ਗੜ੍ਹ ਪੈਲੇਸ, ਕੋਟਾ

ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ ਜਾਂ ਗੜ੍ਹ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ " ਗੜ੍ਹ ਪੈਲੇਸ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ , ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਕੋਟਾ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਕਿਲਾਬੰਦ ਮਹਿਲ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਟਾ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਓ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਓ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਸੀ। ਗੜ੍ਹ ਤੋਪਾਂ, ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ, ਸ਼ਸਤਰ, ਮਹਿਲ, ਯੰਤਰਾਂ, ਪਹਿਰਾਵੇ, ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ, ਕੰਧ-ਚਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਹਨ।  ਰਾਓ ਮਾਧੋ ਸਿੰਘ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਮਹਿਲ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਮੰਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। 

 ਇਤਿਹਾਸ 
ਇੱਕ ਰਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਿਲ ਦੀ ਨੀਂਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1264 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਬੂੰਦੀ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਜੈਤ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਭੀਲ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਮੁਖੀ ਕੋਟੀਆ (ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਸ਼ਾਸਕ) ਦੀ ਬਲੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਿਰ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 

 ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ 
ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਗੇਟ ਰਾਹੀਂ ਹੈ (ਫੋਟੋ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ), ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਕੋਟਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੜਕ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। 

ਅਗਲੇ ਗੇਟਵੇ ਨੂੰ 'ਹਥੀਆਂ ਖੰਭਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਗੇਟ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ 2 ਹਾਥੀ ਬਣਤਰ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੇਠਾਂ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੇਟ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੋ ਪਿੱਤਲ ਦੀਆਂ ਤੋਪਾਂ, ਸ਼ੰਕਰ ਬਾਣ ਅਤੇ ਗਜਪਤ ਬਾਣ ਸਥਿਤ ਹਨ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਦਿੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। 

ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਉਪਰਲੀਆਂ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ 'ਤੇ, 'ਬਾਰਾਂਦਰੀ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸਵਾਗਤ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਹਵਾਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰਾਓ ਮਾਧੋ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। 

ਗੋਕਨੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਿਰ ਅਤੇ ਬਾਦਲ ਮਹਿਲ ਵੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹਨ। 

ਇਸ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਬ ਮਹਿਲ, ਪੁਰਾਣਾ ਮਹਿਲ, ਅਰਜੁਨ ਮਹਿਲ, ਹਵਾ ਮਹਿਲ, ਦੀਵਾਨ-ਏ-ਆਮ, ਅਖਾੜਾ ਮਹਿਲ ਅਤੇ ਕੰਵਰਪਦੀ-ਕਾ-ਮਹਿਲ ਵੀ ਹਨ। ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਜਲੂਸ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਕਥਾ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਹੀ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਆਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹਨ।  

 ਹਵਾਲੇ 

 ਸਾਹਿਤ 


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਸਤੀ ਹੋਟਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕ ਥਾਂਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ