چھترپتی شیواجی مہاراج انٹرنیشنل ہوائی اڈہ

چھترپتی شواجی مہاراج قومانتری ہوائی اڈا، ممبئی (انگریزی: Chhatrapati Shivaji Maharaj International Airport, Mumbai;  کوڈ: BOM)، جو پہلاں سہار انٹرنیشنل ایئرپورٹ وجوں جانیا جاندا سی، ممبئی میٹروپولیٹن ایریا، بھارت دی سیوا کرن والا مکھ قومانتری ہوائی اڈا اے۔ ایہہ دلی دے بعد کل اتے قومانتری یاتریاں دے آواجائی دے معاملے وچ دیش دا دوجا سبھ توں مصروف ہوائی اڈا اے، اتے کیلنڈر سال 2017 وچ یاتریاں دی آواجائی نال ایشیا دا 14 واں مصروف ہوائی اڈا اتے دنیا دا 28 واں مصروف ہوائی اڈا سی۔[1] سال 2018 وچ اسدی یاتری آواجائی لگبھگ 49.8 ملیان سی۔ ہوائی اڈا کارگو ٹریفک دے معاملے وچ وی دیش دا دوسرا مصروف اے۔ مارچ 2017 وچ، ہوائی اڈے نے اک ویلے وچ صرف اک کم شیل رنوے دے نال لنڈن گیٹوک ہوائی اڈے نوں عالمی دا سبھ توں مصروف ہوائی اڈا منّ لیا۔[2] ہوائی اڈے دے تن اوپریٹنگ ٹرمینل ہن جو کل زمین کھیتر 750 ہیکٹیئر (1,850 ایکڑ) وچ پھیلیا ہویا اے[3] اتے ہر دن لگبھگ 950 جہازاں دی آواجائی نوں سمبھالدا اے۔ اسنے 9 دسمبر 2018 نوں اک ریکارڈ 1,007 جہازاں دی لہر نوں سمبھالیا، جو کہ جون 2018 دے اک دن وچ 1,003 اڈان دیاں حرکتاں دے پچھلے ریکارڈ نالوں اچا اے۔ اس نے 16 ستمبر 2014 نوں اک گھنٹہ وچ ریکارڈ 51 تحریک نوں سمبھالیا۔[4] آئی۔جی۔آئی۔ دلی دے نال، ایئرپورٹ کونسل انٹرنیشنل ولوں سالانہ 40 ملیان توں ودھ یاتریاں نوں سنبھالن والے ہوائی اڈیاں دی سبھ توں اچّ گٹھ وچ، ایئرپورٹ سروس کوآلٹی اوارڈز 2017 وچ اسنوں “عالمی دا سبتوں ودھیا ہوائی اڈا” چنیا گیا۔ اس نے سکائیٹریکس 2016 ورلڈ ایئرپورٹ اوارڈز وچ “بھارت اتے مرکزی ایشیا دا سبتوں ودھیا ہوائی اڈا” انعام وی جتیا اے۔ ایہہ بھارت دے تن ہوائی اڈیاں وچوں اک اے، جسنے ویلے سر لین اتے لینڈنگ نوں یقینی بناؤن لئی ایئرپورٹ کولابریٹو ڈسیزن میکنگ (اے-سیڈیئیم) لاگوُ کیتی اے۔[5]

ہوائی اڈے دا چلاون ممبئی انٹرنیشنل ایئرپورٹ لمٹڈ (ایمائییئیل) ولوں کیتا جاندا اے، جو ایئرپورٹ اتھارٹی آف انڈیا اتے جیویکے انڈسٹریز لمٹڈ دی اگوائی والی کنسورٹیئم دے وچکار اک مشترکہ ادم اے جو کہ ہوائی اڈے دے جدید کرن لئی فروری 2006 وچ تعینات کیتا گیا سی۔[6][7] نویں ایکیکرت ٹرمینل ٹی 2 دا افتتاح 10 جنوری 2014 نوں کیتا گیا سی اتے 12 فروری 2014 نوں قومانتری کاروائیاں لئی کھولھیا گیا سی۔[8] اسے دن مکھ ٹیبل ویسٹرن ایکسپریس ہائیوے نال نویں ٹرمینل نوں جوڑن والی اک وقف چھ لین، ایلیویٹڈ سڑک وی اسے دن لوکاں لئی کھولھ دتی گئی۔[9][10]

اس ہوائی اڈے دا ناں 17 ویں صدی دی مراٹھا راجا چھترپتی شواجی دے ناں اُتے رکھیا گیا اے، جس دا نام 1999 وچ پچھلے "سہار ایئرپورٹ" توں بدل کے "چھترپتی شواجی قومانتری ہوائی اڈے" (30 اگست 2018 نوں "مہاراج" دا سرلیکھ دتا گیا سی) رکھیا گیا سی۔ سی۔ایس۔آئی۔اے۔ دا آئییٹا ہوائی اڈے دا کوڈ - "بی۔او۔ایم" - ممبئی دے سابقہ نام، بمبے توں لیا گیا اے۔ ایہہ سینٹاکروز دے اپنگر اتے ولے پارلے ایسٹ دے سہار پنڈ دے پار واقع اے۔

 بنتر / ڈھانچہ 
ہوائی اڈے وچ دو یاتری ٹرمینل شامل ہن: گھریلو اڈاناں لئی سینٹاکروز وکھے ٹرمینل 1 اتے سحر وکھے ٹرمینل 2 قومانتری اتے گھریلو اڈاناں لئی۔ جدوں کہ دوویں ٹرمینل سامان ایئرسائیڈ سہولتاں دی ورتوں کردے ہن، اوہ جسمانی طور اُتے شہر دے کنارے وکھرے ہندے ہن، اوہناں وچکار اک 15-20 منٹ (لینڈسائیڈ) ڈرائیو دی ضرورت ہندی اے۔

 ٹرمینل 
ہوائی اڈے دے دو مکھ یاتری ٹرمینل کمپلیکس ہن۔ سینٹاکروز وکھے ٹرمینل 1 گھریلو یاتریاں لئی وقف کیتا گیا سی، اتے اج، ایہہ صرف چنیاں گئیاں گھٹ قیمت والیاں اڈاناں دے گھریلو یاتریاں لئی اے۔ سہار وکھے ٹرمینل 2 سابقہ چاپ-سائز والا قومانتری ٹرمینل سی، اتے اج، نویں ایکس-سائز والی عمارت قومانتری اتے گھریلو یاتریاں لئی اک ایکیکرت ٹرمینل خوراک اے۔
حوالے

 "Traffic News for the month of January 2017: Annexure III" (PDF). Airports Authority of India. p. 3. Archived from the original (PDF) on 2 February 2018. Retrieved 1 March 2018. January 2017: 4,114,568 Unknown parameter |url-status= ignored (help)
"Traffic News for the month of February 2017: Annexure III" (PDF). Airports Authority of India. p. 3. Archived from the original (PDF) on 2 February 2018. Retrieved 1 March 2018. February 2017: 3,590,011 Unknown parameter |url-status= ignored (help)
"Traffic News for the month of March 2017: Annexure III" (PDF). Airports Authority of India. p. 3. Archived from the original (PDF) on 2 February 2018. Retrieved 1 March 2018. March 2017: 3,674,156 Unknown parameter |url-status= ignored (help)
"Traffic News for the month of December 2017: Annexure III" (PDF). Airports Authority of India. p. 3. Archived from the original (PDF) on 2 February 2018. Retrieved 1 March 2018. April–December 2017: 35,825,524 Unknown parameter |url-status= ignored (help)Total passengers in calendar year 2018: 49,877,918
 Manju, V. (13 May 2017). "Now, Mumbai world's busiest airport with only one runway". The Times of India. Retrieved 13 May 2017.
 "Mumbai airport" (PDF). Archived from the original (PDF) on 20 January 2015. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
 "Mumbai ATC handles a about 50 flights an hour". The Times of India. 20 September 2014. Retrieved 29 September 2014.
 "Only 2 AAI airports are making profits". Deccan Herald. New Delhi. 17 March 2015. Retrieved 21 March 2015.
 "Bidvest.co.za". Bidvest.co.za. Retrieved 24 August 2010.
 "Mumbai International Airport Limited – MIAL". Association of Private Airport Operators. Retrieved 4 May 2016.
 "Mumbai airport T2 to open for passengers on Feb 12". Business Standard. 10 December 2013. Retrieved 11 December 2013.
 "GVK CSIA Project". GVK Industries Ltd. Retrieved 21 September 2012.
 "Sahar elevated corridor: Five minute 'short-cut' to airport from Western Express High now open to public". The Times of India. 13 February 2014. Retrieved 13 February 2014.

گٹھ:بھارت