وجیانگر سلطنت

وجیانگر سلطنت( 1336 - 1646 )   دکھن بھارت دی اک سلطنت سی ۔  اسدے راجےآں نے 310 سال راج کیتا ۔  اسدا رسمی نام کرناٹک سلطنت سی ۔  اس راج دی 1565 وچّ تالیکوٹ دی لڑائی وچ بھاری ہار  ہوئی اتے راجگڑھ  وجیانگر نوں ساڑ دتا گیا ۔  اسدے بعد کشین روپ وچّ ایہہ اتے 80 سال چلیا ۔  اسدی قیام ہرہر اتے بکا ناں دے دو بھراواں نے کیتا سی  ۔  اسدی  حریف   مسلمان بہمنی سلطنت سی 
 قیام 

اس سلطنت دے قایم دے بارے وچّ وکھرا دنت کتھاواں وی پرچلت ہن  ۔  ایہناں وچوں سبھتوں زیادہ بھروسے یوگ ایہی ہے کہ سنگم  دے پتّ ہرہر اتے بکا نے ہمپی ہستیناوتی راج دی نیہہ پائی  ۔  اتے وجینگر نوں راجگڑھ بناکے اپنے راج دا نام اپنے گورو  دے نام اتے وجینگر رکھیا   ۔ 

دکھن بھارت وچّ مسلماناں دا داخلہ علاؤالدین خلجی  دے سمیں ہویا سی  ۔  لیکن علاؤالدین اوہناں راجاں نوں  ہراکے اوہناں نوں باجگزار  کر لین تکّ ہی محدود   رہا  ۔  محمد بن تغلق نے دکھن وچّ سامراج وستھار  دے ادئیشء ولوں کمپلی اتے حملہ کر دتا اتے کمپلی  دے دو راج منتریاں ہرہر اتے بکا نوں بندی بناکے دلی لے آیا  ۔  ایہناں دوناں بھراواں دوارا اسلام دھرم سویکار کرن  دے بعد ایہناں نوں دکھن فتح لئی بھیجیا گیا ۔  منیا جاندا ہے کہ اپنے اس ادئیشء وچّ ناکامی  دے کارن اوہ دکھن وچّ ہی رہِ گئے اتے وجیارننئے نامک سنت  دے پربھاو وچّ آکے ہندو دھرم نوں پھیر اپنا لیا  ۔  اس طرحاں محمد  بن تغلق  دے شاسنکال وچّ ہی بھارت  دے دکھن پچھم تٹ اتے وجینگر سامراج دی اساری کیتی گئی  ۔ 

ریاست دا ودھاء
وجینگر دے قیام دے نال ہی ہرہر اتے بکے دے ساہمنے کئی کٹھنائیاں سن  ۔  وارنگل دا راجہ کاپایا نائک  اتے اسدا متر پرولئے ویم اتے ویر بلال تیسری اسدے مخالف  سن  ۔  دیوگرِ دا صوبیدار قلتغ خاں  وی وجینگر  دے آزاد حثیت نوں ختم کرنا چاہندا سی  ۔  ہرہر نے سروپرتھم بادام رنگا ،  ادئگرِ اتے گٹی  دے درگوں نوں سدرڑ کیتا  ۔  اسنے کھیتی باڑی دی ترقی  اتے وی دھیان دتا جسدے نال  ریاست وچّ بختاوری آئی  ۔  ہوئسل سامراٹ ویر بلال مدرے  دے فتح ابھیان وچّ لگا ہویا سی  ۔  اس موقعے دا منافع چککے ہرہر نے ہوئسل سامراج  دے پوروی باغ اتے قبضہ  کر لیا ۔  بعد وچّ ویر بلال تیسری مدرا  دے سلطان ولوں 1342 وچّ مار پایا گیا  ۔  بلال  دے پتّ اتے وارث نا لایق سن  ۔  اس موقعے نوں بھناتے ہوئے ہرہر نے ہوئسل سامراج اتے ادھیکار کر لیا  ۔  اگے چلکے ہرہر نے کدمب  دے شاسک اتے مدرا  دے سلطان نوں ہار کرکے اپنی حالت سدرڑ کر لئی  ۔ 

ہرہر  دے بعد بکا سمراٹ بنا حالانکِہ اسنے اجیہی کوئی عہدہ حاصل  نہیں کیتا  ۔  اسنے تامل ناڈو دا راج وجینگر سامراج وچّ ملیا لیا  ۔  کرشنا دریا نوں وجینگر اتے بہمنی سلطنت دی سرحد من لئیا گئیا  ۔  بکے دے بعد اسدا پتّ ہرہر دوسرا ستاسین ہویا  ۔  ہرہر دوسرا اک مہان جودھا سی  ۔  اسنے اپنے بھرے دے تعاون نال  کنارا ،  میسور ،  ترچناپلی ،  کانجچی ،  چنگلپٹ وغیرہ علاقےآں اتے مل مار لیا  ۔ 
تریخ
تنگبھدرا دریا کنارے وسی ریاست وجینگر وی اپنے-اپنے وچ وڈملا اتہاس سامبھی بیٹھی اے۔ ریاست وجینگر نوں وجینگر امپائر اتے وجینگر سامراج وی کہندے ہن۔ کیہا جاندا اے کہ 1336 ء وچ دو بھراواں دے یتناں نال ریاست وجینگر ہوند وچ آئی سی۔ ایہناں دوواں بھراواں دے ناں ہریہر اتے بکارائے سن۔ ایہناں بھراواں دے پیؤ دا ناں سنگم سی۔ ایہہ وی کیہا جاندا اے کہ ایہہ دوویں بھرا پہلاں وارنگل راج دے سیوادار سن جاں عہدیدار سن۔ جدوں وارنگل ریاست اپر مسلماناں دا قبضہ ہو گیا تاں ایہہ دوویں بھرا ریاست کمپلی وچ چلے گئے۔ ریاست کمپلی دا راجا ہندو سی اتے ایہہ دوویں بھرا اس ہندو راجے دی سیوا کرن لگے۔ جدوں 1327 دا سماں سی تاں محمد تغلق نے کمپلی اپر قبضہ کر لیا تے دوویں بھراواں نوں قید کرکے ہورناں قیدیاں وانگ مسلمان بنا دتا گیا۔ جدوں محمد تغلق خلاف بغاوتاں ہون لگّ پئیاں تاں اس نے ایہناں دوواں بھراواں دی بہادری توں لابھ لین دا یتن کیتا اتے دوواں بھراواں نوں بغاوتاں دباؤن لئی بھیجیا۔ اسے دوران ہی ایہناں دوواں بھراواں دی ملاقات اک ودوان پنڈت نال ہوئی تے دوویں بھرا پھر ہندو بن گئے اتے ہندو راج وجینگر دی نیہہ رکھی۔ اس ریاست اپر سنگم راجٹبر دی قریب 150 سالاں تکّ حکمرانی رہی۔
راجےآں دی لسٹ

سنگم خاندان
 ہرہر رائے 1 1336 - 1356
 بکّ رائے 1 1356 - 1377
 ہرہر رائے 2 1377 - 1404
 ورپکش رائے  1404 - 1405
 بکّ رائے 2 1405 - 1406
 دیوَ رائے 1 1406 - 1422
 رام چندر رائے  1422
 ویر فتح بکّ رائے  1422 - 1424
 دیوَ رائے 2 1424 - 1446
 ملکارجن رائے  1446 - 1465
 ورپکش رائے 2 1465 - 1485
 پروڈھ رائے  1485

سلو خاندان

 سلو نرسنہ دیوَ  رائے 1485 - 1491
 تھمّ راجا 1491
 نرسنہ رائے 2 1491 - 1505 

 تلو خاندان
 تلو نرس نائک  1491 - 1503
 ویرنرسنہ رائے  1503 - 1509
 کرشن دیوَ رائے  1509 - 1529
 اچیوت دیوَ رائے 1529 - 1542
 سداشو رائے  1542 - 1570 

 ارودُ خاندان
 الء رام رائے  1542 - 1565
 تیرمل دیوَ  رائے 1565 - 1572
 شریرنگ 1 1572 - 1586
 وینکٹ 2 1586 - 1614
 شریرنگ 2 1614 - 1614
 رامدیو ارودُ 1617 - 1632
 وینکٹ 3 1632 - 1642
 شریرنگ 3 1642 - 1646

سمندری وپار
وجینگر ریاست اپنے راجدور دوران کافی مشہور سی۔ اس دیاں کئی بندرگاہاں سن اتے دوسرے دیساں نال اس ریاست دا وپار چلدا سی۔ اس ریاست وچ سمندری جہاز وی تیار کیتے جاندے سن، جنہاں دی ورتوں وپار لئی کیتی جاندی سی۔
ہن ویلے
وجینگر وچ اج وی پرانے ریاست دے چنہ ملدے ہن، جس توں اس ریاست دے مانمتے اتہاس دی جانکاری ملدی اے۔ اس توں علاوہ ایہہ ریاست اج وی اتہاس دے طالب علماں لئی کافی اہمیت رکھدی اے۔ اس ریاست وچ اج وی وڈی گنتی سیلانی آؤندے ہن اتے پرانے ریاست دیاں نشانیاں ویکھ کے خوش ہندے ہن تے کئی طرحاں دیاں تصویراں کھچواؤندے ہن۔

Category:ہندستان

گٹھ:ہندستان دی تریخ
گٹھ:تریخ ہندستان

گٹھ:برصغیر
گٹھ:ہندستان دیاں سلطنتاں

گٹھ:سلطنتاں
گٹھ:ایشیا دیاں سلطنتاں

گٹھ:تریخ
گٹھ:ایشیا دی تریخ