Piemontákeri

Ij piemontákeri o sint piemontèis, a son na sotpartìa dij sint, stansià an Piemont e an Fransa, ant j'Alp Marìtime, saltuari an Liguria, Lombardia e Lazio, ch'a parlo un romaní diferent da col tradissional, con ampréstit dal piemontèis.

Tra ij pi gròss sènter ëd sociassion dij sint piemontèis a son ij capleu piemontèis, Carmagnòla, Civass, Vila Falèt, San Damian, Vilafranca, Ivrèja e oltralp Grasse (sò quarté Plan a l'é completament sint piemontèis) e Saintes-Maries-de-la-Mer.

 Stòria 
Ij piemontakeri a son rivà da l'India nord ossidental, an passand për l'Euròpa, an Piemont apopré ant ël '400, ma soa presensa a l'è documentà për la prima vira ant ël 1601, ant un band sabaud contra lor.

Ij piemontakeri stansià an Francia, a son originari d'una zona al finagi tra Piemont e Lombardìa, për via dij lombardism ant soa lenga, a son nen stàit na colònia dij piemontakeri piemonteis migrà an Fransa.

 Tradission 
Ij mariagi a ven-o për scapada, donca a son nen ufissiaj e ij fieuj a pijo ël cognòm matern.

Ij mesté tradissionaj a j'ero ardrissé i cavaj e le cadreghe e batì le sëste ëd goret, ora cost mesté a son disusà, a resto mach ij travaj coma giostraj e coma sirsens.

Ij piat tìpich piemontakeri a son l'ariss e arsete a base d'euv e buele ëd galin-a.

 Lenga 
Ël sint piemontèis a l'è un dialet nen-vlax dël romaní, visadì a l'avìa pa avù tanta influensa da la lenga rumen-a. La particolarità dël piemontakero a l'é la presensa ëd vocàboj dal piemontèis, dzoratut an tema dij mèis e dì dla sman-a.

A esisto due variant dël dialet: la variant piemontèisa e cola fransèisa; paradossalment la variant fransèisa a manten pi ampréstit linguìstich dla variant parlà an Piemont.

Costa lenga, a l'é pa comprensìbil për ij parlant dël piemontèis tradissional, a l'ha son e litre diferent, a venta donca smentì ij sit ch'a fortisso che ij sint a son una dle comunità pi ative an lenga piemontèisa.

Categorìa:Sociologìa