Siràmica

La Siràmica a l'é l'art e la técnica ëd creé oget ëd tèra cheuita, an dovrand e scaudand material argilos për realisé vas, sculture, piastrele, o component andustriaj. A l'é un-a dle pràtiche pì antiche dl'umanità, con d'usagi ch'a van da l'utilitari a l'artìstich.  

 Stòria dla Siràmica   
 Preistòria e antichità  
Le prime siràmiche a armonto a 25.000 agn fa, con oget ëd tèra cheuita dël Neolìtich. Ant l'antichità, Egit, Mesopotamia, e Cin-a a dësvlupo técniche avansà (es. porslan-a cinèisa). Ant ël Piemont, le tribù sèltiche a fabricavo vas decorà con motiv geométrich.  

 Epoche clàssiche e medievaj  
Ij Grech e ij Roman a dòvro la siràmica për ànfora e mosaich. Durant ël Medi Ev, an Piemont, as produvo piastrele smaltà për le cese e le abitassion nobiliar.  

 Sécoj XVIII-XX  
La Rivolussion Andustrial a introduv la produssion ëd massa, con siràmiche për eve e sanitari.

 Sòrt ëd Siràmica   
 Tèra cheuita: Material poros sensa smalt, dovrà për vasn e sculture (es. le "teste ëd Turin" antiche).  
 Grès: Siràmica dura e impermeàbil, dovrà për piat.  
 Porslan-a: Material fin e trasparent, svilupà an Cin-a e peui an Europa (es. porslan-a ëd Limòges).  
 Siràmica técnica: Component eletrònich o médich (es. isolant andustriaj).  

 Técniche ëd Realisassion   
 Torn: Travaja la tèra an girand (es. vas tradissionaj piemontèis).  
 Modelagi a man: Formé con ij dij (es. sculture decorative).  
 Smaltadura: Aplicassion dë smalt colorà prima dël forn (es. piastrele turinèise dël sécol XIX).  
 Cheuse ant ël forn: Temperadure che a van da 900°C (teracheuita) a 1400°C (porslan-a).  

 Ròl ant la Società   
La siràmica a l'ha:  
 Utilità quotidian-a: Stovije, piòle, e contenidor.  
 Valor artìstich: Sculture com cole dël piemontèis Lucio Fontana o le euvre d'Albisola.  
 Aplicassion andustriaj: Isolant, material biomédich, tecnologie avansà.  

 Siràmica an Piemont   
 Turin: Musé come ël Museo Civic d'Art Antica a ospito siràmiche medievaj.  
 Tradission ruraj: Forn tradissionaj ant le valade alpin-e për creé tupin e scudele.  

 Desfide Moderne   
 Sostenibilità: L'usagi ëd forn a gas a l'é discutù për l'anviron.  
 Concorrensa dij material sintétich: Plàstica e mëtaj a ridùvo la domanda ëd siràmica tradissional.  
 Tutela dij savèj tradissionaj: Scarse generassion ëd artisan ch'a continua ij métod antich.  

Categorìa:Coltura piemontèisa  
Categorìa:Società piemontèisa  
Categorìa:Stòria
Categorìa:Società
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI