Coltura

La coltura a l'é l'ansem dle tradission, chërdense, costuma, valor, e pràtiche che a definisso na comunità o na società. A comprend ëdcò l'art, la lenga, la religion, e j'idèje ch'a carateriso l'identità coletiva. Ant ël Piemont, la coltura regional a l'ha 'd rèis ant la stòria, ant le influense sèltiche, roman-e, e medioevaj.  

 Stòria dla Coltura Piemontèisa   
Dal temp dij Selt e dij Roman, ël Piemont a l'é stàit n'area ëd mes-cultura. Durant ël Medi Ev, ij feod e le comun-e a l'han dësvlupà tradission locaj, com ij «**Brandé**» (feste popolar) e la literatura an lenga piemontèisa. Ant l'Eutsent, con ël Risorgiment, la coltura piemontèisa a l'ha anfluensà l'unificassion italian-a, con figure com Camillo Benso ëd Cavour.  

 Element prinsipaj   
 **Lenga**: Ël piemontèis, parlà storicament, a l'é un dij sìmboj ëd l'identità regional.  
 **Tradission**: Festa com la «**Fera ëd San Giovann**» a Turin o ij «**Misteri**» religios ëd Còiri.  
 **Cusin-a**: Pràtiche alimentar com la «bagna cauda» o ij «agnolòt» a son part dël patrimòni coltural.  
 **Art e Mùsica**: La tradission ëd l'òpera (Teatro Regio ëd Turin) e ij còr alpin.  

 Coltura Moderna e Globalisassion   
La coltura piemontèisa a l'é an trasformassion për via dl'imigrassion e dij medi globaj. Esempi ëd fusion a son ij «**Balon**» ëd Turin, anté as mes-cio tradission e influense neuve. Le neuve generassion a dòvro le tecnologìe për ten-e vive le tradission, com ij grup ëd «**social piemontèis**».  

 Desfide dël Di d'Ancheuj   
La pèrdita dla lenga piemontèisa (men che 2 milion ëd locutor) e l'omogeneisassion coltural a son problema centraj. Organisassion com l'«**Associassion Piemontèisa**» a travajo për valorisé ël patrimòni, con festival e cors ëd lenga.  

 Vos Corelà   
 Lenga piemontèisa  

Categorìa:Società piemontèisa  
Categorìa:Stòria
Categorìa:Società
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI