الجامع الصغیر

الجامع الصغیر دا پورا نام الجامع الصغیر فی الفروع اے ایہ امام محمد دی تصنیف جو ظاہر روایت کی6 کتاباں دا حصہ وی اے۔
یہ کتاب امام ابو یوسف دی خواہش اُتے مرتب کيتی گئی۔ کیونکہ امام ابو یوسف نے امام محمد تو‏ں کہیا اوہ تمام مسائل لکھياں جو انہاں نے امام ابو حنیفہ تو‏ں روایت کیتے نيں۔ اس وچ تن قسم دے مسائل نيں۔
 1 اوہ مسائل کن دی روایت صرف اس کتاب وچ اے 
 2وہ مسائل جو دوسری کتاباں وچ بغیر حوالہ دے مذکور نيں اس وچ صراحتا بتا دتا گیا کہ ایہ امام ابو حنیفہ دا قول اے یا کسی تے امام کا۔
 3ایسے مسائل نيں جو دوسری کتاباں وچ مذکور نيں لیکن اس کتاب وچ انہاں دا ذکر ایسے انداز وچ کیتا اے کہ نويں فوائد حاصل ہُندے نيں۔
اسنو‏ں ابو عبد اللہ حسن ابن احمد زعفرانی فقیہ حنفیہ نے مرتب کیتامؤطا امام محمد ،امام محمد بن حسن شیبانی،صفحہ 34،فرید بکسٹال لاہور
مولانا عبد الحیی فرنگی محلی نے " النافع الکبیر فی شرح الجامع الصغیر" دے نام تو‏ں اس کتاب دی شرح لکھی اے تے مقدمہ وچ لکھیا اے کہ اس کتاب وچ 1532 مسائل آئے نيں۔
 شروحات 
اوہدی بہت سی شروحات ہو چکيتیاں نيں شارحین وچ 
امام ابو جعفراحمد بن محمد الطحاوی، امام ابو بكراحمد بن علی المعروف الجصاص الرازی، ابوعمرواحمد بن محمد الطبری،امام ابوبكراحمد بن علی المعروف ظہير البلخی۔ امام حسين بن محمدالمعروف نجم،تاج الدين عبد الغفار بن لقمان الكردری۔ امام ظہير الدين احمد بن اسماعيل التمرتاشی الحنفی،امام قوام الدين احمد بن عبد الرشيد البخاری،محمد بن علی المعروف الجرجانی،قاضی مسعود بن حسين اليزدی،امام ابو الازہر الخجندی،ابو القاسم علی بن بندار الرازی الحنفی،حفيدہ أبو سعيدمطہر بن حسن اليزدی، ابو محمد بن العدی المصری، جمال الدين عبد اللہ بن يوسف المعروف ابن ہشام النحوی، امام فخر الاسلام علی بن محمد البزدوی،امام ابونصراحمد بن محمد العتابی البخاری، امام، ابو الليث نصر بن محمدالسمرقندی نيں۔كشف الظنون ،مؤلف حاجی خليفہ ناشر: دار إحياء التراث العربی
اردو وچ اوہدی شرحالنافع الکبیر دے نام تو‏ں عبد الحی فرنگی محلی نے کیتی اے

 الجامع الصغیر دی وجہ تصنیف 
اس کتاب دی وجہ تصنیف ایہ اے کہ امام ابو یوسف نے امام محمد تو‏ں فرمایا کہ تساں میرے لئی اوہ تمام روایات اک کتاب وچ جمع کردو جو تساں نے ابو حنیفہ تو‏ں کيتیاں نيں۔ اس حکم دی تعمیل وچ امام محمد نے اوہ تمام مرویات اک جگہ جمع فرماداں تے انہاں نو‏‏ں امام ابویوسف دے سامنے پیش کیتا جنہاں نو‏ں انہاں نے بے حد پسند فرمایا ایہ کتاب (الجامع الصغیر)1532پندرہ سو بتیس مسائل اُتے مشتمل اک مبارک کتاب اے، بقول علامہ بزدوی :امام ابویوسف اپنے جلالت علم و عظمت دے باوجود اس کتاب نو‏‏ں ہمیشہ سفرو حضر وچ اپنے نال رکھدے سن ۔ علی الرازی فرماندے نيں : جس شخص نے اس کتاب نو‏‏ں سمجھ لیا اوہ ساڈے تمام ساتھیاں وچ سب تو‏ں زیادہ صاحبِ فہم منیا جاندا اے۔ اس دور وچ کسی شخص نو‏‏ں اس وقت تک قاضی نئيں بنایا جاندا جدو‏ں تک اسنو‏ں پرکھ نہ لیا جائے کہ اوہ الجامع الصغیر نو‏‏ں سمجھدا اے تے پڑھدا اے۔مجموعۃ رسائل ابن عابدین، الرسالۃ الثانیۃ:شرح عقود رسم المفتی،ج1،ص19
 حوالے 

گٹھ:فقہ حنفی
گٹھ:کتب فقہ حنفی
گٹھ:کتاباں