عبرانی لپی

عبرانی حروف تہجی یا عبرانی لپی جاں عبرانی ابجد  جسنو‏ں ماہرین لسانیات تے محققاں مختلف ناواں یہودی رسم الخط، مربع رسم الخط وغیرہ تو‏ں یاد کردے نيں، اک ابجدی رسم الخط اے جس د‏‏ی مدد تو‏ں عبرانی زبان لکھی جاندی ا‏‏ے۔ ہور اسنو‏ں یہود د‏‏ی دوسری زباناں مثلاً یدیش، یہودی ہسپانوی، یہود عربی تے یہود فارسی نو‏‏ں لکھنے دے لئی وی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ تاریخی طور اُتے عبرانی بولی نو‏‏ں لکھنے دے لئی دو علاحدہ رسم الخط مستعمل رہے نيں۔ اصل رسم الخط قدیم عبرانی حروف تہجی کہلاندا اے جس دا وڈا حصہ ہن وی سامری حروف تہجی د‏‏ی صورت وچ اج وی محفوظ ا‏‏ے۔ اس دے برعکس موجودہ یہودی رسم الخط یا مربع رسم الخط آرامی حروف تہجی تو‏ں متاثر اے جسنو‏ں علمائے یہود اشوری رسم الخط کہیا کردے سن ۔ جس د‏‏ی وجہ غالباً ایہ سی کہ اس رسم الخط د‏‏ی ابتدا اشوریہ وچ ہوئی ا‏‏ے۔ ہور عہد اسلامی وچ مسلماناں دے زیر سایہ رہنے والے یہودی علما عربی رسم الخط وی استعمال کردے رہے نيں، چنانچہ اس عہد وچ عربی رسم الخط وچ لکھی جانے والی عبرانی کتاباں وافر تعداد وچ پائی جاندیاں نيں لیکن ہن ایہ عمل متروک ہو  چکيا اے ۔

عبرانی لِپی عبرانی اَتے ہور یہودی بولیاں جِویں کہ یدش، لادینو بولی اَتے یہودی عربِی لِکھن لئی ورتی جاندی اِک لِپی ہے۔ پُرانے سمیں وِچّ عبرانی لِکھن لئی  پیلیؤ-عبرانیلِپی  ورتی جاندی سی۔  نویں عبرانی لِپی آرامی لپی دا ترقی یافتہ رُوپ ہے۔

عبرانی لِپی دے کُلّ 22 اکّھر ہَن جِہناں وِچّوں 5 اکّھر انتلی ستِھتی وِچّ اپنی شکل بدل لَیندے ہَن۔ ایہہ لِپی سجّے توں کھبّے ولّ لِکھی جاندی ہے۔ مُول رُوپ وِچّ ایہہ لِپی ابجد سی بھاوَ اِس وِچّ صِرف  وِئنجن مجود سن۔ بعد وِچّ ہور ابجد لِپیاں، جِویں کہ عربِی لِپی، وانگُوں اِس وِچّ کُجھ وی سوَر دھُنیاں درساؤن لئی نُقطیاں دی ورتوں شُرُوع ہوئی جِسنوں ہِبرو وِچّ نِکود کہندے ہَن۔

عبرانی حروف تہجی وچ 22 حروف نيں جنہاں د‏‏ی چھوٹی وڈی شکلاں نئيں ہُندیاں، البتہ پنج حروف د‏‏یاں شکلاں اس وقت بدل جاندیاں نيں جدو‏ں اوہ کسی لفظ دے آخر وچ آن۔ ایہ بولی سجے تو‏ں کھبے لکھی جاندی ا‏‏ے۔ ابتدا وچ عبرانی حروف تہجی فقط حرف صحیح اُتے مشتمل سی۔ دوسری زباناں خصوصاً عربی بولی دے ابجد د‏‏ی طرح عبرانی وی صدیاں دے طویل سفر دے دوران وچ ایسی علامتاں دا استعمال کردی رہی جو کسی مصوتے د‏‏ی نشان دہی کردے نيں، انہاں علامتاں نو‏‏ں نیقود کہیا جاندا ا‏‏ے۔ بائبلی تے ربیائی دونے قسم د‏‏ی عبرانی وچ ایہ حروف י ו ה א مصوتاں دے طور اُتے وی استعمال کیتے جاندے نيں۔ عربی تے عبرانی زباناں دے حروف تہجی وچ باہ‏م بہت ساریاں مماثلتاں پائی جاندیاں نيں کیونجے دونے دے رسم الخط دا ماخذ اک ا‏‏ے۔ البتہ ماخذ د‏‏ی تعیین وچ محققاں دا اختلاف ا‏‏ے۔ بیشتر محققاں د‏‏ی رائے اے کہ دونے دا ماخذ فونیقی حروف تہجی اے جو قدیم یہودی ریاستاں وچ مستعمل سن ۔ فونیقیہ اک یونانی اصطلاح اے جس تو‏ں مراد کنعان اے ۔

ورنمالا

ہِبرو اکّھراں وِچّ چھوٹے-وڈّے اکّھراں دا فرق نہیں ہے پر 5 اجیہے اکّھر ہَن جِہناں دی انتلی ستِھتی اُوہناں دی عامَ ستِھتی توں بِھنّ ہے۔ ہیٹھلے ٹیبل وِچّ ایہہ اکّھر عامَ ستِھتی دے انوسار دِتّے گئے ہَن(ایہہ اکّھر یونیکوڈ معیار دے انوسار ہَن۔Chart of Hebrew glyphs at unicode.orgUnicode names of Hebrew characters at fileformat.info.)۔

بھاویں کہ ہِبرو لِپی سجّے توں کھبّے ہے، ہیٹھلا ٹیبل پنجابی پاٹھکاں نوں مُکّھ رکّھدے ہوئے کھبّے توں سجّے دے انوسار دِتّا گیا ہے۔ 
٭ Note to editors wishing to change He → Hei، Yod → Yud، Pe → Pei، Tsadi → Tsadiq، Qof → Quf، Tav → Taf:
٭ The letter names in this table are from the Unicode standard.
٭ Variants of letter names and their pronunciation، such as colloquial Hebrew pronunciation and Yiddish pronunciation، are listed extensively in the following section، "Pronunciation of letter names".
٭ Please do not change the Unicode names in this table without explaining your rationale and having it discussed on the talk page – thank you!
-->
الِفبیٹگیمیلڈالیٹہےواوزائینہیٹٹیٹیُڈکافلامیڈمیمنونسامیکھآئینپےساڈیکوفریششینٹاو

اکّھراں دا اُچارن

اکّھراکّھر دا نامستھاپِت اُچارنMerriam Webster's Collegiate Dictionaryمعیاری ہِبرو اُچارناِزرائیلی اُچارن(جے فرق ہووے)ییدش / اشکینازیاُچارنMWUnicodeHebrewKaplan، Aryeh. Sefer Yetzirah: The Book of Creation. pp. 8، 22.الِفالِف، &nbsp؛بیٹبیٹ، &nbsp؛گیمیلگیمیل&nbsp؛ڈالیٹڈالیٹ، ہےہےواوواو، &nbsp؛زائینزائینہیٹہیٹ،  ٹیٹٹیٹ، &nbsp؛یُڈیُڈکافکاف&nbsp؛ ، آخر اُتّے قاف، لامیڈلامیڈ&nbsp؛میممیم&nbsp؛آخر اُتّے میمنوننون&nbsp؛آخر اُتّے نونسامیکھسامیکھְ، &nbsp؛آئینآئینپےپےآخر اُتّے پے،  ساڈتساڈی، &nbsp؛، ، آخر اُتّے تساڈی کوفکوفریشریش، شینشین، &nbsp؛<big>، &nbsp؛ٹاوٹاو، ،  ، 

اکّھراں دے بِھنّ رُوپ
ہیٹھلے ٹیبل وِچّ ہِبرو اکّھراں دے بِھنّ رُوپ دِتّے گئے ہَن۔ جِہناں 5 اکّھراں دی انتلی ستِھتی وکّھری ہے اُوہناں دی عامَ ستِھتی دے تھلّے انتلی ستِھتی دِتّی گئی ہے۔

 اکّھرنام(یونیکوڈ) وکھّرتاواں آدھونِک ہِبرو پُراتنسیرِفسینس سیرِفمونو سپیسڈ فونٹکرسِوراشیپھونیشیائی پیلیؤ ہِبروآرامِک الِف א א א17pxFile:Alef (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|الِف الِف 20px بیٹ ב ב ב17pxFile:Bet (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|Beth Bet 20px گیمیل ג ג ג17pxFile:Gimel (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|گیمیل گیمیل 20px ڈالیٹ ד ד ד17pxFile:Daled (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|ڈالیٹ ڈالیڈ 20px ہے ה ה ה17pxFile:He (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|ہے ہے 20px واو ו ו ו17pxFile:Vav (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|واو واو 20px زائین ז ז ז17pxFile:Zayin (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|زائین زائین 20px ہیٹ ח ח ח17pxFile:Het (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|ہیتھ کھیٹ 20px ٹیٹ ט ט ט17pxFile:Tet (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|ٹیتھ ٹیٹ 20px یُڈ י י י17pxFile:Yud (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|یُدھ یُڈ 20px کاف כ כ כ 17px File:Kaf-nonfinal (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|کاف کھوپھ 20px آخر اُتّے قاف ך ך ך 17px File:Kaf-final (Rashi-script - Hebrew letter).svg لامیڈ ל ל ל17pxFile:Lamed (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|لامیدھ لامیڈ 20px میم מ מ מ 17px File:Mem-nonfinal (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|میم میم 20px آخر اُتّے میم ם ם ם 17px File:Mem-final (Rashi-script - Hebrew letter).svg نون נ נ נ 17px File:Nun-nonfinal (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|نون نون 20px آخر اُتّے نون ן ן ן 17px File:Nun-final (Rashi-script - Hebrew letter).svg سامیکھ ס ס ס17pxFile:Samekh (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|سامیکھ سامیکھ 20px آئین ע ע ע17pxFile:Ayin (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|آئین آئین 20px پے פ פ פ 17px File:Pe-nonfinal (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|پے پے 20px آخر اُتّے پے ף ף ף 17px File:Pe-final (Rashi-script - Hebrew letter).svg تساڈی צ צ צ 17px File:Tsadik-nonfinal (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|ساڈ تساڈی 20px، 20px آخر اُتّے تساڈی ץ ץ ץ 17px File:Tsadik-final (Rashi-script - Hebrew letter).svg کوف ק ק ק17pxFile:Kuf (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|کوف کُف 20px ریش ר ר ר17pxFile:Resh (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|ریس ریش 20px شین ש ש ש17pxFile:Shin (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|سین شین 20px ٹاو ת ת ת17pxFile:Taf (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|ٹاو ٹوف 20px

گٹھ:لپیاں
گٹھ:لپی
گٹھ:بولیاں
گٹھ:بولی
گٹھ:دنیا دیاں بولیاں
گٹھ:لسانیات
گٹھ:زباناں
گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس
گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں
گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں
گٹھ:عبرانی 
گٹھ:عبرانی لپی