Astrassion

L'astrassion a l'é un process mental e filosòfich për ël qual as ìsola e as consìdera separatament na qualità, na proprietà o n'aspet ëd na còsa, separandlo da j'àutre caraterìstiche particolar. A l'é un concet sentral an filosofìa, dzortut an epistemologìa e an metafìsica.

 Definission 
An filosofìa, l'astrassion a l'é:
 Ël process për estrae na qualità general da dj'esempi particolar
 La formassion d'ideje generaj e universaj
 La separassion mental dle proprietà essensiaj da cole acidentaj
 La creassion ëd concet ch'a van oltra l'esperiensa sensorial imedià

 Stòria dël concet 

 Filosofìa greca antica 
 Aristòtil: a l'ha definì l'astrassion com ël process për estrae la forma da la materia
 Platon: soa teorìa dle Ideje a l'é na forma d'astrassion realista

 Filosofìa medieval 
 Tomà d'Aquin: a l'ha dësvlupà la teorìa dl'astrassion inteletual
 Vielm ëd Occam: a l'ha criticà j'astrassion ecessive

 Filosofìa moderna 
 John Locke: a l'ha diferensià antra qualità primarie e secondarie
 Immanuel Kant: a l'ha arformà ël concet con soa teorìa dle categorìe

 Filosofìa contemporania 
 Edmund Husserl: a l'ha dësvlupà l'astrassion eidética
 Alfred North Whitehead: a l'ha criticà la "falacia dl'astrassion malfàita"

 Tipo d'astrassion 

 Astrassion formal 
A ìsola le proprietà matemàtiche e lògiche:
 Forme geométriche
 Nùmer e relassion matemàtiche
 Struture lògiche

 Astrassion material 
A consìdera le proprietà fìsiche e sensoriaj:
 Color e forme
 Pèis e dimension
 Proprietà chìmiche

 Astrassion psicològica 
A analisa jë stat mentaj e emossionaj:
 Sentiment e emossion
 Process cognitív
 Struture dla cossiensa

 Process d'astrassion 
Ël process d'astrassion a comprend vàire tape:
1. Osservassion: esperiensa ëd cas particolar
2. Comparassion: arconossiment ëd somijanse
3. Isolament: separassion dle proprietà esensiaj
4. Generalisassion: formassion d'un concet universal
5. Aplicassion: usagi dël concet an contest neuv

 Astrassion an epistemologìa 
An teorìa dla conossensa, l'astrassion a l'ha un ròl sentral:
 A përmëtt la formassion ëd concet general
 A fonda la possibilità dle siense formaj
 A consent la comunicassion e l'antërcambi cultural
 A rend possìbil ël pensé ipotétich

 Astrassion an metafìsica 
Ant lë studi dla realtà, l'astrassion a men-a a:
 La discussion an sj'universaj
 Ël problema dl'esistensa dj'entità astrate
 La relassion antra realtà concreta e realtà astrata

 Problem filosòfich 

 Lë stat dle realtà astrate 
 J'entità astrate a esisto indipendentement?
 A son mach costrussion mentaj?
 Che tipo d'esistensa a l'han?

 L'astrassion e l'esperiensa 
 Coma a peul l'astrassion derivé da l'esperiensa sensorial?
 A-i é n'astrassion a priori?
 Che relassion a-i é antra astrassion e percession?

 Ël problema dj'universaj 
 Realism: j'universaj a esisto indipendentement
 Nominalism: j'universaj a son mach nòm
 Concetualism: j'universaj a esisto mach ant la ment

 Astrassion an d'àutri camp 

 Matemàtica 
Tuta la matemàtica a l'é basà an sël process d'astrassion:
 Nùmer e operassion
 Forme geométriche
 Struture algébriche

 Siensa 
Le siense a deuvro l'astrassion për:
 Creé modej e teorìe
 Formulé lege generaj
 Fé d'ipòtesi verificàbij

 Art 
An art, l'astrassion a consist an:
 Arpresenté l'essensa sensa detaj realistich
 Creé forme e color ch'a van oltra la còpia dla realtà
 Esprime d'idèje e sentiment an manera simbòlica

 Critiche a l'astrassion 
 William James: a l'ha criticà l'astrassion ecessiva
 Henri Bergson: a preferìa l'intuission direta
 Martin Heidegger: a arpudiava l'astrassion an favor dl'esperiensa direta
 Ludwig Wittgenstein: a mostrava ij lìmit dël lengagi astrat

 Autor amportant 
 Aristòtil (384-322 a.C.)
 Platon (427-347 a.C.)
 John Locke (1632-1704)
 Immanuel Kant (1724-1804)
 Edmund Husserl (1859-1938)
 Alfred North Whitehead (1861-1947)

 Vëdde ëdcò 
 Epistemologìa
 Metafìsica
 Universaj
 Concet
 Teorìa dle Ideje

 Bibliografìa 
 Aristòtil, Metafìsica
 Locke, J., Saggï an sla ment uman-a
 Husserl, E., Idèje për na fenomenologìa pura

Categorìa:Epistemologìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI