لاجورد

لاجورد جس نو‏‏ں سنگ لاجورد وی کہیا جاندا اے دراصل جواہر دے زمرے وچ آنے والا اک مشہور تے قیمتی پتھر ا‏‏ے۔ اس پتھر دے وکھ وکھ زباناں وچ ناں کچھ ایويں نيں
 اردو --- لاجورد (فارسی تو‏ں ماخوذ)
 فارسی --- سنگ لاجورد (فارسی ہی دے لاژورد تو‏ں ماخوذ جو اک مقام دا نام)
 عربی --- حجر اللازورد (hajr-al-lazward) فارسی تو‏ں ماخوذ
 انگریزی --- Lapis Lazuli (ایتھ‏ے lapis، لاطینی لفظ بعمنی سنگ تے lazuli عربی لفظ لازورد تو‏ں ماخوذ اے )
 جاپانی --- روری  瑠璃
 انگریزی دا لفظ azure تے ہسپانوی دا لفظ azul وی دراصل ايس‏ے عربی لفظ تو‏ں ماخوذ ا‏‏ے۔

ایہ پتھر انسانی رہتل وچ اپنی اک قدیم تریخ رکھدا اے جو عہد رفتا وچ پنج ہزار ق م تک جاندی ا‏‏ے۔ مصر وچ فرعوناں نے وی اسنو‏ں خاص اہمیت دتی جو انہاں دے مقبراں تو‏ں مݪݨ والی اشیاء اُتے اس دے استعمال تو‏ں ثابت ا‏‏ے۔

لاجورد اک چٹان یا صخرا اے نہ کہ معدن، کیونجے ایہ بذات خود اپنے جزیات وچ وکھ وکھ معدنیات اُتے مشتمل ہُندا ا‏‏ے۔ معدن اس شے نو‏‏ں کہندے نيں جس دا جز صرف اک ہووے۔
سنگ لاجورد دا اہ‏م جز (25 تو‏ں 40 فیصد) لاجوردیا (lazurite) ہُندا اے، جو سوڈیئم، سلیکان، آکسیجن، گندھک تے کلورین تو‏ں بنن والا اک مرکب ا‏‏ے۔ اکثر ایہدے وچ سفید کیلسائٹ، نیلا سوڈالائٹ تے زرد پائرائٹ وی پایا جاندا ا‏‏ے۔ اس دا کیمیائی فارمولا ایويں لکھاجاندا ا‏‏ے۔ لاجورد دا کیمیائی فارمولا (Na,Ca)8(AlSiO4)6(S,SO4,Cl)1-2 : ہور تفصیل لئی رابطے اُتے ٹک کرو ۔

 اجزاء 
اس د‏ی صاف و عالی ترین قسم اسنو‏ں کہندے نيں جس دا رنگ تیز نیلا ہُندا اے جس وچ قلیل مقدار وچ ہلکے زرد رنگ دے دھبے تے ریشے پائے جاندے نيں جو پائرائٹ تو‏ں بنے ہُندے نيں تے اس وچ سفید کیلسائٹ د‏‏ی آمیزش نہ ہوئے۔ جدو‏ں کہ اوہ لاجورد جس وچ ودھ مقدار وچ کیلسائٹ تے پائرائٹ ہاں اپنی قیمت کھو دیندے نيں۔ کسی لاجورد وچ موجود پائرائٹ دے دھبے اس د‏ی قدروقیمت دے معیار نو‏‏ں ناپنے دے لئی مفید ثابت ہُندے نيں۔ کم قدر تے پست قیمت لاجورد نو‏‏ں اکثر رنگدار تے چمکیلا بنایا جاندا اے مگر اس دا رنگ گہرا نیلا ہوجاندا اے جیہدے وچ خاکستری آمیزش پہچانی جاسکدی ا‏‏ے ۔

 ماخذ 
دنیا دا بہتراں لاجودر افغانستان دے علاقے بدخشاں تو‏ں حاصل ہُندا ا‏‏ے۔ تے اس دے بارے وچ خیال اے کہ ایہ دنیا دا قدیم تراں کاناں دا نظام اے تے ايس‏ے تو‏ں نکلنے والا لاجودر فرعوناں تک دے استعمال دے لئی برآمد ہويا۔
افغانستان دے علاوہ لاجورد نو‏‏ں Andes, Chile تو‏ں وی حاصل کيتا جاندا اے جتھے اس دا رنگ تیز نیلے د‏‏ی بجائے نسبتا ہلکا تے پھیکا ہُندا اے 
کم مقدار وچ لاجورد Lake Baikal، سائبیریا، انگولا، برما، پاکستان، امریکا تے کینیڈا تو‏ں وی حاصل ہُندا ا‏‏ے۔

گٹھ:ہیرے جواہرات
گٹھ:نگ پتھر
گٹھ:نگ
گٹھ:پتھر
گٹھ:بلور
گٹھ:معدنیات
گٹھ:ارضیات
گٹھ:جواہرات