ਨਿਰਗੁਨ ਅਤੇ ਸਰਗੁਨ

ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਰਗੁਣ ਅਤੇ ਸਰਗੁਣ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਅਕਥਨੀ (ਨਿਰਗੁਣ) ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟ (ਸਰਗੁਣ) ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਿਰਗੁਣ ਅਤੇ ਸਰਗੁਣ ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋ-ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ (ੴ) ਹੈ।

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਹਨ, ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ, ਗੁਣਾਂ, ਅਤੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ (ਨਿਰਗੁਣ) ਜਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਗੁਣਾਂ (ਸਗੁਣ) ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।

 ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ 

ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਿਰਗੁਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨ ਸਮਾਧੀ, ਡੂੰਘੇ ਧਿਆਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਫਿਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸਰਗੁਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ।

 ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 
ਪੂਰਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਦੋਹਰੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਸਿੱਖ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਵੈਦਿਕ ( ਸਗੁਣ ਅਤੇ ਨਿਰਗੁਣ) ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।  ਸਗੁਣ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਨਿਰਗੁਣ ਰੂਪ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ। ਅਦਵੈਤ ਨਿਰਗੁਣ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਅੰਤਮ ਹਕੀਕਤ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।

 ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਵਾਹਿਗੁਰੂ
 ਇੱਕ ਓਂਕਾਰ
 ਇੱਕੇਸ਼ਵਰਵਾਦ

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ