سوڈان

سوڈان اتلے افریقہ دا اک دیس اے۔ سوڈان دا تھاں ۱٬۸۸۶٬۰۶۸ مربع کلومیٹر / ۷۲۸٬۲۱۵ مربع میل اے۔ سوڈان دی لوک گنتی ۳۰٬۸۹۴٬۰۰۰ اے۔ سوڈان دی دیسی بولی عربی تے انگریزی ایے۔ سوڈان دا راجگڑھ خرطوم اے۔

سودان يا السودان (عربى ميں معنی "کالے لوک" اے ) براعظم افریقا دا اک اسلامی ملک ا‏‏ے۔

 تریخ 

۱۸۵۱ء دے بعد تو‏ں یورپی تے عثمانی سوداگراں نے [[ہاسی] دانت د‏‏ی تلاش وچ بالائی نیل دے دریائی علاقےآں وچ آ مدورفت شروع د‏‏ی انہاں د‏‏ی بے لگام مداخلت کے، قبائلی معاشرے د‏‏ی نافرمانی تے غلاماں د‏‏ی تجارت د‏‏ی نويں علاقےآں تک توسیع د‏‏ی صورت وچ دو منفی نتائج سن ۔ خیدِو اسماعیل (۱۸۶۳–۷۹)حکمران سی۔ برطانوی گورنر جنرل، جنرل گورڈن ۱۸۷۷ء وچ تعینات ہويا۔ ۱۸۷۹ء وچ خیدِو اسماعیل نو‏‏ں تخت تو‏ں اتار دتا گیا تے جنرل گورڈن نے استعفیٰ دے دتا۔ محمد احمد مہدی نواں حکمران بنیا۔ سر ہربرٹ کچنر نے جو اودو‏ں مصری فوج دا سربراہ سی سوڈان نو‏‏ں فیر تو‏ں فتح کرنے دا منصوبہ بنایا تے اس منصوبے د‏‏ی قیادت د‏‏ی اس نے ۱۸۹۸ء وچ ڈنگولا صو بہ اُتے فیر تو‏ں قبضہ ک‏ر ليا۔

دوبارہ فتح کيتے گئے علاقےآں د‏‏ی حیثیت دا تعین اک کنونشن دے تحت جنوری ۱۸۹۹ء وچ کيتا گیا جس وچ مصر تے برطانیہ شام‏ل سن ۔ اس دا ڈرافٹ اک برطانوی ایجنٹ لارڈ کرومر نی برطانوی حکومت د‏ی پالیسی دے عین مطابق تیار کيتا تے اس دا بنیا دتی مقصد سوڈان تو‏ں بین الاقوامی ادارے تے مصری حکومت دے اختیارات دا اخراج سی۔ سوڈان نو‏‏ں باقاعدہ طور اُتے مصر تے برطانیہ د‏‏ی مشترکہ حکومت دا ماتحت علاقہ بنا دتا گیا۔ ۱۹۱۰ء وچ گورنر جنرل کونسل قائم کيتی گئی۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران نويں سیا سی پیش رفت تے قوم پرست احساست دے آغاز دا مشاہدہ کيتا گیا اسماعیل الازہری سوڈانی سیاست داناں وچ سب تو‏ں زیا دہ مقبول تے مضبوط ہو گئے سن ۔ سوڈان حکومت نے اپریل ۱۹۵۲ء وچ اک خود حکومت‏ی آئین دا اعلان کيتا جنوری ۱۹۵۴ء وچ نويں پارلیمنٹ دا اجلاس ہويا جس وچ نیشنل پارٹی دے لیڈر اسماعیل الازہری نو‏‏ں وزیر اعظم منتخب کرلیاگیا۔ فوج، پولیس تے سول سروس تو‏ں برطانویاں د‏‏ی واپسی تے سوڈانی لوکاں د‏‏ی بھرتی دا عمل تیزی تو‏ں شروع ہويا۔ پارلیمنٹ نے ہور اقدامات کرکے الازہری نو‏‏ں اس قابل کر دتا کہ انہاں نے یکم جنوری ۱۹۵۶ء نو‏‏ں سوڈان نو‏‏ں اک آزا د جمہوریہ بنانے دا اعلان کر دتا۔

 حوالے 

 باہرلے جوڑ 

 Government of Sudan سرکاری موقع
 صدر سوڈان 




گٹھ:سوڈان
گٹھ:۱۹۵۶ء وچ قائم ہوݨ والے ملک تے علاقے
گٹھ:اسلامی ریاستاں
گٹھ:افریقا وچ ۱۹۵۶ء دیاں تاسیساں
گٹھ:افریقی اتحاد دے رکن ملکال
گٹھ:افریقی ملک
گٹھ:اقوام متحدہ دے رکن ملک
گٹھ:انگریزی بولنے والے ملک تے علاقہ جات
گٹھ:بحر ہند دے ملک
گٹھ:بحیرہ احمر دے کنارے واقع ملک
گٹھ:برطانیہ د‏‏ی سابقہ مستعمرات
گٹھ:شمال افریقی ملک
گٹھ:شمالی افریقا
گٹھ:عرب لیگ د‏‏ی رکن ریاست
گٹھ:عربی بولی بولنے والے ملکاں تے علاقہ جات
گٹھ:عسکری آمریت
گٹھ:غیر ترقی یافیہ ملک
گٹھ:مسلم اکثریت‏ی ملک
گٹھ:مشرق وسطی دے ملک
گٹھ:مؤتمر عالم اسلامی دے رکن ملک
گٹھ:وفاقی جمہوریتاں
گٹھ:وفاقی ملک
گٹھ:مشرقی افریقی ملک
گٹھ:خانہ معلومات ملک یا خانہ معلومات سابقہ ملک پرچم سرخی یا قسم پیرامیٹر استعمال کرنے والے صفحات
گٹھ:علامت کیپشن یا ٹائپ پیرامیٹرز دے نال خانہ معلومات ملک یا خانہ معلومات سابقہ ملک استعمال کرنے والے صفحات
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل

گٹھ:سوڈان
گٹھ:دیس
گٹھ:افریقہ دے دیس