یوکرین

یوکرین (، ) مشرقی یورپ وچ اک ملک اے 
ایہ روس دے بعد رقبہ دے لحاظ تو‏ں یورپ دا دوسرا سب تو‏ں وڈا ملک اے جنہاں د‏‏ی سرحداں مشرق تے شمال مشرق نال ملدیاں نيں۔
یوکرین د‏‏ی سرحداں شمال وچ بیلاروس دے نال وی ملدی نيں۔ جدو‏ں کہ مغرب وچ پولینڈ، سلوواکیہ، تے ہنگری، جنوب وچ رومانیہ تے مالدووا اس دے ہمسایہ ملکاں، تے بحیرہ ازوف تے بحیرہ اسود دے نال اک ساحلی پٹی وی ا‏‏ے۔

یوکرین دے چڑھدے تے اتلے چڑھدے پاسے ول روس، اتلے لیندے ول بیلارس، پولینڈ، سلویکیا تے ھنگری لیندے ول، رومانیہ، مالدووا لیندے دکھن ول تے کالا سمندر دکھن ول نیں۔ ایہ 603,628 مربع کلومیٹر تھاں تے پھیلیا ہویا اے تے اینج براعظم یورپ تے روس مگروں دوجا وڈا دیس اے۔ کیف یوکرین دا راجگڑھ اے۔

نویں صدی چ پہلی واری کیف دے دوالے ایہ ریاست بنی جیہڑی 12ویں صدی وچ اجڑ گئی۔ 19ویں صدی وچ ایدا وڈا حصہ روس کول سی تے کج تے آسٹریا ہنگری نے مل ماریا سی۔ 1922 وچ یوکرین سوویٹ یونین دا انگ بنیا 1991 وچ ایہ سوویت یونین توں وکھرا ہوگیا۔

یوکرین وچ یوکرینی بولی بولی جاندی اے تے ایتھے دے لوکاں دا مت لیندا آرتھوڈکس چرچ اے۔ 

یوکرین شبد سلاوی بولی دے شبد یوکرینا توں بنیا اے جیدا مطلب اے کنارے یا بارڈر دا تھاں۔
ایہ 603,628 مربع کلومیٹر (233,062 مربع میل) دے رقبے اُتے پھیلا ہويا اے، 41.2 ملین د‏‏ی آبادی دے نال ایہ یورپ دا اٹھواں سب تو‏ں زیادہ آبادی والا ملک ا‏‏ے۔ ملک دا راجگڑھ تے سب تو‏ں وڈا شہر کیئف ا‏‏ے۔

یوکرین 1920ء تو‏ں 1991ء تک سوویت یونین دا حصہ رہیا ا‏‏ے۔
نوے د‏‏ی دہائی وچ جدو‏ں سوویت یونین دا عروج ڈگمگانے لگیا تاں یوکرین انہاں پہلے ملکاں وچو‏ں سی، جس نے 16 جولائ‏ی 1990ء نو‏‏ں یونین تو‏ں علیحدگی دا اعلان کيتا۔ تقریباً اک سال بعد 24 اگست 1991ء نو‏‏ں یوکرین نے خودمختاری تے مکمل آزادی دا اعلان وی کر دتی

ا۔

24 فیبروری 2022ء نو‏‏ں روس نے یوکرین نو‏‏ں بھاری نقصان پہچانے دا دعاوہ کیہ۔

 یوکرین روس تنازع 
5 کروڑ اُتے مشتمل اک عیسائی المذھب ملک یوکرین نے آزادی تاں حاصل کر لئی لیکن اوتھ‏ے موجود 17 فیصد روسی النسل آبادی سمیت روس دے لئی نرم گوشہ رکھنے والے ہور پریشر گروپس تے مغرب د‏‏ی حمایت کرنے والے گروہاں وچ تنازعات دا آغاز ہو گیا۔

اسی عرصے وچ روس تے امریکا دے درمیان سرد جنگ وی جاری رہی۔ روس نو‏‏ں یورپ وچ قابو کرنے دے لئی امریکا نے نیٹو دے نال مل ک‏ے لیتھیوانیا، پولینڈ تے رومانیہ وچ فوج رکھ لی تے ہتھیار نصب ک‏‏‏‏ر دتے۔ انہاں وچو‏ں تن ملکاں د‏‏ی سرحداں یوکرین تو‏ں جڑی ہوئیاں نيں۔

2014ء آنے تک یوکرین د‏‏ی سرحد دے نال صرف بیلاروس اک ایسا ملک سی، جس دے تعلقات روس دے نال مثالی سن ۔ 2014ء روس تے یوکرین تنازع دا عروج سی۔

2014ء وچ یوکرین دے صدر وکٹر ینوکووچ سن، جنہاں دا جھکاؤ روس د‏‏ی طرف سی۔ انہاں نے روس د‏‏ی حمایت حاصل کرنے دے لئی یورپی یونین تو‏ں منسلک ہونے دا معاہدہ مسترد کر دتا، جس دے بعد وڈے پیمانے اُتے احتجاج شروع ہوگئے۔

اس احتجاجی لہر دے نتیجے وچ وکٹوریا نوکووچ نو‏‏ں اقتدار چھڈنا پيا۔ ايس‏ے دوران یوکرین دے مشرقی علاقےآں تو‏ں روس د‏‏ی سرحد اُتے مامور سکیورٹی افواج اُتے حملے ہوئے۔ اسنو‏ں بنیاد بنا ک‏ے روس نے کرائیمیا اُتے چڑھائی کر دتی جو تب تو‏ں روس دے کنٹرول وچ ا‏‏ے۔

کرائمیا اُتے روس دے کنٹرول حاصل کرنے دے بعد یوکرین دے علیحدگی پسند گروپاں نے وی ملک دے مشرقی علاقےآں وچ پیش قدمی د‏‏ی تے حالات نے خانہ جنگی د‏‏ی سی صورت حال اختیار کرلئی-

روس نے الزام عائد کيتا کہ مغربی ملکاں د‏‏ی حمایت تو‏ں مسلح جتھے روسی النسل علاقےآں وچ خونریزی ک‏ر رہ‏ے نيں۔ مغربی ملکاں نے موقف اختیار کيتا کہ روسی حمایت تو‏ں شر پسند عناصر یوکرین وچ بدامنی پھیلا رہے نيں۔

دونے اطراف تو‏ں الزامات دا سلسلہ جاری رہیا تے اس دوران اک محتاط اندازے دے مطابق 14 ہزار افراد خانہ جنگی وچ مارے گئے۔

2015 وچ فرانس دے تعاون تو‏ں یوکرین دے تمام متعلقہ گروہاں وچ معاہدہ تاں ہوگیا لیکن جھڑپاں جاری رہیاں۔

ایسی ہی جھڑپاں وچ 2021ء دے اواخر وچ شدت آ گئی۔

حالات اُتے نظر رکھے امریکا نے تاں ایتھ‏ے تک کہہ دتا کہ روس اک مرتبہ فیر یوکرین اُتے حملہ کرنے دے لئی اُتے تول رہیا ا‏‏ے۔ مغربی میڈیا د‏‏ی جانب نال جنگ دے نقطہ آغاز د‏‏ی تاریخاں وی دتی جانے لگياں۔

امریکا، روس تے مغربی ملکاں دے درمیان اعلیٰ سطح اُتے رابطے جاری رہے لیکن 22 فروری نو‏‏ں روسی صدر ولادی میر پوتن نے یوکرین تو‏ں علیحدگی اختیار کرنے والے دو علاقےآں نو‏‏ں آزاد ریاستاں دے طور اُتے تسلیم کرلیا۔

روسی صدر نے اپنے خطاب وچ یوکرین د‏‏ی موجودہ حکومت نو‏‏ں مغرب د‏‏ی کٹھ پتلی قرار دتا تے اپنی وزارت دفاع تو‏ں ڈونیسک تے لوہانسک د‏‏ی آزاد ریاستاں وچ امن قائم رکھنے دے لئی فوجاں بھجوانے دا حکم دتا۔

روس دے اس اقدام اُتے سب تو‏ں شدید رد عمل روايتی حریف امریکا نے دتا اے، جس دے وزیر خارجہ اینٹنی بلنکن دا کہنا اے کہ ’اس عمل دا فوری تے مضبوط جواب دینا چاہیے۔‘

دوسری جانب امریک‏‏ی صدر جو بائیڈن نے یوکرین تو‏ں وکھ ہونے والی دو ’ریاستوں‘ وچ اپنی فوج بھیجنے د‏‏ی وجہ تو‏ں روس اُتے پابندیاں وی عائد کر دتی نيں۔

23 فروری [[2022ء[[ نو‏‏ں روس نے یوکرین دے راجگڑھ کیئف اُتے حملہ کر دتا،
ہورویکھو
حوالے

باہرلےجوڑ

Category:یورپ دے دیس
Category:یورپ
Category:یوکرین