سریندر چھندا

سریندر چھندا (اصل نام: سریندر سنگھ ہونجھن)) اُگھا بھارتی لوک گائک ہے جس دیاں جڑھاں روایتی پنجابی سبھیاچار وچّ ہن۔  جسنوں جدید پنجابی سنگیت دا پیؤ سمجھیا جاندا ہے۔"، سریندر چھندا دا جنم ماں   ودیاوتی تے  بچن رام دے گھر  ہویا اتے گائکی ورثے ’چوں ملی۔ اوہناں نوں ویکھ کے سریندر چھندا وی گاؤن لگّ پیا۔ 1972-73 وچّ سریندر استاد جسونت بھنورا دے لڑ لگّ گئے اتے سنگیتی تعلیم دا دور شروع ہویا۔ سریندر چھندا نے بہت جدوجہد کیتا۔ پرسدھ کمپنی ایچ ایم وی نے اوہناں دا پہلا ریکارڈ، ‘گھگرا صوف دا’ تیار کیتا اتے پھر ہولی-ہولی اس توں بعد چرچہ دا دور شروع ہویا۔
سنگیت سفر
سنگیت سمراٹ چرنجیت آہوجا نے پہلاں سریندر چھندے دا ریکارڈ ‘نیناں دے ونجارے’ ایچئیموی لئی ریکارڈ کیتا۔ سریندر چھندا نے اپنی گائکی دے فن دا وکھرا مظاہرہ کیتا اتے اک وڈا سروتا ورگ اپنے نال جوڑیا۔ اک سماں اجیہا وی آیا جدوں چھندے دا کوئی وی ریکارڈ آؤندا سی تاں اس سمیں دے ہور چرچت گائکاں نوں اپنا فکر پے جاندا سی۔ اس دی گائکی دی وشیشتا رہی ہے کہ بھاویں اس نے لوک-گاتھاواں گائیاں جاں دوگانے گائے پر اوہناں ’چ کلاسیکل ٹچّ نوں قایم رکھیا۔ سریندر چھندے دے کئی گیت اینے مقبول ہوئے کہ اوہناں نے سفلتا دے نویں ماپدنڈ قایم کیتے اتے بچے-بچے دی زبان ’تے چڑھے۔ ایہناں گیتاں وچوں ‘دو اوٹھاں والے نیں’، ‘جنج چڑھی عملی دی’، ‘بدلاں نوں پچھ گوریئے’، ‘جیونا موڑ’، ‘اچا برج لاہور دا’، ‘جٹّ مرزا کھرلاں دا’، ‘سچا سورما’، ‘تارہ روندی تے کرلاؤندی’، ‘پتّ جٹاں دے بلاؤندے بکرے’، ‘مالوے دے جٹّ’، ‘میں کہڑی خدائی منگ لئی’، ‘دلی شہر دیاں کڑیاں’ آدی زکریوگ ہن۔ چھندا نے انیکاں پنجابی فلماں وچّ اداکاری اتے سنگیت وی دتا اتے اک ہندی فلم وچّ وی گیت گاؤن دا مان ملیا۔ سریندر چھندا نے اپنی گائکی وچّ نویں تجربے وی کیتے جو سفل رہے، جویں ‘جیونا موڑ’ ریکارڈ وچّ اس نے کمینٹری کردیاں، جیونا اتے اس گاتھا دے ہورناں پاتراں نوں گیت دے نال اپنی آواز وچّ باخوبی پیش کیتا۔  اس توں علاوہ ‘اچا برج لاہور دا’، ‘تیاں لونگووال دیاں’، ‘میں ڈگی تلک کے’، ‘جٹّ مرزا کھرلاں دا’، ‘رکھ لے کلنڈر یارا’، ‘جنج چڑی عملی دی’، ‘طلاق عملی دا’، ‘گھڈھّ چکّ ماردے سلوٹ ’، ‘گلاں سوہنے یار دیاں’، ‘میں نہ انگریزی جاندی’، ‘دل پینڈو جٹّ لے گیا’، ‘تحفے’ وغیرہ رکارڈاں تے کیسٹاں نے سمیں-سمیں جو پرسدھی حاصل کیتی، اوہ کسے کولوں چھپی نہیں۔ اس نے چرچت گائکاواں انرادھا پوڈونوال، الکا یاگنک، کویتا کرشنامورتی، سوتا ساتھی، نرندر بیبا، گلشن کومل، سکھونت سکھی، سریندر سونیا، رپندر رنجنا، کلدیپ کور، پرمندر سندھو اتے سدیش کماری وغیرہ نال وی دوگانے گائے۔ اس دے شاگرداں  شگرداں نے وی گائکی وچّ ناں کھٹیا، جنہاں وچوں مرحوم امر سنگھ چمکیلا، کلدیپ پارس، سوہن سکندر وغیرہ شامل سن۔
حوالے

گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی سکھ

گٹھ:سکھ شخصیتاں
گٹھ:جٹ
گٹھ:پنجابی سنگیت
گٹھ:پنجابی گائک