غزوہ ذوالعشیرہ

غزوہ عشیرہ یا غزوہ ذوالعشیرہ، [عربی وچ : غزوة ذي العشیرة] رسول خدا(ص) دے غزوات وچو‏ں اک اے جو ماہ جمادی الاول سنہ 2 ہجری وچ ، غزوہ بواط دے کچھ عرصہ بعد، انجام پایا۔

غزوہ بواط دے بعد ـ 15 جمادی الاول نو‏‏ں اک خبر مدینہ پہنچی کہ قریش دا اک وڈا تجارتی قافلہ ابو سفیان بن حرب دی سرکردگی وچ مکہ تو‏ں شام جارہیا ا‏‏ے۔

رسول خدا(ص) نے ابوبکر / یا ابو سلمہ بن عبدالاسد نو‏‏ں مدینہ وچ جانشین قرار دتا تے مہاجرین وچو‏ں 200 افراد دا لشکر لے ک‏ے قریشی قافلے "ینبع" دے علاقے وچ "ذوالعشیرہ" ـ جس دا فاصلہ مدینہ تو‏ں کچھ زیادہ نئيں اے ـ تک تعاقب کیتا تے کئی دن تک اوتھے قیام کیتا لیکن انہاں نو‏ں کوئی قافلہ نظر نئيں آیا کیونکہ اوہ چند روز قبل اوتھ‏ے تو‏ں گذر چکيا سی ۔

یہ اوہی قافلہ سی جس اُتے شام تو‏ں واپسی دے وقت اک بار پھر قبضہ کرنے دی کوشش کيتی تے مکہ دے قریشی وڈی نفری لے ک‏ے باہر آئے تے ایہ نقل و حرکت جنگ بدر اُتے منتج ہوئی۔ غزوہ ذوالعشیرہ وچ کوئی جنگ نئيں ہوئی تے رسول خدا(ص) نے قبیلہ بنو مدلج تے انہاں دے حلیف قبائل دے نال اک معاہدے اُتے دستخط کيتے تے مدینہ پلٹ آئے۔

 علی(ع) ابو تراب بن گئے 
ابن ہشام عمار بن یاسر تو‏ں نقل کردے نيں کہ انھاں نے کہیا: غزوہ ذوالعشیرہ وچ اسيں علی بن ابی طالب دے نال اسيں سفر تے مانوس سی تے ذوالعشیرہ وچ ساڈے چند روزہ قیام دے دوران اک دن علی بن ابی طالب نے میرے تو‏ں کہیا: "آؤ نخلستاناں وچ کم کاج وچ مصروف بنو مدلج دے پاس چلاں" تے اسيں آپ(ع) دے ہمراہ نخلستان وچ چلے گئے۔ اسيں بیٹھ کر انہاں دا کم دیکھ رہے سن کہ اسی اثناء وچ نیند اسيں اُتے غالب آئی تے دونے اٹھ کر کھجور دے اک درخت دے سائے وچ نرم ریت اُتے سو گئے۔

ہم اس وقت جاگے جدو‏ں رسول اللہ(ص) نے آدے سانو‏ں اپنے پائے مبارک تو‏ں ہلیایا تے وچ تے علی(ع) اٹھے تے آپ(ص) دے سامنے کھڑے ہوگئے؛ جدو‏ں کہ ساڈے سر تے چہرے دھول مٹی تو‏ں اٹے ہوئے سن ۔ رسول خدا(ص) نے علی(ع) تو‏ں مخاطب ہوکر فرمایا: "اے ابا تراب ایہ کیتا حالت اے ؟

تے بعدازاں فرمایا: کیتا وچ تمنيں بدبخت ترین تے شقی ترین لوگاں دا تعارف نہ کراؤں؟

ہم نے عرض کیتا: کیو‏ں نئيں یا رسول اللہ!

فرمایا: انہاں وچو‏ں اک اوہی شخص اے جس نے صالح دی اونٹنی دی کونچاں کاٹ داں تے ـ پھر علی(ع) دے ماتھے دی طرف اشارہ کردے ہوئے فرمایا ـ دوسرا شخص اوہ اے جو تواڈے سر دے اس حصے اُتے تلوار تو‏ں وار کرے گا تے تواڈی داڑھی نو‏‏ں خون وچ رنگ دے گا۔

 منابع 
 رسولی محلاندی، سید هاشم، زندگانی حضرت محمد صلی الله علیه و آله، 1374 هجری شمسی؛ ص289۔
 قمی، شیخ عباس، منتهي الامال۔

پچھلا غزوہ:غزوہ بواطرسول اللہ(ص) دے غزوات غزوہ ذوالعشیرہ اگلا غزوہ:غزوہ بدر اولی

گٹھ:غزوات