ہرمز دوم

ہرمز دوم ساسانی سلطنت دا اٹھواں دا بادشاہ سی ۔ اوہ اک رحمدل تے انصاف پسند سی ۔ اس نے لوکاں نو‏‏ں انصاف دینے دے لئی دار العدل قائم کیتا۔ اس دا دور حکومت اٹھ سالاں اُتے مشتمل سی ۔

 تخت نشینی 
شہنشاہ نرسی نے اک رسوا کن معاہد روم تو‏ں کیتا سی جس د‏‏ی رو تو‏ں فرات د‏‏ی بجائے دجلہ نو‏‏ں سرحد منیا گیا۔ اس دے علاوہ دریائے دجلہ دے سجے جانب پنج صوبے روم نو‏‏ں دے دتے گئے۔ آرمینیا تو‏ں قلعہ زبندا تک روم دا تسلط مان لیا گیا۔ اس معاہدے دے بعد شہنشاہ نرسی نے خود نو‏‏ں حکومت دے قابل نئيں سمجھیا تے اپنے بیٹے ہرمز بن نرسی نو‏‏ں جانشین نامزد ک‏ر ک‏ے تخت و تاج تو‏ں دستبردار ہوئے گیا۔ ہرمز اپنے والد د‏‏ی زندگی وچ 301ء وچ ایران دے اٹھويں ساسانی شہنشاہ دے طور اُتے تخت نشین ہويا۔ اس نے ہرمز دوم دے ناں تو‏ں شہرت پائی۔

 دار العدل 
شہنشاہ ہرمز دوم اک رحمدل تے عادل بادشاہ سی ۔ اس نے لوکاں نو‏‏ں عدل و انصاف مہیا کرنے دے لئی ہر ممکن کوشش کيتی۔ شہنشاہ ہرمز دوم نے عدل و انصاف دے لئی اک دار العدل قائم کیتا سی ۔ اس دار العدل دا ہر کوئی بلا روک ٹوک دے دروازہ کھٹکھٹا سکدا سی ۔ جس شخص اُتے کوئی ظلم و ستم ہُندا تاں اوہ بلا روک ٹوک دار العدل دا دروازہ کھٹکھٹا لیندا سی ۔ غربا بلا جھجک اپنی شکایات بادشاہ دے حضور پیش کردے سن تے عدل و انصاف پاندے سن ۔ شہنشاہ ہرمز دوم اپنے عہد حکومت دے آخر تک ملک نو‏‏ں خوش حال تے رعایا نو‏‏ں فارغ البال بنانے د‏‏ی کوشش کردا رہیا لیکن زمانے نے اسنو‏ں زیادہ مہلت نہ دی۔

 قتل 
شہنشاہ ہرمز دوم دے دور حکومت دے آخری دور وچ بحرین دے علاقے اُتے عرباں نے قبضہ ک‏ر ليا سی ۔ بحرین اُتے قبضہ کرنے دے بعد عرباں نے ایرانی مملکت وچ دست اندازی کرنا شروع کر دتی سی۔ انہاں وجوہات د‏‏ی بنا اُتے شہنشاہ ہرمز دوم نے عرباں دے خلاف 309ء وچ فوج کشی کيتی۔ اس فوج کشی دے دوران شہنشاہ ہرمز دوم نے خود وی لڑائی وچ حصہ لیا سی ۔ اس لڑائی دے دوران شہنشاہ لڑدا ہويا ماریا گیا سی ۔

 یادگار 
شہنشاہ ہرمز دوم دے یادگاری سکےآں اُتے بادشاہ تے ملکہ دونے د‏‏ی شہتاں موجود نيں۔ ہرمز دوم ساسانی عہد دا پہلا بادشاہ سی جس دے سکےآں اُتے بادشاہ تے ملکہ دونے د‏‏ی شہدیاں سن۔

 اولاد 
شہنشاہ ہرمز دوم دے تن بیٹےآں دا ذکر تریخ وچ ملدا اے جنہاں دے ناں درج ذیل نيں۔
 آذر نرسی
 ہرمز بن ہرمز دوم
 شہنشاہ اعظم شاہ پور دوم
شہنشاہ ہرمز دوم دا جانشین آذر نرسی ہويا سی ۔ شہنشاہ اعظم شاہ پور دوم پہلا تے آخری بادشاہ اے جس نو‏‏ں شکم مادر ہی وچ بادشاہ تسلیم ک‏ر ليا گیا سی کیونجے ایہ ہرمز دوم د‏‏ی وفات دے بعد پیدا ہويا سی ۔ ایران د‏‏ی تریخ جلد اول (قوم ماد تا آل ساسان) مولف مقبول بیگ بدخشانی صفحہ 335 تا 338

 حوالے 

گٹھ:تیسری صدی د‏‏ی پیدائشاں
گٹھ:چوتھ‏ی صدی دے ساسانی بادشاہ
گٹھ:شاہنامہ فردوسی دے کردار
گٹھ:مقتول ایرانی حکمران