Kukës

thumb
Kukës a l'é na sità e un munissipi ant ël nord-est dl'Albanìa, capleugh ëd l'omònima Contea ëd Kukës. Con na popolassion ëd apopré 16.000 abitant (sità) e 47.000 (munissipi), as treuva ant na region montosa davzin al confin con ël Kosov. A l'é arnomà për sò ròl stòrich durant la guèra dël Kosov dël 1999 e për soa posission estratégica an tra le valade dël fium Drin e Drin Bianch.

Stòria
Età antica: La region a l'é stàita abità da tribù iliriche, peui romanisà.

Medi Ev: Part dël Regn ëd Serbia e dël Principà d'Arbanon.

Epoca otoman-a: Fondà com n'aviament militar otoman dël sécol XVII.

Sécol XX: Durant la Sconda guèra mondial, Kukës a l'é stàit un sentr ëd resistensa partigian-a.

1999: Durant la guèra dël Kosov, la sità a l'ha acojù dzor a 100.000 arfugià kosovar. Për sòn, a l'é stàita nominà për ël Premi Nobel për la Pas.

2008: La veja sità (Kukës i Vjetër) a l'é stàita sombrà për la costrussion ëd la central idroelétrica ëd Fierzë.

Geografìa
Posission: Coordinà 42°04′N 20°25′E, a 320 m d'autëssa.

Confin: a nòrd con Kosov, a sud con Has, a òvest con Tropojë.

Teritòri: Montos (Alp Albanèise), con valade fluviaj.

Clima: Continental, con invern frèid (-5°C) e istà càude (+30°C).

Econòmia
Agricoltura: Cereaj, patate, e bestiam.

Minerari: Ram e nichel.

Energìa: Central idroelétrica ëd Fierzë (460 MW).

Turism: Ancor limità, ma an dësvlup për sò paisage natural.

Monument e Cultura
Moschea ëd Kukës: Costruìa dòp la guèra dël 1999.

Musé Etnogràfich: A mostra tradission locaj.

Pònt ëd Fierzë: Strutura d'architetura socialista.

Festival: Festa dl'Invern (Dhjetorja) con mùsiche e danse tradissionaj.

Traspòrt
Strada: Colegà a Tiran-a (150 km) e Prishtina (Kosov) via autostrada.

Stassion dij bus: Colegament con le sità prinsipaj albanèise.

Proget feroviari: An pianificassion për un colegament con ël Kosov.

Spòrt
KF Kukësi: Echip ëd fótbal local, vagnador ëd la Copa Albanèisa (2016).

Stadi Zeqir Ymeri: Capacità 6.000 pòst.

Përsonalità
Rrahman Parllaku (1930-1994): Scritor e poeta, autor d'euvre an difèisa dla cultura albanèisa.

Vardé ëdcò
 Albanìa

Arferiment
"Kukës, një qytet me historinë e tij heroike". Gazeta Shqiptare, 2018.

"Refugees and the Nobel Peace Prize: The Case of Kukës". Balkan Insight, 2020.

Ligam esterne
Sit ufissial dël Munissipi ëd Kukës

Categorìa:Albanìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI