ਅਤਾਨਾ

ਅਤਾਨਾ ਜਾਂ ਅਥਾਨਾ (ਅੰਤਨਾ/ਅੰਥਨਾ) ਕਰਨਾਟਕਿ ਸੰਗੀਤ (ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਗ (ਸੰਗੀਤਕ ਸਕੇਲ) ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਜਨਯ ਰਾਗ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮੂਲ ਰਾਗ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ (ਜਨਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਰਾਗਮ ਸੰਕਰਾਭਰਣਮ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ 29ਵਾਂ ਰਾਗ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਅੜਾਨਾ ਕਹਿ ਕੇ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੜਾਨਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਰਾਗ ਹੈ, ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। 

ਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਅਤਾਨਾ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸੁਰ ਹਨ "ਸ਼ਡਜਾ, ਚਤੁਰੂਤੀ ਰਿਸ਼ਭਾ, ਸ਼ੁੱਧ ਮੱਧਮਾ, ਪੰਚਮਾ, ਚਤੁਰੂਤੀ ਧੈਵਤ, ਕੈਸਿਕੀ ਨਿਸ਼ਾਦਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕਾਕਲੀ ਨਿਸ਼ਾਦਾ ਮੂਲ ਵਿੱਚ"।

ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਕਰਸ਼ਕ ਰਾਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਸਟੇਜ ਦਾ ਸੁਆਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਸਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀਰਮ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ  ।

 ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਨ 
ਅਤਾਨਾ ਉਹਨਾਂ ਦੁਰਲੱਭ ਜੈਵਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਨਿਯਮਿਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਰੋਹ-ਅਵਰੋਹ (ਚਡ਼੍ਹਨ ਅਤੇ ਉਤਰਨ) ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਰ ਸੰਗਤੀਆਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਪਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮੌਕੇ ਤੇ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਆਰੋਹਣ-ਅਵਰੋਹਣ ਬਣਤਰ (ਚਡ਼੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਉਤਰਦੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। (ਹੇਠਾਂ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਲਈ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਵਰ ਵੇਖੋ):

 ਆਰੋਹਣਃਸ ਰੇ2 ਮ1 ਪ ਨੀ3 ਸੰ [a] 
 ਅਵਰੋਹਣਃਸੰ ਨੀ3 ਧ2 ਪ ਮ1 ਗ3 ਰੇ2 ਸ [b]  

ਵਰਤੇ ਗਏ ਸੁਰਾਂ  ਵਿੱਚ ਚਤੁਰਸ਼ਰੁਤੀ ਰਿਸ਼ਭਮ, ਅੰਤਰ ਗੰਧਾਰਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਮੱਧਯਮ, ਚਤੁਰਸ਼ਰੁਤਿ ਦੈਵਤਮ ਅਤੇ ਕਾਕਲੀ ਨਿਸ਼ਾਦਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਤਾਨਾ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਂਗਾ ਰਾਗ ਹੈ (ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਗ ਜਿੱਥੇ ਅਰੋਹਣ ਅਤੇ ਅਵਰੋਹਣ ਦੀ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਭਾਵ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਅਨਯਾਸਵਰ ਹਨ (ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੋਟਸ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਵਰਾਂ)। ਉਹ ਹਨ ਸਾਧਨਾ ਗੰਧਾਰਮ (ਜੀ2) ਅਤੇ ਕੈਸ਼ੀਕੀ ਨਿਸ਼ਾਦਮ (ਐਨ2)।

 ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ 
ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤਾਨਾ ਲਈ ਸੈੱਟ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਕਿਸਮਰਚਨਾਸੰਗੀਤਕਾਰਤਲ.ਕ੍ਰਿਤੀਅੰਬਾ ਨੀ ਇਰੰਗਾ ਐਨਿਲਪਾਪਨਾਸਾਮ ਸਿਵਨਆਦਿਕ੍ਰਿਤੀਆਟਾ ਬਾਲੁਕੁਡੂਤਿਆਗਰਾਜਆਦਿਕ੍ਰਿਤੀਅੰਮਾ ਧਰਮ-ਸੰਵਰਧਨੀਤਿਆਗਰਾਜਆਦਿਕ੍ਰਿਤੀਯੇ ਪਾਪਾਮੂ ਜੇਸਿਤੀ ਰਾਮਤਿਆਗਰਾਜਖੰਡਚਾਪੂਕ੍ਰਿਤੀਨਾਰਦ-ਗਣ ਲੋਲਾਤਿਆਗਰਾਜਆਦਿਕ੍ਰਿਤੀਸ਼੍ਰੀਪਾ-ਪ੍ਰੀਆ ਸੰਗੀਤੋਪਾਸਨਾਤਿਆਗਰਾਜਆਦਿਕ੍ਰਿਤੀਈਲਾ ਨੀ ਦਯਾ ਰਾਡੂਤਿਆਗਰਾਜਆਦਿਕ੍ਰਿਤੀਇਲਾਲੋ ਪ੍ਰਾਣਤਾਰਤੀ ਹਾਰੂਦਾਨੂਚੂਤਿਆਗਰਾਜਆਦਿਕ੍ਰਿਤੀਅਨੁਪਮਾ ਗੁਨਾੰਬੂਧੀਤਿਆਗਰਾਜਖੰਡਾ ਚਾਪੂਕ੍ਰਿਤੀਹੇਰੰਬਯਾ ਨਮਸਤੇਮੁਥੂਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰਰੁਪਕਮਕ੍ਰਿਤੀਬ੍ਰਿਹਸਪੇਟ ਤਾਰਾ ਪਾਟੇਮੁਥੂਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰਤਿਸਰਾ ਤ੍ਰਿਪੂਟਾਕ੍ਰਿਤੀਸ੍ਰੀ ਵੈਦਿਆਥਮ ਭਜਮੀਮੁਥੂਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰਆਦਿਕ੍ਰਿਤੀਕੁਲੁਕਾਗਾ ਨਡਾਵਰੋ ਕੋਮਲਾਲਾਅੰਨਾਮਾਚਾਰੀਆਆਦਿਕ੍ਰਿਤੀਕਾਦਿਰੀ ਨਰੁਸਿਮਹੁਡੂਅੰਨਾਮਾਚਾਰੀਆਆਦਿਕ੍ਰਿਤੀਸਕਲ ਗ੍ਰਹਿ ਬਾਲਾ (5ਵਾਂ ਨਵਰਤਨ ਮਲਿਕੇ) ਪੁਰੰਦਰ ਦਾਸਾਖੰਡਾ ਚਾਪੂਕ੍ਰਿਤੀਬਾਗਿਲਾਨੂ ਤੇਰੇਦੂਕਨਕਦਾਸਖੰਡਾ ਚਾਪੂਕ੍ਰਿਤੀਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਨਾਮਮੇਭਦਰਚਲ ਰਾਮਦਾਸੁਆਦਿਕ੍ਰਿਤੀਮਧੁਰਾ ਮਧੁਰਾ ਵੇਨੁਗੀਤਮਉੱਤੁਕਡੂ ਵੈਂਕਟ ਕਵੀਆਦਿਵਰਨਮਸਰਸੀਜਨਾਭਾ ਕਿਮਸਵਾਤੀ ਥਿਰੂਨਲਆਦਿਪਦਮ (ਮਲਿਆਲਮ) ਕੰਥਾ ਤਵਾ ਪਿਜ਼ਾਸਵਾਤੀ ਥਿਰੂਨਲਆਦਿਪਦਮ (ਤੇਲਗੂ) ਵਾਲਾਪੂ ਥਲਵਾਸਮਾਸਵਾਤੀ ਥਿਰੂਨਲਮਿਸ਼ਰਾ ਚਾਪੂਪਦਮ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) ਸਾਧੂ ਜੇਨਸਵਾਤੀ ਥਿਰੂਨਲਰੂਪਕਮਕ੍ਰਿਤੀਸਰਸਯਤਾ ਲੋਚਨਾਸਵਾਤੀ ਥਿਰੂਨਲਆਦਿਕ੍ਰਿਤੀਸ੍ਰੀ ਕੁਮਾਰ ਨਗਰਾਲੇਏਸਵਾਤੀ ਥਿਰੂਨਲਆਦਿਭਜਨਸੁਮਰਨਾ ਕਰਸਵਾਤੀ ਥਿਰੂਨਲਆਦਿਕ੍ਰਿਤੀਕਰੁਣਾਸਾਗਰਵੇਦਾਨਾਯਗਮ ਪਿਲਾਈਆਦਿਕ੍ਰਿਤੀਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਗਣਾਪਟੀਮ ਭਜੇਹਮਜੈਚਾਮਰਾਜਾ ਵੋਡੇਅਰ ਬਹਾਦੁਰਆਦਿਕ੍ਰਿਤੀਵਾਚਾਮਾ ਗੋਚਰੁੰਦਾਨੀਮੈਸੂਰ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਰਾਓਆਦਿਕ੍ਰਿਤੀਪਰਮ ਪਵਨੀਅੰਨਾਸਵਾਮੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਦਿਭਗਤੀਤਿਰੂਮਲ ਨਾਮ ਪੇਰੂਮਲਮਨਾਚਨਲੂਰ ਗਿਰੀਧਰਨਏਜੀਮਫ਼ਿਲਮ ਗੀਤਯਾਰ ਥਾਰੂਵਰ ਇੰਦਾ ਅਰਿਆਸਨਮਕੇ. ਵੀ. ਮਹਾਦੇਵਨਆਦਿਥਿਲਾਨਾਥਿਲਾਨਾ ਰਚਨਾਨੱਲਨ ਚੱਕਰਵਰਤੁਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮਾਚਾਰੀਲੂਆਦਿਕ੍ਰਿਤੀਪ੍ਰਾਣਮੰਯਹਮ ਸ਼ਿਵ-ਪਰਵਤੀ-ਸੁਤਮਹਰੀ ਸੁੰਦਰੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਰਮਾਆਦਿਕ੍ਰਿਤੀਹਰੀਅਮ ਹਾਰਨਮਐਮਡੀ ਰਾਮਨਾਥਨ -

 ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ 

 ਭਾਸ਼ਾਃ ਤਾਮਿਲ 
ਗੀਤ.ਫ਼ਿਲਮਸੰਗੀਤਕਾਰਗਾਇਕਵਰੁਗਿਰਾਲ ਉੱਨਈ ਥੇਡੀਥੰਗਾ ਪਧੂਮਾਈਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ-ਰਾਮਮੂਰਤੀਐਮ. ਐਲ. ਵਸੰਤਕੁਮਾਰੀ, ਸੂਲਾਮੰਗਲਮ ਰਾਜਲਕਸ਼ਮੀਕਥਵਈ ਸਾਥਡ਼ੀਰਥਾ ਕੰਨੀਰਸੀ. ਐਸ. ਜੈਰਾਮਨਐਮ. ਐਲ. ਵਸੰਤਕੁਮਾਰੀਥਿਲਾਨਾ ਡਾਂਸਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਤੀਐੱਸ. ਵੀ. ਵੈਂਕਟਰਾਮਨਪੀ. ਏ. ਪੇਰੀਆਨਾਇਕੀਯਾਰ ਥਾਰੂਵਰ ਇੰਥਾ ਅਰਿਆਸਨਮਮਹਾਕਵੀ ਕਾਲੀਦਾਸਕੇ. ਵੀ. ਮਹਾਦੇਵਨਟੀ. ਐਮ. ਸੁੰਦਰਰਾਜਨਮਯਾਂਗੁਗਿਰਾਲਪਾਸਮਲਾਰਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ-ਰਾਮਮੂਰਤੀਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾਬਾਲਾ ਕਨਕਮਯਸਲੰਗਾਈ ਓਲੀਇਲਯਾਰਾਜਾਐੱਸ. ਜਾਨਕੀਯਾਰਧੂ ਯਾਰੋ ਯਾਰੋਯਥੁਮਾਗੀਜੇਮਜ਼ ਵਸੰਤਨਬੈਲੀ ਰਾਜ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀਥਾ
ਤਾਮਿਲ ਸੀਰੀਅਲ

ਯਮੁਨਾ ਨਾਧੀਅਨ ਸੂਰੀਆ ਥੋਗਾਈ ਧੀਰਗਾ ਸੁਮੰਗਲੀ 2005-2006 ਅਬੀਨਾਇਆ ਰਚਨਾਵਾਂ

 ਭਾਸ਼ਾਃ ਤੇਲਗੂ  
ਗੀਤ.ਫ਼ਿਲਮਸੰਗੀਤਕਾਰਗਾਇਕਜੌਹਰੂ ਸਿੱਖੀਪਿੰਚਾ ਮੌਲੀਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿਜੈਮੂਪੇਂਡਯਾਲਾ (ਸੰਗੀਤਕਾਰ) ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾਓਹ ਬੰਗਾਰੂ ਪਿਚੁਕਾਬੰਗਾਰੂ ਪਿਚਿਕਾਕੇ. ਵੀ. ਮਹਾਦੇਵਨਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮਬਾਲਾ ਕਨਕਮਾਯਾ ਚੇਲਾਸਾਗਰ ਸੰਗਮਮਇਲੈਅਰਾਜਾਐੱਸ. ਜਾਨਕੀ

 ਨੋਟਸ 

 ਹਵਾਲੇ