کوچا راج

کوچا (Kucha یا Kuqa) یا کوچہ یا کو چار یا (سنسکرت وچ) کو چین وچکار ایشیا دے طارم طاس وچ تکلامکان ریگستان دے شمالی نوک اتے  مُزارت دریا توں دکھن وچّ واقع اک پرانے راج دا نام سی جو 9ویں صدی عیسوی تکّ چلیا ۔ ایہہ تخاری لوکاں  دا راج سی جو  بدھ دھرم  دے ساتھی سن اتے  ہند یورپی بولیاں دیاں  تخاری بولیاں بولدے سن ۔ کوچا  ریشم رستہ  دی اک شاخ اتے واقع سی جتھوں اس اتے  بھارت  ,  سغد ,  باختر  ,  چین  ,  ایران  اتے ہور علاقےآں دا بہت اثر پیا ۔ اگے چلکے ایہہ علاقہ ترکی - مول دی  ایغور خاقانت دے قبضے وچّ آ گیا اتے کوچا راج ختم ہو گیا ۔Beckwith, Christopher I. Empires of the Silk Road: A History of Central Eurasia from the Bronze Age to the Present. Princeton University Press, Princeton 2009.

 کمارجیو 
مشہور بھارتی بودھی بھکشو اتے سنسکرت ودوان  کمارجیو  ( 344 - 413ء ) کوچا وچّ پیدا ہوئے سن ۔ اوہناں دا پیؤ بھارتی کشمیری باہمن سی اتے اوہناں دی ماں اک کوچائی راج کماری سی ۔Path of the Buddha: Buddhism Interpreted by Buddhists, Kenneth W. Morgan, pp. 196, Kessinger Publishing, 2006, ISBN 9781425484651, ... Kumarajiva was born in Kucha of an Indian father and a mother who was a royal princess ...Teachings of the Buddha, Rulu, pp. 215, AuthorHouse, 2012, ISBN 9781468509038, ... His father, Kumarayana, was from a noble family in India, who went to Kucha (in present-day Aksu Prefecture, Xinjiang, China) and married the king's sister, Princess Jiva. From their union, Kumarajiva was born ...

 اتہاس 
 ہان گرنتھ  ناں دے  چینی اتہاس - مجموعے وچّ کوچا نوں لہندے علاقےآں دے چھتی (36) راجاں دا سبھتوں بہت راج دسیا گیا ہے ۔ اسدی آبادی 81،317 سی ، جنہاں وچوں 21،076 لڑائی - لایق پرکھ سن ۔ Hulsewé and Loewe (1979), p. 163, and note 506.  وچکارلے ویلےآں دے شروع وچّ جدوں اتھے  تانگ راجٹبر دا اثر رہیا تاں ایہہ آنشی دیاں چار چھاونیاں وچوں اک سی ، جتھے  ہند - یوروپی  علاقےآں اتے چینی قابو پھیلان لئی چینی فوج تعینات کیتیاں گئیاں سی ۔Beckwith 1987, p. 198. جدوں اتھے تبتی اٹر ودھدا سی تاں گوچا اردھ - آزاد روپ نال اپنے معاملے چلاندا سی ۔ 840 دے بعد  ایغور خاقانت  نے اس راج دا انت کر دتا ۔Beckwith 2009, p. 157 ff.

ایغور قبضے توں پہلاں اک لمبے عرصے تکّ کوچا تارم طاس] دا سبھتوں وڈی آبادی والا  نخلستان  ( اوئیسس ) سی ۔ ایہہ  ریشم رستہ  اتے واقع ہون نال کئی علاقےآں توں جڑیا ہویا سی ۔  ہندستان جان والا  چینی  بودھی - دھرمیاتری  ہوآن سانگ  630 عیسوی دے دہاکے وچّ کوچا توں گزریا اتے اسنے اس شہر دا بکھان لکھیا :Daniel C. Waugh. "Kucha and the Kizil Caves". Silk Road Seattle. University of Washington.



کوچا وچّ سنگیت دا اک خاص سٹائل ذیولپ ہوئیا جو کوچییائی سنگیت دے نام توں  ریشم رستہ  راہیں ہور تھاواں اتے پھیل گئی ۔ قزل گپھاواں  دیاں تصویراں وچّ اتے ہوآن سانگ دیاںن لکھائیاں وچّ کوچییائی ناچ اتے سنگیت دے ذکر ملدے ہن ۔ 

 تانگ راجٹبر  دے ویلے وچّ کوچیائی سنگیت چین وچّ بہت لوکاں نوں پیارا ہویا ، جس وچّ اوہناں دا تار والا واجا نمایاں سی اتے اگے چلکے چینی سنگیت وچّ استعقال ہون والا پیپی ناںدا  واجا بنا ۔ چین توں ایہہ جاپان وی پہنچ گیا جتھے کجھ بدلاواں دے نال ایہہ سنگیت سٹائل گاگاکو دے نام توں جاپانی راجدرباراں وچّ پرچلت ہو گئیا ۔Laurence E. R. Picken and Noel J. Nickson (2000). Music from the Tang court . Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-78084-1.

 ایہ وی ویکھو
طارم طاس
تخاری لوک
تخاری بولیاں

 حوالے

گٹھ:وسطی ایشیا دی تریخ
گٹھ:ریشم رستہ
گٹھ:سنکیانگ
گٹھ:چین دی تریخ