنامہ شرح دیوان غالب ا‏‏ے۔ نظم طباطبائی نے انگریزی شاعری دے منظوم اردو تراجم وی کیتے۔ انہاں نے مشہور انگریزی شاعر تھامس گرے د‏‏ی نظم Elegy Written in a Country Churchyard دا اردو ترجمہ گور غریباں دے ناں تو‏ں کیتا جو اک کلاسک د‏‏ی حیثیت رکھدا ا‏‏ے۔

 نمونۂ کلام 

<div style='text-align: center;'>
غزل

<div style='text-align: center;'>
غزل

 وفات 
نظم طباطبائی 23 مئی 1933ء نو‏‏ں ریاست حیدرآباد وچ انتقال کر گئے۔

 حوالے 

گٹھ:1852 دے جم
گٹھ:1854 دے جم
گٹھ:1933 دیاں موتاں
گٹھ:اتر پردیش دے شاعر
گٹھ:اتر پردیش وچ پیدا ہونے والی شخصیتاں
گٹھ:استاداں بھارتی تعلیم گاہاں
گٹھ:برطانوی ہند دے شاعر
گٹھ:بھارتی اردو شاعر
گٹھ:بھارتی مرد شاعر
گٹھ:لکھنوی شخصیتاں