شگنی بولی

شگنی بولی ایک پامیری بولی پروار دی بولی ہے جو وچکار ایشیا وچ تاجکستان  دے کوہستانی بدخشان خودمختار صوبہ تے افغانستان دے صوبہ بدخشان  وچ بولی جاندی ہے۔Karamšoev, Dodchudo K. (1988-99). Šugnansko-russkij slovar. 3 vols. Moskva: Nauka. ISBN 5-02-016991-9 (Vol. 2), ISBN 5-02-018101-3 /ISBN 5-02-017858-6 (Vol. 3)Ethnologue:Indo-European, Indo-Iranian, Iranian, Eastern, Southeastern

 لہجے
رشانی بولی ، جو زیادہ تر تاجکستان وچ بولی جاندی ہے، شگنی دا ہی اک لہجہ ہے۔ برتانگی، خلفی تے روشوروی وی اکثر شگنی دے لہجے کہلاندے نیں لیکن اصل وچ برتانگی تے خلفی اس توں بہت وکھ بولیاں نیں۔Shughni Language Page

 شبد موازنہ
شگنی تے سرکولی بولی دونے ہور چڑھدیاں ایرانی بولیاں نال ملدی جلدی نیں، لیکن دوناں وچ کچھ ایسے شبد وی نیں جو واخی، پشتو تے اویستائی وگیاں چڑھدی ایرانی بولیاں وچ نہیں ملدے۔

+ ست ایرانی بولیاں دے شبداں دا موازنہOutline of the Tajik language (塔吉克语简志/Tǎjíkèyǔ Jiǎnzhì), Gawarjon (高尔锵/Gāo Ěrqiāng), Nationalities Publishing House, Beijing, 1985 ہندی اردو طہرانی فارسی تاجک واخی پشتو شگنی سرکولی اویستائی ایک  ییک ()  یک (як)  یی  یو ()  یو  او  ائیو​ (aēva-) مانس، گوشت  گشت ()  گشت (гушт)  گشت  غواخا، غواشا ()  گوخت​  گوخت​   ? پتر  پسیر ()  پسر (писар)  پتر  جوئی ()  پتس  پوتس  پتر آگ  آتیش​ ()  اوتش (оташ)  رخنگ​  اور ()  جوتس  جتس  آتر پانی  آب ()  اوب (об)  یپک  اوبہ ()  ختس​  ختس​  ائویو، آپ ہاتھ، ہست  دیست ()  دست (даѕт)  دست  لاس ()  دست​  دوست​  جست پانوں، پد  پہ ()  پو (по)  پود  پکھا، پشہ ()  پود  پید  پد دانت  دیندان​ ()  دندون (дандон)  دندک  غاق​, غاش​ ()  دن دن  ​  دن دن  ​  ? آنکھ، چکشو  چیشم​ ()  چشم​ (чашм)  تشجھم  سترگا ()  تسیم  سٹیم  چشمن اشو، گھوڑا  ایسب​ ()  اسپ (асп)  یاش  آس ()  وورج  وَرج  اسپ میگھ، بادل  ایبر ()  ابر (абр)  مر  اریدز​ ()  ابری  ورم  مائیغا گینہو، گندم  گیندوم ()  گندم (гандум)  غودم​  غنم​ ()  جھندم​  جھندم​  ? کئی، ڈھیر سارے، بھرپور  بیسیار​ ()  بسیور (бисёр}})  تقیؔ  ڈیر، پورا ()  بسیور  پور  پاؤئری، پاروئریش​, پوؤرو اونچا  بولیند​ ()  بلند (баланд)  بولند  لوڑ، لئڑ ()  بلند  بولند  بیریزو، بیریزنت دور  دور ()  دور (дур)  در​  لرے ()  دار​  دار​  دور، دورات اچھا، خوب  خوب ()  خوب (хуб)  بف  خا، شہ ()  خوب  چرز  ووہو چھوٹا، لگھو، خورد  کوچک ()}}</small>)  خورد (хурд)  دزیقلئ  لگ، لجھ ()  دجل  دزول  ? کہنا  گوفت ()  گفت (гуфт)  خناق​  وائل ()  لود  لیود  اؤیہ​, مرو، سنگھ کر  کیرد ()  کرد (кард)  تسراک  کاول ()  چید  چیئگ  کر دیکھ  دید ()  دید (дид)  وینگ  وینم ()  وینت  وند  دی


ایہ وی دھیان دیو کہ ایرانی بولیاں تے ہندی تے  سنسکرت ورگیاں ہند آریہ بولیاں سبھی ہند ایرانی بولیاں دی تعلق دار بولیاں نیں، اسلئی انہاں وچ آپس وچ بہت سارے ملدے جلدے سجاتی شبد ہوندے نیں

 ایہ وی ویکھو 
 پامیری بولیاں
 پامیر پہاڑ
 چڑھدیاں ایرانی بولیاں
 صوبہ بدخشان
 کوہستانی بدخشان خودمختار صوبہ
ایرانی بولیاں
 حوالے

گٹھ:ہند ایرانی بولیاں
گٹھ:ہند آریا‌ئی بولیاں
گٹھ:ہند یورپی بولیاں
گٹھ:چڑھدیاں ایرانی بولیاں
گٹھ:پامیری بولیاں
گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں
گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں
گٹھ:ایرانی بولیاں
گٹھ:ایرانی بولیاںگٹھ:روس دیاں بولیاں
گٹھ:افغانستان دیاں بولیاں

گٹھ:تاجکستان دیاں بولیاں
گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں
گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں
گٹھ:چین دیاں بولیاں