ਯੂਨੀਕੋਡ ਫੌਂਟ

ਯੂਨੀਕੋਡ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੱਖਰ ਸੰਕੇਤ ਲਿਪੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਹਰੇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ, ਅੰਕਾਂ, ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਯੂਨੀਕੋਡ ਫੌਂਟਾਂ ਨੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ, ਮੋਬਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਉੱਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਗੈਰ-ਯੂਨੀਕੋਡ ਫੌਂਟਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਸ ਜਾਂ ਅਨਮੋਲ ਲਿਪੀ) ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਟੈਕਸਟ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਿਵਾਈਸ ਉੱਤੇ ਵੇਖਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਜਾਂ ਫੌਂਟ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਯੂਨੀਕੋਡ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

 ਯੂਨੀਕੋਡ ਫੋਟ 
ਸਧਾਰਨ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਕੋਡ ਫੋਟ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਫੋਟ ਹੈ ਜੋ ਯੂਨੀਕੋਡ ਮਿਆਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯੂਨੀਕੋਡ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਰ ਅੱਖਰ, ਹਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਹਰ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਨੰਬਰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਜਾਂ ਫ਼ੋਨ, ਚਾਹੇ ਉਸ ਦਾ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਸ ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ:

ਯੂਨੀਕੋਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਹਰ ਫੋਟ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ 'ਕੂਟ-ਲਿਪੀ' ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਮਿਸਾਲ ਲਈ ਇੱਕ ਫੋਟ ਵਿੱਚ 'ਅ' ਅੱਖਰ ਲਈ ਨੰਬਰ 65 ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਦੂਜੇ ਫੋਟ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਨੰਬਰ 65 ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅੱਖਰ ਜਾਂ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਕੰਪਿਊਟਰ 'ਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਉਹ ਫੋਟ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਹੀ ਅੱਖਰ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ ਸਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਯਾਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ਼ੀ (ਜਿਵੇਂ  ਅਕਾਸ਼, ਅਨਮੋਲ) ਵਰਤਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਖਰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ ਸਨ।

 ਯੂਨੀਕੋਡ ਦਾ ਹੱਲ 
ਯੂਨੀਕੋਡ ਨੇ ਇਸ ਉਲਝਣ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪੀ ਸੂਚੀ ਬਣਾਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਅੱਖਰ ਲਈ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਨੰਬਰ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ:

 ਪੰਜਾਬੀ ਅੱਖਰ 'ਓ' (ੳ) ਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਨੰਬਰ U+0A73 ਹੈ।
 ਅੰਕ '੫' (ਪੰਜ) ਦਾ ਨੰਬਰ U+0A6B ਹੈ।
 ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨੰਬਰ ਹਨ।

 ਯੂਨੀਕੋਡ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਲਿਖਣ ਦੀ ਵਿਧੀ 
ਯੂਨੀਕੋਡ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਲਿਖਣਾ ਬਹੁਤ ਸੌਖਾ ਹੈ। ਵਿੰਡੋਜ਼ ਵਿੱਚ:

 ਕੀਬੋਰਡ ਲੇਆਊਟ ਬਦਲੋ: ਸੈਟਿੰਗਜ਼ > ਟਾਈਮ ਐਂਡ ਲੈਂਗੂਏਜ > ਲੈਂਗੂਏਜ > ਪੰਜਾਬੀ (ਭਾਰਤ) ਜੋੜੋ। ਫਿਰ Alt+Shift ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਸਵਿੱਚ ਕਰੋ।
 ਫੌਂਟ ਚੁਣੋ: ਰਾਵੀ ਜਾਂ ਨੋਟੋਂ ਵਰਗਾ ਫੌਂਟ ਚੁਣੋ।

ਐਂਡਰਾਇਡ/ਆਈਓਐਸ ਉੱਤੇ ਕੀਬੋਰਡ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਚੁਣੋ। ਇਹ ਸਭ ਬਿਨਾਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਗੈਰ-ਯੂਨੀਕੋਡ ਤੋਂ ਯੂਨੀਕੋਡ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਆਨਲਾਈਨ ਕਨਵਰਟਰ ਵਰਤੋ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤ ਜਾਂ ਟਾਈਪਿੰਗ ਬਾਬਾ। ਇਹ ਟੂਲ ਅਸੀਸ ਨੂੰ ਰਾਵੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

 ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਯੂਨੀਕੋਡ ਫੋਟ ਦੇ ਲਾਭ: 
 ਸਾਰਵਜਨਿਕ ਪਹੁੰਚ: ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਆਧੁਨਿਕ ਫੋਟ (ਜਿਵੇਂ Noto Sans     Gurmukhi, Anmol Lipi, Raavi) ਯੂਨੀਕੋਡ ਮਿਆਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਐਪ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਡਿਵਾਈਸ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ     ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖ ਅਤੇ ਲਿਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।
 ਖੋਜ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ: ਯੂਨੀਕੋਡ ਕਾਰਨ ਹੀ ਅਸੀਂ ਗੂਗਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਰਚ ਇੰਜਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ ਟਾਈਪ ਕਰਕੇ ਸਹੀ ਨਤੀਜੇ ਖੋਜ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
 ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ: ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੱਟਸਐਪ ਮੈਸੇਜ, ਈ-ਮੇਲ, ਜਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦਿੱਕਤ ਦੇ ਠੀਕ ਅੱਖਰ ਦਿਸਣਗੇ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ।
 ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ: ਕਿਉਂਕਿ ਯੂਨੀਕੋਡ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਆਰ ਹੈ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਡਿਜੀਟਲ ਪੰਜਾਬੀ ਟੈਕਸਟ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇਗਾ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ