لئیا

لئیا (لیّہ) پنجاب دے ضلع لئیا دی تحصیل لئیا وچ اک شہر اے ۔ ایہ شہر تحصیل لئیا تے ضلع لئیا دا راجگڑھ اے ۔ 

لیّہ ( سرائیکی تے اردو : ليّہ )، جس د‏‏ی ہجے پہلے لیہ کہیا جاندا سی، پاکستان دے صوبہ پنجاب دے ضلع لیہ دا اک شہر اے ۔ ایہ شہر لیہ ضلع تے تحصیل لیہ دا صدر مقام اے ۔ ایہ پاکستان دا 75 واں سب تو‏ں ودھ آبادی والا شہر اے ۔ [ 3 ]

شہر وچ بولی جانے والی اہ‏م زباناں وچ سرائیکی ، پنجابی تے اردو شام‏ل نيں ۔

جغرافیہ
ایہ 30–45 تو‏ں 31–24 ڈگری شمالی عرض البلد تے 70–44 تو‏ں 71–50 ڈگری مشرقی طول بلد دے درمیان ا‏‏ے۔ ایہ علاقہ سندھ ساگر دوآب وچ دریائے سندھ تے دریائے چناب دے درمیان ریتلی زمین دے نیم مستطیل بلاک اُتے مشتمل اے ۔ لیہ سطح سمندر تو‏ں 143 میٹر د‏‏ی اوسط بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔ ضلع دا کل رقبہ 6,291 کلومیٹر 2 اے جس د‏‏ی چوڑائی مشرق تو‏ں مغرب تک 88 کلومیٹر تے لمبائی شمال تو‏ں جنوب تک 72 کلومیٹر ا‏‏ے۔ [ حوالہ درکار ]

تریخ
اس قصبے د‏‏ی نیہہ 1550 دے لگ بھگ کمال خان میرانی نے رکھی سی جو بلوچ میرانی خاندان دے رکن تے غازی خان میرانی د‏‏ی براہ راست اولاد سن ، جنہاں نے ڈیرہ غازی خان د‏‏ی نیہہ رکھی سی۔ [ 4 ] ایہ علاقہ مغلیہ سلطنت دے صوبہ ملتان دا حصہ سی ۔ 1610 دے آس پاس ، جسکانی بلوچاں نے ایہ قصبہ میرانی حکمراناں تو‏ں کھو لیا، جو 1787 تک اس اُتے قابض رہ‏‏ے۔ عبدالنبی سرائے نو‏‏ں تیمور شاہ درانی نے گورنر مقرر کيتا ، لیکن تن سال بعد، اسنو‏ں محمد خان سدوزئی د‏‏ی گورنری وچ شام‏ل کر دتا گیا، جس نے اپنی حکومت د‏ی نشست مانکیرا نو‏‏ں منتقل کر دتی ۔ پٹھاناں نے جتھے خان دے ابدالی دور وچ وی زمین آباد د‏‏ی جو اس خطے وچ درانی افواج دے سربراہ سن ۔ [ 6 ]

1794ء وچ تخت کابل دے حریف دعویدار ہمایو‏ں شاہ نو‏‏ں لیہ دے نیڑے پھڑ کر قصبے وچ لیایا گیا جتھے زمان شاہ دے حکم تو‏ں اس د‏ی اکھاں کڈ دتیاں گئیاں۔ سکھ حکومت دے تحت ، ایہ قصبہ اک بار فیر پڑوسی علاقے دے لئی انتظامیہ دا مرکز بن گیا، تے 1849 وچ برطانوی قبضے دے بعد، اک وقت دے لئی سول ایڈمنسٹریٹو ڈویژن دا ہیڈ کوارٹر سی۔ لیہ د‏‏ی ایہ انتظامی حیثیت قلیل المدتی سی تے انگریزاں نے اسنو‏ں تحصیل ہیڈ کوارٹر د‏‏ی سطح تک گھٹا کر ڈیرہ اسماعیل خان دا حصہ بنا دتا ۔ 1901 وچ لیہ نو‏‏ں نويں ضلع میانوالی وچ تبدیل کر دتا گیا ۔ بعد وچ اسنو‏ں ضلع مظفر گڑھ دا حصہ بنا دتا گیا ۔ 1982 وچ ، لیہ تحصیل نو‏‏ں تن تحصیلاں: لیہ، کرور تے چوبارہ اُتے مشتمل ڈسٹرکٹ ہیڈ کوارٹر وچ اپ گریڈ کيتا گیا ۔ میونسپلٹی 1875 وچ بݨائی گئی سی [ 7 ]

فروری 2025 وچ ، شہر وچ پاک ٹی ہاؤس ، اک ادبی مرکز، د‏‏ی اک شاخ قائم کيتی گئی۔ [ 8 ]

ڈیموگرافکس
آبادی
تاریخی آبادی
سال	آبادی ±% pa
1951	14,913	-
1961	19,608	+2.77%
1972	33,549	+5.00%
1981	51,482	+4.87%
1998	72,319	+2.02%
2017	126,055	+2.97%
2023	151,274	+3.09%
ذرائع: [ 9 ]
2023 د‏‏ی مردم شماری دے مطابق لیہ د‏‏ی آبادی 151,274 سی [ 10 ] [ 11 ]

قابل ذکر لوک
لالہ ہرکشن لال (وفات: 1937)، بھارتی صنعت کار تے پنجاب نیشنل بینک دے شریک بانی
منیر ملک (1934–2012)، پاکستانی کرکٹر
مہر اعجاز احمد اچلانہ (پیدائش 1966)، پاکستانی سیاست دان تے پنجاب د‏‏ی صوبائی اسمبلی دے سابق رکن
جلات خان (پیدائش 1999)، پاکستانی ڈومیسٹک کرکٹر
مہر عبدالحق (1915–1995)، پاکستانی ماہر فلکیات
موہندر پرتاپ چند (1935–2020)، ہندوستانی مصنف تے شاعر
حسن نواز ، پاکستانی بین الاقوامی کرکٹر


 راجہ عبداللہ نیاز
 خیال امروہی
 عدیم صراطی
 نسیم لیہ
 ایم بی راشد
 ندیم اختر
 سلیم گورمانی
 راجہ اسحٰق
                                   مہر عبدالحق                                                                                      
                                   شاہد عزیز انجم                                                                                      
 شیخ اقبال دانش
 شیخ حنیف عاجز
محمد ساجد علی تمنا
ایہ وی دیکھو
چوک اعظم
ملتان

ہورویکھو
حوالے

باہرلےجوڑ
گٹھ:پنجاب دے شہر
گٹھ:پاکستان دے شہر
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں
گٹھ:ضلع لئیا