پروفیسر موہن سنگھ

پرو۔ موہن سنگھ (20 اکتوبر 1905 – 3 مئی 1978)http://www.punjabi-kavita.com/ProfessorMohanSingh.php پنجابی دے اک ترقی پسند اتے  رومانوی ساہتکار اتے اڈیٹر سن۔ ودھیرے کرکے اوہناں دی پچھان شاعر کرکے اے۔ پنجابی شاعری وچ اصل معنے وچ جدیدیت  دا آغاز اس دی شاعری راہیں ہندا اے۔ بھائی ویر سنگھ نوں پہلا جدید شاعر منّ لیا جاندا اے پر اوہناں دی شاعری دی انتروستو نوں جدید نہیں کیہا جا سکدا۔ اوہناں نے مدھدور دے شعری سوچ وچار نوں ہی نویں محاورے وچّ پیش کیتا اے۔ پرو۔ موہن سنگھ نے روائتی شاعری دیاں دہلیزاں ٹپکے نویں زمین فکر نال پنجابی پاٹھک جگت نوں جوڑیا۔ ادھی صدی توں ودھیرے سماں اوہ پنجابی شاعری وچّ ہورناں ترقی پسند شاعراں دے سہت پرمکھ ہستی بنے راے۔ فارسی دی اوہناں دی جانکاری نے پنجابی شاعری وچّ اردو-فارسی شبداں دی ورتوں جاری رکھی۔ اوہناں دیاں کجھ نظماں اجہیاں ہن جو پنجابی پاٹھکاں نوں ملوملی یاد ہو گئیاں ہن جویں کڑی پوٹھوہار دی، چھتو دی بیری اتے انبی دے بوٹے تھلے۔

 جیونی 
موہن سنگھ 20 اکتوبر 1905 نوں پنجاب دے نگر ہوتی مردان (پاکستان) وچّ پیدا ہوئے۔ اوہناں دا جدی پنڈ راولپنڈی نیڑے دھمیال اے۔ شاعر دی بچپن توں پرتکھ روپ وچّ رچی ساہمنے آئی۔ اس نے امیراں نالوں غریب لوکاں دا ساتھ ودھیرے مانیا۔ اس دے چہرے دی بھاوکتا دی نہار ہور وی تکھیری ہو گئی جدوں اس دی بیوی دی بے وقتی موت ہو گئی۔ اس ویلے توں لکھنا آرنبھ دتا۔ 3 مئی 1978 نوں اوہناں دی موت ہو گئی۔

 پنج دریا میگزین دا سمپادن 
پنجابی ساہتی پترکاری دے اتہاس وچّ 'پنج دریا' دی اشاعت اک بہت ہی اہم واقعہ سی۔ اس دی شروعات نال پنجابی وچّ جدید اتے پرگتیوادی ساہتی رچناواں دیاں پرکاشناواں دا مڈھ بجھیا۔ پنجابی ساہتی پترکاری وچّ اگست 1939 دے انک نال 'پنج دریا' دا داخلہ ہندا اے۔ ایہہ پتر 1947 تکّ لاہور توں شائع ہندا رہا۔ دیس ونڈ دا شکار ہو کے ایہہ پتر کجھ سماں بند رہا تے مڑ جنوری 1949 وچّ کچہری روڈ امرتسر توں شروع ہویا1 اتے کجھ سماں ایہہ لدھیانہ اتے جالندھر توں وی چھپدا رہا۔2 اپریل 1964 دے انک وچّ موہن سنگھ دا آخری سمپادکی 'دریاواں دے موڑ' چھپیا۔

 رچناواں 
 شعری مجموعہ 
 چار ہنجھو
 ساوے پتر
 کسمبھڑا
 ادھواٹے
 کچّ-سچ
 آوازاں
 وڈا ویلا
 جندرے
 جیمیر
 بواے
 ننکان
 چھتو دی بیری

 ترجمہ 
 'لائیٹ آف ایشیا' نوں 'ایشیا دا چانن'
 سولوکھوو دے 'ورجن سوآئل اپٹرنڈ' نوں دھرتی پاسہ پرتیا
 سترنگی پینگھ
 نرملا (پریمچند دے ہندی ناول دا ترجمہ)
 گودان (پریمچند دے ہندی ناول دا ترجمہ)
 پینگھ (ناول)
 جواہر لال نہرو دیاں 'پیؤ ولوں دھی نوں چٹھیاں' (وارتک)
 سوفوکلیز دے یونانی ناٹک دا راجا ایڈیپس وجوں ترجمہ کیتا ۔

 مہانکاوِی 
 ننکائن

 کہانیاں 
 نکی-نکی واشنا (پنجابی)

 باہرلے سروت 
 پرو: موہن سنگھ دی زندگی دی شام -سرجیت پاتر

 حوالے 

گٹھ:پنجابی لکھاری
گٹھ:پنجابی شاعر
گٹھ:پنجابی غزل گو
گٹھ:ساہت اکادمی انعام جیتو