مہاویر

مہاویر دا جم بہار دے شاہی پروار وچ ہویا۔ اوہناں دے پیؤ دا نام سدھارتھ  اتے ماں دا نام ترشلا سی۔ 30 سال دی عمر وچ آپ نے دیکھسا دی پرپتی لئی گھر دا تیاگ کر دتا۔ ساڈے باراں سال اوہناں نے بھگتی  کیتی تے دیکسا دا حصول کیتا۔ اوہناں نے سارے بھارت دی یاترا کیتی تے جین فلسفہ دا پرچار کیتا۔ 72 سال دی عمر وچ آپ نوں موکھس دا حصول ہوئیا۔  مہاویر نے اپنے پیروکار سادھوآں اتے گرہستھاں لئی عدم تشدد، سچ، برہمچریا دے پنج ورتاں دی پالنا کرنی ضروری دسی اے پر ایہناں سبھ وچ عدم تشدد دی بھاونا شامل اے۔ وردھمان، ویر، ابھویر، مہاویر اتے سنمتی اکھواؤن والے   مہاویر  جین دھرم دے 24ویں تے آخری تیرتھنکر ہوئے ہن۔
 بھاوناواں 
مہاویر نے دنیا وچ جیو دی ستھتی اتے کرم مطابق اس دے چنگے-ماڑے بارے ڈونگھائی نال سوچ وچار توں بعد جس جیون نظام نوں پیش کیتا اے، اوہ جین دھرم وچ 'بارھاں بھاونا' ناں نال مشہور اے۔ ایہہ بارھاں بھاوناواں ہن-
 'انت بھاونا' مطلب اندری سکھ پل بھر لئی اے، اس لئی اس ناشوان جگت لئی میں اتسک نہیں ہووانگا۔
 'اشرن بھاونا' مطلب جس طرحاں ویران جنگل وچ شیر دے پنجے وچ آئے شکار لئی کوئی شرن نہیں ہندی، اسے طرحاں سنسارک پرانیاں دی روگ اتے موت توں رکھیا کرن والا کوئی نہیں اے۔
 'سنسارانپریکشا بھاونا' دا مطلب اے کہ اگیانی لوک بھوگ ولاس نوں وی سکھ مندے ہن پر گیانی اوہناں نوں نرک سمجھدے ہن، اس لئی انسان نوں چنگے کرماں راہیں پاپ توں چھٹن دا یتن کرنا چاہیدے۔
 'ایکتو بھاونا' مطلب پرانی نوں جم توں بعد اکلے ہی دنیا روپی جنگل وچ بھٹکنا پیندا اے۔
 'انیتو بھاونا' دا مطلب اے کہ جگت وچ کوئی وی رشتہ جاں تعلقات ستھر نہیں اے۔ ماتا-پیؤ، بیوی اتے سنتان وی اپنے نہیں ہن۔ سارے سنسارک مادہ انسان توں وکھ ہن۔
 'اشچی بھاونا' دا مطلب اے ایہہ سریر مل-موتر آدی نال بھریا ہویا اے۔ اس لئی اس اتے مان کرنا غلط اے۔
 'استو بھاونا' مطلب جس طرحاں چھیک والا جہاز پانی وچ ڈبّ جاندا اے، اسے طرحاں جیو وی کرماں مطابق اس بھوساگر وچ ڈبدا اتے تردا رہندا اے۔
 'نرجرا بھاونا' دا مطلب پہلے کرماں دی تپسیا راہیں چلنا ہی یوگیاں دا کرتوّ اے۔
  مہاویر دے تجربہ اپنے یگ دیاں سمسیاواں دے حل ہی نہیں، سگوں یگاں-یگاں دیاں سمسیاواں دے حل ہن۔
  مہاویر دا جیون اک خالص منی اے، ہریک پرانی اس وچ اپنے اصل روپ دا فلسفہ کر سکدا اے۔
 من، وعدہ اتے سریر پکھوں کسے وی پرانی نوں دکھ نہیں دینا چاہیدا۔
 تسیں متراں نوں باہر کیوں لبھدے ہو، تسیں آپ ہی اپنے متر ہو اتے آپ ہی اپنے دشمن۔ مترتا اتے مٹھاس حاصل کرنی اے تاں اس نوں اپنے اندر دیکھو۔

مہاویر دا جیون فلسفہ سبھ لئی اک اے۔ اس نوں کوئی وی قبول کر سکدا اے، اوہناں دا جیون فلسفہ دیس اتے دور دیاں حداں وچ نہیں بنھیا جا سکدا، اوہ سارے دنیا لئی ہن۔  مہاویر نے انسانی جم دی نایابی دا ذکر کردیاں گوتم نوں کیہا سی کہ 'اے گوتم سارے ذی روحاں لئی چردور وچ منکھا جم نایاب اے، کیونکہ عملاں  دی پرط بہت سنگھنی اے، اس لئی اس جم نوں پا کے اک پل لئی وی غفلت اتے آلس نہیں کرنی چاہیدی۔ بہت ساریاں جوناں وچ بھٹک-بھٹک کے جدوں جیو 'خالص' نوں حاصل کردا اے، تاں کتے جا کے انسانی جون ملدی اے۔
 حوالے 


گٹھ:جین دھرم
گٹھ:شخصیتاں