دھروپد

دھروپد کلاسیکی گائیکی د‏‏ی قدیم ترین صنف سمجھی جاندی ا‏‏ے۔ دھرپد، دھر تے پد، دو لفظاں دا ملن ا‏‏ے۔ دھر دے معنی ٹھہریا ہويا تے پد دے معنی متبرک نيں۔ امومن دھرپد وچ شجاعت و بہادری، حمد و ثنا تے ممتاز شخصیتاں د‏‏ی تعریف بیان ہُندی ا‏‏ے۔ دھرپد گاؤن والےآں دا عقیدہ اے کہ ایہ روحانی ترقی دا باعث ہُندا ا‏‏ے۔

 روپ 
دھرپد وچ خاص توجہ سُر دے جمالیا‏تی پہلوآں تے سُر دے سادہ تے صحیح لگاؤ، اُتے دتی جاندیاں نيں۔ چنانچہ اس وچ تان مرکی تے زمزمے وغیرہ د‏‏ی اجازت نئيں، صِرف گمک تان لَگ سکدی ا‏‏ے۔ دھرپد د‏‏ی شفاف تشکیل سر خیالات د‏‏ی آئینہ داری کردی ا‏‏ے۔ بھاويں ایہ لازمی نئيں، دھرپد عمومن چوتایے وچ گایا جاندا ا‏‏ے۔ دھرپد د‏‏ی 14 قِسماں وچو‏ں موجودہ دَور وچ صرف دو تن رائج نيں۔ دھرپد دے چار حِصے ہُندے نيں:
 استھائی
 انترا
 سنچائی
 ابھوگ

 تریخ 
دھرپد دا تقدس تے پاکیزگی اک طویل عرصے تک برقرار رہی لیکن رفتہ رفتہ بادشاہاں د‏‏ی خوشنودی حاصل کرن لئی دربار دے گوئِیے دھرپد دا خالص مذہبی رنگ نظرانداز کرکے تان پلٹاں تو‏ں اپنیاں بندشاں نو‏‏ں مزین کرن لگ گئے۔ حکمران طبقے د‏‏ی دیکھا دیکھی عوام وچ وی دھرپد دا رواج گَھٹ ہُندا گیا تے ہُن سارے برصغیر پاک و ہند وچ صرف ڈاگراں دا گھرانا ایسا اے جیہڑا ایس صنف بے بہا نو‏‏ں مقبول بناؤن لئی ہر مُمکن کوشش کر رہیا ا‏‏ے۔

 سادھرا 
ایہ دھرپد دی ہی اک قِسم ا‏‏ے۔ دھرپد د‏‏ی نِسبت ایہدا مزاج ذرا شوخ ہُندا ا‏‏ے۔ سادھرا صِرف جھپ تال وچ گایا جاندا ا‏‏ے۔

 باہرلے جوڑ 
کنور خالد محمود، عنایت الہی ٹک، سرسنگیت۔ الجدید، لاہور؛ المنار مارکیٹ، چوک انارکلی۔ 1969ء صفحہ 95-97۔

 حوالے 

گٹھ:اصطلاحات ہندوستانی موسیقی
گٹھ:ہندوستانی اسالیب موسیقی
گٹھ:ہندوستانی موسیقی
گٹھ:کلاسیکی موسیقی