Berlin

Berlin a l'é la capital dla Gërmania e, con 3.769.495 abitant (31/12/2020), a l'é la sità pì popolà dël pais e la seconda pì granda dl'Union Europenga apress Paris.

 Geografìa 
Berlin as treuva ant la part oriental dla Gërmania, a l'é travërsà dal fium Sprea e a l'ha 'd grand parch, com ël Tiergarten. La sità a l'é conossùa për soa granda quantità d'eva (pì che 180 km ëd vie d'eva) e për soe foreste.

 Stòria 
La sità a l'é nassùa dël sécol XIII. A l'é stàita la capital dël Regn ëd Prussia, peui dl'Imperi Alman (1871), dla Repùblica ëd Weimar e dël Ters Reich. Dòp la Sconda guèra mondial, a l'é stàita dividùa an doi part: Berlin Est (capital dla Repùblica Democràtica Alman-a) e Berlin Ovest (enclave dla Repùblica Federal Alman-a). Ël Mur ëd Berlin, costruì dël 1961, a l'é stàit abatù ai 9 ëd novèmber dël 1989, e dël 1990 la sità a l'é torna dventà la capital dla Gërmania unificà.

 Monument pi important 
 Pòrta ëd Brandeborgh: ël sìmbol ëd la sità.
 Reichstag: la sede dël parlament alman.
 Alexanderplatz: piassa con la famosa Tor ëd la Television (Fernsehturm), àuta 368 m.
 Ìsola dij Musé: patrimòni UNESCO, con sinch musé (Pergamon, Altes, Neues, Bode, Alte Nationalgalerie).
 Mur ëd Berlin: a resto 'd tòch, com l'East Side Gallery.
 Cesa dël Avniment (Gedächtniskirche): ruin-e dla guèra.
 Palass ëd Charlottenburg: la pì granda residensa real ëd Berlin.

 Educassion 
Berlin a l'ha 17 università e scòle superior con pi che 150.000 student:
 Freie Universität Berlin (Università Lìbera)
 Humboldt-Universität zu Berlin
 Charité Berlin (la pì granda facoltà ëd medzin-a d'Euròpa)
 Technische Universität Berlin
 Universität der Künste Berlin 
 Hochschule für Musik "Hanns Eisler" 
 Hochschule für Schauspielkunst "Ernst Busch"
E peui d'àutre Fachhochschule (scòle superior professionaj).

 Aministrassion 
Ël sìndich (Regierender Bürgermeister) a l'é Kai Wegner (CDU), an càrica dal 2023. Prima 'd chiel a l'é stàita Franziska Giffey (SPD).

 Sità gemelà 
Berlin a l’é gemelà con vàire sità dël mond. Le pì veje a son Los Angeles (1967), Paris (1987) e Madrid (1988). Dal 1990, d'apress a l'unificassion, a l'ha anandiasse na neuva fòrsa 'd gemelagi con le capital d'Euròpa ossidental e oriental. La lista completa a comprend na vinten-a 'd sità, an tra le quaj:
 20px Los Angeles, Stat Unì d'América
 20px Madrid, Spagna
 20px Istanbul, Turchìa
 20px Bùdapest, Ungherìa
 20px Brussel, Belgi
 20px Pechin, Cin-a
 20px Windhoek, Namibia

 Vardé ëdcò 
 Gërmania
 Mur ëd Berlin
 Reichstag
 Pòrta ëd Brandeborgh

 Anliure esterne 

 Sit istitussional

Categorìa:Sità alman-e