Scultura

La Scultura a l'é l'art ëd creé forme tridimensionaj, an scopland, modeland, o costruend material com pera, metal, bòsch, o to. A l'é un-a dle forme artìstiche pì antiche e a serv për esprime ideje religiose, polìtiche, o estétiche.  

 Stòria dla Scultura   
 Antichità  
Le prime sculture a armonto a la Preistòria (es. le "Vénus paleolìtiche"). Ant l'Egit, le sculture monumentaj (es. sfinge e faraon) a smonìo ël podèj divin. Ant la Grecia antica, la scultura a rapresentava la blëssa uman-a idealisà (es. ël Discobol).  

 Medev e Rinassiment  
Ant ël Medev, la scultura a l'era religiosa (decorassion ëd cese e cros). Durant ël Rinassiment, artista com Michelangelo a dà vita a caplavor com ël David. An Piemont, le sculture gòtiche dle catedraj ëd Turin e d'Ast a son esempi amportant.  

 Sécoj XVIII-XX  
Ant l'Eutsent, la scultura neoclàssica (es. Canova) a dòmin-a. Ant ël Neuvsent, ij moviment modernista (Cubism, Astratism) a cambio le forme. Scultor piemontèis com Umberto Mastroianni (Turin) a contribuisso a l'avanguardia.  

 Sòrt ëd Scultura   
 Scultura an pera: Monument antich e medievaj (es. le colòne ëd la Cesa ëd San Michel).  
 Bronz: Usà për statue pùbliche (es. ël Caval ëd Bronz ëd Turin).  
 Scultura an bòsch: Popolar ant le cese alpin-e piemontèise.  
 Scultura moderna: Astrata o an metal, com le euvre ëd Arnaldo Pomodoro (nassù an Romagna ma ativ an Piemont).  
 Instalassion: Euvre tridimensionaj ant ël paisage (es. ël Parco d'Art Viventa ëd Turin).  

 Técniche e Strument   
 Intaj (carving): travajé ël material con ësgiav, martel, o scopel.  
 Modelé: Formé la to o la sira.  
 Fusion: Creé stamp an metal con la técnica dël "lost-wax".  
 Técniche moderne: Stampa 3D e l'usagi ëd material reciclà.  

 Ròl ant la Coltura   
La scultura a l'ha marcà:  
 Religion: Statue sacrà ant le catedraj (es. ël Sant Sepolcr ëd Varal).  
 Polìtica: Monument a j'eroj nassional (es. ël Monument a Vitòrio Emanuel II ëd Milan).  
 Art pùblica: Sculture urbane com le "Tor dël Temp" ëd Mario Merz a Turin.  

 Desfide Contemporanie   
 Conservassion: Dannegiament da smòg o vandalism (es. problema ant ij monument turinèis).  
 Còst: Ël travaj an bronz o marm a l'é car.  
 Sostenibilità: L'usagi ëd material nen inquinant.  

Categorìa:Coltura piemontèisa  
Categorìa:Società piemontèisa  
Categorìa:Stòria
Categorìa:Società
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI