ਬਾਂਗਰੂ ਭਾਸ਼ਾ

ਬਾਂਗਰੂਲਵਾਈਤਾਬੇ ਬਾਂਗਰੂਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਭਾਰਤ, ਚੀਨਖੇਤਰਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਤਿੱਬਤਮੂਲ ਬੁਲਾਰੇ1,500 (2015)Bodt, Timotheus Adrianus; Lieberherr, Ismael (2015). "First notes on the phonology and classification of the Bangru language of India" (PDF). Linguistics of the Tibeto-Burman Area. 38 (1): 66–123. doi:10.1075/ltba.38.1.03bod. ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰਸ਼ਾਇਦ ਚੀਨੀ-ਤਿੱਬਤੀ? 

 ਹੂਰਿਸ਼?
 ਮਿਜਿਕ
 ਬਾਂਗਰੂਭਾਸ਼ਾ ਕੋਡISO 639-3(ਮਿਸ) ਗਲੌਟੋਲੌਗbang1369ਈਐੱਲਪੀਲੇਵਾਈ 
ਬਾਂਗਰੂ (Tadə Baangru ਜਾਂ Tadàu Baangruʼ), ਜਿਸ ਨੂੰ ਲਵਾਈ (Ləwjə) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਉੱਤਰੀ ਮੀਜੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ, ਸਾਰਲੀ ਸਰਕਲ, ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੂੰਗ ਕੁਮੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 1,500 ਲੋਕ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਖਰਾਬ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਗੈਰ-ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਜੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।

 ਵੰਡ 
ਬਲੈਂਚ (2015) ਨੇ ਰਾਮਿਆ (2012) ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਬੰਗਰੂ (ਉੱਤਰੀ ਮਿਜੀ) ਪਿੰਡ ਬਾਲਾ, ਲੀ, ਲੋਅਰ ਲਿਚਿਲਾ, ਅਪਰ ਲਿਚਿਲਾ (ਅੱਪਰ ਲਿਚਿਲਾ), ਮਚਾਨੇ, ਮਿਲੀ, ਮੋਲੋ, ਨਾਦੇ, ਨਾਮਜੂ, ਪਾਲੋ, ਰੇਰੰਗ, ਸੇਪ, ਸੇਟੇ (ਸਾਅਟ), ਅਤੇ ਵਾਲੀਆ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਰਲੀ ਟਾਊਨ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ, ਬੰਗਰੂ 'ਤੇਰਾਂ ਬੰਗਰੂਂ ਪਿੰਡਾਂ' (ਬੰਗਰੂਆ ਭਾਸ਼ਾਃ ləwjéː neːpeː rəngleː kətə̃ingh) ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਭਾਸ਼ਾਈ ਖੇਤਰ ਜਿੱਥੇ ਬੰਗਰੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਕੁਰੂੰਗ ਕੁਮੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਰਲੀ ਚੱਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਚੀਨ ਵਿੱਚ, ਬੰਗਰੂ (ਚੀਨੀ ਵਿੱਚ ਬੰਗਰਯੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ) ਬਿਕਸੀਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੱਖਣੀ ਲੋਂਗਜ਼ੀ ਕਾਉਂਟੀ, ਸ਼ੈਨਨ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ, ਤਿੱਬਤ-ਜੀਲੀ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਾਂਗਰੂ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਂਗਰੂ ਨੇੜਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੁਲੰਗ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਂਗਜ਼ੀ ਕਾਊਂਟੀ ਦੇ ਸਾਨ ਕੁਲਿਨ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਬਾਂਗਰੂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ləːnːmːnːnːrəuːnːbənːnʼbənʼbànʼbēnʼbÂnʼbjənʼ (ਆਟੋਨਾਮ) ਅਤੇ ਬੂ ਜ਼ੁਆਈ ਬਾਈ (ਸੁਲੰਗ ਐਕਸੋਨਾਮ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਚੀਨੀ ਪਾਸੇ ਡੌਯੂ ਪਿੰਡ ਨੰਬਰ 1 ਵਿੱਚ 6 ਲੋਕ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਲੀ (2003) ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਕਿ 1980 ਤੱਕ ਲਗਭਗ 1,600 ਬੰਗਰੂ ਲੋਕ ਹਨ, ਅਤੇ 2003 ਤੱਕ ਤਕਰੀਬਨ 2,000 ਹਨ।

ਕੁਰੰਗ ਕੁਮੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ 90% ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਾਂਗਰੂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਨਿਆਸਾਂਗ, ਇੱਕ ਨਿਆਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਕਿਸਮ ਵੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਬਾਂਗਰੂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸਰਲੀ ਚੱਕਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 40% ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰੋਕ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ।

ਬਾਂਗਰੂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ taːdə ਜਾਂ taːdhuː bangruː, ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਮੀਜੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਮੀਜੀ ਨੂੰ ਵਾਅਡੂ ਬਾਅਂਗਰੂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਬਾਂਗਰੂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦਾਦੀ ਸੂਰਜ (ɑːlədəuwjːh) ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੀਜੀ ਦੂਜੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵੰਸਜ ਹਨ ਜੋ ਪੂਰਬੀ ਕਾਮੇਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲਾਡਾ ਸਰਕਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਕੁਲ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੰਜ ਬੰਗਰੂ ਕਬੀਲੇ ਹਨ-

 ਪੀਸਾ () 
 ਮੇਲੋ () 
 ਤਾਗਾਂਗ (təgaang dàuːh) 
 ਮਿਲੀ () 
 ਆਕਾਰ () 

ਬੰਗਰੂ ਰਵਾਇਤੀ ਧਰਮ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਨ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ (ɑː ਸਾਡੇ ਦਾਦਾ ਚੰਨ ɑː ləbài ਅਤੇ "ਸਾਡੀ ਦਾਦੀ ਸੂਰਜ" ɑː ɑːlədəuwjéː ɑ̃sː ਵੀ ਦੇਖੋ ਡੋਨੀ-ਪੋਲੋ ਵੀ ਵੇਖੋ ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ