Brasil

Ël Brasil a l'é na repùblica federal e pressidensial ëd l'América meridional.

 La nassion 
La nassion a l'ha 180 milion d'abitant e n'àrea d'8.514.876 kmq. La capital a l'è Brasilia.

Tacà al Brasil a-i son la Colombia, ël Venessuela, la Gujan-a, ël Suriname, la Gujan-a Fransèisa, l'Uruguay, l'Argentin-a, 'l Paraguay, la Bolivia e 'l Perù. A l'é bagnà da l'océan Atlàntich.

A l'é fàit da 26 ëstat federaj e un distret federal. Sò nòm a riva da col ëd na pianta: ël pau brasil (Caesalpinia echinata).

 Ij brasilian 
Ël Brasil a l'è abità da 180 milion ëd përson-e. La mità dj'abitant a l'é originaria dl'Euròpa, j'àutri a sòn mòro, metiss, asiàtich (Giaponèis, Cinèis, Corean) e Indian d'América (Indios an Spagneul e Portughèis).
Al 20% ëd la popolassion a l'é d'orìgin italian-a, an gran part dal Véneto, dël Trentin e dal Friul.

 Etnìe 
 Ant ël nòrd-est ij brasilian a son metiss e néir.
 Ant ël nòrd la gran part dj'abitant a l'è metissa ò india.
 Ant ël sud a son ëd dissendensa europenga.
J'indian d'América a son 700.000 e a stan ant le foreste dl'Amassònia.

 Religion 
 Catolicésim 74%
 Protestantésim 15%
 Ortodossìa, Bodism, Ebraism, Islamism, religion tradissionaj e animìste 11%.

 Stòria 
Dal 1964 al 1985 a-i é staje na ditatura militar.
Dël 1985 a l'é tornaje la democrassìa.
La constitussion a l'é dël 1988.

 Conomìa 
Ël Brasil a fa part dël Mercosur.
La moneda a l'é ël real.
A la fin dël 2012, l'anflassion a l'era dël 5,3% e la disocupassion sota al 6%.

Ël Brasil a l'ha ël sest prodot anterior ëspòrch dël mond (col ch'a fa stantun për abitant).
A l'é ël ters esportator agrìcol mondial e ël prim produtor ëd cafè, polastr, giuss ëd portugal, carn ëd beu.
Cheidun-e ëd soe amprèise, tanme Petrobras o Vale, a son dij gigant mondiaj.

 Sità 
Le sità amportanti a resto:
 Brasilia, la capital dal 1960.
 São Paulo
 Rio de Janeiro, la veja capital.
 Curitiba, con 1.808.969 abitant.
 Belo Horizonte
 Manaus ant l'Amassònia

 Organisassion polìtica 
Ël president a l'é Jair Bolsonaro  (dal 1m ëd gené 2019).

 Stat federaj 
 Acre
 Alagoas
 Amapà
 Amazonas
 Bahia
 Cearà
 Distret Federal
 Espìrito Santo
 Goiàs
 Maranhão
 Mato Gross
 Mato Gross dël Sud
 Minas Gerais
 Parà
 Paraìba
 Paranà
 Pernamboch
 Piauì
 Rio de Janeiro
 Rio Grande dël Nòrd
 Rio Grande dël Sud
 Rondònia
 Roraima
 Santa Catarina
 São Paulo
 Sergipe
 Tocantins

 Anliure esterne 

Categorìa:Brasil