ਆਦਿਵਾਸੀ ਜਨਜਾਗ੍ਰਿਤੀ

ਆਦਿਵਾਸੀ ਜਨਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਉਲਗੁਲਨ ਫਾਰ ਸੋਸ਼ਲ ਚੇਂਜ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨੰਦੂਰਬਾਰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਧਡਗਾਓਂ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਵੀਡੀਓ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ, ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਹੱਕਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਪਾਵਰੀ, ਭਿਲੋਰੀ ਅਤੇ ਅਹਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨੰਦੂਰਬਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਧਡਗਾਓਂ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਪਰ ਇਹ ਹੁਣ ਪੂਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

 ਇਤਿਹਾਸ 
ਆਦਿਵਾਸੀ ਜਨਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2017 ਵਿੱਚ ਨਿਤੇਸ਼ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਐਸਬੀਆਈ ਯੂਥ ਫਾਰ ਇੰਡੀਆ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ।

 ਕੰਮ 
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਸਵੈ-ਇੱਛੁਕ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ, ਜਾਣਕਾਰੀ ਭਰਪੂਰ ਵੀਡੀਓ ਜਾਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ 'ਤੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਟੀਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਰਾਂ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ। ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਬਾਇਲੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਏ ਜਿਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ। 2022 ਵਿੱਚ, ਆਦਿਵਾਸੀ ਜਨਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਗੂਗਲ ਨਿਊਜ਼ ਇਕੁਇਟੀ ਫੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਇੱਕ ਵਿਭਿੰਨ ਨਿਊਜ਼ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਸ਼ਕਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ, ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਘੱਟ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਵਾਲੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਅਸਲੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।

 ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰਸਕਾਰ 

 ਨੰਦੂਰਬਾਰ ਦੇ ਕਬਾਇਲੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਸੰਚਾਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਅਧੀਨ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਫਾਰ ਐਂਪਾਵਰਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ 2020-21। 
 ਪੁਣੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਦੁਆਰਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਟਾਟਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ (TISS) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਆਯੋਜਿਤ 8ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਾਜਿਕ ਨਵੀਨਤਾ (ਕਬਾਇਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਅਧੀਨ) ਦੇ ਜੇਤੂ।
 SDSN ਯੂਥ ਸਲਿਊਸ਼ਨ ਰਿਪੋਰਟ 2020 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ SDGs 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 50 ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ 
 ਮਈ 2022 ਵਿੱਚ, ਹਰਨਖੁਰੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੜਕ ਦਾ ਨਾਮ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਆਦਿਵਾਸੀ ਜਨਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
 ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਵਿੱਚ, ਅਰਜੁਨ ਪਵਾਰਾ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਜਨਜਾਗ੍ਰਤੀ ਦੇ ਪੰਜ ਹੋਰ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨੇ ਹਰਨਖੁਰੀ-ਭੁਜਗਾਓਂ ਗਰੁੱਪ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਤੋਂ ਪੰਚਾਇਤੀ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ।
 ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਲਈ ਅਗਾਮੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ਿਕਰ, ਆਈਡੀਆ ਪੁਰਸਕਾਰ 2022।
 ਐਸਬੀਆਈ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ 'ਐਸਬੀਆਈ ਵਾਈਐਫਆਈ ਸਹਿਯੋਗ - ਦ ਪਿੱਚ ਫੈਸਟ' ਦਾ ਜੇਤੂ।
 ਸੋਸ਼ਲ ਐਜ ਅਵਾਰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਜੋਸ਼ ਟਾਕਸ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਅਤੇ ਓਮਿਦਯਾਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਤ, ਸਿਟੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਦਾ ਜੇਤੂ। 

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾਕਾਰੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ