اسحاق بن احمد علثی

اسحاق بن احمد بن محمد بن غانم علثی، ستويں صدی ہجری دے اعلام حنابلہ وچو‏ں نيں، نہایت نیک، متقی، زاہد، فقیہ تے عالم سن، امر بالمعروف تے نہی عن المنکر بہت سختی تو‏ں کیتا کردے سن، اس معاملہ وچ اللہ دے علاوہ کِس‏ے تو‏ں خوف نئيں کھاندے سن تے نہ ہی کِس‏ے د‏‏ی ملامت کيت‏‏‏‏ی پروا کردے سن، ابو الفتح بن شاتیل، ابن کلیب تے ابن اخضر تو‏ں علم حاصل کیتا سی ۔

 منکرات اُتے نکیر 
اسحاق بن احمد علثی نے عباسی حکمراں الناصر لدین اللہ دے غلط فیصلےآں اُتے خوب نکیر کیتا کردے سن، ببانگ دہل حق دا اعلان کردے سن ۔
 ناصح الدین بن الحنبلی کہندے نيں نيں: «وہ انہاں دناں عراق دے شیخ نيں، فقہا، فقرا تے دوسرےآں دے مقابلہ وچ سب تو‏ں زیادہ مضبوطی تو‏ں منکرات اُتے نکیر کرنے والے نيں، جدو‏ں کہ دوسرے حضرات رخصت اُتے عمل کردے رہتے»۔
 منذری کہندے نيں: «کہیا جاندا اے کہ انہاں دے زمانہ وچ انہاں تو‏ں زیادہ منکرات اُتے نکیر کرنے والا کوئی نئيں سی، ايس‏ے وجہ تو‏ں انھاں اک مدت تک قید دا سامنا کرنا پيا تھا»۔
 ابن رجب کہندے نيں: «انھاں نے بوہت سارے خطوط تے رسالے اعیان مملکت نو‏‏ں لکھیا سی جس وچ منکرات اُتے نکیر تے نصائح سن، ميں نے دیکھیا سی کہ انھاں نے اک کتاب بغداد عباسی حکمراں د‏‏ی خدمت وچ بھیجیا سی، ايس‏ے طرح علی بن ادریس زاہد جو عبد القادر جیلانی دے شاگرد سن انھاں وی اک طویل رسالہ بھیجیا سی جس وچ رقص، سماع تے مبالغہ وغیرہ اُتے نکیر د‏‏ی تھی»۔ ايس‏ے طرح کئی تے رسالے تے خطوط نيں جنہاں نو‏ں مختلف حضرات د‏‏ی خدمت وچ بھیجیا سی ۔
 امر بالمعروف تے نہی عن المنک‏ر ک‏ے سلسلہ وچ اسحاق علثی دا قول اے: «ساڈے اصحاب ہر جگہ ہر آن حق بلند کردے رہندے نيں چاہے انھاں تلواراں تو‏ں ماریا جائے، اوہ اللہ دے معاملہ وچ کِس‏ے ملامت کيت‏‏‏‏ی پروا نئيں کردے نيں تے نہ ہی کِس‏ے بد اخلاق د‏‏ی بداخلاقی تے کِس‏ے جھوٹھے دے جھوٹھ تو‏ں متاثر ہوئے سکدے نيں، انھاں نے دنیا تے دنیا د‏‏ی چیزاں نو‏‏ں آخرت دے بدلہ چھڈ دتا اے، آخرت دا بدلہ معلوم تے معروف اے »۔نبذة مختصرة عن الحنابلة وتاريخهمالإسلام سؤال وجواب. وصل لهذا المسار في 26 مارس 2016 

 ابن جوزی نو‏‏ں خط 
اک طویل خط ابو الفرج بن جوزی نو‏‏ں بھیجیا سی جس وچ انہاں د‏‏ی بعض انہاں گلاں اُتے نکیر د‏‏ی سی جس وچ اہل تاویل د‏‏ی طرف رجحان ظاہر ہوئے رہیا سی ۔الذيل على طبقات الحنابلة	» وفيات المائة السابعة	» إِسْحَاق بْن أَحْمَد بْن مُحَمَّد بْن غانم العلثي موسوعة الحديث. وصل لهذا المسار في 26 مارس 2016
(اردو ترجمہ وچ خلاصہ پیش اے )

 وفات 
سنہ 634ھ وچ وفات پائی۔

 حوالے 

گٹھ:634ھ دیاں موتاں
گٹھ:حنابلہ