Cell

King biologia, ing cell ing pekasimpling dake ning organismu. 
Mánibat la kareng cell a atyu na deng eganaganang cell. Ing buri nang sabyan 
niti, e la mánibat kareng bageng ali cell deng eganaganang cell. 

Cell membrane ing aus da ketang kilwal ning cell. King kilub da reng 
aliwang cell, makakawani la mapilang dake ning cell kareng aliwa kapamilatan da 
reng membrane. Organelle ing aus da kareng makakawaning dake o parting deti 
(anti la mong mangalating organu. Myayaliwa la papil o obra king kilub ning 
cell. Kayabe la kareti deng ribosome, nucleus (nung nukarin mayayakit 
ing DNA), ampong mitochondria. 

 Deng uri da reng cell 
Adwa la reng pekamaulagang uri da reng cell: deng prokaryote ampong 
:en:eukaryotic. Simpli lang cell deng prokaryote, a mayayaus muring 
bacteria. Den namang eukaryote, mas komplikadu la kesa kareng eukaryote. Maki 
Nucleus la reng eganaganang eukaryote. Deng adwang uri (prokaryote ampong 
eukaryote), pareu lang ating DNA. Makakawani ya iti kareng aliwa nang dake ning 
cell kareng eukaryote kapamilatan ning metung a membrane; alang membrane a 
makabalut kaniti kareng prokaryote. 

Gawa la ngan king metung a cell deng organismung prokaryote.

 Deng uri da reng organismung eukaryote 
Adwa lang uri deng organismu: multicellular ampong unicellular

 Unicellular 
Bibilugan no ning metung a cell deng organismung unicellular. Deni reng alimbawa 
da reng organismung unicellular:
 Amoeba
 Paramecium
Mabibye lang dili ra deng organismung unicellular, at e la mangaylangang aliwang 
cell a sumaup karela. Anya gagawan na ning cell ing eganaganang kaylangan ba 
yang kumabye. Gagawan no ning balang cell deting makatuki: 
 mamangan
 kikimut
 mag-respire (gagamit yang oxygen bang gawang enerhiya ing mayumu)
 dadayú na ing dinat
 magparakal ya (gagawa yang aliwang kalupa na)
 panamdaman ne ing kayang paligid

 Multicellular 
Bibilugan do reng dakal a cell deng organismung multicellular. Malyaring malati 
ya mu ing bilang da reng cell a reti. Malyari namang milyun-milyun la reng cell 
a bibilug king organismu. Multicellular lang organismu deng eganaganang 
tanamann ampong animal. E la para-pareu deng cell ning metung a multicellular a 
organismu. Myayaliwa la tabas ampong dagul, at myayaliwa ing obrang gagawan da 
king organismu. Atin yang kanya-kanyang obra ing balang metung kareti. E ra 
agyung gawan ing eganaganang kaylangan ba yang mye ing organismu. Kaylangan do 
reng aliwang cell ba lang makapagobra o gumana. Abe-abe lang mabibye, oneng e 
la malyaring myeng dili ra. 

 Ing kasalesayan ning cell 
I :en:Robert Hooke ing mekatuklas kareng cell. Ginamit yang microscope 
ba lang silipan deng organismu kanitang :en:1665. Pekilagyu no reng cell 
king amanung Latin a cella, a mangabaldugang kwartu o 
silid. Ini ing pepalagyu na uling lupa lang mangalating kwartu deng cell.

Minye lang atlung tuntunan tungkul kareng eganaganang cell deng atlung biologist 
a Aleman – di Schleiden, Schwann at Virchov:
 bibilugan dong cell deng eganaganang mabibye
 ing cell ing pekamalating unit o dake ning pamibalangkas ampong pamipulayi o 
pamigana da reng eganaganang organismu 
 ibat ya king aliwa pang cell a sadya nang mabibye ing balang cell 

Deng ideyang deti pa murin ing katatalakaran ning teorya 
tungkul kareng cell (cell theory).

Category:Biologia