Etanòl

Etanòl (o àlcol etìlich), con formula chìmica C₂H₅OH, a l'é un lìquid incolor e infiamàbil motobin dovrà tant ant l'andustria com ant la vita cotidian-a. A l'é un tipo d'àlcol che as treuva sia ant le bevande alcòliche sia com combustìbil o solvent.

Stòria
L'etanòl a l'é stàit dovrà da l'umanità fin da l'antichità, prinsipalment ant le bevande alcòliche otnùe për fermentassion ëd fruta o siròp. La produssion andustrial a l'é ancaminà dël sécol XIX, con ël dësvlup dle técniche ëd distilassion e sìntesi chìmica.

Proprietà
 Fòrmola: C₂H₅OH
 Punt d'ebolission: 78.37 °C
 Solubilità: As mës-cia bin con l'eva.
 Odor: Caraterìstich, legerment doss.

Usagi prinsipaj
 Bevande alcòliche: Bira, vin, e licor a conten-o etanòl otnù për fermentassion dë dzora a glucòsi.
 Combustìbil: Dovrà com bioetanòl për motor, dzortut an Brasil e Stat Unì.
 Andustria chìmica: Solvent për vernis, desinfetant, e bas për sìntesi ëd plàstiche.
 Medzin-a: Antisétich (es. gel idroalcòlich) e conservant për fàrmach.

Produssion
L'etanòl as peul otnisse con doi process prinsipaj:
 Fermentassion biològica: Iest o bater a trasformo ël sùcher (es. d'uva, cana da sùcher) an àlcol.
 Sìntesi chìmica: Combinassion d'etilèn (C₂H₄) e eva an pressensa d'àcid.

Sicurëssa
 Tossicità: Consum elevà a men-a a dëpendensa (alcolism) o avariament d'organ.
 Infiamàbil: A deuv pa esse scaudà davzin a feu.
 Regolamentassion: An vàire pais, l'etanòl andustrial a l'é denaturà (gionta d'sostanse tòssiche) për evité ch'a sia bevù.

Etanòl e ambient
Ël bioetanòl a l'é considerà na font d'energìa rinnovàbil, ma soa produssion a peul avèj d'efet negativ, com la deforestassion për coltivé cana da sùcher o sorgh.

Curiosità
Durant la pandemìa ëd COVID-19, la domanda d'etanòl për gel desinfetant a l'é montà dël 500%.

An Brasil, ël 45% dle viture a deuvro flex-fuel, ch'a peulo dovré sia benzìna che etanòl.

Arferiment
 IUPAC, Nomenclatura dij Compost Organich
 FAO, Rapòrt su Bioenergìa (2021)
 Johnson, H. Stòria dël Vin e dj'Alcol.

Categorìa:Biologìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI