ਹਿੱਪੋ (ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ)

ਹਿੱਪੋ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Hippo ਯੂਨਾਨੀ: φππων, 5ਵੀਂ ਸਦੀ ਬੀ. ਸੀ.) ਇੱਕ ਪੂਰਵ-ਸੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਯੂਨਾਨੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰੀਜੀਅਮ, ਮੈਟਾਪੋਂਟਮ, ਸਾਮੋਸ, ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਟਨ, ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸਨ।Iamblichus 

ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ, ਅਰਸਤੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਪੂਰਵ-ਸੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ "ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਅਸਪਸ਼ਟਤਾ ਸੀ". ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਹਿੱਪੋ ਉੱਤੇ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਕਿ ਕਿਉਂ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਾਮਿਕ ਕਵੀ ਕ੍ਰੈਟਿਨਸ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਪੈਨੋਪਟੇ ਵਿੱਚ ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੀਆ ਦੇ ਕਲੇਮੈਂਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਿੱਪੋ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਜੋਡ਼ੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਬਰ ਉੱਤੇ ਉੱਕਰੇ ਜਾਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀਃ 

"ਹਿੱਪੋ ਦੀ ਕਬਰ ਵੇਖੋ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੌਤ ਵਿੱਚ

ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਅਮਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ"

ਹਿੱਪੋਲੀਟਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਿੱਪੋ ਨੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਮੁਢਲੇ ਤੱਤ ਮੰਨਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਿਮਪਲੀਸੀਅਸ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿੱਪੋ ਸੋਚਦਾ ਸੀ ਕਿ ਪਾਣੀ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਢੁਕਵਾਂ ਪੱਧਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਨਮੀ ਸੰਤੁਲਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈਂ। ਉਹ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਮਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੇਖਦਾ ਸੀ। ਅਰਿਸਟੋਫੇਨੇਸ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮੱਧਕਾਲੀ ਵਿਦਵਤਾ ਕਲਾਉਡਸ ਹਿੱਪੋ ਨੂੰ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਕਾਸ਼ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਵਾਲੇ ਓਵਨ ਦੇ ਗੁੰਬਦ (ਗੁੰਬਦ) ਵਰਗੇ ਸਨ।

 ਨੋਟਸ