حبیب تنویر

حبیب تنویر (1 ستمبر 1923 – 8 جون 2009) بھارت دے سبھ توں مشہور مکالمہ نگاراں، ناٹک کاراں، شاعراں  اتے اداکاراں  وچوں اک سی۔

اوہ آگرہ بازار (1954) اتے چرنداس چور (1975), ورگے ناٹکاں دا لکھاری سی۔ اوہ اردو، ہندی تھئیٹر دا تھم سی اتے  نیا تھئیٹر تے، چھتیسگڑھی قبائلیاں دے نال اپنے  کم لئی جانیا جاندا سی۔ نیا تھئیٹر نام دی تھئیٹر کمپنی دی اس نے بھوپال وچّ 1959 نوں قایم کیتا سی۔ اس نے ناچا ورگے دیسی کلا روپ اپنا کے، نہ صرف اک نویں تھئیٹر-بھاشار دی سرجنا کیتی، سگوں چرنداس چور، گانو کا نام سسرال، مور، نام داماد اتے کامدیو کا اپنا بسنت رتو کا سپنا ورگے میلپتھر  ناٹکاں دا وی نرمان کیتا۔Habib Tanvir makes his final exit The Times of India, 9 June 2009.Contemporary Theatre  McGraw-Hill encyclopedia of world drama, by Stanley Hochman, McGraw-Hill, inc. Published by Verlag für die Deutsche Wirtschaft AG, 1984. ISBN 0-07-079169-4. Page 42.Habib Tanvir The Columbia encyclopedia of modern drama, by Gabrielle H. Cody, Evert Sprinchorn. Columbia University Press, 2007. ISBN 0-231-14424-5. Page 1330

جیون ویروے
مڈھلا جیون
حبیب تنویر دا جنم چھتیسگڑھ دے راجگڑھ رائے پور وچّ ہویا سی، جدوں کہ موت 8 جون 2009 نوں مدھیہ پردیش دے راجگڑھ بھوپال وچّ ہوئی۔ اس نے 1959 وچّ بھوپال وچّ نیا تھئیٹر کمپنی قایم کیتی سی۔
اپٹا نال
1946 وچّ حبیب تنویر [[ممبئی] پہنچ گیا، جتھے اسنے فلماں وچّ ابھنے کیتا، سوتنترتا لئی کویتاواں لکھیاں اتے اپٹا دے بینر تھلے ‘ارے اب بھاگو لندن جاؤ’ ورگے  گانے گائے۔ اس سمیں ساحر، کیفی اعظمی اتے شیلیندر دیاں کویتاواں دی بہت چرچہ ہندی سی۔ حبیب تنویر اپٹا وچّ 1948 توں خوب سرگرم ہو گیا سی۔

1948 وچّ ہی الہٰ آباد وچّ اپٹا دے اک سمیلن وچّ ممبئی اپٹا دے جنرل سکتر راماراؤ، بلراج ساہنی، دینا پاٹھک، موہن سہگل اتے ہور ساتھیاں دے نال حبیب تنویر جادو کی کرسی نام دا ڈرامہ لے کے گئے سی۔  اس ڈرامے دا شوٕ جبل پور وچّ وی کیتا گیا سی۔ ممبئی پرتن تے بلراج ساہنی  اتے سردار جعفری  نوں گرفتار کر لیا گیا سی۔ اس سمیں حبیب تنویر انڈرگراؤنڈ ہویا سی۔ کجھ سمیں بعد اسنوں اپٹا دا سکتر بنایا گیا۔ اوہ نویں نویں منڈیاں نوں اسیں اکٹھا کردے اتے اپٹا وچّ ڈرامہ کردے۔ اس سمیں اسنے شانتیدوت کامگار نام دا ڈرامہ لکھیا اتے اسدا نردیشن وی کیتا۔

پرمکھ کرتیاں

ناٹک
 آگرہ بازار (1954)
 شطرنج کے مہرے (1954)
 لالا شہرت رای (1954)
 مٹی کی گاڑی (1958)
 گانو کا نام سسرال مور نام داماد (1973)
 چرنداس چور (1975)
 پونگا پنڈت  
 د بروکن برج (1995)
 زہریلی ہوا (2002)
 راج رقت (2006) 
فلم 
 فٹ پاتھ (1953)
 راہی (1953)
 چرنداس چور (1975)گیت اور پٹکتھا لکھی
 گاندھی (1982)
 یہ وو منزل تو نہیں (1987)
 ہیرو ہیرالال (1988)
 پرہار (1991)
 د برننگ سیزن (1993)
 د رائزنگ: منگل پانڈے (2005)
 بلیک & وھائیٹ (2008) 

سنمان اتے پرسکار 
 سنگیت ناٹک اکادمی پرسکار (1969)
 پدمشری (1983)
 سنگیت ناٹک اکادمی فیلوشپ (1996)
 پدم بھوشن (2002) 
 کالیداس سنمان (1990) 
 1972 سے 1978 تک بھارتی سنسد دے اچ سدن، راج سبھا میمبر 
  اوہناں دا ناٹک چرنداس چور ایڈنورگ انٹرنیشنل ڈرامہ پھیسٹیول (1982) وچّ انعام حاصل کرن والا پہلا بھارتی ناٹک سی۔

حوالے

گٹھ:بھارتی ڈرامہ نگار
گٹھ:بھارتی اداکار
گٹھ:بھارتی فلمی جگت