ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ ਰਾਗ

ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ (ਬੋਲਣ 'ਚ ਹਰਿਕੰਭੋਜਿ) ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ (ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸੰਗੀਤਕ ਪੈਮਾਨਾ) ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਹ 72 ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗਮ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਮੂਲ ਸਕੇਲ ਦਾ 28ਵਾਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗਮ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤਮਿਲਾਂ (ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਈ. ਪੂ.) ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਗਏ ਪਹਿਲੇ ਸਕੇਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੁੱਲਾਈਪੰਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੈਂਟਾਟੋਨਿਕ ਪੈਮਾਨੇ ਅਨੁਸਾਰ ਲਗਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜ ਸੁਰ ਸ ਰੀ ਗ ਪ ਧ ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਪਛਮੀ ਨੋਟੇਸ਼ਨ ਦੇ  ਸੀ, ਡੀ, ਈ, ਜੀ ਅਤੇ ਏ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਇਹ ਹਾਰਮੋਨਿਕ ਸਕੇਲ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਰਾਗ ਮੋਹਨਮ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੁੱਲਾਈਪੰਨ ਅੱਗੇ ਸੇੰਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਇੱਕ ਪੈਂਟਾਟੋਨਿਕ ਸਕੇਲ(ਪੰਜ ਸੁਰ ਵਾਲਾ) ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹੋਰ ਸੁਰ ਮ ਅਤੇ ਨੀ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਸੱਤ ਸੁਰਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਪੈਮਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਸੇਮਪਲਾਈ ਪੰਨ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਗ ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਖਮਾਜ ਥਾਟ ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮੁਥੁਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹਰੀਕੇਦਾਰਾਗੌਲਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ, ਮਿਕਸੋਲੀਡੀਅਨ ਮੋਡ ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।

 ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਨ 
ਇਹ ਪੰਜਵੇਂਚੱਕਰ ਬਾਨਾ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਨਾਮ ਬਾਨਾ-ਭੂ ਹੈ। ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੁਰ ਸੰਗਤੀ ਸ ਰੀ ਗ ਮ ਪ ਧ ਨੀ ਸ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਰੋਹਣ-ਅਵਰੋਹਣ ਬਣਤਰ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ (ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਲਈ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਵਰ ਵੇਖੋਃ

 ਅਰੋਹਣਃ ਸ ਰੇ2 ਗ3 ਮ1ਪ ਧ2 ਨੀ2 ਸੰ[a]  
 ਅਵਰੋਹਣਃ ਸੰ ਨੀ2 ਧ2 ਪ ਮ1 ਗ3 ਰੇ2 ਸ[b]  

(ਇਸ ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਨੋਟਸ ਹਨ ਚਤੁਰਸ਼ਰੁਤੀ ਰਿਸ਼ਭਮ, ਅੰਤਰ ਗੰਧਾਰਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਮੱਧਮਮ, ਚਤੁਰਸ਼ਰੁਤਿ ਧੈਵਤਮ,ਕੈਸ਼ੀਕੀ ਨਿਸ਼ਾਦਮ।

ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨਾ ਰਾਗ ਹੈ-ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਦੇ ਸੱਤ `ਸੁਰ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਾਚਾਸਪਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸ਼ੁੱਧ ਮੱਧਯਮ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 64ਵਾਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਹੈ।

 ਜਨਿਆ ਰਾਗਮ 
ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ' ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਨਯ ਰਾਗਮ (ਉਤਪੰਨ ਰਾਗਮ) ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੰਭੋਜੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੈਂਟਾਟੋਨਿਕ ਸਕੇਲ(ਪੰਜ ਸੁਰਾਂ ਵਾਲੇ) ਮੋਹਨਮ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਰਾਗ ਦਾ ਇੱਕ ਜਨਯਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਡੋਲਿਕਾ (ਖਰਹਰਪਰੀਆ ਕਾਮਸ, ਪਸ਼ੂਪਤੀਪ੍ਰਿਆ, ਕੇਦਾਰਗੌਲਾ, ਨਾਟਕੁਰਿੰਜੀ, ਨਵਰਸ ਕੰਨਡ਼, ਸਹਾਨਾ, ਸੇਨਚੁਰੂਤੀ, ਸੁਰਤੀ ਅਤੇ ਯਦੁਕੁਲਾ ਕੰਭੋਜੀ ਦੀ ਜੰਨਿਆ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜੰਨਿਆ ਹਨ।

ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ ਦੇ ਜਨਯ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ ਲਈ ਜਨਯ ਰਾਗਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵੇਖੋ।

 ਰਚਨਾਵਾਂ 
ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਤ੍ਰਿਏਕ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਤਿਆਗਰਾਜ ਨੇ ਹੀ ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਰਾਮਾਨੰਨੂ ਬ੍ਰੋਵਰਾ, ਐਂਟਾਰਾ ਨੀਥਾਨਾ, ਨੇਨੇਂਧੂ ਵੇਦਕੁਧੁਰਾ, ਐਂਡੁਕੂ ਨਿਰਦਿਆ, ਉੰਦੇਦੀ ਰਾਮੂਡੂ, ਚਨੀਥੋਡੀ, ਦੀਨਾਮਨੀ ਵਾਮਸ਼ਾ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਪਾਪਨਾਸਮ ਸਿਵਨ ਨੇ ਏਨਾਧੂ ਮਾਨਮ ਕਵਲਾਈ, ਪਾਮਲਾਈਕੀਨਾਈ ਉੰਡੋ ਅਤੇ ਪਦਮਲਰ ਤੁਨਾਇਏ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਹੋਰ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।

ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨਃ ਤੰਜਾਵੁਰ ਸੰਕਰਾ ਅਈਅਰ ਦੁਆਰਾ ਮੁਰੂਗਾ ਤਿਰੂਮਲ ਮਾਰੂਗਾ, ਮੈਸੂਰ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਰਾਓ ਦੁਆਰਾ ਸਾਕੇਤ ਨਾਗਰ ਨਾਥ, ਵਾਲਾਜਪੇਟ ਵੈਂਕਟਰਮਨ ਭਾਗਵਤਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰਾਮ ਨਾ ਮੋਰਾਲਿੰਕਾਰਾ, ਕੇਵੀ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਅਯੰਗਰ ਦੁਆਰਾ ਵਿਨਤਾ ਸੁਤਾ ਵਾਹਨੁਦਾਈ, ਅਸ਼ੋਕ ਆਰ ਮਾਧਵ ਦੁਆਰਾ ਕਰੋਮੀ ਸਮਾਰਨਮ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ-ਵਦਾਨਮ।

 ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ 

 ਭਾਸ਼ਾਃ ਤਮਿਲ 
ਗੀਤ.ਫ਼ਿਲਮਸਾਲ.ਸੰਗੀਤਕਾਰਗਾਇਕਕਾਕੁਮ ਕਰੰਗਲ1965ਕੇ. ਵੀ. ਮਹਾਦੇਵਨਟੀ. ਐਮ. ਸੁੰਦਰਰਾਜਨ, ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾਕਲਵੀਆ ਸੇਲਵਾਮਾ ਵੀਰਮਾਸਰਸਵਤੀ ਸਬਥਮ1966ਟੀ. ਐਮ. ਸੁੰਦਰਰਾਜਨਸਤੀਅਮ ਲਚੀਆਮਾਈਨੀਲਮਲਈ ਥਿਰੂਡਨ1957ਐਨਿਰੰਧੂ 16 ਵਾਯਥੂਅੰਨਾਈ ਇਲਮ1963ਅਨਬੁੱਲਾ ਮਾਨਵਿਜ਼ੀਏਕੁਝੰਡਾਇਅਮ ਦੇਵਾਮਮ1965ਐਮ. ਐਸ. ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨਓਰੇ ਪਦਾਲ ਉੱਨਈ ਅਜ਼ਾਈਕੁਮਐਂਗਿਰੁੰਧੋ ਵੰਧਾਲ1970ਅੰਮਾਦੀ ਪੋਨੁਕ੍ਕੂ ਥੰਗਾ ਮਨਸੂਰਮਨ ਏਥਨਾਈ ਰਾਮਾਨਦੀ1970ਸੁਮੈਥਾਂਗੀ ਸੈਂਧਾਲਥੰਗਾ ਪਥੱਕਮ1974ਮੇਲਾਪੋ ਮੇਲਾਪੋਕਾਵਾਲਕਰਨ1967ਟੀ. ਐਮ. ਸੁੰਦਰਰਾਜਨ, ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾਕੁੰਗਾਮਾਪੋਟਿਨ ਮੰਗਲਮਕੁਦੀਰੂੰਧਾ ਕੋਇਲ1968ਵਿਜ਼ੀਏ ਵਿਜ਼ੀਏਪੁਥੀਆ ਭੂਮੀ1968ਪਚਾਈ ਮਾਰਮ ਓਨਟਰੂਰਾਮੂ1966ਪੀ. ਬੀ. ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ, ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾਮੰਨਾਧੀ ਮੰਨਾਨ1960ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ-ਰਾਮਮੂਰਤੀਟੀ. ਐਮ. ਸੁੰਦਰਰਾਜਨਮਲਾਰਗਲਾਈ ਪੋਲ ਥੰਗਾਈਪਾਸਮਲਾਰ1961ਕੇਲਵੀ ਪਿਰਾਨਥਾਥੂਪਚਾਈ ਵਿਲੱਕੂ1964ਸਿਲਾਰ ਸਿਰੀਪਾਰ ਸਿਲਾਰ ਅਜ਼ੂਵਾਰਪਾਵ ਮੰਨੀਪੂ1961ਕਲੰਗਲੀ ਅਵਲ ਵਸੰਤਮਪੀ. ਬੀ. ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਅੰਬੂਮਨਾਮ ਕਨੀਧਪਿੰਨੇਆਲੁਕੋਰੂ ਵੀਡੂ1960ਪੀ. ਬੀ. ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ, ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾਉੱਨਈ ਓਂਦਰੂ ਕੇਟਪੇਨਪੁਥੀਆ ਪਰਵਈ1964ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾਅਥਿਮਾਦੀ ਮੇਥਾਇਆਦੀਕਰਪਾਗਮ1963ਮੁਥਾਨਾ ਮੁਤਾਲਾਵੋਨੇਜਲ ਜਾਂ ਆਲਯਮ1962ਕਵਲਾਈਗਲ ਕਿਡਾਕੱਟਮਬੰਧਾ ਪਾਸਮ1962ਟੀ. ਐਮ. ਸੁੰਦਰਰਾਜਨ, ਪੀ. ਬੀ. ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਓਡਮ ਨਧੀਨੀਲੇਕਥਿਰੁੰਥਾ ਕੰਗਲ1962ਸਿਰਕਾਜ਼ੀ ਗੋਵਿੰਦਰਾਜਨਦੇਵਕੋਇਲ ਮਨੀਯੋਸਾਈਮਨੀ ਓਸਾਈ1963ਥੂਕਮ ਉਨ ਕੰਗਲਾਈਆਲਾਇਮਨੀ1962ਐੱਸ. ਜਾਨਕੀਅੰਮਾਵੁਕੂ ਮਾਨਾਸੁਕੁਲਲੇਮਨਪਨਥਲ1961ਐਸ. ਸੀ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨਅਮਾਇਥਿਆਨਾ ਨਥੀਨੀਲੇਅੰਡਵਨ ਕੱਟਲਾਈ1964ਟੀ. ਐਮ. ਸੁੰਦਰਰਾਜਨ, ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾਨਾਨ ਮਲਾਰੋਡੂ ਥਾਨੀਯਾਗਾਇਰੂ ਵਲਾਵਰਗਲ1966ਵੇਧਾਪੁੰਜਿੱਟੂ ਕੰਨੰਗਲਤੁਲਾਭਾਰਮ1969ਜੀ. ਦੇਵਰਾਜਨਵਿਦੁਕਥਾਈ ਓਂਦਰੂ ਥੋਦਰਕਥਾਈ ਓਂਦੁਰੂਓਰੁ ਵਿਦੁਕਾਧਾਈ ਓਰੁ ਥੋਦਰਕਾਧਾਈ1979ਗੰਗਾਈ ਅਮਰਨਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਐੱਸ ਐਸ.ਜਾਨਕੀ, ਅਸ਼ੋਕਨਾਨਾ ਨਾਨਾਅਜ਼ਹੇ ਉੱਨਈ ਅਰਥਿਕਿਰੇਨਇਲੈਅਰਾਜਾਵਾਣੀ ਜੈਰਾਮਮਾਨਸੁਕੁਲੇ ਨਯਨਾਮੱਲੂ ਵੈਟੀ ਮਾਈਨਰ1990ਅਰੁਣਮੋਝੀ, ਐਸ. ਜਾਨਕੀਐੱਸ. ਜਾਨਕੀਮੇਗਾਮ ਕਰੁਕਾਈਲੇਵੈਦੇਹੀ ਕਥਿਰੁੰਥਲ1984ਇਲੈਅਰਾਜਾ, ਉਮਾ ਰਾਮਾਨਨਉਮਾ ਰਮਨਨਨਧੀ ਓਡਮ ਕਰਾਈਯੋਰਮAvarampoo1992ਐੱਸ. ਜਾਨਕੀਮੰਧੀਰਾਮ ਈਦੂਕੇ. ਜੇ. ਯੇਸੂਦਾਸਕਾਨਵੂ ਕਾਨੂਮਨੀਂਗਲ ਕੇਟਾਵਾਈ1984ਪੋਟੂ ਵੈਥਾ ਓਰੂ ਵੱਟਾ ਨੀਲਾਇਦਯਾਮ1991ਪਾਜ਼ਾਮੁਥਿਰ ਚੋਲਈਵਰੁਸ਼ਮ ਪਧੀਨਾਰੂ1989ਆਦਿ ਕਾਨਾ ਕਰੂੰਕੁਇਲੇਪੂੰਥੋਟਾ ਕਵਲਕਰਨ1988ਵਾਨਾ ਮਲਾਈਈਦੂ ਨੰਮਾ ਭੂਮੀ1992ਐਡੁਥੂ ਵੇਚਾਨਿਨੈਵ ਓਰੂ ਸੰਗੀਤਮ1987ਐੱਸ. ਜਾਨਕੀ, ਐੱਸ ਪੀ ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ (ਪਾਠੋਸ) ਸੰਧੂ ਪੋਟੂਥੇਵਰ ਮਗਨ1992ਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਕਮਲ ਹਾਸਨਏਨਾ ਪਾਡਾ ਸੋਲੈਥੀਆਨ ਪਾਵਮ1985ਐੱਸ. ਜਾਨਕੀਚਿੰਨਾ ਕੁਇਲ ਪਾਦਮ ਪੱਟੂਪੂਵ ਪੂਚੂਡਾ ਵਾਕੇ. ਐਸ. ਚਿਤਰਾਥੇਨਮਾਡੁਰਾਈ ਸੀਮਈਲੀਥੰਗਮਨਾ ਰਾਸ1989ਓਰੂ ਨਾਲ ਓਰੂ ਕਨਾਵੂਕੰਨੂਕੁਲ ਨੀਲਵੂ2000ਕੇ. ਜੇ. ਯੇਸੂਦਾਸ, ਅਨੁਰਾਧਾ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਥੈਂਡਰਲ ਵਰਮਦੋਸਤ2001ਹਰੀਹਰਨ, ਭਵਥਾਰਿਨੀਮਾਮਨ ਓਰੂ ਨਾਲਰੋਸਾੱਪੂ ਰਵਿਕਾਈਕਾਰੀ1979ਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਐੱਸ ਪੀ. ਸੈਲਜਾਐਸ. ਪੀ. ਸੈਲਜਾਕਨਿਲ ਐਨਾਉਨ ਕਨਿਲ ਨੀਰ ਵਜ਼ੀਦਲ1985ਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਐੱਸ ਜਾਨਕੀਐੱਸ. ਜਾਨਕੀਅਡੱਕੂ ਮੱਲੀ ਯੇਦੁਥੂAvarampoo1992ਕੂਨਡੁਕੁੱਲਾ ਉਨਾ ਵਾਚੂਚਿੰਨਾ ਗੌਂਡਰਐਨਾਵੇਂਦਰੂ ਸੋਲਵਥਮਮਾਰਾਜਕੁਮਾਰ1994ਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮਐਨ ਕਦਲਜੋਡ਼ੀਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨਚਿੰਨਾ ਚਿੰਨਾ ਆਸਾਈ (ਸ਼ੰਕਰਬਰਨਮ ਵੀ ਲੱਭਦਾ ਹੈ) ਰੋਜਾ1992ਮਿਨੀਮੀਨੀਯੂਈਰੇ ਯੂਈਰੇ (ਚਾਰੁਕੇਸੀ ਵਿੱਚ ਚਰਨਾਮ) ਬੰਬਈ1995ਹਰੀਹਰਨ, ਕੇ. ਐਸ. ਚਿਤਰਾਕੰਨੂਕੂ ਮਾਈ ਅਜ਼ਗੂਪੁਧੀਆ ਮੁਗਾਮ1993ਉੱਨੀ ਮੈਨਨ, ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾਮਾਇਆ ਮਚਿੰਦਰਾਭਾਰਤੀ1996ਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਸਵਰਨਲਤਾਸਵਰਨਾਲਥਾਮਾਨਾ ਮਦੁਰਾਈਮਿਨਸਾਰਾ ਕਨਵੂ1997ਉਨਨੀ ਮੈਨਨ, ਕੇ. ਐਸ. ਚਿਤਰਾ, ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਨੀਜ ਨੀਜਰਤਚਗਨਕੇ. ਜੇ. ਯੇਸੂਦਾਸ, ਸਾਧਨਾ ਸਰਗਮਆਦਿ ਨੇੰਥੀਕਿਟੇਨਸਟਾਰ2001ਕਾਰਤਿਕ, ਚਿਤਰਾ ਸ਼ਿਵਰਮਨਸੰਦਾਕੋਜ਼ੀਆਇਤਾ ਏਜ਼ੂਥੂ2004ਮਧੂਸ੍ਰੀ, ਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨਮਦੁਰੈਕੂ ਪੋਗਥਾਡੀਅਜ਼ਾਗੀਆ ਤਾਮਿਲ ਮਗਨ2007ਬੈਨੀ ਦਿਆਲ, ਆਰਚਿਥ, ਦਰਸ਼ਨਾ ਕੇ. ਟੀ.ਅਥੰਗਾਰਾ ਮਰਾਮੇਕਿਜ਼ੱਕੂ ਚੀਮਾਯਲੇ1993ਮਨੋ, ਸੁਜਾਤਾ ਮੋਹਨਮੀਨਾ ਪੋਨੂਨੱਤਾਮਈ1994ਸਰਪੀਨਾਨ ਉੱਨਈ ਨੇਨਾਈਚਚੇਨਕੰਨਿਲ ਥੇਰੀਅਮ ਕਥਾਈਕਲ1980ਸ਼ੰਕਰ-ਗਣੇਸ਼S.P.Balasubrahmanyam, ਵਾਣੀ ਜੈਰਾਮ, ਜੱਕੀਕੰਬੰਗਡ਼ੇ ਕੰਬਂਗਡ਼ੇਵਾਨਾਮੇ ਐਲਾਈ1992ਮਰਾਗਾਧਾ ਮਨੀਮਰਾਗਾਧਾ ਮਨੀ, ਕੇ. ਐਸ. ਚਿੱਤਰਾਵੰਨਾਥੀ ਪੂਚੀਪੱਟੀ ਸੋਲਾਈ ਥੱਟਥੇ1988ਚੰਦਰਬੋਸਐਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਕੇ. ਐਸ. ਚਿੱਤਰਾਆਥੂ ਮੇਤੂ ਥੋਪੁਕੁਲਲੇਮਾਨਸੁਕੇਥਾ ਮਹਾਰਾਸਾ1989ਦੇਵਾਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾਵਾਇਆਕਾਡੂਪਰਮਬਰਾਏ1996ਮਾਨੋ, ਕੇ. ਐਸ. ਚਿੱਤਰਾਕੰਨੂਕੂਲਢਿੱਲ2001ਵਿਦਿਆਸਾਗਰਮਾਨਿਕਕਾ ਵਿਨਾਇਗਮਲੇਸਾ ਲੇਸਾਲੇਸਾ ਲੇਸਾ2003ਹੈਰਿਸ ਜੈਰਾਜਅਨੁਰਾਧਾ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਯੂਰੀਅਨ ਯੂਰੀਅਨਥੋਟੀ ਜਯਾ2005ਕਾਰਤਿਕ, ਬੰਬੇ ਜੈਸ਼੍ਰੀ, ਅਨੁਰਾਧਾ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਯੇਨ ਆਲਾ ਪਾਕਾਪੋਰਨਕਾਇਲ2014ਡੀ. ਇਮਾਨਸ਼੍ਰੇਆ ਘੋਸ਼ਾਲ, ਰੰਜੀਤਰਣਜੀਤਥੁਲੀ ਥੁਲੀਆਈ (ਰਾਗਮਾਲਿਕਾਃ ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ, ਬਾਗਸ਼ਿਰੀ) ਰਾਮਾਨੁਜਨਰਮੇਸ਼ ਵਿਨਾਇਕਮਰਮੇਸ਼ ਵਿਨਾਇਕਮ, ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਚੱਕਰਵਰਤੀ, ਵਿਨਯਾਆਦੀਆ ਅਜ਼ਾਗੇਓਰੂ ਨਾਲ ਕੂਥੂ2016ਜਸਟਿਨ ਪ੍ਰਭਾਕਰਨਸੀਨ ਰੋਲਡਨ, ਪਦਮਾਲਾਥਾ

 ਭਾਸ਼ਾਃ ਹਿੰਦੀ 
ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਗੀਤ ਖਮਾਜ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਰਾਗ ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਗੀਤ.ਫ਼ਿਲਮਸੰਗੀਤਕਾਰਗਾਇਕਵੋ ਨਾ ਆਯੇਂਗੇ ਪਲਟਕਰਦੇਵਦਾਸ (1955 ਫ਼ਿਲਮ)ਐਸ. ਡੀ. ਬਰਮਨਮੁਬਾਰਕ ਬੇਗਮਪਿਯਾ ਤੋਸੇ ਨੈਨਾ ਲਗੇ ਰੇਗਾਈਡ (ਫ਼ਿਲਮ) ਐਸ. ਡੀ. ਬਰਮਨਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰਨਜ਼ਰ ਲਗੀ ਰਾਜਾ ਤੋਰੇ ਬੰਗਲੇ ਪਰਕਾਲਾ ਪਾਣੀ (1958 ਫ਼ਿਲਮ) ਐਸ. ਡੀ. ਬਰਮਨਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇਹਮ ਅਪਨਾ ਉਨਹੇ ਬਨਾ ਨਾ ਸਾਕੇਭੰਵਰਾਖੇਮਚੰਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕੇ. ਐਲ. ਸਹਿਗਲਸਜਨਾ ਸਾਂਝ ਭਈਰੋਟੀ (1942 ਫ਼ਿਲਮ) ਅਨਿਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ (ਸੰਗੀਤਕਾਰ) ਬੇਗਮ ਅਖ਼ਤਰਅਬ ਕਿਆ ਮਿਸਾਲ ਦੂੰ ਮੈ ਤੁਮ੍ਹਾਰੇ ਸ਼ਬਾਬ ਕੀਆਰਤੀ (ਫ਼ਿਲਮ) ਰੌਸ਼ਨ (ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ) ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਸਾਜਨ ਲਗੇ ਨਾ ਜਿਯਰਾ ਹਮਾਰਆਰਤੀ (ਫ਼ਿਲਮ) ਰੌਸ਼ਨ (ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ) ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ ਅਤੇ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰਬਤਾ ਦੋ ਕੋਈ ਕੌਨ ਗਲੀ ਗਏ ਸ਼ਿਆਮਮਧੂ (1959 ਫ਼ਿਲਮ) ਰੌਸ਼ਨ (ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ) ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ ਅਤੇ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਢਲ ਚੂਕੀ ਸ਼ਾਮ-ਏ-ਗਮਕੋਹਿਨੂਰ (1960 ਫ਼ਿਲਮ) ਨੌਸ਼ਾਦਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀਚੁਨਰੀਆ ਕਟਤੀ ਜਾਏ ਮਦਰ ਇੰਡੀਆਨੌਸ਼ਾਦਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ, ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਦ ਬੇਗਮਦਿਲ ਸੇ ਦਿਲ ਮਿਲਾ ਲੇਨਵਰੰਗਸੀ. ਰਾਮਚੰਦਰਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇਮੇਰੇ ਤੋਂ ਗਿਰੀਧਰ ਗੋਪਾਲਮੀਰਾ (1979 ਫ਼ਿਲਮ) ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰਵਾਣੀ ਜੈਰਾਮ ਅਤੇ ਦਿਨਕਰ ਕਮੰਨਾਸਖੀ ਰੇ ਸੁਨ ਬੋਲੇ ਪਪੀਹਾਮਿਸ ਮੈਰੀ (1957 ਫ਼ਿਲਮ) ਹੇਮੰਤ ਕੁਮਾਰਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇਜਾਓ ਰੇ ਜੋਗੀ ਤੁਮ ਜਾਓ ਰੇਆਮ੍ਰਪਾਲੀ (ਫ਼ਿਲਮ)ਸ਼ੰਕਰ-ਜੈਕਿਸ਼ਨਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰਓ ਸਜਨਾ ਬਰਖਾ ਬਹਾਰ ਆਈਪਰਖ (1960 ਫ਼ਿਲਮ) ਸਲਿਲ ਚੌਧਰੀਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰਆਓ ਕਹਾਂ ਸੇ ਘਨਸ਼ਿਆਮਬੁੱਧ ਮਿਲ ਗਯਾਆਰ. ਡੀ. ਬਰਮਨਮੰਨਾ ਡੇ ਅਤੇ ਅਰਚਨਾ ਮਹੰਤਾਬਡ਼ਾ ਨਟਖਟ ਹੈ ਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਨਹਿਈਆਅਮਰ ਪ੍ਰੇਮਆਰ. ਡੀ. ਬਰਮਨਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰਕੁਛ ਤੋ ਲੋਗ ਕਹੇਂਗੇਅਮਰ ਪ੍ਰੇਮਆਰ. ਡੀ. ਬਰਮਨਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰਸ਼ਾਮ ਢਾਲੇ ਜਮੁਨਾ ਕਿਨਾਰੇਪੁਸ਼ਪਾਂਜਲੀ (1970 ਫ਼ਿਲਮ) ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ-ਪਿਆਰੇਲਾਲਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਮੰਨਾ ਡੇਖਤ ਲਿਖ ਦੇ ਸਾਵਰੀਆ ਕੇ ਨਾਮ ਬਾਬੂਆਏ ਦਿਨ ਬਾਹਰ ਕੇਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ-ਪਿਆਰੇਲਾਲਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ

 ਭਾਸ਼ਾਃ ਮਲਿਆਲਮ 
ਗੀਤ.ਫ਼ਿਲਮਸਾਲ.ਸੰਗੀਤਕਾਰਗਾਇਕਕਰਮੁਕਿਲ ਵਾਰਨਾਂਤੇਨੰਦਨਮ (ਫ਼ਿਲਮ) 2002ਰਵਿੰਦਰਨਕੇ. ਐਸ. ਚਿੱਤਰਾ (ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ) 

 ਜਨਯਾ 28th: ਕੁੰਤਲਵਰਲੀ ਰਾਗਮ ਚਡ਼੍ਹਦੇਃ ਸ ਮ1 ਪ ਧ2 ਨੀ2 ਧ2 ਸੰ ਉਤਰਦੇਃ ਸੰ  ਨੀ2 ਧ2 ਪ ਮ1 ਸ' ਫ਼ਿਲਮ ਗੀਤ-ਤਮਿਲ 
ਗੀਤ.ਫ਼ਿਲਮਸਾਲ.ਸੰਗੀਤਕਾਰਗਾਇਕਮਨਮੇ ਨੀਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ1941ਅਲਾਥੁਰ ਵੀ. ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮਐਮ. ਕੇ. ਤਿਆਗਰਾਜ ਭਾਗਵਤਰਸੋਲਾ ਸੋਲਾਕੰਧਨ ਕਰੁਣਾਈ1967ਕੇ. ਵੀ. ਮਹਾਦੇਵਨਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾਰਾਜਾ ਵਾਡਾ ਸਿੰਗਾਕੁੱਟੀਥਿਸਾਈ ਮਾਰੀਆ ਪਰਵੈਗਲ1979ਐਮ. ਐਸ. ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨਪੀ. ਜੈਚੰਦਰਨ, ਐਸ. ਜਾਨਕੀਅਜ਼ਾਗੀ ਨੀ ਪਰਾਜ਼ਾਗੀਐਂਗਾ ਉਰੂ ਪੱਟੂਕਰਨ1987ਇਲੈਅਰਾਜਾਮਾਨੋਪੁੱਟੂ ਪੁੱਟੂ ਵਾਇਕਟੂਮਾਇਲਮ1988ਆਦਿ ਮਾਨਾ ਮਧੁਰਾਈਲੇਕੋਇਲ ਕਾਲਾਈ1993ਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਐੱਸ ਐਸ.ਜਾਨਕੀਨੱਲਾ ਸੰਸਾਰਮਮਾਮਿਆਰ ਵੀਡੂਸੈਂਥਾਮਿਸ ਨਾਟੂ ਥਮਿਝਾਚੀਏਵੰਡੀਚੋਲਾਈ ਚਿਨਰਾਸੂ1994ਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨਸ਼ਾਹੁਲ ਹਮੀਦ"ਮੈਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹਾਂ" (ਐਨਾ ਇਦੂ) ਰੋਜਾਵਨਮ1999ਭਾਰਦਵਾਜਪੀ. ਉਨਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ, ਅਨੁਰਾਧਾ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ

 ਸਬੰਧਤ ਰਾਗਮ 
ਇਹ ਭਾਗ ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ ਦੇ ਨੋਟਸ ਜਦੋਂ ਗ੍ਰਹਿ ਭੇਦਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ 5 ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗਮ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਲਿਆਣੀ, ਸ਼ੰਸ਼ੰਕਰਾਭਰਣਮ, ਨਟਭੈਰਵੀ, ਖਰਹਰਪਰੀਆ ਅਤੇ ਹਨੂਮਾਟੋਦੀ ਹੋਰ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰ ਲਈ ਸ਼ੰਕਰਾਭਰਣਮ ਪੇਜ ਵਿੱਚ ਸਬੰਧਤ ਰਾਗਾਂ ਦਾ ਭਾਗ ਵੇਖੋ।

 ਨੋਟਸ 

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ

 ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ 

ਕਰਨਾਟਕੀ  ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਤ੍ਰਿਏਕ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਤਿਆਗਰਾਜ ਨੇ ਹੀ ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਮ ਨੰਨੂ ਬ੍ਰੋਵਰਾ, ਐਥਾ ਰਾਣੀ ਥਾਨਾ, ਐਂਡੁਕੂ ਨਿਰਦਿਆ, ਉੰਦੇਦੀ ਰਾਮੂਡੂ, ਚਨੀਥੋਡੀ, ਰਾਰਾ ਫਨੀਸ਼ਯਾਨ, ਦੀਨਾਮਨੀ ਵਾਮਸ਼ਾ ਅਤੇ ਵਿਨਤਾ ਸੁਤਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਪਾਪਨਾਸਮ ਸਿਵਨ ਨੇ ਏਨਾਧੂ ਮਾਨਮ ਕਵਲਾਈ, ਪਾਮਲਾਈਕੀਨਾਈ ਉੰਡੋ ਅਤੇ ਪਦਮਲਰ ਤੁਨਾਇਏ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਹੋਰ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।

ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨਃ ਤੰਜਾਵੁਰ ਸੰਕਰਾ ਅਈਅਰ ਦੁਆਰਾ ਮੁਰੂਗਾ ਤਿਰੂਮਲ ਮਾਰੂਗਾ'', ਮੈਸੂਰ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਰਾਓ ਦੁਆਰਾ ਸਾਕੇਤ ਨਾਗਰ ਨਾਥ, ਰਾਮ ਨਾ ਮੋਰਾਲਿੰਕਾਰਾ (ਵਾਲਾਜਪੇਟ ਵੈਂਕਟਾਰਮਨ ਭਾਗਵਤਰ ਦੁਆਰਾ ਸਵਰਾਜਤੀ, ਅਸ਼ੋਕ ਆਰ ਮਾਧਵ ਦੁਆਰਾ ਕਰੋਮੀ ਸਮਰਨਮ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕਵਦਨਮ ਅਤੇ ਕਲਕੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ ਦੁਆਰਾ ਵੰਧਾਦੁਮ ਸੋਲਈ।