بنگالی نشاۃ ثانیہ

بنگالی نشاۃ ثانیہ (؛ بانگلار نب جاگرن) اک ثقافتی، سماجی، علمی تے فنی تحریک سی جو برطانوی راج دے عہد وچ برصغیر ہند دے خطہ بنگال وچ برپا ہوئی۔ ایہ تحریک انیہویں صدی توں ویہویں صدی دے اوائل تک جاری رہی۔ بنگالی نشاۃ ثانیہ دے متعلق کہیا جاندا اے کہ اوہ راجا رام موہن رائے (1772ء – 1833ء) توں شروع ہوئی تے رابندر ناتھ ٹیگور (1861ء – 1941ء) اُتے ختم ہو گئی۔ پر اس عرصے دے بعد وی اس تحریک دے بوہت سارے حامی مثلاً ستیہ جیت رائے (1921ء – 1992ء) موجود رہے جنہاں دی ذات وچ منفرد علمیت و تخلیقیت دے مخصوص گوشے مجتمع سن۔History of the Bengali-speaking People by Nitish Sengupta, p 211, UBS Publishers' Distributors Pvt. Ltd. ۔

انیہواں صدی عیسوی دا بنگال مذہبی و سماجی مصلحین، دانشور، ادبا، صحافی، محب وطن مقررین تے سائنس داناں دی کہکشاں بنیا ہویا سی۔ انہاں تمام دا مقصد ایہ سی کہ بنگال نوں نویں سمت عطا کرو تے اسنوں عہد وسطی توں کڈ کے جدید دور نالمتعارف کراؤ۔Sumit Sarkar, "Calcutta and the Bengal Renaissance"، in Calcutta, the Living City ed. Sukanta Chaudhuri, Vol I, p. 95.

 پس منظر 
اس عہد دے بنگال وچ ذہنی و علمی بیداری پیدا ہو رہی سی جو بوہت حد تک سولہویں صدی دے یورپ دی بیداری توں مشابہ سی، پر اس وقت یورپی قوم نوں کسے غیر ملکی استعمار دا سامنا نئی‏‏ں سی۔ بنگال وچ پیدا ہونے والی اس لہر نے خواتین، شادی بیاہ، جہیز، ذات پات تے مذہب توں متعلق قدامت پرست سوچ اُتے سوال اٹھائے۔ اس دوران وچ پیدا ہونے والی ابتدائی تحریکاں وچ ینگ بنگال تحریک قابل ذکر اے جس نے عقلیت تے الحاد نوں فروغ دتا۔

دوسری جانب بنگال دی معروف سماجی مذہبی تنظیم برہمو سماج پروان چڑھ رہی سی، اس تنظیم دے اثرات دا اندازہ اس توں لایا جا سکدا اے کہ بنگالی نشاۃ ثانیہ دے بوہت سارے رہنما اسی تنظیم دے پیروکار سن۔"Reform and Education: Young Bengal & Derozio"، Bengalinet.com ابتدائی برساں وچ بقیہ معاشرے وانگ برہمو سماج وی اس جاگیردارانہ استعماری عہد وچ آزاد ہندوستان دا تصویر پیش نہ کر سکی کیونجے اوہ یورپی روشن خیالی توں متاثر سی، پر اس نے اپنی علمی بنیاداں اپنشدوں توں اخذ کرنے دی کوشش دی۔ انہاں دے ایتھے ہندومت دا جو تصور اے اس وچ ستی تے تعداد ازدواج جیسی رسماں نئی‏‏ں پائی جاتاں، جدونکہ اس عہد تک ایہ رسماں ہندو معاشرے دی سماجی زندگی وچ رچ بس گئی سن۔ نیز اوہ ہندومت نوں غیر شخصی تے توحیدی مذہب باور کراندے نیں۔ ایہ تصور ہندومت دی اس تکثیری تے چند رخی فطرت توں یکسر مختلف سی جو اس دور وچ رائج سی۔

 اہم شخصیتاں 
 سائنس تے ٹیکنالوجی 
نشاۃ ثانیہ دے دوران وچ بنگال وچ سائنںس وچ وی کئی سائنس داناں ول توں پیش قدمی ہو رہی سی۔ ستیندر ناتھ بوس، انیل کمار گائین جگدیش چندر بوس تے میگھ ناد ساہا جامع العلوم: ماہر طبیعیات، ماہر حیاتیات، نباتیات، آثاریات تے مصنف سائنس فکشن سی۔A versatile genius ، Frontline 21 (24)، 2004.

 فنون تے ادب 

 مذہب تے روحانیت 

 ادارے 
 ایشیاٹک سوسائٹی (اندازہ 1784)
 فورٹ ولیم کالج (1800)
 سنسکرت کالج (1824)
 پریزیڈنسی یونیورسٹی، کولکاتا (1817ء)
 کلکتہ یونیورسٹی (1857)
 ڈھاکہ یونیورسٹی (1921)

 ہور دیکھو 
 ایاوڑھی
 تتوبودھنی پتریکا

 حوالے 

 ہور پڑھیے 






 Fraser, Bashabi edited Special Issue on Rabindranath Tagore, Literary Compass، Wiley Publications. Volume 12, Issue 5, مئی 2015. See Fraser's Introduction pp. 161–72. ۔






 Sastri, Sivanath. A History of the Renaissance in Bengal: Ramtanu Lahiri, Brahman and Reformer, London: Swan, Sonnenschein (1903); Kolkata: Renaissance (2002)۔




 باہرلےجوڑ 

 "The Tagores and Society"، Rabindra Bharati Museum Kolkata


گٹھ:بنگالی نشاة ثانیہ
گٹھ:بنگالی ثقافت
گٹھ:بنگلہ دیشی ثقافت
گٹھ:ثقافت مغربی بنگال
گٹھ:ہندو تحریکاں تے تنظیماں
گٹھ:بنگال دی تریخ
گٹھ:تحریک آزادی ہند
گٹھ:سماجی تحریکاں دی تریخ
گٹھ:ہندوستان وچ انیہویں صدی
گٹھ:بھارت وچ ویہویں صدی