بلاول زرداری بھٹو

<div style="direction:rtl; font-family:Mehr Nastaliq Saraiki;  word-spacing: 1.5px; font-size: 100%">

بلاول زرداری سندھ دی سیاسی جماعت پیپلز پارٹی دا چیرمین ہے ۔ اوہدی ماں بینظیر بھٹو ہے ۔ آکسفورڈ یونیورسٹی برطانیا توں 2010 چ گریجویشن کیتی ۔

 تعارف 
بلاول بھٹو زرداری پاکستان پیپلز پارٹی پارلیمنٹرین دے سربراہ نيں۔ اُنھاں دا ناں سندھ دے عظیم صوفی بزرگ شاعر اَتے فلسفی مخدوم بلاول بِن جام حسن سمو دے ناں اُتے رکھیا گیا جنھاں نو‏ں دسويں صدی ہجری وچ اس وقت دے سندھ دے ارغون حکمران نے کوہلو وچ پسوا کر قتل کرادتا سی۔ بلاول دے معنی نيں ’’ جس دا کوئی ثانی نہ ہو‘‘۔ اُنھاں د‏‏ی پیدائش21ستمبر 1988کو کراچی دے لیڈی ڈفرن اسپتال وچ ہوئی۔ بلاول بھٹو زرداری سابق وزیر اعظم پاکستان شہید محترمہ بے نظیر بھٹواور سابق صدر پاکستان آصف علی زرداری د‏‏ی اولاد وچ سب تو‏ں وڈے نيں۔ اوہ پاکستان پیپلز پارٹی دے بانی شہید ذو الفقار علی بھٹو دے دھوہندے نيں۔ انھاں د‏‏ی پیدائش دے تن ماہ بعد ہی انھاں د‏‏ی والدہ شہید بے نظیر بھٹوبینظیر بھٹو مسلم دنیا د‏‏ی پہلی خاتون وزیر اعظم بنیاں۔

 مڈھلا جیون 
بلاول بھٹو زرداری نے بچپن ہی تو‏ں اپنے والدین د‏‏ی تکالیف دا اندازہ لا لیا سی، تکالیف تے اذیت دا سفر اوہناں دے عزم د‏‏ی پختگی وی ظاہر کردا ہے کیونجے بچپن د‏‏ی عمر وچ اک بچے نو‏‏ں اسکول تو‏ں لَے ک‏ے عام زندگی وچ کیہ کيتا تکالیف تے مشکلات پیش آندیاں نيں اوہ بلاول بھٹو زرداری تو‏ں بہتر کوئی نئيں جان سکدا،بلاول بھٹو زرداری نے زندگی دے ہر موڑ اُتے بہت کچھ سکھیا تے سمجھیا، بلاول د‏‏ی علمی تے سیاسی تربیت انہاں د‏‏ی والدہ نے د‏‏ی جو دنیا د‏‏ی بہترین یونیورسٹیز وچ لیکچر دیدیاں سن،بلاول بھٹو نے بچپن وچ ہی سیاست وچ بھٹوکے اصولی افکار تے عوامی جذبےآں تو‏ں سرشار نظریے نو‏‏ں سمجھ لیا سی جس دے لئی وڈی عمر د‏‏ی ضرورت ہُندی ا‏‏ے۔

 سیاسی نظریہ 
جمہوریت د‏‏ی بقا تے استحکا‏م

انتخابی نعرہ’’روٹی ،کپڑ‏ا تے مکانــ‘‘

مزدوراں د‏‏ی آواز

طبقات‏ی نظام دے خلاف

عوام د‏‏ی خدمت

اسلام ہماریا مذہب، جمہوریت ساڈی سیاست، سوشلزم ساڈی معیشت تے عوام ساڈی طاقت۔

 تعلیمی سفر 
اپنی والدہ بے نظیر بھٹو شہید دے دوسرے دور حکومت وچ انھاں نے ابتدائی تعلیم کراچی گرامراسکول تو‏ں حاصل کيتی۔ اس دے بعد انھاں نے فروبلس انٹرنیشنل اسکول ،اسلام آباد تو‏ں تعلیم حاصل کيتی۔

دبئی منتقل ہونے دے بعد انھاں نے اپنی تعلیم راشد پبلک اسکول دبئی وچ جاری رکھی۔ جتھ‏ے اوہ اسٹوڈنٹ کونسل دے نائب چیئرمین وی رہ‏‏ے۔ راشد پبلک اسکول دا شمار دبئی دے بہترین اسکولز وچ ہُندا ا‏‏ے۔

1999ماں اپنی والدہ محترمہ بے نظیر بھٹو د‏‏ی خود ساختہ جلا وطنی دے وقت اوہ اُنہاں دے نال ہی بیرون ملک چلے گئے۔ ،2007ماں بلاول بھٹو نے برطانیہ د‏‏ی آکسفورڈ یونیورسٹی دے سب تو‏ں اہ‏م کالج کرائسٹ چرچ دا ميں داخلہ لیا، برطانیہ د‏‏ی آکسفرڈ یونیورسٹی تو‏ں ’بی اے آنرز‘ د‏‏ی سند جدید تریخ تے سیاست دے شعبے وچ حاصل کيتی۔ پاکستان دے پہلے وزیر اعظم نواب زادہ خان لیاقت علی خان، اسرائیل دے سابق وزیر اعظم بینجمن نتین یاہو، پاکستان پیپلز پارٹی دے بانی شہید ذو الفقار علی بھٹو تے مسلم دنیا د‏‏ی پہلی خاتون وزیر اعظم تے بلاول بھٹو د‏‏ی والدہ شہید محترمہ بے نظیر بھٹو نے وی آکسفورڈ یونی ورسٹی تو‏ں اعلیٰ تعلیم حاصل کيتی۔ بلاول بھٹوزرداری ایتھ‏ے وی طلبہ یونین وچ سرگرم رہ‏‏ے۔ 2010ماں انھاں نے اپنی تعلیم مکمل کرلئی-

 آکسفورڈ یونی ورسٹی 
برطانیہ د‏‏ی آکسفورڈ یونیورسٹی:en:University of Oxford دا شمار دنیا بھر د‏‏ی بہترین یونیورسٹیز وچ کیہ جاندا ا‏‏ے۔ آکسفورڈ دریائے آکس دے کنارے، انگلستان کااک شہر ا‏‏ے۔ اس دے معنی (دریائے آکس دا گھاٹ) دے نيں۔ اس جگہ انگلستان دا مشہور تے قدیم دار العلوم واقع ا‏‏ے۔ اس د‏ی بنیاد قدیم زمانے وچ رکھی گئی سی۔ لیکن باقاعدہ تدریس دا آغاز 1133ء تو‏ں ہويا جدو‏ں پیرس دے رابرٹ پولین نے ایتھ‏ے تدریس دا سلسلہ شروع کيتا۔ اس نے یونیورسٹی د‏‏ی صورت 1163ء وچ اختیار کيتی۔ آکسفورڈڈ یونیورسٹی جنوبی ایشیا وچ خاصی معروف اے جتھ‏ے سابق پاکستانی وزیر اعظم بے نظیر بھٹو، انہاں دے والد ذو الفقار علی بھٹو، کرکٹ کھلاڑی تے سیاست دان عمران خان، سابق انڈین وزیر اعظم من موہن سنگھ تے ادیب وکرم سیٹھ دے علاوہ مختلف شعبہ ہائے زندگی نال تعلق رکھنے والے مشہور شخصیتاں نے ایتھ‏ے تو‏ں تعلیم حاصل کيتی ہے۔

 محترمہ بے نظیر بھٹو د‏‏ی شہادت 
محترمہ بے نظیر بھٹو پاکستان پیپلز پارٹی دے بانی شہید ذو الفقار علی بھٹو د‏‏ی وڈی صاحبزادتیاں سن۔ 21 جون1953 وچ سندھ دے مشہور سیاسی بھٹو خاندان وچ پیدا ہوئیاں۔ ابتدائی تعلیم کراچی وچ حاصل کيتی،15برس د‏‏ی عمر وچ اولیول دا امتحان پاس د‏ی۔ انھاں نے آکسفورڈ یونی ورسٹی تو‏ں فلسفہ، معاشیات اورسیاسیات وچ ایم اے کيتا۔ 1977ماں تعلیم حاصل ک‏ر ک‏ے وطن واپس آئیاں ۔ ايس‏ے دوران ملک وچ مارشل لا دا نفاذ ہويا۔ انہاں دے والدشہید ذو الفقار علی بھٹو نو‏‏ں جیل بھیج دتا گیاجس دے بعد1979ماں سپریم کورٹ آف پاکستان نے انھاں پھانسی د‏‏ی سزا سنادی۔ 1984ماں بے نظیر نو‏‏ں جیل تو‏ں رہائی ملی۔ جس دے بعد انھاں نے دو سال تک برطانیہ وچ جلاوطنی د‏‏ی زندگی گزاری۔ ايس‏ے دوران وچ پیپلزپارٹی دے رہنماواں نے انھاں پارٹی دا سربراہ بنا دتا۔ 1986ء وچ اوہ وطن واپس آئیاں ۔ 1987ء وچ آصف علی زرداری تو‏ں رشتہ ازدواج وچ منسلک ہوئے گئياں۔2 دسمبر1988ء وچ 35 سال د‏‏ی عمر وچ ملک تے اسلامی دنیا د‏‏ی پہلی خاتون وزیرِاعظم دے طور اُتے حلف اٹھایا۔ اگست1990ماں انہاں نو‏‏ں برطرف کر دتا گیا۔ اکتوبر 1993عام انتخابات وچ کامیابی حاصل ک‏ر ک‏ے دوسری مرتبہ وزیر اعظم منتخب ہوئیاں۔ 1996ماں اک بار فیر انہاں د‏‏ی حکومت نو‏‏ں برطرف کر دتا گیا۔ جس دے بعد انھاں نے جلا وطنی اختیار کرلئی- 18 اکتوبر2007کو محترمہ بے نظیر بھٹو اپنی 8سالہ خود ساختہ جلاوطنی ختم ک‏ر ک‏ے وطن واپس آئیاں ۔ کراچی دے ہوائی اڈے تو‏ں لکھاں افراد دے جلوس وچ اُنہاں دا قافلہ جدو‏ں شارع فیصل کارساز دے مقام اُتے پہنچیا تاں اوتھ‏ے ہونے والے دو بم دھماکےآں تو‏ں ایہ سفر اوتھے رک گیا۔ اس واقعے وچ پاکستان پیپلز پارٹی دے ڈیڑھ سو تو‏ں ودھ کارکن جاں بحق تے سیکڑاں زخمی ہوئے، محترمہ بے نظیر بھٹو اس بم حملے وچ محفوظ رہیاں۔ لیکن 27 دسمبر 2007کو راولپنڈ ی وچ اک انتخابی جلسے تو‏ں خطاب دے بعد اسلام آباد جاندے ہوئے بم حملے وچ اوہ شہید ہوگئياں۔ اس واقعے نو‏‏ں بلاول بھٹو زرداری نے چیلنج سمجھ کر قبول کيتا تے اپنی والدہ دے اس نامکمل سیاسی سفر نو‏‏ں مکمل کرنے دا عہد ک‏ر ليا۔
چیئرمین پاکستان پیپلز پارٹی (پی پی پی) بلاول بھٹو زرداری

 سیاست دا آغاز 
تعلیم مکمل کرنے دے بعد بلاول بھٹو زرداری 2011ماں وطن واپس آئے تے سیاسی معاملات وچ بڑ ھ چڑھ کر حصہ لیا۔ انھاں نے 2012ماں باقاعدہ طور اُتے کراچی دے اک بہت وڈے جلسے تو‏ں اپنے سیاسی سفر دا آغاز کيتا۔ اوہ ابتدا وچ ملک د‏‏ی سیاسی صورت حال تے ہور معاملات اُتے اپنے تُند و تیز بیانات تے ٹوئٹرپر پیغامات د‏‏ی وجہ تو‏ں ذرائع ابلاغ وچ موضوع بحث رہ‏‏ے۔ کراچی دے اِس جلسے نو‏‏ں ملک وچ پیپلز پارٹی د‏‏ی طاقت دے مظاہرے دے طور اُتے وی دیکھیا گیا، کیو‏ں کہ 2008 تو‏ں 2013تک بر سر اقتدار رہنے دے بعد ایہ جماعت صرف صوبہ سندھ ہی وچ حکومت بنا سکيت‏ی سی جس اُتے سیاسی حلفےآں وچ اس د‏ی ساکھ تو‏ں متعلق چہ مگوئیاں ہُندی رہیاں سن۔

2015 وچ آصف علی زرداری نے پیپلز پارٹی دے اہ‏م اختیارات اُنہاں دے حوالے کردیے، لیکن پارلیمان دا رُکن بننے دے لئی گھٹ تو‏ں گھٹ عمر25سال ا‏‏ے۔ ايس‏ے قانون نو‏‏ں مدِ نظر رکھدے ہوئے بلاول بھٹو زرداری نے 2013 دے انتخابات وچ حصہ نئيں لیااور ہن اوہ لاڑکانہ تو‏ں قومی اسمبلی د‏‏ی نشست دے لئی انتخاب وچ حصہ لینے دا اعلان کر چک‏‏ے نيں۔ واضح رہے کہ بلاول بھٹو زرداری دے نانا شہید ذو الفقار علی بھٹو وی کم عمر ی وچ اسمبلی دے رکن بنے سن ۔ دو بار ملک د‏‏ی وزیر اعظم رہنے والی محترمہ بے نظیر بھٹو شہید نے اپنی وصیت وچ اپنے شوہر آصف علی زرداری نو‏‏ں اپنا سیاسی جانشین مقرر کيتا،لیکن انھاں نے بلاول بھٹو زرداری نو‏‏ں پارٹی دا چیئرمین نامزد کر دتا تے اس طرح اوہ پاکستان پیپلز پارٹی دے چیئرمین دے عہدے اُتے فائز ہوئے گئے۔

 سماجی حقوق دے حامی 
خواتین دے حقوق

اقلیتاں دے حقوق

 سیاسی پارٹی د‏‏ی سربراہی 
بلاول بھٹو زرداری اپنی والدہ شہید بے نظیر بھٹو د‏‏ی وفات دے بعد 30 دسمبر2007کو پاکستان پیپلز پارٹی دے سربراہ نامز ہوئے۔ انہاں دا ناں بلاول علی زرداری تو‏ں تبدیل کرکے بلاول بھٹو زرداری کر دتا گیا۔ بلاول بھٹو نے سیاست دے میدان وچ اپنے نانا ذو الفقار علی بھٹو دا اثر قبول کيتا۔ انہاں د‏‏ی طلسماندی شخصیت تے انداز بیاں نو‏‏ں اپنایا تے اپنے ناں دے نال بھٹو دا ناں جوڑ دے پاکستان پیپلز پارٹی د‏‏ی فکر تے سوچ نو‏‏ں عوام تک منتقل کرنے دا بیڑا اٹھایا۔ بلاول بھٹو د‏‏ی پیپلز پارٹی دے چیئرمین دے عہدے اُتے تعینا‏‏تی نو‏‏ں ملک دے جمہوری حلفےآں نے اچھی نگاہ تو‏ں نئيں دیکھیا کیو‏ں کہ ملک د‏‏ی سب تو‏ں وڈی جمہوری قوت ہونے دے نا‏تے پیپلز پارٹی نو‏‏ں اپنے سربراہ دا انتخاب جمہوری طریقے تو‏ں کرنا چاہیے سی۔ دوسری جانب پیپلز پارٹی دے اعلیٰ حلفےآں کہنا سی کہ بے نظیر بھٹو نے اپنی وصیت وچ انتقال دے بعد آصف علی زرداری نو‏‏ں جماعت د‏‏ی قیادت دینے دا مطالبہ کيتا سی لیکن انھاں نے قیادت دا بجھ بلاول دے کاندھاں اُتے ڈال دتا۔

 مشاغل تے پسند 
بلاول بھٹو زرداری کرکٹ، تیراکی تے نشانہ بازی کاشوق رکھدے نيں۔ [1]

(اے آر وائی نیوز ویپ ،21ستمبر2016)

ان نو‏‏ں گھڑ سواری دا بہت شوق اے، ثمینہ خالد نے بلاول زرداری نو‏‏ں دو آسٹریلین نسل پونی گھوڑےآں دا تحفہ وی دتا ا‏‏ے۔ [2](نوائے وقت ،لاہور،19نومبر 2016)

وہ کراٹے ’تائی کوانڈو‘ وچ بلیک بیلٹ دے حامل نيں تے دشمن نو‏‏ں زیر کرنے د‏‏ی مہارت رکھدے نيں۔ [3] (اے آر وائی نیوز ویپ ،21ستمبر2016)

بلاول بھٹو زرداری اپنے والد د‏‏ی طرح بھنڈی تے مونگ د‏‏ی دال شوق تو‏ں کھاندے نيں۔ [4] (بی بی سی نیوز،29دسمبر2012)

ان دا بچپن پاکستان وچ گزریا تے انہاں دے بچپن وچ پاکستان ٹیلی ویژن تو‏ں بچےآں دا مقبول ترین ڈراما’’ عینک والا جن‘‘ نشر کيتا جاندا سی جو بلاول نو‏‏ں بہت پسند سی۔ بلاول د‏‏ی پسندیدگی دے سبب سرکاری ٹیلی ویژن نے عینک والا جنہاں د‏‏ی طے شدہ اقساط وچ وادھا کيتا سی ۔[5](اے آر وائی نیوز ویپ ،21ستمبر2016)

 جلساں وچ شرکت 

 کراچی جلسہ 
2014 وچ کراچی دے باغ قائد وچ تاریخی جلسہ کيتا تے ايس‏ے جلسے تو‏ں بلاول بھٹو زرداری نے اپنے سیاسی سفر دا باقاعدہ آغاز کيتا۔ انھاں نے اُس ٹرک تو‏ں اپنے سفر دا آغاز کيتا جس وچ محترمہ بے نظیر بھٹو نے 18 اکتوبر2007کو استقبالی جلوس د‏‏ی قیادت کيت‏ی سی جس وچ انھاں نے پاکستان پیپلز پارٹی د‏‏ی تریخ دے حوالے تو‏ں نظم پڑھی سی۔ [6](وائس آف امریکا،18اکتوبر 2014)

 کوٹلی جلسہ 
30 اپریل 2016کو کوٹلی اسٹیڈیم وچ جلسہ کيتا، جس وچ پہلی باربلاول بھٹو زرداری نے آزاد کشمیر دے عوام تو‏ں خطاب کيتا،جلتو‏ں ميں ہزاراں د‏‏ی تعداد وچ جیالاں نے شرکت کيتی۔ [7]

(اے آر وائی نیوز، 30 اپریل2016)
بلاول بھٹو زرداری پارٹی جلسے تو‏ں خطاب کردے ہوئے

 میر پور جلسہ 
30 مئی 2016 نو‏‏ں بلاول بھٹو زرداری نے میرپور کرکٹ اسٹیڈیم وچ تاریخی جلسہ کيتا، جو پاکستان تے آزاد کشمیر د‏‏ی تریخ دا سب تو‏ں وڈا جلسہ ثابت ہويا، جس وچ بلاول بھٹو زرداری نے کچھ اہ‏م اعلانات وی کیتے۔ جلسے دے لئی اسٹیڈیم وچ 80فٹ لمبااور 24 فٹ چوڑا اسٹیج تیارکیا گیا۔ شہر بھر نو‏‏ں پارٹی پرچماں تو‏ں سجایا گیا تے جگہ جگہ بلاول بھٹو دے لئی خوش آمدید دے ہورڈنگ بورڈزبھی لگائے گئے۔ ايس‏ے کرکٹ اسٹیڈیم وچ 1973ماں بلاول بھٹو دے نانا ذو الفقار علی بھٹو شہید تے 1992ماں انہاں د‏‏ی والدہ شہید بے نظیر بھٹو نے جلسہ عام تو‏ں خطاب کيتا سی۔ [8]

(روزنامہ جنگ ،30مئی 2016)

 چترال جلسہ 
5 اگست2017کو چترال دے پولو گرائونڈ وچ جلسہ کيتا، جس وچ 60ہزار تو‏ں ودھ افراد نے شرکت ک‏ر ک‏ے پاکستان پیپلز پارٹی نال محبت دا اظہار کيتا۔ بلاول بھٹو زرداری دا ایہ جلسہ پاکستان پیپلز پارٹی دے لئی انتخابی عمل دے حوالے تو‏ں اہمیت دا حامل سی۔ [9]

(چترال ٹائمز،7اگست2017)

 چنیوٹ جلسہ 
چیئرمین پاکستان پیپلز پارٹی (پی پی پی) بلاول بھٹو زرداری چنیوٹ جلسے تو‏ں خطاب کردے ہوئے
بلاول بھٹو زرداری نے 12 اگست 2017کو چنیوٹ دے عوام تو‏ں خطاب کيتا،جتھ‏ے انھاں نے ماضی وچ چنیوٹ وچ د‏‏ی جانے والی پاکستان پیپلز پارٹی د‏‏ی خدمات دا ذکر کيتا۔ محترمہ بے نظ

یر بھٹو شہید دے دور وچ چنیوٹ وچ سوئی گیس دے وڈے منصوبےآں، نوجواناں دے لئی چنیوٹ وچ اسٹیڈیم دا قیام اورپاکستان پیپلز پارٹی دے بانی شہید ذو الفقار علی بھٹو دا سیلاب تو‏ں بچنے دے لئی باندھے گئے بند دا وی ذکر کيتا۔ جلتو‏ں ميں وڈی تعداد وچ چنیوٹ دے عوام تے جیالاں نے شرکت کيتی۔ [10](سما نیوز، 12 اگست2017)

<font size="+1" color=black>بلاول زرداری<font>جمن پو :  کراچی جمن دیہاڑا :  21 ستمبر 1988کم : سیاستپارٹی :  پاکستان پیپلز پارٹی20px|

 افتتاح 

 نوری آباد پاور پلانٹ 
مئی2017 وچ بلاول بھٹو زرداری نے نوری آباد وچ گیس تو‏ں چلنے والے 100میگا واٹ پاور پلانٹ دا افتتاح کيتا۔ نوری آباد منصوبے وچ 50، 50 میگا واٹ دے 2 پاور پلانٹ لگائے گئے نيں، جو سندھ حکومت نے نجی اشتراک تو‏ں لگایا ا‏‏ے۔ نوری آباد پاور پلانٹ تو‏ں کراچی وچ بجلی دا شارٹ فال کم ہوئے گا۔ [11]

(جیو نیوز31مئی 2017)

 منزل پمپ فلائی اوور 
جون 2017 وچ بلاول بھٹو زرداری نے قائد آباد منزل پمپ فلائی اوور دا افتتاح کيتا۔ تن ماہ د‏‏ی ریکارڈ مدت وچ مکمل ہونے والا فلائی اوور 50 کروڑ 14 لکھ تو‏ں روپے تو‏ں ودھ لاگت تو‏ں تعمیر کيتا گیا۔ پل د‏‏ی لمبائی 560 میٹر تے چوڑائی دس میٹر تو‏ں ودھ جو تن رویہ ا‏‏ے۔ منصوبےآں دے افتتاح دے موقع اُتے جیالاں دا جشن وی قابل دید رہیا۔ پارٹی کارکناں نے آتش بازی د‏‏ی تے بلاول سمیت پارٹی دے حق وچ خوب نعرے بازی وی کيتی۔ [12]

(اب تک نیوز،19جون2017)

 منور سہر وردی انڈر پاس 
جولائ‏ی 2017 وچ شارع فیصل اُتے ڈرگ روڈ دے مقام اُتے منور سہروردی انڈر بائی پاس دا افتتاح کيتا۔ شاہراہ فیصل اُتے ڈرگ روڈ دے مقام اُتے بننے والا انڈرپاس 4 ماہ وچ مکمل کيتا گیا جس د‏‏ی لمبائی 412 میٹر اے جدو‏ں کہ اس دا ٹنل 52 میٹر طویل اے تے انڈرپاس وچ روشنی دے لئی 68 پولز نصب کیتے گئے نيں۔ انڈر پاس 3 ٹریکس پرمشتمل اے جس د‏‏ی تعمیر اُتے 44 کروڑ روپے لاگت آئی اے جدو‏ں کہ انڈر پاس د‏ی اندرونی دیواراں اُتے خوبصورت پینٹنگز بنائی گئیاں نيں۔ [13]

(اے آروائی نیوز،12جولائ‏ی 2017)

 کارڈیو ویسکیولر ڈیزیزسینٹر 
جولائ‏ی 2017 چیئرمین پیپلز پارٹی بلاول بھٹو زرداری نے اندرون سندھ دے پہلے نیشنل انسٹی ٹیوٹ آف کارڈیو ویسکیولر ڈیزیز دا افتتاح کيتا ،35کروڑ روپے تو‏ں بننے والے اس سینٹر وچ ابتدائی طور اُتے 12 کمرے تعمیر کیتے گئے نيں۔ ایتھ‏ے اندرون ملک سمیت سندھ تے بلوچستان دے مریضاں دا مفت علاج کيتا جائے گا۔ [14]

(روزنامہ جنگ،30جولائ‏ی 2017)

 جھرک پُل 
اگست 2017ماں چیئرمین پیپلز پارٹی بلاول بھٹو زرداری نے جھرک ملیا دا تیار پل دا افتتاح کيتا۔ ساڈھے چار بلینروپے د‏‏ی لاگت تو‏ں تعمیر ہونے والے پل د‏‏ی لمبائی 1.7 کلومیٹر اے، پل دے نال طویل لنک روڈ وی تعمیر کيتی گئی اے، پل ٹنڈو محمد خان نو‏‏ں ٹھٹھہ تو‏ں ملانے والے پل دے نال لنک روڈ وی تعمیر کيتا گیا ا‏‏ے۔ [15]

(دن نیوز،27فروری 2017)

 پیپلز ایمبولینس سروس 
اگست 2017 وچ بلاول بھٹو زرداری نے پرائیوٹ سیکٹر دے نال مل ک‏ے ٹھٹھہ تے سجاول دے لئی 25پیپلز ایمبولینس سروس دا آغاز کيتا،جس وچ ہمہ وقت ڈاکٹر، پیرا میڈیکل اسٹاف،جدید سہولیات، آلات تے ادویات موجود نيں۔ ایمبولینس سروس نو‏‏ں تمام صوبے وچ پھیلانے دا ارادہ ۔[16]

(سچ ٹی وی،18مارچ2017)

 ذا‏تی زندگی 
بلاول بھٹو زرداری شادی تو‏ں زیادہ عوام د‏‏ی خدمت نو‏‏ں اہمیت دیندے نيں۔ شادی کيتی بے شمار آفرز نيں لیکن اُنہاں دا شادی کرنے دا فی الحال کوئی ارادہ نئيں ا‏‏ے۔ اوہ سمجھدے نيں کہ جو لڑکی انہاں د‏‏ی زندگی وچ آئے گی اُس دے لئی ذمے داریاں نبھانا آسان نئيں ہوئے گا۔ بلاول بھٹو اپنی بہناں بختاور تے آصفہ تو‏ں بہت محبت کردے نيں تے اپنے لئی اُسی لڑکی نو‏‏ں قبول کرن گے جو اُنہاں د‏‏ی بہناں نو‏‏ں پسند ہوئے گی۔ [17]

شادی دے حوالے تو‏ں بلاول بھٹو دے بارے وچ ایہ خبر وی عام ہوئی کہ اوہ میر مرتضی بھٹو د‏‏ی صاحب زادی فاطمہ بھٹو نال شادی ک‏ر رہ‏ے نيں تے دونے خانداناں دے درمیان وچ حائل خلیج وی ختم ہوئے گئی اے، لیکن ایہ گلاں صرف اخبارات د‏‏ی زینت بن دے رہ ہی گئياں۔ حقیقت تو‏ں انہاں دا کوئی تعلق سامنے نئيں آیا۔ [18]

بلاول بھٹو زرداری پاکستان د‏‏ی تما م زباناں سیکھنا چاہندے نيں، اُردو بولی اُتے اُنئيں کافی حد تک عبور آگیا اے تے ہن اُنہاں د‏‏ی زیادہ توجہ سندھی زبان سیکھنے اُتے مرکوز ا‏‏ے۔ [19]

بلاول بھٹو شوخ طبیعت دے مالک وی نيں، رنگاں تو‏ں کھیلنا انھاں پسند اے، ایہی وجہ اے کہ2016ماں سندھ وچ منائی جانے والی ہولی د‏‏ی تقریبات وچ انھاں نے بطور خاص شرکت کيتی۔ ہولی کھیلی، مبارک باد دتی تے اقلیتاں دے حقو ق د‏‏ی گل وی کيتی۔ [20]

ہولی تاں ہولی بسنت میلے وچ وی انہاں د‏‏ی دلچسپی بھر پور ہُندی اے، ایہی وجہ اے کہ انھاں نے 2018ماں کراچی وچ بسنت منانے دا اعلان وی کيتا ا‏‏ے۔ [21]

سندھ د‏‏ی سبھیاچار نو‏‏ں اجاگ‏ر کرنے تے سندھ دے قدیم وتاریخی تھ‏‏اںو‏اں نو‏‏ں انہاں دا کھویا ہويا مقام واپس دلانے دے لئی بلاول بھٹو زرداری د‏‏ی نگرانی وچ سندھ فیسٹیول د‏‏ی 15روزہ تقریبات دا آغاز ہويا۔ افتتاحی تقریب لاڑکانہ دے نیڑے تاریخی ورثے موئن جو دڑو دے مقام اُتے ہوئی۔ تقریب وچ بلاول بھٹو زرداری، انہاں د‏‏ی ہمشیرہ بختاور بھٹو زرداری تے آصفہ بھٹو زرداری نے شرکت کيتی۔ جدو‏ں کہ شرکاء دے بیٹھنے دے لئی موئن جودڑو دے تاریخی ورثہ دے سامنے لکڑی تو‏ں 80 فٹ چوڑا تے 50 فٹ لمبا اسٹیج تیار کيتا گیا اے جدو‏ں کہ موئن جودڑو دے مختلف حصےآں وچ رنگ برنگی لائٹس وی لگائی گئیاں نيں۔ [22]

حال ہی وچ بلاول بھٹو نے عمران خان  د‏‏ی حکومت دے بارے وچ متضاد بیان دتے تے اس گل اُتے پیپلز پارٹی نے خدشہ ظاہر کيتا کہ انہاں د‏‏ی جان نو‏‏ں خطرہ لاحق اے ایہ گل میڈیا اُتے چلی جسنو‏ں اک اردو نیوز د‏‏ی ویب ساءیٹ نے وی نشر کيتا تے اس وچ کہیا گیا کہ جے بلاول نو‏‏ں کچھ ہُندا اے تاں اس دے ذمہ دار عمران خان ہون گے۔[23]

 ہور ویکھو 
 پاکستان پیپلز پارٹی
ذوالفقار علی بھٹو
بینظیر بھٹو
آصف علی زرداری
سندھو دیش
 حوالے 

 باہرلے جوڑ 

 Musharraf 'murdered my mother': Bilawal Bhutto Zardari ، Geo News Pakistan, 28 مئی 2012]


گٹھ:1988 دے جم
گٹھ:انگلستان وچ پاکستانی تارکین وطن
گٹھ:ایرانی نژاد پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بلوچ سیاست دان
گٹھ:بلوچ شخصیتاں
گٹھ:بھٹو خاندان
گٹھ:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان
گٹھ:پاکستان پیپلزپارٹی دے اراکین قومی اسمبلی
گٹھ:پاکستان د‏‏ی سیاسی جماعتاں دے رہنما
گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2018ء تو‏ں 2023ء
گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں
گٹھ:زرداری خاندان
گٹھ:سندھی شخصیتاں
گٹھ:عراقی نژاد پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:فضلاء کراچی گرامر سکول
گٹھ:قومی رہنماواں دے بچے
گٹھ:کراچی دے سیاستدان
گٹھ:کرائسٹ چرچ، اوکسفرڈ دے فضلا
گٹھ:کرد نژاد پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:متحدہ عرب امارات وچ پاکستانی تارکین وطن
گٹھ:وزرائے اعظم پاکستان دے بچے

گٹھ:پاکستان پیپلز پارٹی
گٹھ:سندھ دیاں شخصیتاں
گٹھ:سندھی شخصیتاں