Filosofìa oriental

La filosofìa oriental a comprend le tradission filosòfiche ch'a son dësvlupasse an Asia, dzortut an India, Cin-a, Giapon, Corea e àutri pais dl'Estrem Orient. A l'é caraterisà da n'aprossimassion diferenta ai problema filosòfich rispet a la tradission ossidental, con pì atension a l'unità dla realtà, a la spiritualità e a la pràtica.

 Caraterìstiche generaj 
La filosofìa oriental a presenta vàire element comun:
 Olism: vison dël mond com n'ansem unì
 Enfasi an sla pràtica: union antra teorìa e aplicassion pràtica
 Spiritualità: colegament con le tradission religiose
 Non-dualism: superament dle division binarie
 Importansa dla tradission oral: trasmission da magìster a dissépol

 Tradission prinsipaj 

 Filosofìa indian-a 
Le scòle prinsipaj dla filosofìa indian-a:
 Induism: Veda, Upanishad, Bhagavad Gita
 Budism: Siddhartha Gautama, Nirvana, Karma
 Jainism: non-violensa (ahimsa) e pluralism
 Scòle ortodòsse: Nyaya, Vaisheshika, Samkhya, Yoga, Mimamsa, Vedanta
 Scòle eterodòsse: Budism, Jainism, Carvaka

 Filosofìa cinèisa 
Le tradission filosòfiche prinsipaj dla Cin-a:
 Confucianism: Confuci, Mencio - ética, famija, società
 Taoism: Laozi, Zhuangzi - Tao, natura, spontaneità
 Budism cinèis: fusion con tradission locaj
 Legism: Han Fei - lege e stat
 Mohism: Mozi - amor universaj

 Filosofìa giaponèisa 
A l'ha dësvlupà le tradission cinèise an manera original:
 Budism Zen: meditassion e iluminassion sùbita
 Scòla Kyoto: Nishida Kitaro, fusion ëd filosofìa ossidental e oriental
 Bushido: còdes dij samurai
 Shintoism: spiritualità naturaj

 Àutre tradission 
 Filosofìa corean-a: Confucianism e Budism
 Filosofìa tibetan-a: Budism Vajrayana
 Filosofìa vietnamita: sìntesi ëd tradission diverse

 Tema prinsipaj 

 La natura dla realtà 
 Brahman-Atman (Induism): l'Ànima universal e l'ànima individuaj
 Shunyata (Buddhism): el vacuità
 Tao (Taoism): ël prinsipi che a regola l'univers

 La condission uman-a 
 Samsara: ël cicl dle rinàssite
 Karma: la lej ëd càusa e efet
 Duhkha: la soferensa esistensial

 La liberassion 
 Moksha (Induism): liberassion dal samsara
 Nirvana (Budism): estinsion dël desideri
 Iluminassion: comprension dla realtà

 L'ètica 
 Dharma: dover moral e religios
 Wu wei (Taoism): assion sensa sfòrs
 Ren (Confucianism): benevolensa

 Métod filosòfich 
 Meditassion e contemplassion
 Diàlogh antra magìster e dissépol
 Paradoss e koan
 Aforism e sentense
 Coment dj test sacrà

 Anfluensa an Ossident 
La filosofìa oriental a l'ha anfluensà:
 Ël trassendentalism american (Emerson, Thoreau)
 La psicologìa transpersonal
 Ël moviment New Age
 La filosofìa contemporania (Schopenhauer, Heidegger)
 La psicoterapìa moderna

 Autor amportant 
 Confuci (551-479 a.C.)
 Laozi (sécol VI a.C.)
 Buddha (563-483 a.C.)
 Zhuangzi (369-286 a.C.)
 Mencio (372-289 a.C.)
 Nagarjuna (ca. 150-250)
 Dogen (1200-1253)
 Nishida Kitaro (1870-1945)

 Opere fondamentaj 
 Tao Te Ching ëd Laozi
 Anàlect ëd Confuci
 Ij sùtra dël Loto (Buddhism)
 Bhagavad Gita (Induism)
 Ël lìber dla Via e dla Virtù

 Vëdde ëdcò 
 Filosofìa ossidental
 Religion oriental
 Misticism
 Meditassion
 Spiritualità

 Bibliografìa 
 Radhakrishnan, S. Indian Philosophy, 1923-1927
 Fung Yu-lan, A History of Chinese Philosophy, 1934
 Suzuki, D.T. Zen and Japanese Culture, 1938

Categorìa:Filosofìa
Categorìa:Asia
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI