ਮੀਨਾ ਉਪਾਧਿਆਏ

ਮੀਨਾ ਉਪਾਧਿਆਏ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Meena Upadhyaya) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਵੈਲਸ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਜੈਨੇਟਿਕਸਿਸਟ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਰਡਿਫ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮਰੀਟਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੀਨਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਊਰੋਫਾਈਬਰੋਮੇਟੋਸਿਸ ਟਾਈਪ I ਅਤੇ ਫੇਸੀਓਸਕੈਪੁਲੋਹਿਊਮਰਲ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਅਲ ਡਿਸਟ੍ਰੋਫੀ  ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੈਨੇਟਿਕ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।

 ਜੀਵਨੀ 
ਉਪਾਧਿਆਏ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਈ। ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਨਰਜ਼ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਐਡਿਨਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਰਡਿਫ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰੇਟ ਕੀਤੀ।

ਉਪਾਧਿਆਏ ਨੇ 2000 ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਪੈਥੋਲੋਜਿਸਟਸ ਨਾਲ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਏ।  ਉਸਦਾ ਖੋਜ ਕਰੀਅਰ ਜੈਨੇਟਿਕ ਵਿਕਾਰਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨਿਊਰੋਫਾਈਬਰੋਮੇਟੋਸਿਸ ਟਾਈਪ I ਅਤੇ ਫੇਸੀਓਸਕੈਪੁਲੋਹਿਊਮਰਲ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਅਲ ਡਿਸਟ੍ਰੋਫੀ ' ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੀ। ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਜੈਨੇਟਿਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਹ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਕੁਝ ਪਰਿਵਰਤਨ ਖਾਸ ਕਲੀਨਿਕਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਨਿਊਰੋਫਾਈਬਰੋਮੇਟੋਸਿਸ ਟਾਈਪ 1 ਸਮੇਤ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੈਨੇਟਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਿਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਅਣੂ ਟੈਸਟ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ  ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਨਿਊਰੋਫਾਈਬਰੋਮੇਟੋਸਿਸ ਟਾਈਪ I ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੁਭਾਵਕ ਟਿਊਮਰ ਘਾਤਕ ਕਿਉਂ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉੱਚ-ਥਰੂਪੁੱਟ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਅਣੂ ਟੀਚਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ ਜੋ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਣਗੇ। ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਗਿਆਨਕ ਲੇਖ ਲਿਖੇ, 24 ਕਿਤਾਬੀ ਅਧਿਆਏ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਾਸਕੂਲਰ ਡਿਸਟ੍ਰੋਫੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (2009), ਇੰਸਪਾਇਰ ਵੇਲਜ਼ ਅਵਾਰਡ (2010), ਯੂਰਪੀਅਨ ਨਿਊਰੋਫਾਈਬਰੋਮੇਟੋਸਿਸ ਗਰੁੱਪ (2013) ਤੋਂ ਥੀਓਡੋਰ ਸ਼ਵਾਨ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਵੈਲਸ਼ ਅਸੈਂਬਲੀ (2011) ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਕਾਰਡਿਫ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਕੈਂਸਰ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੱਕ ਆਲ ਵੇਲਜ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਸਰਵਿਸ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਹੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2023 ਤੱਕ ਕਾਰਡਿਫ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਸਟਿੰਗੂਇਸ਼ਡ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 2016 ਵਿੱਚ, "ਮੈਡੀਕਲ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਅਤੇ ਵੈਲਸ਼ ਏਸ਼ੀਅਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਸੇਵਾਵਾਂ" ਲਈ, ਉਸਨੂੰ OBE ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ, ਮੈਡੀਕਲ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ, ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ, ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸੇਂਟ ਡੇਵਿਡ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੂੰ 2019 ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਵੈਲਸ਼ ਮੁਸਲਿਮ ਕੌਂਸਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਰੇਸ ਕੌਂਸਲ ਸਾਈਮਰੂ ਵੱਲੋਂ ਲੀਗੇਸੀ ਮੇਕਰ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ (2019) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 2017 ਵਿੱਚ, ਉਪਾਧਿਆਏ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਵੇਲਜ਼ ਟ੍ਰਿਨਿਟੀ ਸੇਂਟ ਡੇਵਿਡ ਵਿਖੇ ਆਨਰੇਰੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼-ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣੀ। Professor Meena Upadhyaya receives Honorary Fellowship at UWTSD https://www.uwtsd.ac.uk/news/press-releases/press-2017/uks-first-female-british-indian-professor-receives-honorary-fellowship-at-uwtsd.html  ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ 2021 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਵਿੱਚ ਆਨਰੇਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਵੇਲਜ਼ ਔਨਲਾਈਨ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਵੇਲਜ਼ ਦੀਆਂ 100 ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ 100 ਵੈਲਸ਼ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ, ਜੋ ਕਿ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਇਕੁਐਲਿਟੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਲੋਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਐਕਟ 1918 ਦੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ ਲਰਨਡ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਵੇਲਜ਼ ਦੀ ਵੱਕਾਰੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ  ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੁਰਲੱਭ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ (2016) ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਨੋਮ ਇੰਡੀਆ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੋਰਮ, ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ, ਯੂਐਸਏ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਰਵ ਟਿਊਮਰ, ਯੂਕੇ ਦੀ ਇੱਕ ਟਰੱਸਟੀ ਵੀ ਹੈ। ਉਪਾਧਿਆਏ "70 ਸਾਲ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ: ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਸਲੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨ ਕਹਾਣੀਆਂ 2019" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਸਹਿ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਹੈਰੀਟੇਜ ਲਾਟਰੀ ਫੰਡ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਾਰਥੀਅਨਜ਼ ਦੁਆਰਾ 2021 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਪਾਧਿਆਏ ਨੇ 2023 ਵਿੱਚ ਕਾਰਡਿਫ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵੈਲਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ।

ਉਸਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਕੋਚੀ, ਕੇਰਲਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਆਰਏਐਸੋਪੈਥੀਜ਼ ਅਤੇ ਨਿਊਰੋਫਾਈਬਰੋਮੇਟੋਸਿਸ: ਨਵੇਂ ਇਲਾਜਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ 'ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ।

ਉਸਨੂੰ 2014 ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ RCPath ਅਤੇ 2020 ਵਿੱਚ ਲਰਨਿੰਗ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਵੇਲਜ਼ ਦੀ ਕੌਂਸਲ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਪਾਧਿਆਏ ਨੇ ਡੇਮ ਰੋਜ਼ਮੇਰੀ ਬਟਲਰ ਦੀ ਵੂਮੈਨ ਇਨ ਪਬਲਿਕ ਲਾਈਫ ਸਕੀਮ (2014-2015) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਰੇਸ ਇਕੁਐਲਿਟੀ ਫਸਟ, ਰੇਸ ਕੌਂਸਲ ਸਾਈਮਰੂ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਐਨਐਫ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਟਰੱਸਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਰਡਿਫ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ BME+ ਸਟਾਫ ਨੈੱਟਵਰਕ, NWAMI, ਪਰਪਲ ਪਲੇਕਸ, ਮੋਨੂਮੈਂਟਲ ਵੈਲਸ਼ ਵੂਮੈਨ ਅਤੇ STEM ਵਿੱਚ ਇਕੁਇਟੀ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਹੈ। ਉਪਾਧਿਆਏ ਨੂੰ ਵੈਲਸ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਬੋਰਡ (2020-2024) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ (NED) ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 2020 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਕੋਚੀ, ਕੇਰਲਾ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, 2023 ਵਿੱਚ ਸਰ ਗੰਗਾਰਾਮ ਮੈਡੀਕਲ ਹਸਪਤਾਲ, ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਐਂਡ ਜੀਨੋਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ 2020 ਵਿੱਚ ਛਾਇਆ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਪਾਧਿਆਏ ਨਸਲੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਵੀ ਹੈ; ਉਹ ਵੈਲਸ਼ ਏਸ਼ੀਅਨ ਵੂਮੈਨ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡਸ, ਹੁਣ ਐਥਨਿਕ ਮਾਈਨੋਰਿਟੀ ਵੈਲਸ਼ ਵੂਮੈਨ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (EMWWAA) ਅਤੇ ਵੈਲਸ਼ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਵਿੱਚ ਐਥਨਿਕ ਮਾਈਨੋਰਿਟੀ ਵੂਮੈਨ (EMWWH) ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ। ਉਹ ਸਮਾਨਤਾ, ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਈ ਕਮੇਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦੀ ਹੈ।

ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ, ਡਾ ਰਚਨਾ ਉਪਾਧਿਆ MBBCh। ਐਮਆਰਸੀਜੀਪੀ। ਐਮ.ਬੀ.ਏ,. ਜਿਸਦਾ ਮੈਡੀਸਨ ਅਤੇ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਬੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਕਰੀਅਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਚਨਾ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੋਰਡ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿੱਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਜੀਵਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪਰਵਾਸੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡਾਕਟਰ