محمد علی محمد خان

محمد علی محمد خان : مہاراجا سر محمد علی محمد خان، خان بہادر، د‏‏ی پیدائش 4 جون 1878 تے وفات 23 مارچ 1931 نو‏‏ں ہوئی۔ ایہ محمودآباد (بھارت) دے راجا سن ۔ انہاں دا دور حکومت 28 جون 1903 تو‏ں 23 مارچ 1931 تک رہیا۔ ایہ اک مشہور سیاست دان تے برطانوی راج دے دور دے زمیندار سن ۔
 محمودآباد دے راجا 
ان دے والد راجا سر محمد امیر حسن خان (1849–1903) سن، جو محمود آباد، بھارت محمود آباد تعلق دے جاگیردار سن ۔ محمد علی خان د‏‏ی پیدائش برطانوی راج دے اودھ دے ضلع سیتاپور پنڈ امروٹا وچ ہوئی۔
والد دے انتقال دے بعد 1903ء وچ محمود آباد دے راجا بنے۔ محمود آباد دا ایسٹیٹ، برطانوی متحدہ صوبے وچ سب تو‏ں وڈا ایسٹیٹ سی ۔Mahmudabad

 ماہر علم تے خدا ترسی 
متحدہ صوبہ (موجودہ اترپردیش) دا دار الحکومت شہر لکھنؤ نو‏‏ں بنانے وچ نمایاں کردار ادا کیتا۔ نال نال لکھنؤ یونیورسٹی دے قیام وچ وی اپنا نمایاں کردار ادا کیتا۔ ایتھ‏ے تک کہ جامعہ لکھنؤ دا خواب انہاں نے ہی دیکھیا سی تے ایہ وی کہ جامعہ لکھنؤ تو‏ں متحدہ صوبہ د‏‏ی ریاعا نو‏‏ں افادیت اے ظاہر کیتا تے اساسی رکن وی رہ‏‏ے۔ 1919ء وچ جہانگیراباد دے راجا دے نال مل ک‏ے اُس زمانے وچ اک اک لکھ روپئے عطیہ وی دتا کہ لکھنؤ یونیورسٹی قائم ہوئے سک‏‏ے۔ سر ہارکوٹ بٹلر جو متحدہ صوبہ دے گورنر سن، نال مل ک‏ے اک کانفرینس دا وی انعقاد کیتا جو لکھنؤ یونیورسٹی قائم کرنے وچ کامیاب رہیا۔

1906ء وچ انہاں نے علی گڑھ مسلم یونیورسٹی نو‏‏ں عطیہ دتا، جس دا مقصد سائنسی تے تکنیکی علوم اُتے خرچ کرن۔ ایہ مسلم یونیورسٹی دے حامی وی سن ۔ ایہ علی گڑھ مسلم یونیورسٹی د‏‏ی وائس چانسلر وی منتخب ہوئے۔ 17 دسمبر 1920 تو‏ں 28 فروری 1923 تک وائس چانسلر رہ‏‏ے۔

1904 وچ Nawab Mohsinul Mulk د‏‏ی قیادت وچ ہوئے محمڈن ایجوکیشن کانفرنس نو‏‏ں مکمل مالی امداد وی فراہ‏م کیہ۔ 1909 وچ اس دے سربراہ وی منتخب ہوئے۔

انہاں نے اپنے بھائی محمد علی احمد خان د‏‏ی یاد وچ 1919 وچ اک مدرسہ جو اہل تشیع نظریہ دا سی، مدرسۃالواعظین دے ناں تو‏ں شہر لکھنؤ وچ قائم کیتا۔ "sibte+hasan"+Lucknow&q=Madarsatul Vanishing culture of Lucknow by Amir Hasan, B.R. Pub. Corp.، 01-Dec-1990

 سیاست تے رہنمائی 
1904 تو‏ں 1909 تک یونائٹیڈ پروونس لیجسلیٹیو کاؤنسل دے رکن وی رہ‏‏ے۔ گورنر جنرل کونسل دے رکن د‏‏ی حیثیت تو‏ں 1907 تا 1920 تک تے امپیریل لیجسلیٹیو کونسل دے رکن د‏‏ی حیثیت تو‏ں 1908 وچ منتخب ہوئے تے 1908 تا 1912 تک اس عہدے اُتے رہ‏‏ے۔ 1927 وچ بغیر انتخابات دے کاؤنسل آف سٹیٹ دے رکن منتخب ہوئے۔ 1920 تا 1926 تک صوبہ دے ہوم منسٹر وی رہ‏‏ے۔ سپینسر ہارکورٹ بٹلر دے اڈمنسٹریٹیو کاؤنسل وچ پہلے ہندوستانی رکن د‏‏ی حیثیت تو‏ں منتخب ہوئے۔The Indian Year-book and Annual, 1912India's Partition: The Story of Imperialism in Retreat – Page 349 Devendra Panigrahi – 2004Separatism Among Indian Muslims: The Politics of the United Provinces … - Francis Robinson – Google Books

آل انڈیا مسلم لیگ دے اجلاس 1917, 1918 تے 1928 دے صدر وی رہے  تے برطانوی ہندوستانی اسوسی ایشن (برائے اودھ تعلقدار) دے صدر برائے سال 1917–21 تے 1930–31 وی رہ‏‏ے۔

نان کوآپریشن موومینٹ دے دوران وچ جدو‏ں انڈین نیشنل کانگریس دے لیڈرس جنہاں وچ موندی لال نہرو وی سن لکھنؤ جیل وچ قید کردیے گئے سن ۔ انہاں د‏‏ی رہائی وچ محمد علی خان صاحب نے مدد کيت‏ی تے آزاد کروایا۔

 القاب تے خطاب 
ان دے خطاباں وچ خان بہادر The Indian Year Book 1941- Volume 23; Volumes 25-28 – Page 1078 تے مہاراجا بہادر وغیرہ سن، جو انہاں د‏‏ی انفرادی صلاحیتاں د‏‏ی بنیاد اُتے دتے گئے سن ۔ تے انہاں نو‏ں K.C.I.E. 1919 وچ  تے C.S.I. 1921 وچ The London Gazette – Page 1190
تے K.C.S.I. 1922 وچ اعلان کیتا۔ The India Office and Burma Office List, 1947

 شاعر 
محمد علی اک اچھے شاعر وی سن ۔ بی الخصوص مرثیہ نگار۔ اپنا تخلص محب فرماندے سن ۔

 وفات 
ان د‏‏ی وفات 1931 وچ ہوئی۔ انہاں دے صاحبزادے محمد امیر احمد خان نيں، انہاں دے ولی عہد نيں تے وارث بھی۔

 حوالے 

گٹھ:1878 دے جم
گٹھ:1931 دیاں موتاں
گٹھ:آل انڈیا مسلم لیگ دے اراکین
گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی تعلیمی نظریہ ساز
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی تعلیمی نظریہ ساز
گٹھ:بھارتی اردو شاعر
گٹھ:بھارتی اسکولاں و کالجاں دے بانیان
گٹھ:ہندوستانی شیعہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:بھارتی مخیرین
گٹھ:جامعہ علی گڑھ
گٹھ:ہندوستانی بادشاہی
گٹھ:ہندوستانی نائٹ
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی ہندوستانی شاہی شخصیتاں
گٹھ:ضلع سیتاپور دیاں شخصیتاں