ਹਠੂਰ

ਹਠੂਰ, ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਜਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਤਹਿਸੀਲ ਜਗਰਾਂਉਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੁਰਾਤਨ ਨਾਮ ਧਾਰਾ ਨਗਰੀ, ਰਾਜਾ ਵਰਾਟ ਨਗਰੀ, ਜਨਕ ਨਗਰੀ, ਅਠੂਰ ਸਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ 6 ਪੱਤੀਆਂ; ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਦੀ ਪੱਤੀ, ਅਰਾਈਆਂ ਦੀ ਪੱਤੀ, ਭੀਮਣ ਪੱਤੀ, ਮੋਟਿਆਂ ਦੀ ਪੱਤੀ, ਸੋਢੀਆਂ ਦੀ ਪੱਤੀ ਅਤੇ ਹਰ ਚੁਹਾਨ ਦੀ ਪੱਤੀ।

 ਇਤਿਹਾਸ 
ਹਠੂਰ ਪਿੰਡ ਥੇਹ 'ਤੇ ਪਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਹੁਣ ਉਸ ਥੇਹ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵੀ ਫੈਲ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪੱਛਮ ਗੁੱਠੇ ਅਜੇ ਵੀ ਵੱਡਾ ਥੇਹ ਇਸ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਹੋਣ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਈ: ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਕਨਿਸ਼ਕ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਤੇ ਤੇਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿਚ ਜੈਸਲਮੇਰ ਦੇ ਤੁਲਸੀ ਰਾਮ ਨੇ ਕਬਜਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਪਿੰਡ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈਆਂ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਵਗਦੇ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਦੀ ਤੇਜ ਧਾਰਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਧਾਰਾ ਨਗਰੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਉਪਰ ਰਾਜੇ ਵਿਰਾਟ ਦਾ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੰਤ ਵਿਸਾਖਾ ਸਿੰਘ ਮੁਤਬਿਕ ਸਤਲੁਜ ਦੇ ਇਸ ਪਾਸੇ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਹਿਠਾੜ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਇਸ ਕਾਰਣ ਹਿਠਾਰ ਜਾਂ ਹਠੂਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਬੰਧ ਪ੍ਰਿਥੀ ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਨਕਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਨਾਲ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਿਆਦਾ ਆਬਾਦੀ ਤੂਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। 

ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੱਲਕੱਤਾ ਵਿਖੇ 'ਰਾਇਲ ਏਸ਼ੀਆਂਟਿਕ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਬੰਗਾਲ' ਵਿੱਚ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨਤਾ ਬਾਰੇ 1871 ਈ. ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚੋਂ ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਵੀ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਲੁਧਿਆਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ 'ਰਿਪੋਰਟ ਬੰਦੋਬਸਤ' ਵਿੱਚ ਦਰਜ਼ ਸੀ। ਇਹੀ ਨਹੀਂ ਉਹਨਾ ਬਿਕਰਮੀ ਸੰਮਤ 1475 (1532 ਈ.) ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਲਿਖ਼ਤ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ 'ਚ ਤਾਮੀਰ 'ਰਾਏ ਫਿਰੋਜ਼ ਦਾ ਮਕਬਰਾ' ਦਾ ਵਿਸਥਾਰਤ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਭਾਵ ਇਸ ਨਗਰ ਦਾ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਗੂੜਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ। 
 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕ ਥਾਂਵਾਂ