Almagna

L'Almagna (Deutschland an lenga tedesca) a l'é 'n pais dl'Euròpa sentral, mèmber ëd l'Union Europenga.

A confin-a con Danimarca, Polònia, Repùblica Ceca, Àustria, Svìssera, Fransa, Lussemborgh, Belgi e Pais Bass.
La capital a l'é Berlin.
A l'ha na surfassa ëd 357.022,90 km² e a conta anviron 80,5 milion d'abitant (2013), ël 16,1% dla popolassion dl'Union Europenga.

 Anté ch'as treuva 
300px|centro

 Stòria 
L'Almagna a l'é riunificasse dël 1990: apress l'adossion dël tratà d'unificassion dij 31 d'ost e la signadura dël tratà 'd Mosca dij 12 dë stèmber, l'adesion dl'Almagna oriental a la repùblica federal a l'é vnùita ai 3 d'otóber 1990.

 Evolussion demogràfica 
La popolassion a l'era d'82,5 milion d'abitant ant ël 2004 e d'82 milion ant ël 2009.

 Conomìa 
La disocupassion a l'é al 7,5% (2010).
Dël 2012 ël 2,92% dël prodot anterior ëspòrch a l'é stàit dedicà a l'arserca e al dësvlup.
Apopré ël 26% dl'eletricità alman-a a l'é fornìa da j'anstalassion nuclear.

 Organisassion polìtica 
L'Almagna (nòm ofissial: Bundesrepublik Deutschland) a l'é na repùblica federal.
Ël president a l'é Frank-Walter Steinmeier (dal 2017).
Ël Prim Ministr (Bundeskanzler) a l'é Olaf Scholz (SPD, dal 2021).

 Aministrassion 
La Gërmania a l'é formà da 16 Ëstat Federaj (Bundesländer), elencà sì-sota:

 300px|centro|Ij Bundesländer dla Gërmania 
  #
  Land
  Capital
  Surfassa
  Popolassion   (2004) 
  1  Baden-Württemberg  Stocarda (Stuttgart) 35.751,65 km² 10.717.000
  2 Baviera (Bayern)  Mùnich ëd Baviera (München) 70.549,19 km² 12.444.000
  3  Berlin (Berlin)  Berlin (Berlin) * 891,75 km² 3.388.000
  4  Brandeborgh (Brandenburg) Potsdam 29.477,16 km² 2.568.000
  5  Brema (Bremen)  Brema * 404,23 km² 663.000
  6  Amborgh (Hamburg) Amborgh * 755,16 km² 1.735.000
  7  Assia (Hessen)  Wiesbaden 21.114,72 km² 6.098.000
  8 Meclenborgh-Pomerania Ossidental (Mecklenburg-Vorpommern) Schwerin 23.174,17 km² 1.720.000
  9  Bassa Sassònia (Niedersachsen)  Hannover 47.618,24 km² 8.001.000
  10 Nòrd Ren-Westfalia (Nordrhein-Westfalen) Düsseldorf 34.083,52 km² 18.075.000
  11  Renania-Palatinà (Rheinland-Pfalz)  Magonsa (Mainz) 19.847,39 km² 4.061.000
  12  Saarland  Saarbrücken 2.568,65 km² 1.056.000
  13  Sassònia (Sachsen)  Dresda (Dresden) 18.414,82 km² 4.296.000
  14 Sassònia-Anhalt (Sachsen-Anhalt)  Magdeborgh (Magdeburg) 20.445,26 km² 2.494.000
  15  Schleswig-Holstein  Kiel 15.763,18 km² 2.829.000
  16  Turingia (Thüringen)  Erfurt 16.172,14 km² 2.355.000


* Le sità-stat ëd Berlin e d'Amborgh, da na mira giurìdica, a son sia un Land sia na sità e a son nen ulteriorment sudividùe an comun-e (Gemeinde). Ël Land ëd Brema a l'é formà da la sità ëd Brema e da la sità ëd Bremerhaven. 

Ij Länder a son peui sudividù an distret (Kreise); a-i na son complessivament 438.

 Moneda 
Dal 1m ëd gené 2002 la Gërmania a deuvra l'Euro.
Për savèjne ëd pi, vardé soa vos.
 Anliure esterne