شاہ مکھی لپی

<div style="direction:rtl; font-family:Mehr Nastaliq Saraiki;  word-spacing: 1.5px; font-size: 100%">

شاہ مُکّھی، پنجابی زبان دی لپی ہے جیہڑی عربی فارسی لپی دی بنیاد اُتّے بݨی ہے۔ شاہ مکھی دا لفظی مطلب "شاہ دے مُون٘ہہ آلی" ہے۔ ایہہ ناں ایہنوں بُلّھے شاہ اَتے وارث شاہ دی نِسبت نال دِتّا گیا ہے۔ شاہ مکھی لپی لہندے پنجاب وچ پنجابی لِکھݨ واسطے ورتی جان٘دی ہے۔
ایہہ لپی سجّے توں کھبّے پاسے نوں لِکھی جان٘دی ہے۔
گرمکھی لپی چڑھدے پنجاب وچ ورتی جان٘دی ہے۔
پن٘جابی لِکھݨ واسطے سَبھ توں پہلاں شاہ مکھی دی ہی ورتوں ہوئی سی، جدوں بابا فرید نے اپݨی باݨی قلمبن٘د کیتی سی۔ 

ایہدی بنیاد عربی فارسی لپی اُتے دھری گئی ہے۔ ایہہ لِپی گرمکھی نالوں پیچیدہ ہے اَتے ایہنوں پڑھنا وی گُرمُکھی نالوں اوکھا ہے کیون٘کہ عربی لِپی وچ اکھراں دیاں شکلاں شبداں دے شروع، وچکار اَتے اخیر وچ بدل جاندیاں نیں۔ 
ایہدے نال نال اکّ اواز لئی کئی کئی اکھر دِتّے ہوئے نیں:
 ز دی آواز واسطے چار اکھر (ز ، ذ ، ض ، ظ) نیں۔ 
 س دی آواز واسطے تن اکھر (س ، ث ، ص) نیں۔ 
 ک واسطے دو اکھر (ک ، ق) نیں۔ 
 ت واسطے دو اکھر (ت ، ط) نیں۔

ایس لپی وچ کُجھ شبداں دی اواز اَتے لِکھت وچ فرق ہے۔ جیویں 
 لفظ دے شروع وچ 'بھ' دی آواز "پ" والی بݨ جاندی ہے۔ 
 لفظ دے شروع وچ 'جھ' دی آواز "چ" والی بݨ جاندی ہے۔ 
 لفظ دے شروع وچ 'دھ' دی آواز "ت" والی بݨ جاندی ہے۔ 
 لفظ دے شروع وچ 'ڈھ' دی آواز "ٹ" والی بݨ جاندی ہے۔ 
 لفظ دے شروع وچ 'گھ' دی آواز "ک" والی بݨ جاندی ہے۔ 

شاہ مُکھی لِپی وچ لکھائی تھوڑی جگہ وچ ہوجان٘دی ہے تے گُرمُکھی زیادہ جگہ لیندی ہے۔ شاہ مُکھی وچ ہتھ نال لکھائی دی رفتار وی گُرمُکھی نالوں تیز ہُندی ہے کیون٘کہ شاہ مُکھی وچ گُرمُکھی وان٘گ پُورے پُورے حروف سالم شکل وچ نئیں لِکھݨے پین٘دے۔

 پنجابی حروف 
 مُفرد حروف 
پنجابی لِپّی دے چھیالی مُفرد حروف آہ نيں۔
123456789101112131415اببھپپھتتھٹٹھثججھچچھح

161718192021222324252627282930خددھڈڈھذرڑزژسشصضط

313233343536373839404142434445464748495051ظعغفقککھگگھلݪمنݨںوہھءیے

 مرکّب حروف 
پن٘جابی دے مرکّب دو چشمی حروف ایہہ نيں۔ ایہناں حرفاں نال "ھ" لائی جان٘دی ہے۔ ایہناں حرفاں دیاں آوازاں اوہی رہن٘دیاں نیں پَر بھاریاں ہوجاندیاں نیں۔
1234567891011121314پحھپعھپھھتحھتعھتھھٹحھٹعھٹھھچحھچعھچھھرھڑھ

1516171819202122232425262728سھشھکحھکعھکھھلھݪھمھنھݨھن٘ھوھہھیھ 

 ہور حروف 
123456آأؤةۂئ

 ہور دیکھو 
 پنجابی حروف تہجی
 گرمکھی لپی

 باہرلے جوڑ 
 شاہ مکھی رسم الخط تے آوازاں
 شاہ مکھی گُرمکھی لِپی وٹان٘درا
 شاہ مکھی گرمکھی کی بورڈ

 حوالے 

گٹھ:پنجابی
گٹھ:پنجابی زبان
گٹھ:پنجابی بولی
گٹھ:بولی
گٹھ:لپی
گٹھ:لپیاں