Projétil

Un projétil a l'é un oget lansà o sparà con fòrsa, ch'as bogia arlongh na trajetòria sota le lej dla balìstica. A l'é 'l component ch'a ciapa ël bersaj ëd vàire sòrt d'arme, da cole a propulsion mecànica a cole a propulsion chìmica o esplosiva.

 Tichëtte prinsipaj 
Un projétil a peul esse definì coma:
 Na massa sòlida lansà contra un bersaj për causé d'efet dëstrutiv
 L'element ativ d'un sistema d'arme ch'a viagia vers sò bersaj
 L'oget ch'a completa la fase final d'un atach militar o sportiv

 Sòrt ëd projétij 
 Për mecanism ëd lansament 
 Projétij ëd propulsion mecànica: Lansà con fòrsa fìsica (sajëtte, pera, baston da lansé)
 Projétij ëd propulsion chìmica: Sparà con esplosiv (bale d'arme da feu, granà)
 Projétij autopropulsiv: Con motor propi (mìssil, silur, rassi)
 Projétij guidà: Con sistema 'd navigassion (mìssil guidà)

 Për dimension e scala 
 Projétij cit: Për arma portàtil (bale, pere)
 Projétij medi: Për artijarìa (schege, granà)
 Projétij gròss: Për bombardament (bombe aeree, mìssil)
 Projétij ipersònich: Ch'a supero 5 vote la velocità dël son

 Part d'un projétil tipich 
Un projétil modern për arma da feu a comprend:
 Còrp: La part prinsipal, generalment 'd metal (piomb, assel, urani)
 Ponta: La part ch'a colpiss prima
 Coa: Për la stabilisassion dël vòl
 Incrustassion: Për protege l'arma o për armonté la penetrassion

 Fìsica dël projétil 
Ël moviment d'un projétil a l'é governà da:
 Velocità inissial: La fòrsa dël lansament
 Àngol ëd lansament: Detèrmina la trajetòria
 Resistensa dl'aria: A riduv la velocità e àltera la trajetòria
 Gravità: A tira 'l projétil vers ël bass

 Balìstica 
La siensa ch'a studia 'l moviment dij projétij as divid an:
 Balìstica interna: Lòn ch'a càpita andrinta l'arma
 Balìstica esterna: La trajetòria ant l'aria
 Balìstica terminal: L'efet an sël bersaj

 Efet an sël bersaj 
Ij projétij a càuso dann për:
 Fòrsa cinética: L'energìa dël moviment
 Penetrassion: A trapassa 'l material
 Framentassion: As deurbe an tante part
 Esplosion: A lìbera energìa esplosiva

 Evolussion stòrica 
 Preistòria: Père e baston
 Antichità: Sajëtte, bale, pere da flecia
 Medi ev: bale, pere d'artijarìa
 Età moderna: bale d'arme da feu, granà
 Sécol XX: Mìssil, bombe guidà, projétij inteligent

 Aplicassion nen militar 
Ij projétij a son dovrà 'dcò an:
 Spòrt: Tir al bersaj, arch
 Siensa: Esperiment fìsich
 Spassi: Sonde spassiaj, satélit
 Angegnerìa: Projétij për test ëd resistensa

 Projétij particolar 
 Projétij penetrant: Për trapassé blindagi
 Projétij incendiari: Për causé d'incendi
 Projétij trassant: A lassa na fila luminosa
 Projétil a s-ciòp: A lansa dë schege
 Projétil inteligent: A peul corege soa rota

 Problem ëd sigurëssa 
Ij projétij a pòrto dël perìcol:
 Colp perdù: Projétij ch'a colpisso sensa antension
 Esplosion tardiva: Projétij ch'a s-ciòpo nen subit
 Contaminassion: Projétij con material tòssich
 Arcuper pericolos: Projétij nen esplodù

 Tecnologìa futurista 
Ij dësvlup futur a comprendo:
 Projétij a energìa dirigìa: Laser, partissele carià
 Projétij ipersònich: Con velocità dzuman-a
 Projétij nen-letaj: Për ël contròl ëd le manifestassion
 Projétij robotisà: Con decision autònoma

 Vos corelà 
 Balìstica
 Munission
 Artijarìa
 Mìssil
 Bomba
 Sajëtta
 Arma da feu

 Arferiment 

Categorìa:Tecnologìa militar
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI