واہی

واہی جاں کھیت واہنا (Eng: Tillage)وکھ-وکھ قسماں دے مکینیکل آلات نال کھیتی باڑی لئی مٹی دی تیاری اے، جویں کہ کھدائی، چٹاؤنا، اتے الٹاؤنا۔ہینڈ ٹولاں دی ورتوں کردے ہوئے انسانی-طاقت  ٹللنگ ڈھنگاں دیاں اداہرناں وچّ شامل ہن شاونگ، پکنگ، میٹک ورک، ہوئنگ اتے ریکنگ۔ ڈرافٹ-جانور ولوں چلایا جاں مکینیکل کیتے کارجاں دیاں اداہرناں وچّ شامل ہن کلٹیویٹر، پلو جاں ہور رولراں نال رولنگ، ہیرووں (ڈسکاں) اتے رولنگ نال رولنگ، قصائی دے نال (چھال مار کے الٹاؤنا جاں چزل شیڈ دے نال چپنگ)۔ چھوٹے پدھر دے باغبانی اتے کھیتی، گھریلو کھانے دے پیداوار جاں چھوٹے کاروبار دے پیداوار لئی، چھوٹے پیمانے دے ڈھنگاں دی ورتوں کرن دی پربھاوی ہندی اے، جد کہ مادھئم- وڈے پیمانے اُتے کھیتی وڈے پیمانے دے ڈھنگاں دی ورتوں کرن لئی ہندے ہن۔ اک ترل سینٹام اے، حالانکہ کوئی وی قسم دی باغبانی جاں کھیتی، پر کھاستور تے وڈے پیمانے اُتے وپاری قسم، وی گھٹّ-ویلے جاں کوئی-کدوں طریقیاں دی ورتوں وی کر سکدے ہن۔

ٹلج نوں اکثر دو پرکار، پرائمری اتے سیکنڈری وچّ ونڈیا جاندا اے۔ اوہناں دے وچکار کوئی سخت فرق نہیں اے جو کہ ڈونگھے اتے زیادہ ڈونگھے (پرائمری) اتے ہولی اے اتے کئی وار تھاں (سیکنڈری) دی ودھیرے چونتمک اے۔ پرائمری ڈرل، جویں کہ حل کھڑے ستہی نوں توڑ کے ٹکڑے پیدا کرن دی پرورتی کردا اے، جد کہ سیکنڈری رڑھائی اک سچجی ستہی پھنش داپیداوار کردی اے، جویں کہ بہت سارے فصلاں نوں ودھیا بیجائی دی لوڑ ہندی اے۔ ہاروئنگ اتے روٹو ٹلنگ اکثر پرائمری اتے سیکنڈری ڈرل نوں اکاوپریشن وچ جوڑدے ہن۔

 ٹلج سسٹم 

 گھٹائی ہوئی ٹلج (گھٹّ واہی) 
گھٹّ واہی دی ورتوں مٹی اُتے 15 توں 30% رہند-کھونہد جاں گمبھیر ایروزن ویلے دے دوران چھوٹے اناج دی رہند-کھونہد دے فی ایکڑ (500 توں 1000 پاؤنڈ فی ایکڑ) وچکار ہندی اے۔ اس وچّ اک چزل حل، فیلڈ رینجینٹس، جاں ہور آلات دی ورتوں شامل ہو سکدی اے۔ ہیٹھلیاں عامَ ٹپنیاں ویکھو کہ اوہ باقی رہت دی مقدار نوں کویں متاثر کر سکدے ہن۔

 ملاحظے 

گٹھ:کھیتی باڑی