Modernism

Ël modernism a l'é stàit un moviment cultural ch'a l'ha dominà j'art e la coltura ossidental da la fin dël sécol XIX fin-a a la mità dël sécol XX. A l'é caraterisà da na rompura con le forme tradissionaj e na serca 'd neuve espression për rapresenté la realtà moderna.

 Definission 
Ël modernism a peul esse definì 'me:
 Un moviment cultural ch'a arfuda le convension tradissionaj
 Na rispòsta a la modernità e a l'andustrialisassion
 Na serca 'd neuve forme d'espression artìstica
 Un fenòmen ch'a ambranca literatura, art, architetura e mùsica

 Stòria 

 Orìgin 
Ël modernism a l'ha soe rèis ant ël:
 Impressionism e Post-impressionism (fin sécol XIX)
 Simbolism an literatura
 Art Nouveau an architetura e design

 Svilup 
 An prinsipi dël sécol XX: Cubism, Espressionism, Futurism
 An tra le doe guère: Surealism, Bauhaus
 Dòp la Sconda Guèra Mondial: declin dël moviment

 Caraterìstiche prinsipaj 

 Rompura con la tradission 
 Arfud dle régole académiche
 Abandon dël realism e dla prospetiva tradissional
 Serca 'd neuve forme d'espression

 Atension a la forma 
 Sperimentassion con la strutura
 Valorissassion dël process creator
 Astrassion e semplificassion

 Antërdissiplinarità 
 Anfluensa recìproca antra j'art
 Colaborassion antra artista
 Serca d'un lengagi universal

 Modernism an j'art 

 Art visive 
 Pablo Picasso (1881-1973): cubism
 Wassily Kandinsky (1866-1944): astrassionism
 Henri Matisse (1869-1954): fauvism

 Architetura 
 Le Corbusier (1887-1965): architetura moderna
 Frank Lloyd Wright (1867-1959): architetura orgànica
 Walter Gropius (1883-1969): Bauhaus

 Literatura 
 James Joyce (1882-1941): "Ulisse"
 Virginia Woolf (1882-1941): monòlogh interior
 Franz Kafka (1883-1924): literatura assurda

 Mùsica 
 Igor Stravinsky (1882-1971): "La sacrà dla prima"
 Arnold Schoenberg (1874-1951): mùsica dodecafònica
 Claude Debussy (1862-1918): impressionism musical

 Moviment modernista 

 An Europa 
 Cubism: Fransa e Spagna
 Futurism: Italia
 Espressionism: Germania
 Surealism: Fransa

 An Àmerica 
 Harlem Renaissance: Stat Unì
 Modernism brasilian: Brasil
 Modernism mesican: Méssich

 Tema sentraj 

 La crisi dla realtà 
 Dùbit an sla possibilità 'd rapresenté la realtà
 Serca 'd neuve realtà interior
 Framentassion dla vision dël mond

 Ël temp e la memòria 
 Temp sogetiv e psicologich
 Strutura nen linear dij racont
 Atension a la memòria e a l'incossient

 La sità moderna 
 Rapresentassion dl'ambient urban
 Alienassion e solitùdin
 Velocità e tecnologìa

 Modernism e società 

 L'andustrialisassion 
 Anfluensa dla produssion ëd massa
 Cambiament ant ij ritm ëd vita
 Arlussion an sla tecnologìa

 La guèra e la crisi 
 L'esperiensa dla Prima Guèra Mondial
 Crisi dij valor tradissionaj
 Serca 'd neuv ordin

 La psicanalisi 
 Anfluensa ëd Sigmund Freud (1856-1939)
 Esplorassion dl'incossient
 Atension a la sessualità

 Crìtiche 

 Elitism 
 Art difìcil e inacessìbil
 Separassion dal pùblich general
 Linguagi crìptich

 Pèrdita dël significà 
 Ecess ëd formalism
 Negassion dël contnù
 Astrassion ecessiva

 Arfud dla belëssa 
 Arnunsia a l'armonìa
 Valorissassion dël brut
 Trasgression për la trasgression

 Eredità 

 Anfluensa an l'art contemporania 
 Postmodernism com reassion
 Continuassion djë speriment
 Revitalisassion dle técniche moderniste

 An la coltura 'd massa 
 Anfluensa ant la publicità
 Ispirassion për ël design
 Presensa ant ij media

 Ant l'educassion artìstica 
 Métod ëd insegnament
 Valorissassion dlë speriment
 Antërdissiplinarità

 Vëdde 'dcò 
 Postmodernism
 Avangarda
 Art contemporania
 Cubism
 Surealism

 Bibliografìa 
 Bradbury, M., Modernism: 1890-1930, 1976
 Calinescu, M., Le cinq face de la modernité, 1987
 Eysteinsson, A., The Concept of Modernism, 1990

Categorìa:Filosofìa
Categorìa:Stòria dla filosofìa
Categorìa:Sécol ch'a fa XX
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI