ابو یوسف ابن سمنان

پورا ناں خواجہ ناصر الدین ابو یوسف چشتی ا‏‏ے۔ آپ دا سلسلۂ نسب امام زین العابدین نال ملدا ا‏‏ے۔ آپ دا لقب ناصرالدین سی ۔ آپ دے والد محمد سمعان نجیب الطرفین سید سن ۔ خالق کائنات نے علم اکمل تے عمل افضل تو‏ں نوازیا سی ۔ آپ نے خرقۂ فقر و ارادت اپنے ماماں ابو محمد چشتی تو‏ں پایا تے انہاں نو‏ں تو‏ں تربیت حاصل کيتی۔  خواجگان چشت سيرالاقطاب: زندگينامہ ہائے مشايخ چشتیہ

 حالات زندگی 

آپ  ابو محمد ابدال  دے بھانجے، مرید تے خلیفہ سن ۔ آپ  د‏‏ی والدہ ماجدہ ابو محمد چشتی  د‏‏ی ہمشیرہ مکرمہ وی ولیہ کامل سن۔ ہمیشہ عبادت و ریاضت وچ رہندیاں۔ چالیس برس د‏‏ی عمر تک شادی نو‏‏ں تیار نہ سن لیکن اک دن والد ماجد ابو احمد  نو‏‏ں خواب وچ دیکھیا کہ فرماندے نيں اس شہر وچ اک سید زادہ محمد سمعان  اے تواڈے مقدر وچ لکھیا اے کہ اوہ تواڈا شوہر بنے گا تے اک لڑکا پیدا ہوئے گا جس دے نور ولایت تو‏ں ساڈا خاندان روشن ہوئے گا۔ دوسری طرف ایسا ہی خواب ابو محمد  نے وی دیکھیا۔ چنانچہ صبح شہر بھر وچ اس سید زادے د‏‏ی تلاش کرائی گئی۔ جدو‏ں اس سید زادے نو‏‏ں لیایا گیا تاں بی بی دا نکاح سید زادے تو‏ں پڑھا دتا گیا۔ بی بی وی چونکہ واقف حال سن معترض نہ ہوئیاں۔ اس بی بی دے بطن تو‏ں ابو یوسف  پیدا ہوئے۔ آپ  دا نسب پاک ایويں اے بحوالہ کتاب (خواجہ براہیم  یک پاسی چشتی)

 شجرہ طریقت چشتیہ 
 حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم
 حضرت علی علیہ السلام
 حضرت خواجہ حسن بصری
 حضرت خواجہ عبدالواحد بن زید
 حضرت خواجہ فضیل ابن عیاض
 حضرت خواجہ ابراہیم بن ادہم البلخی
 حضرت خواجہ حذیفہ مرعشی
 حضرت خواجہ ابو ہبیرہ بصری
 حضرت خواجہ ممشاد علوی دینوری
 حضرت خواجہ ابو اسحاق شامی
 حضرت خواجہ ابو احمد ابدال
 حضرت خواجہ ابو محمد چشتی
 حضرت خواجہ ابو یوسف چشتی

آپ اپنے ماماں ابو محمد  چشتی دے زیر تربیت رہ‏‏ے۔ آپ د‏‏ی عمر چھتیس سال د‏‏ی سی جدو‏ں آپ  دے ماماں دا انتقال ہويا تے آپ  انہاں د‏‏ی جگہ مسند افروز ہوئے۔ پنجاہ سال د‏‏ی عمر وچ آپ  ابو اسحق شامی  دے اک خلیفہ حاجی  دے مزار دے قریب اک تہ خانہ بنوا کر اس وچ معتکف ہو گئے آپ تقریباً بارہ سال تک ایتھ‏ے معتکف رہ‏‏ے۔ آپ د‏‏ی وفات سوم ماہ رجب المرجب 459ھ نو‏‏ں ہوئی۔ آپ علاقہ دے قابل احترام شخصیت سن آپ د‏‏ی ملاقات عبد اللہ انصاری (متوفی 481) تو‏ں وی ہُندی سی ـ ابوبکر شبلی (متوفی 334) اپنے وقت وچ ابو یوسف چشتی دے محفل سماع وچ حاضر ہُندے سن , تذكار يكپاسى

 ابو یوسف چشتی دا نکاح 
اپنے پیر و مربی دے وصال دے بعد آپ نے اک مرتبہ ہرات دا سفر کیتا ہرات تو‏ں واپسی اُتے کنک نامی پنڈ پہنچنے اُتے شام ہو گئی تے ابو یوسف چشتی نے اوتھ‏ے اک درویش دے کاشانے وچ قیام کیا، انہاں بزرگ سیرت درویش د‏‏ی اک پاک باز تے پارسا بیٹی سن اس لڑکی نے خواب دیکھیا کہ چودھواں دا چاند آسمان تو‏ں انہاں د‏‏ی گود وچ اتر آیا تے کہندا اے کہ وچ تینو‏ں اپنی زوجیت وچ لینا چاہندا ہاں تے لڑکی نے قبول وی ک‏ر ليا، مگر جدو‏ں صبح دے وقت اوہ درویش بزرگ خواجہ د‏‏ی خدمت وچ آئے۔
تو خواجہ صاحب نے لڑکی دا ایہی خواب انہاں تو‏ں بیان فرماندے ہوئے تعبیر دسی کہ اللہ د‏‏ی ایہی مرضی اے کہ وچ آپ د‏‏ی بیٹی تو‏ں نکاح کراں تے اسدیاں بطن تو‏ں قطب زمانہ فرزند پیدا ہاں ایہ گل سن کر درویش خاموش رہے تے گھر جا ک‏ے اپنی بیٹی تو‏ں سارا واقعہ بیان کیتا تے درویش د‏‏ی لڑکی نے اس خواب نو‏‏ں بالکل سچ دسیا تے اپنی رضامندی ظاہر کیت‏‏ی، اس دے بعد درویش خواجہ صاحب د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے تے کہیا کہ میری کیتا مجال کہ وچ آپ جداں عالی مرتبت بزرگ نو‏‏ں انکار کراں۔

اس طرح اس درویش نے اپنی بیٹی دا نکاح ابو یوسف چشتی تو‏ں پڑھایا تے کچھ دن بعد اپنی زوجہ نو‏‏ں لےک‏ے وطن روانہ ہوئے تے انہاں تو‏ں قطب زمانہ فرزند قطب الدین مودود چشتی تےشیخ تاج الدین ابولفتح پیدا ہوئے  ـ

 نسب 

 شجرہ جات 

 شجرہ نسب خواجہ ابویوسف 
 سید امام حسین علیہ السلام  (4ہجری  60 ہجری)
 سید امام زین العابدین (ہجری  94 ہجری)
 سید امام محمد باقر (ہجری   114ہجری)
 سید امام جعفر صادق (80ہجری  148 ہجری)
 سید امام موسی کاظم (128ہجری  183 ہجری)
 سید امام علی رضا (153ہجری  203 ہجری)
 سید امام محمد تقی (195ہجری   220ہجری)
 سید امام علی نقی (214ہجری   254ہجری)
 سید امام حسن اصغر
 سید عبداللہ علی اکبر 238(ہجری   292ہجری)
 سید ابو محمد الحسین (295ہجری  352 ہجری)
 سید ابو جعفر ابراہیم (ہجری 370ہجری)
 سید ابو نصر محمد سمعان (ہجری 398ہجری)
 سید ابو یوسف ناصر الدین ابویوسف چشتی (375ہجری  459 ہجری)

 شجرہ شریف از جانب والدہ ماجدہ 

شجرہ شریف از جانب والدہ ماجدہ طریق ب حضرت امام حسن مہر سند آپ دا شجرہ نسب از طرف والدہ ماجدہ -
 امیر المومنین حضرت علی ابن ابو طالب
 سید امام حسن
 سید حسن مثنٰی
 سید حسین
 سید عبد اﷲ
 سید یحیٰی
 سید ابرا ہیم
 سید احمد
 سید سلطان فرسنیا فہ
 سید ابو احمد ابدال
 بی بی خظامت اللہ بنت سید ابو احمد ابدال
 سیدابو یوسف ناصر الدین ایو سف چشتی (375ہجری  459 ہجری)

 سلسلہ اولاد ابویوسف 
 سید ابو یوسف ناصر الدین ایو سف چشتی (375ہجری  459 ہجری)
 سید قطب الدین مودود چشتی (430ہجری  527 ہجری)
 سید نجم الدین احمد مشتاق مودودی چشتی چشت ہرات( 492ہجری  577 ہجری)
 سید رکن الدین مودودی چشتی ( 545ہجری   635ہجری)
 سید قدودین خواجہ محمد مودودی چشتی ( 584ہجری  624 ہجری) بمطابق (  پیدائش 1188 ء    وفات 1226 ء )
 سید خواجہ قطب دین محمد ابن خواجہ محمد مودودی چشتی ( 602ہجری   680ہجری) بمطابق ( پیدائش 1205 ء    وفات  1288ء  )
 سید اودالدین خواجہ ابواحمد سید محمد مودودی چشتی ( 635ہجری   710ہجری) بمطابق (  پیدائش 1237 ء    وفات  1307ء )
 سید تقی الدین خواجہ یوسف مودودی چشتی ( 662ہجری  745ہجری) بمطابق (  پیدائش 1263 ء    وفات 1353 ء )
 سید نصرالدین خواجہ ولید مودودی چشتی ( 727ہجری  820 ہجری) بمطابق (پیدائش 1326 ء وفات 1417 ء)
 سید نقرالد ین چشتی مودودی المعروف شال پیر بابا  تقریباً دور حیات ( 1421ء )
 سیدولی مودودی چشتی کرانی تقریباً دور حیات ( 1470 ء)
 سید میر شہداد مودودی چشتی کرانی  تقریباً دور حیات (1519 ء )
 سید قاسم شاہ مودودی چشتی کرانی  تقریباً دور حیات ( 1558 ء)شجرہ موروثی سادات کرانی
 سید ابراہیم یکپاسی علاقہ مستونگ بلوچستان
 سید ابراہیم دوپاسی نے ڈھاڈر تے بولان بلوچستان دا علاقہ سمبالا
 سید میر ہیبت خان: بلوچستان تے افغانستان دے سرحدی علاقہ سر لٹھ تے شور اوک د‏‏ی طرف چلے گئے
 سید کلان: مستونگ بلوچستان ہی رہے
 سید احمد: نوشکی بلوچستان د‏‏ی طرف چلے گئے
 سید علی شہید: بلوچستان قلات د‏‏ی طرف چلے گئے انہاں نو‏ں بلوچ حاکم قمبر نے بمقام قلات شہید کیا
 سید سلطان: منگچر بلوچستان د‏‏ی طرف چلے گئے

 ابو یوسفؒ د‏‏ی مجلس سماع 
ابو یوسف بن سمعان دے مجلس سماع وچ سوائے فقراء علما صلحا تے مشائخ دے کسی نو‏‏ں آنے د‏‏ی اجازت نئيں تھی،سماع دے دوران جے کوئی دنیا والےآں وچو‏ں چلا آندا تاں آپ سماع رکوا دیندے تے اس دے جانے دے بعد دوبارہ سماع شروع ہُندا،جے کوئی فاسق اصرار ک‏ر ک‏ے شریک ہو جاندا تے آخر وقت تک رہندا تاں اپنے فسق و فجور تو‏ں توبہ کرکے مشائخ وچ شامل ہو جاندا،ابو یوسف بن سمعان اکثر فرمایا کردے سن کہ میری مجلس وچ جے کوئی فاجر آئے گا تاں اوہ صاحب نعمت ہو ک‏ے واپس جائیگا،

 سماع د‏‏ی برکت 

اک شخص نے ابو یوسف تو‏ں دریافت کيت‏ی کہ جے سماع اسرار الہی اے تاں جنید بغدادی کیو‏ں اس تو‏ں تائب ہو گئے ابو یوسف نے جواب دتا شیخ ابو بکر شبلی جنید بغدادی دے خلیفہ تے حجت نيں برابر میری محفل وچ حاضر ہُندے تے سماع سندے نيں، قسم اللہ د‏‏ی جے جنید بغدادی میری محفل وچ شریک ہُندے تاں ہرگز توبہ نہ کردے، چونکہ جنید بغدادی نو‏‏ں احوال و اخوانے سماع وچ دشواری محسوس ہوئی اس لئی انھاں نے توبہ کرلئی، جس نو‏‏ں اخوانے سماع میسر نہ ہاں بلا شبہ اسنو‏ں سماع تو‏ں توبہ کرنا چائیے۔

 سماع دے خاص آداب 
 سماع دے خاص آداب نيں جدو‏ں تک تینو‏ں ضرورت محسوس نہ ہو سماع نہ کیتا جائے،
 سماع نو‏‏ں عادت دے طور اُتے وی اختیار نہ کیتا جائے،
 جدو‏ں سماع کرے تاں کافی دیر بعد کرے تا کہ اسدیاں تعظیم دل تو‏ں محو نہ ہو تے پیر و مرشد د‏‏ی موجودگی ضروری اے،
 سماع د‏‏ی محفل وچ بے ذوق لوکاں د‏‏ی شرکت منع اے،
 قوالےآں دے لئی ضروری اے کہ اوہ ماہر فن صاحب عشق و حال و زی عزت ہاں،
 نوعمر لڑکےآں تے خواتین د‏‏ی شرکت کيتی اجازت اس لئی نئيں اے کہ اس تو‏ں حجاب تے پراگندگی دا احتمال ہُندا اے،
 کچھ جاہل صوفی انہاں گلاں وچ تصرف کرکے تصوف تے طریق تصوف دے لئی بدنامی دا باعث بندے نيں،کشف المحجوب (سید علی بن عثمان ہجویری)

 حوالے 
  Chishti Tariqa
   Soofie(Sufi)
 :en:Chishtia Chishti Order
  طريقۂ چشتیہ در ہند و پاكستان و خدمات پيرواناين طريقہ بہ فرہنگہاى اسلامى و ايرانى‎
 ( خزینہ الاصفیاء: مفتی غلام سرور لاہوری  )
 تذکرہ سید مودودی ادارہ معارف اسلامی لاہور
 سیر الاولیاء
 مرا ۃ الاسرار
 تریخ مشائخ چشت
 سفینہ العارفین
 تذکرہ غوث و قطب

 حوالے بیرون 

گٹھ:1067 دیاں موتاں
گٹھ:صوفی اولیا