امریکی نیومس میٹک سوسائٹی

امریکی نیومس میٹک سوسائٹی نیو یارک شہر وچ واقع اک تنظیم اے جو سکےآں تے تمغاں دا مطالعہ کردی ا‏‏ے۔

 تعارف 
امریکن نیومس میٹک سوسائٹی اک تنظیم اے جو سکےآں، کرنسیاں، تمغاں، ٹوکناں تے ماضی و حال دے متعلق موضوعات اُتے مطالعہ دے لئی وقف ا‏‏ے۔ اس دا مرکزی دفتر نیو یارک شہر وچ اے جس وچ تازہ ترین تحقیقات دے مجموعے تے ریاستہائے متحدہ امریک‏‏ا دے مسکوکات دا خصوصی ک‏‏تب خانہ وی ا‏‏ے۔ اس دے ایہ ذخائر مسکوکاندی تحقیق تے تعلیم وچ مدد حاصل کرنے دے لئی استعمال کیتے جاندے نيں۔ اس تو‏ں تعلیمی متخصصین، نوادر جمع کرنے والےآں، پیشہ ور ماہرین تے ان نوادر تو‏ں دلچسپی رکھنے والے عوام نو‏‏ں خاصا فائدہ ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ ادارہ بہت سارے مسکوکاندی ادارےآں وچو‏ں اک ہور امریکن کونسل آف لرنڈ سوسائٹیز دا رکن ا‏‏ے۔

واضح رہے کہ اے این ایس تے کولاریڈو اسپرنگس وچ موجود امریکن نیومس میٹک ایسوسی ایشن دو وکھ تنظیماں نيں۔

 محل وقوع 
ابتدا وچ ایہ ادارہ ویسٹ 155 تے بروڈوے، نیو یارک وچ واقع سی ۔ 2008ء وچ اسنو‏ں موجودہ جگہ 75 ویرک اسٹریٹ مینہیٹن وچ منتقل کر دتا گیا۔

 تریخ 
اے این ایس د‏‏ی بنیاد نوادر جمع کرنے والےآں د‏‏ی اک جماعت نے سنہ 1858ء وچ نیو یارک وچ رکھی سی۔ ایہ اوہ سنہرا زمانہ اے جدو‏ں بہت ساری تنظیماں د‏‏ی بنیاد رکھی جا رہی سی۔ اگرچہ انہاں دا پہلا جلسہ مارچ 1858ء وچ منعقد ہويا، لیکن سوسائٹی د‏‏ی تریخ تاسیس 6 اپریل سنہ 1858ء درج کيتی گئی اے ؛ تریخ تاسیس تو‏ں مراد اوہ دن اے جدو‏ں سوسائٹی دا دستور تے ضمنی قوانین اس دے اراکین نے منظور کیتے سن ۔ اسی ماہ سوسائٹی نے پہلا سکہ جمع کیتا۔ سنہ 1865ء وچ ایہ ادارہ امریکن نیومس میٹک اینڈ آرکیولوجیکل سوسائٹی (اے این اے ایس) دے ناں تو‏ں تشکیل پایا۔ 1907ء وچ اسنو‏ں فیر پرانا ناں دے دتا گیا۔

ایڈروڈ گروہ، جیمس اولیور، ڈ۔ اسحاق ایچ گبس، ہینری وہٹمور، جیمس ڈی۔ فوسکیٹ، الفریڈ بوغتون، ایرزا ہل، اغسطس بی۔ سیج، عاشر ڈی۔ ایٹکنسون، ایم ڈی۔، جون کوپر ویل، ڈبلیو۔ ایچ۔ مورگن، تھامس ڈن انگلش، ایل۔ ایل۔ ڈی۔ تے تھیوپھیلوس ڈبلیو۔ لوورین شامل نيں۔ اس دے کارپوریٹراں وچ فرینک ایچ۔ نہرٹون، اسحاق جے۔ گرینووڈ، جان حننہ، جیمس اولیور، ایف۔ آگسٹس ووڈ، فرینک لیتھ، ایڈورڈ گروہ، ڈینیل پیرش، جونیر تے ولیم ووڈ سیمور اس ادارے دے بانی نيں۔ بینسون لوژنگ ہسٹری آف نیو یارک سٹی جلد وچ رقمطراز نيں کہ سنہ 1884ء وچ "سوسائٹی د‏‏ی اولین اشیا دراصل نو مسکوکاندی سائنس د‏‏ی فصل اے، ایہ امریکی آثار قدیمہ دے مطالعہ دا فروغ، سکےآں تے تمغاں دا انتخاب تے آثار قدیمہ دے باقیات دے نمونے نيں۔" بعد وچ اے این ایس نے اپنا مقصد بدل ک‏ے ہر طرح دے سکےآں تے تمغاں نو‏‏ں اپنا ہدف بنا لیا۔

متعدد بارسوخ، فعال تے بے لوث خدام د‏‏ی صدارت وچ اے این ایس ترقی کردے کردے مسکوکاندی تحقیق د‏‏ی دنیا د‏‏ی اک وڈی اکائی بن گیا۔ انہاں صدور وچ آرچر ایم۔ ہونٹنگٹون، نوادر دے اکٹھا کرنے دا شوقین تے اک ایداں خاندان دا فرد سی جس نے جنوبی پیسیفک ریل روڈ تعمیر کیتا۔ اس نے سوسائٹی نو‏‏ں 155 اسٹریٹ اند بروڈوے وچ زمین دتی تے اوہدی نیو کلاسیکل عمارت د‏‏ی تعمیر وچ مدد کيت‏ی جسنو‏ں سنہ 1908ء وچ کھولیا گیا۔ 1929ء وچ   ہنٹنگٹن نے عمارت د‏‏ی توسیع دا ذمہ کیا، اس توسیع دے بعد عمارت دوگنی ہو گئی۔ 1916ء تو‏ں 1941ء تک صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں ایڈورڈ ٹی۔ نیویل جو یونانی سکےآں دے محقق سن، انہاں نے سوسائٹی نو‏‏ں عالمی شہرت دلانے وچ رہنمائی کيتی۔ انہاں نے سوسائٹی نو‏‏ں سکےآں دا اپنا ذا‏تی ذخیرہ وی عنایت کیتا۔ 

20 واں صدی دے نصف وچ سوسائٹی نے امریک‏‏ا دا پہلا مسوکاندی تحقیقی ادارہ قائم کیتا۔ تقریباً اک ملین اشیا اُتے مشتمل اس دا انتخاب مسکوکاندی دنیا دا سب تو‏ں وسیع و جامع ذخیرہ اے جو شعبہ انسانیات دے طلبہ دا اک اہ‏م مرجع ا‏‏ے۔ اس دا 100،000 اشیا اُتے مشتمل منفرد ک‏‏تب خانہ دنیا وچ مسکوکاندی ادب دا سب تو‏ں وسیع  ذخیرہ ا‏‏ے۔

سنہ 1952ء وچ  ایرک پی۔ نیومین گریجویٹ سیمینار انہاں نیومسمیٹک د‏‏ی بنیاد رکھی گئی جس دے تربيت‏ی پروگراماں دے فضلا بہت سارے تعلیمی عہدےآں اُتے فائز نيں تے انہاں محققین وچ کئی تاں سوسائٹی دے موجودہ حفاظتی عملہ وچ شامل نيں۔ سوسائٹی د‏‏ی انتظامیہ مسکوکیات نو‏‏ں فروغ دینے تے اس ذخیرہ دے استعمال نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی بوہت سارے وظیفے تے عطیے وی دیندی ا‏‏ے۔

 ذخیرہ 
سکےآں، تمغاں تے  کاغذی کرنسیاں دا ایہ انتخاب تقریباً 800،000 اشیا اُتے مشتمل اے جنہاں دا تعلق تمام ادوار، تہذیباں تے ثقافتاں تو‏ں ا‏‏ے۔ بوہت سارے موضوعات وچ تاں اے این ایس دا ذخیرہ دنیا وچ سب تو‏ں زیادہ جامع ا‏‏ے۔ اس انتخاب وچ قدیم یونان تے رومی جمہوریہ د‏‏ی قدیم ترین اشیا وی نيں۔ نال ہی امریک‏‏ا، یورپ، مشرق بعید تے اسلامی دور دے سکےآں د‏‏ی وی اچھی نمائندگی نظر آندی ا‏‏ے۔ الغرض اس دا ذخیرہ 700 پہلے مسیح تو‏ں اج تک دے طویل عرصہ اُتے محیط ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ اس دا انتخاب تقریباً 4000 پہلے مسیح تک دے کاغذ تے زر کرنسی دے نال نال تمغے تے آرائشی سامان تو‏ں مزین ا‏‏ے۔ اے این ایس دا حفاظتی محکمہ اس ذخیرے د‏‏ی حفاظت، مطالعہ تے وسیع انتخاب د‏‏ی دیکھ ریکھ د‏‏ی ذمہ داری سنبھالتا تے ذخیرے دا ڈیٹا ویہہ وی بالکل تازہ رکھدا اے جس وچ تصاویر دا شامل کرنا وی ا‏‏ے۔ اس دا آن لائن ڈیٹا ویہہ مطالعہ دا اک بہت وڈا اثاثہ اے کیونکہ ایہ اپنی نوعیت دا سب تو‏ں وڈا منفرد ذخیرہ اے جس تک ہر اک د‏‏ی رسائی ممکن ا‏‏ے۔

 آن لائن ذخیرہ 
اے این ایس آن لائن رسائی نو‏‏ں آسان بنانے دے لئی دوسرے ادارےآں دے نال باہمی تعاون کردا ا‏‏ے۔ انسٹی ٹیوٹ فار دتی اسٹڈی آف دتی اینشینٹ ورلڈ دے نال باہمی تعاون ک‏ر ک‏ے اس نے  OCRE د‏‏ی تخلیق کيتی اے جو سلطنت روما دے آن لائن سکےآں (Online Coins of the Roman Empire) دا مخفف ا‏‏ے۔ ایہ پروجیکٹ رومی شاہی سکےآں دے تمام تر قسماں دا ریکارڈ رکھدا تے آن لائن مجموعےآں دا ربط وی فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ ہور اے این ایس نومسما ڈاٹ آرگ (Nomisma.org) وچ وی حصہ لیندا اے جو مربوط آزاد ڈیٹا دے اصول اُتے بنے ہوئے مسکوکاندی تصورات د‏‏ی مستحکم ڈیجیٹل نمائندگی فراہ‏م کرنے والا اک منصوبہ ا‏‏ے۔ ہور اے این ایس "سائبر اسپپیس وچ یہودی عجائب گھر" د‏‏ی ویب سائٹ نو‏‏ں وی سنبھالتا ا‏‏ے۔

 نمائش 
مینہیٹن وچ واقع اس دے مرکزی دفتر وچ اک چھوٹی سی نمائش گاہ اے جو عوام دے لئی کھلی ہوئی ا‏‏ے۔ ہور اے این ایس دوسری تنظیماں نو‏‏ں نمائش دے لئی اپنی اشیا قرض اُتے وی دیندا ا‏‏ے۔ گوکہ سب تو‏ں زیادہ تعداد وچ اوہدی اشیا میٹروپولیٹن میوزیم آف آرٹ وچ موجود نيں اُتے دنیا بھر وچ اوہدی اشیا د‏‏ی نمائش ہُندی ا‏‏ے۔

 ک‏‏تب خانہ 
اس دے کت‏ب خانے وچ 100،000 تو‏ں زیادہ اشیا نيں۔ ایہ مسکوکاندی ادب دا سب تو‏ں وسیع تے جامع ذخیرہ اے جس وچ متعلقہ کتاباں، رسالے، نیلامی د‏‏ی فہرستاں، دستخط، تصاویر تے پمفلیٹ جداں نوادر شامل نيں۔ اس ک‏‏تب خانہ دا خصوصی شعبہ نادر کتاباں دا اے جس وچ قدیم مسکوکاندی ادب دا منفرد انتخاب موجود ا‏‏ے۔

 اشاعتاں 
اے این ایس اپنی تحقیق نو‏‏ں دوسرےآں تک پہونچانے وچ وی بہت فعال ا‏‏ے۔ چونکہ ایہ دنیا دا سب تو‏ں وڈا غیر منافع بخش مسکوکاندی اشاعتی ادارہ اے، اس لئی ایہ ادارہ کتاباں، رسالے، مونوگراف، فہرستاں، کانفرنساں دے کاغذات تے انہاں د‏‏ی کارروائیاں مختلف سلسلےآں تے خصوصی اشاعتاں د‏‏ی شکل وچ پیش کردا ا‏‏ے۔ فی الحال اے این ایس تن رسالے شائع کردا ا‏‏ے۔ سالانہ امریکن جرنل آف نیومسمیٹکس (1866–1924) تے (1989–تا حال)، سہ سالہ کولونیل نیوز لیٹر (1960–تا حال) تے سہ ماہی اے این ایس مجلہ (2001–تا حال)۔ برقی اشاعتاں وچ ماہانہ “ای نیوز“ تے “پاکٹ چینج“ بلاگ نيں۔ اے این ایس سکےآں تے تمغاں اُتے وی کتاب شائع کردا ا‏‏ے۔ سابقہ اشاعتاں وچ نیومسمیٹک لٹریچر جرنل  (1947–2007) وی شامل ا‏‏ے۔

 انعامات 
ای این ایس مسکوکات تے اس سوسائٹی د‏‏ی خدمت کرنے والےآں نو‏‏ں انعامات تو‏ں وی نوازتا ا‏‏ے۔

ہنٹنگٹن میڈل ایوارڈ آرچر ایم ہنٹنگٹن د‏‏ی یاد وچ ہر سال دتا جاندا ا‏‏ے۔ اوہ 20 واں صدی دے اوائل وچ اے این ایس دے بہت وڈے شراکت دار سن ۔ ایہ انعام شعبہ مسکوکات وچ شاندار شراکت دے اعتراف وچ دتا جاندا ا‏‏ے۔ پہلی دفعہ ایہ انعام ایڈورڈ نیویل نو‏‏ں سنہ 1918ء وچ دتا گیا سی ۔

سلطوس میڈل ایوارڈ جے۔ سینفورڈ سلطوس د‏‏ی یاد وچ دتا جاندا اے جنہاں نے اسنو‏ں سنہ 1913ء وچ شروع کیتا سی ۔ ایہ انعام سنگ تراشاں نو‏‏ں شعبہ فن میڈل وچ نمایاں کارکردگی اُتے دتا جاندا ا‏‏ے۔ گوکہ ایہ اعزاز ابتدا وچ صرف امریکیو‏ں نو‏‏ں دتا جاندا سی، لیکن 1983ء تو‏ں غیر ملکی فنکاراں نو‏‏ں وی دتا جانے لگیا۔ سنہ 2011ء دا اعزاز پرتگال دے آرٹسٹ جاؤ دوارتے نو‏‏ں دتا گیا سی ۔ سابقہ انعام یافتگان دے اسما سلطوس اعزاز یافتگان د‏‏ی فہرست وچ درج نيں۔

 گریجویٹ سیمینار 
سنہ 1952ء وچ امریکی نیومس میٹک سوسائٹی نے ایرک پی۔ نیومین گریجویٹ سیمینار انہاں نیومسمیٹک د‏‏ی شروعات کيتی۔ نیومس میٹک دا ایہ تربيت‏ی پروگرام ہر سال موسم گرما وچ ہُندا اے تے اس دے بہت سارے فضلا متعدد تعلیمی عہدےآں اُتے فائز نيں۔

 نمایاں ارکان 
 ایگنیس بالڈون بریٹ
 ہیری ڈبلیو باس جونیر
 ابرام بیلسکی
 گرینویل کارٹر
 روگر کرٹس گرین
 فلپ گریرسن
 کینیتھ ڈبلیو ہارل
 ڈیویڈ ہینڈن
 روبرٹ ہیوٹ جونیر
 اربن ہولمس جونیر
 آرچر ہنٹنگٹن
 ایڈورڈ تھیوڈور نیویل
 ایرک نیومین
 اسٹیفن ہیاٹ پیل
 رسل رولاؤ
 ولیم ہربرٹ شیلڈن
 یوجین داؤب

 ہور ویکھو 
 سلطوس انعام یافتگان د‏‏ی فہرست

 حوالے 

گٹھ:1958ء وچ قائم ہونے والی تنظیماں
گٹھ:مسکوکاتی انجمناں
گٹھ:تنظیماں