Barca

Na barca a l'é un véicol o strutura ch'a peul navighé ansima a l'eva (fium, lagh, o mar), dovrà për ël traspòrt, la pësca, ël turism, o l'atività sportiva. Le barche a peulo esse alimentà a man, a vela, a motor, o con sistema mist. An Piemont, l'usagi dle barche a l'é stàit stòricament ligà ai fium (es. ël Po') e ai lagh (es. Lagh Magior), anfluensand l'economìa e la cultura local.

 Composission e produssion 
Le barche a son fabricà con material divers a sconda dël sò usagi:
 Bòsch: Utilisà për le barche tradissionaj, com ij "batèj" piemontèis për la navigassion fluvial.
 Metal: Dovrà për barche pì grande e resistente (es. barche da travaj).
 Fibra ëd véder o plástica: Comun ant le barche moderne për ël turism.
 Tèila o gòma: Për gomon gonfiàbij.

La produssion a peul esse artisanal (con técniche tramandà, com ant ij cantié dël Lagh Magior) o andustrial (serie ëd produssion con stampagi ëd material compòsit).

 Stòria 
Le prime barche a armonto a la preistòria, fabricà con bòsch ëd piante. Ant l'época roman-a, ël Pò a l'era na via comersial amportanta, con barche ch'a trasportavo marcansia da e vers l'Adriàtich. Ant ël Medi Ev, ij "port" fluviaj piemontèis (es. a Casal) a j'ero sènter dë scambi.

Ant ël sécol XIX, con l'ariv dël vapor, le barche a motor a son dësvlupasse, ma an Piemont a l'é restà fòrt l'usagi dle barche a rem për la pësca e ël transpòrt local. Ant j'ani '60, ël Lagh Magior a l'ha vëddù n'espansion dël turism nàutich, con barche da dipòrt e gare ëd vela.

 Sòrt ëd barche 
Barca a rem: Utilisà për la pësca o për traversé ij fium.

Barca a vela: Dovrà për sport o dipòrt (es. ant ël Lagh d'Orta).

Barca a motor: Për servissi comersiaj o turìstich (es. taxi d'eva a Stresa).

Gomon: Për atività ëd salvament o pësca sportiva.

 Utilisassion 
Traspòrt: Stòricament për mercansìa e passagé ant ij fium piemontèis.

Pësca: Ant ij lagh e ant ël Pò, con técniche tradissionaj.

Turism: Gite organisà për visité ij lagh o le rive dël Pò.

Sport: Regà e gare locaj, coma la Regà Stòrica ëd Arona.

Salvament: Unità dla protezion sivil për j'emergense.

 Sfide ambientaj 
Le barche a motor a peulo contribuì a l'inquinament dij lagh e fium. An Piemont, a son stabilì d'area protete anté ch'as peul nen navighé për protege la biodiversità.

 Cultura piemontèisa e barche 
Manifestassion: La Festa dël Pëscador a San Nonsià (Lagh d'Orta), con esposission ëd barche tradissionaj.

Artisanà: Ij cantié ëd Intra (Lagh Magior) a costruisso ancora barche a rem con técniche antiche.

Categorìa:Traspòrt
Categorìa:Stòria
Categorìa:Società
Categorìa:Tecnologìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI