ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਿਕਾ ਸ਼ਰਧਾਪ੍ਰਾਨਾ

ਪ੍ਰਵਰਾਜਿਕਾ ਸ਼ਰਧਾਪ੍ਰਣਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Pravrajika Shraddhaprana; 19 ਅਕਤੂਬਰ 1918 – 3 ਫਰਵਰੀ 2009) ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਾਰਦਾ ਮੱਠ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਨਿਆਸੀਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਾਰਦਾ ਮੱਠ ਦੀ ਤੀਜੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਪ੍ਰਵਰਾਜਿਕਾ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਭਗਤ ਸਾਧਵੀ" ਜਾਂ ਸੰਨਿਆਸਿਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਉਹ ਜੋ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ"।

 ਜੀਵਨੀ 
ਸ਼ਰਧਾਪ੍ਰਣਾ ਦਾ ਜਨਮ ਪਟਨਾ ਵਿੱਚ 19 ਅਕਤੂਬਰ 1918 ਨੂੰ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਮਥੁਰਾਨਾਥ ਸਿਨਹਾ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਸਿਨਹਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਕੋਜਾਗਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪੂਜਾ 'ਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ ਸੀ।

ਸ਼ਰਧਾਪ੍ਰਾਣ ਨੂੰ 1941 ਵਿੱਚ ਸਵਾਮੀ ਵਿਰਾਜਾਨੰਦ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਦੀਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੱਠ ਅਤੇ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ। ਉਸਨੇ 1948 ਵਿੱਚ ਸਿਸਟਰ ਨਿਵੇਦਿਤਾ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਐਨੀ ਬੇਸੈਂਟ ਕਾਲਜ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1955 ਤੱਕ ਸਹਾਇਕ ਮੁੱਖ ਅਧਿਆਪਕਾ ਸਹਾਇਕ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਉੱਥੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1968 ਤੱਕ ਉਸੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਅਧਿਆਪਕਾ ਰਹੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 1986 ਤੱਕ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ 1953 ਵਿੱਚ ਛੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ੰਕਰਾਨੰਦ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਅਪਣਾਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 1959 ਵਿੱਚ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ੰਕਰਾਨੰਦ ਦੁਆਰਾ ਸੰਨਿਆਸੀਨੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੇਲੂਰ ਮੱਠ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ; ਉਹ ਅੱਠ ਸੰਨਿਆਸੀਨਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬੈਚ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।

ਜਦੋਂ 1959 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਾਰਦਾ ਮੱਠ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਟਰੱਸਟੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ 1960 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮੱਠ ਅਤੇ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸ਼ਾਰਦਾ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਸਕੱਤਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ। ਅਪ੍ਰੈਲ 1986 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਾਰਦਾ ਮੱਠ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਹ 1994 ਤੋਂ 1999 ਤੱਕ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਾਰਦਾ ਮੱਠ ਦੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਸੀ। 1994 ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਕੱਤਰ ਪ੍ਰਵਰਾਜਿਕਾ ਮੁਕਤੀਪ੍ਰਣਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਗਣਿਤ ਦੀ ਦੂਜੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਬਣ ਗਈ ਜਿਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਉਹ 17 ਨਵੰਬਰ 1999 ਤੱਕ ਰਹੀ।

ਸ਼ਰਧਾਪ੍ਰਣਾ 17 ਨਵੰਬਰ 1999 ਨੂੰ ਜਗਧਾਤਰੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਪ੍ਰਵਰਾਜਿਕਾ ਮੋਕਸ਼ਪ੍ਰਣਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਾਰਦਾ ਮਠ ਅਤੇ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸ਼ਾਰਦਾ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ 3 ਫਰਵਰੀ 2009 ਨੂੰ ਦੱਖਣੇਸ਼ਵਰ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿਖੇ ਹੋਈ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਵਰਾਜਿਕਾ ਭਕਤੀਪ੍ਰਣਾ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2009 ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਨਾ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2009
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918