Mùscol

Ij mùscoj a son dij tessù orgànich che, an tirandse, a përmëtto ël moviment dël còrp e dj'òrgan. A son costituì da fibre muscolar (o miociti) organizà an fasse, e a gieugo un ròl essensial ant ël sosteniment, la locomossion, e la regolassion ëd funsion vitaj com la sircolassion dël sangh e la digestion.

Strutura dij mùscoj
Minca mùscol a l'é formà da:
 Fibre muscolar: Célule longhe ch'a peulo tiresse.
 Tessù conetiv: A quata le fibre e a forma ij tendon, ch'a gropo ij mùscoj a j'òss.
 Nerv: A dà l'ampuls elétrich për la contrassion.

Sòrt ëd mùscoj
A esisto tre tip prinsipaj:
 Mùscoj strià (scheletrìch):
 A son controlà volontariament.
 A servo për ël moviment dël còrp (esempi: bicìpite).
 Mùscoj liss (visceraj):
 A travajo involontariament.
 A son ant j'òrgo intern (stòmi, vas sanguign).
 Mùscol cardìach:
 A l'ha 'd fibre strià ma a bat volontariament.
 As treuva ant ël cheur.

Fonsion
 Moviment: Locomossion e spostament dle part dël còrp.
 Sosteniment: Manteniment ëd la postura e stabilità.
 Produssion ëd calor: Da l'energìa dësperdùa durant la contrassion.

Amportansa
Ij mùscoj a son crìtch për:
 La respirassion (diaframa).
 La sircolassion dël sangh (contrassion dël cheur).
 La protession dj'òrgo (muscoladura adominal).

Patologìe
Cheiche problema comun:
 Atrofìa: Pèrdita ëd massa muscolar për mancansa d'usagi.
 Miopatìa: Maladìe ch'a danegio le fibre muscolar.
 Crampe: Contrassion dolorose e involontarie.

Conservé la salute muscolar
 Esercissi regolar: Fòrsa e flessibilità.
 Dieta equilibrà: Rica ëd protein-e (carn, legum), vitamin-e (B, D), e mineraj (magnesi, potassi).
 Idratassion e ripos: Evité l'afaticament ecessiv.

Ij mùscoj a son fondamentaj për la vita e la libertà ëd moviment. Soa cura a l'é essensial për në stil ëd vita san e ativ.

Categorìa:Biologìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI