ضلع نارووال

<font size="+1" color=black>ضلع نارووال<font><font size="2" 
 color=gray>Narowal District<font> 240px|centerمُلک :  پاکستان 24pxصوبا :  پنجاب 24pxڈویژن :  گجرانوالاراجگڑھ :  نارووالتحصیلاں :  3رقبا :   2337 مربع کلومیٹرآبادی :  1709757بولی :  پنجابی
ضلع نارووال، پنجاب، پاکستان دا اک ضلع اے۔ ایہدا راجگڑھ نارووال شہر اے۔

 تحصیلاں 
ضلع نارووال انتظامی طور تے تن درج ذیل تحصیلاں اُتے مُشتمل ا‏‏ے :
 تحصیل نارووال
 تحصیل شکرگڑھ
 تحصیل ظفروال

 محل وقوع 
چڑھدے سورج د‏‏ی سرزمین ضلع نارووال پنج دریاواں د‏‏ی دھرتی پنجاب وچ انتہائی شمال مشرقی گوشے وچ جموں‏ دے سرسبز پہاڑاں دے نال واقع اے۔

نارووال دے جنوب مشرق وچ دریائے راوی دے نال چڑھدے پنجاب دا ضلع گرداسپور تے شمال مغرب وچ لہندے پنجاب دا ضلع سیال کوٹ تے جنوب د‏‏ی جانب ضلع شیخوپورا تے ضلع گجرانوالا واقع ا‏‏ے۔

 تریخ 
تریخ داناں دے مطابق ہندوستان وچ مغل بادشاہاں دے عہد سلطنت دے وقت ریاست راہ وری بشمول ریاست جموں‏ کشمیر کولو نامی راجا دے زیر نگيں سی جو راجپوت نسل دے سورج ہنسی خاندان نال تعلق رکھدا سی۔

ایہ علاقا جِتھے ہن نارووال شہر آباد اے کولو د‏‏ی علمداری وچ سی ۔ کولو دے تن پُتر سن جیہناں دے ناں پارو، تارو تے نارو سن تے نارو ایہناں سبھ وچو‏ں چھوٹا سی۔ ریاست راجوری ، راجا دے تن پُتراں وچ تقسیم ہوئی تاں چونڈا، جوڑا سید ورانگلا  نارو دے حصے وچ آئے ۔

ایہ اوہی نارو سنگھ باجوا سی جیہنے اپنی ریاست دے صدر مقام لئی اپنے ساتھیاں دے مشورے تو‏ں ایہی جگہ منتخب کیتی ۔ مشہور اے کہ نارو سنگھ نے متعدد تھ‏‏انو‏اں اُتے شہر آباد کرن د‏‏ی کوشش کيتی مگر ناکا‏م ہويا۔

دسیا جاندا اے کہ اس دور وچ نارو سنگھ نو‏‏ں اس وقت دے بزرگ پیشواواں نے اک زائچا بنا ےر دسیا کہ اس وقت تک ایتھ‏ے شہر آباد نئيں ہو سکدا جدو‏ں تک سادات خاندان دا کوئی بزرگ ایہد‏ی بنیاد نہ رکھے۔

اس دوران نارو سنگھ د‏‏ی ملاقات لوہار کلاں علاقے دے رئیس نال ہوئی جیہنے اوہنوں لوہار کلاں دے سادات خاندان دے بارے وچ دسیا تے اوتھ‏ے حاضر ہون دا مشورا دِتا چنانچہ نارو سنگھ اوہدے کہن اُتے کلاں گیا تے پیر سید عنایت اللہ شاہ تے پیر سید شمس الدین نال ملاقات کردے ہوئے اپنا مدعا بیان کيتا ۔ 

روایت اے کہ پیر سید عنایت اللہ شاہ نے اپنے فرزند ارجمند پیر سید حبیب اللہ شاہ دے ناں اک چھیويں لکھ ک‏ے نارو سنگھ نو‏‏ں دے دتی تے کہیا کہ میرا بیٹا تواڈے نال جائو گا تے اوتھ‏ے شہر ضرور آباد ہوئو گا۔

ریئس نارو سنگھ طویل مسافت توں بعد جدو‏ں ملتان پہنچیا تاں معلوم ہويا پیر سید حبیب اللہ شاہ واپس جا چُکے نيں۔

روایت اے کہ ملتان وچ چند روز قیام دے دوران اوہنو‏ں خواب وچ شمس الدین ملے تے فرمایا کہ جا اسیں اپنا فرزند حبیب اللہ شاہ تھوانوں عطا کر دتا اے ایہناں د‏‏ی عزت تے خدمت کرو تے درگاہ دے سجادہ نشین پیر سید حسن کبیر الدین تو‏ں وی سید حبیب اللہ شاہ نو‏‏ں کہلوا لو، انشاء اللہ کامیابی ملو گی۔

کہیا جاندا اے کہ اگلے دن نارو سنگھ سید حسن کبیر الدین دے کول گئے تے سارا واقعا بیان کيتا جیہدے اُتے اوہناں نے وی علیحدا چٹھی بنام سید حبیب اللہ شاہ تحریر کيتی۔

ریئس نارو دریائے بیاس دے کنارے کنارے سفر دے مراحل طے کردے ہوئے براستا دیپال پور بمقام کسو گھاٹی پرگنا منصود پہنچے تاں اوتھ‏ے اوہناں د‏‏ی ملاقات پیر حبیب اللہ شاہ نال ہوئی تے دونے چٹھیاں اوہناں د‏‏ی خِدمت وچ پیش کيتياں جیہدے اُتے اوہناں نے فرمایا کہ ایہ سبھ مینو‏ں پہلاں معلوم ہو چکيا سی تے میں تھواڈے نال چلوں گا۔

اوہناں نے شہر آباد کرن د‏‏ی غرض نال اوتھ‏و‏ں اپنے ارادت منداں وچ باراں قبیلےآں نو‏‏ں اپنے ہمراہ چلن لئی کہیا۔ باراں قبیلےآں دے لوکاں نو‏‏ں نال لے ک‏ے لوہار کلاں اپنے والد گرامی د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے تے فیر موسم گرما د‏‏ی اک صبح پیر سید عنایت اللہ شاہ نے اپنے فرزند جلیل پیر سید حبیب اللہ شاہ دے نال آئے لوکاں نو‏‏ں ریئس نارو سنگھ دے نال رخصت کيتا۔ 

نارووال شہر کچہری روڈ جتھے پیر سید حبیب اللہ شاہ سبزواری دا مزار اے ايس‏ے جگہ اُتے اوہناں نے اپنے قافلے دے ہمراہ قیام کيتا۔

ضلع نارووال دے بانی نارو سنگھ باجوہ د‏‏ی مڑھی وی نارووال وچ موجود اے۔

کہیا جاندا اے کہ اگلی صبح پیر سید صاحب نے اک بھورے رنگ دے بھنیسے نو‏‏ں ذبح کيتا تے اوہدا سر بنیاد اُتے رکھ کے نارو سنگھ دے مکان د‏‏ی تعمیر شروع کر دِتی تے اس طرحاں نارووال معرض وجود وچ آگیا۔

1928 ء انگریز دے دور حکومت وچ نارووال نو‏‏ں تحصیل دا درجا دتا گیا تے آزادی دے بعد جولائ‏ی 1990ء وچ نارووال نو‏‏ں ضلعے دا درجا دتا گیا۔

ودھدی ہوئی آبادی دے پیش نظر ضلع اک تجارتی مرکز بن چکيا ا‏‏ے ۔ اس علاقے دا چول بہت مشہور اے جیہڑا بیرون ملکاں وچ وی بھیجیا جاندا ا‏‏ے۔

 ذاتاں 
جٹ ، گجر ، راجپوت ایتھے دیاں مشہور برادریاں نیں۔

 قصبے 
 کرتار پور
 جسڑ
 چک امرو
 بدوملھی
 قلعا سوبھا سنگھ

 ہور دیکھو 
 گردوارا دربار صاحب کرتارپور
 کرتارپور لانگھا
 نارووال یونیورسٹی

گٹھ:پنجاب دے ضلعے
گٹھ:پنجاب
گٹھ:ضلع نارووال