نواب کرناٹک

کرناٹک (آرکاٹ) دے  نواباں نے جنوبی بھارت دے  مشرقی حصے اُتے 1690ء توں 1801ء تک حکومت کیتی ۔ ابتدا وچ انہاں نے آرکاٹ، ویلور شہر نوں اپنا دار الحکومت بنایا سی ۔ انہاں دا  عرصۂ اقتدار تامل ناڈو دی  تاریخ وچ اک اہم دور اے، جس وچ مغلیہ سلطنت دا  شیرازہ بکھردا چلیا گیا تے متحدہ ہندوستان وچ طوائف الملوکی  دا  دور دورہ سی ۔ اس پرآشوب دور وچ انگریز نت نئی پالیسیاں تے سازشاں نال ملک دے  چپے چپے اُتے قابض ہو رہے سن  تے تمام ملک ہمالیہ توں لے کے راس کماری تک قتل، غارتگری تے لوٹ مار دا  جولان گاہ بنا ہویا سی ۔

 جغرافیہ تے سرحداں 
ماضی دا  کرناٹِک موجودہ تامل ناڈو تے آندھرا پردیش دے  پاس واقع سی ، شمال وچ دریائے کرشنا توں جنوب دے  کولیدم دریا تک وسیع، تے مغرب وچ کڈپہ، سیلم تے ڈنڈیگل سن ، جو بعد وچ سلطنت خداداد میسور دا  حصہ بنے۔

عام طور اُتے مشرقی گھاٹ تے ساحل کورامانڈل تے مغربی گھاٹ دے  درمیان وچ جنوبی بھارت دے  علاقے نوں  کرناٹک دا  ناں  دتا جاندا سی ۔ کرناٹک، پالگھاٹ توں بیدر تے شمال وچ آندھرا پردیش دے  ضلع گنٹور  توں جنوب وچ راس کنیاکماری تک وی کسے حد تک کہیا جاندا رہیا اے۔

 نواب زیر اثر مغلیہ سلطنت 1690ء توں 1732ء 
 خود مختاری 1732ء توں 1801ء 
 کمپنی بہادر دا  دور 
 کرناٹک دے  نواباں دی  فہرست 


کرناٹک یا کارناٹک نواب جنہاں آرکا ٹ نواب وی کہیا جاندا اے 1690ء توں 1801ء تک انہاں نے سلطنت کیتی ۔ ابتدائی دور وچ انہاں نے آرکاٹ ویلور نوں اپنا دارالحکومت بنائی۔ انہاں دا  دور نہایت ہی اہم دور رہیا۔ جو مغلیہ سلطنت، مراٹھا سلطنت تے برطانوی راج وچ منتقل ہویا۔

 کرناٹک یا کارناٹک 
پرانی کرناٹک ریاست شہر چینائی توں لے کے شہر سیلم تے دنڈیگل تک تے شہر کڈپہ توں لے کے کنیاکماری تک پھیلی ہوئی سی ۔ تے مغرب دی  جانب مغلیہ سلطنت دے  حدود سن  تو شمال دی  جانب سلطنت خداداد میسور دے  حدود سن ۔ انہاں دے  حدود مراٹھا سلطنت نال وی ملدے سن ۔ اُس دور وچ کرناٹک ناں  عام طور اُتے اس علاقے نوں دتا گیا سی ، مغربی گھاٹ توں لے کے کورامانڈل ساحل تک تے بیدر توں  پالگھاٹ تک، تے آندھرا پردیش دے  ضلع گنٹور   توں لے کے جنوب وچ راس کنیاکماری تک دا  وسیع علاقہ۔

 تریخ 
کرناٹک نواباں دی  نسب خلیفہ دوم حضرت عمر بن خطاب نال جا ملتی اے۔  نوابی سلسلے دی  شروعات پہلے نواب ذوالفقار علی خان توں شروع ہوندی اے جنہیں 1692ء وچ مغلیہ سلطان اورنگزیب عالمگیر نے مقرر کیتا   سی ۔ کرناٹک نواب حکمرانی دے  بانی ذوالفقار علی خان سن ۔ اس توں قبل ایہ حکمرانی مراٹھا سلطنت دے  ماتحت سی  جو راجارام چھترپتی دی  حکمرانی وچ سی ۔  وجیانجے سلطنت شدید کمی دے نال ، کارناٹک دے نواب نے دریائے کرشنا دے جنوب وچ اک وسیع و عریض علاقے اُتے قابو پالیا۔ نواب سعادت اللہ خان اول (1710–1732) نے اپنا دربار گینگی تو‏ں آرکوٹ منتقل کردتا۔ اس دے جانشین دوست علی (1732–1740) نے فتح تے 1736 وچ مدورائی نو‏‏ں منسلک کيتا۔
1740 وچ ، مراٹھا افواج آرکوٹ اُتے اتری۔ دمالیچری دے نواح وچ انہاں نے نواب ، دوست علی خان اُتے حملہ کيتا۔ اس دے بعد د‏‏ی جنگ وچ ، دوست علی ، اس دا اک بیٹا حسن علی تے متعدد ممتاز افراد اپنی جاناں تو‏ں ہتھ دھو بیٹھے۔ اس ابتدائی کامیابی نے جنوب وچ مراٹھیا دے وقار نو‏‏ں اک نال ودھایا۔ دمالچیری تو‏ں مراٹھا آرکوٹ د‏‏ی طرف روانہ ہوگئے ، جس نے بغیر کسی مزاحمت دے انہاں دے سامنے ہتھیار ڈال دئے۔ چندا صاحب تے انہاں دے بیٹے نو‏‏ں گرفتار کرکے ناگپور بھیج دتا گیا۔

محمد علی خان والاجاہ (1749–1795)، 1765ء وچ حاکم بنے۔

انگریزی تے فرانسیسیاں دے بڑھدے ہوئے اثرات تے انہاں د‏‏ی نوآبادیات‏ی جنگاں نے کارناٹک اُتے بہت وڈا اثر ڈالیا۔ والجہا نے فرانسیسیاں دے خلاف انگریزی د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے سلطان حیدر علی ، اسنو‏ں بھاری قرض وچ ڈال دتا۔ اس دے نتیجے وچ اسنو‏ں اپنا بیشتر علاقہ ایسٹ انڈیا کمپنی دے حوالے کرنا پيا۔
تیرہويں نواب ، غلام محمد غوث خان (1825–1855) ، بغیر کسی مسئلے دے دم توڑ گیا ، تے انگریزاں نے نظریہ ختم ہونے نو‏‏ں لاگو کردے ہوئے ، کارناٹک نوابوم تو‏ں الحاق کرلیا۔ غوث خان دے چچا عظیم جاہ نو‏‏ں ملکہ وکٹوریہ] نے 1867 وچ آرکوٹ (امیرِ ارکوٹ) دا پہلا پرنس بنایا سی ، تے اسنو‏ں مستقل طور اُتے ٹیکس فری پنشن دتا گیا سی۔ اس استحقاق دا حکومت ہند د‏‏ی طرف تو‏ں اعزاز بدستور جاری ا‏‏ے۔ ایہ حیثیت دستور ہند دے ذریعہ محفوظ اے ، تے کنبہ اس دے استحقاق تے لقب نو‏‏ں برقرار رکھے ہوئے ا‏‏ے۔ ارکوٹ دے موجودہ شہزادہ ، عبد علی نے جولائ‏ی 1994 وچ ایہ لقب وراثت وچ ملیا سی۔
 فہرست حکمران 

 کرناٹک یا آرکاڑ یا آرکاٹ دے  صوبہ دار نواب 
 ناں  حکمرانی دی  ابتداء حکمرانی دا  اختتام 1 ذوالفقار نصرت جنگ 1692 1703 2 داؤد خان پنی 1703 1710 3 سعادت اللہ خان اول 1710 1732 4 دوست علی خان 1732 1740 5 صفدر علی خان 1740 1742 6 سعادت اللہ خان دوم 1742 1744 7 انورالدین خان 1744 3 اگست 1749

 کرناٹک دے  نیم آزاد نواب 
 Name حکمرانی دی  ابتداء حکمرانی دا  خاتمہ 1 انورالدین خان 1744 3 اگست 1749

 یورپی اثر رسوخ وچ کرناٹک نواب 
 ناں  حکمرانی دی  ابتدا حکمرانی دا  اختتام 1 چندا صاحب 1749 1752 1 محمد علی خان والاجاہ 3 اگست 1749 16 اکتوبر 1795 3 عمدۃ العمراء 1795 1801 4 عظیم الدولہ 1801 1819 4 اعظم جاہ 1819 1825 4 غلام محمد غوث خان 1825 1855
 Silver Shaded Rows signify the فرانسیسی ایسٹ انڈیا کمپنی۔
 Yellow Shaded Rows signify the ایسٹ انڈیا کمپنی۔

 آرکاٹ دے  نواب 
Lineage امیر دور حکومت عظیم جاہ  1867–1874 سر ظہیرالدولہ بہادر  1874–1879 انضمام الملک معزل الدول بہادر  1879–1889 سر محمد منور خان بہادر  1889–1903 سر غلام محمد علی خان بہادر  1903–1952 غلام محی الدین خان بہادر  1952–1969 غلام محمد عبدالقادر  1969–1993 محمد عبدالعلی  1993- توں اب تک

ہور ویکھو 
 کرناٹک دیاں  جنگاں
 امیر محل
 نظام حیدر آباد
 مچھلی پٹنم دے  نواب
 بناگاناپلی دے  نواب
 تامل ناڈو دی تریخ
 سنی مسلم سلطاناں دی  لسٹ

 حوالے 

 Indian Princely States 
 The House of Arcot 

گٹھ:ہندستان دیاں  مسلم نوابی ریاستاں
گٹھ:ایشیا دے  سابقہ دیس
گٹھ:1690ء دی  دہائی وچ قائم ہونے والے دیس تے علاقے
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:ہندستان دیاں  نوابی ریاستاں
گٹھ:بھارتی مسلمان
گٹھ:ہندوستانی تریخ
گٹھ:تمل ناڈو دی تریخ
گٹھ:کرناٹک دے  نواب
گٹھ:بھارت دی تریخ