Teatro

Ël Teatro a l'é l'art ëd rapresenté dë stòrie o ëd sentiment ëdnans a un pùblich, an dovrand paròle, moviment, mùsica e senegiadure. A l'é un mojen ëd comunicassion ch'a l'ha traversà ij sécoj, combinand literatura, art visual, e performanse.  

 Stòria dël Teatro   
 Antichità  
Le prime forme ëd teatro a nasso ant la Grecia antica (V sécol a.C.), con tragedie e comedie an onor dël dé Dionis. Ij Roman a continuo ël teatro, ma con n'apressiassion pì popolar. An Piemont, ij rest ëd teatro roman (es. an Augusta Bagiennorum a Bene Vagienna) a dimostro na tradission antica.  

 Medi Ev e Rinassiment  
Ant ël Medi Ev, ël teatro a dventa sacrà (mister e passion). Ant ël Rinassiment, as dësvlupa la Comedia dl'arte (con maschere com Arlechin), ch'a anfluensa ëdcò le compagnie piemontèise.  

 Sécoj XVIII-XX  
Ant l'Eutsent, ël teatro a dventa un sènter ëd debat sossiaj e polìtich. An Piemont, ël Teatro Regio ëd Turin a òspita òpere e balet. Ant ël Neuvsent, ij moviment d'avanguardia (es. Bertolt Brecht) a rivolusion-o la manera ëd fé teatro.  

 Sòrt ëd Teatro   
 Teatro Clàssich: Tragedie e comedie basà an sj'ópere greche e shakespearian-e.  
 Teatro ëd Prosa: Racont realista o simbòlich, com le comedie ëd Edoardo De Filippo.  
 Teatro Sperimentaj: Performanse astrate o polìtiche (es. le ópere ëd Carmelo Bene).  
 Teatro ëd Strada: Spetàcoj an piasse pùbliche, com ij ciarlatan e màschere piemontèis.  
 Musical: Combinassion ëd mùsica, cant e bal (es. Notre Dame de Paris).  

 Técniche e Strument   
 Recitassion: Métod com ël "Stanislavskij" për l'improvisassion realista.  
 Senegiadura: Creassion d'ambient con ëscenari mobij e costum stòrich.  
 Iluminassion: Rende l'atmosfera con le lus (es. técniche moderne a LED).  
 Regìa: Organisassion ëd tuti j'element ëd l'ópera.  

 Ròl ant la Coltura   
Ël teatro a l'ha:  
 Funsion Educativa: Debat ëd problema sossiaj (es. spetàcoj su l'emigrassion).  
 Conservassion ëd le tradission: Com ij Teatr Paisan piemontèis.  
 Inovassion Artìstica: Sperimentassion con tecnologie dij video e dj'efet sonor.  

 Teatro an Piemont   
 Teater Stòrich: Ël Teatro Regio ëd Turin e ël Teatro Coccia ëd Noara.  
 Festival: Ël Festival dij Doj Mond ëd Spoleto e ël Torino Fringe.  
 Compagnìe: Grup com ël Teatro Stabile di Torino e le companìe com ël Teatro della Caduta.  
 Autor: Dramaturgh piemontèis com Giovanni Toselli (nassù a Turin).  

 Desfide Moderne   
 Finansiament: La ridussion dij sussidi pùblich a menassa ij teater ëd periferìa.  
 Concorënsa dij Media Digitaj: Spetàcoj an streaming ch'a tiro via pùblich.  
 Acessibilità: Sfors për rende ël teatro inclusiv (sot-tìtoj për sord, spetàcoj sensa barere).  

 Vos Corelà   
 Dansa  

Categorìa:Teatro  
Categorìa:Coltura piemontèisa  
Categorìa:Società piemontèisa  
Categorìa:Stòria
Categorìa:Società
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI