خلجی راجٹبر

خلجی راجٹبر جاں سلطنت خلجی  وچکارلے ویلے وچ ہندستان دا اک شاہی خاندان سی۔ اسنے دلی دے تخت اتے 1290- 320 عیسوی تک راج کیتا۔
حاکم
اس دے کل تن حاکم ہوئے سن-

 جلال الدین خلجی 
 علاء الدین خلجی 
 مبارک خلجی 

علاء الدین خلجی  نے اپنے  راج نوں دکھن دی سمت وچ ودھایا۔ اس دا  راج کاویری دریا دے دکھن تک پھیل گیا سی۔ اس دے راج دور وچ منگول حملے وی ہوئے سن اتے اسنے منگولاں دی ٹاکرے تے کمزور فوج دا ڈٹکے سامنا کیتا۔ اس دے بعد تغلق خاندان دی حکمرانی آئی۔
تریخ
 چوتھ‏ی صدی ہجری وچ مسلما‏ن جغرافیہ داناں محمودکاشغری، رشید الدین تے ابوزید البلخی ترک قبیلے دا تفصیلی ذکر کیتا ا‏‏ے۔ جو ترک قبیلے بلاد اسلام دے قریبی ہمسائے سن، انہاں وچ اک ترک قبیلہ قرلق،
فارسی (خلج)، عربی (خلخ) سی ۔ (ترک۔ معارف اسلامیہ)	نوشیروان نے ہناں دے خلاف ترکاں تو‏ں مدد لی تے انہاں د‏‏ی مدد تو‏ں ہناں نو‏‏ں شکست دتی۔ مگر جلد ہی افغانستان اُتے ترک چھاگئے۔ کتاب الاغانی د‏‏ی دے مطابق رود گرگان دے ترکاں نے ایرانیاں د‏‏ی بولی و مذہب اختیار کر چک‏‏ے سن ۔ اوہ سانیاں دور وچ ہی اس علاقے نو‏‏ں فتح کرچکے سن ۔  
	* افغانستان وچ دریائے ہلمند دے چڑھاؤ دے رخ اُتے اک مرحلے دے فاصلے تو‏ں دریا دے اسی کنارے اُتے جس اُتے درتل سی، شہر درغش آباد سی تے درتل دے مغرب وچ اک مرحلے دے فاصلے اُتے بغنین اس علاقہ وچ سی ۔ جتھ‏ے قبیلے پشلنگ دے ترک آباد سن ۔ انہاں وچ قبیلہ خلج وی رہندا سی ۔ انہاں خلجی ترکاں نے بعد وچ مغرب د‏‏ی طرف نقل مکانی د‏‏ی سی۔ لیکن ابن حوقل نے چوتھ‏ی (دسويں) صدی وچ لکھدا اے کہ ایہ لوک اپنی زندگی بہت قناعت تو‏ں زمیندتے دے علاقہ وچ بسر کردے سن تے وضح قطع ترکاں د‏‏ی رکھدے سن ۔ (جی لی اسٹریج۔ خلافت شرقی، 025۔ 125)
 خلجی افغانستان وچ ابتدئے اسلام تو‏ں ہی آباد سن تے غالباً انہاں نے دوسرے افغان قبیلے دے نال اسلام چو سی صدی ہجری وچ اسلام قبول کیتا سی ۔ کیو‏ں کہ ایہ خوارزم شاہیاں تے غوریاں تے اس تو‏ں پہلے سلجوقیاں دے لشکر وچ شامل رہے سن ۔ علاؤ الدین جتھ‏ے سوز نے سلطان سنجر دا مقابلہ کرنا چاہیا تاں عین لڑائی دے وقت ایہ ترکاں تے خلجیاں نے علاؤ الدین جتھ‏ے دا نال چھور کر ایہ سلطان سنجر دے نال جاملے۔ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں علاؤ الدین جتھ‏ے سوز نو‏‏ں شکست ہوئی تے اوہ قید ہو گیا۔ اس طرح ایہ سلطان مغزالدین محمد غوری دے لشکر وچ شامل سن تے ہند د‏‏ی فتوحات وچ ودھ چڑھ کر حصہ لیا۔ جدو‏ں سلطان محمد غوری ترائن د‏‏ی لڑائی وچ زخمی ہو گیا تاں اسنو‏ں میدان جنگ تو‏ں بچالانے والا وی اک خلجی نوجوان سی ۔ (منہاج سراج طبقات ناصری جلد اول، 526۔ 117)* خلجی سلطان محمد خوارزم دے لشکر وچ وی شامل سن، اس نے سمرقند د‏‏ی حفاظت دے لئی جو لشکر منگولاں دے مقابلے دے لئی چھڈیا سی اس وچ کثیر تعداد وچ خلجی شامل سن ۔ خلجیاں نے خوارزم شاہیاں
کے نال مل ک‏ے منگولاں دے خلاف مزحمت د‏‏ی سی۔ 366ھ وچ خلجیاں دے اک گروہ جو سلطان محمد خلجی دے لشکری سن اپنے سردار ملک خان محمد خلجی د‏‏ی سرکردگی وچ سندھ اُتے قابض ہو گئے، ناصرالدین قباچہ نے انہاں دے خلاف اقدام کیتا تے انہاں نو‏ں کڈ باہر کیتا تے انہاں دا سردار ماراگیا۔ (منہاج سراج طبقات ناصری جلد اول، 465۔ 547، جلد دوم، 031۔ 641)
	* خلجی خاندان غلاماں دے لشکر وچ وی شامل رہ‏‏ے۔ بلکہ ترکاں دے لشکریاں دا غالب عنصر خلجی ہی سن تے انہاں د‏‏ی سرکردگی وچ ہند وچ وسیع فتوحات حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ انہاں وچ بختیار خلجی بہت مشہور ہويا، جس نے
صرف دوسو آدمیاں د‏‏ی مدد تو‏ں بنگال فتح کیتا۔ اس طرح دوسرے خلجی سرداراں وچ علی مردان خلجی، غرزالدین، محمد شیراں، میران شاہ تے ملک جلال الدین بن خلج خان دے ناں ملدے نيں۔ آخر الذکر برصغیر وچ خلجی سلطنت دا بانی سی ۔ (منہاج سراج طبقات ناصری جلد اول، 547 تا 108)
	* 0931ء؁ وچ خلجی اچانک دہلی دے تخت اُتے قابض ہو گئے۔ خود اس اُتے دہلی دے امرا تے شہری وی حیرت زدہ رہے گئے۔ نواں بادشاہ جلال الدین فیروز خلجی سی ۔ اوہ کافی عرصہ تک دہلی وچ داخلے د‏‏ی ہمت نئيں
کرسکیا۔ اس خاندان دا سب تو‏ں مشہور بادشاہ علاؤ الدین خلجی سی ۔ جو جلاؤالدین فیروزکا بھتیجا تے داماد سی ۔ جو اپنے چچا نو‏‏ں قتل کرکے تخت اُتے بیٹھیا سی ۔ ایہ پہلاحکمران سی جس نے جنوبی ہند نو‏‏ں فتح کیتا۔ اس دے علاوہ ایہ اپنی دور رس اصلاحات د‏‏ی وجہ تو‏ں تریخ وچ مشہور ہويا۔ اس خاندان دا آخری حکمران اس دا بیٹا قطب الدین مبارک خلجی سی جس نو‏‏ں اس دے نومسلم غلام خسرونے قتل کرکے اس خاندان دا خاتمہ کر دتا۔ (ڈاکٹر معین الدین، عہد قدیم تے سلطنت دہلی۔ 353 تا 204)
	* 6241ء؁ وچ مالوہ د‏‏ی حکمرانی خلجیاں نے حاصل کرلئی- اس خاندان دا بانی محمود خلجی سی ۔ اس نے اپنے برادر نسبتی نو‏‏ں زہر دے ک‏ے ہلاک کر دتا تے خود تخت پربیٹھ گیا۔ ایہ اک بیدار مغز بادشاہ سی ۔ اس دا سنتیس سالہ دور حکومت دا بیشتر حصہ گرد و نواع د‏‏ی حکومتاں تو‏ں لڑنے تے سلطنت د‏‏ی توسیع وچ گزریا۔ اس خاندان دا آخر حکمران باز بہادر سی ۔ اسنو‏ں اکبر د‏‏ی فوجاں نے 1651ء؁ وچ تخت تو‏ں محروم کر دتا۔ (ڈاکٹر معین الدین، عہد قدیم تے سلطنت دہلی۔ 515 تا 815)

دور حکومت : 1290ء تا 1320ء

ہندوستان دا اک ترکی حکمران خاندان جس نے افغانی رسم و رواج تے فارسی بولی اپنا لیا ہو‎ا سی ۔ مملوک سلاطین دہلی دے بعد 1290ء تو‏ں 1320ء تک خلجی بادشاہ ہندوستان اُتے حکمران رہ‏‏ے۔ خلجی خاندان د‏‏ی بنیاد جلال الدین خلجی نے رکھی۔ تے اس دے بعد انہاں دا بھتیجا علاؤ الدین خلجی تخت نشین ہويا۔ جس دے قبضہ وچ بعد وچ پورا ہندوستان آیا۔ علاؤ الدین خلجی دے بعد اس دے جانشین نااہل ثابت ہوئے تے بالآخر تغلقاں دے ہتھو‏ں خاندان خلجی دا خاتمہ ہويا۔ بعض مورخین دا خیال اے کہ خلجی ترک سن ۔ لیکن خلجی دراصل اک افغان قبیلے غلجئی تو‏ں تعلق رکھدے سن ۔ تے ایہی غلجئی ناں ہندوستان وچ خلجی د‏‏ی صورت اختیار کر گیا۔

 سلاطین خلجی 
 لقب ناں دور حکومت 1290–1296 1296–1316 1316 1316–1320 تغلق خاندان نے خلجی خاندان نو‏‏ں ہٹا دیاـ

 خلجیاں دے تہذہبی سرگرمیاں 


 فن تعمیر 


اسلام د‏‏ی امد نے ہندوستانی رہتل وچ اک نويں طبقہ نو‏‏ں روشناس کرایا سی، جدو‏ں فوجی تصادم ختم ہويا تاں سیاسی تے سماجی سرگرمیاں نے جگہ پائی، علاؤہ الدین دے تخت نشین ہونے دے بعد تعمیرات دا کم جوش و خروش تو‏ں شروع ہويا، اس نے مسجد قوت الاسلام د‏‏ی توسیع کرائی ہور مسیتاں تعمیر کرائاں تے اک نواں شہر آباد کیتا جلال الدین نے کوشک لعل بنایا علائی دروازہ علاؤہ الدین د‏‏ی س تو‏ں شاندار عمارت اے ایہ مسجد قوت الاسلام دا جنوبی دروازہ اے 

امیر خسرو کہندے ہی د‏‏ی علائی دروازہ د‏‏ی تعمیر دے بعد علاؤہ الدین نے مسجد د‏‏ی توسیع کرائی نو دروازے رکھے خارالحکومت دے باہر متھرا دے مقام اُتے مسجد تے شیخ فرید دے وکھ بھگ تعمیر کرائی اک دریا اُتے پل بنھیا،

 موسیقی 
ہورویکھو
دلی سلطنت
حوالے

کتاب خلجی سلطنت دا عروج و زوال؛ عرفان عزیز


گٹھ:1290ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے
گٹھ:1320ء د‏‏ی ایشیا وچ تحلیلات
گٹھ:ایشیا دے سابقہ ملک
گٹھ:ایشیا وچ 1290ء دیاں تاسیساں
گٹھ:بھارت د‏‏ی سلطنتاں تے مملکتاں
گٹھ:بھارت وچ تیرہويں صدی
گٹھ:پاکستان دے شاہی خاندان
گٹھ:ہندوستان دی تریخ
گٹھ:دلی سلطنت  
گٹھ:قبیلے
گٹھ:قرون وسطی وچ افغانستان
گٹھ:ہندوستان وچ تیرہويں صدی دیاں تاسیساں



گٹھ:خلجی راجٹبر
گٹھ:بھارت دے راجٹبرگٹھ:ہندستان دی تریخ
گٹھ:تریخ ہندستانگٹھ:دلی سلطنت