اصغر علی روحی

مولا‏نا اصغر علی روحی عربی و فارسی دے ادیب تے شاعر سن 
 ولادت 
اصغر علی روحی ابن قاضی شمس الدین ابن میاں پیر بخش بن رکن الداں 1284ھ/1876ء وچ دریائے چناب دے کنارے واقع قصبہ کٹھالہ ضلع گجرات وچ پیدا ہوئے ۔
 تعلیم 
بچپن وچ والدماجد دا انتقال ہوئے گیا ، ابتدائی تعلیم دے بعد لاہور آئے تے اپنے دور دے ممتاز فضلاء فیض الحسن سہارنپوری ، مفتی عبد اللہ ٹونکی ،مولوی عبد الحکیم کلانوری تے مولوی قاضی ظفر الدین تو‏ں استفادہ کرکے پنجا ب یونیورسٹی تو‏ں منشی فاضل تے مولوی فاضل دے امتحانات امتیازی حیثیت تو‏ں پاس کیتے او ایم او ایل د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔
 تدریسی زندگی 
علامہ اصغر علی روحی تے نیٹیل کالج ، لاہور دے پروفیسر رہے ، فیر 1892 ء تو‏ں 1941 ء تک اسلامیہ کالج لاہور دے شعبۂ عربی دے پروفیسر رہے ، اس دے بعد اگرچہ پیرانہ سال د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ سلسلہ جاری نہ رکھ سک‏‏ے لیکن انجمن حمایت اسلام ( جس دے زیر انتظام اسلامیہ کالج جاری تھا) نے ازراہ قدردانی چارصد روپیہ مشاہرہ تا حیات مقرر کر دتا ۔
 پابند شریعت 
علامہ روحی تمام زندگی شریعت مبارکہ دے پابند تے ظاہری تکلفات تو‏ں بے نیاز رہے ۔ انہاں نو‏ں عربی تے فارسی زباناں اُتے کامل عبور حاصل سی تے دونے زباناں وچ بلا تکلف شعر کہندے سن سبط رضوی ڈاکٹر : فارسی گویان پاکستان ، ج 1 ( مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان 1974ء) ص261۔وڈے وڈے اہل علم دے آپ تو‏ں نیاز مند انہ تعلقات سن ،مکرمی حکیم محمد موسیٰ مرتسری ، آپ دے بارے وچ لکھدے نيں :۔ ’’عربی تے فارسی ادب وچ یکتائے روز گار سن ، ایسی قابلیت دے لوک صدیاں بعد پیدا ہويا کردے نيں ، فضلائے عہد آپ د‏‏ی فضیلت علمی دے مداح و معترف سن ، علامہ ڈاکٹر ، محمد اقبا ل وی بسا اوقات آپ تو‏ں استفادہ کردے سن ۔۔۔۔۔۔۔ جدو‏ں مرزا قادیانی نے غلط سلط عربی وچ ناں نہاد قصیدہ اعجازیہ لکھ ک‏ے ڈینگاں مارنا شروع کيتیاں تاں علامہ روحی نے فی الفور اس دا جواب لکھ ک‏ے پیسیہ اخبار ، لاہور وچ شائع کرادتا سی وڈے فاضل تے قابل سن ، گمٹی بازار لاہور وچ درس کلام مجید دتا کردے سن اردوانسائیکلو پیڈیا:مطبوعہ فیروزسنز ، ( طبع ثانی1968ء) ص 110
1903ء وچ آپ نے لاہور تو‏ں اک علمی و ادبی پرچہ الہدی جاری کیتا جس وچ تفسیر قرآن، اسلام د‏‏ی تریخ تے تصوف اُتے مضامین شائع ہُندے سن ، علامہ دو سال اس دے مدیر مسئول رہے
 تصنیفات 
علامہ اصغر علی روحی نے لکھتاں دا قابل قدر ذخیرہ یاد گار چھڈ ا ، چند مطبوعہ لکھتاں ایہ نيں
 دبیر عجم : فن بلاغت و تنقید ، فارسی ، صفحات 480(مطبوعہ 1936ء)
 العروض والقوافی علم عروض اردو
 ترجمہ نصیحۃ التملیذ از امام غزالی
 ترجمہ قصیدہ بردہ اردو،
 امیر الکلام من کلام الا مام شرح اسماء حسنٰی
 سیطرة الاسلام علیٰ النصاری اللئام ردعیسائت اردو
 مافی الا سلام ( اسلامی عقائد و احکا‏م ، دو جلد )
 انہاں دے علاوہ بعض لکھتاں فارسی دیوان چھ ہزار اشعار اُتے مشتمل تے دوان عربی پانچسوا اشعار اُتے مشتمل
 تفسیر سوہ یٰسین
 آخری دو پارےآں د‏‏ی تفسیر تے خطبات عربی علامہ روحی دے فرزند اجمند ڈاکٹرصوفی محمد ضیاء الحق ، ادب عربی دے مسلم فاضل نيں تے اپنے والد گرامی د‏‏ی کلام د‏‏ی تر تیب و اشاعت وچ نو‏‏ں شاں نيں۔
 وفات 
اصغر علی روحی قدس سرہ دا وصال 1376ھ/1954ء وچ ہويا ۔ آپ دا مزار کٹھالہ وچ مسجد تو‏ں ملحق ، برلب شاہرا ہ عظیم ( جی ۔ ٹی ۔ روڈ) واقع ا‏‏ے۔تذکرہ اکابر اہل سنت: محمد عبد‌الحکیم شرف قادری:صفحہ60 نوری ک‏‏تب خانہ لاہور
گٹھ:علمائے اہلسنت
گٹھ:1954 دیاں موتاں
گٹھ:1876 دے جم