Sajëtta

Na sajëtta a l'é 'l projétil lansà da n'arch, formà da n'asta drita con na ponta a n'estremità e d'ale stabilisatris a l'àutra. A l'é n'arma antica e universal, dovrà për la cassa, la guèra e lë spòrt.

 Part prinsipaj 
Na sajëtta completa a l'é formà da:
 Ponta (ò còch): La part ch'a colpiss, storicament an pera ossidian-a, òss, còrn, bronz, fer o assel. A peul avèj diverse forme.
 Asta: Ël còrp prinsipal, an bòsch (sàles, sirò, frasso), cana, òss, o material modern (alumini, fibra 'd carbòni, compòsit). A deuv esse drita, lesta e flessìbil.
 Ale (ò piume): Generalment tre (ma 'dcò doe o quatr), an piuma d'òche, d'àutri osèj, o 'd plàstica. A servo a stabilisé 'l vòl fàit la sajëtta.
 Nòcc (ò cocarda): Lë s-ciap a la fin dl'asta andoa as ancastra la còrda dl'arch. As peul arforsela con d'òss o con na piastra 'd còrn.

 Fabricassion tradissional 
La produssion ëd sajëtte a l'é n'art ch'a deuv andé për pass:
1. Sernìa dl'asta: Bòsch drit e sensa grop.
2. Drissagi e dritura: Anvlupand l'asta e scaudandla për gaveje la flession.
3. Fissagi dla ponta: Ancolà o ligà con ëd tèndin.
4. Atach dle piume: Colegà con còla 'd pess.
5. Intajadura dël nòcc.

 Lansi 
La precision dël vòl a dipend da:
 La distribussion dël pèis: Ponta e ale a deuvo balansé l'asta.
 La rigidità (spin-e) dl'asta: A deuv esse bon-a për la potensa dl'arch.
 L'alineament precis ëd le part.

 Stòria 
Le prime sajëtte a son ëstàite dovrà già ant ël Paleolìtich (50.000 agn fa). L'arch e la sajëtta a l'han arvolussionà la cassa e la guèra, dàit ch'a përmëtìo 'd colpì da distansa.
 Antichità: Egissian, Persian, Grech, Roman.
 Medi ev: Arcé anglèis (con soe longbow) famos për la precision.
 Pòpoj indìgen: An tute le part dël mond (nativ american, giaponèis, mòngoj).

 Utilissassion 
 Cassa: Për ciapé d'animaj.
 Guèra: Fina a l'ariv dj'arme da feu.
 Spòrt: Arch olìmpich e tradissional.
 Cerimònie e ritual: An vàire colture.

 Simbologìa 
La sajëtta a l'é stàita un potent sìmbol:
 Velocità e precision.
 Guèra (ansema a l'arch).
 Amor (Cùpid).
 Diretriss spiritual (ant lë siamanésim).

 Material modern 
An archëria sportiva, as deuvro:
 Asta an alumini o fibra 'd carbòni.
 Ponte d'assel.
 Ale 'd plàstica rìgida.
 Nòcc an plàstica.

 Vos corelä 
 Arch
 Archëria
 Balestra
 Quaiver
 Cassa
 Arma d'assedi

 Arferiment 

Categorìa:Tecnologìa militar
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI