خواجہ احمد یسوی

سیرام شہر وچ  1093 نوں پیدا ہوئے, تے 1166  وچ حضرت ترکستان (موجودہ ترکستان (شہر)) وچ فوت ہوئے ؛ ایہ دونے شہر ہن قازقستان وچ نیں ؛ اک ترک الاصل , page 373 شاعر تے صوفی سن ، آپ ترکستان دے علاقے وچ اولین روحانی شخصیت سن  جسنے ایتھے صوفی سلسلے دی نیہہ رکھی تے آپ دا ساری ترک لسانی دنیا اتے گُوڑا اثر ہے ۔ ایس ویلے تک یساوی پہلے معلوم شاعر نیں جسنے وچکارلی ترک بولی وچ شاعری کیتی ۔  
احمد یسوی نے پہلے ترک صوفی سلسلے 'یساویہ دی نیہہ رکھی ، جو بوہت چھیتی ترک بولیاں بولن والے علاقےآں وچ پھیل گیا۔ I.Melikoff, 'Ahmad Yesevi and Turkic popular Islam', EJOS, VI (2003), No. 8, 1-9, ISSN 0928-6802  آپ اپنے مرشد یوسف ہمدانی وانگ حنفی مکتبہ فکر نال تعلق رکھدے سن .The Foundation of the Presidency of Religious Affairs, İslâm Ansiklopedisi, vol. 3, p. 161, İstanbul, 1989.

پچھوکڑ
یساوی دے والد دا ناں ابراہیم سی ۔7 سال دی عمر آپ یتیم ہوگئے تے یساوی دی پرورش اسدے روحانی والد ارسلان بابا نے کیتی ۔
ست سال دی عمر وچ ہی آپ نے ارسلان بابا دی نگرانی ہیٹھ بوہت ساریاں روحانی منزلاں طے کر لئیاں ۔ نوجوانی وچ ہی آپ روحانیت دیاں اعلی مزلاں اُتے پہنچ گئے تے ہولی ہولی پر پاسے آپ دا چرچہ ہون لگ پیا ۔ یساوی دے والد شیخ ابراہیم  اس علاقے وچ پہلے ہی اپنے روحانی مرتبے پاروں جانے جاندے سن تے اینہاں نال کئی کرامات منسوب نیں ۔ اس وجہ توں ایہ دیکھیا گیا کہ ،اپنے خاندان دے احترام پاروں ، ایہ خاموش تے شریف نوجوان ، جو ہمیشہ اپنی وڈی بھین دی مندا ، اک اہم روحانی منزل اُتے اُپڑ گیا ۔

احمد یساوی بعد وچ بخارا چلے گئے تے یوسف ہمدانی توں روحانی علوم سکھے Y. N. Öztürk: The Eye of the Heart (Redhouse Press Istanbul 1988), p.49 یوسف ہمدانی دے انتقال مگروں , پہلے عبداللہ بارقی تے فیر حسن اندکی ہمدانی دی خانقاہ دے  سربراہ بنے  1160ء وچ حسن اندکی دے انتقال مگروں احمد یساوی سلسلہ نقشبندیہ مرشد اعلی بنے ۔آپ نے فیر اپنی تھاں عبدالخالق گجدوانی نوں ،اپنے مرشد یوسف ہمدانی دی ہدایت تحت، دے دتی تے خود ترکستان وچ اسلام دی تبلیغ لئی ترکستان (شہر) چلے گئے ۔
سلسلہ نسب
خاندان شیخ ابراهیم دی روایت مطابق اپ دا سلسلہ نسب امام محمد حنفیه بن علی ابن ابی طالب نال جا ملدا اے:شیخ ابراهیم بن شیخ الیاس بن شیخ محمود بن شیخ محمود(؟!) بن شیخ محمد بن شیخ افتخار بن شیخ عمر بن شیخ عثمان بن شیخ حسین بن شیخ حسن بن شیخ اسماعیل بن شیخ موسی بم شیخ مؤمن بن شیخ هارون بن شیخ الشیوخ بحر العرفان جبل الاطمینان قطب ترکستان خواجه اسحاق باب بن عبدالرحمن بن عبدالقهار بن عبدالفتاح بن امام الحنفی بن علی بن ابیطالب .
اثر

خواجہ احمد یسوی نے وسطی ایشیا وچ اسلام دی تبلیغ لئی گرانقدر کوششاں کیتیاں تے علاقے وچ اینہاں دے بوہت سارے شاگرد ہوئے ۔یساوی دی شاعری نے وچکارلے ایشیا دے ترک ساہت وچ  مذہبی فوک شاعری دی اک نویں صنف ایجاد کیتی تے بعد والیاں صدیاں وچ بوہت سارے مذہبی شاعراں اُتے اثر پایا ۔John L. Esposito, ed., The Oxford Encyclopedia of the Islamic World, Volume 1, New York: Oxford University Press, 1995, p. 271یساوی نے قازق سٹیپ دے لوکاں لئی یسی شہر نوں تعلیم دے وڈے مرکز بدل دتا ۔تے فیر آپ نے 63 سال دی عمر وچ غور وفکر تے مراقبہ لئی عمر وقف کر دتی ۔ آپ نے اک زیر زمین اک کمرہ جاں تہہ خانہ بنوایا جتھے آپ نے باقی عمر گزاری ۔ ترک مفکر حسن بصری چانتی چانن پاندے نیں کہایہ سلجوقی بادشاہ سن جو عظیم صوقی شاعر رومی نوں قونیہ لیائے تے سلجوقاں دے ویلے وچ ہی احمد یساوی ،اک دوجے عظیم صوفی ، رہے تے تعلیم دتی ۔اینہاں دوناں عالماں دا اثر اج تک جاری اے ۔"یساوی نوں ایڈورڈ کیمپبیل (ارنیسٹ سکاٹ دے ناں نال لکھدا) نے وی خواجگان دے رکن دے طور اتے دسیا اے ۔The People of the Secret by Edward Campbell (1983) ISBN 0-86304-038-1 
ورثہ
خواجہ احمد یسوی دا مقبرہ بعد وچ تیموری سلطنت دے بانی امیر تیمور نے آپ دی قبر اُتے ترکستان (شہر) وچ بنوایا ۔ یساوی طریقہ جاں سلسلہ تجات ،جو آپ نے قایم کیتا ، دا اثر بعد وچ کئی صدیاں تک رہیا ، 19ویں صدی وچ امارت بخارا دے دربار وچ یساوی ، سید عطا شیخ دی اہم پوزیشن سی ۔Devin Deweese "The Politics of Sacred Lineages in 19th-century Central Asia: Descent groups linked to Khwaja Ahmad Yasavi in Shrine Documents and Genealogical Charters" International Journal of Middle Eastern Studies Vol.31 (1999) pp507-530 دوجے صوفی سلسلےآں دے مقابلے وچ یساویہ وچ شامانی عنصراں دا بوہتا اثر اے ۔"The Sacred Sites of Kyrgyzstan", Cholpon K. Dyikanova, Taalaibek K. Dyikanov, Jarkyn B. Samanchina (eds.), Bishkek, 2004-2005, p. 8, citing Demidov, 1988, p. 3 

پہلی قازق ترک یونیورسٹی احمد یسوی یونیورسٹی دا ناں آپ دے اعزاز وچ رکھیا گیا اے ۔

نقشبندی ادریس شاہ نے احمد یسوی دا سلسلہ نسب کتاب الکتاب'' وچ لکھیا اے., page 9 یساوی کشمیر وچ وی نیں ۔

یساوی دا مقبرہ تیمور نے نویں ڈھانچے اُتے بنوایا ۔

ديوان حكمت  احمد یساوی دی ترک بولی وچ لکھی کتاب اے ۔1895ء تے 1905ء وچ یساوی دیاں نظماں (دیوان حکمت) قازان (تاتارستان،روسی سلطنت)توں شائع ہوئیاں ۔
 اشعار 
آپ دا مجموعه اشعار   دیوان حکمت دے ناں توں معروف اے تے ایہ ترکی بولی وچ اے   .صوفیان نخستین در ادبیات ترک، محمد فواد کوپریلی، ترجمه توفیق. ه سبحانی، ص ۱۷۱

حوالے



باہرلے جوڑ
 UNESCO Heritage Mausoleum Hoja Ahmed Yasevi 
 National Library of the Republic of Kazakhstan - Hoja Ahmed Yasaui
 Great Soviet Encyclopedia. Turkestan (city in Kazakh SSR) 

Category:1103ء دے جم
Category:1093ء دے جم
Category:1166ء دیاں موتاں
Category:صوفی شاعر
Category:مسلم مبلغ
Category:صوفی
Category:ترک صوفی
Category:ترک لوک
Category:مسلم مفکر 
Category:ترکستان
گٹھ:ترک شخصیتاں
گٹھ:وسطی ایشیا دی تریخ
گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ 2016
گٹھ:ترکستانی شخصیتاں