امین الحسنات پیر آف مانکی

پیر سید محمد امین الحسنات پیر آف مانہاں دتی شریف
 خطابات 
ناصرملت،مجاہد اسلام
 ولادت 
پیر سید امین الحسنیا ت پیر عبد الرؤف 1341ھ بمطابق1923ء مانہاں دتی شریف تحصیل نو شہرہ ضلع پشاو‏ر وچ پیدا ہوئے۔
 تعلیم 
گیارہ سال د‏‏ی عمر وچ والد گرامی دے وصال دے بعد سجادہ نشین قرار پائے تعلیم و بیباک،نڈ تے روشن دماغ راہنما سن، عین و ملت د‏‏ی محبت نے انہاں نو‏ں پیکر سیماب بنادتا سی، انہاں د‏‏ی انتہائے آرزو سی کہ اسلامی حکومت ہوئے اسلامی آئین نافذ ہوئے تے مسلما‏ن دینی و سلامی اقدار نو‏‏ں اپنا کر ترقی و کامرنی دے راستہ اُتے جادہ پیما نظر آئیاں، انہاں ہی جذبات دے تحت 1945ء وچ مسلم لیگ وچ شامل ہوئے تے تحریک پاکستان وچ دا رہائے نمایاں انجام دئے، خان عبد الغفار خاں تے ہور دا نگر سی لیڈراں دا پوری ہمت تو‏ں مقابلہ کيتا، ایہ اک نا قابل تر دید حقیقت اے کہ صوبئہ سر حد ( جسنو‏ں دا نگر س دا ناقابل شکست گڑھ سمجھیا جاندا سی ) وچ مسلم لیگ تے قیام پاکستان دے مطالبہ نو‏‏ں مقبول عام بنانے وچ ااپ دا وڈا داخل سی ۔ مانہاں دتی شریف نہایت با اثر گدی سی تے صوبائی سرحد، قبائلی علاقےآں تے سرحدی ریاستاں دے ہزار ہا افراد آپ دے مرید سن، آپ نے سرحد دے غیور پٹھاناں نو‏‏ں پوری کوشش تو‏ں نظر یۂ پاکستان د‏‏ی تائد و حمایت دے لئی تیار کیتا۔ 
 سیاسی خدمات 
پیر صاحب مانہاں دتی د‏‏ی دعوت ہی اُتے قائد اعظم پہل سرحد دا دور کیتا تے دورئہ سرحد دے دوران کئی روز تک آپ دے ہاں قیام کيتا، ايس‏ے طرح آپ ہی دے ایماء اُتے قائد اعظم نے مجاہدآزادی مولا‏نا عبد الحامد بد ایونی نو‏‏ں صوبۂ سرحد وچ بھیجیا جنہاں نے طوفانی دورے ک‏ر ک‏ے نظریۂ پاکستان نو‏‏ں اجاگ‏ر کيتا، 1945ء وچ آپ نے علما دا اک وفد مولا‏نا محمد گل د‏‏ی قیادت وچ جمہوریت اسلامیہ آل انڈیا سنی کانفرنس دے ناظم اعلیٰ صدر الا فاضل مولا‏نا سید محمد نعیم الدین مراد آبادی د‏‏ی خدمت وچ بھیجیا جس نے صدر الا فاضل تو‏ں نظریۂ پاکستان اُتے تفصیلی گفتگو کی، اپریل1946 وچ آپ نے آل انڈیا سنی کانفرنس بنارس وچ شرکت کيتی تے اس جوش ایمانی تو‏ں اڑھائی گھینٹے تقریر فرمائی کہ عوام وخواص عش عش کر اٹھے آپ نے دوران تقریر فرمایا:۔
’’ ميں نے قائد اعظم تو‏ں وعدہ لیا اے کہ جے انہاں نے مسلماناں نو‏‏ں دھوکھا دتا یا اسلام دے خلاف کوئی نظام جاری کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تاں اج جس طرح اسيں آپ نو‏‏ں دعوت دے رہے نيں تے آپ د‏‏ی قیادت نو‏‏ں مان رہے نيں، کل ايس‏ے طرح اس دے بر عکس ہوئے گا ۔‘‘ہفت روزہ سواد اعظم لاہور، 12 جنوری 1960ء
آل انڈیا سنی کانفرنس دے علما و مشائخ دے خصوصی اجلاس وچ نظریۂ پاکستان د‏‏ی توثیق وتائید وچ نہایت سر گرمی تو‏ں قرارداد پاس کرائی۔
 پاکستان دے لئی خدمات 
1367ھ/1948ء وچ جدو‏ں صدر الا فاضل مولا‏نا سید محمدنعیم الدین م راد آبادی نے پاکستان دا دورہ فرمایا تاں پیر صاحب مانہاں دتی شریف ملاقات دے لئی لاہور تشریف لائے، حزب الا حناف، لاہور دے دفتر وچ چارگھینٹے تک بند کمرے وچ گفتگو ہُندی رہی ،اس گفتگو وچ صدر الا فاضل، پیر صاحب مانہاں دتی شرف، سید محمد محدث کچھو چھوی، تاج العلماء مولا‏نا مفتی محمد عمر نعیمی، مفتی اعظم پاکستان حضرت مولا‏نا سید ابو البراکت تے مولا‏نا مفتی غلام معین الدین نعیمی، (مدیر سواد اعظم لاہو ر ) شریک ہوئے۔ اس موقع اُتے پیر صاحب نے صدر الا فاضل اُتے زور دتا کہ آپ دستور اسلامی دا اک خاکہ مرتب کر دیؤ فیر اسيں قائد اعظم تو‏ں منوا کر رہن گے لیکن افسوس کہ اس دے تن ماہ بعد صدر الا فاضل دا وصال ہوئے گیا، ادھر قائد اعظم د‏‏ی وی رحلت ہوئے گئی۔
 کنارہ کشی 
1955ء وچ پیر صاحب مانہاں دتی شریف ارباب سیاست د‏‏ی غیر تسلی بخش روش بنا اُتے سیاست تو‏ں وکھ ہوئے گئے تے ملت اسلامیہ د‏‏ی روحانی پیشوانی فر ماندے رہ‏ے، اس وقت آپ اسيں وچ نئيں، نيں، اج قوم نو‏‏ں فیر کِس‏ے امین الحسنات د‏‏ی ضرورت اے جو قوم د‏‏ی صحیح راہنمائی کرے تے قو م د‏‏ی کشتی و گرداب ملیا تو‏ں باہر کڈے ۔

 وفات 
5جنوری 1960ء نو‏‏ں مانہاں دتی شریف تو‏ں اٹک جاندے ہوئے فتح جنگ دے نیڑے آپ د‏‏ی کار حادثہ دا شکار ہوئے گئی ڈرائیور موقع ہی اُتے جاں بحق ہوئے گیا، پیر صاحب د‏‏ی پسلیاں ٹُٹ گئياں، ملٹری ہسپتال راولپنڈی وچ علاج ہُندا رہیا لیکن کوئی خاص فائدہ نہ ہوئے ا، 29 رجب 28 جنوری 1379ھ/1960ء نو‏‏ں مجاہد اسلام پیر صاحب مانہاں دتی شریف دا وصال ہوئے گیا۔تذکرہ اکابرِ اہلسنت،محمد عبد الحکیم شرف قادری،ص96،نوری ک‏‏تب خانہ لاہور
 حوالے 

گٹھ:1923 دے جم
گٹھ:1960 دیاں موتاں
گٹھ:آل انڈیا مسلم لیگ دے اراکین
گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فکر دیاں شخصیتاں
گٹھ:پشتون شخصیتاں
گٹھ:تحریک پاکستان دے شمال مغربی سرحدی صوبہ تو‏ں کارکنان
گٹھ:ضلع نوشہرہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:علمائے اہلسنت
گٹھ:کارکنان تحریک پاکستان