فردینا د سوسیور

فردینا د سسیور (فرانسیسی: Ferdinand de Saussure؛  26 نومبر 1857 –  22 فروری 1913) اک سوسّ لینگوئسٹ سی۔ اس نوں 20ویں صدی دی لینگوئسٹکس دا پیؤ منیا جاندا اے۔

جم
فردینا د سسیور دا جم 1857 وچّ جنیوا وچّ ہویا۔ چوداں سال دی چھوٹی عمرے ہی چوکھی قابلیت تے  عقل دے اسدے تکڑے آثار نظر آؤن لگّ پئے سن۔Слюсарева، Наталья Александровна: Некоторые полузабытые страницы из истории языкознания – Ф. де Соссюр и У. Уитней. (Общее и романское языкознание: К 60-летию Р.А. Будагова). Москва 1972. اس دا پیؤ اک مشہور ایٹامالوجسٹ سی۔ اس لئی اوس دی خاہش سی کہ سسیور وی اس مدان وچّ اپنا کیریئر بنائے۔ پر سسیور دی دلچسپی بولی سکھن دے ولّ زیادہ سی۔ ایہی کارن سی کہ جینیوا یونیورسٹی وچّ 1875 وچّ کیمسٹری وچّ داخل ہون توں پہلاں ہی اوہ یونانی دے نال - نال فرانسیسی، جرمن، انگریزی اتے لاطینی بولیاں توں واقف ہو چکا سی اتے 1872 وچّ “بولیاں دا عام طریقہ” ناں دا لیکھ لکھ چکا سی۔ 

اس نے اپنا ڈگری مقالہ جینیوا، پیرس اتے لیپزنگ وچّ سنسکرت اتے ہند یورپی بولیاں دے انترگت مکمل کیتا۔ نال ہی نال اوہ لیپزنگ یونیورسٹی وچّ نویں گرائمرسٹ (برگمین اتے کارل ببڑ) دے رابطے وچّ آیا۔ اکی سال دی عمر وچّ اس نے  ہند یورپی بولیاں چ واول سسٹم(Dissertation on the Primitive Vowel System in Indo-European Languages) اتے لیکھ لکھیا۔ 

اس دا دوجا وڈا کم ڈاکٹریٹ دی ڈگری لئی پیش سودھ پربندھ سی۔  ڈاکٹریٹ دی ڈگری دے بعد اوہ جرمنی وچّ ہور زیادہ نہیں رکیا کیونکہ اسنوں جرمنی دا سماجی اتے اکیڈمی ماحول پسند نہیں آیا ۔

1880 وچّ سسیور جرمنی چھڈکے فرانس آ گیا۔ پیرس وچّ اس نے لگبھگّ دس سالاں تکّ تریخی بولی علم دا مطالعہ کیتا۔ بعد وچّ اوہ پیرس دی بولی علم متعلق ادارے دا میمبر بنیا۔ جرمنی توں پرتن دے بعد جوان لینگوئسٹ  سسیور نے اک سرگرم میمبر وجوں سماج وچّ اپنا اہم  تھاں بنا لیا۔
گیاراں سال اوہ "اکول پراتیک د ہوتس اتیودز" نام دی مشہور کھوج ادارے وچّ پڑھاؤندا رہا۔ اس دوران اس دا نام Chevalier de la Lgion d'Honneur ( لیجن آف آنر دا سورما) پے گیا۔ Culler، p. 23 جدوں 1891 وچّ جنیوا توں پروفیسری دی پیش کش ہوئی،اوہ واپس پرت آیا۔ اتھے ہی جینیوا یونیورسٹی وچّ اس نوں عام بولی علم پڑھاؤن دا موقع حاصل ہویا۔ اسنے اس موضوع وچّ 1907، 1909 اتے 1911 وچّ تنّ وار ادھیاپن کارج کیتا۔ ایہہ لیکچر لڑی ہی اوہناں دی کتاب دا آدھار بنی، جسنوں اس دے دو پربدھّ ساتھیاں نے 1913 وچّ ‘کورس آف لنگئسٹک’ ناں دے جرنل وچّ سنپادت کیتا۔ سسیور دے نوٹس نانہہ دے برابر سی، نہ ہی سسیور نے اپنے جیون وچّ کوئی کتاب لکھی ۔

فروری 1913 وچّ 53 سال دی عمر وچّ سسیور دی موت ہو گئی۔ اپنے جیون ویلے وچّ سسیور نے آپ بہت گھٹّ لکھیا۔ ڈاکٹریٹ ڈگری لئی لکھے گئے اپنے مقالے دے علاوہ اس نے کوئی کتاب نہیں لکھی۔ 4 فروری 1854 نوں لکھے گئے اس دے اک پتر توں ایہہ اشارہ ضرور لبھدا ے کہ اوہ بولی علم اتے اک کتاب لکھنا چاہندا سی۔
باہرلے جوڑ



 The poet who could smell vowels : an article in The Times Literary Supplement by John E. Joseph, November 14, 2007.
 Original texts and resources , published by Texto,  .
 Hearing Heidegger and Saussure by Elmer G. Wiens.

حوالے


گٹھ:بولی علم
گٹھ:سوٹزرلینڈ