ਸੂਰਿਯਾ (ਮਿਜ਼ਾਈਲ)

ਸੂਰਿਆ ਮਿਜ਼ਾਈਲ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ: Surya missile) ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨਤ ਅੰਤਰ-ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸੰਚਾਲਨ ਰੇਂਜ 18,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

 ਇਤਿਹਾਸ 
1995 ਵਿੱਚ ਦ ਨਾਨਪ੍ਰੋਲੀਫਰੇਸ਼ਨ ਰਿਵਿਊ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੂਰਿਆ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ) ਅੰਤਰ-ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਕੋਡਨੇਮ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡੀ.ਆਰ.ਡੀ.ਓ. ਨੇ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 1994 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ 2010 ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਰੋਤ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੂਰਿਆ ਇੱਕ ਅੰਤਰ-ਮਹਾਂਦੀਪੀ-ਰੇਂਜ, ਸਤ੍ਹਾ-ਅਧਾਰਤ, ਠੋਸ ਅਤੇ ਤਰਲ ਪ੍ਰੋਪੇਲੈਂਟ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਿਆ ਭਾਰਤ ਦੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਗਾਈਡਡ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਾਕਾਂਖੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ। ਸੂਰਿਆ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਆਪਣੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਰਣਨੀਤਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਪਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯਕੀਨੀ ਤਬਾਹੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਿਆ ਦੀ ਰੇਂਜ 12,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤਿੰਨ-ਪੜਾਅ ਵਾਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਪੜਾਅ ਠੋਸ ਪ੍ਰੋਪੈਲੈਂਟਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਇਸਰੋ ਦੇ ਪੋਲਰ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਲਾਂਚ ਵਹੀਕਲ (S139 ਬੂਸਟਰ) ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਲਏ ਜਾਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।

 ਵਿਕਾਸ 
ਦ ਨਿਊ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੀ 2013 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੂਰਿਆ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨੂੰ ਅਗਨੀ-VI ਦੇ ਕੋਡ-ਨੇਮ ਹੇਠ ਬਹੁਤ ਗੁਪਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

 ਨਿਰਧਾਰਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ 

 ਕਲਾਸ: ਆਈ.ਸੀ.ਬੀ.ਐਮ.
 ਲੇਸਿੰਗ: ਸਤ੍ਹਾ ਅਧਾਰਤ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ (ਕੁਝ ਰਣਨੀਤਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ) ਅਤੇ ਪਣਡੁੱਬੀ ਅਧਾਰਤ ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਹੈ ਜੋ 16,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
 ਲੰਬਾਈ: 40.00 ਮੀਟਰ
 ਵਿਆਸ: 1.1 ਮੀਟਰ
 ਲਾਂਚ ਵਜ਼ਨ: 70,000 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ
 ਪ੍ਰੇਰਕ: ਪਹਿਲਾ/ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ ਠੋਸ, ਤੀਜਾ ਤਰਲ
 ਵਾਰਹੈੱਡ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ: 750 ਕਿਲੋਟਨ ਹਰੇਕ ਦੇ 3-10 ਥਰਮੋਨਿਊਕਲੀਅਰ ਵਾਰਹੈੱਡ ਜਾਂ 4-5 ਮੈਗਾਟਨ ਸਿੰਗਲ ਵਾਰਹੈੱਡ।
 ਸਥਿਤੀ: ਗੁਪਤ
 ਨੰਬਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ: ਗੁਪਤ
 ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ: ਅਣਜਾਣ

 ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵੈਲੀਐਂਟ
 ਇੰਟਰਕੌਂਟੀਨੈਂਟਲ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ
 ਅਗਨੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਸਿਸਟਮ
 ਪੋਲਰ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਲਾਂਚ ਵਾਹਨ

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 



ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਜ਼ਾਇਲਾਂ