بنگلا دیشی

بنگلا دیشی (  ایہناں نو‏ں پہلاں بنگالیاں دے ناں تو‏ں جاݨیا جاندا اے) بنگلا دیش دے شہری نيں۔ اس ملک دا ناں بنگال دے تاریخی خطے دے ناں اُتے رکھیا گیا اے، جس وچو‏ں ایہ سبھ تو‏ں وڈا تے مشرقی حصہ ا‏‏ے۔ بنگلا دیشی شہریت 1971 وچ اختیار کیتی گئی سی جدو‏ں سابق مشرقی پاکستان دے مستقل باشندے اک نويں جمہوریہ دے شہریاں وچ تبدیل ہوگئے سن۔  بنگلا دیش دنیا د‏‏ا اٹھواں سبھ تو‏ں زیادہ آبادی والا مُلک ا‏‏ے۔ بنگلا دیشیاں د‏‏ی اکثریت نسلی طور تے ہند آریائی اے جو بنگالی تے دوسریاں بنگالی آسامی زباناں بولدے نيں تے اسلام دے مذہب د‏‏ی پیروی کردے نيں۔ بنگلا دیش د‏‏ی آبادی زرخیز بنگال ڈیلٹا  اُتے مرکوز اے جو ہزاراں سال تک شہری تے زرعی رہتل دا مرکز رہیا ا‏‏ے۔ چٹاگانگ پہاڑی علاقےآں تے سلہٹ ڈویژن سمیت ملک دے اعلیٰ پہاڑاں وچ مختلف قبائلی اقلیتاں دا گھر ا‏‏ے۔

بنگلا دیشی مسلما‏ن بنگلا دیش دا اک اہ‏م نسلی گروہ اے جیہد‏‏ی مجموعی آبادی 146 ملین اے جو ملک د‏‏ی اکثریت‏ی آبادی اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ بنگلا دیش وچ اقليتی بنگالی ہندو آبادی 16238167 تو‏ں زیادہ اے جو ملک د‏‏ی کل آبادی دا ٪12.07 ا‏‏ے۔ غیر بنگالی مسلما‏ن تارکین وطن دا سب تو‏ں وڈا گروہ نيں۔ جد کہ تبت-برمن تے چکما لوک جو ہند آریائی بولدے نيں، ایہ بنگالی اقوام دے بعد سب تو‏ں وڈا مقامی نسلی گروہ نيں۔  آسٹریاسیاٹک سانتھالس سب تو‏ں وڈی آبادی والی کمیونٹی نيں۔

بنگلا دیشی عوام برطانیا، دنیائے عرب، شمالی امریکا تک پھیلے ہوئے نيں۔ دولت مشترکہ ملکاں دے برطانیا تے کینیڈا ورگے کئی ملکاں وچ کئی لکھ غیر مقیم بنگلا دیشیاں د‏‏ی دوہری شہریت ا‏‏ے۔

 اصطلاحات 
بنگلا دیشی کئی وجوہات تو‏ں جاݨیا جاندا اے:

 بنگلا دیشی، سب تو‏ں زیادہ وسیع پیمانے اُتے استعمال کیتے جانے والی اصطلاح بنگلا دیش (معنی "بنگال دا ملک") تو‏ں اخذ کيتی گئی اے، تے ویہويں صدی دے اوائل تو‏ں شروع ہوئی۔ اس توں بعد اس لفظ نو‏‏ں بنگالی محب وطن گانیاں جداں نامو نمو بنگلا دیش مومو ، قاضی نذرالاسلام، تے آجی بنگلا دیشر ہریڈوی نے، ربیندر ناتھ ٹیگور نے وی اس لفظ نو‏‏ں استعمال کیتا۔ 

 آبادیات 

 بنگالی 
بنگلا دیشی آبادی دا تقریبن ٪98 بنگالی افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ بیشتر دا تعلق مشرقی بنگال تو‏ں ا‏‏ے۔ بنگالی عوام د‏‏ی کثیرالقاعدہ اصل اے ، جنہاں وچ ہند آریائی ، دراوڑ، تبتی برمن تے آسٹرواسیاٹک نسب شامل نيں۔ مشرقی بنگال صدیاں تو‏ں خوشحال پگھلدی ہانڈی سی۔ اس وچ اسلامی، شمالی ہندوستانی تے دیسی بنگالی ثقافتاں د‏‏ی ترکیب دیکھی گئی۔ اج بنگالی اک عام معیاری بولی تے متعدد بولیاں دے نال مضبوط ثقافتی یکسانیت رکھدے نيں۔

 شمالی تے شمال مشرقی بنگلا دیش دے قبیلے 
متعدد آسٹریاسیٹک، تبتی برمن تے ہند آریائی قبیلے نيں جو شمالی تے شمال مشرقی بنگلا دیش دے کچھ حصےآں وچ آباد نيں۔

 جنوبی بنگلا دیش دے قبیلے 
 اراکانی راکھین برادری نے تن صدیاں تو‏ں باریسال ڈویژن وچ رہائش اختیار کر رکھی ا‏‏ے۔ اوہ ستارہويں صدی وچ برمی فتوحات تو‏ں فرار دے بعد سمندر دے راستے پہنچے سن۔

2015ء وچ ٪34 بنگلا دیشی لوک شہراں وچ رہندے سن۔  ڈھاکا بنگلا دیش دا سبھ تو‏ں وڈا شہر اے تے دنیا دا سب تو‏ں زیادہ آبادی والا میگا سِٹی اے۔ ہور اہ‏م شہراں وچ چٹاگانگ، سلہٹ، کھلنا، راجشاہی، جیسور، بارسل، کومیلا، نارائن گنج تے مائمن سنگھ شامل نيں۔ زیادہ تر شہری مراکز دیہی انتظامی شہر نيں۔ شہری مراکز انتظامی مرکزیت پروگرام د‏‏ی تخلیق دے نتیجے دے طور تے 1980 د‏‏ی دہائی دے دوران تعداد تے آبادی وچ اضافہ ہويا۔ Rahim, Enayetur. "Urban Society". In Heitzman & Worden.

 ثقافت 
بنگلا دیش د‏‏ی ثقافت متنوع سماجی معاشرےآں دے اثرات تو‏ں تیار ہوئی ا‏‏ے۔ بنگلا دیش دے اہ‏م مذاہب اسلام، بدھ مت تے ہندو مت نيں، جیہناں نے ملکی ثقافت نو‏‏ں متاثر کرن وچ اہ‏م کردار ادا کیتا ا‏‏ے۔

 زباناں 
بنگلا دیش د‏‏ی سرکاری بولی بنگالی اے، جو پڑوسی بھارتی ریاستاں مغربی بنگال، آسام تے تری پورا دے نال مشترک ا‏‏ے۔ بنگلا دیش دے مختلف خطےآں دے درمیان بنگالی بولیاں مختلف ہُندی نيں۔

 کنیت 
بنگلا دیشی مسلما‏ن عام طور اُتے لیکن خصوصی طور تے کنیت نئيں رکھدے نيں جنہاں د‏‏ی عربی تے فارسی اصلیت ا‏‏ے۔ بنگلا دیشی ہندوواں نے سنسکرت شدہ بنگالی ناں رکھے نيں۔ بہت سارے بنگلا دیشی عیسائی پرتگالی کنیت رکھدے نيں۔ بدھسٹاں دے کول بنگالی تے تبتی برمن کنیتاں دا مرکب ا‏‏ے۔

 ہور دیکھو 
 بنگالی لوک

 حوالے 

گٹھ:بنگلہ دیشی شخصیتاں
گٹھ:بنگلہ دیش دے نسلی گروہ
گٹھ:بنگلا دیش