Clonassion

Clonassion a l'é ël process ëd creé un organism o na part d'organism (es. célula, tessù) ch'a l'ha un genòma idéntich a col ëd l'organism original. La clonassion a peul esse natural (es. gemej idèntich) o artifissial, realisà con técniche sientìfiche. A l'é un camp controvers ant la biologìa moderna, con aplicassion ant la medzin-a, l'agricoltura e la conservassion ëd specie.  

 Stòria   
La clonassion artifissial a l'ha soe orìgin ant jë studi dël premi Nobel Hans Spemann, ch'a l'ha realisà d'esperiment dzora d'embrion d'anfibi ant j'agn 1920. Dël 1996, ël mond a l'é restà sbalucà con la nàssita ëd Dolly, la prima bèra clonà da na célula somàtica d'adult, creà da l'Institut Roslin an Scòssia. Ant j'agn apress, a son ëstàit clonà d'àutri animal, coma ij crin (Prometea, 2003), ij can (Snuppy, 2005) e ij primat (Macaco Zhong Zhong e Hua Hua, 2018).  

 Prinsipi   
 Clonassion riprodutiva: A men-a a la creassion ëd n'organism antregh. La técnica pì dovrà a l'é ël trasferiment nuclear ëd célula somàtica (TNCS), anté che ël nucleo ëd na célula somàtica a l'é butà ant n'ovul sensa nucleo, peui stimolà a dësvlupesse.  
 Clonassion terapéutica: A l'é dovrà për produve célule staminal embrionàrie compatìbij con ël passient, për traté maladìe coma ël diabet o ël Parkinson.  
 Clonassion naturaj: Minca vira che na pianta as riproduv për talea o stolon (es. le fròle), as trata ëd clonassion.  

 Esempi   
 Dolly: Simbol dël podèj dla clonassion, ma a l'ha vivù mach 6 agn (la vita media d'una bera a l'é 11-12 agn).  
 Cavaj e can clonà: Utilisà ant la ricerca médica o për serne ij mej esemplar d'anlevament.  
 Piante clonà: La coltivassion ëd vis e pomé a deuvra técniche ëd clonassion për manten-e le caraterìstiche dle varietà.  

 Sfide e crìtiche   
 Etica: La posibilità ëd clonassion uman-a a l'é condanà da vàire organisassion (es. Nassion Unìe), për motiv religios e sossiaj.  
 Salute dij clon: J'animaj clonà a l'han ëd sòlit problema ëd salute (anfession, virolongheur ridovù).  
 Biodiversità: La clonassion a riduv la variabilità genética, aumentand ël arzigh d'estinsion.  

 Futur   
Le possibilità dla clonassion a son vast:  
 Medzin-a rigenerativa: Produssion ëd tessù compatìbij sensa arzigh ëd riget.  
 Conservassion ëd specie: Clonassion d'animaj an perìcol, coma ël ghepard o ël rinoceront bianch.  
 Agricoltura: Creassion ëd piante resistente a maladìe o suitin-a.  

Tutun, la tecnològìa a dev esse controlà për evité abus e dann a l'ecosistema.  

 Vardé ëdcò   
 Genética  
 Dolly (bera)  
 Célule staminal  
 Biotecnologìa  

 Colegament estern   
 Organisassion Mondial dla Sanità - Position an sla clonassion uman-a.  
 Nature - Arserche recente an sla clonassion.  

Categorìa:Biologìa  
Categorìa:Tecnologìa  
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI