Mac OS

Mac OS (ancheuj ciamà macOS) a l'é ël sistema operativ ëd Apple Inc. progetà për ij sò computer Macintosh. A l'é conossù për soa antërfacia utent amichevol (GUI), stabilìa, e integrassion con l'ecosistema Apple (iPhone, iPad). La prima version a l'é stàita lansà dël 1984 con ël Macintosh original. Dal 2001, macOS a l'é basà an sël kernel Unix (Darwin), combinà con tecnologie derivà da NeXTSTEP.

 Stòria   
  1984: Lansi dël Macintosh System 1.0, con antërfacia gràfica e mouse.  
  1991-1997: Svilup dël Mac OS Classic (System 7, Mac OS 8/9), sensa base Unix.  
  2001: Introdussion ëd Mac OS X (version 10.0 "Cheetah"), basà su BSD e Mach.  
  2012: Passagi a nomenclatura "OS X" e peui "macOS" dël 2016.  
  2020: Transission a l'Apple Silicon (chip M1), ch'a sostituisso j'Intel.  
  Al di d'ancheuj: Version atual macOS Sonoma (2023), con strument d'AI e sopòrt për gieugh.  

 Strutura e Component   
macOS a comprend:  
  Kernel Darwin: Basà su XNU (Mach e BSD), con sopòrt multiutent e multitasking.  
  Aqua GUI: Antërfacia utent con Dock, Finder, e servissi ëd coression.  
  Framework: Cocoa, Carbon, e SwiftUI për dësvlup ëd aplicassion.  
  Tecnologie integrà: Spotlight (arserca), Time Machine (backup), iCloud (sincronisassion).  
  Terminal UNIX: Acess a strument ëd riga ëd comand e shell Bash/Zsh.  

 Version   
 Mac OS Classic (1984-2001): System 1 fin a Mac OS 9.  
 Mac OS X/macOS (2001-ancheuj):  
  Mac OS X 10.0 "Cheetah" (2001)  
  OS X Mavericks (2013)  
  macOS Catalina (2019): Separassion dle aplicassion 32-bit.  
  macOS Big Sur (2020): Design ridisegnà e sopòrt Apple Silicon.  

 Usagi   
  Creative Pro: Montage vìdeo (Final Cut Pro), mùsica (Logic Pro), grafism (Adobe Suite).  
  Svilup software: Xcode për creé aplicassion iOS e macOS.  
  Educassion e travaj d'ufissi: Integrassion con Microsoft Office e Google Workspace.  
  Server: macOS Server për gestì ret locaj e servissi.  

 Avantagi e Svantagi   
  Avantagi:  
  Antërfacia utent: Intuitiva e coerenta.  
  Ecosistema: Compatibilità con iPhone, iPad, Apple Watch.  
  Sicurëssa: Gatekeeper e cifradura FileVault.  
  Svantagi:  
  Hardware limità: Mac a son vendù mach da Apple.  
  Còst àut: Pressi superior rispet a PC con Windows/Linux.  
  Pòche personalisassion: Men flessibilità che Linux.  

 Evolussion Tecnològica   
  2006: Transission da PowerPC a processor Intel.  
  2012: Introdussion ëd Retina Display për schem ad àuta risolussion.  
  2020: Chip Apple Silicon (M1, M2) për performansa e eficiensa.  
  2023: Game Mode për gieugh e motor Metal 3.  

 Vardé ëdcò   
 Apple Inc.  
 Unix  
 Steve Jobs  

 Arferiment   
 Linzmayer, O. (2004). *Apple Confidential 2.0*. No Starch Press.  
 Singh, A. (2006). *Mac OS X Internals: A Systems Approach*. Addison-Wesley.  

 Ligam estern   
 Sit ufissial ëd macOS  
 Proget open source Darwin  

Categorìa:Informàtica
Categorìa:Tecnologìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI