قطب الدین بختیار کاکی

قطب الدین بختیار کاکی دہلوی بّرصغیر دے صوفی بزرگ، سُلطان الہند خواجہ معین الدین چشتی اجمیری دے خلیفہ تے بابا فرید الدین گنج شکر دے پیر و مرشد نیں۔

قطب الاقطاب حضرت خواجہ سید محمد قطب الدین بختیار کاکی دہلوی (1173 - 1235) برصغیر دے عظیم صوفی بزرگ، سلطان الہند خواجہ معین الدین چشتی اجمیری دے خلیفہ اتے شیخ العالم حضرت بابا فرید الدین گنج شکر دے پیر اتے مرشد ہن۔ اوہناں دا جنم 1187 وچّ ہویا اتے 1236 وچّ جیون یاترا پوری ہو گئی۔ 

حضرت قطب دا مول ناں بختیار، لقب طب الدین اتے کاکی عرفیت اے۔ اوہ قصبہ اؤش جاں اوش، ترکستان (ہن ازبکستان وچ) وچّ پیدا ہوئے۔ اوہ حسینی سادات وچوں سن اتے بالپن ہی وچّ بغداد آ گئے اتے خواجہ معین الدین چشتی دی شاگردی کیتی۔ ستاراں سال دی عمر وچّ خواجہ صاحب توں خرقہ خلافت پایا۔ کجھ عرصے بعد اپنے پیر اتے مرشد دی معیت وچّ ہندوستان تشریف لیائے اتے دلی وچّ وسّ گئے۔ اوہ بابا فرید الدین گنج شکر دے مرشد سن۔

 ولادت 
آپ نے 1187ء 582ہجری قصبہ اوش وچ اکھ کھولی۔تریخ مشائخ چشت از محمد زکریا المہاجر المدنی صفحہ 171ناشر مکتبہ الشیخ کراچی
http://www.elmedeen.com/read-book-5168#page-179&viewer-text 

 ناں 
آپ دا ناں سید بختیار، لقب قطب الدین تے قطب الاقطاب تے کاکی عرفیت اے۔ آپ قصبہ اوش ترکستان وچ پیدا ہوئے۔ حسینی سادات وچوں سن۔ 
 نسب 
سید بختیار اوشی بن سید کمال الدین بن سید موسیٰ بن سید احمد اوشی بن سید اسحاق حسن بن سید معروف حسن بن سید احمد حسن بن سید رضی الدین بن سید حسام الدین بن سید رشید الدین بن سید جعفر بن سید امام محمد تقی بن سیدامام علی موسیٰ رضا بن سید امام موسیٰ کاظم بن سید امام جعفر صادق بن سید امام باقر بن سید امام زین العابدین بن سید الشہداء سیدنا امام حسین بن امیر المؤمنین حضرت مولا علی رضی اللہ تعالیٰ عنہم۔خزینۃ الاصفیاء چھیندی دوم، غلام سرور لاہوری،صفحہ 77مکتبہ نبویہ لاہور
 علم باطن 
جدوں  آپ دی عمر پنج برس دی ہوئی تے آپ دی ماں ماجدہ نے اپنے پڑوسی بزرگ نوں کہیا کہ میرے معصوم پتر نوں کسے چنگے معلم دے سپرد کر دیو تاکہ ایہہ کجھ علم دین حاصل کر لے۔
اوہ بزرگ اس بچے نوں لے کر چلے ای سن کہ راستے وچ اک بزرگ نال ملاقات ہوئی۔ بزرگ نے انہاں توں بچے دے متعلق دریافت کیتا تے اوہناں نے دسیا کہ اک چنگے خاندان دا بچہ اے مگر اس دے پیو دا انتقال ہو گیا اے۔ بیوہ ماں نے مینوں بلا کر کہیا کہ اس نوں کسے چنگے مکتب وچ داخل کر دیو۔ بزرگ نے ایہہ سن کے فرمایا کہ تسیں ایہ کم میرے سپرد کر دیو۔ وچ اس نوں اک ایہو جیہے معلم دے حوالے کراں گا جیہدے علم دے فیض اتے برکت توں ایہہ وڈا صاحبِ کمال بن جائے گا۔ پڑوسی اس بات نوں سن کر بوہت ای خوش ہوئے اتے بچے نوں لے کر انہاں بزرگ دے نال معلم دے گھر جانے اُتے راضی ہو گئے۔ ایہہ دونے قصبہ اوش دے اک معلم ابو حفص دے کول گئے اتے بختیار کاکی نوں اوہناں دے سپرد کر دتا۔ نال ای انہاں بزرگ نے ابو حفص نوں ہدایت کیتی کہ ایہہ لڑکا اولیاء اللہ وچ شمار ہووے گا اس لئی اس اُتے خاص شفقت فرماؤ۔
جدوں  ایہہ دوواں حضرات چھڈ کے چلے گئے تاں معلم ابو حفص نے اوہناں توں دریافت کیتا کہ اوہ کون سن جو توانوں اس مدرسہ وچ لیائے سن؟ بختیار نے کہیا کہ وچ اوہناں نوں بالکل نہاں جاندا میری والدہ نے مینوں اپنے پڑوسی دے سپرد کیتا سی۔ ایہہ بزرگ راستے وچ لبھ گئے اتے مینوں تساں دی خدمت وچ لے آئے۔ معلم ابو حفص نے جدوں  ایہ دیکھیا کہ بچہ انہاں بزرگ نوں نہی جاندا اتے انہاں نے دسیا کہ ایہہ بزرگ اصل وچ خضر سن۔

لڑکپن ای وچ بغداد آ گئے تے خواجہ معین الدین چشتی توں بیعت کیتی۔ ستاراں برس دی عمر وچ خواجہ صاحب توں خرقہ خلافت پایا۔ کجھ عرصے بعد اپنے پیرو مرشد دی معیت وچ ہندوستان تشریف لائے تے دلی وچ قیام فرمایا۔ آپ بابا فرید الدین گنج شکر دے مرشد سن۔ آپ ول دو کتاباں منسوب کیتیاں جاندیاں نیں۔ اک دیوان اے تے دوجی فوائد السالکین جو تصوف دے موضوع اُتے اے۔ آپ توں سلسلہ قلندریہ دا فیض وی جاری ہویا۔

 وصال 
سماع نال بوہت رغبت سی۔ دہلی وچ اک محفل سماع دے دوران حضرت احمد جام دے شعرمحفل سماع وچ اک شعر 
کُشتگانِ خنجرِ تسلیم را
ہر زماں از غیب جانِ دیگر اَست
سن کے وجد طاری ہویا اوہ تن روز اسی وجد وچ رہے آخر 27 نومبر 1235ء نوں انتقال فرماگئے۔ نماز جنازہ سلطان التتمش نے پڑھائی۔ آپ دا مزار دلی دے علاقے مہرولی وچ اے۔

 مورتاں 

 حوالے 

گٹھ:1173 دے جم
گٹھ:1235 دیاں موتاں
گٹھ:اولیا
گٹھ:بھارت وچ درگاہاں
گٹھ:بھارت وچ  صوفی مزارات
گٹھ:بھارتی صوفیاء
گٹھ:تیرہویں صدی دے ہندوستانی مسلمان
گٹھ:صوفی سنت
گٹھ:دلی دیاں شخصیتاں
گٹھ:چشتی شخصیتاں
گٹھ:عرب نسل دیاں بھارتی شخصیتاں
گٹھ:صوفی