ساوا مگھ

ساوا مگھّ (انگریزی: Bar-headed goose) ساوا مگھ ایشیا دے وچلے حصے وچ پائی جان والی نسل اے، جس وچ تبت، قازقستان ، منگولیا اتے روس دے علاقے آؤندے ہن۔ ایہہ سیال دکھن نوں پرواس کرکے بھارت وچ گزاردا اے۔ ساوا مگھّ پنچھیاں وچ سبھ توں اچا اڈن والی لسٹ وچ تیجے  تھاں اُتے آؤندا اے، ایہدی اڈن دی اچائی 29000 فٹ اے جو قریباً ماؤنٹ ایوریسٹ دے بروبر اے۔ پرواس دوران ایہہ ہمالیا دیاں چوٹیاں نوں پار کرکے برصغیر اپڑدا اے۔ ایہہ اک دن وچ قریباً 1000 میل پینڈا طے کردا اے۔ ساوے مگھ دے پھیپھڑے دوجے پرندےآں نالوں زیادہ گنجائش رکھدے ہن تدے اوہ ہوا دے گھٹ دباء وچ اینی اچائی تے اُڈّ لیندا اے۔ ایہدے اندر لال لہو انوآں دی گنتی ودھیرے ہندی اے اتے ودھ اچائی تے اڈن ویلے اسدی دل دی دھڑکن ودھ جاندی اے جیس کارن لہو دی پمپ رفتار فی منٹ ودھ جاندی اے۔ اک عامَ ساوے مگھّ دی لمبائی 71-76 س م، وزن قریباً 1.8-3.2 کلوگرام اتے پراں دا پھیلاء 140-160 س م ہندا اے۔ ساوے مگھّ دی اوسطاً عمر بھاویں 20 سال ہندی اے پر اسدی ودھ توں ودھ عمر 31 سال آنکی گئی اے۔ ووگیل (Vogel) دا مت اے کہ اسوا مگھ بھارتی متھہاس دا حصہ ہو سکدا اے ۔The Goose in Indian Literature and Art (Leiden, 1962) by J. Ph. Vogel, p. 2

 خوراک 
اسدی خوراک مچھیاں، کیڑے-مکوڑے، پتے، جڑاں، سکے پھل مونگ پھلی، پستے وغیرہ، مکئیّ، کنک، جھونا، جوں وغیرہ ، مطلب کہ ایہہ گوشت خور تے سبزی خور دوآں قسماں دی خوراک کھا سکدا اے۔ پر ایہہ خود وی لال لومبڑیاں تے سنہری عقاب دا شکار بن جاندا اے۔

 نسل کشی
ایہہ سال وچ صرف اکو وار نسل کشی کردے ہن جو کہ بسنت رتے شروع ہندا اے مطلب ایہہ اپریل دے اخیرلے ہفتے توں لے کے جولائی تک آلھنا بناؤندے ہن تے ایہناں دا آلھنا بھوں اُتے ہی ہندا اے۔ ایہناں دے نسل کشی دا علاقہ تبتی-کننائی پٹھار اے۔ زیادہ تر تاں ایہہ جوڑا جوڑا ہی پرسوتی کردا اے پر ایہناں دے جھنڈاں وچ رہن کارن کئی وار اک نر دیاں دو ماداواں ہو سکدیاں ہن۔ مادہ اک وار 3-8 آنڈے دیندی اے۔ قریباً 1 مہینہ آنڈیاں تے بیہن مگروں بچے آنڈیاں چوں باہر نکل آؤندے ہن اتے 2 مہینیاں دی عمرے آودی زندگی دی پہلی اڈاری لاؤندے ہن۔ نر جواک اتے مادہ جواک دوویں 3 سال دی عمر تک پورے بالغ ہوکے نسل کشی کرن لئی تیار ہو جاندے ہن۔

 مورتاں

<font size="+1" color=black>ساوا مگھبار سری گُوز<font><font size="1" color=black>Bar-headed Goose<font> 230px<font size="1" color=black>Anser indicus<font>دیس : ہمالیہ

 حوالے 

گٹھ:پنچھی
گٹھ:پنجاب دے پنچھی
باہرلے جوڑ


گٹھ:پنجاب دے پنچھی
گٹھ:بطخاں
گٹھ:پاکستان دے پنچھی