بوشنک درویش محمد پاشا

بوشنک درویش محمد پاشا (پیدائش: 1569ء– وفات: 9 دسمبر 1606ء) عثمانی سیاست دان تے سلطنت عثمانیہ دے چھیاسٹويں وزیر اعظم سن ۔ درویش محمد پاشا 21 جون 1606ء تو‏ں 9 دسمبر 1606ء تک وزیراعظم سلطنت عثمانیہ رہ‏‏ے۔

 سوانح 
درویش محمد پاشا د‏‏ی پیدائش 976ھ/ 1569ء وچ سنجاق بوسنیا وچ ہوئی جو اُس وقت ایالت بوسنیا وچ واقع اک چھوٹا انتظامی قصبہ سی تے ایالت بوسنیا سلطنت عثمانیہ دا اک صوبہ سی۔Mehmet Raif; Günay Kut; Hatice Aynur (1996), p. 291 محمد پاشا دا خاندان مسیحی سی۔ اُسنو‏‏ں چھوٹی عمر وچ ینی چری وچ بھرتی کرنے دے لئی عثمانی فوج نے سنجاق بوسنیا تو‏ں اپنی تحویل وچ استنبول پہنچیا دتا سی۔ ینی چری فوج وچ اوہ بستانچیاں د‏‏ی اک پلٹن وچ ملازم رہیا۔ 1013ھ/ 1603ء وچ والدہ سلطان خنداں سلطان د‏‏ی توجہ تو‏ں سلطان احمد اول نے اُسنو‏‏ں بستانچی باشی دے عہدے اُتے فائز کيتا۔ 1014ھ/ 1605ء وچ جدو‏ں سلطان احمد اول بورصہ گیا تاں استنبول دا نظم و نسق درویش محمد پاشا دے سپرد کر دتا گیا۔ ماہِ رمضان 1014ھ/ فروری 1605ء وچ اُسنو‏‏ں وزیر دے عہدے اُتے تقرری دیندے ہوئے سلطان احمد اول نے اُسنو‏‏ں عثمانی بحریہ دا کپتان یعنی قپودان پاشا مقرر کر دتا۔انسائیکلوپیڈیا الاسلامیہ: مضمون درویش محمد پاشا، جلد 9، صفحہ 282۔ مطبوعہ لاہور 1972ء۔

 وزیر اعظم سلطنت عثمانیہ 
قپودان پاشا دے عہدے اُتے درویش محمد پاشا قلیل مدت تک فائز رہیا۔ 21 جون 1606ء نو‏‏ں وزیراعظم سلطنت عثمانیہ صوقلوزادے لالہ محمد پاشا د‏‏ی وفات اُتے درویش محمد پاشا نو‏‏ں وزیراعظم سلطنت عثمانیہ مقرر کر دتا گیا۔ اِس منصب اُتے درویش محمد پاشا بہت جلد ترقی کردے ہوئے پہنچیا سی جس دے باعث اُس دے دشمناں د‏‏ی عداوت برملا ظاہر ہوݨ لگی تے بعد وچ اِنہاں لوکاں نے سلطان احمد اول نو‏‏ں درویش محمد پاشا تو‏ں بدگمانی پیدا کردتی۔

 وفات 
درویش محمد پاشا دے مخالفین نے سلطان احمد اول نو‏‏ں ہر طرح تو‏ں اُس دے خلاف بدگماں کر دتا جس تو‏ں اُسنو‏‏ں وزیراعظم سلطنت عثمانیہ دے عہدے تو‏ں برطرف کر دتا گیا تے 9 دسمبر 1606ء نو‏‏ں استنبول وچ قتل کر دتا گیا۔ درویش محمد پاشا 21 جون 1606ء تو‏ں 9 دسمبر 1606ء یعنی 5 ماہ 18 دن  تک وزیراعظم سلطنت عثمانیہ رہ‏‏ے۔

 کردار 
ترک وقائع نگار تے مؤرخین درویش محمد پاشا نو‏‏ں تند مزاج، بے انصاف تے نااہل شخص گرداندے نيں لیکن اِس دے برعکس باب عالی، استنبول وچ موجود انگریزی سفیر Lello اپنے وقائع وچ اُس تو‏ں متعلق بہت اچھی آراء لکھدا اے : وہ اُنہاں تمام وزرائے اعظم وچ جنہاں تو‏ں ميں واقف ہوݨ، سب تو‏ں ودھ صاحب عزم تے ماہر سیاست سی۔ Lello:  The Report of Lello, Third English Ambassador to the Sublime Porte (1952), p. 23-27, 29-32, Ankara, Turkey.

 ہور پڑھو 
 سلطنت عثمانیہ
 لسٹ وزرائے اعظم سلطنت عثمانیہ
 لسٹ قپودان پاشا
 احمد اول
 خنداں سلطان
 استنبول
 باب عالی

 حوالے 

گٹھ:1606 دیاں موتاں
گٹھ:بوسنیائی نژاد عثمانی شخصیتاں
گٹھ:دوشیرمہ
گٹھ:ستارہويں صدی دے عثمانی وزرائے اعظم
گٹھ:سلطنت عثمانیہ
گٹھ:عثمانی جرنیل
گٹھ:عثمانی شخصیتاں دے نامکمل مضامین