ਗਰਟਰੂਡ ਵੈਂਡਰਬਿਲਟ ਵਿਟਨੀ

ਗਰਟਰੂਡ ਵੈਂਡਰਬਿਲਟ ਵਿਟਨੀ (9 ਜਨਵਰੀ, 1875-18 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1942) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਮੂਰਤੀਕਾਰ, ਕਲਾ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਅਤੇ ਕੁਲੈਕਟਰ ਸੀ, ਅਤੇ 1931 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਟਨੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਅਮੈਰੀਕਨ ਆਰਟ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ।  ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਅਤੇ ਹੋਸਟੇਸ ਸੀ, ਜੋ ਅਮੀਰ ਵੈਂਡਰਬਿਲਟ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਟਨੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਆਹੀ ਸੀ।

 ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਗਰਟਰੂਡ ਵੈਂਡਰਬਿਲਟ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਜਨਵਰੀ, 1875 ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਰਨੇਲੀਅਸ ਵੈਂਡਰਬਿਲਟ II (1843–1899) ਅਤੇ ਐਲਿਸ ਕਲੇਪੂਲ ਗਵਿਨ (1852–1934) ਦੀ ਦੂਜੀ ਧੀ ਸੀ, ਅਤੇ "ਕਮੋਡੋਰ" ਕਾਰਨੇਲੀਅਸ ਵੈਂਡਰਬਿਲਟ ਦੀ ਪੜਪੋਤੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਗਰਟਰੂਡ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਰ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਕਈ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਹੋਈ।[1] ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਘਰ 742–748 ਫਿਫਥ ਐਵੇਨਿਊ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹਿਲ ਸੀ, [2] ਜਿਸਨੂੰ 1 ਵੈਸਟ 57ਵੀਂ ਸਟਰੀਟ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਗਰਟਰੂਡ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਨਿਊਪੋਰਟ, ਰ੍ਹੋਡ ਆਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਘਰ, ਦ ਬ੍ਰੇਕਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਈਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਖ਼ਤ ਖੇਡ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਟਿਊਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬ੍ਰੇਅਰਲੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।[1] ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਜਰਨਲਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਡਰਾਇੰਗ ਅਤੇ ਵਾਟਰ ਕਲਰ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਰੱਖਦੀ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਕੇਤ ਸਨ।[3]

ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੰਮ

1900 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਗਰਟਰੂਡ ਵਿਟਨੀ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਮੋਂਟਮਾਰਟ੍ਰੇ ਅਤੇ ਮੋਂਟਪਾਰਨੇਸ ਦੀ ਵਧਦੀ ਕਲਾ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਜੋ ਦੇਖਿਆ ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਬਣਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।

ਉਸਨੇ ਹੈਂਡਰਿਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਐਂਡਰਸਨ ਅਤੇ ਜੇਮਸ ਅਰਲ ਫਰੇਜ਼ਰ ਨਾਲ ਆਰਟ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਲੀਗ ਆਫ਼ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।[1][2] ਉਸਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਮਹਿਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਨਾ ਵੌਨ ਹਯਾਤ ਅਤੇ ਮਾਲਵੀਨਾ ਹਾਫਮੈਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।[2] ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਐਂਡਰਿਊ ਓ'ਕੋਨਰ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ [3] ਅਤੇ ਔਗਸਟ ਰੋਡਿਨ ਤੋਂ ਵੀ ਆਲੋਚਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।[4][5] ਜਨਤਕ ਸਮਾਰਕਾਂ ਦੇ ਮੂਰਤੀਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਨੇ ਉਸਦੀ ਬਾਅਦ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।[6] ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੇ ਕੈਟਾਲਾਗ ਵਿੱਚ ਕਈ ਛੋਟੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ,[1][7][8] ਉਹ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਸਮਾਰਕ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।[9]

1910 ਤੱਕ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।[1] 1910 ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ, ਪੈਗਨਿਜ਼ਮ ਇਮੋਰਟੇਲ, ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਇੱਕ ਚੱਟਾਨ 'ਤੇ ਬੈਠੀ, ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਪੁਰਸ਼ ਚਿੱਤਰ ਦੇ ਕੋਲ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ। [2] ਸਪੈਨਿਸ਼ ਪੀਜ਼ੈਂਟ ਨੂੰ 1911 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਸੈਲੂਨ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਐਜ਼ਟੈਕ ਫਾਊਂਟੇਨ ਨੂੰ 1915 ਵਿੱਚ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। [1] ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੋਲੋ ਸ਼ੋਅ 1916 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। [3] ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਚੈਰਿਟੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ 1914 ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ 50-50 ਆਰਟ ਸੇਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। [4]

 ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਨਤੀਜਾ 
ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਗਰਟਰੂਡ ਵਿਟਨੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 35 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (22 ਮੀਲ) ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਜੂਲੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਲੂ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਕੀਤੀ।[1]

ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਟਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਸੋਲੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੰਬਰ 1919 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਸਟਰੀਟ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੁੱਧ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ;[1] ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦੇ ਆਰਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, 1 ਮਾਰਚ ਤੋਂ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1923 ਤੱਕ;[2] ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ, 17-28 ਮਾਰਚ, 1936 ਤੱਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।[3] ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਮ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ।[4] ਵਿਟਨੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਅਮੈਰੀਕਨ ਆਰਟ ਨੇ 1943 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।[5]

 ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ 
ਗਰਟਰੂਡ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਐਸਥਰ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਪਿਆਰੀ ਸਹੇਲੀ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਪ੍ਰੇਮ ਪੱਤਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸਨ ਜਿਸਨੇ ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰੀਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਦੋਸਤੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਨ। ਐਸਥਰ ਰਿਚਰਡ ਮੌਰਿਸ ਹੰਟ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਗਰਟਰੂਡ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਘਰ ਅਤੇ ਨਿਊਪੋਰਟ, ਰ੍ਹੋਡ ਆਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਘਰ - ਦ ਬ੍ਰੇਕਰਸ - ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਈ ਹੋਰ ਵੈਂਡਰਬਿਲਟ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵੀ ਬਣਾਏ ਸਨ। [1][2] ਗਰਟਰੂਡ ਇਸਨੂੰ "ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਰੋਮਾਂਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਦੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਐਸਥਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਚੁੰਮਿਆ ਸੀ," ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਐਲਿਸ, ਦੋਸਤੀ ਬਾਰੇ ਇੰਨੀ ਚਿੰਤਤ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਗਰਟਰੂਡ ਨੂੰ ਐਸਥਰ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਛੋੜਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਜਾਪਦਾ ਸੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਐਸਥਰ ਨੇ ਦਿਲ ਟੁੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਪੱਤਰ ਲਿਖਣੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇ, ਗਰਟਰੂਡ ਨੂੰ ਮਰਦ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਮਿਲਿਆ।

ਗਰਟਰੂਡ ਵਿਟਨੀ ਦੀ ਮੌਤ 18 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1942, [1] ਨੂੰ 67 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰੌਂਕਸ ਵਿੱਚ ਵੁੱਡਲੌਨ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੇ ਕੋਲ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ। [2] ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਾਰਨ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਸੀ।[3] ਉਸਦੀ ਧੀ ਫਲੋਰਾ ਵਿਟਨੀ ਮਿਲਰ ਨੇ ਵਿਟਨੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਫਰਜ਼ ਸੰਭਾਲੇ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਧੀ, ਫਲੋਰਾ ਮਿਲਰ ਬਿਡਲ ਨੇ ਉਸਦੀ ਥਾਂ ਲਈ।[4]

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 




ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1942
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1875