سرخاب

سرخاب (سائنسی نام:Tadorna ferruginea) (انگریزی:Ruddy Shelduck)، برصغیر دا اک پنچھی اے جو دکھنی چڑھدا یورپ وچ نسل کشی کردا اے پنجاب وچ ایہہ سردیاں دے دناں وچ آؤن وال پرواسی پنچھی اے ۔ سرخاب دیاں کئی قسماں ملدیاں ہن، جنہاں وچوں سنہرا سرخاب، عامَ سرخاب،اتے پٹیدار سرخاب بہت مشہور ہن۔ سرخاب نوں ایہناں دے سنہری سندر رنگ کرکے کہندے ہن۔جوڑیاں وچ رہن کرکے اس نوں چکوا-چکوی وی کہندے ہن۔ ایہناں دیاں 145 نسلاں دے پروار نوں ‘ایناٹیڈیئی’ کہندے ہن۔ بدھ دھرم وچ سرخاباں نوں پوتر پنچھی منیا جاندا اے۔ ایہہ بھارت وچ دوروں دوراڈیوں ٹھنڈے علاقیاں وچوں لمے پینڈے طے کرکے سردیاں دے شروع وچ مطلب اکتوبر مہینے دے اخیر وچ آؤندیاں ہن اتے سردیاں مکن مگروں بچے دین لئی واپس ٹھنڈے علاقیاں ول چلیاں جاندیاں ہن۔ گرمیاں وچ ایہہ کشمیر، لداخ اتے نیپال وچ سماں بتیت کردے ہن۔ اہناں دا کھانا پتھراں دے ہیٹھوں کیڑے-مکوڑے اتے گھوگے-سپیاں، چھوٹیاں مچھیاں ہن۔ سرخاب اڈن لگے اچی ساری نکّ وچوں ‘انگ-انگ’ جاں بگل ورگی ‘پوک-پوک’ دی آواز کڈھدے ہن۔
 حلیہ 
اس دی لمبائی 60-70 سینٹیمیٹر، بھار 900-1000 گرام اتے کھنبھاں دا پسار 110-135 سینٹیمیٹر ہندا اے۔ ایہناں دا رنگ چمکیلے، سنگتری اتے کالا ہندا اے۔ اس دا سائز  دے قریب ہندا اے۔ اس دے کھنبھ سنتری رنگے ہندے ہن۔ اس دے سر سنگتری بدامی، کالیاں اکھاں اتے چھوٹی-چوڑی پاسیاں اتے کنگھیاں والی کالی چنجھ ہندی اے۔ اس دی پوچھ اتے جھلیدار پنجے کالے ہندے ہن۔ اس دیاں لتاں سریر دے تھوڑھا پچھے نوں کرکے لگیاں ہندیاں ہن

 اگلی پیڑھی 
ایہناں دا بہار دا سماں مئی-جون اے۔ ایہہ ٹھنڈے علاقیاں وچ پہاڑاں وچلیاں وڈیاں چٹاناں، سلاں دیاں جھیتھاں، کھڈاں جاں وڈے درختاں دیاں کھوڑاں وچ اپنا ہی کھنبھاں دا آلھنا پاؤندے ہن۔ مادہ دے انڈے 6 توں 10 ہندے ہن جہناں دا رنگ موتیائی بھاہ والے چمکیلے چٹا ہندا اے۔ مادہ ہی 28 توں 30 دن سیک کے بچے کڈھ لیندی اے۔ بچیاں دا سریر پولے اتے چھوٹے-چھوٹے کھنبھاں نال ڈھکیا ہندا اے تے 55 دناں وچ اڈن یوگ ہو جاندے ہن۔
 حوالے 

گٹھ:ایشیا دے پنچھی
گٹھ:یورپ دے پنچھی
گٹھ:بھارت دے پنچھی
گٹھ:پاکستان دے پنچھی
گٹھ:پنچھی