Elmet da combatiment

Un elmet da combatiment (o elm militar) a l'é na protession për la testa dovrà da le fòrse armà, da le fòrse ëd polissìa e da d'àutre unità organisà për protege 'l crani da projétij, schege d'esplosiv, colp contundent e àutri perìcoj an situassion ëd combatiment. A l'é un element fondamental dl'equipagiament protetiv individual (EPI).

 Stòria 
L'elmet da combatiment modern a l'ha soe orìgin ant la Prima guèra mondial. Con l'achit dla guèra ëd trincea, l'àuta persentual ëd ferì a la testa (causà da schege d'artijarìa) a l'ha stimolà l'adossion massiva d'elmet ëd metal.
 1915: La Fransa a adòta l'Adrian, ël prim elmet modern fabricà an massa.
 1916: Ël Regn Unì a introduv Brodie (o "Tommy helmet"), e l'Almagna Stahlhelm (elmet d'assel), ch'a dventa 'l modèl pì avansà.
 Sconda Guèra Mondial: Ij modej a ven-o përfessionà (M1 american, sovietich SSh-40). Lë Stahlhelm a ven dovrà da vàire nassion.
 Guèra frèida: A rivo materiaj sintétich (plàstich: Kevlar, Twaron) për j'elmet compost (PASGT american, Model 1978 italian).
 Sécol XXI: J'elmet modular e 'd livel àut (ACH, MICH, ECH, FAST) con possibilità 'd monté visor e sistema 'd comunicassion.

 Part prinsipaj 
 Caschet (shell): La strutura esterna, storicament an assel, al di d'ancheuj an Kevlar, carbòni, o polietilen.
 Bord an sël còl (brim): Për paré le schege e l'eva.
 Feudra interna (suspension system): An coram o sintétich, con strat assorbent ëd colp e sistema 'd regolassion.
 Cinghia sota 'l manton (chinstrap): Për ten-lo fiss.
 Cover mimétich: Tëssù o rete për ël camofagi.
 Atacament: Për visor, làmpade, cine-càmere.

 Material 
 Assel: Dovrà ant j'elmet dle doe guère mondiaj. A l'é fòrt ma pèis.
 Fibra 'd véder: Men pèis, ma men resistenta.
 Plàstica (Kevlar, Twaron): Fibra sintética a àuta resistensa, pèis leger.
 Polietilen a pèis molecolar àut (UHMWPE): Motobin leger e pì resistent che la plàstica a la penetrassion.

 Livej ëd protession (standard NIJ) 
 Tipo I: Limità (abandonà).
 Tipo IIA: Për projétij ëd pistòla a bassa velocità.
 Tipo II: Për projétij ëd pistòla a velocità media.
 Tipo IIIA: Për la pì part dij projétij ëd pistòla e dë s-ciòp.
J'elmet militar për ël combatiment a son generalment classificà për schege e colp contundent, nen për projétij d'arma da feu (a part che ij modej pì àut, ch'a së stërmo ant le categorìe balìstiche).

 Elmet modern pì conossù 
 MICH/ACH (Modular/Advanced Combat Helmet) (USA): Elmet modular an Kevlar, dovrà da l'esércit american.
 FAST (Future Assault Shell Technology) Helmet (Ops-Core): Forma "high-cut" për monté comunicassion, motobin dovrà da fòrse speciaj.
 Mtk 2000 (Almagna): Sucessor dël PASGT, fàit an aràmid.
 Model 1978/Metà 90 (Italia): Elmet aràmid dla Forsa Armà Italian-a, peui sostituì dal "Sinistar".
 6B47 (Rusia): Elmet standard dël soldà russ (ratnik).

 Utilisassion pì larga 
Oltra al combatiment, j'elmet a son dovrà da:
 Fòrse ëd polissìa e antiterorism (unità tàtiche).
 Unità dë sbarch e d'antërvent speciaj.
 Përsonal ëd sicurëssa e protession.
 An dësfèisa sivil (protezion sivil).

 Vantagi e limitassion 
 Vantagi:
 A riduv drasticament le ferìe a la testa e le mòrt.
 A përmet l'atachament d'equipagiament essensial.
 A dà na sicurëssa psicològica.
 Limitassion:
 Pèis e scomodità.
 Ridussion dël camp visiv e dël ciàir.
 Riscaudament dla testa.
 A protege nen la facia e 'l còl (sensa visor e colar antiprojétil).

 Futur 
 Material pì lest e pì fòrt: Compòsit avansà, fiber ëd carbòni, material a cangiament ëd fase.
 Elmet "smart": Con sistema integrà 'd visor a realtà aumentà (HUD), comunicassion, sensor vital, e sistema 'd navigassion.
 Protession estèisa: Visor balìstich integrà e protession për ël còl.
 Proget për la ventilassion e 'l riscàudament.

 Vos corelà 
 Giubòt antiprojétil
 Equipagiament militar
 Kevlar
 Camofagi
 Fòrse speciaj
 Polissìa

 Arferiment 

Categorìa:Stòria militar
Categorìa:Tecnologìa militar
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI