امارت بخارا

امارت بخارا اک وسطی ایشیائی ریاست سی جہڑی 1785ہتوں 1920ء تک قائم رہی ۔ ایہہ آمو دریا تے سر دریا دے وچکار دے علاقے چ واقع سی جس نوں پہلے ماوراء النہر آکھئیا جاندا سی ۔ اسدا مرکزی علاقہ دریائے زرفشان دے نالدے علاقے سن تے اسدے شہری مرکز قدیم شہر سمرقند تے اسدا راجگھر بخارا سن ۔ خوارزم چ اسدے لہندے چ خانان خیوا تے وادی فرغانہ چ اسدے چڑھدے ج خانان قوقند اسدے ہم عصر سن ۔

 تریخ 


امارت بخارا سرکاری طور تے 1785ء چ قائم کیتی گئی جدوں مانغیت امیر شاہ مراد نے حکمرانی دی ذمہ داریاں سمبھالئیاں ۔ 18ویں صدی عیسوی دے دوران بخارا دے امیراں نے اتالیق دے منصب توں ہولی ہولی خانان بخارا دا موثر انداز نال اقتدار اپنے قابو چ لیاندا ۔ 1740ء دی دہائی چ ایران دے بادشاہ نادر شاہ افشار دے خانان نوں فتح کرن دے پہلے امیر بخارا دے کول ای حقیقی طاقت سی ۔ 1747ء چ نارد شاہ دی موت دے بعد اتالیق محمد رحیم بی مردیرد ابو الفیاض خان تے اسدے پتر نے جانی ٹبر دا خاتمہ کر دتا ۔ تےاوس ویلے توں لے کے ابو الغازی خان دی موت تک امارت تے کٹھ پتلی خاناں دی حکومت رہی ۔ شاہ مراد نے مکمل اختیارات نال تاج سر تے رکھئیا ۔
1868ء چ امارات نے روسی سلطنت توں جنگ چ شکست کھادی جسدے علاقےچ توسیع پسندانہ عزائم سن ۔ روس نے خانان دے کافی علاقے تے مل مار لئیا جس ج سمرقند وی شامل سی ۔ خانان دا باقی حصہ وی 1873ء چ روسی تحفظ ہیٹھ چلا گئیا تے چھیتی ای ترکستان چ روسی گورنریٹ جنرل اسدے گوانڈھ تک آ گئی ۔

امارات دے اصلاح پسنداں نے قدامت پسند امیر محمد عالم خان دے امارات تے اپنی گرفت گھٹ نا کرن دے بعد روسی بالشویک انقلابیاں کولوں فوجی مدد منگی ۔ لال فوج نے مارچ 1920ء چ اک ناکام حملہ کیتا تے ایسے سال ستمبر چ اک کامیاب حملہ کیتا ۔ بالشویکاں نے امارت بخارا فتح کر کے اسنوں بخارا عوامی سویت جمہوریہ چ بدل دتا ۔ اج کل امارت بخارا دا بوہتا علاقہ ازبکستان چ تے کجھ حصے ترکمانستان تے تاجکستان چ نیں ۔

 ثقافت 

16ویں صدی عیسوی چ یورپی وسط ایشیا چ آئے تے اوہناں نے ویکھئیا کہ یہودی امارت بخارا چ رہ رہے نیں ۔ ایہہ یہودی بخاری یہودی کہلاندے نیں ۔
 ہور ویکھو 

خانان بخارا
بخارا

 حوالے 

سواٹ سوسک ؛ اندرلے ایشیا دی تریخ (2000ء) صفحہ 170 تے 180 ۔
روس بخارا جنگ 1868ء ۔ فوجی تنازعات دا ڈیٹا بیس ۔ آن وار ڈاٹ کوم ۔

گٹھ:امارتاں
گٹھ:ترکستان
گٹھ:تریخ اسلام
گٹھ:تریخ
گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:ترکستان دی تریخ
گٹھ:اسلامی سلطنتاں
گٹھ:سلطنتاں
گٹھ:مسلم سلطنتاں
گٹھ:ایشیا دیاں سلطنتاں
گٹھ:سابق سلطنتاں
گٹھ:ازبکستان
گٹھ:ازبکستان دی تریخ