وچکارلا ایشیا

{| class="sortable wikitable"

وچکارلا ایشیا ، لہندے پاسے کیسپیئن سمندر توں لے کے چڑھدے پاسے چین تک اُبھے پاسے روس دیاں لموچی سرحداں توں لمے پاسے پاکستان دے اُبھے پہاڑی علاقیاں تے براعظم ایشیا دا اک خِطہ ہے ۔ ایہنوں اندرلا ایشیا وی آکھیا جاندا ہے ۔ کیوں کہ ایہہ علاقا براعظم ، ایشیا دا اندرلا علاقہ ہے ۔ تریخی طور تے وچکارلا اشیا دا پکھی واس قبیلیاں تے مشتمل ہے ۔ شاہراہ ریشم نال ایہدا گہرا تعلق رہیا ہے  اَتے اس پاروں یورپ ، لہندے ایشیا ، لمے ایشیا تے چڑھدے ایشیا وچکار خیالات اتے نظریات ، لوکاں اَتے شیواں دی نقل و حمل وچ ایس شاہراہ نے بڑا کم کیتا۔
جدید پیرائے وچ وچکارلے ایشیا ، سابق سویت یونین توں آزاد ہوݨ آلے پنج مسلم مُلکاں ، قازقستان ، کرغیزستان ، تاجکستان ، ترکمانستان ، ازبکستان اتے افغانستان ، اُبھا چڑھدا ایران ، چین دے لہندے علاقے چڑھدا ترکستان ، منگولیا ، اُبھا پاکستان ، لموچی لہندے چین دے علاقے تبت تے گانسو ، اندرلا منگولیا اَتے سائبیریا دے لمے پاسے دے حصے وی وچکارلے ایشیا وچ شامل کیتے جا سکدے نیں۔ 

وچکارلا ایشیا بہت سارے ترک لوکاں تے قبیلیاں دا وطن وی ہے۔ جیہناں وچ ازبک ، قازق ، کرغیز ، ترکمان اَتے ایغور شامل نیں ۔ ایسے لئی وچکارلے ایشیا نوں ترکستان وی کہیا جاندا ہے ۔

 ناں 

وچکارلے ایشیا دا جگ دا علیحدا علاقہ ہوݨ دا نظریا 1843ء وچ الیگزینڈر وان ہمبولڈٹ نے متعارف کروایا سی ۔ وچکارلے ایشیا دیاں سرحداں دیاں کئی تعریفاں نیں ۔ بہت ساریاں کتاباں ایس علاقے دی ترکستان دے طور تے نشاندہی کر دیاں نیں ۔ جیہڑا ایس علاقے دا جوزف سٹالن دے عہد توں پہلے تک ناں سی ۔

 ہور ویکھو 
 ایشیا دے خطے
 چڑھدا ایشیا
 لہندا ایشیا
 اُبھا ایشیا
 لما ایشیا
 وچکارلا ایشیا
 لموچی چڑھدا ایشیا


گٹھ:جغرافیا
گٹھ:خطے
گٹھ:ایشیا
گٹھ:ترکستان
گٹھ:وچکار ایشیا