امیہ بن خلف

امیا بن خلف اسلام دا بہت وڈا دشمن اتے بلال بن رباح اتے خباب بن الارت دا مالک سی جس دے خلاف قرآن وچّ آئتاں نازل ہوئی

 بلال اتے خباب اتے ستم 
خباب بن الارت اتے بلال بن رباح غلام سی ۔ اوہناں دا مالک امیا بن خلف بہت ظالم اتے کٹڑواد سی ۔ جدوں ایہہ مسلمان ہو گئے تاں اوہناں نوں بھکھا پیاسا وی رکھدا اتے ماردا اتے کہندا کلمہ چھڈّ دیوے ۔ اک دن بلال نوں اجیہی ہی تکلیفاں دتیاں جا رہیاں سی کہ ادھر توں پیغمبر ( صلی اﷲ علیہ و آلہ وسلم ) دا گزر ہویا ۔ آپ سیدنا بلال اتے ایہہ ظلم برداشت نہ کر سکے ۔ اس لئی سیدنا ابو بکر نوں کیہا کہ  بلال نوں اس مصیبت توں چھٹکارا دواؤ ۔ اس لئی سیدنا ابو بکر نے امیا بن خلف نوں بلال دی منھ منگیا قیمت ادا کرکے خریدیا ، پھر آزاد کر دتا ۔ اک روایت دے مطابق ایہہ قیمت اک کلو توں زیادہ چاندی سی ۔ ابن ہشام 9:  317:  رحمۃ للعالمین 1: 57 
 قتل دی پیشین گوئی 
رسول کریم ﷺ نے اسدے بارے وچّ پیشن گوئی کیتی سی کہ مسلماناں دے ہتھوں امیا بن خلف دا قتل ہووےگا
 انصار دے قبیلہ اوس دے سردار سعد بن معاذ بدر دی لڑائی توں پہلاں عمرہ دی نیت نال مکہ آئے اتے اپنے حلیف متر امیا بن خاف دے کول ٹھہرے اس وت ابو جہل امیر مکہ نے ایہہ روک لگا رکھی سی کہ کوئی مسلمان کعبہ وچّ داخل نا ہوئے اتے طواف نہیں کر پائے ۔ امیا بن خلف رواداری دی وجہ کرکے سیدنا سعد نوں کعبہ لے گیا اوہ طراف کر ہی رہے سن کہ ابو جہل نے ویکھ لیا تاں سیدنا سعد اتے برس پیا ۔ سیدنا سعد نے کڑک کر جواب دتا کہ جیکر توں مینوں روکیں گا تاں میں تہاڈے کاروباری قافلہ دے رستے روک کے تہاڈا نکّ وچّ دم کر دیوانگا ۔ امیا سیدنا سعد توں مخاطب ہو کے کہن لگا کہ ابو جہل نال آرام نال گلّ کرو ۔ ایہہ مکہ دا سردار ہے ۔ سیدنا سعد کہن لگے تسی ابو جلہ دی انی طرف داری نہ کرو ۔ میں پیغمبر صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  توں سنیا ہے کہ توں اوہناں دے ساتھیاں دے ہتھوں قتل ہوئیں گا ۔ امیا نے پچھیا  کیہ اتھے مکہ وچّ ؟  سیدنا سعد نے کیہا ۔ میں ایہہ نہیں جاندا ۔ پھر کہن لگے کہ تیرے قتل دا کارن ایہی ابو جہل بنیگا ۔ بخاری۔ کتاب المناقب۔ باب علامات النبوۃ فی الاسلام 
 عبدالرحمان بن عوف دا بچاؤنا 
جاہلیت دے دور وچّ امیا بن خلف اتے عبدالرحمان بن عوف وچّ دوستی سی ۔  جنگ بدر وچّ جدوں مسلمان کافراں نوں گرفتار کر رہے اتے مال غنیمت اکٹھا کر رہے سی اس وقت عبدالرحمٰن بن عوف کجھ زرہاں سمبھالے جا رہے سن ۔ امیا نے انھاننوں ویکھ لیا اتے پکار کے کیہا : تہانوں میری ضرورت ہے ؟ وچّ تہاڈی اوہناں زرہان توں بہتر آں۔ امیا دا مطلبّ ایہہ سی کہ جیکر عبدالرحمٰن بن عوف مینوں قیدی بناکے اپنی پناہ وچّ لے لیؤن تاں میں گھٹّ توں گھٹّ جان توں تاں بچّ جاؤنگا اتے جیکر زندہ رہا تاں انھاننوں اس کم دا انا معاوضہ دیوانگا جو اوہناں زرہاں توں کتے بہتر ہووےگا ۔
 بلال حبشی دا قتل کرنا 
عبدالرحمٰن بن عوف کہندے ہن کہ میں امیا بن خلف اتے اس دے بیٹے علی دوناں نوں گرفتار کرکے اگے ودھیا ہی سی کہ   سیدنا بلال دی نظر امیا بن خلف اتے پے گئی ۔ امیا نوں ویکھدے ہی اوہناں نوں اوہ زمانہ یاد آگیا جدوں امیا اوہناں اتے ظلم ستم کیتا کردا سی ۔ اوہ ترنت پکار اٹھے ' اوہ ! کفر دے سر ! امیا بن خلف ! اج جاں میں زندہ رواں گا جاں ایہہ زندہ رہے گا 

میں سیدنا بلال نوں بہتیرا سمجھایا کہ ایہہ میرا قیدی ہے مگر اوہ کسے حالت نہ منے اتے مدد کرن والے نوں بلاکے اوہی گلّ کہی کہ  اج جاں میں زندہ رواں گا جاں ایہہ کفر دا سر ''' اس لئی اوہناں لوکاں نے سانوں گھیرے وچّ لے لیا ۔ میں اوہناں دا بچاو کر رہا سی سگوں اپنے آپ نوں امیا اتے گرا رہا سی ۔ مگر ہجوم دے ساہمنے میری کجھ پیش نہ گئی ۔ اوہناں لوکاں نے امیا نوں میرے ہیٹھاں توں کڈھکے باپ اتے بیٹے دوناں نوں بے دردی توں مار دتا ۔ مرن توں پہلاں امیا نے اجیہی دکھدئی چیخ ماری جہے میں پہلاں کدے نہ سنی سی ۔ عبدالرحمٰن بن عوف کیہا کردے سن اﷲ تعالٰی بلال اتے ترس کرے ۔ لڑائی بدر دے دن میری زرہاں وی گئی اتے میرے قیدی دے بارے وچّ مینوں تڑپا وی دتا ۔ بخاری۔ کتاب الجہاد باب دعاء النبی علی المشرکین

 حوالے

گٹھ:مکہ دے کافر
گٹھ:اسلام دے دشمن