Filosofìa dël lengagi

La filosofìa dël lengagi a l'é na branca dla filosofìa ch'a studia la natura dël lengagi, soe relassion con la realtà e la manera andoa che j'esse uman a deuvro ël lengagi për comprende ël mond e comuniché. Sò but prinsipal a l'é d'analisé ij concet ëd significà, referensa, vrità, comprension e le struture dël pensé uman.

 Stòria 
J'origin ëd la riflession filosòfica an sël lengagi a armonto a l'antichità, con ij travaj ëd Platon e d'Aristòtil. Ant ël sécol XX, la filosofìa dël lengagi a l'ha vivù un gran dësvlup con ël "gir lenghìstich" (linguistic turn) ant la filosofìa ossidental. Ij contribù pì amportant a ven-o da:

 Gottlob Frege e la distinsion antra segn e arferiment
 Ludwig Wittgenstein e soe euvre Tractatus Logico-Philosophicus e Ricerche Filosofiche
 Bertrand Russell e la teorìa dle descrission
 J.L. Austin e la teorìa dj'at lenghìstich

 Tema prinsipaj 

 La natura dël significà 
La question ëd lòn ch'a fà che na paròla o na fras a l'abio un significà a l'é sentral. A-i son vàire teorìe:
 La teorìa referensial: ël significà a l'é l'oget o la classe d'oget che ël termo a designa
 La teorìa dël mentalism: ël significà a l'é na rapresentassion mental
 La teorìa dël comportamentism: ël significà a l'é determinà da le condòte associà

 Relassion antra lengagi e realtà 
Com a peul ël lengagi descrive la realtà? A-i é na corispondensa direta antra le struture dël lengagi e cole dël mond? Coste question a men-o a d'àutre an sël ròl dla vrità e dla faussità.

 At lenghìstich 
J'at lenghìstich a son d'assion ch'as compon-o an dovrand ël lengagi. Austin a distingh:
 At locutor (dì cheicòs)
 At ilocutor (fé cheicòs an disendlo)
 At perlocutor (produve n'efet an sl'auditor)

 Scòle ëd pensé 

 Filosofìa analìtica 
La filosofìa analìtica dël lengagi a concentra soa atension an sël lengagi ordinari e an sl'analisi lògica dle struture lenghìstiche.

 Struturalism e post-struturalism 
Jë struturalista com Ferdinand de Saussure a considero ël lengagi com un sistema ëd sign, antant che ij post-struturalista com Jacques Derrida a sot-ligno la natura instàbil dël significà.

 Filosofìa continental 
A aceta na përspetiva pì stòrica e social an sël lengagi, sot-lignand sò ròl ant la costrussion dla realtà social.

 Aplicassion 
La filosofìa dël lengagi a l'ha d'aplicassion an vàire camp:
 Lenghìstica
 Siense cognitive
 Inteligensa artifissial
 Drit e literatura

 Filòsof amportant 
 Platon
 John Locke
 Gottlob Frege
 Bertrand Russell
 Ludwig Wittgenstein
 W.V.O. Quine
 Donald Davidson
 Noam Chomsky

 Vëdde ëdcò 
 Semàntica
 Sintass
 Pragmàtica
 Lògica
 Lengagi formal

 Bibliografìa 
 Wittgenstein, L. Tractatus Logico-Philosophicus, 1921
 Austin, J.L. How to Do Things with Words, 1962
 Searle, J. Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language, 1969

Categorìa:Filosofìa
Categorìa:Lenghìstica
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI