Guèra dij set agn

Bataja 'd Plassey (23 giugn 1757)
 Bataja 'd Carillon (6–8 luj 1758)
 Bataja 'd Zorndorf (25 òst 1758)
 Bataja 'd Kunersdorf (12 òst 1759)
La guèra dij set agn a l'é stàit un conflit militar dla scònda metà dël sécol ch'a fa 18. La guèra a l'é durà dal 1756 al 1763 e a l'ha fàit an total 853.000 mòrt.

 Stòria 

 Formassion 
La guèra a l'ha interessà da 'na part ël Regn Unì, ël Regn ëd Prussia, l'Elettorà ëd Hannover, e autri Stat pì cit dla Gërmania nòrd-ossidental e, dal 1762, ël Regn dël Portugal; da l'autra la coalission formà dal Regn ëd Fransa, l'Imperi Roman Sacrà (prinsipalment l'Elettorà ëd Sassònia e l'Àustria), l'Imperi Russ, la Svessia, l'amper Moghul e, dal 1762, la Spagna. Un-a e l'autra formassion a l'han ëdcò avù l'agiut ëd diferent pòpoj nativ ant ij diferent continent.

 Achit 
La guèra a l'é s-ciopà apress a l'invasion dla Sassònia da part dla Prussia, përché la Sassònia a l'era n'aleà dl'Àustria, ch'a vorìa arcuperé la Slesia, perdùa ant la guèra 'd sucession austrìaca 'd pòch agn prima.

Regn Unì e Fransa a son intrà ant le doe different fassion ëd guèra, përché tut e doi a vorìo avej ël contròl dij comersi e dle colònie ant ël mond.

 Dësvlup 
La guèra dij 7 agn a l'é combatusse an Euròpa, ma ëdcò an Àfrica, Mérica e Asia, tant che la part ëd guèra combatusse an India tra Regn Unì e Fransa, a l'é ciamà tersa guèra carnatica. Costa guèra a l'é stàita donch definìa la "vera prima guèra mondial" da Winston Churchill.

 Fin e conseguense 
La guèra a l'é finia con la vitòria dël Regn Unì e ij sò aleà contra la Fransa e ij so aleà.

 Armudament teritoriaj 
miniatura|Armudament teritòriaj ant la Mérica (an anglèis)

 An Euròpa gnente a armuda da com a j'ero ij finagi prima dla guèra
 La Fransa a ced sò teritòri a est dël fium Mississippi, comprèis ël Canadà, San Vincens, Dominica, Tobago e ël Cicars Setentrional (est dl'India) al Regn Unì e ij teritòri a òvest dël Mississippi a la Spagna. 
 La Spagna a ced la Florida al Regn Unì an cambi dla restitussion ëd Manila e L'Avan-a.
 L'amper Moghul a ced ël Bengala al Regn Unì

Ël Regn Unì a l'era parej slansà vers la supremassìa mondial e vers na gròssa espansion an India, cola ch'a dventërà un-a dle soe colònie pi importante.

Ij fransèis d'Acadia, con la guèra franch-anglèisa, part dla guera dij set agn, dal 1755 a son stàit sforsà a migré an Luisian-a, andoa a ven-o bele adess ciamà "Cajun". Durant costa deportassion, manca acadian a son mòrt ëd fam.

 Ant la cultura 

 Ël romanz "L'ùltim dij Mojcan", a l'é ambientà antratan dla guèra dij set agn.
 Ant ël videogieugh "Age of Empires III", a-i é na campagna, ant lë scond at, dont ël giogador a combate con ij fransèis ant la guèra dij set agn.
 Part dël videogieugh "Assassin's Creed III" a l'é ambientà antratan dla guèra dij set agn.

 Autri progèt 
Categorìa:Guère