بوتیہ

بوتیہ،بوطیا یا بیوتیہ (قدیمی ’’کادمیس‘‘) یونان د‏‏ی علاقائی اکائی ا‏‏ے۔ ایہ مرکزی یونان دا حصہ اے ، قدیم یونان کا وی حصہ رہیا ا‏‏ے۔  اس دا دار الحکومت اے (’’لیفادیہ‘‘Livadeia )، اے تے اس دا سب تو‏ں وڈا شہرتھیبہ  Thebes، ا‏‏ے۔

 جغرافیہ 
سجے|thumb|بوتیہ دا قدیم نقشہ
محل وقوع دے اعتبار تو‏ں بوتیہ، خلیج کرنتھیہ دے شمال مشرقی حصہ اُتے واقع اے ۔’’خلیج اوبوا‘‘ اُتے اس کا اک مختصر ساحل ا‏‏ے۔ جنوب وچ ’’میگارس‘‘ (موجودہ ’’غربی عتیقہ‘‘)، جنوب مشرق وچ ’’عتیقہ‘‘ Attica، شمال مشرق وچ ’’اوبوا‘‘ Euboea، شمال وچ ’’اوپانتیہ لاکرس‘‘ Opuntian Locris (موجودہ ’’فتھیوطس‘‘ Phthiotis) اورمغرب وچ ’’فوچس‘‘ Phocis ا‏‏ے۔

بوتیہ دے پہاڑی سلسلےآں وچ مغرب وچ کوہِ برناسس Parnassus جنوب مغرب وچ کوہِ ھیلیکان Helicon، جنوب وچ کوہِ شطائرن Cithaeron  تے مشرق وچ کوہِ پارنیتہ Parnitha نيں۔ ’’دریائے شیفیسس‘‘ Cephissus، اس دا سب تو‏ں طویل دریاہے  جو بوتیہ دے نشیبی علاقےآں دے بیچاں بیچ وگدا ا‏‏ے۔

جھیل کوپیاس Copais، بوتیہ دے مرکز وچ سب تو‏ں وڈی جھیل سی  اُنیسواں صدی وچ اس کھیل د‏‏ی نکاسی کردتی گئی۔ اب  تھیبہ Thebes، دے نزدیک ’’جھیل اِلیکی‘‘ سب تو‏ں وڈی جھیل ا‏‏ے۔

 اصل 
 ’’شہر آرشومینہ‘‘ نال تعلق رکھنے والے بوتیہ دے پہلے آباد کار ’’مینیائی‘‘ کہلاندے سن ۔  پوسنیاس لکھدا اے مینیائی لوکاں نے ’’ایونیہ‘‘ دا ساحلی شہر’’تیوس‘‘ آباد کیتا اورجزائر ’’لامنوس‘‘ تے ’’تھیرہ‘‘ اُتے آباد ہوئے Pausanias. بعض اوقات ’’آرگونات‘‘ لوکاں نو‏‏ں مینیائی کہیا جاندا سی کیونجے اک کہانی دے مطابق  شہر تھیبہ دے شہری آرگونات دے راجا ایرگینؔاسنو‏ں سالانہ خراج ادا کردے سن ۔Bibliotheke 2.4.11 records the origin of the Theban tribute as recompense for the mortal wounding of Clymenus, king of the Minyans, with a cast of a stone by a charioteer of Menoeceus in the precinct of Poseidon at Onchestus; the myth is also reported by Diodorus Siculus, 4.10.3. مکمن اے کہ مینیائی لوک ہی سب تو‏ں پہلے یونانی بولی بولنے والے ہاں اس Minyans کیتا گیا اے ہوئے سکدا proto-یونانی بولنے، لیکن اگرچہ سب تو‏ں زیادہ علما کرام اج اتفاق کردا ہاں کہ Mycenean یونانیاں تو‏ں اُتریا Minyans دے وسط Helladic مدت، اوہ یقین اے کہ progenitors تے بانیاں دے Minyan سبھیاچار سن اک autochthonous د‏‏ی پیداوا‏‏ر اے ۔Cambitoglou & Descœudres 1990, p. 7 under "Excavations in the Region of Pylos" by George S. Korrés.
ابتدائی دولت تے طاقت دے Boeotia دکھایا گیا اے د‏‏ی طرف تو‏ں ساکھ تے دکھادی Mycenean د‏‏ی باقیات وچو‏ں کئی اس دے شہراں، خاص طور اُتے Orchomenus تے Thebes.

بوتیان ناں، شائد اِبیرس وچ کوہِ بوآن  سے تو‏ں نکلیا اے ۔

 اساطیر تے ادب 
سجے|thumb|ھیلیکان پہاڑ
بوہت سارے قدیم یونانی اساطیر یا تاں اس علاقہ تو‏ں شروع ہوئے یااس علاقہ وچ قائم کیتے گئے۔ پرائی دیومالائی کہانیاں نے اپنی حتمی شکل میسانی عہد، سولہ سو تو‏ں بارہ سو ق م وچ پائی جدو‏ں میسان دے یونانیاں نے بوطیہ دے علاقہ وچ خود نو‏‏ں آبا کیتا تے شہر تھیبہ نو‏‏ں اہمیت حاصل ہوئی۔ کئی ایسی کہانیا ارغوس تو‏ں منسوب نيں تے کچھ فونیسیہ تو‏ں منسوب نيں جتھ‏ے میسان دے تے یوبوآن دے یونانیاں نے تجارتی مراکز قائم کیتے۔ 

 تریخ 
سجے|thumb|قدیم تھیبہ دے مرکزی قلعہ کادمیا دے کھنڈر۔

 پنجويں صدی ق م 

 بوتیائی اتحاد 

 چوتھ‏ی صدی ق م 

 ہیلنی دور 

 قرون وسطی تے اس دے بعد 

 آثار قدیمہ  

 آرشومیناس (بوتیہ) 

 دورِ زوال 
اگرچہ کہ بوطیا دے لوکاں وچ پندؔار، ہیسوؔد، ایفامینوندؔاس، پیلوپیدؔاس تے پلوطاؔرش جداں نامور رجال شامل سن، لیکن اتھینیہ دے ادب وچ انہاں نو‏‏ں بھدا بنا ک‏ے پیش کیتا جاندا رہیا۔ شائد ايس‏ے وجہ تو‏ں اک وقت آیا کہ محاوراندی بے وقوفی بوطیا دے لوکاں اُتے سچ مچ طاری ہوئے گئی تے انہاں دا زوال شروع ہوئے گیا ۔The Merriam-Webster New Book of Word Histories, Merriam-Webster, 1 Jan 1991, p.360

 انتظامیہ 

 قیام بہ حیثیت صوبہ 
 نويں میونسپلٹی پرانی بلدیہ نشستآلیارطس
AliartosAliartosآلیارطس
Aliartosتھیسپائس
Thespiesدیسطامہ۔ آرخیووا۔ انطقیرہ

Distomo-Arachova-Antikyraدیسطامہ
Distomoدیسطامہ
Distomo آرخیووا 
Arachova انطقیرہ
Antikyraلیفادیہ
LivadeiaLivadeiaلیفادیہ
Livadeiaدافلیا
Davleiaکارونیہ
Koroneiaکیریاکی
Kyriakiچیرونیا
Chaironeiaآرشومیناس
Orchomenus Orchomenusآرشومیناس
Orchomenus Akraifniaطیناگرا
Tanagra Tanagraشیماطاری
Schimatariداروینوکوریہ
Dervenochoriaاوینافیندا
Oinofyta Schimatariتھیبہ / تھیوا
Thebes (Thiva) Thebesتھیبا
Thebesواجیا
Vagiaتھیسوی
Thisviپلاطیاس
Plataies

 صوبے 
اس وقت دے صوبےآں دے ناں ایہ سن :
 صوبہ لیفادیہ
 صوبہ تھیوا (تھیبہ)

 معیشت 
میسکو د‏‏ی بنائی یورپ میان پاستا د‏‏ی تیسری وڈی فیکٹری بوطیا وچ نصب ا‏‏ے۔

 آوا جائی 

 مقامی لوک 
 Bakis (باکی)
 Corinna (کورینہ)
 Epaminondas (ایفامینونداس)
 Gorgidas (گورجیاداس)
 Hesiod (ہیسود)
 Luke the Evangelist  (لوؔقا مبلغ)
 Narcissus mythology (نرجسی دیومالا)
 Pelopidas  (پیلو پلیداس)
 Pindar (پندار)
 Plutarch  (پلوطارش)

 ہور ویکھو 

 حوالے 

 ذرائع 

 باہرلے جوڑ 


گٹھ:تریخی خطے
گٹھ:خطے
گٹھ:یونان د‏‏ی علاقائی اکائیاں
گٹھ:یونان دے پریفیکچر
گٹھ:یونان