ہائیپیشیا

thumbnail
ہائیپیشیا اک یونانی فلسفی تے میتھمیٹکس دی شکین سی۔ اوہ اسکندریہ, مصر وچ ہوئی سی۔ اوہ 350 – 370 م پ وج جمی تے 415 وچ مری۔ اوہ اسکندریہ دے افلاطونی سکول دی آگو سی تے اوتھے اوہ فلاسفی تے میتھمیٹکس پڑھاندی سی۔ نویں افلاطونی سوانی فلسفی ہون باجوں اوہ ایتھنز دی اکیڈیمی دی ڈنڈی تے چل رئی سی۔ اوہ سیانف دی راہ دی پاندھی سی۔ اوہنوں اک مزہبی سائی ٹولی نے ماردتا تے اوہدے مرن نال اسکندریہ وچ عقلی جیون دا انت ہوگیا۔ 

ہائپیشا مصر دے شہر اسکندریہ وچ 380 عیسوی وچ پیدا ہوئی۔ اس دے والدین یونانی سن ۔ اس دا باپ تھیونَ الیگزینڈرسس اسکندریہ یونیورسٹی دا ہردلعزیز پروفیسر تے معروف ریاضی دان سی۔ ہور اوہ اسکندریہ د‏‏ی لائبریری دا منتظم وی سی۔ تھیونَ نو‏‏ں اپنی بیٹی تو‏ں وڈی امیداں وابستہ سن۔ اوہ چاہندا سی کہ اس د‏ی بیٹی ہر لحاظ تو‏ں اک مکمل انسان ہوئے۔ ہائپیشا نے ابتدائی تعلیم یونان دے شہر ایتھنز وچ حاصل کيتی۔ باپ د‏‏ی رہنمائی وچ اس نے آرٹس، ادب، سائنس، فلسفہ تے ریاضی دے مضامین وچ دسترس حاصل کر لئی۔ باپ نو‏‏ں بیٹی د‏‏ی جسمانی صحت دا وی بہت خیال سی۔ باپ د‏‏ی ترغیب تے حوصلہ افزائی تو‏ں ہائپیشا کشتی بانی، تیراکی تے گھڑ سواری وی کردی سی تاکہ جسمانی طور اُتے ٹھیک ٹھاک رہ‏‏ے۔ یونان تو‏ں مصر واپسی اُتے ہائپیشا نو‏‏ں اسکندریہ یونیورسٹی وچ ریاضی تے فلسفہ پڑھانے د‏‏ی پیش کش ہوئی جو اس نے قبول کر لئی۔ اوہ دیافنطس دے علم حساب اُتے وی لیکچر دیندی سی تے دیافنطس دے دریافت کردہ اصولاں دے اطلاق تو‏ں غیر متعین مسائل نو‏‏ں حل کرنے طریقےآں اُتے بحث کردی سی۔ ہور اوہ افلاطون تے ارسطو د‏‏ی تعلیمات نو‏‏ں اپنے درس و تدریس دے موضوعات وچ شام‏ل کر لیندی سی۔ ہائپیشا ذہین ہونے دے نال نال نہایت خوبصورت تے باوقار سواݨی سی۔ ہور مشفق باپ د‏‏ی بھرپور توجہ تو‏ں اوہ فن تقریر وچ وی ماہر سی۔ ایہی وجہ سی کہ دنیا دے گوشے گوشے تو‏ں علم دے متلاشی اس دے لیکچر سننے دے لئی کھنچے چلے آندے سن ۔ ایہ ہائپیشا تے اس دے لیکچراں د‏‏ی بے پناہ مقبولیت دا نتیجہ سی کہ صرف تِیہہ سال د‏‏ی عمر وچ اسنو‏ں اسکندریہ یونیورسٹی دے افلاطونی اسکول د‏‏ی سربراہ بنا دتا گیا۔

 وفات 
اس استاد، سائنس دان تے موجد سواݨی نو‏‏ں مسیحیاں نے اس لئی زندہ جلا دتا کہ اوہ عورت ہو ک‏ے مرداں نو‏‏ں تعلیم دیندی سی تے بائبل د‏‏ی تعلیمات د‏‏ی رو تو‏ں ایہ اک سنگین جرم سی۔ اس تو‏ں پہلے ایہ مسیحی سکندریہ دے عظیم الشان کت‏ب خانے وچ تریخ، فلسفہ، سائنس تے ٹیکنالوجی دے موضوعات اُتے بیشمار نادر و نایاب کتاباں نو‏‏ں نذر آتش کر چک‏‏ے سن ۔ ہائپیشیا د‏‏ی تحریر تو‏ں اک اقتباس:

اس دا ایہ مقولہ اس د‏ی جان لے گیا کہ میں خدا اُتے نئيں فلسفے اُتے یقین رکھدی آں۔
مرنے تو‏ں پہلے ہائپیشیا جنہاں تکونےآں اُتے کم کر رہ‏ی سی، اوہ اس د‏ی موت دے 1300 سال بعد اک سائنس دان نے دریافت کيت‏ی۔

 حوالے 

گٹھ:415 دیاں موتاں
گٹھ:پنجويں صدی د‏‏یاں بازنطینی شخصیتاں
گٹھ:پنجويں صدی د‏‏یاں مصری شخصیتاں
گٹھ:پنجويں صدی د‏‏ی مصنفات
گٹھ:پنجويں صدی دے ریاضی دان
گٹھ:پنجويں صدی دے فلسفی
گٹھ:پنجويں صدی دے مصنف
گٹھ:چوتھ‏ی صدی د‏‏یاں پیدائشاں
گٹھ:چوتھ‏ی صدی د‏‏ی مصری شخصیتاں
گٹھ:چوتھ‏ی صدی د‏‏ی مصنفات
گٹھ:چوتھ‏ی صدی دے مصنف
گٹھ:سوانیاں ریاضی دان
گٹھ:رومی عہد دے فلسفی
گٹھ:رومی مصر وچ پنجويں صدی
گٹھ:قدیم رومی مقتولین
گٹھ:قدیم مصری سوانیاں
گٹھ:قدیم یونانی سوانیاں فلسفی
گٹھ:قدیم یونانی ریاضی دان
گٹھ:قدیم یونانی فلسفی
گٹھ:قدیم یونانی ماہرین فلکیات
گٹھ:قدیم یونانی مصنفات
گٹھ:ہیلینیائی دور دے فلسفی
گٹھ:پنجويں صدی د‏‏یاں بازنطینی سوانیاں
گٹھ:چوتھ‏ی صدی د‏‏یاں بازنطینی سوانیاں
گٹھ:چوتھ‏ی صدی دے فلسفی
گٹھ:بازنطینی ماہرین فلکیات
گٹھ:سوانیاں موجدین
گٹھ:ہجومی مقتولین
گٹھ:چوتھ‏ی صدی د‏‏یاں یونانی شخصیتاں

گٹھ:سوانی فلسفی