ਰਾਗ ਹੇਮ ਬਿਹਾਗ

ਰਾਗ ਹੇਮ-ਬਿਹਾਗ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਰਾਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ ਜੋ ਉਸਤਾਦ ਬਾਬਾ ਅਲਾਉਦੀਨ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਮੂਲ 
ਰਾਗ ਹੇਮ-ਬਿਹਾਗ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਜੜਾਂ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਰਾਗ, ਬਿਹਾਗ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਰਾਗ ਹੇਮ-ਬਿਹਾਗ ਜਾਂ ਬਿਹਾਗ ਰਾਗ ਹੇਮੰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਗ ਸ਼ੁੱਧ ਮੱਧਮ (ਵਾਦੀ) ਅਤੇ ਨੀ (ਸੰਵਾਦੀ) ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ।

 ਬਣਤਰ 

 ਅਰੋਹਣਃ ਨੀ ਸ ਗ ਮਾ (ਸ਼ੁੱਧ) ਪ ਨੀ ਸੰ
 ਅਵਰੋਹਣਃ ਸੰ ਨੀ ਧ ਮ (ਸ਼ੁਧ) ਪ ਮ ਗ ਮ ਰੇ ਸਾ 

ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾ ਇਸ ਰਾਗ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਦੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਸਰੋਤ ਹਨ:

 ਅਲੀ ਅਕਬਰ ਖਾਨ ਅਤੇ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਾਈਵ ਇਨ ਕੰਸਰਟ 1972 ਐਲਬਮ (ਐਪਲ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ 'ਤੇ 1973 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਲਾਪ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
 ਨਿਖਿਲ ਬੈਨਰਜੀ

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਰਾਗ