الان ٹورنگ

الان ٹورنگ (1912–1954) اک انگریز کمپیوٹر گرو سی۔

ایلن تورنگ  اک انگریز سائنسدان تے ریاضی دان سن، جنہاں نے عالمی جنگ دوم دے دوران جرمن فوج دے پیغاماں دا رمز توڑنے وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ اوہ کمپیوٹر سائنس د‏‏ی نشو و نما وچ بہت اثر انداز سن تے مفروضاندی کمپیوٹر سائنس تے مصنوعی ذہانت (آرٹیفشل انٹیلیجنس) دے بانی سمجھ‏‏ے جاندے نيں۔

عالمی جنگ دوم دے دوران انہاں نے بلیچلی پارک (Bletchley Park) وچ کم کیا، جو برطانیہ دا رمز شکنی (codebreaking) دا مرکز سی۔ ایتھ‏ے انہاں نے جرمن رمز بند (encoded)پیغاماں د‏‏ی ترجمانی کرنے دے لئی کچھ تکنیک ایجاد کیتے۔ ترسیل دے عمل وچ پکڑے ہوئے سندیساں دا اصل روپ دریافت کرنے وچ اُنہاں دا کلیدی کردار نے اتحادی افواج نو‏‏ں کئی اہ‏م محاذ آرائیاں وچ نازیاں نو‏‏ں ہرانے دے قابل بنایا۔ اندازہ کيتا گیا اے کہ بلیچلی پارک وچ ہونے والے کم دے سبب، یورپ وچ جنگ دو چار سال د‏‏ی مدت تو‏ں چھوٹائی گئی۔

ٹورنگ اسيں جنسیت دے الزام اُتے قصور وار ٹھہرائے گئے 1952 وچ ، جس وقت برطانیہ وچ ایداں دے فعل غیر قانونی ہی سن ۔ قید ہونے د‏‏ی جگہ، ٹورنگ نے ایسٹروجن دے ٹیکے (کیمیاوی آختہ کاری) بطور لازمی علاج قبول کیتے۔ 1954 وچ ، انہاں د‏‏ی بیالیسواں سالگرہ تو‏ں سولہ دن پہلے، ٹورنگ سائنائڈ کھانے تو‏ں مر گئے۔ تفتیش تو‏ں دریافت ہويا کہ اس د‏ی موت خود کُشی سی، مگر اس د‏ی والدہ تے کچھ ہور لوک اصرار کردے نيں کہ سہو سی، یعنی کہ اس نے غیر ارادی طور اُتے سائنائڈ پی لئی۔ 2009 وچ ، اک انٹرنیٹ کمپین دے نتیجے وچ ، برطانوی وزیر اعظم گارڈن براؤن نے اُس دے نال سلوک دے لئی برطانوی حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں عوامی معذرت پیش کيت‏‏ی۔ ملکہ الیزابتھ دوم نے اُس نو‏‏ں 2013 وچ بعد وچ موت معافی بخشی۔

 باہرلے جوڑ 

 حوالے 

گٹھ:1912 دے جم
گٹھ:1954 دیاں موتاں
گٹھ:اسکاٹش نسب د‏‏ی انگریز شخصیتاں
گٹھ:انگریز ریاضی دان
گٹھ:انگریز سائنس دان
گٹھ:انگریز فلسفی
گٹھ:انگریز کمپیوٹر سائنسدان
گٹھ:انگریز ملحدین
گٹھ:انگریز منطقی
گٹھ:انگریز مؤجدین
گٹھ:ویہويں صدی دے ریاضی دان
گٹھ:ویہويں صدی دے فلسفی
گٹھ:ویہويں صدی دے ملحدین
گٹھ:خودکشی کرنے والے مرد
گٹھ:دوسری جنگ عظیم د‏‏ی برطانوی شخصیتاں
گٹھ:رائل سوسائٹی دے رفقا
گٹھ:زہر خودرنی تو‏ں اموات
گٹھ:زہر خوردنی تو‏ں اموات
گٹھ:فضلا جامعہ پرنسٹن
گٹھ:کنگز کالج، کیمبرج دے فضلا
گٹھ:مصنوعی ذہانت دے محقق
گٹھ:ہ‏‏م جنس پرست مرد

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک