Compact Disc

Ël Compact Disc (abrevià CD) a l'é un supòrt ëd memorisassion stàtica digital creà për memorisé mùsica, dat e d'àutr contnù multimedial. Anventà dël 1982 da na colaborassion tra Philips e Sony, a l'ha revolussionà l'industria musical e dij dat, an sostituend ij disch ëd vinil e le cassëtte. Ancheuj, a l'é dovrà dzortut për archivi e aplicassion specìfiche.

 Còsa a l'é un Compact Disc   
Un CD a l'é fàit ëd un disch ëd policarbonà ëd 12 cm ëd diàmetr (o 8 cm për ij mini-CD), con na capiensa standard ëd 700 MB. Ij dat a son memorisà an forma ëd "pit" (përtus microscòpich) e "land" (surfassa piata), organisà an na spiral ch'a part dal sènter. Na testin-a laser a les ij dat an rilevand le diferense antra pit e land.  
Ij tipo prinsipaj a son:  
 CD-Audio: Për mùsica, conforma al standard Red Book.  
 CD-ROM: Për dat ëd computer (sola letura).  
 CD-R: Registràbil na vira.  
 CD-RW: Registràbil vàire vire.

 Stòria   
Ël CD a l'é stàit dësvlupà ant j'agn '70 da Philips e Sony, con ël prim model comercialisà d'otóber 1982. Ël prim àlbum musical vendù an CD a l'é stàit 52nd Street ëd Billy Joel. Ant j'agn '90, ij CD a son dventà ël standard për la distribussion ëd mùsica e software, superand le cassëtte e ij floppy disk.  
Ant ël 2000, l'ariv dël DVD e dël Blu-ray a l'ha riduvù l'importansa dij CD, che ancheuj a son dovrà për archivi o an àmbit spessialisà (es. mùsica clàssica).

 Tècniche e Process   
 Strutura fìsica:  
 Layer ëd protession: na vernis ch'a évita ij dann.  
 Layer rifletent: d'alumini o d'àutri metal për arflete ël laser.  
 Strat ëd dat: la spiral ëd pit e land.  
 Letura dij dat: Ël laser a viaggia a 1.2-1.4 m/s (velocità linear costant).  
 Coression d'eror: Sistema CIRC për riparé ij dann causà da sgrafion o póer.

 Aplicassion   
 Musical: Distribussion d'àlbum e compilassion.  
 Software: Sistema operativ, gieugh e enciclopedìe (es. Encarta).  
 Archiviassion: Backup ëd document e fòto.  
 Educassion: Material didàtich an scòle e università.

 Sfide e Prospetive   
Le debolezze prinsipaj a son:  
 Fragilità: Sensìbil a sgrafion e lus.  
 Capacità limità: Superà da DVD (4.7 GB) e Blu-ray (25 GB).  
 Declin dij suport fìsich: Con l'ariv dël streaming e dij servissi ëd cloud.  

Ant ël futur, ij CD a podran esse dovrà për:  
 Archivi a long term: Anviron 50-100 agn ëd durà sota condission controlà.  
 Nicie artìstiche: Pression limità për mùsica d'autor o colessionista.

Categorìa:Informàtica
Categorìa:Tecnologìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI