ਸੁਲਤਾਨਗੰਜ ਬੁੱਧ

ਸੁਲਤਾਨਗੰਜ ਬੁੱਧ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sultanganj Buddha) ਇੱਕ ਗੁਪਤ - ਪਾਲ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਾਲ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਪੂਰਨ ਤਾਂਬੇ ਦੀ ਬੁੱਧ ਮੂਰਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਰਤੀ 500 ਅਤੇ 700 ਈਸਵੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਪਰ ਹੇਠਾਂ ਦੇਖੋ)। ਇਹ 2.3 ਮੀਟਰ ਉੱਚੀ ਅਤੇ 1 ਮੀਟਰ ਚੌੜੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਭਾਰ 500 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤੀ ਕਸਬੇ ਸੁਲਤਾਨਗੰਜ, ਭਾਗਲਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ 1861 ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਹੁਣ ਬਰਮਿੰਘਮ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ, ਬਰਮਿੰਘਮ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਪੂਰੇ ਆਕਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਇਹ ਗੁਪਤਾ ਕਲਾ ਤੋਂ "ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਬਾਕੀ ਬਚੀ ਧਾਤ ਦੀ ਮੂਰਤੀ" ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ਾਇਦ ਪੱਥਰ ਜਾਂ ਸਟੂਕੋ ਮੂਰਤੀਆਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਮੀਰਪੁਰ-ਖਾਸ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਧਾਤ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਆਕਾਰ ਦਾ ਹੈ। ਜੈਨ ਅਕੋਟਾ ਦੇ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਲੱਭਤਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀਆਂ ਹਨ, ਸ਼ਾਇਦ ਅਮੀਰ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਹਨ।

ਲਲਿਤਪੁਰ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ, ਗੀਤਾ ਬਾਹੀ ਮੱਠ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਬੁੱਧ ਹੈ ਜੋ ਲਗਭਗ 1.8 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨੇਪਾਲੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਹੈ, ਲਗਭਗ 9ਵੀਂ ਜਾਂ 10ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ-ਹਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਧ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੁਲਤਾਨਗੰਜ ਬੁੱਧ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸੁਲਤਾਨਗੰਜ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਸਾਰਨਾਥ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਬੁੱਧ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾਯੋਗ ਹੈ, "ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਸੁਚਾਰੂ ਗੋਲ ਕਮਜ਼ੋਰੀ" ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਤਲੇ, ਚਿਪਕਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਹਲਕੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ "ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਰੁਖ ਅਤੇ ਲਿਫਾਫੇ ਵਾਲੇ ਚੋਲੇ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਸਿਲੂਏਟ ਦੁਆਰਾ ਸੁਝਾਏ ਗਏ ਅੰਦੋਲਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ" ਹੈ।

 ਮਿਤੀ 
ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤਾ ਕਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਵਿਨਸੈਂਟ ਆਰਥਰ ਸਮਿਥ ਨੇ 1911 ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 400 ਦੱਸੀ ਹੈ। ਫਿਰ 800 ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ। ਰੇਡੀਓਕਾਰਬਨ ਡੇਟਿੰਗ ਦੇ ਨਤੀਜੇ 600–650 ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਅਜੇ ਵੀ "500–700" ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

 ਗੈਲਰੀ 

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੂਰਤੀਕਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੂਰਤੀਆਂ