JavaScript

JavaScript a l'é un lengagi ëd programassion àut livel, dinàmich, e multi-paradigma, dovrà prinsipalment për creé contnù dinàmich ant le pàgine web. Creà dël 1995 da Brendan Eich për Netscape Navigator, a l'é dventà un dij lengagi pì spantià al mond, ancoragià da soa integrassion con ij navigator e lë svilup ëd tecnologìe com Node.js për ël server-side. JavaScript a l'é standardisà sota ël nòm ECMAScript, con d'agiornament regolar (es. ES6, ES2020).

 Stòria   
 1995: Brendan Eich a dësvlupa JavaScript (originariament ciamà Mocha, peui LiveScript) an 10 di për Netscape.  
 1996: Microsoft a crea JScript për Internet Explorer, portand a guère dij navigator.  
 1997: Prima standardisassion ECMAScript (ES1) për garantì compatibilità.  
 2009: Lansi ëd Node.js, ch'a përmet ëd dovré JavaScript su ël server.  
 2015: ES6 (ECMAScript 2015) a introduv class, arrow function, e module.  
 Al di d'ancheuj: JavaScript a alimenta aplicassion web, mobile (React Native), e desktop (Electron).  

 Strutura e Component   
 Motor JavaScript: V8 (Chrome), SpiderMonkey (Firefox), e JavaScriptCore (Safari) a eseguo ël còdes.  
 Caraterìstiche prinsipaj:  
 Tip débol e dinàmich: Variàbij a peulo cangé ëd tipo.  
 Orientà a protòtip: Nen basà su class tradissionaj (prima d'ES6).  
 Asincronìa: Gestì operassion con callback, Promise, e async/await.  
 Ecosistema: Gestion ëd pachet con npm e framework com React, Angular, e Vue.js.  

 Usagi Pràtich   
 Client-side: Modifiché ël DOM, gestion d'event, e animassion ant ij navigator.  
 Server-side: Costrussion ëd API e servissi web con Node.js.  
 Aplicassion mòbij: Con React Native, Ionic, o NativeScript.  
 Gieugh: Librarìe com Phaser.js e Three.js (3D).  
 Dispositiv IoT: Contròl ëd sensor e smarthing ëd ca.  

 Avantagi e Svantagi   
 Avantagi:  
 Ubiquità: Giré an tuti ij navigator e piataforme.  
 Flessibilità: Sostegn a programassion procedural, oget, e funsional.  
 Comunità granda: Miliard ëd pachet an npm e risorse an ligna.  
 Svantagi:  
 Sicurëssa: Vulnerabilità a XSS (Cross-Site Scripting).  
 Compatibilità: Diferense antra motor ëd navigator.  

 Evolussion Tecnològica   
 ES6 (2015): Let/const, template string, e destrutturassion.  
 ES2017: Async/await për còdes asincron pì ciàir.  
 ES2020: Optional chaining (`?.`) e nullish coalescing (`??`).  
 Deno: Ambient ëd esecussion modern creà dal creator ëd Node.js.  

 Vardé ëdcò   
 Node.js  
 HTML  
 CSS  

 Arferiment   
 Flanagan, D. (2020). *JavaScript: The Definitive Guide*. O'Reilly.  
 ECMA International (2023). *ECMAScript Language Specification*. [Disponìbil an ligna](https://ecma-international.org).  

 Ligam estern   
 Documentassion MDN Web Docs  
 Node.js  
 npm  

Categorìa:Informàtica
Categorìa:Tecnologìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI