جوار

<font size="+2" color=black>جوار<font> 250px<font size="+1" color=black>پچھاݨ<font>دیس : بوٹےآرڈر :پھلوالے بوٹے ٹبر :گھاہ جنس: Sorghum
جوار (انگریزی: Sorghum vulgare) اک پرمکھ فصل اے۔ جوار گھٹّ بارش والے کھیتر وچّ اناج تے چارے دیاں لوڑاں دی پورتی لئی بیجی جاندی اے۔ پر جوار دا زیادہ پریوگ پسواں دے چارے لئی ہندا اے۔ بھارت وچّ ایہہ فصل لگبھگ سوا چار کروڑ اےکڑ زمین وچّ بیجی جاندی اے۔ ایہ خریف دی مکھ فصل اے۔ ایہ اک پرکار دی گھاہ دی قسم اے جیہدے سٹے دے داݨے موٹے اناجاں وچّ گِݨے جاندے نیں۔

 جاݨ پہچاݨ 
بارش توں پہلاں آبپاشی کر کے یا بارش شروع ہندے ہی ایہدی بجائی کیتی جاندی ہے۔ جیکر ورکھا توں پہلاں سنچائی کر کے ایہہ بیج دتی جاوے، تاں اس دی فصل جلدی تیار ہو جاندی ہے۔ پر ورکھا جدوں چنگی طرحاں ہو جاوے ادوں ہی اس دا چارہ پشواں نوں کھواؤنا چاہیدا ہے کیونکی گرمی وچّ اس دی فصل وچّ کجھ زہر پیدا ہو جاندا ہے جسدا پشواں اتے بہت بھیڑا پربھاو پے سکدا ہے۔ ایہہ زہر ورکھا وچّ نہیں ہندا ہندا ہے۔

 جوار پیدا کرن والے ممالک 
جوار دیاں زیادہ تر پتری قسماں آسٹریلیا وچّ ہندیاں نیں پر کئی قسماں ایشیا تے افریقا وچّ وی ہندیاں نیں۔ Moench, Conrad. 1794. Methodus Plantas Horti Botanici et Agri Marburgensis: a staminum situ describendi page 207 in LatinTropicos, Sorghum Moench Flora of Pakistan, Sorghum Moench., Meth. Bot. 207. 1794Atlas of Living Australia

 کاشت تے ورتوں 
جوار دی اک مشہور "دو - رنگی" قسم جو مول روپ وچّ افریقا دی پتری قسم اے  تے ہن اس دیاں کئی سدھریاں قسماں کئی دیساں وچّ بیجیاں جاندیاں ہن، جوار دیاں زیادہ قسماں گھٹ پانی دی ضرورت والیاں ہن اتے خشک علاقیاں وچّ بیجیاں جاݨ والیاں نیں۔ ایہ پسواں دے چارے توں علاوہ دیہاتی تے غریب لوکاں دے اناج وجہوں کھاݨ دے کم آؤندی اے۔ دو رنگی جوار جنوبی افریقا، وسطی امریکا تے جنوبی ایشیا وچّ اہم اناج فصل اے تے دنیا بھر وچّ پنجویں درجے تے بیجی جاݨ والی فصل اے۔Sorghum, U.S. Grains Council.

 باہرلے جوڑ 

 Species Profile- Johnsongrass (Sorghum halepense) , National Invasive Species Information Center, United States National Agricultural Library. Lists general information and resources for Johnsongrass.
 FAO Report (1995) "Sorghum and millets in human nutrition"
 Sorghum on US Grains Council Web Site
 National Sweet Sorghum Producers and Processors Association
 Sweet Sorghum Ethanol Association, organization for the promotion and development of sweet Sorghum as a source for biofuels, especially ethanol
 Milo, Grain Sorghum
Cyanide (prussic acid) and nitrate in sorghum crops - managing the risks 

 حوالے 

گٹھ:گھاہ
گٹھ:پٹھے
گٹھ:چارا