غزوہ ودان

غزوہ ودان یا غزوہ ابواء [عربی وچ : غزوة ودان و غزوة الأبواء] رسول خدا(ص) دے غزوات وچو‏ں اک اے جو مدینہ دے قریب ابواء دے وچ انجام پایا۔ کہیا جاندا اے کہ غزوہ ودان آپ(ص) دا سب تو‏ں پہلا غزوہ سی ۔

 وجہ تسمیہ 
یہ غزوہ مدینہ دے قریب ابواء دے علاقے ودان وچ انجام پایا۔ ودان جنوب مشرق وچ جحفہ تے ابواء دے درمیان واقع ا‏‏ے۔ چونکہ ودان ابواء تو‏ں صرف 6 میل یے فاصلے اُتے واقع اے حموی، معجم البلدان، ص365۔ تے ایہ دو علاقے اک دوسرے دے قریب واقع نيں چنانچہ منابع وچ مذکورہ غزوے دا تذکرہ دونے ناماں تو‏ں ہويا ا‏‏ے۔ابن هشام، سیره نبوی، ص408۔

 واقعے دی حقیقت 
صفر ـ جو ہجرت مہینہ دا بارہواں مہینہ سی ـ وچ رسول خدا(ص) نے پہلا غزوہ شروع کرنے دا فیصلہ کیتا؛ چنانچہ آپ(ص) نے قریش دے تجارتی قافلے نو‏‏ں پکڑنے تے قبیلہ بنو ضمرہ بن بکر کنانی دی سرکوبی دے لئے مدینہ تو‏ں ابواء دی جانب عزیمت کيتی۔ اس مہم وچ انصار دا کوئی فرد شامل نہ سی ۔ رسول اللہ(ص) نے سعد بن عبادہ نو‏‏ں مدنی عوام دے مسائل دے حل دے لئے ، مدینہ وچ اپنی جگہ مقرر کیتا۔ابن هشام، سیره نبوی، ص392۔

رسول اللہ(ص) ودان وچ پہنچے تو (قریش دا قافلہ جا چکيا سی تے انہاں دے حلیف قبیلے) بنو ضمرہ دے افراد رسول خدا(ص) دے نال صلح و آشتی دے لئے آپ(ص) دی خدمت وچ حاضر ہوئے تے انہاں دی طرف تو‏ں مخشی بن عمرو ضمری نے معاہدہ صلح اُتے دستخط کيتے جو اس زمانے وچ بنو ضمرہ دا سردار سی ۔ابن هشام، اوہی ماخذ، ص392۔۔ابن اثیر، الکامل، ج7، ص125۔ اس مہم دے دوران رسول خدا(ص) 15 دناں تک مدینہ تو‏ں دور رہ‏‏ے۔

 صلح نامے دے مندرجات 
صلح دی اس قرار داد وچ طے پایا کہ:
 قبیلہ بنی ضمرہ رسول اللہ(ص) دے خلاف کسی دی حمایت نئيں کرے گا تے مسلما‏ن وی انہاں دے خلاف کسی دی حمایت نئيں کرن گے۔
 مذکورہ قبیلے اس سلسلے وچ کسی نو‏‏ں امداد نئيں پہنچائے گا۔

بالآخر عہدنامہ لکھیا گیا تے رسول خدا(ص) مدینہ واپس آئے۔واقدی، المغازی، ص8۔

 متعلقہ مآخذ 
 پیغمبر اسلام(ص)
 غزوہ
 غزوہ بدر کبری
 غزوہ احد

 حوالے 

 مآخذ 

 ابن اثیر، عزالدین علی، الکامل فی التاریخ، ترجمه (فارسی): ابوالقاسم حالت، تهران، مؤسسه مطبوعاندی علمی، 1371ش.
 بیهقی، ابوبکر احمد بن حسین؛ دلائل النبوه، ترجمه محمود مهدوی دامغانی، تهران، علمی و فرهنگی، 1361ش
 حموی، شهاب الدین یاقوت، معجم البلدان ، دارصادر ، بیروت، 1995عیسوی۔
 ابن خلدون ، عبدالرحمن بن محمد، ترجمه: عبدالمجید آیندی، سیره نبوی، تهران، کتابچی ، 1363هجری شمسی
 ابن هشام، عبدالملک، ترجمه: ابوالقاسم الکامل، تهران، ناشر، مؤسسه مطبوعاندی علمی، 1371هجری شمسی
 واقدی، محمد بن عمر، ترجمه (فارسی): محمود مهدوی دامغانی، المغازی، تهران، مرکز نشر دانشگاهی ، 1369هجری شمسی
 بیهقی، ابوبکر احمد بن حسین، ترجمه: محمود مهدوی دامغانی ، دلائل النبوه، تهران، علمی و فرهنگی ، 1361هجری شمسی
 ابن سعد هاشمی، محمد، ترجمه: محمود مهدوی دامغانی، تحقیق محمد عبدالقادر عطا، بیروت، دارالکتب العلمیه ، 1410هجری قمری.

٭٭٭ ٭٭٭رسول اللہ(ص) دا پہلا غزوہ غزوہ ودان اگلا غزوہ:غزوہ بواط


گٹھ:غزوات
گٹھ:دوسری ہجری دے واقعات