ਸੋਰਾਨੀ

ਸੋਰਾਨੀ ਕੁਰਦਿਸ਼ (   , ), ਜਿਸਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਕੁਰਦਿਸ਼ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਕੁਰਦ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ' ਤੇ ਇਰਾਕੀ ਕੁਰਦਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਕੁਰਦਿਸਤਾਨ, ਕਰਮਾਨਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਰਾਨੀ ਅਰਬੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇਰਾਕ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅਧਿਕਾਰਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ "ਕੁਰਦਿਸ਼" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੋਰਾਨੀ ਸ਼ਬਦ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੋਰਾਨ ਅਮੀਰਾਤ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਈਦ ਸਿਦਕੀ ਕਬਾਨ ਅਤੇ ਤੌਫੀਕ ਵਹਬੀ ਦੁਆਰਾ 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਰਬੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਤੋਂ ਵਿਕਸਤ ਸੋਰਾਨੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਕੇਂਦਰੀ ਕੁਰਦਿਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ, ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

 ਇਤਿਹਾਸ 
ਸੋਰਾਨੀ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਮੱਧ ਈਰਾਨੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕੁਰਦਿਸ਼ ਦੇ ਕੋਈ ਪੂਰਵਜ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਕੁਰਦਿਸ਼ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਸ਼ਾਇਦ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੋਰਾਨੀ ਸਿਲੇਮਾਨੀ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ।[15]

 1700-1918 
ਸੋਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਲਿਖਤੀ ਸਾਹਿਤ ਮੁੱਲਾ ਮੁਹੰਮਦ ਇਬਨ ਉਲ ਹਜ ਦੁਆਰਾ 1762 ਤੋਂ ਮਹਿਦੀਨਾਮ (ਮਹਦੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ) ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਰਾਣੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੋਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪਤਨ, ਅਰਦਲਾਨ ਰਾਜ ਅਤੇ ਸਿਲੇਮਾਨੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਾਬਨ ਦੇ ਉਭਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ। 

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਕ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ