نقش لائلپوری

جسونت رائے شرما (24 فروری 1928 – 22 جنوری 2017)، اس دا اصلی ناں سی، ویسے اوہ اپنے قلمی ناں نقش لائلپری نال مشہور اے۔ اوہ بھارتی غزلکاراتے بالیوڈّ دا فلمی گیت کارسی۔  اس نے ودھیا گیت ہن -  رسم الفت کو نبھائیں تو نبھائیں کیسے، لتا دی آواز وچ 1973 وچ آئی فلم ‘دل کی راہیں’ دا گیت)؛ الفت میں زمانے کی ہر رسم کو ٹھکراؤ (1994 دی فلم ‘دور گرل’ دا گیت)؛ مجھے پیار تمسے نہیں ہے… (رونا لیلیٰ دی آواز وچ 1977 وچ بنی فلم ‘گھروندا’ دا گیت)؛ نا جانے کیا ہوا جو تجھ کو چھو لیا، لتا دی آواز وچ 1981 دی فلم ‘درد’ دی گیت) آدی۔ نقش لائلپری دے لکھے گیت محمد رفیع، لتا منگیشکر، مکیش، آشا بھونسلے اتے کشور کمار ورگے گائکاں نے گائے ہن تے مدن موہن، نوشاد، جےَ دیوَ، سپن-جگموہن، روندر جین، ہنس راج بہل، حسن لال-بھگت رام وغیرہ ورگے سنگیتکاراں نے اوہناں دے گیتاں نوں سنگیتبندھ کیتا اے۔

 شروع دا جیون 
جسونت رائے شرما دا جم 24 فروری 1928 نوں اک پنجابی-براہمن پروار وچ لائلپور (ہن دے فیصل آباد اتے اجوکے پاکستان) وچ ہویا سی۔ اس دا پیؤ، اک مکینک انجینیئر ہون کرکے، چاہندے سی کہ جسونت نوں وی انجینیئر بنایا جاوے۔ اسنے ساہت لئی جسونت دی محبت نوں نفرت کردا سی۔ جدوں اوہ اٹھ سال دا سی تاں اس دی ماں دی چیچک نال موت ہو گئی اتے اوہناں دے پیؤ نے دوبارہ ویاہ کروا لیا، جس توں بعد پیؤ-پتر دا رشتہ وگڑ گیا۔

1946 وچ شرما نے اشاعت گھر ہیرو پبلیکیشنز وچ کم کیتا اتے بعد وچ کم دی بھال لئی لاہور چلے گیا۔ بھارت دی ونڈ توں بعد، ایہہ پروار لکھنؤ چلے گیا۔ بعد وچ شرما نے قلمی نام "نقش" اپنا لیا اتے اردو شاعراں دی روایت مطابق جم ستھان نال جوڑن لئی اس وچ "لائلپوری" دا وادھا کر لیا۔

لائلپوری 1951 وچ ممبئی چلے گیا اتے ٹائیمز آف انڈیا وچ اک پروف ریڈر وجوں کم کرنا شروع کر دتا۔ بڑے پاپڑ ویلے۔ اس نے کملیش نال ویاہ کیتا، جس دے نال اس دے تن بیٹے، باپن، راجیندر اتے سنیت ہوئے۔ اسدے پروار دے میمبراں نے وی لائلپوری نوں اپنے تخلص دے طور تے اپنا لیا۔لائلپوری اپنی بیوی نوں اپنی "طاقت دا تھمھ" مندا سی جس نے اس دے ناکام سالاں وچ اس دا ڈٹّ کے ساتھ دتا سی۔ اس دا پتر راجیندر "راجن" لائلپوری اک سنموٹوگرافر اے۔

 رچناواں 
لائلپوری 1950 دے دہاکے وچ ہندی فلماں وچ کم کرن لئی ممبئی آیا سی۔ اسنے سٹیج ناٹک لکھنا شروع کیتا اتے اداکار رام موہن نال اسدی ملاقات ہوئی، جو اداکار اتے ڈریکٹر جگدیش سیٹھی دا معاون سی۔ موہن نے لائلپوری نوں سیٹھی نال ملایا، جسنے اسدی شاعری سنی اتے اس نوں اپنی اگلی فلم لئی گیت لکھن لئی کیہا۔ جگدیش سیٹھی اس ویلے ‘جگو’ فلم بنا   رہے سن۔  ‘جگو’ دے آشا بھونسلے دے گائے اتے ہنسراج بہل دے کمپوز کیتے گیت ‘اگر تیری آنکھوں سے آنکھیں ملا دوں…” راہیں فلماں وچ اسدا داخلہ ہویا۔

1970 دے دہاکے تک، لائلپوری دے کم نوں سفلتا نصیب نہیں سی ہوئی۔ اسنے اپنا جیون نباہ کرن لئی ڈاک ڈیپارٹمنٹ وچ کم کیتا۔ سنگیت ڈریکٹر جیدیو نے اس نوں ٹیوی لڑیواراں دے راہ پایا اتے اس نوں ہندی ٹیلیوژن لڑی شریکانت لئی گیت لکھن لئی کیہا۔ لائلپوری نے تقریباً 40 پنجابی فلماں دے نال-نال 50 ٹیوی سیریل لئی گیت لکھے۔

لائلپوری نے مدن موہن، خیام، جیدیو، نوشاد اتے روندر جین سمیت کئی بالیوڈّ سنگیت ڈریکٹراں، اتے سریندر کوہلی، ہنسراج باہل، وید سیٹھی اتے ہسنلال بھگترام ورگے پنجابی سنگیت کمپوزراں نال ملکے کم کیتا۔  1970 وچ اوہناں دی پہلی فلم 'فکر' دے ویلے توں اسدا ڈائریکٹر بی۔ آر۔ اشارہ نال نیڑلا تعلق سی، جس نال مکیش دا گایا لائلپوری دا گانا "میں تو ہر موڑ پر تجھ کو دونگا صدا' مشہور  ہویا سی۔

 حوالے 

گٹھ:جم 1928
گٹھ:1928 دے جم
گٹھ:موت 2017
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی ہندو
گٹھ:پنجابی سکھ
گٹھ:پنجابی مسلمان
گٹھ:سکھ شخصیتاں
گٹھ:غزل گو