ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਬੀਜ

ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਬੀਜ, ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਗੋਲ ਬੀਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬੀਜ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 1 ਤੋਂ 2 ਮਿਲੀਮੀਟਰ (1⁄32 ਤੋਂ 3⁄32 ਇੰਚ) ਵਿਆਸ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੀਲੇ-ਚਿੱਟੇ ਤੋਂ ਕਾਲੇ ਤੱਕ ਰੰਗ ਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰੀ ਭੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਸਾਲਾ ਹਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ: ਕਾਲੀ ਰਾਈ (ਬ੍ਰਾਸਿਕਾ ਨਿਗਰਾ ), ਭੂਰੀ ਰਾਈ (ਬੀ.ਰਾਈ), ਜਾਂ ਚਿੱਟੀ ਰਾਈ (ਸਿਨਾਪਿਸ ਐਲਬਾ)।

ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਪਾਣੀ, ਸਿਰਕੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਰਾਈ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਪੀਲਾ ਮਸਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

 ਕਾਸ਼ਤ 
ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਗਣ ਲਈ ਅੱਠ ਤੋਂ ਦਸ ਦਿਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਜੇਕਰ ਸਹੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਠੰਡਾ ਮਾਹੌਲ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਨਮੀ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰਿਪੱਕ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਪੌਦੇ ਬੂਟੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪੀਲੀ ਰਾਈ ਦੇ ਪੌਦੇ ਦੀ ਪਰਿਪੱਕਤਾ 85 ਤੋਂ 90 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਕਿ ਭੂਰੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਪੌਦੇ ਦੀ ਪਰਿਪੱਕਤਾ 90 ਤੋਂ 95 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤਾਪਮਾਨ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਬੂਟਾ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪੰਜ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਉਗਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਪੌਦਾ 7 ਤੋਂ 10 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੀਆਂ ਕਾਲੀ, ਭੂਰੀ ਜਾਂ ਪੂਰਬੀ ਕਿਸਮਾਂ ਪੀਲੀ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਧ ਝਾੜ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੀਜ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵੀ ਫੁੱਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ, ਖਿੜ ਦੀ ਮਿਆਦ ਜਿੰਨੀ ਲੰਬੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਬੀਜ ਦੀ ਉਪਜ ਓਨੀ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗੀ।

ਸਰ੍ਹੋਂ ਸਮਸ਼ੀਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਗਦੀ ਹੈ। ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਕੈਨੇਡਾ, ਨੇਪਾਲ, ਹੰਗਰੀ, ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ, ਰੇਪਸੀਡ-ਸਰ੍ਹੋਂ ਕਪਾਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੇਲ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਇਹ 233,000 ਟਨ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਨਾਲ 307,000 ਹੈਕਟੇਅਰ (1190 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 17% ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਬੀਜ ਤੇਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦਾ ਭਰਪੂਰ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਬੀਜ ਵਿੱਚ 46-48% ਤੱਕ ਤੇਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਬੀਜ ਦੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ 43.6% ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

 ਉਤਪਾਦਨ 
2021 ਵਿੱਚ, ਨੇਪਾਲ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਬੀਜ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੂਸ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ।
+ 2021 ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਬੀਜ ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ ਉਤਪਾਦਨ (ਟਨ) 220,250 ਹੈ 144,593 60,532 ਹੈ 34,146 ਹੈ 19,920 ਹੈ 19,880 ਹੈ 19,186 ਹੈਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ 8,419 ਹੈਇਥੋਪੀਆ 2,691 ਹੈਸਰਬੀਆ 2,432 ਹੈ ਸੰਸਾਰ 532,769 ਹੈ ਸਾਰੇ ਮੁੱਲ FAO ਅਨੁਮਾਨ ਹਨ।ਸਰੋਤ: ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੰਗਠਨ (FAO) 
ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਸਰ੍ਹੋਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਸਲ ਵਜੋਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਤਪਾਦਨ ਉਪਰਲੇ ਮੱਧ-ਪੱਛਮੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2020 ਵਿੱਚ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ 81.8 ਮਿਲੀਅਨ ਪੌਂਡ (37.1 kt) ਸੀ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਸਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਸਾਲੇ