محمد منشا یاد

محمد منشا یاد (Muhammad Mansha Yaad)، پنجابی تے اُردو دے اک نویکلے لکھاری تے ڈراما نگار سی۔ اوہناں نوں 2004ء وچ حکومت پاکستان ولوں پرائیڈ آف پرفارمنس دتا گیا۔ اوہناں نوں ہور کئی دیساں دیاں ادبی سنگتاں نے وی کئی ایوارڈ دتے۔

اوہناں دا پہلا افسانا 1955ء وچ سامݨے آئی تے اوہناں دیاں کہاݨیاں دا پہلا مجمُوعہ 1975ء چ شائع ہویا۔ اوہناں دیاں اردو تے پنجابی کہاݨیاں تے لِکھتاں کئی ادبی رسالےآں وچ چَھپدیاں رہیاں۔ منشا یاد دے افسانیاں دے 10 مجمُوعے شائع ہوئے جیہناں وچ اک پنجابی وچ سی، ایہدے ناݪ ناݪ اک پنجابی ناول ٹان٘واں ٹان٘واں تارا تے کئی ٹیلی ویژن ڈرامے وی منشا یاد دے لِکھے نیں۔* On Masha Yaad and his fiction | Provinces | DAWN.COM

نِجی جیون تے تعلیم
محمد منشا یاد 1937ء وچ پنجاب دے ضلع شیخوپورا وچ فاروق آباد توں 18 کلومیٹر دی دوری اُتے پنڈ ٹھٹھا نصرت وچ پیدا ہوئے۔ اوہناں نے پرائمری تک تعلیم پنڈ گجیاݨا نو توں پوری کیتی تے میٹرک حافظ آباد توں کیتا تے 1955ء وچ رسول کالج وچ انجنئرنگ ڈپلومے وچ داخلہ لیا۔ اوہناں نے پنجاب یونیورسٹی توں فاضل اُردو دا امتحان 1964ء وچ پاس کیتا، بی اے دی ڈگری 1965ء وچ لئی، ایم اے اردو 1967ء وچ تے ایم اے پنجابی 1972ء وچ کیتا۔

اوہناں دا ویاہ 1960ء وچ اوہناں دی کزن فرحت نسیم اختر ناݪ لہور وچ ہویا۔ اوہناں دے تن پُتر تے اک دھی اے۔

منشا یاد نے 1958ء وچ پی ڈبلیو ڈی وچ سرکاری نوکری کیتی تے دو سال تک سَب انجنیئر دے طور تے راولپنڈی تے مری وچ کم کیتا۔ 1960ء وچ اوہناں نے وفاقی راجگڑھ کمیشن (جیہڑا بعد وچ کیپٹل ڈویلپمنٹ اتھارٹی (CDA)   اسلام آباد وچ بدلیا) وچ سب انجنیئر دی پوسٹ اتے نوکری شروع کیتی تے بعد وچ اس ادارے وچ ای اسسٹنٹ انجنیئر، ایگزیکٹو انجنیئر، پبلک ریلیشن آفیسر تے چیف کمپلینٹس آفیسر دے عہدےآں اتے کم کردے رہے تے 1997ء وچ ڈپٹی ڈائریکٹر دے طور تے ریٹائرڈ ہوگئے۔

ریٹائرمنٹ مگروں اوہ اسلام آباد وچ اپنی رہائش گاہ افسانہ منزل وچ رہے تے اپݨا ویلا ادب تے ادبی سرگرمیاں وچ گزاریا۔ منشا یاد 15 اکتوبر 2011ء نوں اسلام آباد وچ دل دا دورہ پیݨ ناݪ فوت ہوگئے۔Mansha Yaad Obituary

قلمی ناں
نوجوانی وچ اوہناں دی شاعری وچ گہری دلچسپی سی، کئی قلمی ناواں مگروں اوہناں نے یاد دا قلمی ناں چُنیا۔ اوہناں دی نوکری دے کمّاں نے اوہناں نُوں لِکھݨ لکھاؤݨ لئی گَھٹ ویلا دِتا تے ایہ ہوݪی ہوݪی شاعری توں دُور ہوگئے پر اپݨا قلمی ناں اپنائی رکھیا اس امید اُتے کہ آخر اوہناں نے فیر لِکھݨ ول پرتنا اے۔

کم
افسانے
بند مُٹھی میں جگنو
ماس اور مٹی
خلاء اندر خلاء
وقت سمندر
وگدا پاݨی (پنجابی شاہ مکھی تے گرمکھی)
درخت آدمی
دور کی آواز
تماشا
خواب سرائے
اک کنکر ٹھہرے پانی میں

ناول
راہیں (اردو ناول)
ٹان٘واں ٹان٘واں تارا (پنجابی ناول)

ٹیلی ویژن لئی لِکھتاں
منشا یاد نے پاکستان ٹیلی ویژن واسطے کئی مشہور ڈرامے لِکھے۔ وارث ڈرامے مگروں راہیں ڈراما پاکستان ٹیلی ویژن لہور مرکز توں 1998ء وچ نشر ہویا، جیہڑا بہت ودھیا دیہی پنجابی رہتل دا عکاس سی۔ اس ڈرامے دی بنیاد منشا یاد دے پنجابی ناول ٹان٘واں ٹان٘واں تارا اُتے سی۔ اس ڈرامے دا فوکس شہراں تے پنڈاں وچ وسݨ آݪے لوکاں دا تعلیم، رہتل، انصاف تے مُختلف سماجی مسئلےآں اُتے سی۔ 2003ء وچ پاکستان ٹیلی ویژن لئی اک ڈراما پورے چاند کی رات لِکھیا، ایہ وی راہیں ون٘گوں پنجاب دی دیہی رہتل اُتے مبنی سی۔

ادبی سرگرمیاں
1972ء وچ منشا یاد نے حلقہ ارباب ذوق، اسلام آباد دی بنیاد رکھی، جیہڑی راجگڑھ شہر دی پہلی ادبی تنظیم سی۔

اسلام آباد وچ اوہناں نے کئی ہور ادبی تنظیماں دی بنیاد رکھی، جِداں لکھنے والوں کی انجمن، رابطہ بزم کتاب تے فکشن فورم جیہدے نال نویں بنے شہر دی ادبی تے رہتلی حثیت وچ وادھا ہویا۔

باہرلے جوڑ


حوالے


گٹھ:پنجابی لکھاری
گٹھ:پنجابی ناول نگار
گٹھ:پنجابی ناول کار
گٹھ:پنجابی کہانی کار
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی مسلمان
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن مصنفین
گٹھ:پاکستانی ڈراما نگار تے ڈراما نویس
گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان