پچھیتر

پچھیتر یا لاحقہ (انگریزی: Suffix) لسانیات وچ کِسے لفظ دے آخر وچ لگّݨ آݪا اوہ حرف اے جیہڑا کِسے باقاعدہ، بامعنی لفظ دا مطلب بدل دیندا اے۔ پچھیتر کِسے لفظ ناݪ جُڑن توں بغَیر اکلّا کوئی معنی نہِیں رَکھدا۔ 
مُختلِف زباناں وچ پچھیتر ہُندے نیں۔ ایہ اک زبان توں دُوجی زبان دا حِصہ وی بَݨ جان٘دے نیں۔

اگیتر، پچھیتر تے مرکب الفاظ دا فرق
مرکّب الفاظ نُوں وی اگیتر، پچھیتر سمجھ لیا جان٘دا اے پَر لسانیات دے مطابق ایہ اگیتر، پچھیتر نہِیں کیون٘کہ لفظی مرکّب بݨاؤݨ واݪے دوویں الفاظ اکلّے اکلّے وی اپݨے اپݨے باقاعدہ معنی رَکھدے نیں، جَد کہ اگیتر، پچھیتر الَگ الَگ حالت وچ اپݨے کوئی معنی نہِیں رَکھدے۔ 
خوش حال، ترقی پسند، حملہ آور وغیرہ مرکّب الفاظ نیں۔ 

پنجابی پچھیتراں دِیاں مثالّاں
واݪ
واݪ (واݪا ۔ مالک)
 پچھیتر لفظپچھیتر ناݪ لفظ  مطلب  -واݪ  بھائی  بھائِیواݪ  شراکت دار -واݪ  بکر  بکرواݪ  بکرِیاں چارݨ واݪا -واݪ  مہِیں  مہِین٘واݪ  مجّھاں چارݨ واݪا -واݪ  ہان٘ڈی  ہان٘ڈِیواݪ  سان٘جھا کھاݨ پکاؤݨ واݪے  -واݪ  کوٹھی  کوٹِھیواݪ  ساہُوکار ۔ مہاجݨ -واݪ  پھاہی  پھاہِیواݪ  پھانسی دیݨ واݪا

اری
اری (واݪا ۔ مالک)
 پچھیتر لفظپچھیتر ناݪ لفظ  مطلب  -اری  لِکھݨا  لکھاری  لِکھݨ واݪا -اری  پُوجا  پجاری  عبادت کرن واݪا -اری  جُوا  جواری  جُوا کھیلݨ واݪا -اری  بِھیکھ  بھکھاری  من٘گتا

ِیر
ِیر (مجمُوعہ ۔ جمَع)
 پچھیتر لفظپچھیتر ناݪ لفظ  مطلب  -ِیر  بھان٘ڈا  بھن٘ڈِیر  بھان٘ڈیاں دا مجمُوعہ -ِیر  پِنڈ  پنڈِیر  پِنڈاں دا مجمُوعہ -ِیر  تَند  تندِیر  دھاگیاں یا تاراں دا گُچّھا -ِیر  مَجھ  مجِھیر  مجّھاں دا جمگھٹا -ِیر  مکھی  مکِھیر  مکِھیاں ۔ مکِھیاں دا چھتّا

ک
ک (حالت ۔ صِفت ۔ منسُوب ۔ واݪا)
 پچھیتر لفظپچھیتر ناݪ لفظ  مطلب  -ک  ٹھنڈ  ٹھنڈک  ٹَھنڈا ہوݨ دی کیفِیت -ک  کاݪا  کاݪک  کاݪا پَن ۔ کاݪا رَن٘گ -ک  پِیݪا  پِیݪک  پِیݪا پَن ۔ پِݪاہٹ -ک  اُٹھݨا  اُٹھک  اُٹھݨا ۔ اُٹھان -ک  بَیٹھݨا  بَیٹھک  بَیٹھݨا ۔ بَیٹھݨ دی جگہ -ک  سماج  سماجک  معاشرتی -ک  لیکھ  لیکھک  مضمُون نگار ۔ لِکھݨ واݪا

ہارا
ہارا (واݪا ۔ کرن واݪا)
 پچھیتر لفظپچھیتر ناݪ لفظ  مطلب  -ہارا  پاݨی  پنہارا  پاݨی بھرݨ واݪا ۔ ماشکی -ہارا  لکڑ  لکڑہارا  لکڑِیاں وڈھݨ، ویچݨ واݪا 

ہار
ہار (واݪا ۔ کرن واݪا)
 پچھیتر لفظپچھیتر ناݪ لفظ  مطلب  -ہار  اڈِیک  اڈِیکݨہار  مُنتظِر ۔ تان٘گھی -ہار  سودھݨا  سودھݨہار  اصلاح کار -ہار  پاݪݨا  پاݪݨہار  پرورش کرن واݪا

سال 
سال (تھاں ۔ عمارت)
 پچھیتر لفظپچھیتر ناݪ لفظ  مطلب  -سال  گھوڑا  گھڑسال  اصطبل ۔ رسالہ -سال  ٹکا  ٹکسال  سِکہ خانہ ۔ دارالضرب -سال  بھانڈا  بھنڈسال  اناج دا گودام -سال  کَھنڈا  کھنڈسال  کَھنڈ بݨاؤݨ دا کارخانہ

ستھان
ستھان (تھاں ۔ جگہ)
 پچھیتر لفظپچھیتر ناݪ لفظ  مطلب  -ستھان  جنم  جنمستھان  جمّݨ تھاں ۔ جائے پَیدائش -ستھان  راج  راجستھان  راجگڑھ ۔ سلطنت

وان
وان (واݪا ۔ منسُوب)
 پچھیتر لفظپچھیتر ناݪ لفظ  مطلب  -وان  پکݨا  پکوان  پکایا گیا کھاݨا -وان  ڈھلݨا  ڈھلوان  جُھکواں ۔ ٹیڈھا  -وان  کوچ  کوچوان  بگّھی یا ٹان٘گا چلاؤݨ واݪا

واں
واں (واݪا ۔ حالت ۔ منسُوب ۔ نمبر)
 پچھیتر لفظپچھیتر ناݪ لفظ  مطلب  -واں  چکݨا  چکواں  چکیا جا سکݨ واݪا -واں  جُھولݨا  جُھولواں  جُھولݨ واݪا  -واں  من٘گݨا  من٘گواں  پرائی یا ادھار چِیز -واں  کھڑݨا  کھڑواں  عمُودی ۔ کھڑی حالت واݪا -واں  بیٹھݨا  بیٹھواں  اُفقی ۔ بَیٹھی حالت واݪا -واں  وِچھݨا  وِچھواں  اُفقی  -واں  ہٹݨا  ہٹواں  الَگ ۔ فاصلے اُتے  -واں  پَن٘ج  پن٘جواں  پنجویں نمبر اُتے

گر
گر (واݪا)
 پچھیتر لفظپچھیتر ناݪ لفظ  مطلب  -گر  بازی  بازی گر  بازی لاؤݨ یا کرتب دکھاؤݨ واݪا  -گر  جادُو  جادُو گر  جادُو کرن واݪا -گر  قلعی  قلعی گر  بھان٘ڈے قلعی کرن واݪا

گار
گار (واݪا)
 پچھیتر لفظپچھیتر ناݪ لفظ  مطلب  -گار  مدد  مدد گار  معاون -گار  طلب  طلبگار  من٘گݨ واݪا -گار  گناہ  گناہ گار  پاپی -گار  خِدمت  خِدمت گار  خادم ۔ سیوک 

چی
چی (واݪا)
 پچھیتر لفظپچھیتر ناݪ لفظ  مطلب  -چی  ڈھنڈورا  ڈھنڈورچی  ڈھنڈورا پِٹݨ واݪا -چی  ڈھول  ڈھولچی  ڈھول بجاؤݨ واݪا -چی  توپ  توپچی  توپ چلاؤݨ واݪا -چی  بندُوق  بندُوقچی  بندُوق چلاؤݨ واݪا -چی  طنبُورہ  طنبُورچی  طنبُورہ بجاؤݨ واݪا -چی  طبلہ  طبلچی  طبلہ بجاؤݨ واݪا -چی  مشعل  مشعلچی  مشعل بردار  -چی  نشان  نشانچی  نشانے باز -چی  غلیل  غلیلچی  غلیل چلاؤݨ واݪا -چی  خزانہ  خزانچی  خزانے دا محافظ -چی  قور  قورچی  ہتھیار بند فَوجی -چی ڈفلی  ڈفلچی  ڈفلی بجاؤݨ واݪا -چی  کباب  کبابچی  کباب بݨاؤݨ واݪا -چی  گوݪ  گوݪچی  گوݪ کِیپر -چی  ڈاک  ڈاکچی  ڈاکِیا  

اس
اس (کیفیت ۔ طلب)
 پچھیتر لفظپچھیتر ناݪ لفظ  مطلب  -اس  اڑنا  اڑاس  جگہ دی تن٘گی -اس  اُگݨا  اُگاس  افزائش ۔ نشوونما -اس  بھڑکنا  بھڑاس  غُصّہ ۔ اِشتعال -اس  ہگݨا  ہگاس  رفع حاجت دی طلب -اس  چد  چداس  مجامعت دی خواہش -اس  پِیݨا  پیاس  پاݨی دی طلب ۔ تریہہ ۔ تَس  -اس  نِکݪݨا  نکاس  اخراج ۔ پاݨی دا نِکݪݨا -اس  کھٹّا  کھٹاس  کھٹّا پَن -اس  مِٹّھا  مٹھاس  مِٹّھا پَن

س
س (عمل ۔ کیفیت ۔ منسُوب)
 پچھیتر لفظپچھیتر ناݪ لفظ  مطلب  -س  لُٹݨا  لُٹس  لُٹ مار -س  پِٹݨا  پِٹس  ماتم -س  کاݪا  کاݪس  سیاہی -س  چَوکنا  چَوکس  ہشیار

اپا
اپا (کیفیت ۔ عمل)
 پچھیتر لفظپچھیتر ناݪ لفظ  مطلب  -اپا  بُڈھا  بڈھاپا  بزُرگی -اپا  سُگھڑ  سُگھڑاپا  سلِیقہ شعاری -اپا  کُٹنی  کُٹناپا  لائی بجھائی کرنا ۔ مشاطگی -اپا  رنڈی  رنڈاپا  بیوگی -اپا  بہݨ  بہݨاپا  ہمشِیرگی -اپا  سوتیلا  سوتاپا  سوتیلا پَن -اپا  موٹا  موٹاپا  دبازت ۔ فربہ پَن -اپا  اکلّا  اکلاپا  تنہائی -اپا  سڑنا  سڑاپا  حسد ۔ ساڑ -اپا  جݪݨا  جݪاپا  حسد ۔ جݪݨ -اپا  سن٘گھݨا  سن٘گھݨاپا  کثافت ۔ گنجانی -اپا  کُٹݨا  کٹاپا  کُٹ مار 

پُݨاں
پُݨاں (پیشا ۔ کیفیت)
 پچھیتر لفظپچھیتر ناݪ لفظ  مطلب  -پُݨاں  نائی  نائی پُݨاں  نائی دا کَم -پُݨاں  دھوبی  دھوبی پُݨاں  دھوبی دا کَم -پُݨاں  موچی  موچی پُݨاں  موچی دا کَم -پُݨاں  تیلی  تیلی پُݨاں  تیلی دا کَم -پُݨاں  لوہار  لوہار پُݨاں  لوہار دا کَم ۔ لوہارا -پُݨاں  مِستری  مِستری پُݨاں  مِستری دا کَم -پُݨاں  نیاݨا  نیاݨ پُݨاں  بچپن -پُݨاں  سیاݨا  سیاݨ پُݨاں  سمجھداری -پُݨاں  کمݪا  کمݪ پُݨاں  حماقت

پَن
پَن (کیفیت)
 پچھیتر لفظپچھیتر ناݪ لفظ  مطلب  -پَن  بچہ  بچپَن  طفُولیت ۔ نیاݨ پُݨاں -پَن  بھوݪا  بھوݪپَن  سادہ لوحی -پَن  سوتیلا  سوتیلا پَن  سکے دا اُلٹ -پَن  نِیلا  نِیلا پَن  نِیلاہٹ -پَن  پِیݪا  پِیݪا پَن  پِیݪاہٹ -پَن  اوپرا  اوپرا پَن  بیگانگی -پَن  اپݨا  اپݨا پَن  اپنائِیت

اوا
اوا (عمل ۔ کیفیت)
 پچھیتر لفظپچھیتر ناݪ لفظ  مطلب  -اوا  بلاؤݨا  بلاوا  سادہ لوحی -اوا  بہکݨا  بہکاوا  سکے دا اُلٹ -اوا  بہلݨا  بہلاوا  نِیلاہٹ -اوا  بھڑکݨا  بھڑکاوا  اِشتعال -اوا  پہنݨا  پہناوا  لباس -اوا  پچھتاؤݨا  پچھتاوا  پِیݪاہٹ -اوا  چڑھݨا  چڑھاوا  نذرانہ -اوا  دیکھݨا  دکھاوا  پِیݪاہٹ -اوا  دہلݨا  دہلاوا  بیگانگی -اوا  ڈَر  ڈراوا  خَوف

اوٹ
اوٹ (عمل)
 پچھیتر لفظپچھیتر ناݪ لفظ  مطلب  -اوٹ  بݨݨا  بݨاوٹ  ساخت ۔ بݨت -اوٹ  پَھیلݨا  پَھیلاوٹ  وُسعت -اوٹ  چُݨݨا  چُݨاوٹ  اِنتخاب -اوٹ  دیکھݨا  دکھاوٹ  نظارہ ۔ نمائش -اوٹ  رچݨا  رچاوٹ  رَن٘گ چڑھݨا ۔ اِنعقاد  -اوٹ  رُکݨا  رکاوٹ  اڑِکّا ۔ بندّش -اوٹ  سجݨا  سجاوٹ  آرائش -اوٹ  کِھچّ ۔ کِھچّݨا  کھچاوٹ  کشِیدگی -اوٹ  گِرنا  گراوٹ  ڈِگھݨا ۔ زوال -اوٹ  گݪݨا  گݪاوٹ  پَک کے پولّا ہوݨا -اوٹ  گُھݪݨا  گُھݪاوٹ  رݪݨا  -اوٹ  لِکھݨا  لکھاوٹ  تحرِیر -اوٹ  لگݨا  لگاوٹ  وابستگی ۔ لگن -اوٹ  مݪاؤݨا  مݪاوٹ  آمیزش

اہٹ
اہٹ (عمل ۔ کیفیت)
 پچھیتر لفظپچھیتر ناݪ لفظ  مطلب  -اہٹ  اکتاؤݨا  اکتاہٹ  بورِیئت -اہٹ  بوکھلاؤݨا  بوکھلاہٹ  بد حواسی ۔ بوندݪݨا -اہٹ  بِھݨھݨاؤݨا  بِھݨبھݨاہٹ  مکھِیاں دا بھِیں بھِیں کرنا  -اہٹ  پھڑپھڑاؤݨا  پھڑپھڑاہٹ  پرِندیاں دا اُڈݨ لئی پَر مارنا -اہٹ  تھرتھراؤݨا  تھرتھراہٹ  کن٘بّݨا -اہٹ  ٹِمٹِماؤݨا  ٹِمٹِماہٹ  مدّھم چانݨ -اہٹ  جگمگاؤݨا  جگمگاہٹ  چمکݨا -اہٹ  جِھلملاؤݨا  جِھلمِلاہٹ  چانݨ دا لرزݨا -اوٹ  چُلبلا  چُلبلاہٹ  چنچل پَن -اوٹ  لڑکھڑاؤݨا  لڑکھڑاہٹ  تزلزل ۔ لغزش -اہٹ  ہِچکچاؤݨا  ہِچکچاہٹ  جِھجک -اہٹ  ہڑبڑاؤݨا  ہڑبڑاہٹ  افراتفری

لا
ایلا (منسُوب ۔ صِفت)
 پچھیتر لفظپچھیتر ناݪ لفظ  مطلب  -لا  اِک  اکلا  واحد ۔ کہرا -لا  رَن٘گ  رن٘گلا  رَن٘گ دار ۔ رن٘گِین -لا  اُپر  اُپرلا  بالائی ۔ اُتلا -لا  اُتے  اُتلا  بالائی ۔ اُپرلا -لا  تھلے  تھللا  زیرِیں ۔ ہیٹھلا -لا  ہیٹھ  ہیٹھلا  زیرِیں ۔ تھللا -لا  اگّے  اگلا  موہرلا  -لا  پِچّھے  پِچھلا  عقبی ۔ گزشتہ -لا  گبھے  گبھلا  وسطی ۔ درمیان واݪا -لا  وچاݪے  وچاݪلا  وسطی ۔ درمیان واݪا -لا  وِچ  وِچلا  اندرُونی ۔ اندر واݪا -لا  اندر  اندرلا  اندرُونی ۔ اندر واݪا -لا  باہر  باہرلا  بَیرُونی ۔ باہر واݪا -لا  موہرے  موہرلا  سامݨݪا ۔ اگلا -لا  سامݨے  سامݨلا  موہرلا ۔ سامݨے واݪا -لا  اُرے  اُرلا  نیڑے دا ۔ کوݪ دا -لا  پرے  پرلا  پرے دا ۔ دُور دا -لا  مُڈھ  مُڈھلا  پہلا ۔ بنیادی -لا  چھیکڑ  چھیکڑلا  آخری -لا  اخِیر  اخِیرلا  آخری -لا  آخر  آخرلا  آخری -لا  ریت  ریتلا  ریتے واݪا ۔ ریگستانی

ِیلا
ِیلا (واݪا ۔ منسُوب ۔ صِفت)
 پچھیتر لفظپچھیتر ناݪ لفظ  مطلب  -ِیلا  بھڑک  بھڑکِیلا  شوخ ۔ زرق برق -ِیلا  پتھر  پتھرِیلا  سنگلاخ -ِیلا  چمک  چمکِیلا  چمکݨ واݪا -ِیلا  رَس  رسِیلا  رَس دار ۔ مِٹّھا -ِیلا  زہر  زہرِیلا  زہر بھریا  -ِیلا  نشہ  نشِیلا  نشہ آور -ِیلا  جوش  جوشِیلا  جوش واݪا ۔ جذباتی -ِیلا  پُھرتی  پُھرتِیلا  چُست -ِیلا  شرم  شرمِیلا  جِجھکݨ واݪا -ِیلا  رَن٘گ  رَن٘گِیلا  رَن٘گ دار ۔ رن٘گِین -ِیلا  مہک  مہکِیلا  خوشبُو دار -ِیلا  درد  دردِیلا  درد ناک  -ِیلا  برف  برفِیلا  برفانی -ِیلا  مِرچ  مِرچِیلا  مِرچاں واݪا -ِیلا  سُر  سُریلا  سُر واݪا ۔ خوش گُلُو -ِیلا  لچک  لچکِیلا  لچک دار -ِیلا  غُصہ  غُصِیلا  غُصّے واݪا 

ہور دیکھو
اگیتر
پنجابی اگیتر
پنجابی پچھیتر

حوالے

گٹھ:پچھیتر
گٹھ:زبان
گٹھ:لفظ
گٹھ:گریمر
گٹھ:لسانیات
گٹھ:پنجابی زبان
گٹھ:پنجابی گریمر