Lej ëd Hooke

Si na sbara rèida a l'é sogeta a na fòrsa F dë stirament, la sbara a së slongrà ëd na longheur .
Për la pipart dij materiaj, an n'antërval ëd fòrse aplicà, a val na relassion ëd proporsionalità antra le doe quantità e sòn a l'é lòn ch'a fortiss la lej ëd Hooke:
;
an dzorpì, si la fòrsa a l'é nen tròp granda, cand a l'é gavà, ël material a torna a soa longheur originaria.
As dis antlora che la sbara a l'é elàstica an cost antërval ëd fòrse.

Tutun, s'as aplica na fòrsa tròp gròssa a la sbara, ël gràfich dla relassion antra F e  a chita d'esse na reta e, an dzorpì, ëd sòlit la sbara a tornërà nen a soa longheur inissial cand la fòrsa a l'é gavà.
As dis antlora che a l'é stàita tirà dëdlà dij sò lìmit elàstich.
Ant ës cas-sì, la sbara a peul ëdcò romp-se.

Al lìvel dj'àtom o dle molécole, la fòrsa aplicà a-j òbliga a slontanesse an diression ëd la fòrsa.
Costa separassion motobin cità, somà arlongh tuta la sbara, a pròvoca lë slongament osservà.
Fin-a che coste separassion antra j'àtom a son cite, la distansa ëd separassion a l'é proporsional a la fòrsa aplicà e la lej ëd Hooke a val.

L'antërval ëd validità ëd la lej ëd Hooke a varia motobin da na sostansa a n'àutra e, ëd sòlit, a l'é motobin malfé antivëdd-lo sensa prové a dissegnene për da bon un gràfich.

Lejedhooke