ਮਮਤਾਜ਼ੂਦੀਨ ਅਹਿਮਦ (ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ)

ਮੁਮਤਾਜ਼ੁਦੀਨ ਅਹਿਮਦমমতাজউদ্দিন আহমেদਜਨਮ24 ਦਸੰਬਰ 1903 ਈ

ਬ੍ਰਾਹਮਣਬਾਰੀਆ, ਟਿਪੇਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰਾਂਤਮੌਤ12 ਸਤੰਬਰ 1971 (ਉਮਰ 67)

ਢਾਕਾ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ਸਿੱਖਿਆਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਜੀਵਨ ਸਾਥੀਰਈਸਾ ਅਹਿਮਦਬੱਚੇ9
ਮੁਮਤਾਜ਼ੁਦੀਨ ਅਹਿਮਦ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Momtazuddin Ahmed; ਬੰਗਾਲੀ: মমতাজ আহমেদ আহমেদ; 24 ਦਸੰਬਰ 1903 – 12 ਸਤੰਬਰ 1971) ਇੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ।

 ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਜਨਮ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਟਿੱਪਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਬਾੜੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1927 ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 1937 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਜੌਨ ਕੁੱਕ ਵਿਲਸਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰੈਡਲੀ ਸਟੈਂਪ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਰਕ 'ਤੇ ਸੀ।

 ਕਰੀਅਰ 

 ਅਕਾਦਮੀਆ 
ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਣੇ। ਉਹ 1939 ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਛੱਡ ਕੇ ਢਾਕਾ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁਸਲਿਮ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਬਣੇ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ 1945 ਤੋਂ 1950 ਦੌਰਾਨ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਇੰਸਟ੍ਰਕਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1952 ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਇੰਸਟ੍ਰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ 1956 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਥਾਈ ਸਕੱਤਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1957 ਵਿੱਚ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1965 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਹੇ।

 ਸਰਕਾਰੀ 
ਅਹਿਮਦ ਦੇ ਕੁਝ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ (1958)
 ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਭਲਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ (1965)
 ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰੈਸ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਟਰੱਸਟੀਜ਼ ਦੇ ਮੈਂਬਰ (1964)
 ਸੈਂਟਰਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰਿਸਰਚ ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਗਵਰਨਰਜ਼ ਦੇ ਮੈਂਬਰ
 ਬੰਗਾਲੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਬੋਰਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰ (ਚੁਣੇ ਹੋਏ) (1968)
 ਪੁਰਾਣੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ-ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬੋਰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ (1965)
 ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫਿਲਾਸਫੀਕਲ ਸੋਸਾਇਟੀ, ਕਰਾਚੀ (1965) ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ (ਚੁਣੇ ਹੋਏ)
 ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫਿਲਾਸਫੀਕਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ (ਚੁਣੇ ਹੋਏ) (1968–1971)
 ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਿੰਡੀਕੇਟ ਦਾ ਮੈਂਬਰ
 ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੈਨੇਟ ਦੇ ਮੈਂਬਰ (1968–71)

 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ 
ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ-ਪੱਖੀ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਸੰਵਾਦਾਂ, ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਅਤੇ ਮੰਚਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਵਫ਼ਦਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕੀ, ਇਰਾਕ, ਬਰਮਾ (ਮਿਆਂਮਾਰ), ਉਰੂਗਵੇ, ਭਾਰਤ, ਕੈਨੇਡਾ, ਫਰਾਂਸ, ਯੂਕੇ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਫ਼ਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬੋਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਰਥਾਤ 1957 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਜਨਰਲ ਕਾਨਫਰੰਸ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ, ਨਫੀਲਡ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਯੂਕੇ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬੋਰਡ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1956 ਵਿੱਚ ਜਿਨੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਡਾ. ਅਹਿਮਦ ਬੁਕੀਘਾਮ ਪੈਲੇਸ ਅਤੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹਿਮਾਨ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।

 ਵਿਰਾਸਤ 
ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਨਾਮ ਮੁਮਤਾਜ਼ ਉਦਦੀਨ ਅਕਾਦਮਿਕ ਇਮਾਰਤ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1971
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1903
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ