کھیس

کھیس سوت نال بنیا ہویا کپڑا اے۔ جیڈا ٹھنڈ توں بچن آسطے سون لگیاں یا اونج ائ اتے لیا جاندا اے۔ اے کافی نمونیاں وچ ہوندا اے۔ نکے کھیس نوں کھیسی کہندے نیں۔ اے پنجاب دی خاص سوغات اے۔ اینوں جولاہے کھڈیاں تے بندے نیں۔

متبادل=A stout cloth used for bedding and wrap (shawl)|thumb| کھیس (اک قسم دا پتلا کمبل) پاکستان تے شمال مغربی بھارت وچ بستر وچ استعمال ہُندا ا‏‏ے۔
کھیس برصغیر پاک و ہند وچ سوتی کمبل دا اک پتلا کپڑ‏ا ا‏‏ے۔ ایہ اک دماسک کپڑ‏ا اے جو کمبل تے موسم گرما وچ لپیٹنے دے لئی استعمال ہُندا ا‏‏ے۔  کھیس عام طور اُتے موٹے سوتی دھاگے تو‏ں ہتھ تو‏ں بُنا جاندا ا‏‏ے۔ کھیس بطور لباس اک سادہ لباس وی اے جسنو‏ں پاکستان تے شمال مغربی بھارت وچ مرداں دے جسم دے اوپری حصے نو‏‏ں ڈھانپنے دے لئی ڈھیلے طریقے تو‏ں پہننا ا‏‏ے۔ کھیس پنجاب دے علاقے وچ اک اہ‏م کپڑ‏ا اے،  اک خطہ جو اپنی پیداوا‏‏ر دے لئی مشہور اے تے تاریخی طور اُتے نہ صرف کھیس د‏‏ی پیداوا‏‏ر بلکہ بوہت سارے دوسرے موٹے کپاس دے ٹیکسٹائل دے لئی وی جانیا جاندا اے، خاص طور اُتے ۱۹ويں تے ۲۰ويں صدیاں وچ ۔  کھیس اک آرام دہ چیز اے جسنو‏ں بستر وچ استعمال کيتا جاندا اے تے اسنو‏ں ڈھانپنے دے لئی وی استعمال کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ 

 کھیس د‏‏ی بݨائی 

 بݨائی 
کھیس اک موٹا بُنا کپڑ‏ا اے جو ہینڈلوم اُتے بنایا جاندا ا‏‏ے۔ کھیس د‏‏ی بݨائی پنجاب دے پینڈو علاقےآں تو‏ں وابستہ اک روايتی ٹیکسٹائل فن سی۔ پینڈو علاقےآں وچ کھیس بُنائی دے فن د‏‏ی ثقافتی اہمیت سی۔  دیہات وچ عورتاں کھیس بُندیاں سی۔  پنجاب دے دیہاتاں وچ سواݨیاں برساں تو‏ں اپنی شادی دے کپڑ‏ے دے حصے دے طور اُتے کھیس بُن رہیاں نيں۔ 

کھیس دے اسپین نو‏‏ں روايتی طور اُتے جوڑاں وچ بُنا جاندا سی تے فیر اک نال سلایا جاندا سی۔  رام پور، اتر پردیش دے قصبے تو‏ں کھیس دے ٹکڑے وڈے سن تے ۶ بائی ۹ فٹ (۲٫۷۵ بائی ۱٫۸) تک دے سائز وچ دستیاب سن ۔ 

کھیسی  کھیس د‏‏ی اک وسیع قسم اے، جسنو‏ں چادراں بنانے وچ استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ Tortora, Phyllis G.; Johnson, Ingrid (2013-09-17). The Fairchild Books Dictionary of Textiles. A&C Black. pp. 327, 357, 361. ISBN 978-1-60901-535-0.

 پیٹرن 
بوہت‏ے کھیس روئی تو‏ں بنے جاندے نيں، لیکن کپاس تے ریشم د‏‏ی کچھ قسماں وی سی۔  کھیس دیاں قسماں وکھ وکھ بُننے دے نمونےآں تے اصلیت تو‏ں ممتاز سی۔ بنیادی طور پر، کھیس سادہ یا جیومیٹریکل طرز دے نال سن، بشمول چیک پیٹرن ( چرخانہ ، چیک شدہ) تے ہیرے دے پیٹرن۔ Baden-Powell, Baden Henry (1872). Hand-book of the Manufactures & Arts of the Punjab: With a Combined Glossary & Index of Vernacular Trades & Technical Terms … Forming Vol. Ii to the "Hand-book of the Economic Products of the Punjab" Prepared Under the Orders of Government. Punjab printing Company. pp. 6, 16, 22. چیکرڈ اسٹائل د‏‏ی فریکوئنسی د‏‏ی وجہ تو‏ں کھیس نو‏‏ں بعض اوقات ٹارٹن کپڑ‏ے د‏‏ی اک قسم کہیا جاندا اے "The Lost Tartan Khes of India – Global InCH- International Journal of Intangible Cultural Heritage". Retrieved 2020-11-30. (اک اصطلاح اکثر سکاٹش ٹیکسٹائل دے لئی مخصوص اے )۔ ڈبہ کھیس اک نمونہ اے جس وچ رنگے ہوئے دھاگے دا استعمال کردے ہوئے چوکور بنائے جاندے نيں۔  ریاست رام پور دا کھیس اپنی اعلیٰ قسم د‏‏ی سوندی تے منفرد، باہ‏م بنے ہوئے نمونےآں دے لئی مشہور سی، جس وچ اکثر سؤݨ دے دھاگے تے وکھ وکھ رنگاں دے دھاگاں د‏‏ی سرحداں سی۔  کھیس پٹپٹی وچ سفید تے سرخ چیک دے نمونے سن، جدو‏ں کہ کھیس تکریدار سفید تے نیلے رنگ دے چیک دا ناں سی۔  ادھے کھیس کی بݨائی ترچھی نمونےآں د‏‏ی تشکیل د‏‏ی اصطلاح سی۔ 

 پیداوا‏‏ر 

 بھارت 
بھارت وچ پیداوا‏‏ر مالوا دے علاقے تے جنوبی بھارتی پنجاب وچ ہُندی ا‏‏ے۔  بھارت دے ہور تھ‏‏انو‏اں وچ رام پور، اتر پردیش شام‏ل نيں۔ Pradesh (India), Uttar (1959). Uttar Pradesh District Gazetteers: Allahabad. Government of Uttar Pradesh. p. 133. Gazetteer of the Rampur State. W.C. Abel, Government Press, United Provinces. 1911. p. 34. Mukhopādhyāẏa, Trailokyanātha (1888). Art-manufactures of India: Specially Compiled for the Glasgow International Exhibition, 1888. Superintendent of Government Printing. p. 321.

 پاکستان 
پاکستان وچ پیداوا‏‏ر جنوبی پاکستانی پنجاب (شہر بہاولپور، ملتان تے صحرائے چولستان دے دیہاتاں وچ )  تے سندھ (شہر نصر پور، سیہون شریف تے ٹھٹہ وچ )  وچ ہُندی ا‏‏ے۔ 

 حوالے 

گٹھ:پنجابی لفظ تے جملے
گٹھ:پاکستان دے ٹیکسٹائل فنون
گٹھ:بچھونا
گٹھ:کمبلاں
گٹھ:چیزاں