بھارتی روپیا

روپیہ بھارت  بھارتی چنہ 2010 وچّ لاگوُ کیتا گیا جو ہندی دے اکھر توں لیا گیا ہے جس دا چنہ ہے، پاکستان، سری لنکا، نیپال، مارشس اتے سیشیلز وچّ ورتوں ’چ آؤن والی کرنسی دا نام ہے۔ بھارتی اتے پاکستانی روپئے وچّ سو پیسے ہندے ہن، سری لنکا دے روپئے وچّ سو سینٹ اتے نیپالی روپئے نوں سو پیسے، چار سوکاں جاں دو موہراں وچّ وڈیا جاندا ہے۔

 ناں 
روپیہ شبد دی اتپتی سنسکرت دے شبد روپ جاں روپیاہ وچّ رکھیا ہویا ہے، جسدا مطلب کچی چاندی ہندا ہے اتے روپئکں دا مطلب چاندی دا سکہ ہے۔ روپیہ شبد دا استعمال سبتوں پہلے شیر شاہ سوری نے ہندستان  وچّ اپنے راج ویلے  (1540 توں 1545) دے دوران کیتا سی۔ شیر شاہ سوری نے اپنے راج ویلے وچّ جو روپیہ چلایا اوہ اک چاندی دا سکہ سی جسدا بھار 178 گرین (11.534 گرام) دے لگبھگّ سی۔ اسنے تامبے دا سکہ جس نوں دام اتے سونے دا سکہ جس نوں موہر کیہا جاندا سی نوں وی چلایا۔ بعد وچّ مغل راج دے دوران پورے برصغیر وچّ مودرک نظام نوں سدرڑ بناؤن لئی تناں دھاتاں دے سکیاں دا میاریکرن کیتا گیا۔

 بھارتی روپئے دا پروانت چنہ 

بھارتی روپئے لئی اک نواں-نویکلا چنہ منظور کر دتا ہے جس نال ایہہ دنیا وچّ ولکھن پہچان رکھن والیاں پنج کرنسیاں وچوں اک بن جاویگا۔ ہن بھارتی روپیہ دنیا دیاں کرنسیاں دے ‘اچتم کلبّ’ وچّ شمار کر جاویگا جس وچّ پہلاں امریکہ دا ڈالر، برطانیہ دا پونڈ، یورپی یونین دا ‘یورو’ اتے جاپان دا ‘  ین ’ شامل ہن۔

 ڈی. ادے کمار دا چنہ 
ایہہ نواں نرول بھارتی چنہ دیوناگری لپی دے ‘ریء’ اتے رومن لپی ‘آر’ دا سمیل ہے۔ ایہہ چنہ جاں تاں کرنسی نوٹاں اتے چھاپیا جاویگا جاں اوہناں دے اندر ہی اکر دتا جاویگا۔ ایہہ نواں چنہ، آئی آئی ٹی دے پوسٹ گریجو ایٹ، ڈی. ادے کمار نے ڈزائین کیتا ہے۔ ایہہ ڈزائین سرکار کول پہنچے اجیہے 3000 ڈزائیناں وچوں چنیا گیا ہے اتے سری ڈی. ادے کمار نے اس ڈزائین لئی 2.5 لکھ روپئے دا نقد انعام دتا جاویگا۔ بھارت سرکار آؤندے چھ مہینیاں وچّ ایہہ چنہ دیس اندر چلدی کرنسی لئی اپنا لویگی۔ پر اس ڈزائین والی بھارتی کرنسی نوں عالمی پدھر اتے پرچلت کرن وچّ گھٹو-گھٹو 18 توں 24 مہینے لگنگے۔ اس نویں چنہ نال بھارتی روپئے، پاکستان، نیپال، سری لنکا اتے انڈونیشیا دے روپئے والیاں کرنسیاں توں بالکل مختلف ہو جاویگا۔ بھارتی کرنسی نوں نویکلا تھاں دین نال، دیس اندر ودیشی نویش دی پرکریا تیز ہوویگی۔



گٹھ:کرنسیاں
گٹھ:کرنسی
گٹھ:ایشیا دیاں کرنسیاں