گورکھا سلطنت

سلطنت گورکھا (نیپالی زبان:गोरखा राज्य) 24 صوبےآں وچ مبنی اک حکومت سی جسنو‏ں چوبیسی راجیہ وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ حکومت بر صغیر دے موجودہ نیپال وچ واقع سی۔ Page 237. سلطنت گورکھا مغرب وچ دریائے مارشیہ نگدی تو‏ں مشرق وچ دریائے تریشولی تک وسیع سی جو اسنو‏ں بالترتیب سلطنت لام گنج تے سلطنت نیپال تو‏ں علاحدہ کردی سی۔ Page 123. گورکھا سلطنت د‏‏ی بنیاد لام گنج سلطنت دے راجا یاشو براہما شاہ دے دوسرے بیٹے درویہ شاہ نے 1559ء وچ رکھی سی۔ اس نے کھانڈکا راجاواں نو‏‏ں شکست دے ک‏ے اپنی حکومت قائم کیتی سی۔

 ابتدا 
تاریخی حقائق دسدے نيں کہ شاہ شاہی خاندان دے اولین تاجدار چندر ونش دے رشی راج رانا جی سن ۔ اوہ چتوڑ گڑھ دا اک دیوانہ بادشاہ سی جسنو‏ں بٹھارک  دے لقب تو‏ں جانیا جاندا سی ۔Daniel Wright, History of Nepāl، Cambridge University Press, 1877, Nepal. Chapter X، page 273 چندر ونش د‏‏ی حکومت 13 نسلاں د‏‏ی باقی رہی اس دے بعد مسلما‏ن یاوناں نے انہاں تو‏ں حکومت کھو لئی۔ بھٹارک نو‏‏ں ترک وطن کرنا پيا تے اوہ بس اپنا خاندانی ناں (رانا جی) ہی بچا سک‏‏ے۔ اس دے 17 نسلاں تک اس دے راجا رانا جی روا دے ناں تو‏ں پہچانے جاندے رہ‏‏ے۔ مغلیہ سلطنت دے بادشاہ جلال الدین اکبر (1542ء تا 1605ء) نے فتح سنہا رانا جی روا د‏‏ی بیٹی نال شادی کرنے د‏‏ی خواہش ظاہر کیت‏‏ی۔ اکبر نو‏‏ں مثبت جواب نئيں ملیا کیونجے اس دا مذہب اسلام سی جو ہندو تو‏ں یکسر مختلف سی ۔ انہاں دے اس انکار نے اکبر نو‏‏ں جنگ اُتے آمادہ کر دتا۔ فتح سنگھ روا سمیت کئی راجپوت مارے گئے۔ جنگ وچ بھج جانے والےآں وچ اودے بام رانا جی روا سن جنہاں نے اودے پور بسایا۔

منمتھ رانا جی روا اجین گئے۔ اس دا بیٹا بھوپال رانا جی راو ریدی گیا۔ فیر 1417ء وچ سارگھا تے بعد وچ خیوم وچ آباد ہوئے گیا۔ اوتھ‏ے د‏‏ی شمالی پہاڑیاں وچ اس نے کھیت‏‏ی باڑی شروع کيتی۔ اوتھ‏ے دے راجا دے دو بیٹے کانچا تے میچا سن ۔ انہاں دونے د‏‏ی زناری د‏‏ی رسم ادا کيتی گئی تے ایہ منصوبہ بنایا گیا کہ انہاں د‏‏ی شادی راجپوت لڑکیو‏ں تو‏ں کيت‏ی جائے گی۔ کانچا ڈھور گیا تے اوتھ‏ے منگارٹ اُتے حملہ ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں فتح ک‏ر ليا تے برساں حکومت کیت‏‏ی۔ میچا نے مغرب بعید دا رخ کیتا تے نوکوٹ جا ک‏ے اوتھ‏ے اپنی حکومت قائم کيتی۔

 حوالے 

گٹھ:نیپال دی تریخ
گٹھ:سابقہ بادشاہتاں
گٹھ:سابقہ مملکتاں

گٹھ:سابقہ بادشاہتاں
گٹھ:سابقہ مملکتاں