Radar

Ël radar (acrònim anglèis për Radio Detection and Ranging) a l'é un sistema ch'a deuvra d'onde radio për determiné la distansa, la posission o la velocità d'oget. A l'é dovrà ant vàire camp, com l'aviassion, la meteorologìa, ël militar e l'automobilìstica.  

 Stòria   
Ij prim esperiment an sj'onde radio për dëscheuvre oget a armonto a la fin dël sécol XIX, ma ël radar modern a l'é stàit svilupà ant j'agn 1930-40, dzortut durant la Sconda Guèra Mondial për identifiché j'aeroplan. Ël fìsich britànich Robert Watson-Watt a l'é considerà un dij pionié dël sistema radar pràtich. Apress la guèra, la tecnologìa a l'é stàita aplicà a usagi sivij, com ël contròl dël tràfich avion e l'osservassion dël temp.  

 Tìpo ëd radar   
 Radar ëd sorveliansa: Dovrà për trové oget an moviment (es. avion, nav).  
 Radar meteorològich: Misura le precipitassion e le formassion ëd nìvole.  
 Radar Doppler: Mzura la velocità d'un oget, dovrà ant le stassion meteo o ant ij radar ëd polissia.  
 Radar sintétich d'antrada: Utilisà ant la geologìa për creé figure ëd la surfassa terestra.  
 Radar automobilìstich: Integrà ant le viture për evité colision o për ël contròl adatativ ëd velocità.  

 Operassion   
Un radar a manda n'impuls ëd onde radio vers n'oget. L'onda a ven arflessà e tornand andarera a l'antenna, ël sistema a càlcola la distansa basandse sul temp d'andé e torné. La cangiament ëd frequensa (effet Doppler) a përmet ëd determiné la velocità dël moviment. J'anten-e a peulo esse fisse o girante për scanerisé na zòna.  

 Aplicassion   
 Aviassion: Contròl dël tràfich avion e guida dij vol.  
 Militar: Sorveliansa, mire për mìssile, e identificassion ëd menasse.  
 Meteorologìa: Prevëdde temporaj, uragan e tempeste.  
 Nàutica: Evité d'ostàcoj ant ij nav.  
 Automobilìstica: Sistema ëd sicurëssa coma l'assistensa a la frenà d'emergenza.  

 Vardé ëdcò   
 Onde radio  
 Sonar  
 Politécnich ëd Turin  

Categorìa:Tecnologìa  
Categorìa:Eletrònica  
Categorìa:Aviassion  
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI