ਪੰਡਿਤ ਬੁੱਧਾਦਿੱਤਿਆ ਮੁਖਰਜੀ

ਪੰਡਿਤ ਬੁੱਧਾਦਿੱਤਿਆ ਮੁਖਰਜੀ (ਹਿੰਦੀਃ ਵਿਦ੍ਯਾ ਮੁਰਵਰੀ) ਇਮਦਾਦਖਾਨੀ ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸਿਤਾਰ ਅਤੇ ਸੁਰਬਹਾਰ ਵਾਦਕ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਵੋਕਲ ਤਰੀਕੇ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਜਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਕਾਮਨਜ਼, ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਕਲਾਕਾਰ (ਸਿਰਫ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ) ਹੋਣ ਦਾ ਵਿਲੱਖਣ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਉਹ ਵੀਨਾ ਮਹਾਨ ਬਾਲਾਚੰਦਰ ਦੁਆਰਾ "ਸਦੀ ਦਾ ਸਿਤਾਰ ਕਲਾਕਾਰ" ਐਲਾਨੇ ਗਏ, ਉਸਨੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਭਾਰਤ, ਅਮਰੀਕਾ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

 ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1955 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਭਿਲਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਭਿਲਾਈ ਸਟੀਲ ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਆਚਾਰੀਆ ਪੰਡਿਤ ਬਿਮਲੇਂਦੂ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਸਿਤਾਰ, ਸਰੋਦ, ਸੁਰਬਹਾਰ, ਰੁਦਰ ਵੀਨਾ, ਸਾਰੰਗੀ ਅਤੇ ਵੋਕਲ ਸੰਗੀਤ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਸੀਨੀਅਰ ਮੁਖਰਜੀ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਘਰ 'ਚ  ਅਨੁਭਵੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ, ਬੁੱਧਾਦਿਤਿਆ ਨੇ ਮਹਾਨ ਗਾਇਕ ਉਸਤਾਦ ਬਡ਼ੇ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖਾਨ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਦੇ ਮਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਬੁੱਧਾਦਿਤਿਆ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ, ਬਿਮਲੇਂਦੂ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਸਿਤਾਰ ਉੱਤੇ ਸਿਤਾਰ ਵਜਾਉਣ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਦੇਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਤਾਲੀਮ ਦਿੱਤੀ।

ਸੰਨ 1970 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੱਤਿਆਜੀਤ ਰੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਾਨ ਵੀਣਾ ਬਾਲਾਚੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ "ਸਦੀ ਦਾ ਸਿਤਾਰ ਕਲਾਕਾਰ" ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। 70 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਟੱਪਾ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿਤਾਰ ਵਾਦਕ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ 'ਚ ਤਾਨਾਂ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਵੋਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ, ਅਤੇ 2018 ਤੱਕ, ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਇੱਕੋ ਇਕ ਸਿਤਾਰ ਵਾਦਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਟੱਪਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਵ੍ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਰਾਏਪੁਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਧਾਤੂ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਬਿਜੋਯਾਦਿੱਤਿਆ ਦਾ ਜਨਮ 1984 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਿਮਲੇਂਦੂ ਅਤੇ ਬੁੱਧਾਦਿੱਤਿਆ ਤੋਂ ਤਾਲੀਮ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

 ਕੈਰੀਅਰ 
ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, 25 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 1983 ਅਤੇ 1995 ਤੱਕ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਵੇਨਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸਟੀਟੂਟੋ ਇੰਟਰਕਲਚਰਲ ਡੀ ਸਟੱਡੀ ਮਿਊਜ਼ੀਕਲ ਕੰਪੈਰੇਟੀ (ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ ਸੰਖਾ ਚੈਟਰਜੀ ਅਤੇ ਰੋਟਰਡੈਮ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਦੇ ਨਾਲ) ਵਿੱਚ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ 47 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ ਬਿਲਕੁਲ 47 ਸੀਡੀ, ਐਲਪੀ ਅਤੇ ਕੈਸੇਟ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। 1995 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸੁਰਬਹਾਰ (ਬਾਸ ਸਿਤਾਰ) ਉੱਤੇ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਲਡ਼ੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ (ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਬੀਥੋਵਨ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਲਈ ਬ੍ਰਿਲਿਅੰਸ ਆਫ਼ ਸਾਊਂਡ) (ਰਾਗਸ ਯਮਨ ਅਤੇ ਮਾਰਵਾ) ਫਿਰ ਆਰਪੀਜੀ/ਐਚਐਮਵੀ ਲਈ ਕੋਮਲ ਰੇ ਆਸਾਵਰੀ ਰਾਗ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ (ਐਸਟੀਸੀਐਸ 850362) ਵੱਜੋਂ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਸੰਨ 2003 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੰਸਾਸ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਬਲ ਰਾਇਮ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵਧੀ ਹੋਈ ਸੀ. ਡੀ. ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਗ ਪੀਲੂ ਅਤੇ ਭੈਰਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

 ਵਾਦਨ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ 
ਪੰਡਿਤ ਬੁੱਧਾਦਿਤਿਆ ਇਮਦਾਦਖਾਨੀ ਘਰਾਣੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਇਹ ਨਾਮ ਉਸਤਾਦ ਇਮਦਾਦ ਖਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇਟਾਵਾ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

ਉਸ ਦੇ ਅਲਾਪ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੇ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਮੀਂਡਸ (ਨੋਟਸ ਦੇ ਪਾਰ ਗਲਾਈਡਿੰਗ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਇੱਕ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਫ਼ਰੇਟ ਉੱਤੇ ਸਾਢੇ ਪੰਜ ਸੁਰਾਂ ਤੱਕ ਤਾਰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਗਾਇਕੀ ਜਾਂ ਗਾਉਣ ਦੀ ਵੋਕਲ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਬੁੱਧਾਦਿੱਤਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਜ਼ ਉੱਤੇ ਚੰਗੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਪੂਰਕ ਲਈ ਚਲਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਨੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਸਿਤਾਰ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਵਜਾਣਾ ਪਿਆ ਸੀ।

ਬੁੱਧਾਦਿਤਿਆ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਾਰੋਹ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਲੰਬਾਈ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਆਲਾਪ, ਜੋੜ ਆਲਾਪ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਫੇਰ ਰਾਗ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਲਈ  ਤਬਲੇ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਅਮੁੱਕ ਰਾਗ ਦੀ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਰਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ   ਝਾਲਾ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਮੌਕੇ ਤੇ ਕਈ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਫੇਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਕੇ ਅਪਣੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਸਮਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਖਿਆਲ ਗਾਇਕੀ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਗ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਖਿਆਲ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਪੰਡਿਤ ਬੁੱਧਾਦਿੱਤਿਆ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਰਾਗ ਬਿਹਾਗ ਵਿੱਚ  ਉਸਤਾਦ ਇਮਦਾਦ ਖਾਨ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਰਜ਼ਾਖਾਨੀ ਗੱਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। 

 ਟੋਨ ਦੀ ਪਿਆਸ : 15 ਸਾਲ ਦੀ ਖੋਜ 
ਪੰਡਿਤ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ 20 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 9 ਸਿਤਾਰ ਬਦਲੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਰ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਸਨ। 90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਲਈ ਸਿਤਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੁਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਿਤਾਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੋਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਸਿਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ 'ਤੇ 2 ਸਿਤਾਰ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੀਜਾ ਹੋਰ ਦੋ ਤੋਂ ਸਿੱਖੇ ਅਨੁਕੂਲ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ। 15 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਤਾਰ ਨੂੰ ਸੋਧ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦਾ ਸਹੀ ਸੁਰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਲ 2000 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੋਧਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸਿਤਾਰ ਉੱਤੇ ਚਿਕਾਰੀ (ਡ੍ਰੋਨ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ) ਲਈ ਸੁਜ਼ੂਕੀ-ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਵਧੀਆ ਟਿਊਨਰ ਦੀ ਸਥਾਈ ਸਥਾਪਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

 ਸੁਰਬਹਾਰ 
ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਿਤਾਰ ਵਾਦਕ ਸੁਰਬਹਾਰ, ਇੱਕ ਬਾਸ ਸੰਸਕਰਣ ਵੀ ਵਜਾਉਂਦੇ  ਹਨ। ਪੰਡਿਤ ਜੀ ਨੇ ਸੁਰਬਹਾਰ ਉੱਤੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਐਲਬਮਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਔਨਲਾਈਨ ਉਪਲਬਧ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਡੂੰਘੇ ਅਲਾਪਾਂ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਠੋਸ ਕਮਾਂਡ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਤਾਨਾਂ (ਤੇਜ਼ ਵਾਕਾਂਸ਼) ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ 5 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁਰਾਂ ਲਈ ਤਾਰ  ਦਾ ਖਿੱਚਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

 ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 
ਪੰਡਿਤ ਬੁੱਧਾਦਿੱਤਿਆ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਪੰਜ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 2016 ਅਤੇ 2019 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ ਆਗਾ ਖਾਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਰਾਗ-ਮਾਲਾ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ ਟੋਰਾਂਟੋ ਲਈ ਦੋ ਵਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। 

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ