Livorn

Livorn (Livorno an italian) a l'é na sità dla Toscan-a ëd 160.891 abitant Sorgiss: ISTAT - Bilansi demogràfich al 31/03/2009 ., capleugh ëd l'omònima provinsa.

 Stòria 
Massionà a parte dal 1027, la cita sità toscan-a ëd Portus Liburni a l'é stàita dotà a parte dal sécol ch'a fà XII d'un pòrt fortificà.

Dagià ch'a restava ël pont pi bass ëd lë sboch ëd l'Arn, ël prim granduca ëd Toscan-a, Còsim I dij Médici, a l'ha decidù - ëdcò an rason dl'ansabiament dël pòrt ëd Pisa - ëd fé 'd Livorn ël neuv gran pòrt toscan.
Tutun la realisassion dël proget a l'ha ancaminà mach sota 'l regn dij sò fieuj Fransesch I e Ferdinand I dij Médici, ant ël darié quart dël sécol ch'a fà XVI.
Ferdinand I a l'ha fàit promulghé j'arnomà lej ëd Livorn dël 1593, ch'a concedìo la libertà ëd sogiorn, ëd comersi e ëd religion.

Livorn a l'é tòst ëdventà la sconda sità ëd Toscan-a.
Dël 1838 a contava sent ca 'd comersi ebree (dal 1603 a-i é staje na sinagòga) e vintessinch ca 'd comersi anglèise.

Apress ëd neuve trasformassion urbanìstiche ant ël sécol ch'a fà XIX e ij travaj d'arcostrussion séghit a la sconda guèra mondial, Livorn a l'é dventà ancheuj un-a dle prinsipaj sità portuaj dël Mediterani, con un grand pòrt ëd mërcansìe, d'amportante liure marìtime, dle rafinerìe e la sede dl'Academia italian-a dla marin-a.

 Leu d'anteresse 
An sël vej pòrt, an piassa Micheli, as alva ël monument a Ferdinand I con ai sò pe quatr përzoné négher, ij Quatr mòro, ancadnà.
 Vila Minbelli
 Ël dòm ëd San Fransesch
 La cesa dij Grech unì
 La Neuva Sinagòga

 Aministrassion 
Ël sìndich a l'é Filippo Nogarin (dal 09/06/2014).

 Sità binele 
Livorn a l'é binelà con:
 20px Guadalajara, Spagna
 20px Haiphong, Vietnam
 20px Oakland, Stat Unì d'América

 Anliure esterne 
 Sit istitussional

 Arferiment 

Categorìa:Capleugh ëd provincia italian
Categorìa:Comun dla provincia ëd Livorn