Energìa geotèrmica

Energìa geotèrmica a l'é l'energìa otnùa dal calor intern ëd la Tèra, generà da la dëscomposission radioatìva dle ròche e dal calor residual dla formassion dël pianeta. Costa sorgiss d'energìa renovàbil a l'é dovrà për generé eletricità, riscaudé edifissi e për aplicassion andustriaj.  

 Stòria   
L'usagi dël calor geotèrmich a l'ha soe orìgin ant l'antichità. Ij Roman a dovravo le sorgiss termaj për le terme, com a Aquae Sulis (ancheuj Bath, Anghiltèra). Dël 1904, an Italia, ël prinsipal sistema geotèrmich për generé eletricità a l'é stàit realisà a Larderello (Toscan-a), ch'a dòvra ël vapor natural për fé giré dle turbin-e. Ant ël sécol XX, pais com l'Islanda e jë Stat Unì a l'han dësvlupà tecnologìe për sfruté cost recurs an manera pì eficent.  

 Prinsipi ëd fonsionament   
La Tèra a l'ha un nùcleo ch'a riva a 5.000 °C. Ël calor as trasmet a le ròche e a j'aque sotteranie, creand d'artorn geotèrmich. Ij tipo prinsipaj a son:  
 Sistema idrotermaj: Aque càude o vapor a pression natural sota tèra.  
 Ròche càude sëcche: Ròche ch'a peulo esse stimolà për creé d'aque càude artificial.  
 Sistema geopressurisà: Aque càude con gas dissolvù a granda profondità.  

Le técniche për generé eletricità a ancludo:  
 Turbin-a a vapor sech: Diretament ël vapor natural a fa giré la turbin-a.  
 Turbin-a a flash: Aqua càuda a pression bassa a dventa vapor për fé giré la turbin-a.  
 Ciclo binari: A deuvra na sostansa secondaria (com l'isobutano) për trasformé ël calor ëd l'eva càuda an energìa.  

 Aplicassion   
 Generassion d'eletricità: Central com cole ëd Larderello (Italia) o Geysers (California).  
 Riscaudament urban: An Islanda, ël 90% dle ca a son riscaudà con energìa geotèrmica.  
 Agricoltura: Sère riscaudà e coltivassion ëd pess ant le zone frèide.  
 Andustria: Produssion ëd vapor për process andustriaj o dissalassion d'eva.  

 Sfide e limitassion   
 Localisassion: J'artorn geotèrmich a son limità a zòne vulcàniche o tetonicament ative (es. Anel ëd feu dël Passìfich).  
 Còst inissial àut: Perforassion e infrastrutura a ciamo investiment gròss.  
 Emission ëd gas: An chèich cas, a peulo seurte idrògen sulfurà o CO₂.  
 Sismicità andòta: L'inession d'eva ant le ròche (për stimolé ij sistema) a peul causé teremòt cit.  

 Futur   
Le neuve tecnologie a ancludo:  
 Sistema geotèrmich ameliorà (EGS): Creassion ëd rëserve artificial an region pa vulcàniche.  
 Usagi ëd bassa temperadura: Pompe ëd calor geotèrmiche për edifissi residensiaj.  
 Integrassion con àutre renovàbij: Ibridassion con solar o eòlich për na fornitura d'energìa costanta.  

 Esempi globaj   
 Islanda: Oltra al riscaudament, a produv ël 25% ëd soa eletricità da sorgiss geotèrmiche.  
 Kenya: La central ëd Olkaria a l'é un dij pì gròss produtor african.  
 Neuva Zelanda: La zòna ëd Taupo a dòvra l'energìa geotèrmica për l'andustria e ël turism.  

 Vardé ëdcò   
 Energìa renovàbil  
 Central geotèrmica  
 Pompa ëd calor  
 Anel ëd feu dël Passìfich  

 Colegament estern   
 Agensia Antërnassional për l'Energìa Renovàbil (IRENA)  
 Associassion Geotèrmica Antërnassional  

Categorìa:Energìa  
Categorìa:Geologìa  
Categorìa:Tecnologìa  
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI