باغیں چمبا کھڑ رہا

جان پچھان     
پنجابی یونیورسٹی تے پنجابی ترقی ڈیپارٹمنٹ ولوں وکھ وکھ روپاں دے اکترن، سمپادن اتے مطالعہ نال متعلق مالوے دے لوکگیتاں دا پراجیکٹ پنجابی ثقافت دے اُگھے ودوان ڈاکٹر ناہر سنگھ نوں سونپیا گیا، جو دس جلداں وچ مکمل ہویا اے۔ 'باغیں چمبا کھڑ رہا' اس دی پنجویں جلد اے، جس وچّ ویاہ نال متعلق لوک گیت سہاگت ، گھوڑیاں، سوہلڑے اتے چھند پراگے شامل نیں۔

اس پرجیکٹ دیاں ایہناں چھ جلداں نوں شائع  کرن دی پروانگی اس ویلے دے وائس چانسلر، بھارت دے اگھے ماہر معاشیات، ڈاکٹر سردارا سنگھ جوہل نے یونیورسٹی دے سنڈیکیٹ راہیں دتی سی۔ اس طرحاں ایہناں دس جلداں وچّ مالوے دے لوک-کاو دی امیر وراثت نوں سامبھن دا اک نگونا جیہا اپرالا ہووے گا۔ ڈاکٹر• ناہر سنگھ نے کھیتری کارج دا کم 1976 وچّ آرنبھ کیتا اتے سہجے-سہجے ہندا گیا۔ جویں: دھیاں، مٹیاراں ہو جاندیاں نیں:- نکی نکی کنی نال ڈھاب بھر جاندی اے۔
   نکی نکی کنی دا مینہہ ورسیندا
   چولیئے، چولیئے ڈھاب بھری
   نی تیرا کد مکلاوا بھاگ بھری

'باغیں چمبا کھڑ رہا' کھرڑے دی پریس کاپی تیار کرکے سچجے روپ وچّ پرکاشن یوگ بناؤن دا کارج پنجابی بھاشا وکاس وبھاگ دی لکچرار بلجیت کور سیکھوں نے کیتا۔ ڈاکٹر ناہر سنگھ نے پوری سہردتا نال لوک گیتاں دی پرمانک دھارا نوں اپنے کھیتری کھوج کارج دے آدھار تے سنکلت کیتا ہے اتے ایہناں دی ویاکھیاں، عورت دے منو سماجک سندربھاں دے انترگت کیتی ہے۔ اصل وچّ ایہہ سنگریہہ پنجابی لوکگیتاں دے پرسنگ وچّ پنجابی ویاہ دا اتے پنجابی سماج وچّ عورت دی ستھتی دا اک گہرا ادھٔین اے۔ ڈاکٹر ناہر سنگھ نے 'باغیں چمبا کھڑ رہا' پستک نوں چار بھاگاں وچّ ونڈیا اے:-

پہلا حصہ
سہاگ گھوڑیاں دی چہن-جگت

حوالے

گٹھ:پنجابی لوک گیت
گٹھ:پنجابی کتاباں
گٹھ:پنجابی ادب