ਸ਼ਮਸ ਅਲੀ ਕਲੰਦਰ

ਸਈਦ ਫਕੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਮਸ ਅਲੀ ਕਲੰਦਰ ਇੱਕ ਸੂਫੀ ਫਕੀਰ ਅਤੇ ਕਲੰਦਰ ਸੀ। ਸ਼ਮਸ ਅਲੀ ਕਲੰਦਰ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਨ।

 ਜੀਵਨ 
ਸ਼ਮਸ ਅਲੀ ਕਲੰਦਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਤੇਗ ਏ ਬੇਰਾਹਨਾ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਰ ਸ਼ਰੀਫ ਵਿੱਚ ਮੌਲਵੀ ਅਹਿਮਦ ਬੱਖਸ਼ ਤੋਂ ਅਰਬੀ, ਫਿਕਹ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਨਜ਼ਮ ਸਿੱਖੀ।ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਖਵਾਜਾ ਫਜ਼ਲ ਹੱਕ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਮਸਨਵੀ, ਸ਼ਰੀਫ, ਤੋਹਫ਼ਾ-ਤੁਲ-ਅਹਰਾਰ, ਮਖਜ਼ਾਨ ਅਲ-ਅਸਰਾਰ ਅਤੇ ਮਤਲਾਹ-ਉਲ-ਉਨਵਰ ਸਿੱਖੇ। ਉਸਨੇ ਤਮੀਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਅਬੁਲਹਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਲੋਆ-ਏ-ਜਾਮੀ ਸਿੱਖੀ ਉਸੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਤਸਵੁਫ਼ ਅਤੇ ਮਰੀਫਤ-ਏ-ਇਲਾਹੀ ਦੀਆਂ ਮੁਢਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵੀ ਸਿੱਖੀਆਂ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਰੂਹਾਨੀ ਹਸਤੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖਵਾਜਾ ਮੋਇਨੁਦੀਨ ਚਿਸ਼ਤੀ ਚਿਸ਼ਤੀ ਅਜਮੇਰੀ, ਮੌਲਾਨਾ ਹਸਨ ਤਾਹਿਰ ਹਸਨ, ਮੌਲਾਨਾ ਮੁਜ਼ੱਮਿਲ ਰਾਜਾ ਗੁਜਰ ਖਾਨ, ਮੌਲਾਨਾ ਸਟੰਟ ਮੈਨ ਕਿੰਗ ਵਸੀਮ ਵਜ਼ੀਰ ਵਜ਼ੀਰਿਸਤਾਨ ਮੌਲਾਨਾ ਮਸ਼ੂਦ ਸਲੀਮ ਫਰਾਬੀ ਉਸ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਖਲੀਫਾ ਅਲੀ ਇਬਨ ਅਬੀ ਤਾਲਿਬ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ।ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮੁਰਸ਼ਦ ਸੁਤਾਨ ਬਹੂ ਸਿਆਲ ਨੋਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਉਸਨੇ ਅਧਿਆਤਮ ਦੇ ਮਨਜ਼ਿਲ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ 40 ਕੋਸ (1 ਕੋਸ = 2 ਮੀਲ) ਪੈਦਲ ਚੱਲ ਕੇ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਮੁਰਸ਼ਦ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮੁਰਸ਼ਦ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ 8 ਸਾਲ ਰਹੇ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮ ਦੇ ਉੱਚੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਸਬੇ ਧੂਲੀਆਨਾ ਸ਼ਰੀਫ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਕਈ ਸਾਲ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁਜਰਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਬਾਦ ਚਲੇ ਗਏ।
ਉਸ ਨੂੰ ਕਲੰਦਰੀ ਤਰੀਕਾ ਗੋਦ ਲੈਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਕਥਨ 
"ਜੋ ਵੀ ਸਾਡੇ ਘਰ ਆਵੇਗਾ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ"

 ਕੰਮ 
ਤੇਗ-ਏ-ਬੇਰਾਹਨਾ ("ਨੰਗੀ ਤਲਵਾਰ") ਸ਼ਮਸ ਅਲੀ ਕਲੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਾਰੀਫਾਤ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਕਾਵਿਕ ਆਇਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ (ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ) ਨੋਟ: ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬ ਦੁਆਰਾ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਤੇਗ ਏ ਬੇਰਾਹਨਾ ਵੀ ਹੈ। 

 ਮੌਤ 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਮੰਗਲਵਾਰ 6 ਸਤੰਬਰ 1966 ਨੂੰ 93 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਧੁਲੀਆਨਾ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਬਾਦ, ਦੇਪਾਲਪੁਰ ਤਹਿਸੀਲ, ਓਕਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ,  ਪੰਜਾਬ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਈ।

ਉਸ ਦਾ ਦਰਬਾਰ/ਮਕਬਰਾ ਵੀ ਧੁਲਿਆਨਾ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। 

 ਉਰਸ 
ਉਰਸ ਹਰ ਸਾਲ ਦੋ ਵਾਰ (1 ਮਾਰਚ ਅਤੇ 2 ਸਤੰਬਰ) ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅਤੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ DUA ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਕੁਰਾਨ ਦੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਨਾਲ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਰੀ ਚਾਦਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।  

 ਹੋਰ ਪੜੋ 

 ਸੂਫੀਵਾਦ

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1966
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1874