ਹਿੰਮਤ ਸਿਨਹਾ

ਹਿੰਮਤ ਸਿਨਹਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Himmat Sinha; ਹਿੰਦੀ: हिम्मत सिन्हा; 1928 – 8 ਫਰਵਰੀ 2023) ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਖੇਤਰ ਦੇ "ਨਿਜ਼ਾਮ" ਵਜੋਂ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਲੋਕਨਾਇਕ ਜੈਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਵੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 1975 ਦੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਗੁਲਜ਼ਾਰੀ ਲਾਲ ਨੰਦਾ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸਨ। 

 ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਹਿੰਮਤ ਸਿਨਹਾ ਦਾ ਜਨਮ 1928 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਹਸਨਪੁਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬੁਲੰਦਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੇਰਠ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

 ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੈਰੀਅਰ 
ਹਿੰਮਤ ਸਿਨਹਾ ਨੂੰ 1963 ਦੌਰਾਨ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 30 ਸਾਲ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਣੇ। ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਫਾਰ ਫਿਲਾਸਫੀਕਲ ਰਿਸਰਚ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਅਤੇ ਰੋਹਤਕ ਵਿਖੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ 'ਤੇ 10 ਮਿੰਟ ਦਾ ਗੀਤਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਅਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤੁਲਸੀ ਦਾਸ ਦੇ ਰਾਮਚਰਿਤਮਾਨਸ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਜਾਣਕਾਰ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਲਗਭਗ 40 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਲੇਖ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਨੇ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਖੋਜ ਕੀਤੀ।

ਸਿਨਹਾ ਦੀ ਮੌਤ 8 ਫਰਵਰੀ, 2023 ਨੂੰ ਹੋਈ।

 ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਕੈਰੀਅਰ ਅਤੇ ਕੰਮ 
ਹਿੰਮਤ ਸਿਨਹਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ 200 ਲੇਖਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ 22 ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ ਸਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਬਹੁਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ। ਉਸਨੇ "ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਐਂਡ ਗੀਤਾ" ਲਿਖਿਆ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ-ਨੈਤਿਕ ਅਧਿਐਨ ਹੈ। 

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2023
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1928
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਧਿਆਪਨ