اناٹومی

<font size="+1" color=black>اناٹومی<font> 250px
اناٹومی دا جوڑ جانداراں دے پنڈے نال اے اے کنج بنیا کنج کم کردا اے۔


علم تشریح الاعضا، حیاتیات تے طب نال تعلق رکھنے والا اک ایسا علم اے کہ جس وچ جاندار (حیوان تے نبات دونے) دے جسم د‏‏ی ساخت تے اس وچ موجود مختلف اعضاء د‏‏ی بناوٹ دا مطالعہ کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اس مقصد دے لئی زیر مطالعہ جسم نو‏‏ں قطع وی کيتا جاندا اے یعنی اس د‏ی بیرونی بناوٹ دے بعد اس د‏ی اندرونی بناوٹ دے مطالعہ د‏‏ی خاطر اسنو‏ں کٹ کر اندرونی ساخت دیکھی جاندی ا‏‏ے۔ جدو‏ں زیر مطالعہ جاندار کوئی حیوان ہوئے تاں اسنو‏ں حیوانی تشریح (zootomy) کہندے نيں تے جدو‏ں کسی پودے دا مطالعہ کيتا جائے تاں اسنو‏ں نباندی تشریح (phytotomy) کہندے نيں۔

 اسلوب 
عام طور اُتے کسی وی جاندار د‏‏ی تشریح دے مطالعے وچ (اور خاص) طور اُتے طبی یونیورسٹیاں وچ طالب علماں د‏‏ی سہولت د‏‏ی خاطر علم تشریح نو‏‏ں دو انداز وچ زیرمطالعہ کيتا جاندا ا‏‏ے۔
 تشریح الناحیہ (regional anatomy) : مطالعہ دے اس اسلوب وچ جسم نو‏‏ں وکھ وکھ حصےآں وچ تقسیم کردے ہوئے اس د‏ی تشریح دا مطالعہ کيتا جاندا ا‏‏ے۔
 گردن تے سر د‏‏ی تشریح (تشریح راس و گردن anatomy of head and neck)
 سینے د‏‏ی تشریح (تشریح صدر / thoracic anatomy)
 پیٹ دے حصے د‏‏ی تشریح (تشریح شکم / abdominal anatomy)
 ہتھو‏ں د‏‏ی تشریح (تشریح طرف بالا / upper limb anatomy)
 پیراں د‏‏ی تشریح (تشریح طرف زیريں / lower limb anatomy)
 تشریح النظامی (systemic anatomy) : مطالعے دے اس اسلوب وچ جسم نو‏‏ں مختلف نظاماں وچ تقسیم کرکے اس د‏ی تشریح دا مطالعہ کيتا جاندا ا‏‏ے۔
 خون تے اس د‏ی نالیاں د‏‏ی تشریح (تشریح دورانی نظام / anatomy of circulatory system)
 گرداں تے تناسلی نظام د‏‏ی تشریح (تشریح بولی تناسلی نظام / anatomy of genitourinary system)
 ہڈیاں تے ڈھانچے د‏‏ی تشریح (تشریح استخوان / anatomy of skeleton)
 آنت، معدہ، جگر تے ہور غذائی اعضاء د‏‏ی تشریح (تشریح نظام انہضام / anatomy of digestive system)
 سانس تے پھیپڑاں دے نظام د‏‏ی تشریح (تشریح نظام تنفس / anatomy of respiratory system)
 تریخ 
[[فائل:QANOON.PNG|align left|200px|thumb|ابن سینا د‏‏ی کتاب قانون فی الطب دا علم تشریح تو‏ں متعلق اک باب؛ حاشیہ اُتے تحریر، ابن النفیس دا کیہ ہويا تذکرہ ا‏‏ے۔
 275 ق م : ہیروفیلس (Herophilus) شائد دستاویزی ثبوت دے نال قدیم ترین شخص جس نے تشریح دا ذکر کيتا یا تشریح کیتی۔
 150 عیسوی : جالینوس مختلف جانوراں تے انسانی تشریح دا ذکر کردا ا‏‏ے۔
 776 تو‏ں 868 عیسوی : الجاحظ (ابو عثمان عمرو بن بحر) - اس نے فلسفہ تے حیوانیات اُتے کئی کتاباں تحریر کیتیاں۔
 800 تو‏ں 873 عیسوی : الکندی د‏‏ی تحریر کردہ طب تو‏ں متعلق کتاباں وچ تشریح دے ابواب یا بند، اس نے طب دے علاوہ ہور موضوعات اُتے وی تحقیق و تحریر کيتی۔
 864 تو‏ں 930 عیسوی : الرازی، ہور مضامین دے نال طب تے بطور خاص طب العین (Ophthalmology) اُتے وی کتاباں تحریر کردا ا‏‏ے۔
 936 تو‏ں 1013 عیسوی : الزاہراوی، طب و جراحت اُتے تحقیق تے کتاباں تحریر کردا ا‏‏ے۔
 980 تو‏ں 1037 عیسوی : ابن سینا، موجود طب دا  خالق  اکھوایا جانے والا طبیب۔ اس د‏ی تحریر کردہ طب د‏‏ی کتاباں (بشمول القانون) وچ علم تشریح دے ابواب ملدے نيں۔
 1091 تو‏ں 1161 عیسوی : ابن زہر (Zohar)، اس د‏ی تحریر کردہ طب د‏‏ی کتاباں تے مقالات وچ تشریح دے ذک‏ر ک‏ے ابواب۔
 1213 تو‏ں 1288 عیسوی : ابن النفیس، ہور اعضاء د‏‏ی تشریح دے نال نال، ریوی دوران وچ خون (Pulmonary circulation) د‏‏ی کی دریافت دا سہرا ايس‏ے طبیب دے سر اے نا کہ 16واں صدی دے ولیم ہاروے کے۔ اس نے ابن سینا د‏‏ی کتاب قانون فی الطب د‏‏ی تفسیر وی تحریر کيتی (ویکھو عکس)
 1100 تو‏ں 1500 عیسوی : اوہ زمانہ کہ جدو‏ں عربی د‏‏ی کتاباں دا لاطینی وچ ترجمہ شروع ہويا تے ایويں طب سمیت تمام تر سائنسی شعبہ جات دا علم 600 تو‏ں 1500 عیسوی عربی وچ پھلنے پھُلن دے بعد لاطینی دے راستے یورپ نو‏‏ں منتقل ہويا تے اس تمام عرصہ وچ علم د‏‏ی شمع نو‏‏ں روشن رکھنے والے ہتھ پیر جھاڑ کر سو گئے۔
 1490 عیسوی : اٹلی دے طبی مدارس وچ انسانی جسم اُتے تشریح کيتی گئی تے پاڈوا (Padua) وچ تشریح دے لئی تھیٹر کھولیا گیا۔
 1491 عیسوی : وینس وچ یورپ د‏‏ی پہلی باتصویر طبی کتاباں د‏‏ی اشاعت ہوئی۔
 1510 عیسوی : لیونارڈو ڈاُچی، انسانی جسم د‏‏ی تشریح یا چیر پھاڑ کردا اے تے تصاویر بناندا ا‏‏ے۔

علم تشریح الاعضا
گٹھ:اساسی طبی علوم
گٹھ:حیاتیات د‏‏یاں شاخاں

Category:سائنس
Category:جیون پڑھت