Mòla

La mòla a l'é n'utiss rotativ abrasiv dovrà për tajé, molé, o solié metal, bòsch, o d'àutri materiaj dur. A l'é costituìa da gran abrasiv (com carborùndom o diamant) aglutinà con na resin-a o na siràmica. A l'é fondamental ant la mecànica, l'andustria metalmeccànica, e l'artisanà.  

 Stòria   
Ij prim esempi ëd mòle a armonto a l'antichità: ij Grech e ij Roman a dovravo pere për avussé j'utiss. La mòla moderna a l'é nassùa ant ël sécol XIX con l'anvension dël carborùndom (1891) e dël procediment ëd sìntesi dij diamant (1954). Durant la Rivolussion Andustrial, le mòle a son ëstàite montà an sij torn da moleur mecànich, rimpiassand ij moleur a man.  

 Tipo ëd mòle   
 Mòla drita: Për mòle pian-e o angolà, dovrà ant ij torn.  
 Mòla copa: Për taj profond o scanaladure.  
 Mòla da snicà: Sutila për taj ëd precision ant la mecànica fin-a.  
 Mòla ëd finission: Grana fin-a për solié le surfasse.  
 Mòla flessìbil: Ëd tèssil abrasiv për contorn complicà.  
 Mòla diamantà: Dovrà për ciment o silissi.  

 Operassion   
 La mòla a l'é montà an sna màchin-a rotativa.  
 A gira a àuta velocità (fin a 3.000 RPM).  
 Ël material a l'é butà an contat con la mòla, ch'a gava materia për atrit abrasiv.  
 La refrigerassion (con eva o lubrificant) a preven ël suriscaudament e a slonga la vita dla mòla.  

 Aplicassion   
 Mecànica: Avussé utiss, molé assel, tajé tub.  
 Fàbriche: Finission ëd component automobilìstich o aerospassiaj.  
 Artisanà: Modlé bòsch, marm, o véder.  
 Edilissia: Tajé pere, piastrele, o ciment.  
 Medzin-a: Utiss për chirurgìa ortopèdica.  

 Mòle ant la tradission piemontèisa   
Ël Piemont a l'ha na stòria rica d'artisanà metalmeccànich. Ij «moleta» ambulant a travsavo le campagne con mòle a man për avussé cotej, faussìe, e utiss d'òsto. Ant ël sécol XIX, Turin a l'é dventà un sènter d'ecelensa për la produssion d'utiss, con fàbriche ch'a produvìo mòle për l'andustria.  

Ant la Val Sesia, ij "mulin da fer" (fòrgie) a dovravo mòle idràuliche për finì j'utiss d'agricoltura. 

 Vardé ëdcò   
 Moleta  

Categorìa:Utiss  
Categorìa:Mecànica  
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI