ہیپلو گروپ آر

منُکھاں(انساناں) دی جنیٹکس وچّ ہیپلو گروپ آر جاں وائے -  ڈی این اے ہیپلوگرپ R اک ہیپلو گروپ ہے ۔ ایہہ ہیپلو  آپ  ہیپلو گروپ پی  توں پیدا ہوئی اک شاخ ہے ۔ اس ہیپلو دی  آر1اے  , آر1بی اتے آر2 ذیلی شاخاں دے پُرکھ(انسان) زیادہتر  یوروپ  , وسطی ایشیا  ,  چڑھدا ایشیا  , لہندا ایشیا  ,  اتلا امریکہ  اتے  دکھنی ایشیا  وچّ پائے جاندے ہن ۔ اسدی آر1 شاخ دے پُرکھ(انسان) اتلا امریکہ  دے کجھ مقامی گروہاں وچّ وی پائے جاندے ہن اتے وچار ہے دے ایہناں دے پُرکھے(آبا واجداد) شاید کجھ ہزار سال پہلاں ہی  سائبیریا  توں اتلے امریکی براعظم پجے سن ۔ منیا جاندا ہے دے مول ہیپلو گروپ  آر جس پرکھ دے نال شروع ہویا اوہ اج توں 35،000 - 40،000 سال پہلاں وچکار ایشیا جاں مشرق وسطی  دا رہن والا سی ۔http://www.rootsweb.ancestry.com/~wellsfam/dnaproje/haplogroupR.html
ہور بولیاں وچّ 
 انگریزی  وچّ خاندان گرہ نوں ہیپلوگروپ ( haplogroup ) , ہیپلوگروپ نوں وائے کروموسوم ہیپلوگرپ ( Y - chromosome haplogroup ) اتے ماترونش گروہ نوں (ایم ٹی ڈی این اے ) ہیپلوگرپ ( mtDNA haplogroup ) کہندے ہن ۔ 
 ایہ وی ویکھو 
 منُکھ ہیپلو گروپ
 ہاپلو گروپ آر1اے
  خاندان گروہ

 حوالے

گٹھ:لوک
گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ
گٹھ:نسلی گروہ