Fìsica (magìa)

La fìsica (dal grech φύσις, physis, "natura"), an contest piemontèis e ossidental pre-modern, a l'é ël termo stòrich për l'arserca e la pràtica dl'ocultism, dla magìa natural e djë studi an sij segret ëd la natura. A l'é distinta da la fìsica moderna, ch'a l'é na dissiplin-a sientìfica.

 Etimologìa e significà stòrich 
Ël termo "fìsica" a l'ha avù na evolussion semàntica:
 Antichità: siensa dla natura an general
 Medioev e Rinassiment: studi dij segret naturaj e dj'ocult
 Età moderna: separassion da la fìsica sientìfica
 Piemontèis modern: arcòrd stòrich ant ël léssich

 Stòria 

 Orìgin antiche 
 Filosofìa natural greca: studi dij fenomen naturaj
 Ermetism: tradission esotérica egissia e greca
 Alchimìa: precursor dla chìmica moderna

 Medioev e Rinassiment 
 Paracelsus (1493-1541): médich e alchimista
 Agrippa ëd Nettesheim (1486-1535): autor ëd "Filosofìa oculta"
 Scòla 'd Salamanca: studi dij test ermétich

 Età moderna 
 Separassion da la siensa sperimental
 Perseguitassion e censura
 Svilup ëd tradission segrete

 Dissiplin-e dla fìsica 

 Alchimìa 
 Trasformassion dij metaj
 Serca dla pera filosofal
 Preparassion d'elisir

 Astrologìa 
 Studi dj'anfluense celestiaj
 Predission e divinassion
 Corelassion macrocosm-microcosm

 Magìa natural 
 Control dle forse naturaj
 Usagi dle proprietà oculte
 Ritual e sirimonie

 Ermetism 
 Insegnament atribuì a Ermete Trismegist
 Prinsipi d'analogìa e corispondensa
 Serca dla conossensa divin-a

 Prinsipi fondamentaj 

 Prinsipi d'analogìa 
 "Com an dzora, parèj sota"
 Corispondensa antra macrocosm e microcosm
 Unità dël real

 Simpatìa e antipatìa 
 Atrassion e repulsion antra le còse
 Relassion oculte antra le sostanse
 Usagi për le trasformassion

 Spìrit e materia 
 Presensa dë spirit ant la materia
 Possibilità d'anterassion
 Trasformassion spiritual e materiaj

 Strument e técniche 

 Laboratòri alchìmich 
 Alambich e atanòr
 Fornase e crogiuoj
 Sostanse e ingredient

 Grimorio 
 Lìber d'angress màgich
 Formula e sirimonie
 Istrussion për j'esperiment

 Sìmboj e segn 
 Lengagi simbòlich
 Segn cabalìstich
 Diagrama màgich

 Fìsica e religion 

 Relassion complicà 
 Condana eclesiàstica
 Element cristian ant soe pràtiche
 Tension antra fede e conossensa oculta

 Sincretism 
 Fusion d'element pagan e cristian
 Adatament dij rituaj
 Creassion ëd tradission ibride

 Fìsica e siensa moderna 

 Separassion stòrica 
 Nàssita dël métod sientìfich
 Abandon dij concet ocult
 Divergensa dle dissiplin-e

 Eredità 
 Contribù a la nàssita dla chìmica
 Anfluensa an sla psicologìa
 Përdita dël sens d'unità dël savèj

 Fìsica an Piemont 

 Tradission locaj 
 Pràtiche popolar piemontèise
 Conossense tradissionaj
 Folclor e superstission

 Testimonianse 
 Document stòrich
 Racòlte etnogràfiche
 Arcòrd ant ël léssich

 Autor amportant 
 Paracelsus (1493-1541)
 Agrippa ëd Nettesheim (1486-1535)
 Giordano Bruno (1548-1600)
 John Dee (1527-1608)
 Heinrich Cornelius Agrippa (1486-1535)

 Euvre fondamentaj 
 De Occulta Philosophia d'Agrippa
 Archidoxis Magica ëd Paracelsus
 De Umbris Idearum ëd Giordano Bruno

 Vëdde ëdcò 
 Ocultism
 Alchimìa
 Magìa
 Ermetism
 Filosofìa natural

 Bibliografìa 
 Agrippa, H.C., Filosofìa oculta, 1533
 Paracelsus, La gran cirurgìa, 1536
 Eliade, M., Fòrgeron e alchimista, 1956

Categorìa:Filosofìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI