Filosofìa contemporania

La filosofìa contemporania a l'é ël perìod dël pensé filosòfich ch'a parte da la fin dël sécol XIX e a va fin-a al di d'ancheuj. A marca na rotura con la tradission moderna e a afronta le sfide dël mond contemporani, da le guère mondiaj a la globalisassion.

 Contest stòrich 
La filosofìa contemporania a l'é dësvlupasse ant un contèst ëd:
 Rivolussion andustriaj e tecnològiche
 Guère mondiaj e regim totalitari
 Globalisassion e crisi ecològica
 Dësvlup dij mojen ëd comunicassion ëd massa
 Crisi dle grande narassion e dle ideologìe

 Periodisassion 
La filosofìa contemporania as peul divid-se an:
 Fin sécol XIX - prima guèra mondial: nìvola dla tradission moderna
 Antra le doi guère: esistensialism e neopositivism
 Dòp-guèra: struturalism, filosofìa analìtica, postmodernism
 Fin sécol XX - sécol XXI: neuve sfide globaj

 Caraterìstiche prinsipaj 
 Crìtica dla rason e dël progress
 Atension al lengagi e a soe struture
 Interdissiplinarità con àutri camp dël savèj
 Crisi dël soget e dla sogetività
 Dëcostrussion dle grande narassion

 Scòle e corent prinsipaj 

 Esistensialism 
A buta al sènter l'esistensa uman-a e soa libertà:
 Søren Kierkegaard (1813-1855): precursor dl'esistensialism
 Jean-Paul Sartre (1905-1980): l'esistensa a ven prima dl'essensa
 Albert Camus (1913-1960): l'assurd e l'arvira
 Simone de Beauvoir (1908-1986): esistensialism feminista

 Fenomenologìa 
A studia ij fenòmen tal e qual as presento a la cossiensa:
 Edmund Husserl (1859-1938): fondator dla fenomenologìa
 Martin Heidegger (1889-1976): esse e temp
 Maurice Merleau-Ponty (1908-1961): fenomenologìa dla percession

 Struturalism e Post-struturalism 
A analisa le struture ch'a stan sota a la realtà social:
 Claude Lévi-Strauss (1908-2009): struturalism an antropologìa
 Michel Foucault (1926-1984): archeologìa dël savèj e podèj
 Jacques Derrida (1930-2004): dëcostrussion

 Filosofìa analìtica 
A anàlisa ël lengagi e ij problema tradissionaj dla filosofìa:
 Ludwig Wittgenstein (1889-1951): Tractatus e Ricerche
 Bertrand Russell (1872-1970): lògica e matemàtica
 Willard Van Orman Quine (1908-2000): crìtica dle distinsion

 Teorìa crìtica e Scòla ëd Frankfurt 
A uniss Marxism e psicanàlisi për na crìtica dla società:
 Theodor Adorno (1903-1969): dialética negativa
 Max Horkheimer (1895-1973): rason strumental
 Herbert Marcuse (1898-1979): unidimensionalità
 Jürgen Habermas (1929-): agì comunicativ

 Postmodernism 
A crìtica le grande narassion e l'idèja ëd progress:
 Jean-François Lyotard (1924-1998): condission postmoderna
 Richard Rorty (1931-2007): pragmatism e ironism

 Feminism filosòfich 
A crìtica ël patriarcà e le struture ëd podèj:
 Simone de Beauvoir (1908-1986): ël scond géner
 Judith Butler (1956-): teorìa dël géner

 Tema prinsipaj 
 La fin dle metanarassion
 La crisi dël soget modern
 Ël problema dël lengagi e dla comunicassion
 La crìtica dël progress tecnològich
 La globalisassion e soe conseguense
 La question ecològica
 L'identità e la diferensa

 Eredità e sfide 
La filosofìa contemporania a l'ha:
 Butà an discussion le siguresse dla tradission ossidental
 Dàit dj'utiss për analisé le società contemporanie
 Anrichì ël débat an sël rapòrt antra tècnica e natura
 Dësvlupà neuve forme ëd crìtiche sociaj
 Afrontà le question dël multiculturalism

 Autor amportant 
 Friedrich Nietzsche (1844-1900)
 Edmund Husserl (1859-1938)
 Ludwig Wittgenstein (1889-1951)
 Martin Heidegger (1889-1976)
 Jean-Paul Sartre (1905-1980)
 Simone de Beauvoir (1908-1986)
 Michel Foucault (1926-1984)
 Jürgen Habermas (1929-)
 Jacques Derrida (1930-2004)
 Judith Butler (1956-)

 Vëdde ëdcò 
 Filosofìa moderna
 Postmodernism
 Esistensialism
 Fenomenologìa
 Filosofìa analìtica
 Teorìa crìtica

 Bibliografìa 
 Vattimo, G. La fine della modernità, 1985
 Lyotard, J.F. La condizione postmoderna, 1979
 Habermas, J. Il discorso filosofico della modernità, 1985

Categorìa:Filosofìa
Categorìa:Stòria dla filosofìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI