Ipòtesi

An filosofìa e an metodologìa sientìfica, n'ipòtesi a l'é na proposission provisòria o na congetura ch'a serv com pont ëd partensa për n'anvestigassion, na discussion o na verificassion. A l'é na spiegassion possìbil ëd n'osservassion o 'd n'event, ch'a deuv esse verificà për mojen d'evidense o d'esperiment.

 Tichëtte prinsipaj 
N'ipòtesi a peul esse definìa coma:
 Na proposission ch'a l'é nen anco' acetà coma vera, ma ch'a l'é considerà possìbil
 Na spiegassion provisòria për un fenòmen osservà
 Un pont ëd partensa për la sperimentassion o për n'anàlisi pì ancreusa
 La base për fé 'd prevision ch'a peulo esse verificà

 Sòrt d'ipòtesi 
A-i son vàire sòrt d'ipòtesi:
 Ipòtesi sientìfica: Formulà an manera precisa e verificàbil për mojen d'esperiment
 Ipòtesi filosòfica: Na posission ëd partensa për n'anàlisi teòrica
 Ipòtesi ëd travaj: Dovrà ant la ricerca coma guida për l'anvestigassion
 Ipòtesi nula (ipòtesi zero): An statìstica, l'ipòtesi ch'a fortiss che a-i sia gnun efet o relassion

 Strutura d'un'ipòtesi sientìfica 
N'ipòtesi sientìfica a deuv presenté coste caraterìstiche:
 Verificabilità: A deuv esse possìbil ëd dimostrela vera o fàussa
 Precision: A deuv esse formulà an manera ciàira e sensa ambiguità
 Generalità: A deuv aplichesse a vàire cas, nen mach a un cas particolar
 Compatibilità: A deuv esse compatìbil con le conossense già acetà

 Ròl an filosofìa 
L'ipòtesi a l'ha avù un ròl amportant an vàire àmbit filosòfich:
 Ipòtesi iperbòlica: Cartesio a l'ha dovrà l'ipòtesi dël "geni malissios" për buté an dubi tute le concession
 Ipòtesi dla materia e dl'energìa: An filosofìa dla siensa, ipòtesi ch'a dà na base metafìsica a la realtà fìsica
 Ipòtesi ëd lavagna veuida: An epistemologìa, l'idèja che la ment a nass sensa 'd concession inà

 Formulassion e verìfica 
Ël process për formulé e verifiché n'ipòtesi a comprend:
 Osservassion ëd un fenòmen
 Formulassion ëd n'ipòtesi esplicativa
 Dëdussion ëd conseguense verificàbij
 Sperimentassion o arserca d'evidense
 Anàlisi dij risultà
 Arvision o conferma dl'ipòtesi

 Ipòtesi e teorìa 
A-i é na diferensa amportant antra:
 Ipòtesi: Na spiegassion provisòria an atèisa 'd verificassion
 Teorìa: N'ansem d'ipòtesi verificà e organisà ch'a spiega vàire fenòmen

 Lìmit e problema 
J'ipòtesi a peulo presenté vàire problema:
 Sot-determinassion: Pì che n'ipòtesi a peul spieghe j'istesse osservassion
 Verificabilità limità: Vàire ipòtesi filosòfiche a peulo nen esse verificà empiricament
 Càrich teòrich: J'ipòtesi a son sempe influensà da le teorìe esistent

 Amportansa an siensa 
L'ipòtesi a l'é fondamental ant ël métod sientìfich përchè:
 A guida la racòlta 'd dàit
 A përmet ëd fé 'd prevision verificàbij
 A organisa j'osservassion ant në schema coerent
 A stìmola neuve anvestigassion

 Vos corelà 

 Métod sientìfich
 Teorìa
 Verificassion
 Faussificassion
 Epistemologìa
 Filosofìa dla siensa
 Congetura

 Arferiment 

Categorìa:Filosofìa
Categorìa:Stòria dla filosofìa
Categorìa:Epistemologìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI