انس بن مالک

انس بن مالک صحابی تے محدث سن ۔
 نام ونسب 
انس نام،ابوحمزہ کنیت،خادم رسول اللہ لقب، قبیلہ نجار تو‏ں نيں،جو انصار مدینہ دا معزز ترین خاندان سی، نسب نامہ ایہ اے ،انس بن مالک بن نضربن ضمضم بن زید بن حرام بن جنب بن عامر بن غنم بن عدی بن نجار، والدہ ماجدہ دا نام ام سلیم سہلہ بنت لمحان انصاریہ اے جنہاں دا سلسلۂ نسب تن واسطےآں تو‏ں انس بن مالک دے آبائی سلسلہ وچ مل جاندا اے تے رشتہ وچ اوہ آنحضرت دی خالہ ہُندیاں سن۔
 پیدائش 
انس ہجرت نبوی  تو‏ں دس سال پیشتر شہر یثرب وچ پیدا ہوئے 8،9 سال دی عمر سی کہ انہاں دی ماں نے اسلام قبول کر لیا، انہاں دے والد بیوی تو‏ں ناراض ہوکے شام چلے گئے تے اوتھے انتقال کیتا،ماں نے دوسرا نکاح ابو طلحہ انصاری نال کر لیا جنہاں دا شمار قبیلۂ خزرج دے امیر اشخاص وچ سی تے اپنے نال انس نو‏‏ں ابو طلحہ دے گھر لے گئياں، انس نے انہی دے گھر وچ پرورش پائی۔

 خادم رسول 
ہجرت دے کچھ عرصے بعد انہاں دی والدہ نے انہاں نو‏ں بطور خادم آنحضرت  دے سپرد کر دتا۔ اس وقت انہاں دی عمر دس برس دی سی۔ آنحضرت  دے زندگی بھر خادم رہ‏‏ے۔ انس نے آنحضرت دی وفات تک اپنے فرض نو‏‏ں نہایت خوبی تو‏ں انجام دتا ،سفر تے حضرخلوت وجلوت دی انہاں دے لیے کوئی تخصیص نہ سی تے نزول حجاب تو‏ں پہلے اوہ آنحضرت دے گھر وچ آزادی دے نال آندے جاندے سن ۔ اوہ کم وبیش دس برس حامل نبوت  دی خدمت کردے رہے تے ہمیشہ اس شرف اُتے انہاں نو‏‏ں ناز رہیا،معمول سی کہ فجر دی نماز تو‏ں پیشتر دراقدس اُتے حاضر ہوجاندے تے دوپہر نو‏‏ں اپنے گھر واپس آندے ،دوسرے وقت پھر حاضر ہُندے تے عصر تک رہندے،نماز عصر پڑھ کے اپنے گھر دا رخ کردے سن ،محلہ وچ اک مسجد سی اوتھ‏ے لوگ انہاں دا انتظار کردے جدو‏ں ایہ پہنچدے اس وقت اوتھ‏ے نماز ہُندی سی۔
 غزوات 
غزوہ بدر وچ کم سن ہونے دے باوجود شریک سن اک شخص نے پُچھیا کہ آپ بدر وچ موجود سن، انس نے فرمایا وچ بدر تو‏ں کتھے غائب ہو سکدا سی ؟

غزوۂ احد وچ وی انس بہت کم عمر سن ،ذیقعدہ6ھ وچ حدیبیہ تے بیعت الرضوان پیش آئی، اس وقت انس جوان سن، ہن اوہ میدان جنگ وچ نبرد آزمائی دے قابل ہو گئے سن،7ھ وچ آنحضرت نے عمرۃ القضا کیتا، اس وچ انس تمام جان نثاراں دی طرح آنحضرت دے ہمرکاب سن ،اسی سنہ وچ خیبر اُتے فوج کشی ہوئی اس غزوہ وچ انس،ابوطلحہ دے نال اونٹھ اُتے سوار سن تے آنحضرت  تو‏ں اس قدر قریب سن کہ انہاں دا قدم آنحضرت دے قدم تو‏ں مس کر رہیا سی،8ھ وچ مکہ تے طائف وچ معرکےآں دا بازار گرم ہويا تے 10ھ وچ آنحضرت نے حجۃ الوداع یعنی آخری حج کیتا، انہاں سب واقعات وچ انس نے شرکت کيتی ۔
 عہدے 
ابوبکرصدیق نے انس نو‏‏ں بحرین وچ صدقات دا افسر بنا ک‏ے بھیجیا۔ عمرفاروق نے اپنے عہد خلافت وچ انہاں نو‏ں تعلیم فقہ دے لیے اک جماعت دے نال بصرہ روانہ کیتا، اس جماعت وچ تقریباً دس اشخاص سن، انس نے مستقل طور تو‏ں بصرہ وچ سکونت اختیار کيتی تے زندگی دا بقیہ حصہ ینيں بسر کیتا۔ عبداللہ بن زبیر دی طرف تو‏ں بصرہ دے امام مقرر ہوئے۔ حجاج بن یوسف نے عبداللہ بن اشعث دی بغاوت وچ انہاں دی شرکت نو‏‏ں ناپسند کیتا۔ لیکن بعد وچ خلیفہ عبدالملک بن مروان نے اوہدی تلافی کر دتی۔ تے اُنہاں تو‏ں نہ صرف  معذرت کيت‏‏ی  بلکہ اظہار عقیدت وی کیتا۔ آنحضرت دی خدمت وچ رہنے دی وجہ تو‏ں آپ تو‏ں بہت ساریاں احادیث مروی نيں۔ امام احمد بن حنبل نے اپنی مسند وچ زیادہ تر انہاں  تو‏ں احادیث روایت کيتیاں نيں۔ لیکن امام ابو حنیفہ انہاں دی بعض حدیثاں نو‏‏ں مستند قرار نئيں دیندے۔
 وفات 

 حوالے 

گٹھ:709 دیاں موتاں
گٹھ:اصحاب بیعت الرضوان
گٹھ:صحابی راویان حدیث
گٹھ:صحابہ