Coréa dël Nòrd

La Corea dël Nòrd (an corean: 조선민주주의인민공화국, Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk) a l'é un pais dl'Asia oriental.

A confin-a a nòrd con la Federassion Russa e la Cin-a, a sud con la Corea dël Sud, e a l'é bagnà a òvest dal Mar Giàun e a est dal Mar dël Giapon. La capital a l'é Pyongyang.

A l'ha na surfassa ëd 120.540 km² e a conta anviron 25 milion d'abitant (stima 2023).

 Anté ch'as treuva 
thumb
thumb

 Demografìa 
La popolassion a l'é omogenia, con na minoransa cinèisa. Ël 24% ëd la popolassion a l'ha men che 15 agn; l'8,7% pì che 65. La mortalità anfantil a l'é dël 19,3 për mila. La lenga ofissial a l'é ël corean. La religion a l'é ofissialment l'ateism, ma a-i son chèiche pratiche tradissionaj e 'd comunità cristian-e sot-tèra.

 Stòria 
La Corea dël Nòrd a l'é stàita fondà dël 1948 da Kim Il-sung, dòp la division dla penìsola corean-a an séguit a la Seconda Guèra Mondial. A l'ha travajà a la Guèra 'd Corea (1950-1953), finìa con n'armistissi ma gnun-a pas ofissial. Dal 1948 a l'é governà dal Partì dij Lavoreur ëd Corea, conform a l'ideologìa dla Juche (auto-suficensa). Dël 2011, Kim Jong-il a l'é mòrt e a l'é stàit sucedù da sò fieul Kim Jong-un.

 Economìa 
L'economìa a l'é pianificà e isolà. A l'é basà an sla industria pesanta, l'agricoltura e lë strass militar. A l'ha problema crònich ëd mancansa 'd mangé. 4,4 milion d'abitant a travajo ant ël setor dl'agricoltura e dla pësca. A l'ha 'd risorse minerarie (carbon, fer) e a svilupa program nuclear e missilìstich, sogèt a 'd sansion antërnassionaj.

 Organisassion polìtica 
La Corea dël Nòrd a l'é na ditatura dë stamp stalinista, ofissialment na Repùblica Popolar Democràtica ëd Corea. Ël podèj a l'é concentrà ant le man dla famija Kim e dël Partì dij Lavoreur. Ël president dël Comità ëd Difèisa Nassional (de facto, lìder dël pais) a l'é Kim Jong-un, ch'a l'ha pijà 'l podèj dël 2011. Soa polìtica a l'é ciamà "byungjin", ch'a buta ansema lë svilup nuclear e l'economìa.