ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ

ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਢਿੱਲਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਭਾਰਤ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਰਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਦਰਭਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ (ਆਧੁਨਿਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਮੇਤ) ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸਮਕਾਲੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਰਿਆਣਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਪੰਜਾਬ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਲੱਦਾਖ, ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਦਿੱਲੀ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਗੁਜਰਾਤ, ਇੱਕ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟਵਰਤੀ ਰਾਜ, ਨੂੰ ਵੀ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।A Brief History of India Emiliano Unzer "In cultural and religious terms, India was home to Hinduism, Buddhism, Jainism, Sikhism among others, and sheltered the Zoroastrians from the Persian lands to the west, as well as the place where Islam flourished since the 7th century through Gujarat and Sindh in northwest India." ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਮਤਲ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋ-ਗੰਗਾ ਮੈਦਾਨ ਅਤੇ ਥਾਰ ਮਾਰੂਥਲ ਦਾ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਤਿੱਬਤ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ਿਨਚਿਆਂਙ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, "ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ" ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ 77ਵੇਂ ਮੈਰੀਡੀਅਨ ਪੂਰਬ ਦੇ ਪੱਛਮ ਅਤੇ 24ਵੇਂ ਪੈਰਲਲ ਉੱਤਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੂਰਾ ਪੰਜਾਬ, ਸਿੰਧ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਇੰਡੋ-ਯੂਨਾਨੀ ਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਸ਼ਾਣ ਸਾਮਰਾਜ ਆਇਆ। ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਘੁਰਿਦ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੁੱਟਮਾਰ ਕੀਤੀ। ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ। ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਨੇ ਥਾਰ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਮੈਦਾਨਾਂ 'ਤੇ ਮੱਧਯੁਗੀ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਘ ਦੇ ਗਠਨ (1947) ਤੱਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1586 ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਦੁਆਰਾ ਇਸਦੀ ਜਿੱਤ ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ 1849 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।

ਕਸ਼ਮੀਰ ਖੇਤਰ ਚੀਨ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਵਾਦਤ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਪੂਰੇ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸ-ਕਾਰਾਕੋਰਮ ਟ੍ਰੈਕਟ (ਉਰਫ਼ ਸ਼ਕਸਗਮ ਘਾਟੀ) ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਪਰ ਅਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਤਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਕਸਾਈ ਚਿਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸ-ਕਾਰਾਕੋਰਮ ਟ੍ਰੈਕਟ ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹਨ।Shaksgam valley: How Pakistan 'unlawfully' ceded Indian territory to China

 ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
 ਭਾਰਤ–ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੰਬੰਧ
 ਕਸ਼ਮੀਰ ਬਖੇੜਾ

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ