Wiki

Na wiki a l'é na piataforma colaborativa an ligna ch'a përmet a j'utent ëd modifiché e gionté contnù an manera sempia e an temp real. Ël termo a ven da l'hawaian "wiki wiki" (lest), e a l'é stàit creà da Ward Cunningham dël 1995 për descrive ël prim sistema wiki, ciamà WikiWikiWeb. La pì famosa aplicassion ëd costa tecnologìa a l'é Wikipedia, n'ansiclopedia lìbera e colaborativa.

 Stòria   
 1995: Ward Cunningham a lansa WikiWikiWeb, la prima wiki, për gestì documentassion ëd programassion.  
 2001: Fondassion ëd Wikipedia, ch'a deuvra ël software MediaWiki për creé n'ansiclopedia global.  
 Anni 2000: Espansion dle wiki ant le amprèise (intranet) e comunità sientìfiche.  
 2006: Wikia (ancheuj Fandom) a nass për wiki temàtiche su film, serie TV, e videogieugh.  
 Al di d'ancheuj: Wiki a son dovrà për gestion ëd conossensa, educassion, e colaborassion an proget.  

 Strutura e Component   
 Markup sempi: Sintassi për formaté test (es. `Colegament`, `grassèt`).  
 Version ëd contròl: Stòria dle modìfiche për ripristiné contnù vej.  
 Pàgine ëd discussion: Spassi për comenté le modìfiche.  
 Gestion dij drit: Contròl d'acess për utent registrà o anònim.  
 Motor wiki: Software com MediaWiki, DokuWiki, e Confluence.  

 Tipo ëd Wiki   
 Pùbliche: Acessìbij a tuti (es. Wikipedia, Wiktionary).  
 Privà: Limità a na organisassion o squadra (es. wiki d'ampreisa).  
 Temàtiche: Argoment specìfich (es. Fandom për fan ëd film).  
 Educative: Piataforme për cors universitari o scòle.  

 Usagi Pràtich   
 Ansiclopedìe: Racòlta ëd conossensa lìbera.  
 Documentassion técnica: Manual për software e prodòt.  
 Gestion ëd proget: Organisassion ëd travaj an team.  
 Comunità: Creassion ëd contnù coletiv (es. guide ëd viagi).  

 Avantagi e Svantagi   
 Avantagi:  
 Colaborassion: Contribussion ëd vàire përson-e an temp real.  
 Flessibilità: Modìfiche fàcij sensa conossensa técnica.  
 Trasparensa: Stòria dle modìfiche visìbil a tuti.  
 Svantagi:  
 Vandalism: Modìfiche pa autorisà o dësgrassiose.  
 Qualità variàbil: Contnù a peul manché ëd verificassion.  

 Evolussion Tecnològica   
 Ani 2000: Introdussion ëd parser avansà për tàule e figure.  
 Ani 2010: Integrassion ëd multimojen (video, presentassion).  
 Al di d'ancheuj:  
 Inteligensa Artifissial: Strument për corege eror e sugerì contnù.  
 Mobile-first: Design responsiv për smartphone e tablet.  
 Integrassion con àutri strument: Slack, Google Drive, GitHub.  

 Vardé ëdcò   
 Wikipedia  
 MediaWiki  

 Arferiment   
 Cunningham, W. (1995). *WikiWikiWeb: The Original Wiki*. [Disponìbil an ligna](http://wiki.c2.com).  
 Lih, A. (2009). *The Wikipedia Revolution*. Hyperion.  

 Ligam estern   
 MediaWiki.org  
 DokuWiki.org  

Categorìa:Informàtica
Categorìa:Tecnologìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI