جہاز حویلی

ٹوڈر ملّ دی حویلی،جو جہاز حویلی  دے نام  نال مشہور ہے  سرہند  دے اک وپاری-کاروباری ٹوڈر ملّ دی  حویلی ہے جو مغل سلطنت  ویلے صوبہ سرہند  دے گورنر نواب  وزیر خان دی عدالت وچّ دیوان  تعینات سن۔ٹوڈر ملّ سکھ گروآں دے عقیدت مند  سن اتے اہناں نے گرو گوبند سنگھ دے چھوٹے صاحبزادے بابا زورآور سنگھ  اتے بابا فتح سنگھ تے  اہناں دی ماتا گزری  دا  سسکار  کرن لئی کھڑھیاں موہراں کرکے اوہ تھاں خریدی سی۔ اس کم لئی دیوان ٹوڈر مل نوں اپنی ساری جائداد تے دولت ویچنی پئی سی۔

موجودہ حالت 

ایہہ تریخی عمارت اتے دھروہر ہن لگپگ کھنڈر بندی جا رہی ہے۔ اس دی اتہاسک دکھّ وگڑدی جا رہی ہے اتے اسدا کافی حصہ ڈگّ چکا ہے۔ہن اس حویلی نوں سنبھالن لئی شرومنی گردوارہ پربندھک کمیٹی یتن کر رہی ہے۔ مڑ بحالی دا کم ، چونے دی چنائی ہون کارن بہت دھیمی چال تے کرنا پیندا ہے ، پھر وی کمیٹی دے اک اندازے مطابق 2017 دے شروع تکّ پورا ہون دی امید ہے۔http://sikhsangat.org/2014/diwan-todar-mals-haveli-moves-at-snail-pace/ 
سری جوتی سروپ صاحب دی دھرتی دنیا دی سبھ توں مہنگی دھرتی منیا گیا ہے کیونکہ دیوان ٹوڈر ملّ نے مغل حکومت دیاں شرطاں 

عمارتی بنتر 
ایہہ حویلی دی بنتر مغل عمارت سازی  والی ہے اتے ایہہ سرہندی اٹاں توں بنی ہوئی ہے۔۔ایہہ حویلی کسے سمیں اک عالیشان حویلی سی اتے ایہہ سرہند دے گورنر نواب وزیر خان دے محل دے بالکل لاگے سی اتے اس وچ فرارے لگے ہوئے سن اتے اک حمام وی بنیا ہویا سی۔     

ایہہ وی ویکھو 
عام خاص باغ 
استاد شگرد دے مقبرے  
روزہ شریف 

تصویراں 

حوالے 

باہری جوڑ
Todarmal Jahaj Haveli, slide show IGNCA

گٹھ:پنجاب (بھارت) دے شہر اتے پنڈ
گٹھ:پنجاب دی تریخ
گٹھ:پنجاب دیاں تریخی عمارتاں
گٹھ:عمارتاں
گٹھ:تریخی عمارتاں