Argoment

An filosofìa e an lògica, n'argoment a l'é n'ansem ëd proposission organisà për sosten-e o dimostré na conclusion. J'argoment a son la base dël rasonament e a son dovrà për persuade, dëmostré, o ciarì 'd pensé.

 Tichëtte prinsipaj 
N'argoment a l'é formà da:
 Premise: Le proposission ch'a dan l'evidensa o le rason
 Conclusion: La proposission ch'a veul esse sostnùa o dëmostrà

Un argoment a l'é vàlid quand la conclusion a séguita necessariament da le premise, e a l'é sòlid quand a l'é sia vàlid che con premise vere.

 Sòrt d'argoment 
A-i son vàire sòrt d'argoment:
 Argoment dedutiv: La conclusion a séguita necessariament da le premise. Esempi: "Tuti j'òm a son mortaj. Sòcrate a l'é n'òm. Donca, Sòcrate a l'é mortal."
 Argoment indutiv: La conclusion a séguita probabilment da le premise. Esempi: "Tuti ij cornajass osservà a son nèir. Donca, tui ij cornajass a son nèir."
 Argoment abdutiv: A propon la mej spiegassion për n'osservassion. Esempi: "Ij marciapé a son ùmid. Donca, a l'é probàbil ch'a l'abia piouvù."
 Argoment per analogìa: A baso soa conclusion an similitùdin con d'àutri cas.

 Strutura d'un argoment 
La strutura fondamental a l'é:
1. Premisa magior (proposission general)
2. Premisa minor (proposission particolar)
3. Conclusion (conseguensa lògica)

Esempi ëd silogism:
 Tuti j'òm a son mortaj (premisa magior)
 Sòcrate a l'é n'òm (premisa minor)
 Donca, Sòcrate a l'é mortal (conclusion)

 Valità e solidëssa 
 Validità: N'argoment a l'é vàlid quand la strutura lògica a l'é coreta
 Solidëssa: N'argoment a l'é sòlid quand a l'é vàlid e soe premise a son vere
 Fòrsa: N'argoment indutiv a l'é fòrt quand soe premise a rendo la conclusion motobin probàbil

 Faliment 
Ij faliment a son d'eror ant ël rasonament ch'a rendo n'argoment pa vàlid. Esempi:
 Ad hominem: Atach a la përson-a pitòst che a soe ideje
 Post hoc: Arferì na càusa a n'efet mach përchè a l'é vnùit prima
 Faliment dël nòm verbo : Pënsé che na còsa a esista mach përchè a l'ha un nòm

 Amportansa an filosofìa 
J'argoment a son essensiaj an filòsofìa për:
 Dësvlupé e difende 'd teorìe
 Critiché 'd posission filosòfiche
 Chërde an manera coerenta
 Anstalé 'd diàlogh produtiv

 Test d'argoment 
Për valuté n'argoment, as peulo fé coste domande:
 Le premise a son vere?
 La conclusion a séguita da le premise?
 A-i son d'ipòtesi nen esplicite?
 L'argoment a évita ij faliment?

 Vos corelà 
 Lògica
 Rasonament
 Faliment
 Silogism
 Premisa
 Conclusion
 Dedussion

 Arferiment 

Categorìa:Filosofìa
Categorìa:Stòria dla filosofìa
Categorìa:Lògica
Categorìa:Epistemologìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI