Antënna

N'antënna a l'é un dispositiv ch'a përmet ëd trasmëtte o arsèive onde eletromagnétiche, convertend ij signaj elétrich an radiassion e al contrari. A l'é essensial ant le comunicassion sensa fil, la radio, la television, e ij sistema ëd navigassion. Soa efissiensa a dipend da soa forma, dimension, e orientament.

 Stòria 
Le prime antënne a son ëstàite dësvlupà ant la fin dël sécol XIX. Ant ël 1887, Heinrich Hertz a l'ha realisà la prima antënna për dimostré l'esistensa dle onde eletromagnétiche. Guglielmo Marconi, ant ël 1895, a l'ha dovrà antënne për trasmëtte signal radio a longa distansa, an debutand l'era dle comunicassion globaj. Ant ël sécol XX, lë svilup dle antënne parabòliche e dij sistema satelitar a l'ha rivolussionà la tecnologìa.

 Classificassion 
Le antënne as peulo classifiché për:

 Diression 
 Omnidiressionaj: A trasmëtto an tute le diression (es. antënne FM).
 Diressionaj: A concentro l'energìa ant na diression specìfica (es. antënne parabòliche).

 Frequensa 
 Bassa frequensa (LF): Për radio AM o navigassion.
 Àuta frequensa (HF/VHF/UHF): Për televison, telefonìa mòbil, Wi-Fi.

 Disegn 
 Dipòl: Sempi, dovrà për radio amator.
 Paràbola: Për satélit o comunicassion a microonde.
 Yagi-Uda: Con element diressionaj, dovrà për la TV.

+ Tàula dij tipo d'antënne Tipo Caraterìstiche Aplicassion+ Dipòl Doi condutor linear Radio, comunicassion amator+ Paràbola Rifletor parabòlich Satélit, telescòpi radio+ Yagi-Uda Element ativ e rifletor Television, radio FM

 Aplicassion 
Le antënne a son dovrà ant:
 Comunicassion radio e TV: Trasmission ëd program e mùsiche.
 Telefonìa mòbil: Conession tra dispositiv e tor ëd cella.
 Navigassion: GPS e sistema radar për aviassion e navigassion.
 Astronomìa: Telescòpi radio për studié l'univers.
 Rete sensa fil: Wi-Fi, Bluetooth, e dispositiv IoT.

 Amportansa 
Le antënne a son ël cheur dël mond sensa fil, an abilitand comunicassion istantànee an tut ël pianeta. A l'han permëttù l'esse dij satelit, dij smartphone, e dle rete globaj. Con l'ariv dle rete 5G e dij sistema ëd comunicassion quantìstica, soa evolussion a continua a esse creativa.

 Arferiment 
 Balanis, C. A. (2016). Antenna Theory: Analysis and Design. Wiley.
 Kraus, J. D. (1988). Antennas. McGraw-Hill.
 Marconi, G. (1901). Esperiment ëd comunicassion transatlàntica.

 Vos corelà 
 Onde eletromagnétiche
 Radio
 Satélit artifissial
 Telecomunicassion

Categorìa:Telecomunicassion  
Categorìa:Eletrònica  
Categorìa:Engignerìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI