رامسر سمجھوتا

رامسر سمجھوتہ جلگاہاں دی سانبھ سنبھال واسطے اک قومانتری  اقرارنامہ ہے،Ramsar official website, retrieved 2011-07-10 । ایہدا ناں ایران دے رامسر شہر تے پیا ہے جتھے ایہہ اکٹھ ہویا اتے اس سمجھوتے اتے 2 فروری 1971 نوں دستخط کیتے گئے سن۔

سمجھوتے اتے جلگاہاں بارے 
جلگاہاں منُکھی ہوند لئی ضروری ہن۔ایہہ دنیاں دے سبھ توں زرخیر ماحو دا حصہ ہن جس 'تے بے انت جی-جنت، رکھ اتے پسو-پنچھی اتے خوراکی لوڑاں پوریاں کرکے وگسدے ہن۔  

جلگاہاں دے منُکھتا(انسانیت]] نوں وی بہت سارے فائدے ہن جویں تازہ پانی، خوراک دینا، عمارتی ساز و سامان دینا، ہڑھاں نوں روکنا، زمین ہیٹھلے پانی دی پورتی کرنا اتے پونپانی تبدیلی نوں ٹھلّ پاؤنی وغیرہ مکھ ہن۔

اسدے باو جود وی ہر مطالعہ ایہہ درساؤندا ہے کہ دنیا بھر وچوں جلگاہاں ہیٹھلا رقبہ اتے اسدی کوالٹی گھٹدی جا رہی ہے۔ پچھلی صدی وچّ جلگاہاں تحت رقبے وچ 64% کمی آئی ہے۔اس نال ایہناں دے منکھتا اتے جیو-جنتوآں نوں ہون والے فائدیاں وچ وی کمی آئی ہے۔

جلگاہاں دی سانبھ سنبھال-اک  قومانتری مسئلہ 

جلگاہاں دی سانبھ-سنبھال  اک قومانتری مسئلہ ہے اتے اسدی اہمیت دے مدنظر دنیا بھر دے 169 دیساں نے جلگاہاں نوں بچاؤن دے اکلے مدعے نوں ساہمنے رکھدے اک اقرارنامہ کیتا تاں جو اس مسئلے دا حلّ سارے دیساں ولوں رل-مل کے کیتا جاوے۔

 جلگاہاں دی پریبھاشا 
اس سمجھوتے وچ شامل سارے دیساں نے جلگاہاں دی اک کھلھی-کھلاسیی پریبھاشا اپنائی جس وچّ ساریاں جلتھانواں، ہریک جھیل اتے دریا، دلدلی علاقے ،ہریاولے اتے گھاہ والے پتن، سارے ڈیلٹا،  جڑی بوٹیاں والے علاقے، ماروتھلی جلتھاواں، سمندری مونگا چٹان تھاواں ، مچھی فارم ،  جیری دے کھیت   شامل ہن۔                 

اس سمجھوتے دی بنیاد تنّ تھمھ سن جہناں تے عمل کرن دا پرن لیا گیا سی :
جلگاہاں دے وویکپورن استعمال کرن لئی کم کرنا 
قومانتری اہمیت والیاں جلگاہاں دی پہچان کرکے اہنا نوں رامسر لسٹ وچّ شامل کرن یوگ اعللان کرنا اتے اہنا سانبھ سنبھال لئی یوگ اپرالے کرنے 
انتردیسی سرحداں تے پیندیاں جلگاہاں بارے اک دوجے نال تعاون کرنا

جلگاہاں دا وویکپورن استعمال کرنا
جلگاہاں دے وویکپورن استعمال کرنا رامسر سمجھوتہ ڈاکٹر مرکز بندو ہے۔اس مطابق سمجھوتے وچ شامل سارے دیساں نوں آپو اپنے علاقےآں وچ جلگاہاں دا وویکپورن ڈھنگ نال استعمال کرنا چاہیدا ہے جس لئی خاص سکیماں، قانون اتے عوامی چیتنا وچ وادھا وغیرہ کرن دے اپرالیاں راہی اس مقصد دا حصول کیتا جانا چاہیدا ہے۔     ,   
”.اس توں مراد ہے کہ جلگاہاں دا استعمال اس طریقے نال کرنا چاہیدا ہے کہ اہنا دا فائدہ لوکاں دے نال نال قدرتی جیواں نوں وی ہووے۔

سارے شامل دیساں نے 1990 وچ جلگاہاں دے وویکپورن استعمال کرن والی مد اپنائی اتے اس دے دشا نردیشاں انوسار نیتیاں اتے قانون بناؤنے شروع کیتے۔      

قومانتری اہمیت والیاں جلگاہاں دی لسٹ("رامسر لسٹ")
سمجھوتے تے دستخط کرن ویلے حصہ لین والے  ہر دیس نے گھٹو گھٹ اک جلگاہ قومانتری اہمیت والیاں جلگاہاں دی لسٹ  وچّ شامل کرنی سی۔        
اس نال ہر سرکار اجہیاں جلگاہاں دا اس سمجھوتے مطابق ڈیولپ کرن دی پرتیبدھتا دا پالن ہون نوں سپورٹ ملنا سی۔اس وچ شامل ہون والیاں جلگاہاں نوں نواں قومی اتے قومانتری معیار ملدا سی اتے ایہہ صرف اس دیس لئی ہی اہمیت نہ رہِ کے پوری انسانیت اتے دنیا لئی اہم بن جاندیاں سن۔   

مارچ 2016 تکّ قومانتری اہمیت والیاں جلگاہاں دی لسٹ   ("رامسر لسٹ") 2,231 رامسر تھاواں شامل سن  جس تحت 2.1 ملیان رقبہ سی۔سبھ توں ودھ گنتی والیاں رامسر تھاواں والا دیس برطانیہ ہے جس دیاں 170 جلگاہاں والیاں تھاواں شامل سن اتے سبھ توں ودھ رقبے والا دیس بولیویا ہے جسدا 140,000 مربع کلومیٹر رقبہ اجہیاں تھاواں ہیٹھ ہے۔                          

بھارت وچ رامسر ٹکانیاں دی لسٹ

رامسر ٹکانیاں دی لسٹ مطابق بھارت وچّ 26 رامسر ٹکانے ہن۔                
پنجاب دیاں رامسر لسٹ وچّ درج جلگاہاں
پنجاب دیاں رامسر لسٹ وچّ  ہیٹھ لکھیاں تنّ جلگاہاں درج ہن :
ہریکے پتن
کانجھلی جلگاہ
روپڑ جلگاہ

باہری لنک 
 Ramsar Convention on Wetlands official website
 Ramsar Sites Information Service: official List of all Ramsar Sites website
 Official World Wetlands day website
 The Ramsar Wetland Conservation Award

حوالے

باہرلے جوڑ

 رامسر جلگاہ سمجھوتہ
 Ramsar Sites Information Service, web service by a non-profit organisation Wetlands International, providing access to Ramsar database
 Peace Palace Library, bibliography on Water Resources and International Law.

گٹھ:ماحولیاتی سمجھوتے
گٹھ:رامسر سمجھوتہ
گٹھ:جلگاہاں
گٹھ:جلتھاواں
گٹھ:آبی جغرافیہ
گٹھ:پانی