Obusié

N'obusié (da l'alman Haubitze, italian obice) a l'é un tipo ëd canon d'artijarìa ch'a tira 'd projétij ant na curva motobin àuta, con n'àngol ëd tir dzor ai 45 gré. A l'é progetà për colpì bersaj ch'as treuvo dë 'dnans a d'ostàcoj (colin-e, edifissi) o ch'a sio soterà, andova 'l canon a tir diret a podrìa nen rivé.

 Caraterìstiche técniche 
L'obusié as distingh dal canon a tir diret për:

 Àngol ëd elevassion àut: Fin-a a 70° o pì, për dé 'n tir curv.
 Velocità a la boca pì bassa: Ël projétil a va pì adasi, ma a tomba an vertical.
 Longheur dla cana pì curta: Rispet a la portà.
 Munission: A peul dovré 'd carie esplosive variable për modifiché la portà.

 Stòria 
Ij prim obusié a son comparì ant ël sécol XVII coma evolussion dij morté, për tiré dzora a le muraje dle sità assedià. A son dësvlupasse motobin ant la Prima Guèra Mondial për la guèra 'd trincea, andova a servìo për dëstrùe le trincee e le postassion nemise ch'as podìo nen vëdde. Ant la Sconda Guèra Mondial, a son dventà l'arma prinsipal dl'artijerìa 'd campagna.

 Utilisassion 
L'obusié a l'é dovrà për:
 Atach indiret: Contro bersaj che la trupa ch'a ataca a peul nen vëdde.
 Dëstrussion d'ostàcoj: Bunker, trincee, edifissi fortificà.
 Creassion ëd cortin-e 'd feu: Antorn a le posission nemise për isoleje.
 Suport a la fanterìa: An tirand dë 'dnans a le proprie linie durant n'avansà.

 Sòrt d'obusié 
 Për pèis 
 Obusié leger: Portàtij da la fanterìa o da veicoj leger.
 Obusié medi e pesant: Për l'artijerìa 'd campagna.
 Obusié d'assedi: Motobin gròss, për le fortificassion.

 Për mòbilità 
 Obusié tirà: Trainà da trator o camion.
 Obusié autopropulsà: Montà an sna piataforma blindà (es. M109 american, PzH 2000 alman).
 Obusié portàtij: An part, për le trupe da montagna.

 Esempi avosà 
 leFH 18 (Almagna, Sconda Guèra): Obusié campagnin leger motobin dovrà.
 M101 (USA, 105 mm): Stòrich, dovrà an vàire esércit.
 M114 (USA, 155 mm): Pesant, standard NATO për vàire agn.
 2S19 Msta-S (Russia, 152 mm): Autopropulsà modern.
 FH70 (Euròpa Ovest, 155 mm): Obusié tirà con echipagi italian, britànich, alman.
 PzH 2000 (Almagna, 155 mm): Un dj'obusié autopropulsà pì precis e lest al mond.

 Munission 
J'obusié a deuvro 'd bombe esplosive ch'a peulo esse:
 A schegia (contra la fanterìa).
 Penetrant (contra le corasse).
 Iluminant o a fum.
 A caria nuclear (munission speciaj).
 Guidà (es. M982 Excalibur american), ch'a peulo corege soa rota an vòl për colpì con precision ëd méter.

 Tàtica moderna 
Ant l'artijarìa moderna, j'obusié a son motobin mòbij: a tiro na ráfica 'd colp e peui a cambio posission an pressa për nen esse localisà e contra-colpì da l'artijerìa nemisa. A son ëdcò colegà a sistema 'd rilevament (radar, dron) ch'a treuvo ij bersaj e a càlcolo la trajetòria an temp real.

 Vos corelà 
 Artijerìa
 Canon
 Morté
 Bombardament
 Guèra 'd trincea
 Munission guidà

 Arferiment 

Categorìa:Arm
Categorìa:Stòria militar
Categorìa:Tecnologìa militar
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI