دی لوسٹ سمبل (ناول)

مشہور امریکی مصنف ڈین براؤن دا ناول، دی لوسٹ سنبل جس دا اردو ترجمہ ’گمشدہ نشان‘ ہو سکدا اے انہاں دی مشہور رابرٹ لینگڈن سیریز دا تیسرا حصہ اے۔ را برٹ لینگڈن، ڈین براؤن دا تخلیق کردہ کردار دا نام اے۔ ایہ کردار ہاورڈ یونیورسٹی دا اک درمیانی عمر دا پروفیسر اے جس دی مہارت قدیم تہذیباں دی تصویری زباناں نيں۔ دی لاسٹ سنبل، رابرٹ لینگڈن سیریز دا تیسرا ناول اے۔ اس تو‏ں پہلے دو ناول دی ڈاونشی کوڈ تے دی اینجلنز اینڈ ڈیمنز نے بہت مقبولیت حاصل کيتی تے بیسٹ سیلرز دی لسٹ وچ شامل ہوئے۔ موجودہ ناول وی بیسٹ سیلر دی لسٹ وچ شامل اے۔

 مرکزی خیال 
دی لاسٹ سنبل دا مرکزی خیال اک ایسے گمشدہ نشان دی تلاش اے جو اپنے اندر علم و ذہانت دا اک بے پناہ خزانہ رکھدا اے۔ اُتے ایہ نشان دنیا دی نظراں تو‏ں اوجھل اے۔ اس نشان دے متعلق چند ہی لوگ جاندے نيں تے اوہ لوگ اس راز دی اپنی جان تو‏ں زیادہ حفاظت کردے نيں۔ انہاں لوگاں دا خیال اے کہ انسانیت حالے تک اس بے پناہ علم دے ذخیرے تو‏ں مستفید ہونے دے لئی تیار نئيں اے۔ ایسے وچ جے ایہ راز منظر عام پہ آ گیا تو ایہ دنیا دے لئی تباہی تے بربادی دے سوا کچھ نئيں لیائے گا۔ ایہ چند لوگ جو اس راز دی حقیقت تو‏ں واقف سن، ایہ فری میسن دی سوسائٹی تو‏ں تعلق رکھنے والے لوگ سن ۔ فری میسن امریکا دی اک خفیہ تنظیم اے جس دے متعلق کہیا جاندا اے کہ ایہ وڈے رازاں دی امین اے۔ ہور امریکا دی بنیاد وچ اس تنظیم دی بہت کاوشاں شامل نيں۔ رابرٹ لینگڈن دا ایہ ناول فری میسنز دی اندرونی تنظیم، انہاں دے کم کرنے دے طریقاں تے راز داری دی خاصیت پہ تفصیلی روشنی ڈالتا اے۔ اس ناول وچ اک نويں ابھرتی ہوئی سائنس ’نیوٹک سائنس‘ دا وی ذکر کیتا گیا اے۔ اس سائنس دے مطابق قدیم دور دا انسان کئی معاملات خصوصاً انسانی ذہن دی پیچیدگیاں تو‏ں بخوبی واقف سی اوہ کائنات دے وڈے رازاں تو‏ں واقف سی لیکن لوگ انہاں رازاں نو‏‏ں جادو یا معجزے دا نام دیندے سن ۔ مصنف نے اس سائنس دے ذریعے پرانے زمنے دی باتاں نو‏‏ں معلومات دا اہ‏م خزانہ قرار دتا اے جس نو‏‏ں تلاش کرکے انسانیت نويں رازاں تو‏ں واقفیت حاصل کر سکدی اے۔ مصنف نے کتاب دے آغاز وچ بیان کیتا اے کہ ناول وچ پیش کيتی گئی تمام تنظیوچ تے سائنساں یعنی فری میسن تے نیوٹک سائنسز سب حقیقت وچ موجود نيں۔

 کہانی 
ناول دی کہانی دا آغاز اک صبح اس وقت ہوندا اے جدو‏ں رابرٹ لینگڈن نو‏‏ں امریکا تو‏ں اپنے دوست پیٹر سولومن دے سیکریٹری دی فون کال موصول ہوندی اے۔ اس دا سیکریٹری اپنے مالک دی طرف تو‏ں اسنو‏ں امریکا آنے دی دعوت دیندا اے جتھ‏ے اسنو‏ں اک تقریب وچ اک لیکچر دینا اے۔ اوہ تقریب اسی شام نو‏‏ں سی تے رابرٹ دا لیکچر شام ست بجے سی یعنی اسنو‏ں اس سہ پہر نو‏‏ں نکلنا سی رابرٹ اپنے دوست دی مدد نو‏‏ں تیار ہو جاندا اے تے واشنگٹن پہنچ جاندا اے۔ اوتھ‏ے پہنچ دے اسنو‏ں معلوم ہوندا اے کہ ایہ سب اک دھوکا اے۔ اسنو‏ں اس دے دوست نے لیکچر دینے دے لئی نئيں بلیایا، بلکہ اس دے دوست نو‏‏ں کسی نے اغوا کر لیا اے تے اوہدی جان خطرے وچ اے۔ ہور ایہ کہ ناصرف اس دے دوست دی جان خطرے وچ اے بلکہ اس دا اغوا کنندہ رابرٹ تو‏ں اک ایسے راز نو‏‏ں ڈی کوڈ کروانا چاہندا اے جس دی فری میسن عرصے تو‏ں حفاظت کردے آئے نيں۔ رابرٹ دا ایہ دوست نہ صرف فری میسن سی تے بلکہ ا اُتے اسنو‏ں اس تنظیم وچ اک انتہائی اہ‏م عہدے دا حامل سی رابرٹ اس را ز نو‏‏ں ڈی کوڈ کرنے تو‏ں انکار کردا اے لیکن اسنو‏ں اپنے دوست دی زندگی دی فکر ہو جاندی اے۔ اس موقع پہ ناول وچ کچھ تے کردار وی شامل ہو جاندے نيں جس وچ سی آئی اے دی ڈائریکٹر ساٹو وی شامل نيں۔ ساٹو رابرٹ نو‏‏ں بتاندی اے کہ ایہ معاملہ نیشنل سیکیوریٹی دا اے تے رابرٹ نو‏‏ں تعاون کرنا چاہیے۔ رابرٹ کسی طرح ساٹو تو‏ں بچ نکلتا اے۔ اوہ پیٹر سولومن دی بہن کدی اس خطرے تو‏ں آگاہ کردا اے جو اس دے بھائی نو‏‏ں لاحق اے۔ کہانی ہور کس طرح آگے ودھدی اے اس دے لئی ناول دا مطالعہ بہتر رہے گا۔

دی لاسٹ سنبل، اک سسپنس تھرلر اے۔ ناول دی تمام کہانی بارہ گھنٹے دے عرصے پہ محیط اے۔ ناول بہت تفصیلی انداز وچ لکھیا گیا اے جگہ جگہ مصصنف نے فری میسنز دے متعلق تفصیلات فراہ‏م کيتیاں نيں، جو اس سوسائٹی نو‏‏ں جاننے وچ مدد گار نيں۔ امریکن آرکیٹیکچر کس طرح بنایا گیا اے اس بارے وچ وی وضاحت کيتی گئی اے۔ ناول دی اک اہ‏م خاصیت نیوٹک سائنس دے متعلق معلومات نيں۔ کہانی وچ ایہ باتاں پیٹر سولومن دی بہن، کیتھرین سولومن دے ذریعے کہلیائی گئی نيں۔ مصنف نے اس گل دا اظہار کیتا اے کہ انسانی کانشئس نس، اس دے مرنے دے بعد وی قائم رہندا اے، ایہ اک ایسی چیز اے جو انسان دا بیرونی دنیا تو‏ں تعلق قائم کردی اے۔ کانشئیس نیس دا اک وزن اے تے جدو‏ں کئی دماغ مل دے اک ہی سمت وچ سوچاں، تو گریویٹی دے اصول دے تحت ایہ سوچاں اپنے مقصد نو‏‏ں حاصل کرنے وچ کامیاب ہو سکدی نيں۔ پھر سوچ جے اچھی ہوئی تو اچھا نتیجہ ملے گا تے جے بری ہوئی تو برا نتیجہ۔ اس گل دی سائنسی حقیقت کیتا اے، اس بارے وچ ساڈا کچھ کہنا تو مشکل اے اُتے دیکھیا گیا اے کہ بوہت سارے خیالات پہلے ناولاں وچ قصے کہانیاں دی شکل وچ پیش کیتے گئے تے پھر بعد وچ آنے والی سائنساں نے انہاں نو‏ں سچ ثابت کر دکھایا۔

ڈان براؤن دے لکھنے دا انداز بہت مخصوص اے، انہاں دے کئی کرداراں وچ یکسانی موجود ہوندی اے۔ بوہت سارے نقاد اں دے مطابق اوہ اپنی کہانیاں دے پلاٹ کانسپیریسی تھیوریز تو‏ں لیندے نيں۔ انہاں تمام باتاں دے باوجود انہاں دے تمام ناول بیسٹ سیلرز وچ شامل نيں۔ انہاں دیاں کتاباں ایسی نيں کہ اک دفعہ ہتھ وچ لینے دے بعد مکمل پڑھے بغیر چھوڑنا مشکل اے۔ ناول دا سسپنس، تھرل تے تیز رفتاری بہت متاثر کن اے۔ سمبالوجی دے موضوع پہ دتی گئی معلومات وی قاری دی توجہ جکڑے رہندی نيں۔ اُتے ناول دا انجام ڈین براؤن دے ہور ناولاں دی طرح مایوس کن اے۔ فری میسن، سمبالوجی، سیکرٹ نالج، نیوٹک سائنسز دی بنیاداں پہ ناول دی جو عمارت کھڑی کيتی گئی سی، انجام سامنے آنے پہ ریت دی دیوار دی طرح ڈھے جاندی اے۔ گرچہ ناول دے آغاز وچ مصنف ناول وچ بیان کيتی گئی سوسائیٹیاں تے سائنسز دی موجودگی دی تصدیق کردے نيں لیکن ناول دے اختتام پہ فکشن دی حد تک وی انہاں دا کردار متعین نئيں کر پاندے۔ جس گمشدہ علم دے خزانے دی تلاش سارے ناول وچ جاری رہی، جدو‏ں اوہ سامنے آیا کسی قسم دا تاثر قائم نئيں کر سکا۔ اُتے جے انجام دی فکر نہ دی جائے تو ایہ اک ریکمنڈڈ ناول اے۔ سپپنس تے تھرلر دے شائقین دے لئی ایہ اک ریکمنڈڈ ناول اے۔

 ہور دیکھیے 
 ڈاونچی کوڈ

 حوالے 

گٹھ:2009ء دے ناول
گٹھ:ڈین براؤن دے ناول