پنجاب یونیورسٹی

پنجاب یونیورسٹی یا یونیورسٹی آف پنجاب ،، لاہور وچ پنجاب پاکستان وچ اک سرکاری یونیورسٹی اے۔ ایہ یونیورسٹی 1882ء وچ بݨائی گئی سی جو برصغیر پاک و ہند وچ مسلماناں دے اکثریت‏ی علاقےآں وچ قائم ہون والی پہلی یونیورسٹی اے، اس طرح ایہنو‏ں پاكستان كی قدیم ترین یونیورسٹی ہونے دا اعزاز حاصل ا‏‏ے۔ ایہدا قیام 14 اكتوبر 1882ء وچ عمل وچ آیا۔ پہلے اس دا کیمپس قدیمی مال روڈ تے انارکلی بازار دے نال ہی سی۔ 1970ء د‏‏ی دہائی وچ ایہدے بہت سارے شعبے نیو کیمپس وچ منتقل ہو گئے۔ نیو کیمپس دے اردگرد لاہور دے نويں علاقے بن گئے جو ہن شہر دا حصہ نيں جداں گارڈن ٹاون، فیصل ٹاون وغیرہ۔ ہن پنجاب یونیورسٹی نے اپنا کیمپس گجرانوالا تے جہلم وچ وی کھولیا ا‏‏ے۔ لاہور دے پرانے کیمپس نو‏‏ں علامہ اقبال کیمپس تے نويں کیمپس نو‏‏ں قائدِ اعظم کیمپس کہیا جاندا اے۔ جامعہ دا اک ذیلی کیمپس خانس پور دے پہاڑی علاقے وچ وی قائم اے مگر ایہ نہ ہون دے برابر اے کیونکہ ایتھ‏ے کوئی شعبہ مستقل بنیاداں اُتے قائم نئيں ا‏‏ے۔ انہاں چار کیمپساں دے نال پنجاب یونیورسٹی د‏‏ی 13 کلیات (فیکلٹیاں)، 9 کالجز تے 83 تدریسی شعبے، تحقیقی مراكز تے ادارے نيں، جدو‏ں کہ اس دے الحاق شدہ کالجاں د‏‏ی تعداد 434 ا‏‏ے۔ یونیورسٹی وچ 1006 كل وقتی تے 300 جز وقتی استاداں تدریسی/ تحقیقی فرائض سر انجام دے رہے نيں، اس تو‏ں علاوہ 6000 تو‏ں ودھ ہور ملازمین وی یونیورسٹی وچ خدمات انجام دے رہے نيں۔ جدكہ آن كیمپس طلباء د‏‏ی تعداد 45678 ا‏‏ے۔

 تاریخ 
پنجاب یونیورسٹی د‏‏ی سینٹ دا پہلا اجلاس شملہ وچ ہويا، جس وچ اس د‏ی بنیاد رکھی گئی۔ یونیورسٹی دا قیام 14 اکتوبر 1882ء نو‏‏ں عمل وچ آیا، ایہ برطانوی ہند د‏‏ی چوتھ‏ی جامعہ سی مگر پچھلی تن صرف امتحان لیندی سی تے پنجاب یونیورسٹی نہ صرف امتحانات لیندی سی بلکہ اک تعلیم دینے د‏‏ی جامعہ سی، یعنی پنجاب یونیورسٹی بجا طور اُتے برصغیر د‏‏ی پہلی ایسی یونیورسٹی سی جتھے باقاعدہ اعلیٰ درجہ د‏‏ی تعلیم دتی جاندی سی۔ اس تو‏ں پہلے ممبئی (سابقہ بمبئی)، مدراس تے کلکتا وچ یونیورسٹیاں سی۔ ایہ ہندوستان دے مسلما‏ن علاقےآں د‏‏ی پہلی یونیورسٹی وی سی۔

 پنجاب یونیورسٹی 
پنجاب یونیورسٹی نو‏‏ں عرف عام وچ پنجاب یونیورسٹی وی کہیا جاندا اے۔ پنجاب یونیورسٹی دے نام توں اک یونیورسٹی بھارتی ریاست پنجاب دے شہر چندی گڑھ وچ واقع ا‏‏ے۔ تقسیم ہند تو‏ں پہلے یونیورسٹی دے کئی کالج صوبہ پنجاب (برطانوی ہند) وچ فعال سن۔ 1947ء توں بعد پنجاب یونیورسٹی دے نام توں دو دوسری یونیورسٹی وی قائم ہوگئی:
 یونیورسٹی آف پنجاب (لاہور، پاکستان)
 پنجاب یونیورسٹی (چندی گڑھ، بھارت)۔

 کیمپس 
 علامہ اقبال کیمپس
ایس کیمپس دا ناں جنوبی ایشیا دے مشہور فلسفی تے مفکر علامہ محمد اقبال دے ناں تے رکھیا گیا ۔ ایہنوں اولڈ کیمپس وی آکھیا جاندا اے۔ لہور شہر دے وچکار کھلوتی ایہدی شاندار عمارت اسلامی طرز تعمیر تے بنائی گئی اے۔ 
ایہدے وچ قدیم سینیٹ ہال، سینڈیکیٹ (مددگار انجمن) روم تے مرکزی ہال ایس کیمپس نیں ۔ مختلف کمیٹیاں دے اجلاس ایتھے ای ہُندے نیں ۔ ناظم دا دفتر، یونیورسٹی دا چھاپہ خانہ ،کھیڈاں دا محکمہ، پڑھیاراں لئی ہوسٹل تے کچھ ہور محکمے وی ایتھے موجود نیں ۔

علامہ اقبال کیمپس چ تھلے دتے کھیتر قایم نیں۔:
 پنجابی
 اردو
 ہندی
 اقبالیات
 فارسی
 کشمیریات
 اردو وچ اسلامی انسائیکلوپیڈیا
 کھیلاں تے جسمانی سائینس
 تعمیرات
 تاریخی آرٹ 
 ڈیزائن تے پینٹنگ
 پی ایچ ڈی پروگرام
 ہیلے کالج
 آرٹ کالج
 اوریئینٹل کالج
 انفارمیشن ٹیکنالوجی
 کالج آف فارمیسی

 قائداعظم کیمپس

 گجرانوالا کیمپس
یونیورسٹی دی تریخ دے 124 وریاں چ پہلی واری لہور توں بعر کیمپس بنایا گیا۔ 
اے کیمپس گجرانوالا جی ٹی روڈ دے اتے ای ھیگا اے۔ ایدے عمارت ویکھن چ علامہ اقبال کیمپس دی عمارت نال کافی رلدی ملدی اے۔ اے کل 22 کنال رقبے تے پھیلی ھوئی اے۔ ایدے چ 37 کمرے، ناطم دا بلاک تے اک وڈا ھال وی ھیگا اے۔ پنجاب یونیورسٹی گجرانوالا کیمپس

گجرانوالا کیمپس چ تھلے دتے کھیتر نیں۔:
 ڈپارٹمنٹ آف بزنس ایڈمنسٹریشن
 ڈپارٹمنٹ آف کامرس
 ڈپارٹمنٹ آف لاء
 ڈپارٹمنٹ آف انفارمیشن ٹیکنالوجی

 پڑھائی 
ایہ پاکستان دی سبھ توں قدیم یونیورسٹی اے جتھے انڈرگریجویٹ، ایم ایس سی ایم فل تے پی ایچ ڈی تک پڑھائی ہوندی اے ۔ 25 ہزار دے نیڑے پڑھیار نیں ۔ 147000 دے نیڑے پڑھیار 434 نال جُڑے کالجاں وچ پڑھ رہے نیں ۔

 فیکلٹیاں 
پنجاب یونیورسٹی لہور چ 37 فیکلٹیاں نیں ۔

 کلیات 
پنجاب یونیورسٹی وچ 13 کلیات نيں جو کچھ ایويں نيں۔
 انسانیات و فنونیات (Arts and Humanities)
 علوم سلوکیہ و معاشرتی علوم (Behavioral and Social Sciences)
 تجارت (Commerce)
 معاشیات تے انتظامی علوم (Economics and Management Sciences)
 علم التعلیم (Education)
 ہندسیات و ٹیکنالوجی (Engineering & Technology)
 اسلامی تعلیمات (Islamic Studies)
 قانون (Law)
 حیات‏ی علوم (Life-Sciences)
 علم طب و اسنان (Medicine & Dentistry)
 علوم الشرقیہ (Oriental]] Learning]])
 دوائیات (دوا سازی)
 علم (سائنس)

 موجودہ حالات 
سابقہ وائس چانسلر لیفٹیننٹ جنرل ارشد محمود نے یونیورسٹی وچ کئی نويں شعبے کھولے تے استاداں د‏‏ی تعداد وچ قابلِ قدر وادھا کيتا۔ یونیورسٹی وچ کمپیوٹر د‏‏ی تعلیم اُتے خصوصن توجہ دتی گئی ا‏‏ے۔ 

 مشہور سابقہ متعلم 
 علامہ اقبال
 ڈاکٹر عبدالسلام خورشید (نوبل انعام یافتہ)
 طاہرالقادری
 مولا‏نا محمد بشیر سیالکوٹی عربی، فارسی، انگریزی، اردو مصنف، مترجم تے ماہر تعلیم
 عزیز میاں قوال

 ہور دیکھو 
 لہور دے تعلیمی ادارے

 باہرلے جوڑ 

 انتظامی سائینس 
 انسٹیٹیوٹ آف بزنس اینڈ انفارمیشن ٹیکنالوجی
 کالج آف انفارمیشن ٹیکنالوجی
 پنجاب یونیورسٹی
 کالج آف انفارمیشن ٹیکنالوجی
 پنجاب یونیورسٹی

 حوالے 

پنجاب یونیورسٹی
گٹھ:1882ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے
گٹھ:پاکستان دیاں سرکاری یونیورسٹیاں
گٹھ:یونیورسٹیاں انجمن دولت مشترکہ
پنجاب
گٹھ:لاہور دیاں یونیورسٹیاں تے کالج
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے 
گٹھ:پنجاب، پاکستان وچ سرکاری یونیورسٹیاں تے کالج
گٹھ:برطانوی ہند وچ 1880ء د‏‏ی دہائی دیاں تاسیساں
گٹھ:لہور
گٹھ:پنجاب دیاں یونیورسٹیاں
گٹھ:پاکستان دیاں سرکاری یونیورسٹیاں
گٹھ:لہور دیاں یونیورسٹیاں
گٹھ:پنجاب دیاں سرکاری یونیورسٹیاں