ਉਮਾਬਾਈ ਦਾਭਾੜ੍ਹੇ

ਉਮਾਬਾਈ ਦਾਭਾੜ੍ਹੇ (ਮੌਤ 1753) ਮਰਾਠਾ ਦਾਭਾੜ੍ਹੇ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਵੰਸ਼ਵਾਦੀ ਸਿਰਲੇਖ ਸੈਨਾਪਤੀ (ਕਮਾਂਡਰ-ਇਨ-ਚੀਫ਼) ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਖਾਂਡੇ ਰਾਓ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਤ੍ਰਿੰਬਕ ਰਾਓ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਨਾਬਾਲਗ ਪੁੱਤਰ ਯਸ਼ਵੰਤ ਰਾਓ ਨਾਮਾਤਰ ਸੈਨਾਪਤੀ ਰਿਹਾ। ਪੇਸ਼ਵਾ ਬਾਲਾਜੀ ਬਾਜੀ ਰਾਓ ਵਿਰੁੱਧ ਉਸ ਦੀ ਅਸਫਲ ਬਗਾਵਤ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਦਾਭਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪਤਨ ਹੋਇਆ।

 ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਉਮਾਬਾਈ ਦਾਭਾੜੇ ਅਭੋਂਕਰ ਦੇਵਰਾਓ ਠੋਕੇ ਦੇਸ਼ਮੁਖ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਖਾਂਡੇਰਾਓ ਦਾਭਾੜੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੀ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ (ਤ੍ਰਿੰਬਕਰਾਓ, ਯਸ਼ਵੰਤਰਾਓ, ਅਤੇ ਸਵਾਈ ਬਾਬੂਰਾਓ) ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ (ਸ਼ਾਹਬਾਈ, ਦੁਰਗਾਬਾਈ ਅਤੇ ਆਨੰਦੀਬਾਈ) ਸਨ। 1710 ਵਿੱਚ, ਉਮਾਬਾਈ ਨੇ ਨਾਸਿਕ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇਵੀ ਸਪਤਸ਼੍ਰਿਂਗੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਪਹਾੜੀ 'ਤੇ 470 ਪੌੜੀਆਂ ਬਣਵਾਈਆਂ।

 ਦਾਭਾੜ੍ਹੇ  ਮਾਤ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਉੱਠੋ 
ਉਮਾਬਾਈ ਦਾ ਪਤੀ ਖਾਂਡੇ ਰਾਓ ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਾਹੂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮਰਾਠਾ ਸੈਨਾਪਤੀ (ਕਮਾਂਡਰ-ਇਨ-ਚੀਫ਼) ਸੀ। 1729 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤ੍ਰਿੰਬਕ ਰਾਓ ਦਭਾਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬਣਿਆ। ਦਭਾਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਪ੍ਰਾਂਤ ਤੋਂ ਟੈਕਸ (ਚੌਥ ਅਤੇ ਸਰਦੇਸ਼ਮੁਖੀ) ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮਾਲੀਏ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਰੋਤ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਹੂ ਦੇ ਪੇਸ਼ਵਾ (ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ) ਬਾਜੀਰਾਓ ਪਹਿਲੇ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਤੋਂ ਟੈਕਸ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਦਭਾਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਛਤਰਪਤੀ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਵਾ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗਾਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। 1731 ਵਿੱਚ ਦਭਾਦੇ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਾਜੀਰਾਓ ਨੇ ਤ੍ਰਿੰਬਕ ਰਾਓ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। [1][2]

ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਮਾਬਾਈ ਦਾਭਾੜ੍ਹੇ  ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮਾਤਾ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣ ਗਈ। ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਾਹੂ ਨੇ ਤ੍ਰਿੰਬਕ ਰਾਓ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਅਤੇ ਖਿਤਾਬ (ਸੇਨਾਪਤੀ ਸਮੇਤ) ਆਪਣੇ ਨਾਬਾਲਗ ਪੁੱਤਰ ਯਸ਼ਵੰਤ ਰਾਓ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ। [1] ਪੇਸ਼ਵਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ, ਇਸ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਕਿ ਉਹ ਅੱਧਾ ਮਾਲੀਆ ਉਸਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣਗੇ।[2] ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, ਯਸ਼ਵੰਤ ਰਾਓ ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਅਫੀਮ ਦਾ ਆਦੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦਭਾਦੇਸ ਦੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਦਾਮਾਜੀ ਰਾਓ ਗਾਇਕਵਾੜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਈ।[3]

ਪੇਸ਼ਵਾ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗਾਵਤ

ਉਮਾਬਾਈ ਨੇ ਪੇਸ਼ਵਾ ਬਾਜੀਰਾਓ ਨਾਲ ਸੁਲ੍ਹਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਵਿਰੁੱਧ ਨਫ਼ਰਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ। ਉਸਦੇ ਅਧੀਨ, ਦਭਾਦੇਸ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਅੱਧਾ ਮਾਲੀਆ ਸ਼ਾਹੂ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ, ਪਰ ਸ਼ਾਹੂ ਇੱਕ ਸੋਗੀ ਵਿਧਵਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪੇਸ਼ਵਾ ਬਾਜੀਰਾਓ ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਮੌਤ 1740 ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਾਹੂ ਦੀ 1749 ਵਿੱਚ। ਨਵੇਂ ਛਤਰਪਤੀ ਰਾਜਾਰਾਮ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੇਸ਼ਵਾ ਬਾਲਾਜੀ ਬਾਜੀ ਰਾਓ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਪੇਸ਼ਵਾ ਬਾਲਾਜੀ ਨੇ ਦਭਾਦੇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛਤਰਪਤੀ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਮਾਬਾਈ ਨੇ ਪੇਸ਼ਵਾ ਨੂੰ ਅਸਫਲ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਦਾਭਾੜ੍ਹੇ ਨਾਂ  ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛਤਰਪਤੀ ਨਾਲ ਮਾਲੀਆ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ।[1]

ਸਾਬਕਾ ਮਰਾਠਾ ਰਾਣੀ, ਤਾਰਾਬਾਈ, ਦਾ ਵੀ ਪੇਸ਼ਵਾ ਵਿਰੁੱਧ ਗੁੱਸਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੇਸ਼ਵਾ ਵਿਰੁੱਧ ਗੱਠਜੋੜ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਮਾਬਾਈ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ। ਦੋਵੇਂ ਔਰਤਾਂ 1750 ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਆਂ, ਅਤੇ ਉਮਾਬਾਈ ਨੇ ਉਸਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਜੇਕਰ ਪੇਸ਼ਵਾ ਦਭਾਦੇ ਨੂੰ ਨੇਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। 1 ਅਕਤੂਬਰ 1750 ਨੂੰ, ਤਾਰਾਬਾਈ ਅਤੇ ਉਮਾਬਾਈ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੰਭੂ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਤਾਰਾਬਾਈ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੇਸ਼ਵਾ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗਾਵਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਕਸਾਇਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। 20 ਅਕਤੂਬਰ 1750 ਨੂੰ, ਉਮਾਬਾਈ ਨੇ ਆਪਣੇ ਏਜੰਟ ਯਾਦੋ ਮਹਾਦੇਵ ਨਿਰਗੁੜੇ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ਵਾ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਦਭਾਦੇ ਨੂੰ ਮਾਲੀਆ-ਵੰਡ ਦੇ ਨੇਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਪੇਸ਼ਵਾ ਬਾਲਾਜੀ ਨੇ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਭਾਦੇ ਤੁਰੰਤ ਛਤਰਪਤੀ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ। ਉਮਾਬਾਈ ਅਜੇ ਵੀ ਬਗਾਵਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਵਾ ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਦੋਵੇਂ 22 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਅਲਾਂਦੀ ਵਿਖੇ ਮਿਲੇ। ਇਸ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਿੱਚ ਉਮਾਬਾਈ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਨੇਮ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਬੰਧਨਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪੇਸ਼ਵਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਜਾਇਜ਼ ਦਲੀਲ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਾਲੀਏ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਗਿਆ।[1]

ਜਦੋਂ ਬਾਲਾਜੀ ਬਾਜੀ ਰਾਓ ਮੁਗਲ ਸਰਹੱਦ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ, ਤਾਰਾਬਾਈ ਨੇ 24 ਨਵੰਬਰ 1750 ਨੂੰ ਛਤਰਪਤੀ ਰਾਜਾਰਾਮ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ। ਤਾਰਾਬਾਈ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ, ਉਮਾਬਾਈ ਨੇ ਤਾਰਾਬਾਈ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਆਪਣੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਦਾਮਾਜੀ ਗਾਇਕਵਾੜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਫੌਜ ਭੇਜੀ। ਮਾਰਚ 1751 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਵਾ ਦੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਾਇਕਵਾੜ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਉਸਨੂੰ ਪੇਸ਼ਵਾ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ। ਪੇਸ਼ਵਾ ਨੇ ₹ 25,00,000 ਦੇ ਯੁੱਧ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਅੱਧੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਦਾਮਾਜੀ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਵਾ ਨੂੰ ਉਮਾਬਾਈ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। 30 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ, ਪੇਸ਼ਵਾ ਨੇ ਗਾਇਕਵਾੜ ਦੇ ਕੈਂਪ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।[1]

ਮਈ 1751 ਵਿੱਚ, ਪੇਸ਼ਵਾ ਨੇ ਦਮਜੀ ਗਾਇਕਵਾੜ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਣੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਉਮਾਬਾਈ, ਯਸ਼ਵੰਤ ਰਾਓ ਅਤੇ ਦਾਭਾੜ੍ਹੇ  ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜਗੀਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਿਰਲੇਖ ਸੈਨਾਪਤੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵਾਂਝਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।[1] ਮਾਰਚ 1752 ਵਿੱਚ, ਗਾਇਕਵਾੜ ਪੇਸ਼ਵਾ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਦਾਭਾੜ੍ਹੇ  ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ ਮਰਾਠਾ ਮੁਖੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਗਾਇਕਵਾੜ ਦਾਭਾੜ੍ਹੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਾਲਾਨਾ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦਾ ਖਰਚਾ ਦੇਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ।[2]

 ਮੌਤ 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਅਤੇ ਗਾਇਕਵਾੜ ਦੇ ਪੇਸ਼ਵਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾਭਾੜ੍ਹੇ  ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ।[1] ਉਮਾਬਾਈ ਦੀ ਮੌਤ 28 ਨਵੰਬਰ 1753 ਨੂੰ ਪੁਣੇ ਦੇ ਨਾਡਗੇਮੋਡੀ ਵਿਖੇ ਹੋਈ। ਉਸਦੀ ਸਮਾਧੀ (ਮਕਬਰਾ) ਤਾਲੇਗਾਂਵ ਦਾਭਾਡੇ ਵਿੱਚ "ਸ਼੍ਰੀਮੰਤ ਸਰਸੇਨਾਪਤੀ ਦਾਭਾੜ੍ਹੇ  ਸ਼੍ਰੀ ਬਨੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਰ" ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1753