Trator

Ël trator a l'é un veìcol motorisà dovrà për traté utiss agrìcoj, machinari edilissi, o tamagnon an fornend potensa motris e idràulica. A l'é fondamental ant l'agricoltura moderna, la costrussion, e la gestion dël teritòri, e a l'ha revolussionà ij métod ëd produssion dal sécol XX anans.  

 Stòria   
 Steam era (1800): Prim trator a vapor (anglèis "traction engine") dovrà për traspòrt e lavorura.  
 1892: John Froelich (Iowa) a fàbrica ël prim trator a combustion.  
 1911-1919: La FIAT ëd Turin a ancamin-a la produssion dël Fiat 18 "Brichet", ël prim trator italian a benzin-a, dovrà ant le campagne piemontèise.  
 Ann 1930: Introdussion dij trator a diesel e dël PTO (Presa 'd Fòrsa) për alimenté utiss.  
 Ann 2000: Trator computerisà con GPS e sistema ëd guida automàtica.  

 Tipo ëd trator   
 Agrìcol: Për lavoré, semné, e cheuje; con rue gròsse për teren ampantanà.  
 Industrial: Dovrà ant ij cantié për movimenté material (es. minere).  
 Ortìcol: Cit, për vigne e frutè; con àuta manegiabilità.  
 Forestaj: Rinforzà për teren acidentà, con protession contra j'erbo ch'a tombo.  
 Garden: Për giardinagi, ëd sòlit a benzin-a o elétrich.  

 Component prinsipaj   
 Motor: Diesel (pì econòmich) o benzin-a, da 20 a 500 CV.  
 Trasmission: Manual, idrostàtica, o powershift për contròl precis ëd la velocità.  
 PTO (Presa 'd Fòrsa): Assal ch'a fà giré utiss com erpi o pressa.  
 Sistema idràulich: Për aussé e bassé ij rimorchià.  
 Cabin-a: Proteta, con aria condissionà e computer ëd bòrd ant ij modej modern.  

 Aplicassion   
 Agricoltura: Tiré slòire, racojitris, e irigator.  
 Costrussion: Moviment ëd tèra, carié ëd material, e livela.  
 Silvicultura: Traspòrt ëd bion e derocament assistì.  
 Servissi urban: Rasà dla fiòca e manteniment dij parch.  

 Trator ant ël Piemont   
Ël Piemont a l'é la cun-a dla mecanisassion agrìcola italian-a. La Fiat Trattori (fondà dël 1919) a Turin a l'ha prodovù trator icònich com:  
 Fiat 18 "Brichet" (1919): Prim trator italian.  
 Fiat 411 (1932): Trator a diesel con PTO.  
 Fiat 640 (1952): Model ch'a l'ha modernisà l'agricoltura piemontèisa.  

 Vardé ëdcò   
 Mecanisassion  
 FIAT  

Categorìa:Tecnologìa  
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI