ਪੰਡਿਤ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਜਾਧਵ

ਪੰਡਿਤ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਜਾਧਵ (ਜਨਮ 5 ਅਕਤੂਬਰ 1885-ਦੇਹਾਂਤ 1 ਸਤੰਬਰ 1964) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਖਿਆਲ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਕਿਰਾਨਾ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਬਦੁਲ ਕਰੀਮ ਖਾਨ ਦੇ ਸ਼ਗਿਰਦ ਸਨ।

 ਸਿਖਲਾਈ 
ਉਹਨਾਂ ਨੇ 1910 ਤੋਂ 1937 ਤੱਕ ਅਬਦੁਲ ਕਰੀਮ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਿਆ। ਉਨਹਾਂ ਨੇ 1906 ਤੋਂ 1910 ਤੱਕ ਗਵਾਲੀਅਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਨਿਸਾਰ ਹੁਸੈਨ ਖਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਤਾਲੀਮ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।

 ਕੈਰੀਅਰ 
ਜਾਧਵ ਨੂੰ 1920 ਵਿੱਚ ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਾਹੂ ਮਹਾਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਸਾਬਕਾ ਰਿਆਸਤੀ ਰਾਜ ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਦਾ ਦਰਬਾਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਸੂਰ ਰਾਜ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਜਾ ਵੋਡੈਯਾਰ-ਚੌਥੇ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਨ 1936 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੋਡੈਯਾਰ ਦੁਆਰਾ "ਪ੍ਰੁਧ ਗੰਧਰਵ" ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਂਗਲੀ ਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਦੀਨਾਨਾਥ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਉੱਘੀ ਗਾਇਕਾ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਗਲੀ ਵਿਖੇ ਵੀ ਸੰਗੀਤ ਸਿਖਾਇਆ।

ਜਾਧਵ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਟਾਕੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ 1937 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਗੰਗਾਵਤਰਨ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸਨ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਲੇਖਨ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਫਾਲਕੇ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਪਿਤਾ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਾਲਕੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਸਾਊਂਡ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਫਿਲਮ ਸੀ। ਸੰਨ 1938 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਧਰੁਵ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਫਿਲਮ ਧਰੁਵ ਕੁਮਾਰ ਲਈ ਵੀ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕੁਮਾਰ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਪਰਾਂਜਪੇ ਨੇ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਸੀ।

4 ਅਪ੍ਰੈਲ 1952 ਨੂੰ ਪੰਡਿਤ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਬੁਵਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਗੰਧਰਵ ਮਹਾਵਿਦਿਆਲਾ ਦੇ ਗੋਲਡਨ ਜੁਬਲੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।  [<span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2013)">citation needed</span>]

 ਵਿਰਾਸਤ 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ ਵੀ ਹਨ। ਪੰਡਿਤ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਬੁਵਾ ਜਾਧਵ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਕਮੇਟੀ (ਪੀ. ਵੀ. ਜੇ. ਐਮ. ਸੀ.) ਜੋ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਈ 2012 ਵਿੱਚ, ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ 500 ਸੰਕੇਤਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜੋ ਪੰਡਿਤ ਜਾਧਵਬੁਵਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਉਸਤਾਦ ਨਿਸਾਰ ਹੁਸੈਨ ਖਾਨ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਅਬਦੁਲ ਕਰੀਮ ਖਾਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਪੁਣੇ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੂਹ "ਪੁਣੇ ਭਾਰਤ ਗਿਆਨ ਸਮਾਜ" (ਪੀਬੀਜੀਐਸ) ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ।

 ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ 
ਸ੍ਰੀ ਨੰ.ਕਲਾਕਾਰ ਦਾ ਨਾਮਰਾਗਤਲ.ਪਨੀਰਮਿਆਦ1ਪੰਡਿਤ ਵੀ. ਬੀ. ਜਾਧਵ (ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਿਤ) ਭੈਰਵ ਬਹਾਰਵਿਲੰਬਿਤ-ਏਕਤਾਲ, ਦ੍ਰੁਤ-ਤ੍ਰਿਤਲ"ਯੇ ਮੇਰੀ ਬਸੰਤ ਕੀ ਮੁਬਾਰਕੀ ਲੇ ਹੂਣ ਪ੍ਯਾਰੇ", "ਡਾਲਰੀਆ ਝੁਕ ਰਹੋ ਹਰੇ ਹਰੇ "66 ਮਿੰਟ. 58 ਸੈਕੰਡ.2ਪੰਡਿਤ ਵੀ. ਬੀ. ਜਾਧਵ (ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਿਤ) ਭੈਰਵੀ (ਠੁਮਰੀ) "ਸਖੀ ਜਮੁਨਾ ਕੇ ਤੀਰ"17 ਮਿੰਟ 02 ਸੈਕੰਡ3ਪੰਡਿਤ ਵੀ. ਬੀ. ਜਾਧਵ (ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਿਤ) ਮਿਸ਼ਰਾ ਕਾਫੀ"ਯੂਗੀਚ ਕਾ ਕੰਤਾ"16 ਮਿੰਟ 31 ਸੈਕੰਡ

 ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ 

 ਹਵਾਲੇ 

 ਹੋਰ ਪਡ਼੍ਹੋ 

 ਹਮਾਰੇ ਸੰਗੀਤ ਰਤਨ (ਹਿੰਦੀ, ਸਫ਼ਾ 392-ਸ਼੍ਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਰਾਇਣ ਗਰਗ-ਸੰਪਾਦਕ, ਸੰਗੀਤ ਕਾਰਯਾਲਾ, ਹਾਥਰਸ (ਯੂਪੀ) 
 ਥੋਰ ਸੰਗੀਤਰਾਂਚੀ ਪਰੰਪਰਾ (ਮਰਾਠੀ, ਪੰਨਾ 82-89) (ਮਰਾਠੀ ਜੀਵਨੀ ਲੇਖ-ਪ੍ਰੋ. ਬੀ. ਆਰ. ਦਿਓਧਰ ਦੁਆਰਾ-ਪਹਿਲਾ ਸੰਸਕਰਣ 2007) 
 ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਫਾਲਕੇ (ਮਰਾਠੀ, ਸਫ਼ਾ 64,93-ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਧਰ ਮਹਾਂਬਰੇ-ਪਹਿਲਾ ਸੰਸਕਰਣ-15 ਨਵੰਬਰ 2004) 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 



 ਸਵਰ-ਮੰਦਿਰ -
 ਸ਼ਾਰਦਾ ਸੰਜੀਤ ਵਿਦਿਆਲਿਆ, ਕੋਲਹਾਪੁਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1964
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1885