چنگیز اعتماتوف

چنگیز اعتماتوف  ( ) (پیدائش: 12 دسمبر، 1928ء - وفات: 10 جون، 2008ء) سوویت تے کرغیزستان دے نامور مصنف، مترجم، سیاستدان، سفارت کار تے کرغیز و روسی ادب دی مشہور شخصیت سن جو اپنے ناول "جمیلہ" دی وجہ تو‏ں مشہور و معروف نيں۔چنگیز اعتماتوف، دائرۃالمعارف برطانیکا آن لائن

 حالات زندگی و تخلیقی دور 
چنگیز اعتماتوف سوویت یونین وچ کرغیزستان دے اک پنڈ شیکر وچ 12 دسمبر، 1928ء نو‏‏ں کرغیز باپ تے تاتار ماں دے گھر پیدا ہوئے۔ والد نو‏‏ں جوزف سٹالن دی طرف تو‏ں 1938ء وچ پھانسی دتی گئی۔ چنگیز اعتماتوف نے ادبی زندگی دا آغاز 1952ء وچ کیتا تے 1959ء تو‏ں روسی اخبار "پراودا" دے لئی بطور کرگیز نامہ نگار لکھنا شروع کیتا۔ انہاں نو‏ں اہ‏م شناخت اپنی نصنف "پہاڑاں تے مرغزاراں دیاں کہانیاں" 1963ء تو‏ں حاصل ہوئی۔ اس تصنیف اُتے انہاں نو‏ں سال 1963ء دا لینن انعام دتا گیا۔ چنگیز اعتماتوف نے اپنی تخلیقات وچ محبت، دوستی، جنگی ہیروازم تے کرغیز نوجواناں دی سماجی و روايتی پابندیاں نو‏‏ں موضوع بنایا اے۔ چنگیز اعتماتوف دی اہ‏م تخلیقات وچ "دشوار راستہ" 1958ء، "روبرو" 1957ء، "جمیلہ" 1958ء، "پہلا استاد" 1967ء، "سفید دخانی کشتی" 1970ء شامل نيں۔

 سیاست و سفارت 
چنگیز اعتماتوف ادیب دے علاوہ سیاست دان تے سفارت کار ہونے دی وجہ تو‏ں وی مشہور نيں۔ انہاں نو‏ں 1966ء وچ سوویت یونین دی اعلیٰ سوویت دا رکن بنایا گیا۔ 1967ء وچ اگزیکٹیو بورڈ برائے سوویت انجمن مصنفین دے رکن، مشیر برائے صدر سوویت یونین میخائل گورباچوف، سوویت سفیر برائے لکسمبرگ تے 1990ء وچ کرغیزستان دے سفیر برائے یورپی یونین مقرر ہوئے۔

 تخلیقات 
 ناول و افسانے 
 1956ء - دشوار راستہ
 1957ء - روبرو
 1958ء - جمیلہ
 1962ء - پہلا استاد
 1963ء - پہاڑاں تے مرغزاراں دیاں کہانیاں
 1970ء - سفید دخانی کشتی
 1977ء - سمندرکے کنارے دوڑدا ہويا چتکبری کتا
 1986ء - تختۂ دارا
 1986ء - جدو‏ں پہاڑ گردے نيں

 انگریزی تراجم 
 1964ء – Short Novels
 1970ء – Farewell Gul'sary
 1972ء – White Steamship
 1972ء – The White Ship
 1973ء – Tales of the Mountains and the Steppes
 1975ء – Ascent of Mount Fuji
 1983ء – Cranes Fly Early
 1988ء – The Day Lasts More Than a Hundred Years
 1989ء – The Place of the Skull
 1989ء – Time to Speak
 1988ء – The time to speak out
 1990ء – Mother Earth and Other Stories
 2008ء – Jamila

 اعزازات 
 1963ء - لینن انعام 
 1968ء 1977ء 1983ء - سوویت ریاستی انعام 

 اداراں تو‏ں وابستگی 
 1966ء - رکن اعلیٰ سوویت برائے سوویت یونین
 1967ء - رکن اگزیکٹیو بورڈ برائے سوویت انجمن مصنفین
 مشیر برائے صدر سوویت یونین میخائل گورباچوف
 سوویت سفیر برائے لکسمبرگ
 1990ء -سفیر کرغیزستان برائے یورپی یونین

 وفات 
چنگیز اعتماتوف 79 سال دی عمر وچ 10 جون ،2008ء نو‏‏ں نورنبرگ، جرمنی وچ وفات پاگئے۔

 حوالے 

گٹھ:1928 دے جم
گٹھ:2008 دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے افسانہ نگار
گٹھ:ویہويں صدی دے کرغزستانی مصنفین
گٹھ:ویہويں صدی دے مرد مصنفین
گٹھ:ویہويں صدی دے ناول نگار
گٹھ:تاتاری شخصیتاں
گٹھ:روسی ادیب
گٹھ:روسی بولی دے مصنفین
گٹھ:روسی شخصیتاں
گٹھ:روسی صحافی
گٹھ:روسی نثر نگار
گٹھ:سوویتی افسانہ نگار
گٹھ:سوویتی ناول نگار
گٹھ:کرغزستانی مصنفین
گٹھ:کرغیز شخصیتاں
گٹھ:نمونیا تو‏ں اموات
گٹھ:وفیات بسبب گردی کمزوری