ਗੁਪਤ ਕਰ

ਗੁਪਤ ਕਰ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਰਦਾਤਾ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਇਹ ਕਰ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੁਪਤ ਕਰ, ਭਾਵੇਂ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਪਰ ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਖਰੀਦਣ ਸਮਰੱਥਾ (purchasing power) ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕਰ ਗੁਪਤ ਕਰ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ:

 ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਆਮਦਨ ਕਰ (Corporate Income Tax)
 ਟੈਰਿਫ਼ ਜਾਂ ਆਯਾਤ ਕਰ (Tariffs or Import Taxes)
 ਪਾਪ ਕਰ (Sin Tax)
 ਉਪਭੋਗਤਾ ਕਰ (Utility Taxes)

 ਮਹਿੰਗਾਈ ਕਰ (Inflation Tax)

 ਕਿਸਮਾਂ 
ਕਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ।

 ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਆਮਦਨ ਕਰ (Corporate Income Tax ) 
ਇੱਕ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਕਰ ਜਾਂ ਕੰਪਨੀ ਕਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਕਰ ਹੈ ਜੋ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਜਾਂ ਪੂੰਜੀ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਜਾਂ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਕਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਲਾਭਅੰਸ਼ ਅਤੇ  ਤਨਖ਼ਾਹ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਕਰ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਛੁਪਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਖਪਤਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ 

 ਟੈਰਿਫ਼  ਜਾਂ ਆਯਾਤ ਕਰ (Tariffs or Import Taxes) 
ਟੈਰਿਫ਼ ਇੱਕ ਡਿਊਟੀ (ਕਰ) ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਕਸਟਮ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਸੁਪਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਅਨ ਦੁਆਰਾ, ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਆਯਾਤ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਲੀਏ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਆਯਾਤ ਡਿਊਟੀਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਉਤਪਾਦਾਂ 'ਤੇ ਬੋਝ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੁਰੱਖਿਆਤਮਕ ਟੈਰਿਫ਼ ਸੁਰੱਖਿਆਵਾਦ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ, ਆਯਾਤ ਕੋਟੇ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਕੋਟੇ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਲਈ ਹੋਰ ਗੈਰ-ਟੈਰਿਫ਼ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।

 ਪਾਪ ਕਰ (Sin Tax) 
ਇੱਕ ਪਾਪ ਕਰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਸਮਝੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕੁਝ ਵਸਤਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਲਕੋਹਲ, ਤੰਬਾਕੂ, ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥ, ਕੈਂਡੀ, ਸਾਫਟ ਡਰਿੰਕਸ, ਫਾਸਟ ਫੂਡ, ਕੌਫੀ, ਖੰਡ, ਜੂਆ, ਵੈਪਿੰਗ, ਕੈਨਾਬਿਸ ਅਤੇ ਪੋਰਨੋਗ੍ਰਾਫੀ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਆਬਕਾਰੀ ਕਰ ਹੈ। ਪਿਗੋਵੀਅਨ ਟੈਕਸਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਾਪ ਟੈਕਸ ਇਹਨਾਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਾਪ ਟੈਕਸ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਅਕਸਰ ਹੋਰ ਕਰਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹਨਾਂ ਟੈਕਸਾਂ ਦੀ ਅਕਸਰ ਗਰੀਬਾਂ 'ਤੇ ਬੋਝ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਅਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

 ਉਪਭੋਗਤਾ ਕਰ (Utility Tax) 
1998 ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਰ ਗੈਸੋਲੀਨ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦਾ 48% ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

 ਮਹਿੰਗਾਈ ਕਰ (Inflation Tax) 
ਇਹ ਇੱਕ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਰਿਗ੍ਰੈਸਿਵ ਕਰ ਹੈ।

ਵਿੱਤੀ ਦਮਨ

ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਾਅ ਜੋ ਸਰਕਾਰਾਂ ਆਪਣੇ ਕਰਜ਼ੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਮੁਨਾਫ਼ਿਆਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਲੁਕਵੇਂ ਕਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰਾਂ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਪਯੋਗਤਾਵਾਂ (ਉਪਯੋਗਤਾ ਕਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅਜਿਹੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਕਮਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ) ਦੀਆਂ ਮਾਲਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਅਲਕੋਹਲ ਵਪਾਰ (ਪਾਪ ਕਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅਜਿਹੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਕਮਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ) ਦਾ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਕਰੀ ਕਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟਰਨਓਵਰ ਕਰ।

 ਗੁਪਤ ਕਰ ਦੇ ਫਾਇਦੇ 
ਸੈਲਾਨੀ, ਗੈਰ-ਵਾਸੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੀ ਲੁਕਵੇਂ ਟੈਕਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮਾਲੀਏ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।  ਲੁਕਵੇਂ ਟੈਕਸ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਅਜੀਬ ਕੀਮਤ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, $5.18) ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਅਤੇ ਢਿੱਲੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠ ਕੇ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਗੁਪਤ ਕਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ

ਲੁਕਵੇਂ ਟੈਕਸ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਕੀਮਤ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਹਰੇਕ ਵਸਤੂ 'ਤੇ ਬਕਾਇਆ ਟੈਕਸ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਸੰਭਵ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖਰੀਦਦਾਰ ਅਸਿੱਧੇ ਟੈਕਸ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਸੰਚਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ

ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਪਾਲਿਸੀ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਲੁਕਵੇਂ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ $2,462 ਹਨ।15 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਨੇ ਬੇਝਿਜਕ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ 1998 ਦੇ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹੋਣਗੇ। ਪਰ ਸਾਲ ਦੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸਾਂ ਵੱਲ ਸਾਰਾ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਭਰੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੁੱਲ ਟੈਕਸਾਂ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਦਰਅਸਲ, ਨਿੱਜੀ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਦੇ ਟੈਕਸ ਬੋਝ ਦੇ ਅੱਧੇ (42 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ) ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹਨ।

ਇਹ ਪੇਪਰ $657.5 ਬਿਲੀਅਨ ਵਾਧੂ "ਲੁਕਵੇਂ" ਟੈਕਸਾਂ, ਜਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ $2,462 ਲੁਕਵੇਂ ਟੈਕਸਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।2 ਇਹ ਲੁਕਵੇਂ ਟੈਕਸ ਟੈਕਸੇਸ਼ਨ ਦੇ ਇੱਕ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ - ਕਿ ਟੈਕਸ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

 ਲੁਕਵੇਂ ਟੈਕਸ
ਟੈਕਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਕੈਲੰਡਰ ਸਾਲ 2004 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਘਰੇਲੂ ਨਕਦੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਕੁਇੰਟਾਈਲ
+ਹੇਠਾਂ
20%ਦੂਜਾ
20%ਤੀਜਾ
20%ਚੌਥਾ
20%ਸਿਖਰਲੇ
20%ਕੁੱਲ ਸੰਘੀ ਕਰ38.9%55.7%61.5%64.4%70.2%ਆਮਦਨ 4.0%12.0%17.6%22.6%35.7%ਤਨਖਾਹ21.2%30.6%32.0%30.4%22.5%ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਆਮਦਨ6.3%8.4%8.2%8.2%8.1%ਗੈਸ 1.6%1.2%1.0%0.8%0.6%ਅਲਕੋਹਲ ਵਾਲੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ0.8%0.4%0.4%0.3%0.2%ਤੰਬਾਕੂ1.2%0.6%0.3%0.2%0.1%ਡੀਜ਼ਲ ਬਾਲਣ0.2%0.3%0.3%0.3%0.3%ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ0.5%0.4%0.4%0.4%0.4%ਹੋਰ ਆਬਕਾਰੀ1.0%0.6%0.4%0.4%0.2%ਕਸਟਮ, ਡਿਊਟੀਆਂ, ਆਦਿ।2.2%1.2%0.9%0.8%0.5%ਜਾਇਦਾਦ ਅਤੇ ਤੋਹਫ਼ੇ0.0%0.0%0.0%0.0%1.7%