Candèila (iluminassion)

Candèila (iluminassion) a l'é n'utiss tradissional për generé lus, formà da na massa ëd sira, stearin-a o parafin-a ch'a peul fondse, con un mecc (stòpin) ant ël mes. Candèile a son dovrà da sécoj për iluminassion, cerimonie religiose, decorassion e ant le situassion d'emergensa.  

 Stòria   
Le prime candèile a armonto a j'antiche civilisassion. J'Egissian a dovravo baston ëd bòsch impregnà ëd grass animal, mentre ij Roman a l'han dësvlupà candèile ëd sira d'avija con ëd mecc ëd lin o cavna. Ant ël Medioev, le candèile ëd sira d'avija a j'ero costose e riservà a le gesie o a le famije riche. Dël sécol XVIII, l'introdussion ëd la stearin-a e dla parafin-a (otnùa dal petròli) a l'ha rendù le candèile pì acessìbij. Con l'ariv dl'eletricità ant ël sécol XIX, soa amportansa a l'é calà, ma a son restà amportante për usagi specìfich.  

 Produssion   
La fabricassion ëd candèile a peul esse fàita con vàire materiaj:  
 Sira d'avija: Natural, përfumà, ma costos.  
 Parafin-a: Derivà dal petròli, econòmica e fàcil.  
 Stearin-a: Otnùa da grass animal o vegetal, pì dura che la parafin-a.  
 Sira ëd sòja: Alternativa moderna e biodegradàbil.  

Ël process a anclud:  
1. Preparé ël mecc (stòpin), ëd sòlit ëd coton impregnà ëd sostanse ch'a peulo nen brusé.  
2. Fonde la sira e versela ant ëd stamp o buté ël mecc pì vire ant la cera frësca (técnica d'ansërsion).  
3. Lassé che la sira a sìa torna dura.  

 Usagi   
 Iluminassion: Prima dl'eletricità, a l'era la sorgiss prinsipal ëd lus ant le ca, le gesie e ij castej.  
 Religion: Parte essensial ëd rituaj coma la Mëssa, ël Diwali indian, o la Festa dle Luminarie.  
 Decorassion: Candèile colorà o aromàtiche për creà atmosfere.  
 Emergensa: Dovrà durant ij blackout o ant le situassion ëd crisi.  

 Significà cultural   
Ant ël Piemont, le candèile a l'han un ròl ant le tradission locaj:  
 Festa ëd Sant'Ëmilian: Procession con candèile an àutre comun-e.  
 Luminarie ëd Natal: Candèile an sij bòrd ëd le fnestre për decoré ij paisage.  
 Fonsion simbòlicha: A rapresento la speransa, la preghiera, o la memòria dij mòrt.  

 Sfide   
 Arzigh d'incendi: Brusé sensa control a peul causé dësastr.  
 Fum e sostanse tòssiche: Candèile ëd parafin-a a peulo liberé gas danos.  
 Concorensa elétrica: L'iluminassion moderna a l'ha riduvù l'usagi quotidian.  

 Candèile moderne   
Ancheuj, le candèile a son popolar për:  
 Aromaterapìa: Con essense com la lavanda o la vanilia.  
 Design: Forme e color creativ për l'aredament.  
 Event speciaj: Sin-e romàntiche o cerimònie.  

 Vardé ëdcò   
 Lus  
 Sira d'avija  
 Parafin-a  
 Diwali  

 Colegament estern   
 Associassion dij Produtor ëd Candèile  
 Musé ëd Turin - Stòria dj'utiss tradissionaj piemontèis.  

Categorìa:Tecnologìa  
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI