شیعہ

<div style="direction:rtl; font-family:Mehr Nastaliq Saraiki;  word-spacing: 1.5px; font-size: 100%">

اہل تشیع یا شیعیت  اسلام دا دوسرا وڈا فرقہ ہے۔ اہل تشیع رسول اللہ  دے بعد فقط حضرت علی بن ابی طالب  د‏‏ی امامت دے قائل نيں اَتے صرف اُنھاں نو‏ں رسول اللہ  دا جانشین اَتے پہلا معصوم امام مندے نيں۔ شیعہ یا اہل تشیع نظریہ خلافت نو‏‏ں تسلیم نِیہ کردے۔ اوہناں دا عقیدہ ہے کہ رسول اللہ  نے دعوت ذوالعشیرہ جو حدیث یوم الدار یا حدیث العشیرہ والدار دے ناں تو‏ں مشہور ہے اَتے خطبہ حجتہ الوداع دے موقع اُتے علی بن ابی طالب نو‏‏ں اپنا جانشین مقرر کر دتا سی۔ دعوت ذوالعشیرہ دے موقع اُتّے حضور  نے فرمایا سی کہ

تِناں دفعہ علی بن ابی طالب کھڑے ہوئے اتے کہیا کہ

تو حضور  نے فرمایا کہ

اس دے علاوہ حضور  نے حجۃ الوداع دے بعد غدیر خم دے علاقے وچ اک خطبہ وچ فرمایا کہ 

شیعہ د‏‏ی آبادی کل مسلم آبادی دا 13-10 % فیصد ہے ـ مسلماناں بلاخص اہل تشیع د‏‏ی آبادی دے بارے وچ کوئی یقینی اعداد و شمار میسر نہيں ہ‏‏ے۔ 2000ء دے اعداد و شمار دے مطابق پوری دنیا وچ شیعہ آبادی 400ملین یعنی 40 کروڑ ہے اتے اِنھاں وچو‏ں تقریبا85٪ شیعہ اثناعشری نيں۔ http://www.iqna.ir/fa/news/3479575/%D8%B4%DB%8C%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D9%87%D9%86%D8%AF مذکورہ اعداد و شمار موجودہ اکثر منابع دے مطابق نيں جدو‏ں کہ اس دے مقابلے وچ بعض ہور اعداد و شمار اہل تشیع د‏‏ی آباد نو‏‏ں مسلم آبادی دا 23 فیصد تک دسدے نيں۔سید مصطفیٰ قزوینی، تحقیق ہایی درباره شیعہ، صفحه 4.

بارہ امامی یا شیعہ اثنا عشریہ (یعنی بارہ اماماں والے)، اہل تشیع (یعنی شیعہ) دا سب توں وڈا گروہ ہے۔ قریباً 80 فیصد شیعہ اثنا عشریہ اہل تشیع نیں۔ ایران، آذربائیجان، لبنان، عراق تے بحرین وچ انہاں دی اکثریت ہے۔ اس دے علاوہ دوسرے ملکاں وچ وی نیں۔
پاکستان دی مسلم آبادی وچ اہل سنت دے بعد اثنا عشریہ اہل تشیع دا تناسب سب توں زیادہ ہے۔ 
اثنا عشریہ دی اصطلاح بارہ ائمہ کرام ول اشارہ کردی اے، جنہاں دا سلسلہ حضرت محمد  دے چچا زاد تے داماد حضرت علی بن ابی طالب { توں شروع ہُندا ہے۔ ایہہ خلافت اُتے یقین نہیں رکھدے بلکہ ایہ عقیدہ رکھدے نیں کہ حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے بعد انہاں دے جانشین امام علی بن ابی طالب علیہ السلام تے کل بارہ امام نیں، جنھاں دا تذکرہ احادیث وچ آندا ہے۔ خاص طور اُتے معروف متفق علیہ حدیث نبوی  حدیث جابر وچ انہاں دے ناں وی نقل ہوئے نیں۔

اِنھاں بارہ ائمہ کرام نوں کم و بیش تمام مسلمان اللہ دے نیک بندے مندے نیں، تاہم اثنا عشریہ اہل تشیع انھاں ائمہ اُتے اعتقاد دے معاملہ خصوصی شہرت رکھدے نیں۔ انھاں بارہ ائمہ دے ناں بالترتیب ایہہ نیں:
 امام علی بن ابی طالب
 امام حسن ابن علی
 امام حسین ابن علی
 امام زین العابدین ابن حسین
 امام محمد باقر
 امام جعفر صادق
 امام موسی کاظم
 امام علی رضا
 امام محمد تقی
 امام علی نقی
 امام حسن عسکری
 امام محمد مہدی



شیعہ اسلام (، شیعہ ) اسلام دی دوجی سبھ توں وڈی شاخ ہے۔ ایہنوں منن والیاں نوں شیعہ مسلمان جاں شیعہ آکھیا جاندا ہے۔"شیعہ" نوں کئی وار شیعہ جاں شیعت کردے وی لکھیا جاندا ہے۔ "شیعہ" اتہاسی واک شیعان علی () دا چھوٹا روپ یے جیہدا مطلب حضرت محمد صلی اللہ علایہ و آلہ وسلم دے جوائی اتے پتریر حضرت علی کرم اللہ وجہہ دا "پیروکار"، "دھڑا"، جاں "پارٹی" ہے جیہنوں شیعہ مسلمان خلافت وچ حضرت محمد صلی اللہ علایہ و آلہ وسلم دا جانشین مندے ہن۔

شیعہ اسلام اک فرقے دا ناں ہے جیہڑا حضرت علی کرم اللہ وجہہ نوں امام مندا ہے۔ ایہہ پہلے اک ندی جی سیاسی ٹولی سی جیہڑی ویلے نال مذہبی رنگ پھڑدی گئی۔ 17ویں صدی چ صفوی ٹبر نے ایران دے راج تے مل ماریا اَتے ایران دی سنی اکثریتی لوکاں نوں زبردستی شیعہ بنایا اینج ایران چ شیعہ لوک ودھ گۓ۔

 شیعہ دا لفظی مفہوم 

عربی بولی وچ شیعہ دا لفظ دو معنی رکھدا ہ‏ے۔ پہلا کسی گل اُتے متفق ہونا تے دوجا کسے بندے دا نال دینا یا اس د‏ی پیروی کرنا۔ قرآن وچ کئی جگاں اُتے ایہہ لفظ اس طرح تو‏ں آیا ہے جداں سورہ قصص د‏‏ی آیت 15 وچ حضرت موسی دے پیروان نو‏‏ں شیعہ موسی کہیا گیا ہے 
اور شیعہ فرعون دے بارے وچ وی آیا ہ‏‏ے۔القران الکریم تے دو تے جگہاں اُتے ابراہیم نو‏‏ں شیعہ نوح کہیا گیا ہ‏‏ے۔http://www.searchtruth.com/chapter_display.php?chapter=37&translator=17& mac=&show_arabic=1

اسلام د‏‏ی تریخ وچ شیعہ دا لفظ کسی شخص دے پیروان دے لئی استعمال ہُندا ہے۔ جداں کہ حضرت امام علی علیہ السلام تے حضرت امیر معاویہ دے اختلافات دے زمانے وچ انہاں دے حامیاں نو‏‏ں بالترتیب شیعان علی ابن ابو طالب علیہ السلام تے شیعان معاویہ بن ابو سفیان کہیا جاندا سی ۔ صرف لفظ شیعہ جے بغیر تخصیص دے استعمال کيتا جائے تاں مراد شیعانِ علی ابن ابو طالب ہُندی اے، اوہ گروہ جو ہر اختلاف وچ حضرت علی ابن ابی طالب  دا حامی سی تے جو انہاں د‏‏ی امامت بلا فصل دا عقیدہ رکھدا ا‏‏ے۔

 مکاتب فکر 

 اثنا عشری 

اثنا عشریہ (یعنی بارہ امام)، اہل تشیع (یعنی شیعہ) دا سب تو‏ں بڑہ گروہ مننا جاندا ہے۔ قریبا 85 فیصد شیعہ اثنا عشریہ اہل تشیع نيں۔ :fa:مسلما‏نایران، آذربائجان، لبنان، عراق تے بحرین وچ انھاں د‏‏ی اکثریت ہ‏‏ے۔ اس دے علاوہ دوسرے ملکاں وچ وی نيں۔ پاکستان وچ اہل سنت دے بعد اثنا عشریہ اہل تشیع دا تناسب سب تو‏ں زیادہ ہے۔ دنیا بھر وچ شیعاں د‏‏ی آبادی 40کروڑ اے یعنی؛ مسلماناں د‏‏ی اک چوتھائی آبادی شیعاں اُتے مشتمل ہے۔http://www.iqna.ir/fa/news/3479575/%D8%B4%DB%8C%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D9%87%D9%86%D8%AF 

اثنا عشریہ د‏‏ی اصطلاح انھاں بارہ معصوم اماماں د‏‏ی طرف اشارہ کردی ہے جنھاں دا سلسلہ حضرت محمد  دے چچا زاد اتے داماد امام علی بن ابی طالب  تو‏ں شروع ہُندا۔ ایہ خلافت اُتے یقین نئيں رکھدے تے اوہناں دا نظریہ نظام امامت ہے۔ ایہہ عقیدہ رکھدے نيں کہ حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے بعد انھاں دے جانشین بارہ معصوم امام نيں بلا فصل جانشین امام علی بن ابی طالب علیہ السلام نيں تے کل بارہ امام نيں۔ جنھاں دا تذکرہ تمام مکاتب اسلام د‏‏ی احادیث وچ آندا ہے۔ تمام مسلما‏ن انھاں ائمہ نو‏‏ں اللہ دے نیک بندے مندے نيں۔ اُتے اثنا عشریہ اہل تشیع انھاں ائمہ اُتے خاص اعتقاد یعنی عصمت د‏‏ی وجہ تو‏ں خصوصی شہرت رکھدے نيں۔ انھاں بارہ ائمہ دے ناں ایہہ نيں :
 حضرت امام علی
 حضرت امام حسن
 حضرت امام حسین
 حضرت امام زین العابدین 
 حضرت امام محمد باقر 
 حضرت امام جعفر صادق 
 حضرت امام موسی کاظم
 حضرت امام علی رضا 
 حضرت امام محمد تقی 
 حضرت امام علی نقی 
 حضرت امام حسن عسکری
 حضرت امام مہدی 

اثنا عشریہ اہل تشیع تے دوسرے مسلماناں وچ انھاں دے وجود دے دور تے ظہور دے طریقیاں دے بارے وچ اختلافات پائے جاندے نيں۔

اثنا عشریہ اہل تشیع دے دو گروہ نيں۔

1۔اخباری

2۔ اصولی

 اسماعیلی 

چھیويں امام جعفر صادق  د‏‏ی وفات اُتے اہل تشیع دے دو گروہ ہوئے گئے۔ جس گروہ نے انھاں دے بیٹے اسماعیل کو، جو والد د‏‏ی حیات وچ ہی وفات پا گئے سن، اگلا امام منیا اوہ اسماعیلی اکھوائے۔ اس گروہ دے عقیدے دے مطابق اسماعیل ابن جعفر انہاں دے ستويں امام نيں۔ انھاں دا امامت دا سلسلہ حالے تک جاری ہے۔

جس گروہ نے موسی کاظم  نو‏‏ں اگلا امام منیا اوہ اثنا عشری اکھوائے کیونجے ایہ بارہ اماماں نو‏‏ں مندے نيں۔

 زیدیہ 
زیدیہ شیعہ یا زیدی شیعہ، اہل تشیع دا اک فرقہ اے جس وچ حضرت امام سجاد یا زین العابدین  د‏‏ی امامت تک اثنا عشریہ اہل تشیع تو‏ں اتفاق پایا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ فرقہ امام زین العابدین دے بعد امام محمد باقر د‏‏ی بجائے انھاں دے بھائی امام زید بن علی زین العابدین د‏‏ی امامت دے قائل نيں۔

یمن وچ انہاں د‏‏ی اکثریت ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ دوسرے ملکاں وچ وی نيں۔ اوہ ائمہ جنہاں نو‏ں زیدی معصوم سمجھدے نيں :
 حضرت امام علی علیہ السلام
 حضرت امام حسن علیہ السلام
 حضرت امام حسین علیہ السلام
ان دے بعد زیدی شیعاں وچ کوئی وی ایسا فاطمی سید خواہ اوہ امام حسن دے نسل تو‏ں ہاں یا امام حسین دے نسل تو‏ں امامت دا دعوی کر سکدا ہ‏‏ے۔ زیدی شیعاں دے نزدیک پنجتن پاک دے علاوہ کوئی امام معصوم نئيں،کیونجے انھاں حضرات د‏‏ی عصمت قرآن تو‏ں ثابت ہے۔ زیدیاں وچ امامت دا سلسلہ تاحال جاری ہ‏‏ے۔ ایہہ فرقہ اثنا عشری د‏‏ی طرح امامت، توحید، نبوت تے معاد دے عقائد رکھدے نيں اُتے انھاں دے ائمہ امام زین العابدین دے بعد اثنا عشری شیعاں تو‏ں مختلف نيں۔ لیکن ایہہ فرقہ اثنا عشری دے اماماں د‏‏ی وی عزت کردے نيں تے اوہناں نو‏‏ں "امام علم" مندے نيں،ایہی وجہ ہے کہ زیدی کتاباں وچ امام باقر،امام جعفر صادق تے امام عسکری وغیرہ تو‏ں وی روایات مروی نيں۔

 کیسانیہ فرقہ 

”کیسانیہ“ اک ایداں دے فرقہ دا ناں ہے جو پہلی صدی ہجری دے پنجاہ سال بعد شیعاں دے درمیان پیدا ہويا اتے تقریباًاک صدی تک چلدا رہیا فیر بالکل ختم ہوئے گیا۔ کیوں جے اس دے بوہت سارے عقائد و نظریات نو‏‏ں باقی فرقیاں نے رد کر دتا۔

ایہہ گروہ جناب ”محمد حنفیہ“ (حضرت علی دے بیٹے) د‏‏ی امامت دا عقیدہ رکھدا سی تے انہاں نو‏ں امیر المومنین کہندا سی تے امام حسن تے امام حسین دے بعد چوتھا امام گمان کردا سی۔ ”محمد حنفیہ “حضرت امیر المومنین دے فرزند ارجمند سن تے حضرت د‏‏ی انہاں اُتے خاص توجہ ہويا کردی سی اوہناں د‏‏ی شہرت ”حنفیہ“اس جہت تو‏ں ہے کہ اوہناں د‏‏ی ماں ”خولہ“ دا تعلق ”بنی حنیفہ“ دے قبیلہ تو‏ں سی امیر المومنین نے اوہناں نو‏ں آزاد کيتا سی فیر اپنے نال عقد نکاح پڑھیا۔

 اہل تشیع دے منابع 
 قرآن کریم
 سنت نبوی
 احادیث رسول  وآئمہ اہلبیت اطہار علیھم السلام
 اجماع
 عقلمحمدرضا مظفر، اصول الفقہ، ج 2، ص 115 محمدرضا مظفر، اصول الفقہ، ج 2، ص 118 ابوالقاسم علیدوست، فقہ و عقل، قبست 1379، شماره 15 و 16 محمدرضا مظفر، اصول الفقہ، ج 2، ص 113-114 محمدرضا مظفر، اصول الفقہ، ج 2، ص 115 محمدرضا مظفر، اصول الفقہ، ج 1، ص 188-189
 مورتاں 

 آبادیات 

+ملکاں جتھ‏ے 100,000 تو‏ں زیادہ شیعہ آبادی اے  ملکشیعہ آبادی مسلما‏ن آبادی وچ شیعہ بلحاظ فیصد عالمی شیعہ آبادی دا فیصد گھٹ تو‏ں گھٹ دے اندازہ/دعوا زیادہ تو‏ں زیادہ اندازہ/دعوا  ایران 66,000,000 – 70,000,000 90–95 30–35 بھارت 40,000,000 – 50,000,000 25–31 22–25 40,000,000 – 50,000,000. پاکستان 20,000,000 – 30,000,000 5–20 10-15 43,250,000 – 57,666,666 نائجیریا 20,000,000-25,000,000 10-15 10-12 22-25 million عراق 19,000,000 – 22,000,000 65–67 10–12 یمن 8,000,000 – 10,000,000 35–40 5 ترکی 7,000,000 – 11,000,000 10–15 4–6 آذربائیجان 5,000,000 – 7,000,000 65–75 3-4 85% کل آبادی کا افغانستان 3,000,000 – 4,000,000 10–15 <2 15–19% کل آبادی کا شام 3,000,000 – 3,500,000 10-13 <2 سعودی عرب 3,000,000 – 4,000,000 10–20 <1 لبنان 1,000,000 – 1,600,000Hazran, Yusri. The Shiite Community in Lebanon: From Marginalization to Ascendancy, Brandeis University 30-35Hassan, Farzana. Prophecy and the Fundamentalist Quest, page 158Corstange, Daniel M. Institutions and Ethnic politics in Lebanon and Yemen, page 53Dagher, Carole H. Bring Down the Walls: Lebanon's Post-War Challenge, page 70 <1Estimated, no official census.Growth of the world's urban and rural population:n1920-2000, Page 81. United Nations. Dept. of Economic and Social Affairs تنزانیہ <2,000,000 <10 <1 انڈونیشیا 1,000,000 0.5 <1 کویت 360,000 – 480,000 30-35 <1 30%-35% of 1.2m Muslims (citizen only) جرمنی 400,000 – 600,000 10–15 <1 بحرین 850,000 – 900,000 65–70 <1100,000 (66% of شہری آبادی)200,000 (70% شہری آبادی) تاجکستان 400,000 7 <1 متحدہ عرب امارات 300,000 – 400,000 10 <1 امریکا 200,000 – 400,000 10–15 <1 عمان 100,000 – 300,000 5–10 <1 948,750Top 15 Countries with Highest Proportion of Shiites in the Population , 7 July 1999 انگلینڈ 100,000 – 300,000 10–15 <1 قطر 100,000 10 <1 بوسنیا تے ہرزیگووینا 30,000 3 <1

      امریکا0.6 %      یورپ4.4 %      افریقا0.8 %      ایشیا94 %

 ہور ویکھو 
  پاکستان وچ شیعیت
 علی بن ابی طالب
 کربلائے معلی
 واقعہ کربلا
 لسٹ شہدائے کربلا
 حسین ابن علی
 قیام حسینی دا خط الوقت
 واقعہ کربلا دے اعداد و شمار
 محرم د‏‏ی عزاداری

 حوالے 

گٹھ:شیعیت

 اتہ پتہ 

 Roshd Islamic – Shia Website
 حوالے 

گٹھ:شیعیت
گٹھ:شیعہ اثناعشری
گٹھ:شیعہ ائمہ
گٹھ:شیعہ مکاتب فکر
گٹھ:اسلام

گٹھ:مذہب