ਵਿਜੇ ਰੁਪਾਨੀ

ਵਿਜੇਭਾਈ ਰਮਣੀਕ ਲਾਲਭਾਈ ਰੁਪਾਨੀ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ 2016 ਤੋਂ 2021 ਤੱਕ ਦੋ ਵਾਰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ 16ਵੇਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ, ਜੋ ਰਾਜਕੋਟ ਪੱਛਮੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਸਨ।  ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।

 ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਵਿਜੇ ਰੁਪਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਇਆਬੇਨ ਅਤੇ ਰਮਨੀਕਲਾਲ ਰੁਪਾਨੀ ਦੇ ਘਰ ਯੰਗੂਨ, ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੈਨ ਬਾਣੀਆ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਹ ਜੋੜੇ ਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।  ਬਰਮਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਕਾਰਨ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 1960 ਵਿੱਚ ਰਾਜਕੋਟ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਧਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਅਤੇ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਲਐਲਬੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। "MEMBERS OF PARLIAMENT". 

 ਕਰੀਅਰ 

 ਵਪਾਰਕ ਕਰੀਅਰ 
ਵਿਜੇ ਰੁਪਾਨੀ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਫਰਮ ਰਸਿਕਲਾਲ ਐਂਡ ਸੰਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਈਵਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਫਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।  ਉਹ ਇੱਕ ਸਟਾਕ ਬ੍ਰੋਕਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।

 ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਰੀਅਰ 
ਵਿਜੇ ਰੁਪਾਨੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ਏਬੀਵੀਪੀ) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਾਰਕੁਨ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1971 ਵਿੱਚ ਜਨ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।  "How Vijay Rupani pipped Nitin Patel to become Gujarat chief minister".  1976 ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 11 ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਭੁਜ ਅਤੇ ਭਾਵਨਗਰ ਦੀਆਂ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 1978 ਤੋਂ 1981 ਤੱਕ ਆਰਐਸਐਸ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸਨ। ਉਹ 1987 ਵਿੱਚ ਰਾਜਕੋਟ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੇ ਕੌਂਸਲਰ ਚੁਣੇ ਗਏ ਅਤੇ ਡਰੇਨੇਜ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਬਣੇ। ਉਹ 1988 ਤੋਂ 1996 ਤੱਕ ਆਰਐਮਸੀ ਦੀ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਬਣੇ। ਉਹ 1995 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਆਰਐਮਸੀ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਉਹ 1996 ਤੋਂ 1997 ਤੱਕ ਰਾਜਕੋਟ ਦੇ ਮੇਅਰ ਰਹੇ। ਉਹ 1998 ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਇਕਾਈ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਬਣੇ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ੂਭਾਈ ਪਟੇਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2006 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 2006 ਤੋਂ 2012 ਤੱਕ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ।  ਉਹ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ 2013 ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਗੁਜਰਾਤ ਇਕਾਈ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਮਿਊਂਸੀਪਲ ਵਿੱਤ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਚਾਰ ਵਾਰ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।  

ਅਗਸਤ 2014 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਪੀਕਰ, ਵਜੂਭਾਈ ਵਾਲਾ ਨੇ ਰਾਜਕੋਟ ਪੱਛਮੀ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਵਜੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਵਿਜੇ ਰੂਪਾਨੀ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਾਲੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਚੋਣ ਲੜਨ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਹਨਾਂ  ਨੇ 19 ਅਕਤੂਬਰ 2014 ਨੂੰ ਹੋਈ ਉਪ-ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।  

ਨਵੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਆਨੰਦੀਬੇਨ ਪਟੇਲ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲੇ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਵਾਜਾਈ, ਜਲ ਸਪਲਾਈ, ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮੰਤਰਾਲਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ। "How Vijay Rupani pipped Nitin Patel to become Gujarat chief minister", The Times of India, 5 August 2016  

19 ਫਰਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਰੁਪਾਨੀ ਆਰ.ਸੀ. ਫਾਲਦੂ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਕੇ ਸੂਬਾ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ।"Vijay Rupani: A swayamsevak, stock broker and founder of a trust for poor".   ਉਹ ਫਰਵਰੀ 2016 ਤੋਂ ਅਗਸਤ 2016 ਤੱਕ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸੂਬਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੇ। 

ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ 2021 ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਸੀ।

 ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ (2016–2021) 
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਨੰਦੀਬੇਨ ਪਟੇਲ ਦੀ ਥਾਂ ਲਈ ਅਤੇ 7 ਅਗਸਤ 2016 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ।    2017 ਦੀਆਂ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਇੰਦਰਨੀਲ ਰਾਜਗੁਰੂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਰਾਜਕੋਟ ਪੱਛਮੀ ਹਲਕੇ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 22 ਦਸੰਬਰ 2017 ਨੂੰ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਵਿਧਾਇਕ ਦਲ ਦਾ ਨੇਤਾ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਨਿਤਿਨ ਪਟੇਲ ਉਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ।    11 ਸਤੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।  ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੂਪੇਂਦਰ ਪਟੇਲ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ। 

 ਵਿਵਾਦ 
2011 ਵਿੱਚ ਵਿਜੇ ਰੁਪਾਨੀ ਐਚਯੂਐਫ ਨੇ ਇੱਕ ਸੌਦੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰੰਗ ਕੈਮੀਕਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ  35000 ($ 500) ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚੇ, ਜਿਸਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ  63000 ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ। ਜਿਸਦੀ ਕੀਮਤ $ 1000 ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ਸੇਬੀ, ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਨੇ 22 ਇਕਾਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਜੇ ਰੂਪਾਨੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਨੂੰ ਪੰਪ ਅਤੇ ਡੰਪ ਦੁਆਰਾ 'ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰ' ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਸੀ। ਨਵੰਬਰ 2017 ਵਿੱਚ ਸੇਬੀ ਨੇ ਵਿਜੇ ਰੁਪਾਨੀ HUF ਨੂੰ ਸਟਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਦਿੱਖ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ  150000 ਜਾਂ $3000 ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਇੱਕਤਰਫਾ ਆਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਵਿਜੇ ਰੁਪਾਨੀ ਐਚਯੂਐਫ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੁਰਮਾਨਾ ਸੁਣਵਾਈ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੇਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਕਾਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ ਨੋਟਿਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਿਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਅਪੀਲੇਟ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੇਬੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਹਾ।  

 ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਵਿਜੇ ਰੁਪਾਨੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅੰਜਲੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਜਪਾ ਮਹਿਲਾ ਵਿੰਗ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਰੁਸ਼ਭ, ਜੋ ਕਿ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਰਾਧਿਕਾ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਪੁਜੀਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੈਰਿਟੀ ਲਈ ਪੁਜੀਤ ਰੁਪਾਣੀ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਟਰੱਸਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ।

 ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਵਿਜੇ ਰੁਪਾਨੀ ਮੰਤਰਾਲਾ
 ਪਹਿਲਾ ਵਿਜੇ ਰੁਪਾਨੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 

 ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 
 ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ