Àrea

L'àrea a l'é na mzura ëd la surfasa ocupà da na figura geométrica o da n'oget ant ël pian o ant lë spassi bidimensional. A l'é na grandëssa fìsica ch'a esprim vàire "spassi" a l'é coatà da na forma, e a l'é dovrà ant la geometrìa, l'architetura, l'agricoltura, e vàire àutri camp. Soa unità dë mzura ant ël Sistema Antërnassional a l'é ël méter quàder (m²), ma as peulo dovresse d'àutre unità com ël centímetr quàder (cm²) o l'eca (ha).

 Stòria 
La nossion d'àrea a l'é stàita dovrà fin da l'antichità për organisé ij teren e progeté costrussion. J'Egissi e ij Babilonèis a calcolavo l'àrea dij camp agrìcoj an dovrand fòrmole aprossimà për figure com retàngoj e trapessi. Ant l'antica Grecia, ij matemàtich com Euclid e Archimede a l'han formalisà ël concet, dësvlupand fòrmole precise për l'àrea dël sercc, dël triàngol, e d'àutre figure. Dël sécol ch'a fa XVII, con l'anvension dël càlcol infinitesimal da part ëd Newton e Leibniz, l'àrea sota na curva a l'é stàita definìa an manera analìtica, duvertand la stra a aplicassion an fìsica e siensa.

 Descrission 
L'àrea as definiss coma la mzura ëd lë spassi bidimensional limità dal contorn ëd na figura. Le fòrmole për càlcolela a dipendo dal tipo ëd figura:
 Retàngol: àrea = base x autëssa.
 Triàngol: àrea = (base x autëssa) / 2.
 Sercc: àrea = π × ragg2.
 Polìgon regolar: àrea = (perìmeter x apotema) / 2.

Për figure pi complicà, as peul dovresse ël càlcol antëgral o técniche ëd partission an figure pi sempie.

 Proprietà 
Aditività: L'àrea total ëd doe figure sensa part comùn a l'é la soma dle sìngole àree.

Anvariansa: L'àrea a cambia pa con rotassion o traslassion ëd la figura.

Dipendent da le dimension: A l'é proporzional al quadrà ëd le dimension linear (es. rindobié ël ràgg d'un sercc a quadrùplica soa àrea).

 Aplicassion 
L'àrea a l'é dovrà ant:
 Geometrìa: Comparé le dimension ëd figure.
 Architetura: Progeté stansie, edifissi, e spassi urban.
 Agricoltura: Calcolé la produssion ëd coltivassion.
 Fìsica: Determiné la pression (fòrsa për unità d'area).
 Cartografìa: Mzuré la surfassa ëd region geogràfiche.
 Ecologìa: Studié l'àrea ëd j'ecosistem.

 Vardé ëdcò 
Geometrìa

 Arferiment 
Euclid (300 a.C.). Element.

Archimede (200 a.C.). Sla mzura dël sercc.

Newton, I. (1687). Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica.

Categorìa:Matemàtica
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI