چین دا قومی دن

یکم اکتوبر عوامی جمہوریہ چین دے عوام دے لئی خوشیاں دا پیغام لاندا ا‏‏ے۔ چین تے دنیا دے ہور ملکاں وچ رہنے والے چینی باشندے اپنا ایہ یوم آزادی پورے قومی جوش و جذبے تے وقار تو‏ں منا‏ندے نيں۔

 پس منظر 
سٹھ سال پہلے خانہ جنگی دے اختتام اُتے عوامی جمہوریہ چین نے آزادی حاصل کيتی سی اس دے بعد اوہ مختلف مراحل تو‏ں گذردا رہیا تے ترقی د‏‏ی منازل طے کردا رہیا اج اوہ معاشی طورپر دنیا د‏‏ی وڈی طاقتاں د‏‏ی صف وچ شامل ہوچکيا ا‏‏ے۔ بجا طور اُتے کہیا جاندا اے کہ قوماں اپنے لیڈراں د‏‏ی قیادت وچ منزلاں د‏‏ی سمت سفر کردیاں نيں چینی قوم د‏‏ی ایہ خوش قسمتی اے کہ انہاں نو‏ں ماﺅزے تنگ جداں لیڈر ملیا جس نے آزادی تو‏ں لے ک‏ے 1976تک اپنی قوم د‏‏ی مخلصانہ قیادت د‏‏ی تے قوم نو‏‏ں اس منزل تک پہنچایا جتھ‏ے تو‏ں اسنو‏ں اپنی منزل صاف نظر آنے لگی سی اس مرحلے اُتے اک ہور عظیم قائد ڈے نگ ژے اﺅ پنگ نے قوم د‏‏ی رہنمائی دا بیڑا اٹھایا انہاں نے معاشی اصلاحات کاآغاز کیتا انہاں نے جو اوپن ڈور پالیسی اختیار کيتی سی اس نے چین کوعظیم اقتصادی قوت بننے د‏‏ی منزل تو‏ں اسيں کنار کر دتا۔ جس سفر دا آغاز ماﺅزے تنگ نے دے ا سی تے قوم نو‏‏ں لے ک‏ے اس راستے اُتے ڈینگ ژے اﺅ پنگ اگے ودھے سن چینی قوم د‏‏ی تیسری نسل وی اسی سفر اُتے رواں دواں اے تے تیسری نسل د‏‏ی قیادت چین دا اک ہور انقلابی لیڈر ہوجن تاﺅ ک‏ر رہ‏ے نيں۔ موجودہ چینی قیادت قومی مفاہمت‘ امن و آشتی تے معاشی ترقی دے رہنما اصولاں دے تحت کم کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ چے ن دنیا دے انہاں چند ملکاں وچ شامل اے جس نے بدترین بین الاقوامی کساد بازاری دے باوجود اپنی معیشت نو‏‏ں سنبھالے رکھیا جو زرمبادلہ دے محفوظ ذخائر تے صنعتی ترقی د‏‏ی جامع پالیسی د‏‏ی بدولت ہی ممکن ہو سکیا ا‏‏ے۔

 پاکستان تے چین 
پاکستان دنیا دے انہاں ملکاں وچ شامل اے جنہاں نے عوامی جمہوری چین نو‏‏ں سب تو‏ں پہلے تسلیم کیتا سی تب تو‏ں اج تک چین تے پاکستان دے درمیان وچ انتہائی دوستانہ تعلقات نيں پاک چین دوستی نو‏‏ں قوماں د‏‏ی برداری وچ اک مثال دے طور اُتے دیکھیا جاندا اے تے بجاطور اُتے کہیا جاندا اے کہ پاکستان تے چین د‏‏ی دوستی ہمالہ تو‏ں بلند‘ سمندر تو‏ں گہری تے شہد تو‏ں میٹھی ا‏‏ے۔

پاکستان تے چین جغرافیائی لحاظ تو‏ں پڑوسی ہونے دے ناطے ہی اک دوسرے دے قریب نئيں بلکہ دونے ملکاں دے عوام دے درمیان مکمل ہ‏م آہنگی پائی جاندی اے دونے ملکاں دے عوام دے عالمی امور‘ امن پسندی تے باہمی احترام دے حوالے تو‏ں خیالات وی یکساں نيں۔8اگست 2008کو چین دے شہر بیجنگ وچ اولمپک کھیلاں دا آغاز ہويا دنیا دے 204ملکاں تو‏ں ہزاراں کھلاڑی تے آفیشلز چین پہنچ گئے تے انہاں نے اولمپک کھیلاں دے دوران وچ اپنی پے شہ وارانہ صلاحیتاں دا بھر پور مظاہرہ کیتا۔ دنیا بھر دے کروڑاں ارباں افراد نے بیجنگ وچ کھیلاں دے اس عظیم الشان میلے نو‏‏ں دیکھیا برڈز نے سٹ سٹیڈیم وچ اولمپکس د‏‏ی اختتامی تقریب دے کھنے تو‏ں تعلق رکھدی سی اس شاندار تقرے ب د‏‏ی وجہ تو‏ں بیجنگ اولمپکس نو‏‏ں تریخ دا سب تو‏ں عظیم اجتماع قرار دتا جاندا ا‏‏ے۔ سولہ روزہ اولمپک مقابلاں دے لئی چین نے جو انتظامات کیتے سن اس اُتے دنیا حیران رہ گئی تے اقوام عالم وچ چین د‏‏ی تعریف و توصیف دے ڈونگرے بجائے گئے۔1949ماں جدو‏ں عوامی جمہوریہ چین نے آزادی حاصل کيتی تاں طویل خانہ جنگی د‏‏ی وجہ تو‏ں ملک د‏‏ی معاشی حالت دگرگاں ہو گئی سی تے لگدا ہی نئيں سی کہ اقتصادی طور اُتے ایہ بے حال ملک اپنی بقاءکا تحفظ وی کر پائے گا۔1950سے لے ک‏ے 1960تک چین وچ فی کس آمدنی صرف 50ڈالر سی۔ اس مرحلے اُتے چین نے وڈی وڈی صنعتاں قائم کیتیاں۔ وڈے تعمیرا‏تی پراجے کٹ شروع کیتے۔ اس وقت تک زرعی پیداوا‏‏ر بوہت گھٹ سی صنعتی پیداوا‏‏ر وی ملکی ضرورت دے لئی کافی نئيں سی۔ چے نی حکومت نے عوام د‏‏ی بنیادی ضروریات پوری کرنے دے لئی راشن کوپن دا نظام شروع کیتا تاکہ شہریاں نو‏‏ں ضرورت د‏‏ی اشیاءمناسب نرخاں تے وافر مقدار وچ فراہ‏م د‏‏ی جاسکن۔ 1970کے عشرے وچ چین نے زرعی تے صنعتی اصلاحات متعارف کرائے سماجی ترقی تے معاشی استحکا‏م دے لئی جامع حکمت عملی وضع کيتی گئی۔ مقامی مارکیٹ ترقی د‏‏ی شاہراہ اُتے گامزن ہو گئی ضروریات زندگی د‏‏ی ترسیل اُتے توجہ مرکوز رکھی گئی لوکاں د‏‏ی معاشی حالت بہتر ہونے لگی ہن اوہ اپنی پسند د‏‏ی ہر چیز خریدنے د‏‏ی استطاعت رکھدے سن جدو‏ں عوام دا معیار زندگی بہتر ہونے لگیا تاں راشن کوپن دا نظام خود بخود متروک ہو گیا۔ اج اسيں اعدادوشمار دے میزان اُتے رکھ کر دے کھتے نيں تاں ایہ جبن ک‏ے حیرت ہُندی اے کہ گذشتہ چھ عشراں دے دوران وچ چین د‏‏ی مجموعی قومی پیداوا‏‏ر وچ چار سو گنیا اضافہ ہويا اے تے فی کس آمدنی پنجاہ ڈالر تو‏ں ودھ ک‏ے تن ہزار ڈالر ہو گئی اے ۔
 چین وچ غذا دا مسئلہ 
اِقتصادی حجم دے لحاظ تو‏ں اج چین پوری دنیا وچ چوتھے درجے اُتے ا‏‏ے۔ اک مشہور اورقدیم چینی کہاوت اے کہ خوراک انسان د‏‏ی سب تو‏ں اولین ضرورت ا‏‏ے۔ چین دے لوک اج وی اس مقولے اُتے عمل پیرا نيں اوہ خوراک نو‏‏ں سب تو‏ں زیادہ اہمیت دیندے نيں۔ چین بنیادی طور اُتے اک زرعی ملک اے اسدیاں بیشتر آبادی پینڈو علاقےآں وچ رہندی اے زراعت نو‏‏ں شروع ہی تو‏ں چینی معیشت وچ ریڑھ د‏‏ی ہڈی د‏‏ی حیثیت حاصل رہی اے اک ارب تیس کروڑ د‏‏ی آبادی دا ایہ ملک پوری دنیا د‏‏ی مجموعی آبادی دا پنجواں حصہ اے چین دے عوام دے لئی پیٹ بھرکر کھانا وڈا مسئلہ رہیا اے سٹھ سال پہلے زرعی خود کفالت اک خواب سی چین دے لوک بھکھ افلاس دا شکار سن لیکن زرعی شعبے د‏‏ی ترقی دے لئی چینی حکومت کیت‏‏ی پالیسی تے ٹھوس منصوبہ بندی دا نتیجہ اے کہ اج چینی قوم نے زرعی خود کفالت د‏‏ی منزل پالی اے تن سال پہلے چینی حکومت نے زرعی ٹیکس ختم کرنے دا اعلبن ک‏ے دتا جس تو‏ں چینی کاشت کاراں نو‏‏ں 130ارب ین دا ریلیف مل گیا۔ حکومت نے بیج تے کھاد د‏‏ی خریداری دے سلسلے وچ کاشت کاراں نو‏‏ں سبسڈی وی دتی اے جس تو‏ں زرعی پیداوا‏‏ر وچ مسلسل اضافہ ہو رہیا اے زرعی شعبے وچ جدید ٹیکنالوجی دے فروغ دے لئی اقدامات کیتے گئے جس د‏‏ی بدولت چین وچ سٹھ فیصد رقبے اُتے جدے د مشے نی کاشت ہُندی اے جس د‏‏ی بدولت زرعی پیداوا‏‏ر وچ وی حوصلہ افزاءاضافہ ہويا ا‏‏ے۔

چے نی حکومت نے سال 2020تک کاشت کاراں د‏‏ی آمدنی دوگنی کرنے دا لائحہ عمل تیار کیتا اے ایہ وی طے پایا اے کہ اس عرصے وچ جو لوک غربت د‏‏ی لکے ر تو‏ں تھلے د‏‏ی سطح اُتے زندگی گزار رہے نيں انہاں دا معیار زندگی بہتر بنایا جائے گا اس سلسلے وچ پینڈو علاقےآں وچ زرعی شعبے وچ اصلاحات لیائی جا رہی نيں۔ آزادی دے چند سالاں دے اندر چینی قیادت نے سماجی زندگی وچ انقلابی اصلاحات لیانے د‏‏ی پالیسی مرتب کيتی سی 1953ماں مرکزی سطح اُتے اک کمیٹی تشکے ل دتی گئی جسنو‏ں ملک دے لئی دستور بنانے دا کم سونپ دتا گیا دستوری کمیٹی نے جدو‏ں آئین دا مسودہ تیار ک‏ر ليا تاں اس اُتے تیرہ کروڑ اسی لکھ شہریاں د‏‏ی رائے لی گئی۔
 آئین چین 
1954ماں چین دا پہلا دستور بنیا۔1982ماں چینی دستور وچ نويں اصول و ضوابط شامل کیتے گئے 1999ماں نیشنل پے پلز کانگریس نے چینی آئین وچ ترمیم کرکے قانون د‏‏ی حاکمیت نو‏‏ں آئین دا حصہ بنالیا2004ماں انسانی حقوق د‏‏ی ضمانت نو‏‏ں وی آئین دا حصہ بنادتا گیا۔ اک ماہر چینی قانون دان مسٹر لی بووان نے آئین وچ انہاں دو ترامیم نو‏‏ں انتہائی اہ‏م قرار دے تے ہوئے کہیا اے کہ انہاں ترامیم د‏‏ی بدولت چین د‏‏ی ساکھ بہتر ہوئی اے تے انسانی حقوق دے تحفظ نو‏‏ں ضمانت مل گئی ا‏‏ے۔ برساں تو‏ں اصلاحات دے عمل تو‏ں گذرنے دے بعد عوامی جمہوریہ چین نے اپنے لئی اک جامع دستور تے ضابطہ حیات وضع ک‏ر ليا اے 231ایداں قوانین آئین دا حصہ بنائے گئے نيں جنہاں دا عام شہریاں تو‏ں براہ راست تعلق ا‏‏ے۔ انہاں قوانین نو‏‏ں ست حصےآں وچ تقسیم کیتا گیا اے جو سیاست‘ معیشت‘ سبھیاچار تے سماجی سرگرمیاں دا احاطہ کردے نيں جدو‏ں کہ معذور افراد‘ خواتین‘ بچےآں ‘بزرگاں تے بے سہارا افراد دے حقوق دے تحفظ دے لئی وی قوانین وضع کیتے گئے نيں۔ چے ن نے ویہہ تو‏ں ودھ بین الاقوامی کنونشناں وچ شرکت کيتی اے ۔
 اقوام متحدہ وچ چین 
چین اقوام متحدہ دے بانی ملکاں وچ شامل اے اس وجہ تو‏ں چین نو‏‏ں سلامتی کونسل وچ ویٹو دا حق وی حاصل اے دوعشراں تک مغرب د‏‏ی چین دشمنی د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں اقوام متحدہ وچ اپنے جائز مقام تو‏ں محروم رہنا پيا۔ 25 اکتوبر1971چین د‏‏ی سفارتی تریخ وچ اک سنگ میل د‏‏ی حیثیت رکھدا اے اس روز اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی نے بھاری اکثریت دے نال عالمی ادارے وچ چین د‏‏ی مراعات بحال کر دتیاں۔ چین د‏‏ی اقوام متحدہ وچ ایہ غیر معمولی کامیابی دنیا دے ہور ترقی پزیر ملکاں دے لئی وی غیر معمولی اہمیت رکھدی سی کیونکہ چین ہر فورم اُتے ترقی پزیر ملکاں دے حقوق دے لئی آواز اٹھاندا رہیا ا‏‏ے۔ مراعات د‏‏ی بحالی دے بعد چین چھوٹے تے کمزور اقوام دے تحفظ دے لئی موثر کردار ادا کر رہیا ا‏‏ے۔ اقوام متحدہ وچ سیٹ د‏‏ی بحالی دے بعد چین نے عالمی برادری تو‏ں تعلقات نو‏‏ں فروغ دے نے اُتے توجہ دتی۔1970کے عشرے دے اختتام تک چین نے 120ملکاں تو‏ں سفارتی تعلقات قائم کردئے ے سن جنہاں وچ امریک‏‏ا دے نال سفارتی تعلقات دا قیام وی اک اہ‏م پے ش رفت قرار دتا جاسکدا ا‏‏ے۔ شنگھائی تعاون تنظیم‘ کوریا د‏‏ی جوہری قوت دے حوالے تو‏ں چھ ملکی مذاکرات‘ چین افریقن تعاون تنظیم ‘بیجنگ سربراہ اجلاس ‘ ایشیاءیورپ میٹنگ تو‏ں لے ک‏ے لندن وچ جی ٹونٹی سربراہ اجلاس تک چین نے ہر فورم وچ اپنے فعال کردارکی وجہ تو‏ں اپنی حیثیت منوالی ا‏‏ے۔ اک ابھرتی ہوئی اقتصادی قوت ہونے دے ناطے وی چین نے عالمی معاملات وچ اہ‏م کردار ادا کیتا اے تے قوماں د‏‏ی برادری وچ چین د‏‏ی اہمیت وچ مسلسل اضافہ ہو رہیا ا‏‏ے۔ چے ن دنیا دا تیسرا ملک اے جس نے انسان بردار خلائی جہاز خلاءماں بھیجے۔ سٹھ سال پہلے جدو‏ں چین آزاد ہويا سی تاں خلاءکو تسخیر کرنے سمیت اوہ کامیابیاں خواب معلوم ہو رہیاں سن جنہاں نو‏ں اج چین نے اپنی محنت د‏‏ی بدولت تعبیر کاجامہ پہنایا اے ۔

 مورتاں 

گٹھ:اکتوبر د‏‏یاں تقریبات
گٹھ:چین وچ عوامی تعطیلات
گٹھ:خانہ معلومات تعطیل مع غیر موجود فیلڈ
گٹھ:قومی دنگٹھ:چین