ابن عساکر

ابن عساکر – ابو القاسم علی بن الحسن بن ہبۃ اللہ بن عساکر الدمشقی (پیدائش: 13 ستمبر 1105ء — وفات: 24 جنوری 1176ء) بارہويں صدی دے عظیم مسلم مؤرخ، محدث سن ۔ علامہ ابن عساکر د‏‏ی وجہ شہرت دمشق د‏‏ی ضخیم تریخ تریخ دمشق اے جو 80 جلداں وچ تصنیف کيتی گئی اے ۔ان دا شمار شام دے مستند شافعی فقہا و محدثین وچ ہُندا ا‏‏ے۔

شام دے بلند پایہ محدث تے مؤرخ جنہاں دا پورا نام حافظ ابوالقاسم علی بن ابی محمد الحسن بن ہبتہ اللہ اے، ابن عساکر لقب ا‏‏ے۔ پیدائش دمشق وچ ہوئی تے مدرسہ نوریہ دمشق وچ مدتاں درس دتا۔

اس دا شمار شام دے مستند شافعی فقہا و محدثین وچ ہُندا ا‏‏ے۔ دمشق دی تاریخ اُتے اک ضخیم تے مفصل کتاب لکھی جو 'التاریخ الکبیر الدمشق' 80 جلداں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ 'المستقصی فی فضائل المسجد القصٰی' آپ دی اک تے مشہور لکھتاں ا‏‏ے۔ ابن عساکر دا مدفن باب الصغیر دمشق، شام وچ ا‏‏ے۔

 پیدائش 
ابن عساکر د‏‏ی پیدائش یکم محرم الحرام 499ھ مطابق 13 ستمبر 1105ء نو‏‏ں دمشق وچ ہوئی۔
 تریخ دمشق 
ابن عساکر نے اپنے آپ نو‏‏ں علم وچ مشغول کيتا تے آپ نے اسنو‏ں اپنا مقصد بنایا ۔ جس تو‏ں کوئی چیز اس د‏ی توجہ ہٹانے دا ذریعہ نئيں بنی تے نہ آپ نے اسنو‏ں اپنی طرف تو‏ں اس وچ کوتاہی دا موقع دتا تاں خدا نے اسنو‏ں بہت ساری تحریراں تو‏ں نوازیا، جو ہن تک گونج رہی اے تے سائنس نے اسلام د‏‏ی تریخ وچ سب تو‏ں اگے دا مقام حاصل کيتا۔ اپنی تعلیم دے دوران، ابن عساکر نے بوہت سارے کم کيتے کتاباں تالیف کيتياں ، لیکن انہاں وچو‏ں اک اس دا دل سی تے آپ دا سابقہ جوش اس د‏ی طرف سی جدو‏ں تو‏ں اپ نے علم حاصل کرنے د‏‏ی طرف متوجہ کیتا، آپ شہرہ آفاق عظیم کتاب "تریخ دمشق" ا‏‏ے۔ جو شہراں د‏‏ی تریخ وچ لکھݨ دا نمونہ بن گیا، طریقہ کار تے تنظیم دے اعتبار تو‏ں آپ نے بوہت سارے مصنفاں د‏‏ی پیروی کيتی۔

 لکھتاں 
ابن عساکر د‏‏ی مطبوع کتاباں تھلے لکھے نيں:
 تاريخ دمشق
 تبيين كذب المفتري فيما نسب إلى الإمام أبي الحسن الأشعري
 كشف المغطى في فضل الموطا
 أربعون حديثًا لأربعين شيخًا من أربعين بلدة
 المعجم المشتمل على ذكر أسماء شيوخ الأئمة النَّبَل، في شيوخ أصحاب الكتب الستة
 الأربعون حديثًا في الحث على الجهاد
 تعزية المسلم عن أخيه
 الأربعون حديثًا من المساواة مستخرجة عن ثقات الرواة
 مدح التواضع وذم الكبر
 معجم الشيوخ
 التوبة وسعة رحمة الله
 ذم ذي الوجهين واللسانين
 ذم من لا يعمل بعلمه
 ذم الملاهي
 فضل أم المؤمنين عائشة
 الأربعون الأبدال العوالي
 الأربعون الطوال
 ترتيب أسماء الصحابة الذين أخرج أحاديثهم أحمد بن حنبل في المسند
 مجلس في نفي التشبيه
 حديث أهل حردان
 فضل شہر رمضان
 فضل يوم عرفة
 ذم قرناء السوء
 فضيلة ذكر الله
 تبيين الامتنان في الأمر بالاختتان
 أخبار لحفظ القرآن
 فضل رجب
 الحادي والخمسون من أمالي ابن عساكر
 الإشراف على معرفة الأطراف - خ، في الحديث، ثلاث مجلدات
 تاريخ المزة
 معجم الصحابة
 معجم النسوان
 تهذيب الملتمس من عوالي مالك بن أنس
 معجم أسماء القرى والأمصار

 وفات 
ابن عساکر اپنے آخری ایام وچ ایہ اشعار پڑھیا کردے سن : ’’ بڑھاپا آگیا، موت د‏‏ی مصیبت نازل ہوݨ والی ا‏‏ے۔ اے نفس! تُو ہلاک ہوجائے، تُو نے مینو‏ں ہمیشہ دھودے ميں رکھا۔ کاش ! مینو‏ں معلوم ہُندا کہ وچ کن لوکاں وچ ہواں گا تے اللہ تعالیٰ نے میرے لئی کيتا پسند کيتا اے ؟‘‘۔ ابن عساکر د‏‏ی وفات بروز ہفتہ 11 رجب 571ھ مطابق 24 جنوری 1176ء نو‏‏ں دمشق وچ ہوئی۔ شیخ قطب الدین نیشاپوری نے نمازِ جنازہ پڑھائی تے سلطان صلاح الدین ایوبی نے بطورِ خاص نمازِ جنازہ وچ شرکت کيتی۔آپ د‏‏ی تدفین دمشق دے تاریخی قبرستان باب صغیر وچ کيتی گئی۔خواجہ طاہر محمود کوریجہ: عظیم شخصیتاں دے آخری لمحات، صفحہ161۔

 کتابیات 

 خواجہ طاہر محمود کوریجہ: عظیم شخصیتاں دے آخری لمحات، مطبوعہ الفیصل ناشران ، لاہور، جون 2001ء

 حوالے 

 باہرلے جوڑ 
http://www.salaam.co.uk/knowledge/biography/viewentry.php?id=790 

گٹھ:1105 دے جم
گٹھ:1106 دے جم
گٹھ:1175 دیاں موتاں
گٹھ:1176 دیاں موتاں
گٹھ:اشاعرہ
گٹھ:پنجويں صدی ہجری د‏‏ی پیدائشاں
گٹھ:چھیويں صدی ہجری د‏‏ی وفیات
گٹھ:رجال شناس
گٹھ:شافعی فقہا
گٹھ:محدثین
گٹھ:اسلام دے مسلما‏ن مورخین
گٹھ:شام دے محدثین
گٹھ:بارہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:سنی علماء اسلام
گٹھ:سوری سائنسدان
گٹھ:قانون اسلامی دے محققاں
گٹھ:عربی بولی دے مصنفاں
گٹھ:بارہويں صدی دے فلسفی
گٹھ:بارہويں صدی دے مسلم الٰہیات دان
گٹھ:بارہويں صدی دے عرب مصنفاں

گٹھ:1105 دے جم
گٹھ:1106 دے جم
گٹھ:1175 دیاں موتاں
گٹھ:1176 دیاں موتاں
گٹھ:اشاعرہ
گٹھ:پنجويں صدی ہجری دی پیدائشاں
گٹھ:چھیويں صدی ہجری دی وفیات
گٹھ:شافعی فقہا
گٹھ:محدثین
گٹھ:مسلم مؤرخین