گروجمبھیشوَر

جمبھیشور گورو جنہاں دا جنم راجستھان دے پیپاسر پنڈ وچّ 1451 وچّ ہویا سی۔ ایہہ جامبھوجی دے نام نال وی جانیا جاندا ہے نال ہی بشنوئی فرقے دا بانی وی ہے۔ جامبھوجی ہری نام دا جاپ کریا کردا سی، ہری جو کہ  وشنو دا اک نام ہے۔ گورو جمبھیشور ایہہ مندا سی کہ ہر جگہ بھگوان ہے اتے ایہہ ہمیشہ درخت بوٹیاں دی اتے جانوراں دی رکھیا کردا سی۔ اتے اوہ درخت بوٹیاں نوں جانوں زیادہ بچاؤن نوں ہمیشہ اپدیش دندا سی۔

گورو جمبھیشور بھگوان بارے
جامبھوجی بشنوئی فرقے دا بانی سی۔ 

جامبھوجی دا جنم اک
http://www.bishnoivillagesafari.com/bishnoi_history.html#The_Khejrali_Massacre 
راجپوت ونش دے پنوار جاتی دے پریوار وچّ 1451 وچّ وچّ ہویا سی۔ ایہناں دے پتا دا نام لوہٹ جی پنوار اتے ماتا دا نام ہنسا دیوی سی۔ ایہہ اپنے ماپیاں دی اکلی اولاد سی۔ جامبھوجی اپنے جیون دے شرواتی 7 سالاں تکّ کجھ وی نہیں بولے سن اتے نہ ہی اوہناں دے چہرے اتے ہاسی رہندی سی۔ ایہہ 27 سال تکّ گاواں چراندے رہے۔ گورو جمبھیشور بھگوان نے 34 سالاں دی عمر وچّ 
بشنوئی سمپردائے دی ستھاپنا کیتی۔ اوہناں نے اپنیاں سکھیاواں شبد وانی نام ہیٹھ قلم بند کیتیاں۔ ورتمان سمیں شبد وانی وچّ صرف 120 شبد ہی ہن۔ اوہناں نے اپنے اگلے 51 سالاں وچّ پورے دیش وچّ بھرمن کر لیا سی۔ بشنوئی سماج دے لوگ 29 دھرم آدیشاں دا پالن کردے ہن۔http://www.bishnoivillagesafari.com/bishnoi_history.html#origin 
سماج دے لوکاں دے انوسار ایہہ دھرم آدیش گورو جمبھیشور نے ہی بنائے سن۔ ایہناں 29 دھرم آدیشاں وچوں 8 جیوک وبھنتا تتھا جانوراں دی راکھی لئی ہن، 7 دھرم آدیش سماج دی راکھی لئی ہن۔ ایہناں دے علاوہ 10 اپدیش خود دی سلامتی اتے ودھیا سواستھ دے لئی ہن اور باقی دے چار دھرم آدیش روزانہhttp://www.ashgate.com/isbn/9781409405917بھگوان نوں یاد کرن اتے پوجا پاٹھ کرن سنبندھی ہن۔ بشنوئی سماج لئی ہر سال مقام جاں مکتیدھام مقام وچّ میلہ بھردا ہے جتھے ہزاراں دی سنکھیا وچّ بشنوئی سمدائے دے لوک آؤندے ہن۔ گورو جی نے جس بشنوئی سمپردائے دی ستھاپنا کیتی سی اس 'بش' دا مطلب 20 اتے 'نوئی' دا مطلب 9 ہندا ہے ایہناں نوں ملاؤن تے 29 بندا ہے - بش+نوئی/29۔ بشنوئی سمپردائے دے لوک کھیجڑی (Prosopic cineraria) نں اپنا پوتر رکھ مندے ہن۔

حوالے

گٹھ:ہندو مذہبی آگوُ
گٹھ:ہندو دھرم