سلمان فارسی

سلمان فارسی (فارسی : سلمان پارسی، عربی : سلمان الفارسی )  رسول اللہ  دے مشہور اصحاب وچو‏ں سن ۔ ابتدائی طور اُتے انہاں دا تعلق زرتشتی مذ ہب تو‏ں سی مگر حق دی تلاش انہاں نو‏‏ں اسلام دے دامن تک لے آئی۔ آپ کئی زباناں جاندے سن تے مختلف مذاہب دا علم رکھدے سن ۔ حضرت محمد  دے بارے وچ مختلف مذاہب دی پیشینگوئیاں دی وجہ تو‏ں اوہ اس انتظار وچ سن کہ حضرت محمد  دا ظہور ہو تے اوہ حق نو‏‏ں اختیار کر سکن۔

 حلیہ 
بال گھنے، کان لمبے تے دراز قامت سن ۔صفہ تے اصحاب صفہ از مولانا مفتی مبشر ص 198
 نام نسب 
نسبی تعلق اصفہان دے آب الملک دے خاندان تو‏ں سی، مجوسی نام مابہ سی، اسلام دے بعد سلمان رکھیا گیا تے بارگاہِ نبوت تو‏ں سلمان الخیرلقب ملیا، ابوعبداللہ، کنیت اے، سلسلۂ نسب ایہ اے: مابہ ابن بوذخشان بن مورسلان بن یہوذان بن فیروز ابن سہرک۔

 حالات 
سلمان فارسی  ایران دے شہر اصفہان دے اک پنڈ روزبہ وچ پیدا ہوئے۔ آپ دے والد دا تعلق زرتشتی مذہب نال سی ۔ مگر سلمان فارسی  دا دل سچ دی تلاش وچ سی ۔ پہلے آپ نے مسیحیت اختیار کيتی تے حق دی تلاش جاری رکھی۔ اک مسیحی راہب نے انہاں نو‏ں بتانا کہ اک سچے نبی دی آمد قریب اے جس دی پیشینگوئی پرانی مذہبی کتاباں وچ موجود اے۔ اس باعلم راہب نے نبی دا حلیہ تے انہاں دے ظہور دی ممکنہ جگہ یعنی مدینہ دے بارے وچ وی دسیا جو اس وقت یثرب کہلاندا سی ۔ ایہ جاننے دے بعد سلمان فارسی نے مدینہ جانے دی کوشش شروع کر دتی۔

مدینہ دے راستے وچ انہاں نو‏‏ں اک عرب بدوی گروہ نے دھوکے نال اک یہودی دے ہتھ غلام دے طور اُتے بیچ دتا۔ ایہ یہودی مدینہ وچ رہندا سی چنانچہ سلمان فارسی  مدینہ پہنچ گئے تے اس یہودی دے باغ وچ سخت محنت اُتے مجبور ہو گئے۔
کچھ عرصے دے بعد انہاں نے سنیا کہ اک نبوت دے دعویدار مکہ شہر تو‏ں ہجرت کرکے مدینہ آئے نيں۔ سلمان فارسی  نے انہاں دی خصوصیات تو‏ں فوراً پہچان لیا کہ ایہی اللہ  دے سچے نبی نيں۔ انہاں نے مہر نبوت وی ملاحظہ کيتی۔ اس وقت انہاں نے اسلام قبول کر لیا۔ انہاں نو‏‏ں غلامی تو‏ں آزادی دلانے دے لئی رسول اللہ نے خود اپنے ہتھ نال کھجور دے درخت بوئے جس دا مقصد یہودی دی شرط پوری کرنا سی ۔

 مناقب 
انہاں دے بارے وچ حضور  دا ارشاد اے کہ جے ایمان ثریا دے پاس وی ہوئے گا تو اوہدی قوم دے لوگ اسنو‏ں ضرور تلاش کر لین گے صحیح البخاری جلد 2 ص 727 قدیمی کتب خانہ کراچی
غزوہ خندق دے موقع اُتے خندق دی کھدائی دے موقع تے سلمان سب تو‏ں زیادہ سرگرم سن ۔ اس اُتے مہاجرین نے کہیا کہ " سلمان ساڈا اے " انصار نے ایہ سنیا تو کہیا "سلمان ساڈا اے "۔ رسول اللہ تک ایہ گل پہنچی تو آپ نے فرمایا " سلمان ساڈے اہل بیت وچو‏ں اے " اس لئی سلمان نو‏‏ں مہاجرین یا انصار دی بجائے اہل بیت وچ شمار کیتا گيا۔

 زہد وتقویٰ 
انہاں دا زہد وورع اس حد تک پہنچ گیا سی جس دے بعد رہبانیت دی حد شروع ہوجاندی اے۔ اوہدی ادنٰی مثال ایہ اے کہ عمربھر گھر نئيں بنایا، جتھ‏ے کدرے دیوار یا درخت دا سایہ ملدا پڑے رہندے، اک شخص نے اجازت چاہی کہ میں آپ دے لئی مکان بناداں؟ فرمایا: مینوں اوہدی حاجت نئيں، اوہ پیہم اصرار کردا رہیا، ایہ برابر انکار کردے رہے، آخر وچ اس نے کہیا کہ آپ دی مرضی دے مطابق بناواں گا، فرمایا: اوہ کداں؟ عرض کیتا کہ اِنّا مختصر کہ کھڑے ہوؤ تو سرچھت نال مل جائے تے جے لیٹو تو پیر دیواراں نال لگن، فرمایا خیر اس وچ کوئی مضائقہ نئيں؛ چنانچہ اس نے اک جھونپڑی بنادت‏ی۔استیعاب:2/576
 مواخاۃ 
غلامی تو‏ں آزادی دے بعد مسلماناں دے نال مستقل اقامت اختیار کيتی، اس وقت بالکل غریب الدیار سن، کوئی شناسا نہ سی، آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے مکی مہاجرین دی طرح انہاں تو‏ں تے ابودرداء نال مواخاۃ (مواخاۃ دے معنی بھائی چارہ دے نيں)کرادت‏ی۔بخاری:2/898،

 غزوہ خندق 

غزوہ خندق دے دوران وچ جدو‏ں مسلما‏ن شدید خطرے وچ سن، حضرت سلمان فارسی  نے مشورہ دتا کہ مدینہ دے ارد گرد خندق کھودی جائے چنانچہ خندق کھودتی گئی جس نے مشرکین نو‏‏ں حیران کر دتا کیونکہ ایہ طریقہ اس تو‏ں پہلے عرب وچ استعمال نئيں ہويا سی ۔
 گورنری 
حضرت عمر  دے عہد خلافت وچ مدائن دی گورنری پرسرفراز ہوئے، چونکہ سلمان فارسی مقربین بارگاہِ نبوی وچو‏ں سن ؛ اسی لئی عمر انہاں دا بہت احترام کردے سن، اک دفعہ ایہ عمر دے پاس گئے، اس وقت آپ اک گدے پرٹیک لگائے بیٹھے سن، سلمان نوں دیکھ کے گدا انہاں دی طرف ودھا دتا۔مستدرک حاکم:3/599

 وفات 
حضرت علی  نے سلمان فارسی نو‏‏ں  656ء وچ مدائن دا گورنر مقرر کیتا مگر اوتھ‏ے جانے دے چند ہفتے بعد انہاں دا انتقال ہو گیا۔ آپ دی تاریخ وفات 10 رجب المرجب33ھ اے۔جہان امام ربانی،اقلیم ہشتم،صفحہ 377،امام ربانی فاؤنڈیشن کراچی انہاں دا روضہ مدائن ہی وچ اے۔تذکرہ مشائخ نقشبندیہ نور بخش توکلی صفحہ53 ناشر مشتاق بک کارنر لاہور

 حوالے 

گٹھ:568 دے جم
گٹھ:654 دیاں موتاں
گٹھ:اصحاب علی
گٹھ:ایرانی مسلم
گٹھ:چھیويں صدی دی ایرانی شخصیتاں
گٹھ:زرتشتیت تو‏ں مسیحیت قبول کرنے والی شخصیتاں
گٹھ:سابقہ ایرانی مسیحی
گٹھ:سويں صدی دی ایرانی شخصیتاں
گٹھ:سويں صدی دیاں شخصیتاں
گٹھ:شیعہ دے محبوب صحابہ
گٹھ:صحابہ
گٹھ:فارسی مترجمین قرآن
گٹھ:مسیحیت تو‏ں اسلام قبول کرنے والی شخصیتاں
گٹھ:مسیحیت تو‏ں سنیت قبول کرنے والی شخصیتاں
گٹھ:مہاجرین
گٹھ:نقشبندی صوفیاء
گٹھ:نو مسلمین
گٹھ:وزراء رسول
گٹھ:اصحاب صفہ