ਸਾਰਣੀਬੱਧ ਇਸਲਾਮੀ ਕੈਲੰਡਰ

ਸਾਰਣੀਬੱਧ ਇਸਲਾਮੀ ਕੈਲੰਡਰ (ਅਰਬੀ: التقويم الهجري المجدول, ਰੋਮਨਾਈਜ਼ਡ: altaqwim alhijriu almujadwal) ਚੰਦਰ ਹਿਜਰੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਯਮ-ਅਧਾਰਤ ਭਿੰਨਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਂ ਅਤੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਹੀਨੇ ਨਿਰੀਖਣ ਜਾਂ ਖਗੋਲੀ ਗਣਨਾਵਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਗਣਿਤ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਦੂਜੀ ਹਿਜਰੀ ਸਦੀ ( ਆਮ ਯੁੱਗ ਦੀ 8ਵੀਂ ਸਦੀ) ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੁਸਲਿਮ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਚੰਦਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨਯੋਗ ਸਮਾਂ ਅਧਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਇਸਲਾਮੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਦਿਨ) ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸਦਾ ਕੈਲੰਡਰ ਯੁੱਗ ਹਿਜਰੀ ਸਾਲ ਹੈ। ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਫਾਤਿਮਿਡ ਜਾਂ ਮਿਸਰੀ ਕੈਲੰਡਰ ਹੈ।

ਹਰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 12 ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ 354 ਜਾਂ 355 ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋਟੇ ਨੰਬਰ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 30 ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਲੀ ਨੰਬਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 29 ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਲੀਪ ਸਾਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜਦੋਂ 12ਵਾਂ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਮਹੀਨਾ ਧੁ ਅਲ-ਹਿੱਜਾਹ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ 30 ਦਿਨ ਹੁੱਦੇ ਹਨ।

ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਧਾਰਮਿਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਰੀਖਣ-ਅਧਾਰਤ ਕੈਲੰਡਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਮ ਅਲ-ਕੁਰਾ ਕੈਲੰਡਰ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀਆਂ ਗੈਰ-ਇਕਸਾਰ ਗਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਕਾਂ ਦਾ ਲੇਖਾ-ਜੋਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰਣੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ ਅਨੁਮਾਨ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ (ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰਣੀ ਇਸਲਾਮੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੁਆਰਾ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਦਿਨ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ)। 

 ਇੰਟਰਕਲੇਰੀ ਸਕੀਮਾਂ 

 30 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਚੱਕਰ 
ਇਸਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 30 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ 11 ਲੀਪ ਸਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਔਸਤ ਸਾਲ ਵਿੱਚ  ਦਿਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਮ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 354 ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, 30-ਸਾਲਾ ਚੱਕਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਬਾਕੀ ਬਚਦਾ ਹੈ  ਜਦੋਂ ਵੀ ਬਾਕੀ ਅੱਧੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ( , ਫਿਰ ਉਸ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੀਪ ਦਿਨ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਘਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਬਚਿਆ ਹੋਵੇਗਾ  ਘਟਾ ਕੇ - ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ  ਲੀਪ ਦਿਨ ਦੁਆਰਾ। ਇਸ ਨਿਯਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਲੀਪ ਸਾਲ 30-ਸਾਲਾ ਚੱਕਰ ਦੇ ਸਾਲ ਨੰਬਰ 2, 5, 7, 10, 13, 16, 18, 21, 24, 26 ਅਤੇ 29 ਹਨ।

ਜੇਕਰ ਲੀਪ ਦਿਨ ਉਦੋਂ ਜੋੜ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਬਾਕੀ ਅੱਧੇ ਦਿਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਲੀਪ ਸਾਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਸਿਵਾਏ 15, ਪ੍ਰਤੀ ਚੱਕਰ ਛੇਵੇਂ ਲੰਬੇ ਸਾਲ ਵਜੋਂ 16 ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਇਸਮਾਈਲੀ ਤੈਯੇਬੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਆਪਣੇ 30-ਸਾਲ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਲੀਪ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤੀਜਾ ਸਾਲ 8 ਤੋਂ, ਸੱਤਵਾਂ ਸਾਲ 19 ਤੋਂ ਅਤੇ ਦਸਵਾਂ ਸਾਲ 27 ਤੱਕ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੰਸਕਰਣ ਹੈ ਜਿੱਥੇ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਚੌਥਾ ਲੀਪ ਦਿਨ ਸਾਲ 11 ਤੱਕ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਲੀਪ ਦਿਨ 30-ਸਾਲ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

30 ਸਾਲ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਗਿਣਤੀ 29.53056 ਦਿਨ, ਜਾਂ  ਹੈ। 29 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਛੇ, ਲੀਪ ਸਾਲ ਦੇ 11 ਦਿਨ।  (29 ਦਿਨ × 6 ਮਹੀਨੇ + 30 ਦਿਨ × 6 ਮਹੀਨਿਆਂ × 30 ਸਾਲ + 11 ਲੀਪ ਦਿਨ = 10,631 ਦਿਨ ਅਤੇ 10,631/360 = 29.53056 (360 30 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ)  ਅਤੇ ਇਹ ਲਗਭਗ ਹੈ ਕਿ ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਚੰਦਰ ਚੱਕਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। 

ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦੇ ਕੁਵੈਤੀ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਨੂੰ ਵਿੰਡੋਜ਼ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਗੋਰੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ਤਾਰੀਖਾਂ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਕੈਲੰਡਰ ਤਾਰੀਖਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।   ਐਲਗੋਰੀਅਮਿਕ ਗ੍ਰੇਗੋਰੀਅਨ ਸੂਰਜੀ ਕੈਲੰਡਰ ਅਤੇ ਅਸਲ ਨਿਰੀਖਣ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਇਸਲਾਮੀ ਚੰਦਰ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੈਲੰਡਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਅਨੁਮਾਨਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਜੋਂ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕੁਵੈਤ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਡੇਟਾ ਦੇ ਅੰਕੜਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਇਹ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਰੌਬ ਵੈਨ ਜੈਂਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਖੌਤੀ "ਕੁਵੈਤੀ ਐਲਗੋਰਿਦਮ" ਸਿਰਫ਼ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਇਸਲਾਮੀ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਟੇਬਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਿਆਰੀ ਸਾਰਣੀ ਇਸਲਾਮੀ ਕੈਲੰਡਰ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਦਾ ਇੱਕ ਲਾਗੂਕਰਨ ਹੈ। 
+ਵੱਖ-ਵੱਖ 30 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਲੀਪ ਚੱਕਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀਮੂਲ ਜਾਂ ਵਰਤੋਂਲੰਬੇ ਚੰਦਰਮਾ ਸਾਲ (nth/30) ਅਗਲੇ ਲੰਬੇ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦਾ ਅੰਤਰਾਲ#1#2#3  #4#5 #6 #7#8#9 #10 #11#1#2#3  #4#5 #6 #7#8#9 #10 #11ਕੁਸ਼ਯਾਰ ਇਬਨ ਲੱਬਬਾਨ, ਉਲੁਗ ਬੇਗ, ਤਾਕੀ ਅਦ-ਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ ਇਬਨ ਮਾਰੂਫ2571013151821242629323232 3 ਅਲ-ਫਜਾਰੀ, ਅਲ-ਖਵਾਰੀਜ਼ਮੀ, ਅਲ-ਬਤਾਨੀ, ਟੋਲੇਡਨ ਟੇਬਲ, ਅਲਫੋਂਸਾਈਨ ਟੇਬਲ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾੱਫਟ "ਕੁਵੈਤੀ ਐਲਗੋਰਿਦਮ"16323232 3 ਮੁਹੰਮਦ ਇਬਨ ਫੱਤੂਹ ਅਲ-ਜਮਾਇਰੀ ਸੇਵਿਲੇ ਦਾ8323232 3 ਫਾਤਿਮਿਦ/ਇਸਮਾ 'ਅਲੀ/ਤਾਇਬੀ/ਬੋਹਰਾ ਕੈਲੰਡਰ, ਇਬਨ ਅਲ-ਅਜਦਾਬੀ1927323232 3 ਹਬਾਸ ਅਲ-ਹਾਸਿਬ, ਅਲ-ਬਿਰੂਨੀ, ਨਿਸਿਬਿਸ ਦਾ ਏਲੀਯਾਸਨਿਸੀਬਿਸ ਦਾ ਏਲੀਆਸ1130323232

 8 ਸਾਲ ਦਾ ਚੱਕਰ 
8-ਸਾਲ ਦੇ ਚੱਕਰ (2, 5 ਅਤੇ 8 ਲੀਪ ਸਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ) 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਾਰਣੀਬੱਧ ਇਸਲਾਮੀ ਕੈਲੰਡਰ ਵੀ ਓਟੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।  ਇਸ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ 2835 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ 96 ਮਹੀਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਔਸਤ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 29.53125 ਦਿਨ, ਜਾਂ 29 ਦਿਨ 12 ਘੰਟੇ 45 ਮਿੰਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਭਾਵੇਂ ਕਿ 30-ਸਾਲ ਦੇ ਚੱਕਰ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਾਰਣੀ ਕੈਲੰਡਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਸਹੀ, ਇਹ ਇਸ ਤੱਥ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ ਕਿ ਹਰੇਕ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਦਿਨ ਉਸੇ ਕੈਲੰਡਰ ਮਿਤੀ 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, 8-ਸਾਲ ਦਾ ਚੱਕਰ ਬਿਲਕੁਲ 405 ਹਫ਼ਤੇ ਲੰਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਬਿਲਕੁਲ 4.21875 ਹਫ਼ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

 120 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਚੱਕਰ 
20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਡੱਚ ਈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ (ਹੁਣ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ) ਵਿੱਚ, ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ-ਕੈਲਰੀ ਦਿਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ 8-ਸਾਲ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਹਰ 120 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਰੀਸੈਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 30-ਸਾਲ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਔਸਤ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। 

 ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 

 Hijri year - ਇਸਲਾਮੀ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਯੁੱਗਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਡ਼ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੰਨੇ
 Lunar Hijri calendar - ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਚੰਦਰ ਕੈਲੰਡਰਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਡ਼ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੰਨੇ
 Solar Hijri calendar - ਇਰਾਨ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਕੈਲੰਡਰ
 Lunar calendar - ਸਿਰਫ ਚੰਦਰਮਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਕੈਲੰਡਰ

 ਹਵਾਲੇ 

 ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 

 ਮਾਰਕਸ ਗੌਸਲਰ, "ਬੇਸੀਸਫਾਰਮੈਲਨ ਜ਼ੁਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿਏਰਟਨ ਉਮਰੇਚਨੰਗ ਈਨਿਗਰ ਐਸਟ੍ਰੋਨੋਮਿਸਚਰ ਕੈਲੇਂਡਰਟਾਈਪੇਨ", ਐਸਟ੍ਰੋਨੋਮਿਸ਼ੇ ਨਚਰੀਚਟਨ, 301 (1980), 191–194 ਔਨਲਾਈਨ ਲਿੰਕ ।
 ਡੀਏ ਹੈਚਰ, "ਜੂਲੀਅਨ ਡੇ ਨੰਬਰਾਂ ਅਤੇ ਕੈਲੰਡਰ ਤਾਰੀਖਾਂ ਲਈ ਜਨਰਲਾਈਜ਼ਡ ਸਮੀਕਰਨ", ਰਾਇਲ ਐਸਟ੍ਰੋਨੋਮੀਕਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦਾ ਤਿਮਾਹੀ ਜਰਨਲ, 26 (1985), 151–155 ਔਨਲਾਈਨ ਲਿੰਕ ।
 Denis Savoie, "Calcul des concordances entre calendrier musulman et calendrier grégorien ou julien", Observations et Travaux (Société astronomique de France), 26 (1991), 12-19 ਔਨਲਾਈਨ ਲਿੰਕ ।
 ਲੇਰੋਏ ਈ. ਡੌਗੇਟ, "ਕੈਲੰਡਰ", ਪੀ. ਕੇਨੇਥ ਸੀਡੇਲਮੈਨ (ਸੰਪਾਦਕ), ਐਕਸਪਲੇਨੇਟਰੀ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਟੂ ਦ ਐਸਟ੍ਰੋਨੋਮੀਕਲ ਅਲਮੈਨੈਕ: ਏ ਰਿਵੀਜ਼ਨ ਟੂ ਦ ਐਕਸਪਲੇਨੇਟਰੀ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਟੂ ਦ ਐਸਟ੍ਰੋਨੋਮੀਕਲ ਅਲਮੈਨੈਕ ਐਂਡ ਦ ਅਮੈਰੀਕਨ ਅਲਮੈਨੈਕ ਐਂਡ ਨੌਟੀਕਲ ਅਲਮੈਨੈਕ (ਮਿੱਲ ਵੈਲੀ [ਸੀਏ]: ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਾਇੰਸ ਬੁੱਕਸ, 1992), ਪੰਨੇ। 575–608 (ਦੇਖੋ. ਭਾਗ ਇਸਲਾਮੀ ਕੈਲੰਡਰ ਲਈ 12.4 ਅਤੇ 12.93) ਔਨਲਾਈਨ ਲਿੰਕ ।
 ਜੀਨ ਮੀਅਸ, "ਯਹੂਦੀ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕੈਲੰਡਰ", ਵਿੱਚ: ਖਗੋਲੀ ਐਲਗੋਰਿਦਮ: ਦੂਜਾ ਐਡੀਸ਼ਨ (ਰਿਚਮੰਡ: ਵਿਲਮੈਨ-ਬੈਲ, 1998), ਅਧਿਆਇ 9.
 ਐਡਵਰਡ ਜੀ. ਰਿਚਰਡਸ, "ਕੈਲੰਡਰ", ਐਸਈ ਅਰਬਨ ਅਤੇ ਪੀ. ਕੇਨੇਥ ਸੀਡਲਮੈਨ (ਸੰਪਾਦਕ), ਐਕਸਪਲੇਨੇਟਰੀ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਟੂ ਦ ਐਸਟ੍ਰੋਨੋਮੀਕਲ ਅਲਮੈਨੈਕ: ਥਰਡ ਐਡੀਸ਼ਨ (ਮਿੱਲ ਵੈਲੀ [ਸੀਏ]: ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਾਇੰਸ ਬੁੱਕਸ, 2013), ਪੰਨੇ। 585–624 (ਦੇਖੋ. ਭਾਗ ਇਸਲਾਮੀ ਕੈਲੰਡਰ ਲਈ 15.6 ਅਤੇ 15.11)।
 ਐਡਵਰਡ ਐਮ. ਰੀਨਗੋਲਡ ਅਤੇ ਨਾਚੁਮ ਡੇਰਸ਼ੋਵਿਟਜ਼, ਕੈਲੰਡ੍ਰਿਕਲ ਕੈਲਕੂਲੇਸ਼ਨਜ਼: ਦ ਅਲਟੀਮੇਟ ਐਡੀਸ਼ਨ (ਕੈਂਬ੍ਰਿਜ: ਕੈਂਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ, 2018), ਅਧਿਆਇ 7 ਅਤੇ 18.3.

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 

 ਇਸਲਾਮੀ-ਪੱਛਮੀ ਕੈਲੰਡਰ ਪਰਿਵਰਤਕ (ਅੰਕਗਣਿਤ ਜਾਂ ਸਾਰਣੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ) - ਚਾਰ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਰੂਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ
 ਔਨਲਾਈਨ ਅਲਾਵੀ ਤਾਇਏਬੀ ਕੈਲੰਡਰ 
 ਕੈਲੰਡਰ ਕਨਵਰਟਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ