جن راجٹبر(1115–1234)

جنّ راجٹبر جاں شاہی خاندان ( جرچین :  ائسن گرون ؛  چینی بولی :  金朝 ,  جنّ چاؤ ؛  انگریزی :  Jin Dynasty )  ,  جنوں جرچین راجٹبر وی کیہا جاندا ہے ،  جرچین لوکاں  دے وانیان  ( 完顏 ,  Wanyan )  پروار ولوں قایم کیتا گیا اک راجٹبر سی جس نے اتلے چین اتے اسدے کجھ گوانڈھی علاقیاں اتے سنّ 1115 عیسوی تو 1234 عیسوی تکّ راج کیتا ۔  ایہہ جرچین لوک اوہناں مانچو لوکاں  دے آباؤ اجداد سن جہناں نے 500 سالاں بعد چین اتے چنگ راجٹبر  دے روپ وچّ راج کیتا ۔  دھیان دیو دی کہ اس جنّ راجٹبر توں پہلاں اک ہور جن راجٹبر آیا سی جنہاں دا اس خاندان نال کوئی تعلق نہیں ہے ۔

 قیام
جنّ راجٹبر دا قیام شمالی منچوریا وچّ وسن والے جرچین لوکاں  دے اک قبیلے  دے وانیان اگدا  ( 完顏阿骨打 ,  Wanyan Aguda )  ناں دے شخص نے کیتا سی ۔  اوہناں دا پہلا مقابلہ شمالی چین اتے راج کر رہے ختانی لوکاں  دے لیاؤ راجٹبر نال ہویا ۔  لیاؤ خاندان دا منچوریا اتے منگولیا  دے کجھ حصےآں اتے صدیاں دا قبضہ سی ۔  سنّ 1121 وچّ جرچینو لوکاں نے لیاؤ  دے دکھن وچّ واقع سونگ راجٹبر نال صلح کرکے اکٹھے ہو کے لیاؤ اتے حملہ کرن دا فیصلہ کیتا ۔  سونگ راجٹبر دیاں فوجاں تاں اسپھل رہیاں لیکن جرچین لیاؤ نوں وسطی ایشیا ولّ دھکن وچّ کامیاب رہے ۔  1125 وچّ اگدا دی موت ہون اتے جرچیناں نے سونگ  دے نال صلح توڑ دے اوہناں  دے  علاقےآں اتے وی حملہ کر دتا ۔  9 جنوری 1127 وچّ اوہناں نے کائیفینگ شہر  ( جو شمالی سونگ راجٹبر دا راجگڑھ سی )  اتے قبضہ کرکے اسنوں اگّ لگا دتی ۔  سونگ راج پروار بھجکے یانگتسی دریا دے پار جاکے ٹک گیا اتے اتھے اوہناں نے اک نویں دکھن سونگ راجٹبر  دے نام نال اپنا راج جاری رکھیا ۔  ویلے دے نال جرچین لوک چینی رہتل وچّ ڈھلدے گئے اتے لگبھگّ 30 لکھ جرچین اتلے چین وچّ آ وسے ۔  ایہناں   دے راج ماتحت 3 کروڑ چینی شہری سن ۔  1191 تکّ ایہناں نے اپنی نسل شدھ رکھن لئی جرچین اتے ہان چینی لوکاں  دے وچّ شادیاں ورجت رکھنیاں شروع کر دتیاں ۔ اسدے بعد دوناں گٹاں وچّ شادیاں ہون لگی اتے جرچین ہولی - ہولی چینی رہتل دا حصہ بنن لگیا ۔
How Zen Became Zen: The Dispute Over Enlightenment and the Formation of Chan Buddhism in Song-Dynasty China, Morten Schlütter, University of Hawaii Press, 2010, ISBN 978-0-8248-3508-8, ... the loss of northern China to the Jurchen Jin dynasty (1115–1234) in 1127, a crushing and humiliating defeat for the Song dynasty ...

 پتن 
13ویں صدی  دے شروعات دے نال  ہی شمال وچّ واقع منگول لوک جنّ سلطنت نوں تنگ کرن لگے ۔  1211 وچّ چنگیز خان  دی منگول فوج  دے 50 ، 000 گھڑسواراں نے جنّ راج اتے حملہ کر دتا اتے اس علاقے دے باغی ختانی لوکاں اتے جرچین لوکاں نوں اپنے نال شامل کر لیا ۔  پہلاں تاں اوہناں نے جنّ راج دی لہندے راجگڑھ داتونگ  ( 大同 ,  Datong )  جتیا ۔  1212 وچّ اوہناں نے جنّ راج دی چڑھدے راجگڑھ نوں لٹیا اتے 1213 وچّ اوہناں دے مرکزی راجگڑھ ژونگدو  ( 中都 ,  Zhongdu ,  اجوکا بیجنگ شہر )  نوں گھیر لیا ۔  جنّ راجٹبر جویں - تویں منگولاں  دے نال صلح کرکے مرکزی راجگڑھ اتے تاں بنے رہے لیکن کجھ ہی مہینیاں وچّ اپنی سرکار دکھن راجدھانی کائیفینگ شہر وچّ لے گئے ۔  1216 وچّ جنّ راج دے کجھ صلاحکاراں نے اوہناں نوں دکھن وچّ واقع سونگ راجٹبر اتے حملہ کرن دی خراب صلاح  دتی ۔  لڑائی شروع تاں ہوئی لیکن 1219 وچّ اوہناں نوں ہار ملی ۔  ہن جنّ راج شمال ولوں منگولاں اتے دکھن وچّ سونگ  دے نال دو - طرفہ لڑائی وچّ پھس گیا ۔  1232 وچّ منگول بادشاہ چنگیز خان  دے پتر اوگدائی خان   نے سونگ خاندان دی مدد  دے نال جنّ راج اتے حملہ کیتا ۔  1233 وچّ اوہناں دی فوجاں جنّ راجگڑھ وچّ وڑ گئیاں ۔  1234 وچّ جنّ راجٹبر   دے بادشاہ آئیجونگ نے خودکشی کر لئی اتے جنّ راج دا انت ہو گیا ۔  جنّ راج دا منگولاں اتے سونگ خاندان وچّ بٹوارا ہونا سی لیکن اوہ سمجھوتہ نہیں کر سکے اتے اوہناں وچّ اگے اس اتے آپسی لڑائی ہو گئی ۔
The History of China, Britannica Educational Publishing, The Rosen Publishing Group, 2010, ISBN 978-1-61530-181-2, ... In 1234 the emperor committed suicide, and organized resistance ceased. The southern border of the former Jin state — the Huai River — now became the border of the Mongol dominions in northern China ...

 ایہہ وی ویکھو 
 سونگ راجٹبر 
 جرچین لوک 
 ختانی لوک 
 لیاؤ راجٹبر 
 شمالی اتے دکھنی راجٹبر
 تانگ راجٹبر
 پنج بادشاہ تے دس راجشاہیاں

 تن راجشاہیاں
 اتری اتے دکھنی راجٹبر

 ہان راجٹبر 
 ساؤ ویئی راج 
 چڑھدا وو راج 
 شُو ہان راج 
 جن راجٹبر 

 بہار تے خزاں ویلہ
 لہندا ژوؤ ویلہ 
 ژوؤ راجٹبر
 چین  دے راجٹبر 
 چن راجٹبر

 حوالے 

 باہرلے جوڑ 



گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ
گٹھ:چینی راج ٹبرگٹھ:چین دے راج ٹبرگٹھ:چین دی تریخ

گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ 2016

گٹھ:سابقہ سلطنتاں
گٹھ:ایشیاء دیاں سابقہ بادشاہتاں
گٹھ:جن خاندان
گٹھ:چینی شاہی خاندان
گٹھ:مشرقی ایشیا دے سابقہ دیس