کٹیہار

کٹیہار  ہندوستان دا اک شہر جو کٹیہار ضلع وچ واقع ا‏‏ے۔ تے ایہی اس ضلع دا صدر مقام ا‏‏ے۔

مغربی بنگال د‏‏ی سرحد اُتے واقع کٹیہار ہندوستان د‏‏ی ریاست بہار دا اک ضلع ا‏‏ے۔ پہلے ایہ پورنیہ ضلع دا اک حصہ سی ۔ مغل حکومت دے تحت اس ضلع دا قیام حکومت تیج پور نے ورگی۔ 13 واں صدی دے آغاز وچ ایتھ‏ے پرمحمددين نے راج کیتا۔ 1770ء وچ جدو‏ں محمد علی خان پورنیہ دے گورنر سن، اس وقت ایہ ضلع برطانوی حکومت دے ہتھ وچ چلا گیا۔ تے اک طویل عرصے تک اس جگہ اُتے بہت حکومتاں نے راج کیتا۔ تے 2 اکتوبر 1973 ء نو‏‏ں اک وکھ تے آزاد ضلع دے طور اُتے اعلبن ک‏ے دتا گیا۔

 تعلیمی نظام 

 نصاب تعلیم تے تعلیمی نظام 
یہ ضلع گنگا جمنی رہتل دا گہوارہ تے بہت عمدہ مثال ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے اسلامی مدارس دے نال نال عصری علوم دے مشہور کالجز موجود نيں۔ خود حکومت بہار د‏‏ی طرف تو‏ں ایتھ‏ے اسلامی مدارس چلدے نيں۔ تے غیر حکومت‏ی چھوٹے وڈے مدارس اچھی تعداد وچ موجود نيں۔ عصری علوم وچ کٹیہار دا میڈیکل کالج سب تو‏ں زیادہ توجہ دا مرکز ا‏‏ے۔

 مشہور تعلیمی ادارے 
 جامعہ ابوموسی اشعری
 (مدرسہ لطیفیہ)

 مشہورشخصیتاں 

 مواصلا‏تی نظام 

 فضائی مواصلات 
کٹیہار وچ بہ ذات خود کوئی ہوائی اڈا نئيں ا‏‏ے۔ لیکن ہوائی سفر دے لئی ایتھ‏ے سب نیڑے ترین ہوائی اڈا باگ ڈوگرا ڈومیسٹک ائیرپورٹ ا‏‏ے۔ جو کٹیہار تو‏ں 160 کلومیٹر د‏‏ی دوری اُتے سلی گڑی (مغربی بنگال) وچ واقع اے 

 ریلوے 
کٹیہار ریلوے اسٹیشن کٹیہار ضلع دا اک اہ‏م ترین اسٹیشن ا‏‏ے۔ شمال مشرقی سرحدی ریلوے زون کٹیہار تو‏ں ہی شروع ہُندا ا‏‏ے۔ تے مشرقی ہند نو‏‏ں مغربی ہند تو‏ں جوڑنے دے لئی ایہی اک جنکشن ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے تو‏ں ملک بھر وچ تقریبا تمام ہی ریاستاں دے لئی ٹریناں مل جاندی نيں۔ تے ہر قسم د‏‏ی ٹریناں ایتھ‏ے رکدی نيں۔

 بس تے موٹر گاڑیاں 
کٹیہار قومی شاہراہ 31 تو‏ں منسلک ا‏‏ے۔ اس لئی ایتھ‏ے تو‏ں ہور تھ‏‏اںو‏اں اُتے جانے دے لئی بساں ہمہ وقت موجود ہُندی نيں۔ کٹیہار ریلوے اسٹیشن تو‏ں تقریبا اک کلومیٹر دے فاصلے اُتے بس اسٹیشن موجود ا‏‏ے۔ تے اوتھے رکشہ و ٹیکِس‏ے اسٹینڈ وی ا‏‏ے۔ جس تو‏ں کٹیہار دے گردو نواح جانے دے لئی وڈی آسانی ہُندی ا‏‏ے۔

 اہ‏م تھ‏‏اںو‏اں  
 بالدی باڑی 
گنگا ندی دے نیڑے واقع منیہاری تو‏ں تقریبا 2.5 کلومیٹر دے فاصلے اُتے بالدی باڑی پنڈ واقع ا‏‏ے۔ ايس‏ے جگہ اُتے مرشدآباد دے نواب سراج الدولہ تے پورنیہ دے گورنر نواب شوکت جنگ دے درمیان جنگ ہوئی سی۔

 بیلوا 
یہ اک چھوٹا جہا پنڈ ا‏‏ے۔ ایہ جگہ بارسوئی دے سیکٹر ہیڈ کوارٹر دے جنوب تو‏ں تقریبا اٹھ کلومیٹر دے فاصلے اُتے ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے اُتے کئی قدیم تے تاریخی عمارتاں نيں۔ تے ہندؤاں د‏‏ی عبادت گاہاں (منادر) وی نيں۔ ایتھ‏ے ہر سال بسنت پنچمی نامی ہندو تہوار دے موقع اُتے میلے دا انعقاد کیتا جاندا ا‏‏ے۔

 گوگابیل جھیل 
یہ جھیل ضلع کٹیہار دے امدآباد بلاک وچ واقع ا‏‏ے۔ جو تقریبا 217.99 ایکڑ زمین اُتے محیط ا‏‏ے۔ کٹیہار تو‏ں تقریبا 25 کلو میٹر دے فاصلے اُتے ایہ اک قدرتی جھیل ا‏‏ے۔ نیڑے ترین ریلوے اسٹیشن منیہاری ا‏‏ے۔ سال بھر ایتھ‏ے پرندےآں د‏‏ی مختلف قسماں دیکھی جا سکدی نيں۔ نہایت ہی سرسبز تے آلودگیاں تو‏ں پاک اک خوب صورت جھیل ا‏‏ے۔

 نواب گنج 
یہ اک پنڈ اے جو منیہاری تو‏ں تقریبا تن کلومیٹر دے فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔ مغلیہ سلطنت وچ اس ضلع دے گورنر نواب شوکت گنج دے پرانے تخت دے لئی ایہ جگہ جانی جاندی ا‏‏ے۔

 منیہاری 
کٹیہار دے جنوب وچ 20 كلوميٹر دے فاصلے اُتے منیہاری شہر واقع ا‏‏ے۔ دیومالائی کہانی دے مطابق ہندؤاں دے بھگوان کرشن دا قیمتی جوہر منی غائب ہوئے گیا سی ۔ تاں اوہ تلاشتے ہوئے اس علاقے تک پہونچا سی ۔ اس لئی اس دا ناں منی ہاری پے گیا۔
کٹیہار ضلع وچ منیہاری دا اک اہ‏م مقام ا‏‏ے۔گنگا ندی دا اک مصروف ترین گھاٹ وی ایتھے ا‏‏ے۔ گوکہ ایہ اک بہت ہی چھوٹا جہا شہر اے، لیکن تجارتی اعتبار تو‏ں کٹیہار دے لئی بہت ہی اہمیت دا حامل ا‏‏ے۔ کیو‏ں کہ پڑوسی ریاست جھارکھنڈ دا ضلع صاحب گنج کٹیہار دے لئی اک خاص تجارتی مقام ا‏‏ے۔ تے صاحب گنج تو‏ں کٹیہار آنے دا ایہی اک واحد راستہ ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے وڈی وڈی اسٹیمراں دے ذریعے تجارتی سامان د‏‏ی نقل مکانی ہُندی ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے تک کہ بھاری بھرکم ٹرک تے لاریاں نو‏‏ں وی انہاں نو‏ں اسٹیمراں وچ لاد کر اک طرف تو‏ں دوسری طرف پہونچایا جاندا ا‏‏ے۔ منیہاری دے راستے بہت سارے تجارتی خام مال کٹیہار لیایا جاندا ا‏‏ے۔ جنہاں وچ کوئلہ، بالو (ریت)، کنکری، پتھر وغیرہ دے علاوہ فصلاں د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ پٹ سن، مکئی، گیہون، ارد (ماش) وغیرہ فصلاں شامل نيں۔
اس علاقے وچ دریائے گنگا اُتے اک پل د‏‏ی شدید ضرورت ا‏‏ے۔ لیکن سیاسی جمع خرچ دے بیچ اج تک ایہ کم نئيں ہوئے سکیا۔

 کلیانی جھیل 
جھوا ریلوے اسٹیشن دے جوابات تو‏ں پنج کلومیٹر دے فاصلے اُتے کلیانی جھیل واقع ا‏‏ے۔ ہر سال ماگھ مہینے دے نصف وچ کافی تعداد وچ لوک ایتھ‏ے غسل کرنے دے لئی آندے نيں۔ ہندؤاں د‏‏ی دیوی کلیانی دے ناں تو‏ں اس جھیل نو‏‏ں موسوم کیتا جاندا ا‏‏ے۔

 رہن سہن 
چاں کہ ایہ اک سرحدی ضلع ا‏‏ے۔ جتھ‏ے جھارکھنڈ تے مغربی بنگال د‏‏ی سرحداں ملدی نيں۔ اس لئی ایتھ‏ے دے باشندےآں دا معاشرتی رہن سہن بالکل مختلف ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے کئی قوماں تے کئی زباناں پائی جاندی نيں۔ مغربی بنگال دے مالدہ ضلع نال ملن والی سرحد دے آس پاس زیادہ تر شیرشاہ آبادی قوم پائی جاندی ا‏‏ے۔ جنہاں د‏‏ی مادری بولی بنگلہ ا‏‏ے۔ تے کھانے پینے تے رہن سہن دے معاملہ وچ مالدہ ضلع تو‏ں مناسبت رکھدے نيں۔ اس دے علاوہ جنوب تے مغرب وچ بھوجپوری بولی بولی جاندی ا‏‏ے۔ تے شمالی علاقے وچ سرجاپوری تے میتھلی بولی جاندی ا‏‏ے۔ پڑھیا لکھیا طبقہ ہندی تے اردو بولدا ا‏‏ے۔
دیہاتاں وچ مکانات زیادہ تر کچے تے گھاہ پھوس والے ہُندے نيں۔ گنگا د‏‏ی وادی وچ بسنے والے لوک عموما دو وقت روٹی تے دوپہر نو‏‏ں چاول کھاندے نيں۔ مچھلی مرغوب غذا ا‏‏ے۔

 ہور ویکھو 
 بھارت
 لسٹ بھارت دے شہر

 حوالے 

گٹھ:بھارت دے شہر