Ethernet

Ethernet a l'é na famija ëd tecnologìe ëd rej locaj (LAN) ch'a definiss jë standard për la comunicassion ëd dat an tra computer e àutr dispositiv via fij ëd copper, fibre òtiche, o sensa fil. Progetà dël 1973 da Robert Metcalfe e soa squadra a Xerox PARC, a l'é dventà lë standard pì dovrà për le rej locaj, grassie a soa flessibilità, velocità, e cost bass. Ethernet a definiss le régole për l'acess al mojen (Media Access Control, MAC) e la strutura dij dat (cadre Ethernet).

 Stòria   
 1973: Robert Metcalfe a descriv l'idèja d'Ethernet ant un memorandum ëd Xerox PARC.  
 1980: DIX Consortium (DEC, Intel, Xerox) a pùblica lë standard Ethernet 1.0 (10 Mbps).  
 1983: IEEE a adòta Ethernet com standard 802.3, con fij coassial (10BASE5).  
 Anni 1990: Passagi a fij ëd copper (10BASE-T) e a switch për riduve le colision.  
 1995: Fast Ethernet (100BASE-TX) a pòrta la velocità a 100 Mbps.  
 2002: Gigabit Ethernet (1000BASE-T) a introduv ij 1 Gbps.  
 Al di d'ancheuj: 10 Gigabit Ethernet (10GBASE-T) e Ethernet sensa fil (Wi-Fi) a domin-o le rej modèrne.  

 Strutura e Component   
 Cadre Ethernet: Strutura dij dat con header (adrësse MAC, tipo) e payload.  
 MAC Address: Identificativ ùnich assignà a minca dispositiv ëd rej.  
 Fij e Conession:  
 Fij UTP: Categorìa 5e/6 për Gigabit Ethernet.  
 Fibra òtica: Për longhe distanse e àute velocità.  
 RJ45: Conetor standard për fij Ethernet.  
 Switch e Router: Gestisso ël tràfich e colego vàire segment ëd rej.  

 Tipo d'Ethernet   
 Ethernet Classic: 10 Mbps (es. 10BASE2, 10BASE5).  
 Fast Ethernet: 100 Mbps (100BASE-TX).  
 Gigabit Ethernet: 1 Gbps (1000BASE-T).  
 10 Gigabit Ethernet: 10 Gbps (10GBASE-T).  
 Power over Ethernet (PoE): Alimentassion elétrica an sël midem fil.  

 Usagi Pràtich   
 Rej locaj (LAN): Colegament d'ufissi, scòle, e ca.  
 Data center: Conession àuta velocità antra server.  
 Internet Service Provider (ISP): Colegament ëd backbone.  
 Automassion industriaj: Contròl ëd machine via Ethernet/IP.  

 Avantagi e Svantagi   
 Avantagi:  
 Velocità e afidabilità: Trasferiment ëd dat ràpid e stàbil.  
 Scalabilità: Compatibilità con standard vej e neuv.  
 Còst bass: Fij e switch econòmich.  
 Svantagi:  
 Limit ëd distansa: Segnal degradà dòp 100m (për fij UTP).  
 Anstalassion fìsica: Dificoltà an ambient complicà.  
 Sussetibilità a interferense: Për càbij ëd copper.  

 Evolussion Tecnològica   
 Ani 1980: Passagi dal coassial al fil ëd copper.  
 Ani 2000: Introdussion ëd PoE për alimenté IP phone e càmere.  
 Al di d'ancheuj:  
 Ethernet sensa fil (Wi-Fi 6): Velocità fin a 9.6 Gbps.  
 Ethernet definì da software (SDN): Gestion flessìbil ëd rej.  
 400 Gigabit Ethernet: Për data center e supercomputer.  

 Vardé ëdcò   
 LAN  
 Wi-Fi  
 TCP/IP  

 Arferiment   
 Metcalfe, R. M. (1976). *Ethernet: Distributed Packet Switching for Local Computer Networks*. Communications of the ACM.  
 IEEE 802.3-2022. *Standard for Ethernet*. IEEE.  

 Ligam estern   
 IEEE Ethernet Working Group  
 Ethernet Alliance  

Categorìa:Informàtica
Categorìa:Tecnologìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI