Lisp (lengagi ëd programassion)

Lisp (abreviassion ëd "LISt Processor") a l'é un lengagi ëd programassion àut livel creà dël 1958 da John McCarthy al MIT. A l'é arnomà për soa sintassi basà an sle espression-S (liste parsificà) e soa flessibilità ant la manipulassion ëd dat simbòlich. Lisp a l'ha anspirà vàire lengagi modern e a l'é stàit fondamental ant lë svilup ëd l'inteligensa Artifissial (AI). Le variant prinsipaj a son Common Lisp, Scheme, e Clojure.

 Stòria   
 1958: John McCarthy a dësvlupa Lisp com strument për l'arserca an AI.  
 1960: Lansi ëd Lisp 1.5, che a introduv ël sistema ëd garbage collection.  
 Ani 1970-80: Nàssita ëd dialet com Maclisp, Interlisp, e Scheme (1975).  
 1984: Standardisassion ëd Common Lisp për unifiché le variant.  
 2007: Clojure, un dialet modern basà su JVM, a l'é creà da Rich Hickey.  
 Al di d'ancheuj: Lisp a l'é dovrà ant l'arserca, l'educassion, e l'anformàtica simbòlica.  

 Strutura e Component   
 Espression-S: Còdes e dat arpresentà com liste parsificà (es. `(print "Ciao")`).  
 Liste: Strutura dat primària, dovrà për còdes e anformassion.  
 Programassion funsional: Fonsion ëd prima class e lambda.  
 Macro: A përmëtto ëd generé còdes durant la compilassion.  
 Garbage collection: Gestion automàtica dla memòria.  

 Usagi Pràtich   
 Inteligensa artifissial: Svilup ëd sistema espert e ret neuraj.  
 Lengagi ëd script: Automassion ant l'arserca matemàtica.  
 Editor ëd test: Emacs (scrivù an Elisp, un dialet ëd Lisp).  
 Aplicassion empresariaj: Con Common Lisp e Clojure.  
 Programassion simbòlica: Manipolassion ëd fòrmole matemàtiche.  

 Avantagi e Svantagi   
 Avantagi:  
 Flessibilità: Meta-programassion con macro.  
 Espressività: Còdes compàt e potent.  
 Eredità stòrica: Base për vàire concet an informàtica.  
 Svantagi:  
 Sintassi pa intuitiva: Difìcil për prinsipiant.  
 Pòche adossion comerciaj: Men sostegn che Python o Java.  

 Evolussion Tecnològica   
 Ani 1960: Utilisassion ant ij prim sistema ëd dimostrassion automàtica.  
 Ani 1980: Aplicassion ant l'arserca an AI al MIT e Stanford.  
 Al di d'ancheuj:  
 Clojure: Integrassion con l'ecosistema Java e JavaScript.  
 Librarìe moderne: Quicklisp (Common Lisp) e Leiningen (Clojure).  

 Vardé ëdcò   
 Inteligensa Artifissial  
 John McCarthy  

 Arferiment   
 Graham, P. (1996). *ANSI Common Lisp*. Prentice Hall.  
 McCarthy, J. (1960). *Recursive Functions of Symbolic Expressions*. MIT.  

 Ligam esterne   
 Sit ufissial ëd Common Lisp  
 Documentassion ëd Clojure  

Categorìa:Informàtica
Categorìa:Tecnologìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI