Trat gastrointestinal

Ël trat gastrointestinal (o canal alimentar) a l'é ël sistema d'òrgan che a përmet la digestion dël mangé, l'assorbiment dij nutriment, e l'eliminassion djë scart. A l'é part essensial dël sistema digestiv e a comprend ij segment ch'a van da la boca a l'ano.

Part prinsipaj dël trat gastrointestinal
 Boca: Andoa a ancamin-a la digestion con la masticassion e l'assion dj'enzim salivar.
 Faringe e Esòfagh: Ël mangé a passa travers la faringe e a l'é smonù ant lë stòmi da l'esòfagh grassie a le contrassion muscolar (peristalsi).
 Stòmi: Ambelessì ël mangé a l'é mës-cià con àcid clorìdrich e enzim për formé ël chilo.
 Intestin cit: Compòst da duoden, digiun, e ìleon, a l'é andoa che la pì part dij nutriment a son assorbì.
 Intestin gròss: A comprend ël còlon, ël ret, e l'ano. A gestiss l'assorbiment d'eva e a forma le merde.

Fonsion
 Digestion mecànica e chìmica: Redussion dël mangé an molécole pì cite.
 Assorbiment: Traspòrt dij nutriment ant ël sangh.
 Eliminassion: Espulsion djë scart pa digerì.

Organ d'agiut
Ël trat gastrointestinal a cooper-a con:
 Fìdich (produssion ëd fel për la digestion dij grass).
 Pàncreas (secreta enzim digestiv e insulin-a).
 Cistifelia (anmagasin-a la fel).

Maladìe comun-e
 Gastrite: Infiamassion dla mucosa dlë stòmi.
 Refluss gastroesofageo: Ritorn d'àcid ant l'esòfagh.
 Sìndrom dël còlon iritàbil: Disturb ant l'intestin gròss.
 ùlsera: Lesion ant la mucosa dlë stòmi o dùoden.

Curiosità
An Piemont, la dieta tradissional, rica ëd polenta, carn, e formagg, a peul avèj n'impat sla salute dël trat gastrointestinal. Consum moderà e alimentassion equilibrà a son ciav për evité problem.

Referense
 Gray, H. (1918). Anatomia umana.

Categorìa:Biologìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI