کریمیائی عوامی جمہوریہ

کریمیائی عوامی جمہوریہ ( کریمیائی تاتاری :      ) یا کریمیا جمہوری جمہوریہ اک خود اعلان شدہ ریاست سی جہڑی دسمبر 1917 توں جنوری 1918 تک جزیرہ نما کریمیا چ موجود سی۔ جمہوریہ کئی مختصر مدتی ریاستاں چوں اک سی جنہاں نے 1917 دے روسی انقلاب دے بعد آزادی دا اعلان کیتا جس دی وجہ توں روسی جمہوریہ دا خاتمہ ہویا۔

 مختصر تاریخ 

 قیام 
کریمیا دے عوامی جمہوریہ دا اعلان کریمیا دے تاتاراں دے کورولتائی دے اقدام نال کیتا گیا سی ،  جس نے جزیرہ نما دے اندر تمام نسلاں دی مساوات دا شرط رکھیا سی ؛ اس وقت کریمیا وچ رہنے والے لوکاں دا سب تو‏ں وڈا حصہ روسی (اس وقت کریمیا د‏‏ی آبادی دا 42٪ سی ) یا یوکرینی (11٪) سی۔  اُتے ، کریمیا دے تاتاری کچھ عرصے دے لئی جزیرہ نما اُتے غالب سیاسی تے ثقافتی قوت سن ۔ نعمان چیلیبیشیہان نوں نوزائیدہ جمہوریہ دے پہلے صدر دے طور تے چنیا گیا ۔ 

قرولتے 76 نمائندیاں تے مشتمل سی، جنہاں چوں چار سوانیاں سن ( شیفیقہ گاسپیرالی ، انیفی بودانینسکایا ، الہان توہتر ، ہاٹیس آوچی )۔ نمائندیاں نو پنج کاؤنٹیاں چوں چنیا گیا: یالٹا (24)، اکمیسٹ (19)، کیفے (16)، کیزلیو (11)، تے اورکاپی (6)۔ کریمیا دی آزادی دے لمبے عرصے توں رہنما، صحافی تے ماہر تعلیم آسان صابری ایوازوف نوں کورولٹائی دا چیئرمین چنیا گیا۔

بالشویکاں دی مخالفت چ کورولٹائی نے اک "کریمیا تاتار بنیادی قانون" شائع کیتا، جس نے اک آل کریمیا آئینی اسمبلی نوں بلایا، اک عارضی حکومت دے طور تے اک بورڈ آف ڈائریکٹرز قائم کیتا، تے اک عارضی پارلیمنٹ دے طور تے قومی نمائندےآں دی کونسل قائم کیتی۔  بورڈ آف ڈائریکٹرز تے یوکرین دی مرکزی کونسل نے اک دوجے نو باہمی طور تے تسلیم کیتا۔ 

 بالشویک بغاوت 
اک نویں قوم دی تعمیر دی اس کوشش نو بالشویک دے غلبے آلے بحیرہ اسود دے بیڑے نے جلدی شکست دتی۔  پہلے ہی 16 دسمبر 1917 نو‏‏ں ، بالشویکاں نے سیواستوپول اُتے قبضہ کرلیا ، جتھ‏ے بحیرہ اسود دے بیڑے دا ہیڈ کوارٹر واقع سی ، تے ڈپٹیاں د‏‏ی مقامی کونسل نو‏‏ں تحلیل کردتا۔ شہر چ بجلی مقامی ریوکوم نوں منتقل کر دتی گئی۔ بالشویکاں نوں بحیرہ اسود دے بیڑے دے کجھ بحری جہازاں دی مدد ملی ۔ اپنے دفاع دے لئی ، کریمیا د‏‏ی حکومت نے 19 دسمبر 1917 نو‏‏ں اک متحدہ کریمیا ہیڈ کوارٹر تشکیل دتا ، جس دے اختیار وچ کریمیا دے تاتاراں د‏‏ی دو گھڑسوار تے اک پیدل فوجی رجمنٹ سی ، اس دے نال ہی کچھ یوکرینیائی تے روسی تشکیلات وی سن جنہاں د‏‏ی تعداد کچھ ہزار افراد اُتے مشتمل سی۔ جنوری 1918 دے دوران کئی مسلح واقعات پیش آئے۔ 14 جنوری 1918ء نو‏‏ں ، بالشویکاں نے سمفروپول اُتے قبضہ ک‏ر ليا ، جتھ‏ے انہاں نے کریمیا دے سابق صدر (ڈائریکٹریٹ دے سربراہ) نعمان چیلیبیشیہان نو ‏‏ں گرفتار کرنے وچ کامیابی حاصل کيتی ، جنہاں نے حال ہی وچ 4 جنوری 1918ء نو‏‏ں استعفیٰ دے دتا سی۔ اسنو‏ں واپس سیواستوپول منتقل کردتا گیا تے 23 فروری 1918 تک اسنو‏ں داخل کیتا گیا ، جدو‏ں اسنو‏ں بغیر کسی مقدمے دے پھانسی دے دتی گئی۔ چیلبیچیہان دی لاش نوں سمندر چ سُٹ دتا گیا ۔

10 جنوری 1918ء نو‏‏ں سلبیچیہان دے اقدام اُتے ، کورولتائی نے اک خصوصی کمیشن تشکیل دتا جس نے کریمیا وچ مسلح تصادم نو‏‏ں روکنے دے لئی بالشویکاں دے نال مذاکرات کیتے۔

جنوری 1918 دے آخر تک ، بالشویکاں نے پورے کریمیا اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے کورولتائی دے نال نال قومی نمائندےآں د‏‏ی کونسل دونے نو‏‏ں تحلیل کردتا۔ ریڈ ٹیرر نے جزیرہ نما نو گھیر لیا۔ ریڈز دی حراست چ چیلبیشیہان دے نال، کریمیا دے تاتاراں دا اک ہور رہنما، کیفر سیدامیت قریمر ، براعظمی یوکرین دے پار قفقاز فرار ہون چ کامیاب ہو گیا۔ کئی کریمیا دی فوجی تشکیلات پہاڑاں دی طرف پِچھے ہٹ گئیاں ۔ یوکرین دی حکومت نے بحیرہ اسود دے بیڑے تے سیواستوپول شہر تے دوبارہ کنٹرول قائم کرن دی کوشش کردے ہوئے کریمیا دی ناکہ بند کر دتی ۔ کریمیا دے راہ وچ فوجی تشکیلات دی حمایت کرن آلے کسی وی مسلمان نو روک دتا گیا۔ اس دے نتیجے وچ آل روسی مسلم فوجی کونسل دا احتجاج شروع ہو گیا۔ جنوری 1918 دے آخر تک ، ماسکو تے پیٹروگراڈ د‏‏ی ریڈ گارڈ افواج د‏‏ی بغیر واضح نوٹیفکیشن دے یوکرین وچ پیش قدمی د‏‏ی وجہ تو‏ں یوکرینی حکومت خود روسی ایس ایف ایس آر دے خلاف جنگ دا اعلان کرنے اُتے مجبور ہوگئی۔

بالشویکاں نے مختصر طور تے 1918 دے اوائل چ کریمیا دے علاقے تے توریدا سوویت سوشلسٹ جمہوریہ قائم کیتا اس توں پہلے کہ اس علاقے تے یوکرینی عوامی جمہوریہ تے جرمن سلطنت دیاں افواج نے قبضہ کر لیا۔ قومی حکومت دے کچھ عہدیداراں ، جداں سیدامت قریمر ، جو بالشویکاں د‏‏ی دہشت گردی تو‏ں بچنے وچ کامیاب رہے ، نے کیف وچ سیاسی پناہ حاصل کيتی تے پیش قدمی کرنے والی یوکرینیائی فوج دے نال نال مرکزی طاقتاں تو‏ں فوجی مدد د‏‏ی درخواست کيتی۔

 حکومت 
دسمبر نو‏‏ں کورولٹائی نے اک جمہوریہ حکومت ( حکومت ) قائم کيتی سی۔

 وزیر انصاف – نعمان چیلبیچیہان (چیئرمین)
 وزیر دفاع – کیفر سیدمت قریمر (وزیر خارجہ امور وی)
 وزیر تعلیم – امیت اوزنباشلی
 وزیر خزانہ – سیتسلیل حتاٹ (وزیر فاؤنڈیشن وی)
 وزیر مذہب – احمد شکرو

 ایہہ وی ویکھو 

 روسی خانہ جنگی
 یوکرینیائی سوویت جنگ

 نوٹ 
.mw-parser-output .reflist{margin-bottom:0.5em;list-style-type:decimal}@media screen{.mw-parser-output .reflist{font-size:90%}}.mw-parser-output .reflist .references{font-size:100%;margin-bottom:0;list-style-type:inherit}.mw-parser-output .reflist-columns-2{column-width:30em}.mw-parser-output .reflist-columns-3{column-width:25em}.mw-parser-output .reflist-columns{margin-top:0.3em}.mw-parser-output .reflist-columns ol{margin-top:0}.mw-parser-output .reflist-columns li{page-break-inside:avoid;break-inside:avoid-column}.mw-parser-output .reflist-upper-alpha{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output .reflist-upper-roman{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output .reflist-lower-alpha{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output .reflist-lower-greek{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output .reflist-lower-roman{list-style-type:lower-roman}

 حوالے 

 باہرلے جوڑ 

 ایوانیٹس، اے یوکرینی-کریمیائی-تاتار یونین آف دی انقلابی ٹائمز۔ یوکرینسکا پراودا ۔ 2012-08-02۔ ( اصل ماخذ )

گٹھ:کریمیا دی تریخ
گٹھ:ترجمے نوں سمکھیاواں چاہیدیاں