بقلاوہ

بکلاوا اک سوادی، مٹھی پیسٹری اے جو پھلاں دیاں پرتاں نال کٹی ہوی گری نال بھریا جاندا اے اتے مٹھا پا کے شربت جاں شہد دے نال رکھدا اے ۔ ایہہ یونان، دکھنی کاکیسس، بلقان،   اتے مدھ ایشیا دے نال، لیوینٹ اتے مکمل مدھ مشرق دے پکواناں دی خاصیت اے

بکلاوا شبد پہلی وار 1650 وچ انگریزی وچ مصدقہ ہویا سی، Oxford English Dictionary، 2nd edition اوٹومین ترکی توں ادھار  ۔   بکلاوا نام بہت ساریاں بولیاں وچ معمولی دھنی اتے سپیلنگ دے بھنتاواں نال ورتیا جاندا اے

اتہاسکار پال ڈی' بل دا ترک اے کہ شبد "بکلاوا" تک آ سکدا اے منگولیائی روٹ 'بنھنا، سمیٹنا، ایلییر لگاؤنا''' ترک دی زبانی احتتام -v نال بنیا؛ Paul D. Buell, "Mongol Empire and Turkicization: The Evidence of Food and Foodways"، p. 200ff، in Amitai-Preiss, 1999. باؤلا- اپنے آپ وچ منگولیائی وچ اک ترکی لونورڈ اے۔   ارمینیائی بولی سائنسدان سیوان نینیان اپنے سبھ توں پرانے جانے جاندے ہن ؛روپاں (1500 توں پہلاں دے) نوں بکلا اتے بکلاؤ مندے ہن، اتے اس نوں پروٹو-ترکی مول دا لیبل دندے ہن، Nişanyan, Sevan (2009) (in Turkish)۔ Sözlerin Soyağacı – Çağdaş Türkçenin Etimolojik Sözlüğü [Words' Family Tree – An Etymological Dictionary of Contemporary Turkish]۔ İstanbul. http://nisanyansozluk.com/?k=baklava جدوں کہ ارمینیائی ککبکّ لکھاری ڈیر ہارٹونیئن نے تائید کیتی اے کہ بکلاوا 'باہکی-ہلوای' توں لیا گیا اے '،' لینٹین سویٹ 'لئی ارمینیائی شبد --->der Haroutunian,Arto (1983)، p.188,'Vegetarian Dishes from the Middle East'۔ دا اک ہور روپ فارسی وچ وی درج اے، ( )۔  حالانکہ پچھیتر- vā شاید اک فارسی مول دا سجھاء دے سکدا اے، باکلا حصہ فارسی نہیں جاپدا اتے انجان مول دا بچیا ہویا حصہ نظر آؤندا اے۔ "a derivation from balg، a common dialect form of barg "leaf"، or from Ar. baql "herb" is unlikely"، W. Eilers, Encyclopædia Iranica، s.v. 'bāqlavā'

 اتہاس 
حالانکہ بکلاوا دا اتہاس چنگی طرحاں درج نہیں اے، اسدا موجودہ روپ سمبھاوت استمبول دے توپ کاپی محل دیاں شاہی رسوئیاں وچ ترقی یافتہ کیتا گیا سی۔--->Perry 1994, 87 سلطان بکلاوا دی ٹرے جینسریج دے ہر 15 مہینے دے رمضان نووں ک رسمی توور تے پیش کیتا جادا اے۔جسنوں بکلاوا الای کہندے ہن۔ ۔  
بکلاوا دیاں پورب- اوٹومن دیاں جڑھاں لئی تن پرستاواں ہن: رومن پلیسینٹا کیک، جویں کہ بائیجینٹائین پکوان ولوں ترقی یافتہ کیتا گیا اے، [ Patrick Faas (2003)۔ Around the Roman Table: Food and Feasting in Ancient Rome۔ Chicago: University of Chicago Press. p. 185f.] مدھ ایشیئن ترکی روایتی پرتاں والیاں روٹیاں، جاں فارسی لوزیناک۔۔ 
سبھ توں پرانی (دوجی صدی سا۔یُ۔پو۔) وئنجن، جو اک سامان مٹھائی ورگا اے، اوہ اے شہد bکے ہوئے بیکڈ لیئرڈ-آٹیرڈ دی مٹھائی رومن ویلے دا، جس نوں پیٹرک پھاس بکلاوا دے مکھ وجوں پچھاندا اے۔ “یونان اتے ترک اجے وی بحث کردے ہن کہ کہڑے پکوان اصل وچ یونانی سن اتے کہڑے ترکی۔ بکلاوا، اداہرن وجوں، دوواں دیساں ولوں دعوہ کیتا گیا اے کہ یونان اتے ترکی رسوئی دوواں نے بائیجینٹائین سامراج دی رسوئی اتے بنایا، جو رومن سمراج دا کھانا پکاؤن دا کم سی۔ رومن پکوان پرانے یونانیاں،توو بہت وڈا اے۔ (اتے اس لئی بکلاوا) اک لاطینی سی، نہ کہ یونان دا، مول-کرپا کرکے یاد رکھو کہ روڑیوادی، یونان-ورتکنیک کیٹو نے سانوں ایہہ وئنجن چھڈّ دتا اے۔ " [ Patrick Faas (2003)۔ Around the Roman Table: Food and Feasting in Ancient Rome۔ Chicago: University of Chicago Press. p. 185f.] 

اینڈرِ Dal ڈالبی نے اسدی پچھان کیتی، اتے کیٹو وچ دوآلے دے مٹھائی دیاں پکوانا، جویں کہ "یونانی پرمپرا" توں آئیاں ہن اتے اینٹیپھینز (پھلور۔ تیجی صدی بی۔سی۔) دا حوالہ دتا گیا اے جس دا ایتھنیئس ولوں حوالہ دتا گیا اے۔  

کئی سروت دسدے ہن کہ ایہہ رومن مٹھائی بائیجینٹائین (پوربی رومن) سامراج دے دوران جدید بکلاوا وچ ترقی یافتہ ہندی رہی۔ John Ash, A Byzantine Journey، [ page 223] پراتنتا وچ یونانی شبد لاطینی لئی وی ورتی جاندی سی۔۔ placenta، Charlton T. Lewis, Charles Short, A Latin Dictionary، on Perseus  اتے امریکی ودوان سپیروس وریس دے پلوکس ،کوپٹوپلوکس اک قسم بارے دسدا اے ( بزنتینی یونانی : κοπτοπλακοῦς)، اک "بزنتینی پسندیدہ" اتے "ترک بکلاوا دے طور تے ہی"، دے روپ وچ --- name="Speros Vryonis 1971, p. 482">Speros Vryonis The Decline of Medieval Hellenism in Asia Minor، 1971, p. 482 ہور لکھاری دے طور تے کردے ہن ۔ [ Rena Salaman, "Food in Motion the Migration of Foodstuffs and Cookery Techniques" from the Oxford Symposium on Food Cookery, Vol. 2, p. 184] دراصل، رومن شبد پلیسینٹا اج یونان دے لیسبوس جزیرہ تے استعمال کیتا جاندا اے ۔ جس وچ بکلاوا قسم دی مٹھائی دا لیئرڈ پیسٹری دے پتیاں دا ویروا دتا جاندا اے۔ جس وچ کچلیا گریدار ہندا اے ۔ جس نوں پکایا جاندا اے اتے پھر شہد وچ ڈھکیا جاندا اے ۔<ref>--- name="Agia Paraskevi">ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΟΜΙΛΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ، ΜΑΓΕΙΡΕΥΟΝΤΑΣ ΜΕ ΛΑΔΙ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΤΗΝ ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΛΕΣΒΟΥ  {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=5U0iAwAAQBAJ&pg=PT161&lpg=PT161&dq=πλατσέντα&source=bl&ots=gvDhAQ6nmy&sig=hTgGtpI8hDKoMwSoKYw4pBpRlUg&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiplfyR5dPOAhUQ6WMKHYx-D7o4ChDoAQhDMAc#v=onepage&q=πλατσέντα&f=false|title=Τα Σαρακοστιανά 50 συνταγές για τη Σαρακοστή και τις γιορτές (Lent foods: 50 recipes for Lent and the holidays)|last=Λούβαρη-Γιαννέτσου|first=Βασιλεία|year=2014|chapter=Πλατσέντα ή γλυκόπιτα}}
</ref>
محمد بن حسن ال-بگدادی اباسیدی دور دا سنکلک سی جسنے لوزیناک دا ذکر کیتا، اک مٹھائی وچ کیہا جاندا اے کہ کجھ لوک بکلاوا ورگا ہی سی، حالانکہ دوسرے کہندے ہن کہ ایہہ بکلاوا ورگا نہیں سی۔ Perry, Charles. "What to Order in Ninth Century Baghdad," in Rodinson, Maxime, and Arthur John Arberry. "Medieval Arab Cookery." (2001)۔ p. 222 "As for lauzinaj, it was not much like baklava." لوزیناک، جہڑا بادام لئی ارامی شبد توں لیا گیا اے، بادام دے پیسٹ دے چھوٹے ٹکڑیاں نوں درساؤندا اے جو بہت پتلے پیسٹری وچ لپیٹیا ہویا اے ("ٹاہلی دے کھنبھاں جنے پتلے") اتے شربت وچ بھجے ہوئے ہن۔ Perry, Charles. "What to Order in Ninth Century Baghdad," in Rodinson, Maxime, and Arthur John Arberry. "Medieval Arab Cookery." (2001)۔ p. 223 ال-بگدادی دی رسوئی کتاب، ، نوں 1226 (اج دے عراق وچ ) وچ لکھیا گیا سی اتے ایہہ 9 ویں صدی دی فارسی- انپائرڈ پکواناں دے بھنڈار اُتے مشتمل سی۔  گل مارکس دے مطابق، مڈل ایسٹن پیسٹری نرماتاواں نے سامان رکھن دی عمل ترقی یافتہ کیتی؛ اوہ دعوہ کردا اے کہ "کجھ ودواناں نے کیہا کہ اوہ منگول جاں ترکس توں متاثر سن"۔ ال-بگدادی دی کتاب دا اکلوتا اصل کھرڑا، وکھے بچیا اے استامبل ( ترکی ) دی لائبریری اتے چارلس پیری دے مطابق، "صدیاں توں ایہہ ترکاں دی من پسند رسوئی سی،" حالانکہ پیری ایہہ وی نوٹ کردا اے کہ اس کھرڑے دی بکلاوا لئی کوئی وئنجن نہیں اے۔  اک ہور انجان تاریخ نوں ترکی دے کمپائیلرز نے اس نوں روپ وچ اک ہور 260 پکوانا اصل وچ ، اتے اس دیاں جانیاں جاندیاں تن کاپیاں دو وچوں ہن استامبل وچ ٹوپکا پیلیس لائبریری وچ ملیاں ہن۔ اخیر وچ، عثمانی سلطان مراد II دے وید، محمد ابن محمود ال-شروانی نے کتاب دا ترکی اناختلاف تیار کیتا، جس وچ لگبھگ 70 ہم عصر پکواناں نوں شامل کیتا گیا۔


 حوالے 

گٹھ:ترکی دے شبد 
گٹھ:ترکی پکوان
گٹھ:آرمینیئن پکوان
گٹھ:ترکی
گٹھ:ترکیہ