ਅਲੀ ਅਹਿਮਦ ਹੁਸੈਨ ਖਾਨ

ਅਲੀ ਅਹਿਮਦ ਹੁਸੈਨ ਖਾਨ (ਜਨਮ 21 ਮਾਰਚ 1939-ਦੇਹਾਂਤ 16 ਮਾਰਚ 2016) ਭਾਰਤ ਦੇ  ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਨਾਈ ਮਾਹਰ ਸੀ।

 ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਅਲੀ ਅਹਿਮਦ ਹੁਸੈਨ ਖਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਮਾਰਚ 1939 ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਾਦਾ ਵਜ਼ੀਰ ਅਲੀ ਖਾਨ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਕਿੰਘਮ ਪੈਲੇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਨਾਈ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਲੀ ਜਾਨ ਖਾਨ ਅਤੇ ਚਾਚਾ ਨਜ਼ੀਰ ਹੁਸੈਨ ਖਾਨ ਅਤੇ ਬਨਾਰਸ ਦੇ ਇਮਦਾਦ ਹੁਸੈਨ ਖਾਨ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਹਿਨਾਈ ਮਾਹਰ ਸਨ।

 ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਰਿਸਰਚ ਅਕੈਡਮੀ, ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ 1974 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਨਾਈ ਵਜਾਉਣਾ ਸਿਖਾਉਣ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਦੇਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਣ ਦੇਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਨ 1973 ਵਿੱਚ ਪੰਡਿਤ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਈ ਸਿਗ੍ਨੇਚਰ ਟਿਊਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਿਲਾਇਤ ਖਾਨ, ਪੰਡਿਤ ਮਨੀਲਾਲ ਨਾਗ ਵਰਗੇ ਸਿਤਾਰ ਵਾਦਕ, ਵੀ. ਜੀ. ਜੋਗ ਵਾਇਲਿਨ ਅਤੇ ਮੁਨੱਵਰ ਅਲੀ ਖਾਨ ਵਰਗੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜੁਗਲਬੰਦੀ ਕੀਤੀ।

 ਸਮਾਰੋਹ 
ਅਲੀ ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ  ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਦੇ ਦੌਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਜਰਮਨੀ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ, ਨੀਦਰਲੈਂਡ, ਫਰਾਂਸ, ਬੈਲਜੀਅਮ, ਰੂਸ, ਟਿਊਨੀਸ਼ੀਆ, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੱਦਾ/ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਡੋ-ਜਰਮਨ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪਿਆਨੋਵਾਦਕ ਪੀਟਰ ਮਾਈਕਲ ਹੈਮਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਯੁਗਲ ਗੀਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1994 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ 'ਸੰਗੀਤ ਉਤਸਵ ਰਾਗ-ਮਾਲਾ' ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

 ਪੁਰਸਕਾਰ 

 ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ 2009 
 ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦਾ ਚੋਟੀ ਦਾ ਗ੍ਰੇਡ ਕਲਾਕਾਰ 
 ਆਲ ਬੰਗਾਲ ਸੰਗੀਤ ਕਾਨਫਰੰਸ (ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ) 
 ਗਾਵਤੀ ਦੇਵੀ ਸੰਗੀਤ (ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ) 
 ਬਿਹਾਰ ਸ਼ਰੀਫ ਵਿੱਚ ਐਮ. ਫਾਰੂਕ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੋਨ ਤਗਮਾ, ਤਾਨਸੇਨ ਸਮਰੋਹ
 ਔਸਟਿਨ, ਟੈਕਸਾਸ, ਯੂਐਸਏ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਔਸਟਿਨ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਚੱਕਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਮਤਾ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤਾ 
 ਬਿਸ਼ਵ ਬੰਗਾ ਸੰਮੇਲਨ ਅਵਾਰਡ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਮਾਨਯੋਗ ਸਪੀਕਰ ਸੋਮਨਾਥ ਚੈਟਰਜੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ 
 ਪੋਰਟ ਬਲੇਅਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪੁਰਸਕਾਰ
 ਬੰਗਦੰਗ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਪੁਰਸਕਾਰ 
 ਸ੍ਰੂਤੀ ਨੰਦਨ (ਕੋਲਕਾਤਾ) ਬਿਨਾਪਾਨੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀਕਾ ਅਨੁਸਥਾਨ (ਕੱਟਕ) 
 ਬੰਕਿਮ ਕੁਮਾਰ ਪਾਲ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸੰਗੀਤ ਕਾਨਫਰੰਸ
 ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਫਾਰ ਕਲਚਰਲ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਕਿੰਗਡਮ ਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿਖੇ ਪਾਰਵਤੀ ਸੀ. 14 ਸੇਂਟ ਏ. ਡੀ. ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਿਟੀ ਆਫ ਜੋਏ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਐਮ. ਵੀ. ਮਿਨਰ੍ਵਾ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਦਫਤਰ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
 ਯੇਰੇਵਨ ਦੀ ਰਾਜ ਕਮੇਟੀ ਤੋਂ ਡਿਪਲੋਮਾ (ਅਰਮੇਨੀਆ) 
 ਬੰਗਾ ਬਿਭੂਸ਼ਣ ਅਵਾਰਡ 2012 

 ਮੌਤ 
ਅਲੀ ਅਹਿਮਦ ਹੁਸੈਨ ਖਾਨ ਦੀ ਮੌਤ 16 ਮਾਰਚ 2016 ਨੂੰ ਗੁਰਦੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ 77 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਬਚੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੰਜ ਧੀਆਂ ਹਨ।

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 

 ਸਰਕਾਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
 ਉਸਤਾਦ ਅਲੀ ਅਹਿਮਦ ਹੁਸੈਨ ਖਾਨ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1939