ماتسوو باشو

ماتسوؤ باشو (1644 - 28 نومبر 1694)، جم ویلے ماتسوؤ کنساکو (松尾 金作؟)، فیر ماتسوؤ چیومون منفوسا (松尾 忠右衛門 宗房؟) ایڈو ویلہ (1603 توں 1868) دا سبھ توں مشہور جاپانی شاعر سی۔ اپنے جیون  ویلے دوران، باشو مل کے جوڑے جاندے رینکو (اس ویلے ہیکائی نو رینگا کہندے سن)شعری  روپ وچّ اپنے کم لئی منیا گیا سی۔ اج، صدیاں توں چلدی چرچہ دے بعد، اوہ ہائیکو دا سبھ توں وڈا ماسٹر (اس ویلے  ہوکو کیہا جاندا سی) منیا جا رہا اے۔ اس دی شاعری قومانتری پدھر اتے مشہور اے، اتے جاپان وچّ اوہدے شعر کئی یادگاراں اتے روایتی تھانواں اتے اکریاں ہوئیاں نیں۔

باشو چھوٹی عمر وچّ کویتا نال جڑ گیا سی، اتے ایدو (اج دا ٹوکیو) دے بودھی درش وچّ گھل مل جان دے بعد، اوہ جلدی ہی جاپان بھر وچّ مشہور ہو گیا سی۔ اوہ اک استاد وجوں اپنی روزی کماؤندا سی، لیکن جلدی ہی اسنے ساہتی حلقیاں دے سماجی، شہری جیون نوں تیاگ دتا اتے اپنی لیکھنی لئی فکر حاصل کرن واسطے دیس بھر وچّ - لہندے ، چڑھدے اتے دور اتری جنگل وچّ گھمن والا گھمکڑ بن گیا۔ اس دیاں کویتاواں کجھ سرل تے آسان تتاں راہیں اکثر اپنے آسپاس دی دنیا دے بارے وچّ اس دے اصل تجربے نوں اتے منظر دے احساس نوں شعر-بند کر لیندیاں سن۔
مڈھلا جیون
باشو دا جم 1644 نوں  ایگا صوبے وچّ  یئینو  دے نیڑے ہویا سی۔Kokusai 1948، p. 246 اس دا پیؤ نمانا جیہا سمرائی سی، جس کر کے باشو نوں فوج وچّ چاکری مل سکن دی امید سی، پر نامی جیون جی سکن دے کوئی آثار نہیں سی۔ جیونیکاراں دا متّ اے کہ اوہ رسوئیے دا کم کردا ہندا سی۔Carter 1997، p. 62 پر بچپن وچّ ہی، باشو  دا سیوادار بن گیا سی، جس نال باشو دی مل کے جوڑے جاندے رینکو (جس نوں اس ویلے ہیکائی نو رینگا  کہندے ہندے سن) پرتی پیار دی سانجھ سی۔Ueda 1982، p.20 واک 5-7-5 مورا دے فارمیٹ وچّ شروع ہندے سن؛ اس تنّ ستری اکائی نوں  ہوکو  کیہا جاندا سی، اتے صدیاں بعد اسے نوں شعری صنف بن جان تے ہائکو سدیا جان لگّ پیا۔ باشو اتے یوشیتادا دوناں نے اپنے ، جاں ہیکائی   قلمی ناں  رکھ لئے؛ باشو نے ، جو اس دے بالغ ناں  دا چینی-جاپانی اچارن سی۔ 1662 وچّ باشو دی پہلی عامَ ورتی جاندی کویتا چھپی؛ 1664 وچّ اس دے دو ہوکو اک چونوینیاں کویتاواں دے شعری مجموعے وچّ چھپے، اتے 1665 وچّ باشو اتے یوشیتادا نے اپنے کجھ دوستاں نال ملکے اک سو شعراں والے  رینکو  دی رچنا کیتی۔

1666 وچّ یوشیتادا دی اچانک موت نے سیوادار وجوں باشو دے پرامن جیون دا خاتمہ کر دتا۔ اس ویلے دے کوئی ریکارڈ ویروے نہیں ملدے، پر ایہہ کیہا جاندا اے کہ باشو نے سمرائی بنن دی امید اتے گھر دا تیاگ کر دتا۔Ueda 1982، p. 21. کارناں اتے اگلیاں منزلاں بارے جیونیکاراں دے متّ وکھ وکھ نیں۔ باشو دے اک میکو (جاپانی مذہبی زنانی سیوادار) کڑی،  نال پریم دی وی چرچہ ملدی اے جسدے سچا ہون دی کوئی شکل نظر نہیں آؤندی۔.Okamura 1956 اس میلے بارے باشو دیاں سوے ٹپنیاں وی بوہتا چانن نہیں پاؤندیاں۔ اوہ اک تھاں لکھدا اے، "اک وار میں زمین دی مالکی سمیت سرکاری عہدے دی حرص جاگی"، اتے، "اک ویلہ سی جدوں میں سملنگی پریم ولّ الار ہو گیا سی۔"، پر اس گلّ دا کوئی اشارہ نہیں ملدا کہ اوہ اصلی جنون دی گلّ کر رہا جاں ماتر گلپی گلاں دی۔Ueda 1982، p. 22. کل وقتی شاعر بنن بارے اوہ ڈاوانڈول سی؛ اوہدے اپنے شبداں وچّ، "میرے من وچّ وکلپاں دی جنگ چلدی سی اتے اسنے میرا جیون بے قرار کر دتا سی"۔Ueda 1982، p. 23. اس دی ڈاوانڈولتا دا کارن اس ویلےرینگا اتے ہیکائی نو رینگا نوں گمبھیر کلا گھالنا دی تھاں محض سماجی سرگرمیاں سمجھے جانا ہو سکدا اے۔Ueda 1982، p. 9. کجھ وی ہووے، 1667، 1669، اتے 1671 وچّ اس دیاں کویتاواں شاعری کتاباں وچّ چھپدیاں رہیاں۔ اتے اسنے اپنیاں اتے  ٹیٹوکو  سکول دے ہور لکھاریاں دیاں کویتاواں دا مجموعہ، ، 1672 وچّ چھپوایا۔ اس وچّ ہر کویتا دے انت وچّ اس بارے ٹپنی کیتی گئی اے۔ اسے سال دی بسنت رتے اوہ کویتا دے اپنے ادھئن نوں اگے تورن لئی  ایڈو چلیا گیا۔Ueda 1992، p. 29 
نمونہ

پتجھڑی ہوا وچ
پئی، اداسی نال چور
اک شہتوت دی چھٹی (پنجابی ترجمہ)
ایہہ وی دیکھو
ماساؤکا شکی
کوبایاشی ایسا
ہائیکو

کماں دی لسٹ

 Kai Ōi (The Seashell Game) (1672)
  (1678)
  (1680)
  (1680)
  (1680)
  (1683)
 Nozarashi Kikō (Record of a Weather-Exposed Skeleton) (1684)
 Fuyu no Hi (Winter Days) (1684)*
 Haru no Hi (Spring Days) (1686)*
 Kawazu Awase (Frog Contest) (1686)
 Kashima Kikō (A Visit to Kashima Shrine) (1687)
 Oi no Kobumi, or Utatsu Kikō (Record of a Travel-Worn Satchel) (1688)
 Sarashina Kikō (A Visit to Sarashina Village) (1688)
 Arano (Wasteland) (1689)*
 Hisago (The Gourd) (1690)*
  (1691)*
 Saga Nikki (Saga Diary) (1691)
 Bashō no Utsusu Kotoba (On Transplanting the Banana Tree) (1691)
 Heikan no Setsu (On Seclusion) (1692)
 Fukagawa Shū (Fukagawa  Anthology)
 Sumidawara (A Sack of Charcoal) (1694)*
 Betsuzashiki (The Detached Room) (1694)
 Oku no Hosomichi (Narrow Road to the Interior) (1694)Kokusai 1948, pp. 248-9
 Zoku Sarumino (The Monkey's Raincoat, Continued) (1698)*

* Denotes the title is one of the Seven Major Anthologies of Bashō (Bashō Shichibu Shū)Yuasa 1966, pp30-48

انگریزی ترجمے











فکشن وچ
میجک تھری ہاؤس کتاب د ڈریگن آف ریڈ ڈان چ باشو دکھیا گیااے ۔

نوٹس

حوالے

 Forbes, Andrew; Henley, David (2014). Utagawa Hiroshige's 53 Stations of the Tokaido. Chiang Mai: Cognoscenti Books. B00LM4APAI






 Slawenski, Kenneth. 2010. J.D. Salinger: A Life. New York: Random House, ISBN 978-1-4000-6951-4
 Takarai, Kikaku (2006). An Account of Our Master Basho's Last Days, translated by Nobuyuki Yuasa in Springtime in Edo. Hiroshima, Keisuisha. ISBN 4-87440-920-2

Matsuo, Bashō (1666). "The narrow road to the Deep North", translated by Nobuyuki Yuasa. Harmondsworth, Penguin. ISBN 0-14-044185-9

باہرلے جوڑ




   Various poems by Bashō, in original and translation.
   Comparison of translations by R. H. Blyth, Lucien Stryck and Peter Beilenson of several Bashō haiku.
  Interactive Travelogue of Howard Norman's journey in Basho's footsteps, including a map of the route taken.
   A translation by Nobuyuki Yuasa of an important manuscript by Takarai Kikaku, also known as Shinshi, one of Bashō’s followers.

 bashoDB
  Translations of renku by Bashō and his disciples, by Sean Price.
  Travels along the path Matsuo Bashō followed for Oku no Hosomichi.  Photography by Mike Yamashita.
 Bridge of dreams: the Mary Griggs Burke collection of Japanese art, a catalog from The Metropolitan Museum of Art Libraries (fully available online as PDF), which contains material on this artist (see index)



گٹھ:جاپانی شاعر
گٹھ:ہائیکو
گٹھ:شاعر
گٹھ:جاپان
گٹھ:جاپانی شخصیتاں

en:Matsuo Bashō