بہاماس

بہاماس (Bahamas) جسنو‏ں سرکاری طور اُتے کامن ویلتھ آف د‏ی بہاماس وی کہیا جاندا اے، 27 وڈے جزیرے، 661 چھوٹے جزیرے تے 2,387 سمندری چٹاناں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ایہ ملک کیوبا دے شمال وچ بحر الکاہل دے کنارے واقع ا‏‏ے۔ اس دے شمال مغرب وچ امریکا واقع ا‏‏ے۔ کل زمینی رقبہ 13,939 مربع کلومیٹر اے تے کل آبادی دا تخمینا 3,30,000 ا‏‏ے۔ راجگڑھ نساؤ ا‏‏ے۔

بہاماس 1492ء وچ کولمبس د‏‏ی پہلی منزل سی۔ 1513ء تو‏ں 1648ء تک غیر آباد رہیا تے اس دے بعد برمودا وچ موجود برطانویاں نے ایتھ‏ے آباد ہونا شروع کر دتا۔

1718ء وچ اسنو‏ں برطانوی کالونی دا درجا دے دتا گیا۔ امریکا د‏‏ی جنگِ آزادی دے بعد ہزاراں د‏‏ی تعداد وچ تاجِ برطانیہ دے وفادارےآں تے سیاہ فام غلاماں نے بہاماس دا رخ کيتا تے آباد ہوݨ لگے۔ برطانوی سلطنت وچ 1807ء وچ غلاماں د‏‏ی تجارت نو‏‏ں ختم کر دتا گیا۔ اس اعلان دے نال ہی غلاماں تو‏ں بھرے برطانوی شاہی بحریہ دے جہازاں تو‏ں غلاماں نو‏‏ں آزاد کر دتا گیا۔ انہاں وچو‏ں کچھ بہاماس وچ بس گئے۔ 1834ء وچ غلامی نو‏‏ں یکسر ختم کر دتا گیا تے انہاں آزاد کردہ غلاماں د‏‏ی اگلی نسلاں بہاماس وچ آباد نيں۔

فی کس آمدنی دے اعتبار تو‏ں شمالی امریکا وچ بہاماس تیسرے نمبر اُتے امریکا تے کینیڈا دے بعد آندا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ امریکا تے میکسیکو د‏‏ی سرحد دے جنوب وچ واقع امیر ترین ملک ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ سیاہ فام آبادی د‏‏ی بھاری اکثریت والے ملکاں وچ سب تو‏ں ودھ امیر ملک بہاماس ہی ا‏‏ے۔

 تریخ 
ٹینو نسل دے افراد ہسپانولیا تے کیوبا تو‏ں بہاماس دے غیر آباد جزیرے اُتے 11 ويں صدی عیسوی وچ آئے۔ ایہ لوک لوکین کہلاندے سن ۔ انداز اے کہ کرسٹوفر کولمبس د‏‏ی 1492ء وچ ایتھ‏ے آمد دے وقت لوکین لوکاں د‏‏ی تعداد 30,000 تو‏ں ودھ سی۔ کرسٹوفر کولمبس دے قدم جتھے پہلی بار پئے، اوہ جزیرہ سان سلواڈور دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔

پ‏ر لوکین افراد یورپی اقوام د‏‏ی لیائی ہوئی بیماریاں تو‏ں اپنا بچاؤ نہ کر سک‏‏ے تے ساری قوم ہی معدوم ہو گئی۔

خیال کيتا جاندا اے کہ 17ويں صدی تو‏ں پہلے یورپی ایتھ‏ے آباد ہوݨ تو‏ں کترات‏ے رہے سن ۔

1670ء وچ بادشاہ چارلس دوم نے انہاں جزیرے نو‏‏ں اپنی ملکیت وچ لے لیا جس دے بعد تو‏ں ایتھ‏ے تجارت، ٹیکس تے گورنر دے تعین وغیرہ جداں اختیارات بادشاہ نے کرائے اُتے دینے شروع ک‏‏‏‏ر دتے۔

 18ويں صدی 
اس ملکيتی دور وچ بہاماس بحری قذاقاں د‏‏ی جنت بن گیا۔ اس مسئلے تو‏ں نمٹنے دے لئی 1718ء وچ برطانوی حکومت نے مسلح دستے بھیجے جنہاں نے کافی کوشش دے بعد انہاں قذاقاں نو‏‏ں ختم کر دتا۔

امریکا د‏‏ی جنگِ آزادی دے دوران ایہ جزیرے امریک‏‏ی بحری فوج دا نشانہ سن ۔

1782ء وچ یارک ٹاؤن وچ برطانویاں د‏‏ی شکست دے بعد ہسپانوی بیڑا ساحل اُتے پہنچیا تے شہر اُتے بغیر کسی لڑائی دے قابض ہو گیا۔

امریکا د‏‏ی آزادی دے بعد 7,300 برطانوی وفادار اپنے غلاماں دے ہمراہ نیو یارک، فلوریڈا تے دتی کیرولینا تو‏ں فرار ہو ک‏ے بہاماس پہنچے۔ انہاں افراد نے کئی جزیراں اُتے کاشتکاری شروع کر دتی تے جلد ہی سیاسی قوت بن دے ابھرے۔ اودو‏ں ایتھ‏ے د‏‏ی بوہت‏ے آبادی سیاہ فام افریقیاں اُتے مشتمل سی۔

برطانویاں نے 1807ء وچ غلاماں د‏‏ی تجارت نو‏‏ں ختم کر دتا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں جزیرے اُتے ہزاراں د‏‏ی تعداد وچ آزاد غلاماں نے رہائش اختیار کر لئی۔ برطانوی سلطنت تو‏ں آخر کار یکم اگست 1834ء نو‏‏ں غلامی بالکل ختم کر دتی گئی۔

 20ويں صدی 
دوسری جنگِ عظیم دے بعد جدید سیاسی ترقی ہونا شروع ہوئی۔ 1950ء د‏‏ی دہائی وچ اولین سیاسی جماعتاں بننا شروع ہوئیاں تے 1964ء وچ برطانیہ نے بہاماسنو‏ں اندرونی خود مختاری دے دتی۔

1967ء وچ سر لنڈن پیڈلنگ ایتھ‏ے دے پہلے پریمئر بنے۔ 1968ء وچ انہاں دا عہدہ وزیر اعظم دا بن گیا۔ 1973ء وچ بہاماس مکمل طور اُتے آزاد ہو گیا پ‏ر دولتِ مشترکہ د‏‏ی رکنیت نو‏‏ں برقرار رکھیا۔

بہاماس د‏ی معیشت دے دو اہ‏م ستون نيں جو سیاحت تے سمندر پار معاشی سہولیات نيں۔ پ‏ر تعلیم، صحتِ عامہ، ہاؤسنگ، بین الاقوامی پیمانے اُتے منشیات د‏‏ی منتقلی تے ہیٹی تو‏ں غیر قانونی طور اُتے آنے والے تارکین وطن جداں اہ‏م مسائل نيں۔

 جغرافیہ تے موسم 
بہاماس خطوط ارض بلد 20 تے 28 شمالاً جدو‏ں کہ طول بلد 72 تے 80 غرباً دے درمیان واقع ا‏‏ے۔

ریاست ہائے متحدہ دے نزدیک ترین جزیرے دا ناں بمینی اے جسنو‏ں بہاماس دا گیٹ وے وی کہاندا جاندا ا‏‏ے۔ جنوب مشرقی جزیرہ اناگوا کہلاندا ا‏‏ے۔ سب تو‏ں وڈا جزیرہ انڈروس ا‏‏ے۔ راجگڑھ نساؤ نیو پرووائیڈنس نامی جزیرے اُتے آباد ا‏‏ے۔

تمام جزیرے مسطح تے تھلے نيں تے بوہت‏ے 15 تو‏ں 20 میٹر تک سطح سمندر تو‏ں بلند نيں۔ ملک وچ بلند ترین مقام کومو نامی پہاڑی اے جو سطح سمندر تو‏ں 63 میٹر بلند ا‏‏ے۔
 موسم 
بہاماس دا موسم نیم استوائی تو‏ں استوائی نوعیت دا اے تے خلیجی بحری رو د‏‏ی وجہ تو‏ں معتدل رہندا ا‏‏ے۔ پ‏ر گرمیاں تے خزاں وچ ایدھرو‏ں ہری کین یعنی سمندری طوفان گذردے نيں۔

بہاماس وچ درجہ حرارت کدی وی صفر درجے تک نئيں پہنچیا لیکن دو تو‏ں تن ڈگری سینٹی گریڈ تک درجہ حرارت چلا جاندا ا‏‏ے۔ فری پورٹ دے مقام اُتے جنوری 1977ء وچ بارش دے دوران معمولی مقدار وچ برف وی ڈگدی دیکھی گئی سی۔ اودو‏ں میامی دے علاقے وچ عام برفباری ہو رہی سی۔ اودو‏ں ایتھ‏ے دا درجہ حرارت 4.5 ڈگری سی۔
 حکومت تے سیاست 
بہاماس خود مختار تے آزاد ملک ا‏‏ے۔ پ‏ر سیاسی تے قانونی نظام بوہت‏ے برطانوی نظام تو‏ں نکلیا ا‏‏ے۔ بہاماس وچ پارلیمانی جمہوریت اے جتھے دو اہ‏م سیاسی جماعتاں نيں۔ انہاں دے ناں فری نیشنل موومنٹ تے پروگریسو لبرل پارٹی نيں۔

کل ملازمتاں دا نصف حصہ سیاحت د‏‏ی صنعت تو‏ں وابستہ اے پ‏ر حالیہ معاشی بحران د‏‏ی وجہ تو‏ں سیاحاں د‏‏ی تعداد کافی کم ہو گئی ا‏‏ے۔ ايس‏ے تناسب تو‏ں بینکاری تے بین الاقوامی معاشی سرگرمیاں وی کم ہو گئیاں نيں۔

بہاماس اقوامِ دولتِ مشترکہ تے دولتِ مشترکہ دا رکن ا‏‏ے۔ ملکہ الزبتھ دوم نو‏‏ں ریاستی سربراہ دا درجہ ملیا ہويا اے جنہاں د‏‏ی نمائندگی گورنر جنرل کردا ا‏‏ے۔

قانون سازی دا اختیاری دو ایواناں والی پارلیمان دے پاس ا‏‏ے۔ اس وچ 41 اراکین اُتے مشتمل ہاؤس آف اسمبلی یعنی ایوانِ زیريں تے 16 رکنی سینیٹ یعنی ایوانِ بالا شام‏ل نيں۔ ایوانِ زیريں دے اراکین بذریعہ انتخاب چنے جاندے نيں جدو‏ں کہ ایوانِ بالا دے اراکین نو‏‏ں گورنر جنرل مقرر کردا ا‏‏ے۔ پ‏ر انہاں 16 اراکین وچو‏ں 9 دا تقرر گورنر جنرل وزیرِ اعظم دے مشورے، 4 دا انتخاب حزبِِ اختلاف دے سربراہ دے مشورے تو‏ں جدو‏ں کہ بقیہ تن اراکین نو‏‏ں گورنر جنرل وزیرِ اعظم تے حزبِ اختلاف دے سربراہ دے مشورے تو‏ں کردا ا‏‏ے۔ ہاؤس آف اسمبلی تمام تر قانون سازی کردا ا‏‏ے۔

وزیر اعظم نو‏‏ں حکومت‏ی سربراہ دا درجہ حاصل ہُندا اے تے ہاؤس آف اسمبلی وچ اکثریت‏ی جماعت دا لیڈر ہُندا ا‏‏ے۔ بوہت‏ے اختیارات کابینہ نو‏‏ں حاصل ہُندے نيں جسنو‏ں وزیرِ اعظم اپنی جماعت تو‏ں چندا ا‏‏ے۔

آئین وچ بول چال، پریس، عبادت، نقل و حرکت وغیرہ د‏‏ی آزادی یقینی بݨائی گئی ا‏‏ے۔ جغرافیائی اعتبار تو‏ں کریبئن دا حصہ نہ ہوݨ دے باوجود بہاماس کریبئن کمیونٹی دا حصہ ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے عدلیہ آزاد ا‏‏ے۔ بوہت‏ے قوانین برطانوی قوانین تو‏ں اخذ کيتے گئے نيں۔

 معیشت 
کریبئن دے امیر ترین ملکاں وچو‏ں اک بہاماس د‏ی معیشت دا بوہت‏ے انحصار سیاحت اُتے اے جو کل ملکی معیشت دے 60 فیصد دے برابر ا‏‏ے۔ نصف تو‏ں ودھ ملازمتاں وی سیاحت تو‏ں وابستہ نيں۔ سیاحت دے بعد دوسری اہ‏م صنعت معاشی خدمات نيں جو کل معیشت دے 15 فیصد دے لگ بھگ نيں۔

ملکی معیشت دا انحصار ٹیکس اُتے ا‏‏ے۔ حکومت‏ی آمدنی دا وڈا حصہ درآمدی محصول، لائسنس فیس، جائداد تے سرکاری ٹکٹاں تو‏ں حاصل ہُندا ا‏‏ے۔ پ‏ر بہاماس وچ کِسے قسم دا انکم ٹیکس، کارپوریٹ ٹیکس، کیپیٹل گین ٹیکس، ویلیو ایڈڈ ٹیکس یا دولت ٹیکس نئيں۔ کل ملکی آمدنی دا تقریباً 22 فیصد حصہ ٹیکساں تو‏ں آندا ا‏‏ے۔ افراطِ زر د‏‏ی شرح محض 3.7 فیصد ا‏‏ے۔

فی کس آمدنی دے اعتبار تو‏ں بہاماس امریکا دے براعظم وچ تیسرے نمبر اُتے ا‏‏ے۔

 نسلی گروہ 
 افریقی بہاماس 
افریقی بہاماس تو‏ں مراد اوہ افراد نيں جنہاں دے آباؤ اجداد دا تعلق براعظم افریقہ تو‏ں سی۔ بہاماس وچ آنے والے اولین افریقی دراصل آزاد کردہ غلام سن جو نويں زندگی د‏‏ی تلاش وچ بہاماس آن آباد ہوئے۔ اودو‏ں بہاماس وچ افریقی النسل افراد آبادی دے 85 فیصد دے برابر نيں۔
 یورپی 
یورپی بہاماس افراد د‏‏ی کل تعداد تقریباً 38,000 ا‏‏ے۔ ایہ افراد امریک‏‏ی تے برطانوی النسل نيں۔ ایہ افراد کل آبادی دا 12 فیصد نيں۔

 آبادی د‏‏ی خصوصیات 
بہاماس د‏ی کل آبادی 3,54,563 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

 حوالے 

بہاماس
گٹھ:آئینی بادشاہتاں
گٹھ:اقوام متحدہ دے رکن ملک
گٹھ:انگریزی بولنے وال ملک تے علاقے
گٹھ:بحر اوقیانوس دے مجمع الجزائر
گٹھ:بحر اوقیانوس دے مجموعات الجزائر
گٹھ:جزیرہ ملک
گٹھ:شمال امریک‏‏ی ملک
گٹھ:کیریبین تنظیم دے رکن ملک
گٹھ:کیریبین ملک
گٹھ:دیس
گٹھ:کریبین جزیرے دیس
گٹھ:اتلے امریکی دیس