Scopel

Scopel (ò Scarpel, dal latin scalpellum) a l'é n'atrass manual a lama fissa, dovrà për intajé, scarpelé o dësfé 'd bòsch, pera, metal o àutri materiaj dur. A l'é essensial për ij mësté dl'intajadure, dla scoltura, dla falegnamerìa fin-a e dla meisin-a.

 Strutura 
Në scopel a l'é formà da:
 Na lama, d'assl temprà, con un taj a bisel da na part e na surfassa pian-a da l'àutra.
 Un man-i, ëd bòsch resistent (rol, bòsch ëd fò) o 'd material sintétich, fissà a la lama travers na coa a cùpola.

 Sòrt dë scopej 
A-i son vàire sòrt dë scopej, mincadun për un travaj o material specìfich:
 Scopel da minusié: con lama larga, për fé 'd conche, dë scanaladure e travaj ëd precision an bòsch.
 Scopel da pera (ò gradin): con lama robusta e larga, për dësfé e modlé la pera.
 Scopel da metal (ò bulin): pì cit e precis, për travaj d'incision e 'd finission an sël metall.
 Scopel a goja: con na lama 'n forma 'd U o V, për fé dë scanaladure decorative.
 Scopel a rëssa: lama drita e larga, për fé surfasse pian-e.
 Scopel chirùrgich: motobin cit e precis, dovrà ant la sirurgìa.

 Utilisassion 
Lë scopel a l'é dovrà për:
 Intajé 'd bòsch (ant la falegnamerìa e l'ebanisterìa).
 Scarpelé 'd pera (ant la scoltura e l'edilissia).
 Fé 'd gravure an sël metal (ant l'art e la mëccanica 'd precision).
 Modlé 'd materiaj sintétich (com la rèsina).
 Operassion chirurgiche (ant la medzin-a).

 Técnica d'utilisassion 
Lë scopel as ten con na man an sël man-i e l'àutra an sla lama për giudé la diression. As deuvra colpend-lo con na massa ò un martel (për bòsch e pera) ò possand-lo a man (për travaj pì fin). A venta manten-e la lama sèmper bin afilà.

 Stòria 
Ij prim scopej a j'ero 'd pera s-ciapà o 'd oss. Con l'ariv dël ram e dël bronz a son dventà pì precis. Ant l'Età dël Fer a son fasse con lama 'd fer, an ancaminand la forma moderna. An Egit e ant la Roma antica a j'ero già dovrà për la costrussion dij monument.

 Scopel ant la coltura piemontèisa 
Ant la tradission piemontèisa, lë scopel a l'era l'utiss fondamental dël minusié, dl'intajador e dël picapere. A l'era dovrà për realisé mòbij antich, decorassion architetòniche e sculture religiose. An vàire paìs dël Piemont as peulo ancora vëdde d'euvre 'd bòsch e 'd pera realizà con cost utiss.

 Vardé 'dcò 
 Assul
 Martel
 Lima
 Atrass

 Arferiment 
 Vocabolari Treccani

Categorìa:Tecnologìa
Categorìa:Atrass
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI