Camp magnétich

Ël camp magnétich a l'é un camp vetorial che a descriv l'influensa che na càrica elétrica an moviment o un material magnétich a esèrcito su d'àutre cariche an moviment o materiaj magnétich. A l'é rapresentà dal vetor B (indussion magnética) e a l'é un concet sentral ant l'eletromagnetism, colegà diretament a j'equassion ëd Maxwell. As mzura an tesla (T) o gauss (G), ant ël sistema CGS.  

 Natura dël camp magnétich   
Un camp magnétich a peul esse generà da:  
 **Càriche an moviment** (corent elétrica): Es. un fil condutor con eletron ch'a flùisso.  
 **Material magnétich** (permanent o temporani): Es. fer, cobalt, nìchel, o eletromagnet.  
 **Cambi ant ël camp elétrich**: Scond l'equassion ëd Maxwell, un camp elétrich variàbil a peul generé un camp magnétich.  

Ël camp a l'é visualisà con le **linie ëd fòrsa**, ch'a mostro la diression (dal nòrd al sud magnétich) e l'intensità (densità dle linie).  

 Sorgiss e generassion   
Le sorgiss d'un camp magnétich a peulo esse:  
 Natural:  
 Camp magnétich terest (protegg la Tèra da partìcole solar).  
 Magnetism dle stèile e dij pianeta.  
 Organism vivent (es. tartarughe marin-e ch'a deuvro ël camp terestr për navighé).  
 Artificiaj:  
 Eletromagnet: anvilup d'un fil condutor dantorn a un nùcleo ëd fer.  
 Magnet permanent: Material ch'a manten un camp sensa energìa esterna.  
 Motor elétrich: Corent ch'a passa për na bobina an creand un camp rotativ.  

 Aplicassion   
Ij camp magnétich a son dovrà ant vàire contest:  
 **Medzin-a**: Risonansa magnética (MRI) për l'imagine médica.  
 **Energìa**: Generator e trasformator për convertì energìa mecànica an elétrica.  
 **Tecnologìa**: Memorisassion ëd dat an hard disk o card magnétich.  
 **Navigassion**: Bùssola për orientesse con ël camp terestr.  
 **Traspòrt**: Tren a levitassion magnética (Maglev) për riduve ël frission.  

 Unità e misura   
 **Tesla (T)**: Unità dël sistema antërnassional. 1 T a l'é un camp motobin fòrt (es. MRI a deuvra 1.5–3 T).  
 **Gauss (G)**: 1 T = 10.000 G. Ël camp terestr a l'é apopré 0.25–0.65 G.  
 **Strument ëd mzura**: Magnetòmeter, sensor Hall, o SQUID për camp motobin déboj.  

 Efet e Sicurëssa   
 **Salute**: Camp fòrt a peulo anterferì con stimolator cardìach (pacemaker) o causé scaudament.  
 **Eletrònica**: Camp magnétich a peulo danegié dat an memorisassion o alteré jë strument.  
 **Protession**: Material com mu-metal a peulo schermé ij camp indesiderà.  

 Stòria   
 **William Gilbert** (1600): A identifica ël camp terestr e a nomina ël fenòmen "magnetism".  
 **Hans Christian Ørsted** (1820): A dëscheurv che na corent elétrica a génera un camp magnétich.  
 **André-Marie Ampère** (1826): A formalisa la relassion antra corent e camp magnétich.  
 **James Clerk Maxwell** (1865): A unifica eletrissità e magnetism ant soe equassion.  

Categorìa:Fìsica  
Categorìa:Tecnologìa  
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI