Sit web

Un sit web a l'é na colession ëd pàgine an ligna colegà tra 'd lor e acessìbij via n'adrëssa URL (es. https://pms.wikipedia.org). Progetà për publiché anformassion, eufre servissi, o fé comersi, ij sit web a son ospità su server e visualisà da j'utent con dij navigator com Chrome, Firefox, o Safari. A peulo esse stàtich (contnù fiss) o dinàmich (contnù agiornà an temp real), e a son realisà con lengagi com HTML, CSS, e JavaScript.

 Stòria   
 1989: Tim Berners-Lee a anventa ël World Wide Web al CERN, creand ël prim sit web (info.cern.ch).  
 Ani 1990: Primi sit stàtich con test e colegament sempi.  
 Ani 2000: Nàssita dle piataforme dinàmiche con PHP, MySQL, e CMS com WordPress.  
 2004: Web 2.0 a introduv l'anteratività (es. blog, social media).  
 2010: Avent dël responsive design për adatesse a dispositiv mòbij.  
 An di d'ancheuj: Sit modèrn con AI, realtà virtual, e Progressive Web Apps (PWA).  

 Strutura e Component   
 Domini: Nòm ùnich ch'a identìfica ël sit (es. `pms.wikipedia.org`).  
 Ospità (hosting): Spassi su server për memorisé ij file dël sit.  
 Front-end: Part visual (HTML, CSS, JavaScript) che l'utent a vëdd.  
 Back-end: Lògica e gestion dij dat (PHP, Python, Ruby) e database (MySQL, MongoDB).  
 CMS (Sistema ëd gestion dël contnù): Piataforme com WordPress, Drupal, Joomla.  

 Tipo ëd sit web   
 Sit stàtich: Contnù fiss, agiornà manualment (es. portfolio).  
 Sit dinàmich: Contnù generà an temp real (es. e-commerce, forum).  
 Blog: Publicassion d'artìcoj regolar.  
 E-commerce: Vèndita ëd prodòt an ligna (es. Amazon).  
 Sit ëd siensa: Racòlta ëd dat sientìfich (es. PubMed).  

 Usagi Pràtich   
 Anformassion: Giornaj, nòte culturaj, wiki.  
 Educassion: Cors an ligna, material didàtich.  
 Comersi: Negòssi an ligna, servissi ëd pagament.  
 Divertiment: Streaming ëd film, mùsiche, e gieugh.  
 Comunicassion: Social media, forum, chat.  

 Avantagi e Svantagi   
 Avantagi:  
 Acess global: Disponìbil 24/7 da minca andoa.  
 Còst bass: Creassion ëd sit con strument gratuit (es. WordPress).  
 Misure dël sucess: Anàlisi dël tràfich con strument com Google Analytics.  
 Svantagi:  
 Manutension: Agiornament regolar për sicurëssa e compatibilità.  
 Sicurëssa: Atach hacker, malware, e violassion ëd dat.  
 Concorensa: Difìcil esse visìbil antra milion ëd sit.  

 Evolussion Tecnològica   
 Ani 2000: Passagi a XHTML e CSS për separé contnù e stil.  
 Ani 2010: Avent dël mobile-first design e AMP (Accelerated Mobile Pages).  
 Aldi d'ancheuj:  
 Single Page Application (SPA): Navigassion fluida sensa ricarié la pàgina (es. React, Angular).  
 Static Site Generator (SSG): Strument com Jekyll e Hugo për sit lest
 WebAssembly: Esecussion ëd còdes ad àuta prestassion ant ël navigator.  

 Vardé ëdcò   
 HTML  
 CSS  
 JavaScript  
 SEO  

 Arferiment   
 W3C (2023). *Web Standards*. [Disponìbil an ligna](https://www.w3.org).  
 Duckett, J. (2011). *HTML & CSS: Design and Build Websites*. Wiley.  

 Ligam estern   
 uida a la creassion ëd sit web (MDN)  
 trument ëd progetassion (W3Schools)  

Categorìa:Informàtica
Categorìa:Tecnologìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI