چِن راجٹبر

چن خاندان (Qin dynasty) 
(; ) قدیم چین دا پہلا شاہی خاندان سی ۔

چِن راجٹبر ( چینی : 秦朝 ، چن چاؤ ؛ انگریزی : Qin Dynasty ) پرانے چین دا اک راجٹبر سی جنھے چین وچ 221 ق م توں 207 ق م تک راج کیتا ۔ چن خاندان شانشی صوبہ توں ابھر کے نکلیا اتے اسدا نام وی اسی صوبہ دا تبدیل شدہ روپ اے ۔ جدوں چن نے چین اتے قبضہ کرنا شروع کیتا تدّ چین وچ ژوؤ راجٹبر دا صرف نام صرف دا قابو سی اتے جھگڑدے راجاں دا ویلہ چل رہا سی ۔ چن راجٹبر اوہناں جھگڑتے راجاں وچوں اک ، چن راج ( 秦国 ، چن گؤ ) ، توں آیا سی ۔ سبھتوں پہلاں چن نے کمزور ژوؤ خاندان نوں ختم کیتا اتے پھر باقی دے چھ راجاں نوں ختم کرکے چین دا ایکیکرن کیتا ۔China: its history and culture، William Scott Morton، Charlton M. Lewis، McGraw-Hill Professional، 2005، ISBN 978-0-07-141279-7، … The dramatic conquest of the ancient China of separate kingdoms was carried through by the state of Qin with dispatch and completed by 221 BC …طاقتور ہون دے باو جود چن راجٹبر بہت گھٹ دور تک اقتدار وچ رہا اتے اسدے بعد چین وچ ہان راجٹبر دا ویلہ شروع ہویا ۔

 راج دور 
اپنے راج دور وچ چن راجٹبر نے وپار ودھایا ، کھیتی باڑی وچ ترقی کیتی اتے فوجی روپ توں اپنے سامراج نوں سرکھات کیتا ۔ اسوچ اک بہت قدم جاگیرداراں نوں وڈارن سی ، جنہاں دا ژوؤ زمانے وچ ہر کسان محتاج ہندا سی ۔ اس توں دیس دی جنتا اتے بادشاہ دا سدھا قابو ہو گیا جس توں اس وچ وڈے کم کرن دی گنجائش آ گئی ۔ انھاننے شمال دے قبیلیائی لوکاں توں لگاتار آؤندے حملیاں نوں گھٹ کرن لئی چین دی مہان دیوار دا اساری کروانا شروع کیتا ۔ چینی لپی دا اتے ترقی کروایا گیا ، وزناں - ماپاں لئی کڑے مانک بنوائے گئے ( جس توں وپار اتے ویچ - خرید وچ سوکھ ہو گئی اتے اختلاف گھٹ ہو گئے ) اتے کرنسی ( سکے اتے نوٹ ) دا ترقی کیتا گیا ۔ چن حکمران انصاف وچ یعقین رکھدے سن اتے اس وچاردھارا دے مطابق حکمراناں نوں اپنے شہریاں اتے کڑا قابو رکھن دی سیخ دتی جاندی سی ۔ انھاننے پہلاں گئے راجٹبراں دا نام ہمیشہ لئی مٹاؤنے دی کوشش وچ پرانے کتاباں اتے گرنتھ جلوائے اتے 400 توں زیادہ ودواناں نوں زندہ دفن کروایا ۔ اس توں چین وچ جو بدھجیویاں دا آزاد ماحول چل رہا سی ، جنوں سو وچاردھاراواں کیہا جاندا اے ، ختم ہو گیا ۔ اس چیزاں توں آؤن والے ودواناں وچ چن دے چنگے کماں دے باو جود اوہناں لئی اک نفرت وی پیدا ہو گئی ۔Historical Dictionary of the Chinese Communist Party، Lawrence R. Sullivan، Scarecrow Press، 2011، ISBN 978-0-8108-7225-7، … 'Burning books and burying scholars alive' ('Fenshukengru')۔ This was a phrase that originated with the tyrannical acts of China's first emperor، Qin Shihuang (221–209 BC)، who attempted to destroy the original Confucian texts …چین وچ اس واقعہ نوں کتاب جلانا اتے ودوان دفنانا کیہا جاندا اے ، جسدے لئی چینی بولی وچ واک پھین شو کنگ رُو ( 焚書坑儒 ) اے ۔ جدوں وی کوئی تاناشاہ وچاراں اتے بدھجیویاں نوں کچلنا چاہندا اے تاں چینی رہتل وچ اس سوترواک  دا استعمال ہندا اے ۔Dictionary of the political thought of the People's Republic of China، Henry Yuhuai He، M.E. Sharpe، 2001، ISBN 978-0-7656-0569-6، … fen shu keng ru (burning books and burying scholars alive) The first large-scale suppression of intellectuals in Chinese history was the 'burning books and burying scholars alive' events …

 راجٹبر دا انت 
چن راجٹبر دی سرکار بھاری-بھرکم تے دھیمی سی لیکن فوجی ماملیاں وچ انھاننے ہمیشہ نویاں تکنیکاں اپنائیاں ۔ پھر وی اک طاقتور فوج دے باو جود وی چن راجٹبر بہت گھٹ سماں لئی چلیا ۔ جدوں پہلا چن بادشاہ 210 ق م وچ مریا تاں اسدے دو وزیراں نے اسدے بیٹے نوں گدی اتے ایہہ سمجھکے بیٹھایا کہ اسدے زریعے اوہ آپ راج کرنگے ۔ اس ارادے دے باو جود ، ایہناں دوناں وچ آپس وچ لڑائی ہو گئی ، جس توں اوہ دوناں اتے نواں بادشاہ ، تنوں ہی اپنیاں جاناں توں ہتھ دھو بیٹھے ۔ راجٹبر وچ اس کمزوریاں نوں ویکھکے بغاوت بھڑکنے لگے اتے اک چو راج ( 楚國 ، چو گؤ ) دے آگو نے اقتدار اتے قبضہ کر لیا ۔ اسی نے پھر ہان راجٹبر دی نیو رکھی ۔ چن راجٹبر دے انی جلدی ڈبّ جان دے بعد وی اسدا اثر آؤن والے راجٹبراں اتے رہیا اتے منیا جاندا اے کہ دنیا وچ چین دیس دا نام اس راجٹبر توں پیا اے ۔Societies، Networks، and Transitions، Volume I: To 1500: A Global History، Craig A. Lockard، Cengage Learning، 2010، ISBN 978-1-4390-8535-6، … Late Zhou political turmoil ended when the Qin dynasty (221-206 BCE) conquered the other states and implemented repressive Legalist ideas … Given this unification، the name Qin is fittingly the origin of the Western name for China …

 ایہہ وی ویکھو 
 ژوؤ راجٹبر
جھگڑدے راجاں دا دور
 ہان راجٹبر
چین دے راجٹبر
سو وچاردھاراواں

 باہرلےجوڑ 




 حوالے 

گٹھ:چین دے راجٹبر
گٹھ:چینی راجٹبر
گٹھ:چین دی تریخ