Fusibil (elétrich)

Un fusìbil a l'é un component elétrich sempi ma essensial, fàit d'un fil o banda ëd metal ch'a fond quand la corent a passa un livel ëd sicurëssa. A l'é dovrà ant j'ampiant ëd ca, ant le viture, e ant l'andustria për evité dann ai dispositiv o a le përson-e. Soa funsion a l'é irinonsiàbil: a sacrifia sò istess për salvé ël rest dël sistema.  

 Stòria   
Ij prim fusìbij a son ëstàit dovrà già ant ël sécol XIX con l'espansion dj'impiant elétrich. Thomas Edison a l'ha otnù un brevet për un fusìbil ant ël 1890, integrà ant sò sistema ëd distribussion ëd lus. Ant j'agn 1920, ij fusìbij standardisà a son ëstàit antrodovù ant le ca për evité j'ancendi causà da surtension. Ant j'agn 1960, la version automobilìstica a làmina ("blade fuse") a l'ha semplificà la sostitussion. Ancheuj, ij fusìbij a montagi superficial (SMD) a son dovrà ant l'eletrònica miniaturisà.  

 Classificassion   
Ij fusìbij as peulo classifiché për:  

 Costrussion   
 Vëdrià: Fil visìbil ant un tub ëd véder, për aplicassion genériche.  
 Seràmich: Resistenta a le àute temperadure, për andustria.  
 A làmina: Dovrà ant le viture, con forma standardisà.  
 A ritard: A permëtt ëd corent àute për cit perìod (es. motor ëd partensa).  

 Aplicassion   
 Doméstich: Protession ëd frisé, boiler, e lumin.  
 Automobilìstich: Sicurëssa dle linie elétriche ëd la vitura.  
 Andustrial: Ampiant ëd potensa àuta e sistema ëd distribussion.  
 Eletrònica: Fusìbij SMD për PCB ëd smartphone e computer.  

 Potensa   
 Bassa tension: Fin a 1.000 V (es. ca, viture).  
 Àuta tension: Për linie ëd trasmission o stassion elétriche.  

+ Tàula dij tipo ëd fusìbij   Tipo   Descrission   Aplicassion  + Fusìbil vëdrià   Tub ëd véder con fil ëd ram   Eletròdomestich, quadret elétrich  + Fusìbil a làmina   Làmina colorà con rating standard   Viture, barche  + Fusìbil SMD   Cit component për circuit stampà   Smartphone, schede eletròniche    

 Aplicassion   
 Ca: Protession ëd linie prinsipaj e utiss.  
 Trasport: Viture, tren, avion, për evité curt-circuit.  
 Energìa: Sicurëssa ëd trasformator e panel ëd contròl.  
 Medzin-a: Strument ch'a deuvro potensa precisa.  
 Consumator: Protession ëd cariabaterìe e dispositiv USB.  

 Amportansa   
Ij fusìbij a son la prima linia ëd difèisa contra j'anomalìe elétriche, proteggend ij circuit sensa cost elevà. A son pì sempi che j'interutor automàtich, ma a deuvo esse sostituì apress minca ativassion. Soa fiabilità a l'ha garantì la sicurëssa dj'impiant për pì ëd un sécol. Tutun, ant le aplicassion moderne, a son ëstàit an part sostituì da component pì avansà com ij PTC (fusìbij autorisetàbij).  

 Arferiment   
 Wright, A. (1994). Fuses: Fundamentals and Applications. IET.  
 IEC (2015). Standard IEC 60127 për fusìbij miniatur.  
 Littelfuse (2020). Guida a la selession dij fusìbij.  

 Vos corelà   
 Interutor automàtich  
 Surtension  

Categorìa:Eletricità  
Categorìa:Tecnologìa  
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI