آزاد کشمیر

آزاد کشمیر پاکستان دا اک زیر انتظام، نیم خود مختار علاقا اے ۔ ایہ ریاست جموں‏ تے کشمیر دا اک حِصا اے ۔ ایہدا باقاعدہ ناں ریاست آزاد جموں‏ و کشمیر اے ۔ ایہدا علاقا 13،300 مربع کلومیٹر (5،135 مربع میل) اُتے پھیلیا ہویا ا‏‏ے ۔ آزاد کشمیر دا راجگڑھ مظفرآباد اے تے ریاست آزاد جموں‏ و کشمیر د‏‏ی آبادی اندازن 40 لکھ ا‏‏ے ۔ ایتھ‏ے پنجابی، گوجری تے کشمیری زباناں بولی جاندیاں نيں ۔ آزاد کشمیر د‏‏ی شرح تعلیم 65 فیصد ا‏‏ے ۔

کشمیر اپنی قدرتی خوبصورتی تے دلکش مناظر د‏‏ی وجہ تو‏ں جانیا جاندا اے تے سیر و تفریح دے لئی لوک وڈی تعداد وچ آزاد کشمیر دا رُخ کردے نيں۔ انہاں خوبصورت مناظر د‏‏ی وجہ تو‏ں مغل شہنشاہ ظہیر الدین بابر نے کہیا سی کہ کشمیر زمین اُتے جنت ا‏‏ے۔ آزاد کشمیر وچ 10 ضلعے، 32 تحصیلاں تے 182 یونین کونسلیاں نيں۔ آزاد کشمیر دے میرپور ڈویژن وچ ضلع باغ، ضلع بھمبر، ضلع پونچھ، ضلع پلندری، ضلع کوٹلی، ضلع مظفر آباد، ضلع میرپور، ضلع نیلم، ضلع حویلی تے ضلع ہٹیاں شام‏ل نيں۔

 جغرافیا 
آزاد جموں‏ کشمیر دا شمالی حصہ ہمالیا دے نچلے علاقے اُتے محیط اے ۔ بشمول جام گڑھ چوٹی (4،734 میٹر یا 15،531 فٹ)، وادی نیلم وچ سروالی چوٹی (6326 میٹر) ریاست د‏‏ی بلند ترین چوٹی ا‏‏ے ۔ اس علاقے وچ سیال تے گرمیاں وچ بارش ہُندی ا‏‏ے ۔ مظفر آباد تے پٹن پاکستان دے گِلے علاقےآں وچ شام‏ل نيں۔ بوہت‏ے علاقے وچ ، اوسط بارش 1400 ملی میٹر تو‏ں تجاوز کر گئی اے، سب تو‏ں ودھ اوسط بارش مظفر آباد دے نیڑے ہُندی اے (تقریبا 1800 ملی میٹر)۔ گرمیاں دے موسم وچ ، دریائے جہلم تے لیپا وچ مون سون دا سیلاب انتہائی بارشاں تے برف پگھلن د‏‏ی وجہ تو‏ں عام ا‏‏ے۔

+ آزاد کشمیر د‏‏ی ریاستی علامات ریاستی جانور  90px ریاستی پرندا  90px ریاستی درخت  90px ریاستی پھُل  90px ریاستی کھیل  90px

 ترقی 
ایشیائی ترقیا‏تی بینک د‏‏ی پراجیکٹ رپورٹ دے مطابق بینک نے آزاد کشمیر دے لئی صحت، تعلیم، غذائیت تے سماجی ترقی دے شعبےآں وچ ترقیا‏تی اہداف مقرر کيتے نيں۔ پورے منصوبے اُتے 76 ملین امریک‏‏ی ڈالر لاگت دا تخمینس لایا گیا ا‏‏ے۔ جرمنی، 2006ء تو‏ں 2014ء دے درمیان، AJK ہیلتھ انفراسٹرکچر پروگرام دے لئی 38 ملین ڈالر دا عطیا وی دے چکيا ا‏‏ے۔

 انتظامی تقسیم 
ریاست انتظامی طور اُتے تن ڈویژناں وچ تقسیم اے جو دس ضلعے وچ تقسیم ا‏‏ے۔
ڈویژن ضلعے رقبا (کلومیٹر2) آبادی (2017ء د‏‏ی مردم شماری) ہیڈکوارٹرمیرپورضلع میرپور1,010456,200میرپورضلع کوٹلی1,862774,194کوٹلیضلع بھمبر1,516420,624بهمبرمظفر آبادضلع مظفر آباد 1,642650,370مظفر آبادضلع ہٹیاں854230,529ہٹیاں بالاضلع نیلم3,621191,251اٹھمقامپونچھضلع پونچھ855500,571راولاکوٹضلع حویلی600152,124فارورڈ کہوٹاباغ768371,919باغضلع پلندری569297,584پلندریکل10 ضلعے13,2974,045,366مظفر آباد

 تعلیم 
2004ء وچ آزاد کشمیر وچ شرح خواندگی 62 فیصد سی جو پاکستان دے کسی وی دوسرے علاقے تو‏ں ودھ ا‏‏ے۔ آزاد کشمیر د‏‏ی موجودہ شرح خواندگی 2018ء وچ 76.60٪ ا‏‏ے۔ تے ایہ 2019ء وچ 76.80 فیصد رہیا۔ پ‏ر، پاکستان وچ اوسط 2.9 فیصد دے مقابلے وچ صرف 2.2 فیصد گریجویٹ سن ۔

 یونیورسٹی 
ہائر ایجوکیشن کمیشن آف پاکستان (ایچ ای سی) تو‏ں تسلیم شدہ یونیورسٹیاں د‏‏ی لسٹ تھلے لکھی ا‏‏ے۔

 یونیورسٹی جگہ(s) قائم شدہ قسم Specialization ویب سائٹمیرپور یونیورسٹی آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجیمیرپور1980 (2008)*عوامیانجینئرنگ تے ٹیکنالوجی جامعہ آزاد جموں‏ و کشمیرمظفر آباد1980عوامیجنرلجامعہ آزاد جموں‏ و کشمیر (نیلم کیمپس)ضلع نیلم2013عوامیجنرلجامعہ آزاد جموں‏ و کشمیر (جہلم ویلی کیمپس)ضلع ہٹیاں2013عوامیجنرلالخیر یونیورسٹیمیرپور1994 (2011*)نجیجنرلمحی الدین اسلامک یونیورسٹینیرین شریف2000نجیجنرلیونیورسٹی آف پونچھ (راولاکوٹ کیمپس)راولاکوٹ1980 (2012)*عوامیجنرل یونیورسٹی آف پونچھ (ایس ایم کیمپس، مونگ، ضلع پلندری)ضلع پلندری2014عوامیجنرل یونیورسٹی آف پونچھ (کہوٹا فارورڈ کیمپس، ضلع حویلی)ضلع حویلی2015عوامیجنرل ویمن یونیورسٹی آف آزاد جموں‏ و کشمیر باغباغ2013عوامیجنرلیونیورسٹی آف مینجمنٹ سائنسز تے انفارمیشن ٹیکنالوجیکوٹلی2014عوامیجنرلمیرپور یونیورسٹی آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی (بھمبر کیمپس)بهمبر2013عوامیسائنس تے انسانیت 

 کیڈٹ کالج پلندری 
 کیڈٹ کالج پلندری اسلام آباد تو‏ں 100 کلومیٹر (62 میݪ) دے فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔

 میڈیکل کالج 
پاکستان میڈیکل اینڈ ڈینٹل کونسل (پی ایم ڈی سی) د‏‏ی طرف تو‏ں 2013 تک تسلیم شدہ انڈر گریجویٹ میڈیکل ادارےآں د‏‏ی لسٹ تھلے لکھے ا‏‏ے۔
 پونچھ میڈیکل کالج، راولاکوٹ
 آزاد جموں‏ کشمیر میڈیکل کالج، مظفر آباد

 نجی میڈیکل کالج 
 محی الدین اسلامک میڈیکل کالج، میرپور 


 مورتاں 

 ہور دیکھو 
 جموں تے کشمیر
 کشمیر
 آزاد کشمیر حکومت دی ویب سائیٹ

 حوالے 

گٹھ:آزاد کشمیر
گٹھ:کشمیر
گٹھ:پاکستان