Feuj ëd càlcol

Ij feuj ëd càlcol (an anglèis spreadsheet) a son aplicassion o document digitaj dovrà për organisé, analisé, e memorisé dat an forma ëd tàule. Minca feuj a l'é divis an sele (célule), organisà an righe e colòne, anté che as peulo introduvse nùmer, test, o fórmole për eseguì càlcol automàtich. A son strument essensiaj ant l'ambit finansiari, sientìfich, e ëd gestional d'ampressa. Esempi famos a son Microsoft Excel, Google Sheets, e LibreOffice Calc.

 Stòria   
 Ani 1960: Primi concet ëd tàule eletròniche, ma sensa antërfacia visual.  
 1979: VisiCalc, ël prim feuj ëd càlcol modern, a l'é creà për Apple II, rivolussionand l'usagi dij PC ant le amprese.  
 Ani 1980: Lotus 1-2-3 a dòmin-a ël mërcà con funsion avansà ëd gràfich e database.  
 1985: Microsoft a presenta Excel, ch'a dventa lë standard ant ël setor.  
 Ani 2000: Nàssita dij feuj ëd càlcol an ligna (es. Google Sheets) con colaborassion an temp real.  
 Al di d'ancheuj: Integrassion d'AI për anàlisi preditiva e automassion.  

 Strutura e Component   
Un feuj ëd càlcol tipich a comprend:  
 Sele (célule): Àrea andova a son memorisà ij dat, identificà da na colòna (letra) e na riga (nùmer).  
 Righe e colòne: Organisassion vertical e orisontal dle sele.  
 Fórmole: Istrussion për càlcol (es. `=SUM(A1:A10)` për la soma).  
 Funsion: Operassion predefinìe (es. `AVERAGE`, `IF`, `VLOOKUP`).  
 Gràfich e diagram: Visualisassion dij dat an forma ëd bare, torta, o linia.  
 Tàule dinàmiche: Strument për sintetisé e analisé dat compless.  

 Tipologìe   
1. Feuj locaj: Aplicassion instalà (es. Excel, LibreOffice Calc).  
2. Feuj an ligna: Acessìbil via navigator (es. Google Sheets, Zoho Sheet).  
3. Feuj specialisà: Për bisògn specìfich (es. gestional finansiari, statìstica).  

 Usagi Pràtich   
Ij feuj ëd càlcol a servo për:  
 Finansa: Bilanse, prevision ëd spèise, analisi d'investiment.  
 Gestion d'amprèisa: Inventari, pianificassion dle risorse.  
 Educassion: Esercissi ëd matemàtica o statìstica.  
 Siense: Racòlta e anàlisi ëd dat sperimentaj.  
 Usagi personal: Pianificassion ëd budget famijar.  

 Avantagi e Svantagi   
 Avantagi:  
 Flessibilità: A peul gestì vàire tipo ëd dat.  
 Automassion: Càlcol istantani con fòrmole.  
 Visualisassion: Creassion ëd gràfich për presentassion.  
 Svantagi:  
 Eror ëd fórmola: Càlcol falà për via ëd sbali ant l'anseriment.  
 Complessità: Difìcil gestion ëd dat motobin gròss.  
 Dipendensa da license: Cost për quàich programa (es. Microsoft Excel).  

 Evolussion Tecnològica   
 Ani 1990: Introdussion ëd macro për automassion (es. VBA ant Excel).  
 Ani 2010: Colaborassion an temp real ant ij feuj an ligna.  
 Al di d'ancheuj:  
 Integrassion AI: Sugeriment ëd fòrmole e prevision (es. Excel Ideas).  
 Conession a database: Importassion direta da SQL o API.  
 Analisi ëd dat an temp real: Colegament a sensor IoT.  

 Arferiment   
 Bricklin, B. (2003). *The Spreadsheet: 25 Years of Reinventing How Businesses Work*. MIT Press.  
 Leon, A. (2015). *Advanced Excel for Scientific Data Analysis*. Oxford University Press.  

 Ligam esterne   
 Documentassion ufissial ëd Google Sheets  
 Tutorial Excel da Microsoft  

Categorìa:Informàtica
Categorìa:Tecnologìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI