Positivism lògich

Ël positivism lògich (conossù 'dcò coma neopositivism o empirism lògich) a l'é stàit un moviment filosòfich ch'a l'é dësvlupasse ant j'agn 1920-1930, dzortut an Euròpa sentral. A l'é stàit caraterisà da soa arfuda dla metafìsica e da soa ènfasi an sla verificassion empìrica coma criteri ëd significà.

 Definission 
Ël positivism lògich a peul esse definì 'me:
 Un moviment filosòfich ch'a uniss l'empirism con la lògica moderna
 Na filosofìa ch'a arfuda le proposission metafìsiche com sensa significà
 Un programa ch'a veul unifiché tute le siense ant un sol lengagi sientìfich
 N'aprossimassion ch'a fortiss che mach le assion verificàbij empiricament a son significative

 Stòria 

 Orìgin 
Ël positivism lògich a l'ha soe rèis ant ël:
 Positivism d'Auguste Comte (1798-1857)
 Empirism britànich ëd David Hume (1711-1776)
 Svilup dla lògica matemàtica con Gottlob Frege (1848-1925) e Bertrand Russell (1872-1970)

 Ël Cìrcol ëd Vien-a 
Formasse dël 1922 sota la guida ëd Moritz Schlick (1882-1936):
 Rudolf Carnap (1891-1970): esponent prinsipal
 Otto Neurath (1882-1945): programa d'unificassion dle siense
 Herbert Feigl (1902-1988): contribù an filosofìa dla siensa

 Difusion e evolussion 
 Cìrcol ëd Berlin: Hans Reichenbach (1891-1953)
 Anfluensa an América: Willard Van Orman Quine (1908-2000)
 Declin dòp la Sconda Guèra Mondial

 Prinsipi fondamentaj 

 Ël prinsipi ëd verificassion 
 Na proposission a l'ha significà mach s'a peul esse verificà empiricament
 Le assion metafìsiche, étiche e estétiche a son sensa significà cognitiv
 Distinsion antra problema empìrich e problema ëd significà

 L'unità dla siensa 
 Tute le siense a deuvo esse unificà an un sol lengagi
 Ël lengagi ideal a l'é col dla fìsica
 Redussion ëd tute le dissiplin-e a la fìsica

 La lògica com utiss 
 Usagi dla lògica moderna për l'anàlisi dël lengagi
 Clarificassion dij concet sientìfich
 Eliminassion dle confusion linguìstiche

 Tesi prinsipaj 

 Crìtica dla metafìsica 
 Le question metafìsiche a son ëd pseudo-problema
 Ij dissident metafìsich a son veujd ëd significà cognitiv
 La filosofìa a deuv esse anàlisi dël lengagi

 La filosofìa com anàlisi 
 La filosofìa a l'é n'atività d'anàlisi dël lengagi
 A dev clarifiché ij concet sientìfich
 A l'é distinta da la siensa

 L'empirism radical 
 Tuta la conossensa a ven da l'esperiensa sensorial
 Arfud dle vrità a priori sintétiche
 La matemàtica a l'é analìtica

 Autor amportant 

 Esponent prinsipal 
 Moritz Schlick (1882-1936)
 Rudolf Carnap (1891-1970)
 Otto Neurath (1882-1945)
 Herbert Feigl (1902-1988)

 Anfluensa amportanta 
 Ludwig Wittgenstein (1889-1951): Tractatus Logico-Philosophicus
 Karl Popper (1902-1994): critica e faussificassionism
 A.J. Ayer (1910-1989): difusion an Gran Brëtagna

 Euvre fondamentaj 
 La strutura lògica dël mond ëd Rudolf Carnap (1928)
 Lengagi, verità e logica ëd A.J. Ayer (1936)
 L'unità dla siensa ëd Otto Neurath (1932)

 Problema e crìtiche 

 Ël problema dël prinsipi ëd verificassion 
 Ël prinsipi midem a peul nen esse verificà empiricament
 A smija esse autodichiarant
 A men-a a un regress infinì

 La natura dle proposission matemàtiche 
 Le proposission matemàtiche a son verificàbij?
 A son analìtiche o sintétiche?
 Lë stat dla lògica

 Le proposission étiche e estétiche 
 A son veraman sensa significà cognitiv?
 Coma a peulo esse valutà?
 Redussionism ecessiv

 Anfluensa 

 Ant la filosofìa dla siensa 
 Anàlisi dël lengagi sientìfich
 Critéri ëd demarcassion
 Svilup dël concet ëd spiegassion sientìfica

 Ant la semàntica 
 Teorìa dël significà
 Distinsion antra sintassi e semàntica
 Studi dle condission ëd verità

 Ant l'inteligensa artifissial 
 Formalissassion dël savèj
 Raprësentassion dla conossensa
 Svilup dij lengagi formaj

 Eredità contemporania 
Malgré soe dificoltà, ël positivismo lògich a l'ha lassà:
 N'anfluensa duratura an filosofìa dla siensa
 L'amportansa dl'anàlisi dël lengagi
 La necessità ëd precisassion e rigor
 La valorisassion dl'empirism

 Vëdde 'dcò 
 Empirism
 Filosofìa analìtica
 Cìrcol ëd Vien-a
 Prinsipi ëd verificassion
 Metafìsica

 Bibliografìa 
 Carnap, R., La strutura lògica dël mond, 1928
 Ayer, A.J., Lengagi, verità e logica, 1936
 Neurath, O., L'unità dla siensa, 1932

Categorìa:Filosofìa
Categorìa:Stòria dla filosofìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI