Wi-Fi

thumb
Ël Wi-Fi (nòm comercial basà an sl'anglicism "wireless fidelity") a l'é na tecnologìa ëd rej sensa fil ch'a përmet a dij dispositiv ëd coleghesse a Internet o a d'àutre rej locaj conforma a jë standard IEEE 802.11. Gestì dal Wi-Fi Alliance, a l'é dovrà an ambient privà, pùblich, e ampresariaj për navigassion an ligna, trasmission ëd filmà, e control ëd dispositiv IoT. Ël nòm a l'é stàit creà dël 1999 për rende la tecnologìa pì arconossìbil al pùblich.

 Stòria   
 1985: La FCC a lìbera le bande ëd frequensa ISM (Industrial, Scientific, Medical) për usagi sensa licensa.  
 1997: Prim standard IEEE 802.11 (1-2 Mbps), con sopòrt a 2.4 GHz.  
 1999: Nàssita dël termo "Wi-Fi" e lansi dël protocòl 802.11b (11 Mbps). Ël Wi-Fi Alliance a fonda për garantì compatibilità.  
 2003: 802.11g a introduv 54 Mbps an sla midema banda ëd 2.4 GHz.  
 2009: 802.11n (Wi-Fi 4) a gionta MIMO e sopòrt a 5 GHz, fin a 600 Mbps.  
 2013: 802.11ac (Wi-Fi 5) a pòrta la velocità a 3.5 Gbps an sla banda ëd 5 GHz.  
 2019: 802.11ax (Wi-Fi 6) a miliora l'eficensa ant le rej dense e a introduv ël 6 GHz (Wi-Fi 6E).  
 2024: Wi-Fi 7 (802.11be) a promëtt fin a 40 Gbps e latensa bassa.  

 Strutura e Component   
 Access Point (AP): Dispositiv ch'a emet ël signal Wi-Fi (es. router).  
 Client: Dispositiv colegà (es. smartphone, laptop).  
 Bande ëd frequensa:  
 2.4 GHz: Pì larga compatibilità ma men velocità e pì congestionà.  
 5 GHz: Velocità àute e men interferense.  
 6 GHz (Wi-Fi 6E): Canal adissionaj për tràfich intens.  
 Sicurëssa: Protocòj WPA3 për cifré ël tràfich e protege contra j'intrusion.  
 SSID (Service Set Identifier): Nòm ëd la rej visìbil ant la lista ëd conession.  

 Usagi Pràtich   
 Rej doméstiche: Colegament ëd PC, tablet, e televisor.  
 Hotspot pùblich: Aeropòrt, cafè, biblioteca.  
 Amprèise: Rej corporative con vàire Access Point.  
 Dispositiv IoT: Tërmòstat, ciavadure inteligente, e sistema ëd sicurëssa.  
 Gieugh an ligna: Conession a bassa latensa për multiplayer.  

 Avantagi e Svantagi   
 Avantagi:  
 Mobilità: Acess sensa fil antramentr ch'as bogia.  
 Flessibilità: Instalassion sensa fij.  
 Scalabilità: Gestion ëd senten-e ëd dispositiv.  
 Svantagi:  
 Interferense: Da microonde, Bluetooth, e rej visin-e.  
 Sicurëssa: Vulnerabilità a j'atach sensa acess autorisà.  
 Lìmit ëd portà: Signal pì fievol an presensa d'ostàcoj.  

 Evolussion Tecnològica   
 Wi-Fi Direct: Colegament diret antra dispositiv sensa router.  
 Mesh Wi-Fi: Sistema ëd grop për copertura uniforma an spass gròss.  
 Wi-Fi 6/6E: OFDMA e TWT për gestì tràfich dens e risparmié energìa.  
 Wi-Fi 7: MLO (Multi-Link Operation) për dovré vàire bande simultaniament.  

 Vardé ëdcò   
 IEEE 802.11  
 Bluetooth  
 5G  
 Rej locaj sensa fil (WLAN)  

 Arferiment   
 Gast, M. (2020). *802.11 Wireless Networks: The Definitive Guide*. O'Reilly.  
 Wi-Fi Alliance (2023). *Wi-Fi CERTIFIED™ Overview*. [Disponìbil an ligna](https://www.wi-fi.org).  

 Ligam estern   
 Sit ufissial ëd Wi-Fi Alliance  
 Guida a jë standard Wi-Fi (IEEE)  

Categorìa:Informàtica
Categorìa:Tecnologìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI