Belgrad

Belgrad (Београд - Beograd an serb, ch'a veul dì "la sità bianca") a l’é la capital e la sità pì granda dla Serbia.

A l’é ëdcò la prima sità dla Serbia për popolassion, con 1.710.000 abitant (2007) e anviron 1,7 milion ant l'àrea metropolitan-a.

 Geografìa 
Belgrad as treuva ant la part sentral ëd la Serbia, ant la region ëd la Serbia sentral. A l'é situà a la confluensa stratégica dël fium Sava ant ël Danubi, an sël confin tra la Pian-a Panònica e la Penisola Balcànica. Costa posission a l'ha fane 'n pont comercial e militar amportant ant la stòria.
La sità a l'ha na surfassa d'anviron 360 km² e a l'é partagià antra 17 comun-e (opštine). A l'é dominà da la Fortëssa ëd Belgrad (Kalemegdan), na fortificassion stòrica dzora na colin-a ch'a dà an sij doi fium.

 Stòria 
Belgrad a l'ha na stòria ch'a armonta a pì 'd 7.000 agn. A l'era 'n sènter për vàire popolassion: ij Celt (ch'a l'han fondà Singidunum), ij Roman, ij Bisantin, j'Ungherèis, j'Otoman e ij Serb. A l'ha subì vàire assedi e a l'é stàita danegià e arcostruìa vàire vire. Dël 1403 a l'é dventà la capital dël Despotà 'd Serbia. A l'é stàita sota l'Imperi Otoman për tre sécoj (1521-1867), prima dë vnì capital dël Regn ëd Serbia e, dël 1918, dla prima Jugoslavia. Durant la Sconda Guèra Mondial a l'é stàita bombardà e ocupà. Dël 2006, con la fin ëd l'Union ëd Serbia e Montenegro, a l'é torna dventà la capital dla Serbia independent.

 Monument e pòst d'antëresse 
 Fortëssa ëd Kalemegdan: ël pòst pì amportant ëd Belgrad, con un parch e un musé militar.
 Templi ëd San Sava: na cesa ortodòssa an stil neo-bisantin, un-a dle pì grand al mond.
 Strada pedestrian-a Knez Mihailova: la stra prinsipal dël sènter stòrich, pien-a 'd boteghe e 'd càfe.
 Catedral ëd San Michel: na cesa ortodòssa dël sécol XIX.
 Musé Nassional ëd Serbia: andoa as treuva 'l tesòr archeològich e artìstich dla Serbia.
 Cà Zeleni Venac: na cà 'd pianta oriental, un dij pòch rest otoman.
 Palass Nebojša: un dij pì vej an Belgrad.
 Ada Ciganlija: n'ìsola artifissial dzora 'l fium Sava, trasformà an n'àrea 'd ripos e dë sport.

 Economìa e coltura 
Belgrad a l'é 'l sènter econòmich, finansiari, cultural e educativ dla Serbia. A l'ha d'università, teàter, galarìe d'art e 'd festival anternassionaj (tanme 'l Festival Musical ëd Belgrad - BEMUS). A l'é 'dcò un sènter amportant për j'industrie (tecnologìa, automòbij, alimentar) e 'l comersi. L'Aeropòrt Nikola Tesla a l'é ël pì amportant dla nassion. La sità a l'ha na vita nòturna motobin viva, con vàire bar e discoteche arlongh ij fium.

 Sità gemelà e sità sòcie 
Belgrad a l’é gemelà con:
 20px Chicago, Stat Unì d'América
 20px Coventry, Regn Unì
 20px Lahore, Pakistan
 20px Tel Aviv, Israel
 20px Vien-a, Àustria

A l'ha vaire sità sòcie:
 20px Atene, Grecia
 20px Banja Luka, Bòsnia e Erzegòvina
 20px Pechin, Cin-a
 20px Berlin, Almagna
 20px Kijv, Ucrain-a
 20px Lubian-a, Slovenia
 20px Milan, Italia
 20px Mosca, Federassion Russa
 20px Roma, Italia
 20px San Peroborgh, Federassion Russa
 20px Skopje, Macedònia dël Nòrd
 20px Zagabria, Croassia

 Anliure esterne 
 Sit offisial

Categorìa:Serbia
Categorìa:Sità europenghe