Data warehouse

Un data warehouse (an anglèis, ciamà ëdcò archivi analìtich) a l'é na base ëd dàit centralisà progetà për sostnì l'anàlisi e la pijà decisional ant le organisassion. A memorisa dàit stòrich e corent da vàire sorziss, organisà an manera coerenta për permitte dë studi ëd tendense, report, e business intelligence. A l'é diferent dai database operativ, ch'a gestisso transassion an temp real.

 Stòria   
 Ani 1980: Concet ëd base ëd dàit për anàlisi a nasso ant le amprese gròsse.  
 1990: Bill Inmon e Ralph Kimball a definisso ij prinsipi dij data warehouse modern, con l'adossion dël model ETL (Estraction, Transformation, Loading).  
 Ani 2000: Espansion dij data warehouse an sle piataforme cloud (Amazon Redshift, Google BigQuery).  
 Al di d'ancheuj: Integrassion con AI e machine learning për anàlisi preditiva.  

 Strutura e Component   
Un data warehouse a comprend:  
 Sorziss dij dàit: Database operativ, file CSV, API, sensor IoT.  
 ETL: Process për estrae, trasformé, e carié ij dàit.  
 Storage: Archivi central ëd dàit stòrich, organisà për schema a stèila o fiòca nen normalisà.  
 Metadata: Anformassion ch'a descrivo l'orìgin e la strutura dij dàit.  
 Strument d'acess: Dashboard, strument ëd BI (Tableau, Power BI), query SQL.  

 Tipologìe   
 Enterprise Data Warehouse (EDW): Archivi unificà për tuta l'organisassion.  
 Data Mart: Sot-archivi specialisà për un dipartiment (es. vèndite, marketing).  
 Operational Data Store (ODS): Base ëd dàit temporanja për analisi an temp quasi-real.  
 Cloud Data Warehouse: Archivi gestì an sla rej (es. Snowflake, Azure Synapse).  

 Usagi Pràtich   
Ij data warehouse a servo për:  
 Anàlisi ëd vendite: Identifiché tendense ëd mërcà.  
 Gestion dl'arzigh: Monitoré indicator finansiari.  
 Customer Insights: Analisé ël comportament dij client.  
 Salute: Studi epidemiològich e gestion dij tratament.  

 Avantagi e Svantagi   
 Avantagi:  
 Dàit unificà: Vista coerenta ëd vàire sorziss.  
 Decision basà an sij dat: Misure ëd performansa e KPI.  
 Scalabilità: Gestion ëd grand volum ëd dàit.  
 Svantagi:  
 Còst àut: Anfrastruture e manteniment.  
 Complessità: Progetassion ëd schema e process ETL.  
 Temp ëd amplementassion: Mèis o agn për archivi gròss.  

 Evolussion Tecnològica   
 Ani 2010: Migrassion vers solussion cloud con pagament a consum.  
 Ani 2020:  
 Data Lakehouse: Combinassion ëd data warehouse e data lake.  
 Anàlisi an temp real: Strument com Apache Kafka për streaming.  
 Automassion dël ETL: Utilisassion ëd tool com Apache Airflow.  
 AI integrà: Modèj preditiv generà diretament da l'archivi.  

 Arferiment   
 Inmon, W. H. (2005). *Building the Data Warehouse*. Wiley.  
 Kimball, R. (2008). *The Data Warehouse Toolkit*. Wiley.  

 Ligam esterne   
 Documentassion ëd Snowflake  
 Introdussion a Amazon Redshift  

Categorìa:Informàtica
Categorìa:Tecnologìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI