بنو حفص

بنو حفص دا مورث اعلی دولت موحدین کے بانی ابن تومرت دے ساتھیاں چوں اک شیخ ابو حفص عمر بن یحیی سی ۔ اس دے پتر ابومحمد عبدالواحد نے 1207ء توں 1221ء افریقیہ (موجودہ تیونس) دے والی دی حثیت نال حکومت کیتی ۔ 1228ء چ اسدے پوتے ابو ذکریا یحیی نوں افریقیہ دا والی مقرر کیتا گئیا ایہہ اوہ ویلا سی جدوں دولت موحدین دا زوال شروع ہو گئیا سی ۔ اس لئی دو سال مگروں 1229ء چ ابو ذکریا یحیی نے آزادی دا اعلان کر کے امیر دا لقب اختیار کیتا ۔ ایہو ای ابو ذکریا یحیی (1228ء توں 1249ء) بنو حفص دی آزاد ریاست دا بانی سی ۔ بنو حفص دا راجگھر تیونس شہر سی تے اینہاں دی حکومت طرابلس شہر توں الجزائر دے مسطی حصے تک پھیلی ہوئی سی ، تے کدی کدی تلسمان دا شہر وی اینہاں دی حکومت دے ہیٹھ آ جاندا سی ۔

دولت حفصیہ ( حافصی سلطنت تیونس) تن سو سال دی مدت چ 2 وار عروج تے زوال دے ورحلےآں توں لنگھی ۔ عروج دا پہلا دور 627ھ توں 694ھ تی تے دوجا دور 772ھ توں 893ھ تک دے زمانے تے مشتمل اے ۔

پہلے دور چ ابو ذکریا یحیی جہڑا اس ٹبر دا بانی سی تے اس دا پتر ابوعبداللہ محمد قابل حکمران ہوئے نیں ۔ ابوعبداللہ محمد نے خلیفہ ہون دا دعوی کیتا تے 1283ء چ مستنصر باللہ دا لقب اختیار کیتا ۔ اس دے دور چ حفصی سلطنت دیاں حداں چڑھدے چ طرابلس تک پہنچ گئیاں ۔ علم فقہ تے فن تعمیر نوں فروغ ملئیا تے یورپ دے دیساں نال تجارتی تعلقات قائم ہوئے ۔ مستنصر دے بعد کجھ ورہے بد امنی رہی پر اس دے بعد 5ویں حکمران ابو حفص عمر اول ( 1284ءتا 1295ء) نے فیر مستحکم حکومت قائم کر لئی ۔

ابو حفص عمر اول متقی تے امن پسند حکمران سی ۔ اس دے ویلے چ وڈی گنتی چ مسیتاں تے مدرسے اسارے گئے ۔

ابو حفص دے مرن مگروں سلطنت لمبے چر تک خانہ جنگی تے بد امنی دا شکار رہی تے آخر چ 16ویں سلطان ابو العباس احمد ( 1370ء توں 1394ء) نے ڈگدی ہوئی سلطنت نوں اک وار فیر سمبھالا دتا تے امن قائم کیتا ، اینج بنو حفص دے دوجے دور دا آغاز ہوئیا ۔ ابو العباس دے پتر ابو فارس (1394ء توں 1434ء) نے سلطنت نوں طرابلس توں الجزائر تک وسعت دے کے پہلیاں سرحداں تے قائم کر دتا ۔ آخر چ تلسمان دے بنو عبدالودود نوں وی اطاعت تے مجبور کر دتا ۔ ابو فارس منصف مزاج ، دیندار تے ہر دلعزیز حکمران سی ۔ اس نے شرع دے خلاف محصول منسوخ کر دتے تے جہاد لئی رضا کارانہ نظام تشکیل دتا ۔

ابو عمرو عثمان (14435ء تا 1488ء) بنو حفص دا آخری طاقتور تے قابل حکمران سی ۔ اوہ پاکباز تے عادل سی ۔ اس نے آب رسانی دے نظام نوں ترقی دتی ۔ تیونس چ امن تے امان دا طویل سو سالہ دور جہڑا ابو فارس دی تخت نشینی نال شروع ہوئیا سی ، ابو عمرو دے مرن مگروں مک گئیا ۔ بنو حفض دے زوال دے دور چ سپین دی حکومت ، جہڑی مسلمانان نوں اندلس توں کڈن مگروں اک وڈی عالمی طاقت بن گئی سی ، نے افریقہ دے معاملات چ دخل دینا شروع کر دتا تے الجزائر تے تیونس دے کئی حصےآں تے مل مار لئیا تے 1534ء دے بعد بنوحفص نوں اپنا باجگزار بنا لئیا ۔ پر اس اقتدار نوں مشرق ولوں آں آلے سلطنت عثمانیہ دے ترکاں نے چیلنج کر دتا ۔ تے اک لمبے چر تک ترکاں تے ہسپانویاں وچکار لڑائیاں جاری رہیاں جس چ آخر کار ترک کامیاب ہوئے ۔ 1553ء چ ترک امیر البحر خیر الدین باربروسا نے الجزائر فتح کر لیا تے 1574ء چ اک دوجے امیر البحر اولوج پاشا نے تیونس نوں وی فتح کر کے حفصی ٹبر دی حکومت دا خاتمہ کر دتا تے تیونس نوں سلطنت عثمانیہ دا حصہ بنا دتا ۔

بنو حفص دا دور تیونس دی ترقی تے خوشحالی دا عظیم دور سی ۔ اوس ویلے تیونس چ شاندار عمارتاں اساریاں گئیاں ، جس چ اتلے افریقہ دا قدیم مدرسہ جامع زیتونیہ وی شامل اے ۔ مصر تے شام تے مملوک تے وسط ایشیا چ تیموریاں دے دور وانگوں بنوحفص دا دور تیونس دی تریخ دا آخری شاندار دور سی ۔ عظیم مورخ ابن خلدون تیونس چ جمئیا تے اس نے اپنی تریخ تلسمان چ لکھی ۔

 حکمران 
1۔ ابو یحیی بن حفص

2۔ ابو عبداللہ محمد المستنصر

3۔ ابو ذکریا یحیی الواثق

4۔ ابو اسحاق ابراہیم

5۔ ابو حفص عمر

6۔ ابو عبداللہ محمد

7۔ ابو یحیی ابوبکر الشہید

8۔ ابوالبقاء خالد

9۔ ابو یحیی ذکریا ابن اللحیانی

10۔ ابو دربہ

11۔ ابویحیی ابو بکر

12۔ ابو حفص عمر الثانی

13۔ ابو العباس احمد الفضل

14۔ ابو اسحاق ابراہیم الثانی

15۔ ابو العباس احمد

16۔ ابو فارس عبدالعزیز

17۔ ابو عبداللہ محمد المستنصر

18۔ ابوعمر عثمان

19۔ ابو ذکریا یحیی الثالث

20۔ عبدالمومن حفصی

21۔ ابو یحیی ذکریا الثانی

22۔ ابو عبداللہ محمد الخامس

23۔ مولائے الحسن

24۔ احمد احمیدہ

25۔ مولائے محمد

گٹھ:تریخ تونس
گٹھ:تیونس
گٹھ:افریقہ
گٹھ:تریخ
گٹھ:یورپ دی تریخ
گٹھ:تریخ اسلام
گٹھ:سلطنتاں
گٹھ:مسلم سلطنتاں
گٹھ:افریقہ دیاں سلطنتاں
گٹھ:الجزائر