Afidabilità uman-a

La Afidabilità uman-a a l'é lë studi ëd la capacità dle përson-e ëd esegue atività o còmpit ëd manera precisa e sensa eror, an considerand ij fator psicològich, ambientaj e organisativ ch'a peulo anfluensé soa prestassion. Costa dissiplin-a a l'é vital ant ij setor andoa j'eror uman a peulo avèj conseguense greve, coma ant l'aviassion, l'industria nuclear o la sanità.

 Còsa a l'é l'Afidabilità Uman-a   
L'afidabilità uman-a as concentra ansima a:  
 Prevede j'eror: Identifiché le situassion andoa j'uman a peulo falì.  
 Mné d'analisì dl'arzigh: Utilisà ant ël camp ëd la sicurëssa industrial (es. ant le sentral nuclear o ant j'operassion chirùrgiche).  
 Mné d'ameliorament organisativ: Progeté sistema ëd travaj, formassion e strument ch'a ridùvo la possibilità d'eror.  

Ij prinsipaj fator ch'a anfluenso l'afidabilità uman-a a son: la fatiga, lë stress, la formassion inadequà, la complessità dël còmpit e le condission ambientaj. N'esempi clàssich a l'é l'utilisassion ëd checklist ant l'aviassion për evité dësmentiesse dij pass essensiaj.

 Stòria   
L'anteresse për l'afidabilità uman-a a l'é nassù ant j'agn '40-'50, con lë svilup ëd sistema tecnològich sempe pì complicà (es. j'aviassion militar o ij reator nuclear). L'incident ëd Three Mile Island (1979) ant jë Stat Unì e col ëd Chernobyl (1986) a l'han dimostrà l'importansa ëd comprende j'eror uman ant j'anàlisi ëd sicurëssa. Ant j'agn '80, a son ëstàit dësvlupà ij prim model quantitativ për prevëdde j'eror, coma ël THERP (Técnica për Prevëdde ël Tass d'Eror Uman).

 Tècniche e Strument   
Le técniche për valuté e amelioré l'afidabilità uman-a a comprendo:  
 HRA (Anàlisi d'Afidabilità Uman-a): Métod për stimé la possibilità d'eror an base a senari specìfich.  
 Model cognitiv: Comprende com ël servel a processa l'anformassion (es. model SRK: Skill-Rule-Knowledge).  
 Simulassion: Esercitassion an ambient controlà për testé le decision sota pression.  
 Design ergonòmich: Creé strument ëd travaj ch'a ridùvo la fatigà e j'eror.  

 Aplicassion   
 Aviassion: Formassion dij pilot e sistema automatisà për corege j'eror.  
 Medzin-a: Protocol për evité eror ant le dose dij fàrmach o ant j'operassion.  
 Industria pesanta: Contròj remot për evité esplosion o incident ant le fàbriche.  
 Traspòrt: Sistema ëd avertiment ant j'automòbij për compensé la distrassion dij guidador.  

 Sfide e Prospetive   
Le prinsipaj sfide a son:  
 Complessità dij comportament uman: Difìcil prevëdde tute le decision che na përsona a peul pijé.  
 Antëgrassion con l'IA: Com a peulo j'inteligense artifissiaj colaboré con j'uman sensa riduve l'atension.  
 Fator culturaj: L'anfluensa ëd la cultura organisativa ansima a la sicurëssa.  

Ant ël futur, le técniche ëd realtà virtual për la formassion e l'utilisassion ëd big data për analisé pattern d'eror a peulo giuté a milioré l'afidabilità. As dësvlupa ëdcò l'anteresse për le micro-decision ant ël process cognitiv.

Categorìa:Engignerìa
Categorìa:Tecnologìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI