Cortona

Cortona a l'é na comun-a dla Toscan-a ëd 22.594 abitant, an provincia d'Aress.

 Stòria 
 L'época etrusca 
A l'época etrusca, Corton-a a l'era dita Curtun.
Ël murajon ëd cinta, longh 2600 méter, dël V sécol aGC a l'é ancor parsialman conservà an sò tòch a nòrd.
Parèj d'àutre sità d'Etruria, a la fin dël IV sécol aGC Corton-a a conclud n'aliansa con Roma e a dventa colònia roman-a.

 L'Età ëd mes 
Ant ël V sécol a l'é sachëzzà dai gòt.

Dël 1325 la sità a l'é alvà a la dignità 'd vëscovà.
Col midem ann, la famija dij Casali a pija ël podèj, ch'a goerna fin-a al 1409, cand Corton-a a l'é vendùa al re 'd Nàpoli.
Doi agn pi tard, sempe për dl'arzan, la sità a torna a Firense.

 L'Arnassensa 
Dël 1538 a l'é antëgrà al ducà 'd Toscan-a.
Ij Médici a mostro soa potensa an fasend batì n'àuta fortëssa an sla colin-a dl'antica acròpoj.

 Leu d'anteresse 
 Dòm ëd Santa Marìa
 Cesa ëd San Fransesch
 Cesa ëd San Nicòla
 Basìlica ëd Santa Margrita
 Palass Pretòri
 Musé diocesan
 Fortëssa medicea

 Aministrassion 
Ël sìndich a l'é Andrea Vignini (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).

 Sità binele 
Cortona a l'é binelà con:
 20px Athens, Stat Unì d'América
 20px Krujë, Albanìa

 Anliure esterne 
 Sit istitussional