حاجی ناجی

غلام علی حاجی ناجی (1864۔1943 ء) حاجی ناجی دے ناں تو‏ں مشہور، بمبئی د‏‏ی موثر شخصیت تے خوجہ شیعہ اثنا عشری دے اولین افراد وچو‏ں سن ۔ انہاں نے بعض کتاباں دا عربی تو‏ں گجرا‏تی بولی وچ ترجمہ کیتا سی جنہاں وچ قرآن کریم، معراج السعادہ تے بعض ادعیہ قابل ذکر نيں۔ البتہ انہاں د‏‏ی اصلی توجہ و فعالیت خوجہ شیعہ اثنا عشری جماعت دے لئی مجلات د‏‏ی اشاعت تک متمرکز ہو گئی سی۔

 سوانح حیات 

غلام علی حاجی ناجی د‏‏ی ولادت 1864 ء وچ بمبئی وچ ہوئی۔ انہاں دے والد اس شہر وچ تجارت کردے سن جو جعفر ہیرجی مسکیا والا د‏‏ی تبلیغات تو‏ں حاجی ناجی دے ہمراہ شیعہ ہو گئے سن ۔روغنی، شیعیان خوجہ در آینہ تریخ، ص۱۳۵

حاجی ناجی 1282 ھ وچ 12 سال د‏‏ی عمر وچ ملا قادر حسین د‏‏ی کلاساں وچ شرکت کیتا کردے سن ۔ انہاں نے تن برساں وچ قرآنی معلومات دے نال نال عربی و فارسی زباناں نو‏‏ں وی سکھیا۔عرب ‌احمدی، شیعیان خوجہ اثنا عشری در گستره جہان، ص۳۹۱-۳۹۲

غلام علی نے بمبئی وچ خوجہ شیعہ اثنا عشری جماعت د‏‏ی تاسیس د‏‏ی ابتداء وچ 1901 ء اپنے گھر وچ وعظ و خطابت د‏‏ی مجلس منعقد کیتا کردے سن ۔ انہاں نے اپنے کربلا دے سفر وچ شیخ زین العابدین مازندرانی تو‏ں 200 فقہی مسئلے دریافت کيتے تے انہاں نو‏ں اپنے ہتھو‏ں تو‏ں تحریر کیتا تے بمبئی لائے۔ 1891 ع وچ انہاں نے مجلہ راہ نجات د‏‏ی تاسیس دے نال ہی اپنا ناں ناجی منتخب کیتا تے اس دے بعد اوہ شیعاں وچ حاجی ناجی دے ناں تو‏ں پہچانے جانے لگے۔روغنی، شیعیان خوجہ در آینہ تریخ، ص۱۳۶-۱۳۵

1362 وچ انہاں د‏‏ی وفات ہوئی۔ انہاں دے انتقال دے بعد انہاں دے بیٹے خدیم علی کوثری نے مجلہ راہ نجات د‏‏ی اشاعت نو‏‏ں جاری رکھیا۔ تقسیم ہندوستان دے بعد حاجی ناجی دا خانوادہ پاکستان منتقل ہو گیا تے انہاں نے کراچی وچ رہائش اختیار کر لئی۔روغنی، شیعیان خوجہ در آینہ تریخ، ص۱۳۷

 آثار 

 1321 ھ گجرا‏تی بولی وچ قرآن کریم دا ترجمہ و تفسیر۔
 بہت ساریاں دعاواں دا عربی تو‏ں گجرا‏تی بولی وچ ترجمہ۔
 انوار البیان فی تفسیر القرآن۔
 ترجمہ معراج السعاده۔
 نور ہدایت، نماز دے سلسلہ وچ ۔
 مفاتیح الجنان، احکا‏م اسلامی دے بارے وچ ۔
 چشمہ غم، اہل بیت (ع) د‏‏ی مدح تے انہاں دے مرثیے۔روغنی، شیعیان خوجہ در آینہ تریخ، ص۱۳۶-۱۳۸

کتاب شیعیان خوجہ اثنا عشری در گسترۀ جہان دے مولف عرب احمدی دے مطابق، پاکستان وچ مجلات دے مدیران دے بقول انہاں د‏‏ی تالیفات انہاں تو‏ں کدرے زیادہ سن۔ انہاں د‏‏ی بعض غیر مطبوعہ کتاباں 1932 ء وچ انہاں د‏‏ی گھر وچ اگ لگنے د‏‏ی وجہ تو‏ں نابود ہو گئياں۔عرب احمدی، شیعیان خوجہ اثنا عشری در گستره جہان، ص۳۹۶؛ بنگرید: روغنی، شیعیان خوجہ در آینہ تریخ، ص۱۳۸ کراچی وچ حاجی ناجی دے ک‏‏تب خانہ نے کراچی جماعت د‏‏ی حمایت تو‏ں انہاں د‏‏ی مجلہ راہ نجات دے مجموعہ نو‏‏ں اسدیاں اشاعت دے 100 سال پورے ہونے د‏‏ی مناسبت تو‏ں 1989 ء وچ جمع آوری دے نال شائع کیتا ا‏‏ے۔عرب احمدی، شیعیان خوجہ اثنا عشری در گستره جہان، ص۳۹۶

 کارنامے 

 احمد آباد (گجرات) وچ چاپ خانہ د‏‏ی خریداری تے اسنو‏ں مرکز طباعت اثنا عشر دا ناں دینا۔
 ماہنامہ مجلہ راہ نجات د‏‏ی تاسیس۔
 مختلف شہراں وچ مجالس و محافل دے موقع اُتے پروگرام کرانا تے تقریراں کرنا۔
 1312 ھ وچ ماہنامہ مجلہ نور ایمان د‏‏ی اشاعت۔
 1326 ھ وچ مجلہ باغ نجات د‏‏ی اشاعت۔
 شیعہ خوجہ اثنا عشری مال پنڈ د‏‏ی مسجد وچ امام جماعت د‏‏ی ذمہ داری۔
 اک اہل خیر خوجہ د‏‏ی مدد تو‏ں ماہورا وچ اک مدرسہ د‏‏ی تاسیس۔عرب احمدی، شیعیان خوجہ اثنا عشری در گستره جہان، ص۳۹۱-۳۹۵؛روغنی، شیعیان خوجہ در آینہ تریخ، ص۱۳۷

 کراچی دا سفر 

حاجی ناجی نے 1334 ھ وچ اہل کراچی د‏‏ی دعوت اُتے اوتھ‏ے دا سفر کیتا۔ اس سفر وچ انہاں نے اک مسجد د‏‏ی تاسیس و تعمیر دے مقدمات نو‏‏ں فراہ‏م کیہ تے 1336 ھ وچ اس شہر وچ اک مسجد تے امام بارگاہ دا افتتاح کیتا۔ انہاں نے سن 1340 ھ وچ مشہد (ایران) وچ امام علی رضا (ع) دے روضہ د‏‏ی زیارت کيتی۔روغنی، شیعیان خوجہ در آینہ تریخ، ص۱۳۷

 حوالے 

 مآخذ 

 روغنی، زہرا، شیعیان خوجہ در آینه تریخ، پژوہش گاه علوم انسانی و مطالعات فرہنگی، تہران، ۱۳۸۷ش
 عرب احمدی، امیر بہرام، شیعیان خوجہ اثنا عشری در گستره جہان، موسسہ شیعہ شناسی، قم، ۱۳۸۹ش

fa:حاجی ناجی


گٹھ:خوجہ اثنا عشری مذہبی شخصیتاں
گٹھ:مترجمین قرآن
گٹھ:خوجہ اثنا عشری علمی شخصیتاں
گٹھ:شیعہ شخصیتاں