ਦਾਦਰੀ ਮੇਲਾ

ਦਾਦਰੀ ਮੇਲਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਲੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦਾਦਰੀ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਲਾਨਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਮੇਲੇ ਬਾਰੇ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 5000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਲੀਆ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਇਹ ਮੇਲਾ ਹਿੰਦੂ ਰਿਸ਼ੀ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾਦਰ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੇਲੇ ਬਾਰੇ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾਦਰ ਦੁਆਰਾ ਸਰਜੂ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਜੁੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਮੇਲਾ ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਕਾਰਤਿਕ ਪੂਰਣਿਮਾ ਤੋਂ 10 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਲਈ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ ਕਾਰਤਿਕ ਪੂਰਣਿਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਮਹਾਂ ਆਰਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

 ਕਹਾਣੀ 
ਪੌਰਾਨਿਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਛਤਾਵਾ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਤੋਬਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਜਯੋਤਸ਼ੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੁਹਾਰਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਸੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਦਾਦਰ ਨੂੰ ਸਰਯੂ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਦਾਦਰ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ। ਦੋਵਾਂ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗਮ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਤਿਉਹਾਰ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਮੇਲਾ ਹਰ ਸਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

 ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਸ ਮੇਲੇ ਬਾਰੇ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੇਲਾ ਪੌਰਾਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 5000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ।
ਇਹ ਉਸੇ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪਸ਼ੂ ਮੇਲਾ ਅਤੇ ਮੀਨਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਭਵ ਤੌਰ' ਤੇ ਮੁਗਲ ਰਾਜਾ ਅਕਬਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਘਟਨਾਵਾਂ 

 ਪਸ਼ੂ ਮੇਲਾਃ ਇਹ ਕਾਰਤਿਕ ਪੂਰਣਿਮਾ ਤੋਂ 10 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਾਦਰੀ ਮੇਲਾ ਵਿਖੇ ਪਸ਼ੂ ਮੇਲਾ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹੈ। ਹਰਿਆਣੇ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਮੇਲੇ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਸ਼ੂ ਮੇਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਲੱਖਣ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
 ਮੁੱਖ ਮੇਲਾਃ ਇਹ ਮੇਲਾ ਕਾਰਤਿਕ ਪੂਰਣਿਮਾ 'ਤੇ ਮੁੱਖ ਦਾਦਰੀ ਮੇਲਾ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਮਹਾਂ ਆਰਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 
 ਭਾਰਤੇਂਦੂ ਮੰਚਃ ਇਸ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਕਲਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸਟੱਬਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰ