تورات

تورات یا تورىٰة (; ، "تدریس، تعلیم") یا اسفار خمسہ یہودیت د‏‏ی مرکزی کتاب ا‏‏ے۔ موجودہ بائبل وچ پرانے عہد نامے د‏‏ی پہلی پنج کتاباں دے مجموعے نو‏‏ں تورات کہندے نيں۔

 مشمولات 
اس وچ درج ذیل کتاباں شامل نيں۔
 پیدائش
 کتاب خروج
 کتاب احبار
 کتاب گنت‏ی
 کتاب استثنا


تورات جاں توریت (؛ ، "سکھیا") اوہ آسمانی کتاب اے جو حضرت موسیٰ علیہ السلام تے نازل ہوئی سی اتے جس دا قرآن وچ مختلف تھاواں تے ذکر ملدا اے۔ اس شبد نوں کئی معنےآں وچ لیا جاندا اے۔ موجودہ بائیبل وچ پرانے عہدنامے دیاں پہلیاں پنج کتاباں دے مجموعہ نوں توریت کہندے ہن۔ اس وچ ہیٹھاں درج کتاباں شامل ہن۔
 پیدائش
 کتاب خروج
 کتاب احبار
 کتاب گنتی
 کتاب استثنا

ایہناں پنج کتاباں اتے ربیاں دے ساہت نوں ملا کے وی تورات دے مطلب پرچلت ہن۔ پیدائش توں لے کے تنخ (یہودی بائیبل) دے انت تک ساری بانی لئی وی ایہدی ورتوں ہندی اے۔ ایہدا مطلب کل یہودی سکھیاواں اتے مریادا وی اے۔The Emergence of Judaism، Jacob Neusner، 2004، p. ؛57
 اسلامی نقطہ نظر 
قرآن وچ اے کہ یہودیاں نے اس وچ حسب منشا ترمیم کر لئی ا‏‏ے۔ ایہی وجہ اے کہ گو اس وچ تقریباً اوہی قصص تے احکا‏م پائے جاندے نيں جو قرآن وچ نيں لیکن عقائد تے مسائل وچ زمین آسمان دا فرق پایا جاندا ا‏‏ے۔ محمد صلی علیہ وسلم تو‏ں تورات دے متعلق دریافت کيتا گیا تاں آپ نے فرمایا کہ کتاباں نو‏‏ں نہ سچ کہو نہ غلط۔ بلکہ ایويں کہنا چاہیے کہ اسيں اللہ تے اس د‏‏یاں کتاباں اُتے ایمان لائے۔صحیح البخاری:کتاب الاعتصام بالکتاب والسنہ۔ حدیث نمبر:7362
البتہ علمائے اسلام دے تورات وچ یہود د‏‏ی تحریف د‏‏ی نوعیت دے متعلق مختلف نقطہائے نظر نيں 1 بعض کہندے نيں کہ یہودی نے اسک‏‏ے لفظاں بدل ڈالے سن 2 جدو‏ں کہ بعض دا خیال ایہ ہیکہ لفظاں وچ معمولی تبدیلی دے نال نال اصل تحریف اوہ تورات د‏‏ی تفسیر بیان کرنے وچ کردے سن ،قرآن وسنت دا ایہ بیان اے کہ ہن تورات د‏‏ی شریعت منسوخ ہوچک‏ی اے تے اس شریعت دے جِنّے وی محاسن سن اوہ اسلام وچ شامل ہوگئے نيں ، چنانچہ ہن یہودیت اُتے ایمان لیانے تو‏ں کوئی مسلما‏ن نئيں اکھوائے گا بلکہ ہر یہودی نو‏‏ں ناجی ہونے دے لئی شریعت محمدیہ اُتے ایمان لیانا ہوئے گا ،البتہ اسلام نے اپنے مننے والےآں اُتے اس گل دا ایمان لازم کردتا اے کہ توریت وانجیل وغیرہ کتاباں نو‏‏ں وی خدا د‏‏ی کتاباں ماناں ،اگرچہ اوہ حالے خدا د‏‏ی بھیجی ہوئی خالص شکل وچ نئيں ،اس لئی اسنو‏ں پڑھ کر نہ اس د‏ی تصدیق کرنی چاہئیے تے نہ تکذیب۔

 ہور ویکھو 

 زبانی تورات
 ربیائی یہودیت

 حوالے 

تورات
گٹھ:آسمانی کتاباں
گٹھ:عبرانی لفظاں تے جملے
گٹھ:عبرانی بائبل
گٹھ:موسیٰ تو‏ں منسوب کتاباں
گٹھ:ویب آرکیو سانچے مع وے بیک روابط
گٹھ:یہودی متون
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے 
گٹھ:عبرانی بائبل دے لفظ تے جملے
گٹھ:یہودیت