گیانی گرمکھ سنگھ مسافر

گیانی گرمکھ سنگھ مسافر (15 جنوری 1899-18 جنوری، 1976) دا جم لہندے پنجاب دے کیمل پور ضلعے دے ادھوال ناں دے قصبے وچّ سردار سجان سنگھ دے گھر ہویا۔ گیانی گرمکھ سنگھ مسافر نوں ساہت تے سیاست دا سمیل منیا جاندا اے۔ ایہناں دے ابا جی کھیتی باڑی دے نال ساہوکارا کردے سن۔ 
سکھیا، نوکری اتے سیوا
اوہناں نے مڈھلی سکھیا پنڈ توں حاصل کیتی۔ مڈل دے امتحان دین لئی راولپنڈی جانا پیا۔ اتھوں جے. وی دا امتحان پاس کرکے 1918 'چ پہلاں ضلع بورڈ چکری دے سکول وچّ اتے پچھوں راولپنڈی ضلعے دے کہوٹا تحصیل دے کلر قصبے دے خالصہ ہائی سکول وچّ ماسٹر رہے۔ اس توں بعد ایس. وی. پاس کرکے بسالی وچّ ہیڈّ ورنیکولر ماسٹر دی نوکری شروع کیتی۔ 1930 وچّ اک سال لئی سری اکال تخت صاحب دے جتھیدار وجوں سیوا نبھائی۔ اس توں علاوہ شرومنی گردوارہ پربندھک کمیٹی دے سیکٹری اتے شرومنی اکالی دل دے جنرل سیکٹری دی حثیت نال سیواواں نبھائیاں۔

جلھیاں والا باغ اتے ننکانہ صاحب دے خونی ساکیاں نے گیانی گرمکھ سنگھ نوں دھر اندروں جھنجوڑ دتا۔ 1922 وچّ ماسٹری دے کتے نوں چھڈّ کے گرودوارہ سدھار لہر وچّ کدّ پئے۔ 1922 وچّ 'گورو کا باغ' وچّ گرفتار ہوئے اتے جیل یاترا کیتی۔ وکھ-وکھ آزادی تحریکاں وچّ حصہ لین 'تے کئی وار جیل جانا پیا۔ آزادی توں پچھوں 1949 وچّ ایہناں دی سیوا نوں دیکھدیاں پنجاب صوبائی کانگرس دے پردھان چنیا گیا۔
گیانی گرمکھ سنگھ مسافر 1952 توں 1966 تکّ تنّ وار لوک سبھا دے میمبر وجوں چون جتے۔ 1968  توں 1976 تکّ دو وار راج سبھا دے میمبر چنے گئے۔ جدوں 1966  وچّ پنجابی صوبے دی ستھاپنا ہوئی تاں آپ جی پنجاب دے مکھ منتری بنے۔http://punjabassembly.nic.in/members/showcm.asp اوہناں نے کویتا لکھنی شروع کیتی تاں ناں دے نال تخلص وجوں 'مسافر' لکھنا شروع کر دتا۔ 
اوہ سیاست نالوں ساہت وچّ ودھ رچی رکھدے رہے۔

ساہت رچنا
ناولٹ
اوہناں دے نوں ناولٹ چھپے ملدے نیں 
صبر دے بان
پریم-بان
جیون-پندھن
مسافریاں
ٹٹے کھنبھ
کاوَ-سنیہے
سہج سیتی
وکھرا وکھرا قطرہ قطرہ
دور نیڑے

کہانی 
وکھری دنیاں
آہلنے دے بوٹ
کندھاں بول پئیاں
ستائی جنوری
اﷲ والے
گٹار
سبھ ہچھا
سستا تماشہ
 اروار پار (ساہت اکیڈمی انعام نال اعزازیا)Official list of Awardees Sahitya Akademi website.
جیونی ساہت
اوہناں دیاں لکھیاں تنّ جیونیاں اتے اک مختصر جیونی وی پرکاشت ملدی اے۔ اوہناں نوں انیکاں وکاری مان-سنمان وی ملے۔ گیانی جی نوں اکال چلانے توں پچھوں پدم وبھوشن نال سنمانت کیتا گیا۔

موت
ایہناں دی موت 18 جنوری 1976 نوں ہوئی۔

Category:پنجابی شاعر
Category:پنجابی کہانی کارCategory:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:پنجاب (بھارت) دے وزیر اعلیٰ