ਯਾਦੁਕੁਲਾਕੰਬੋਜੀ

ਯਾਦੁਕੁਲਾਕੰਬੋਜੀ ਜਾਂ ਯਾਦੁਕੁਲਾਕਾਂਬੋਡੀ (ਯਾਦੁਕੁਲਾਕਾਮਭੋਜੀ) ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ (ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸੰਗੀਤਕ ਪੈਮਾਨਾ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਜਨਯ ਰਾਗਮ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ 28ਵੇਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਸਕੇਲ ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਯਾਦੁਕੁਲਾਕੰਭੋਜੀ ਜਾਂ ਯਾਦੁਕੁਲਾਕਮਭੋਦੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਜਨਯਾ ਸਕੇਲ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਅਰੋਹ (ਚਡ਼੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਸੱਤ ਸੁਰ ਨਹੀਂ ਲਗਦੇ।ਇਹ ਪੈਂਟਾਟੋਨਿਕ ਸਕੇਲ ਸ਼ੁੱਧ ਸਾਵੇਰੀ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨਾ ਰਾਗ ਸਕੇਲ ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ।

 ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਨ 
ਯਦੁਕੁਲਾਕੰਬੋਜੀ ਇੱਕ ਅਸਮਰੂਪ ਰਾਗ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਡ਼੍ਹਨ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਗੰਧਾਰਮ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਦਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਔਡਵ-ਸੰਪੂਰਨਾ ਰਾਗਮ (ਜਾਂ ਔਡਵ ਰਾਗਮ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪੈਂਟਾਟੋਨਿਕ ਚਡ਼੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਸਕੇਲ) ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਆਰੋਹਣ-ਅਵਰੋਹਣ(ਚਡ਼੍ਹਨ ਅਤੇ ਉਤਰਨ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ) ਦੀ ਬਣਤਰ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈਃ

 ਆਰੋਹਣਃ ਸ ਰੇ2 ਮ1 ਪ ਧ2 ਸੰ [a]  
 ਅਵਰੋਹਣਃ ਸੰ ਨੀ2 ਧ2 ਪ ਮ1 ਗ3 ਰੇ2 ਸ[b]  

ਇਸ ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸੁਰ ਹਨ ਸ਼ਡਜਮ, ਚਤੁਰਸ਼ਰੁਤੀ ਰਿਸ਼ਭਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਮੱਧਮਮ, ਪੰਚਮ ਅਤੇ ਚਤੁਰਸ਼ਰੁਤਿ ਧੈਵਤਮ ਅਰੋਹ (ਚਡ਼੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਵਿੱਚੋਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੈਸਿਕੀ ਨਿਸ਼ਾਦਮ ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਗੰਧਰਮ ਉਤਰਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚੋ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸੰਕੇਤਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਲਈ, ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਵਰ ਵੇਖੋ।

 ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ 
ਯਦੁਕੁਲਾ ਕੰਬੋਜੀ ਰਾਗਮ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਰਾਗਮ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਇਹ ਹਨ।

 ਸ਼ਿਆਮਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ ਪਦਯੁਗਮੇ ਸਥਿਰਾਮਨੀਨੇ (ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਵਰਾਜਤੀ) 
 ਹੇਚਾਰੀਕਾਗਾ ਰਾ ਰਾਮ, ਨੀ ਦਯਾਚੇ ਰਾਮ, ਏਟਾਵੁਨਾ ਨੇਰਚਿਟਿਵੋ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਜੈਰਾਮ ਤਿਆਗਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ।
 ਮੁਥੂਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿਵਾਕਰਾ ਤਨੁਜਮ ਅਤੇ ਤਿਆਗਰਾਜਮ ਭਜਰੇ
 ਭਦਰਚਲ ਰਾਮਦਾਸੁ ਦੁਆਰਾ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਕੁਲਾ ਅਤੇ ਪਾਹਿਮਮ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਾਯੰਤੇ
 ਸਵਾਤੀ ਥਿਰੂਨਲ ਰਾਮ ਵਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਮੋਹਨਮਈ ਅਤੇ ਭੁਜਗਾ ਸ਼ਾਈਨੋ
 ਜੀ. ਐਨ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਦੁਆਰਾ ਪਰਮਕ੍ਰਿਪਾ ਸਾਗਰੀ ਪਾਈ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ
 ਮਾਰੀਮੁਤਥੂ ਪਿਲਾਈ ਦੁਆਰਾ ਕਲਾਈਥ ਥੂਕੀ ਨਿੰਦਰਦਮਮਰੀਮੂਟਥੂ ਪਿਲਾਈ
 ਥੁਲਸੀਵਨਮ ਦੁਆਰਾ ਅਨਾਘਾ ਸ਼ੰਬੋ ਥੁਲਾਸੀਵਨਮ
 ਮੈਸੂਰ ਵਾਸੂਦੇਵਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਰਦੇ ਪਾਈ ਮੈਮਮੈਸੂਰ ਵਾਸੂਦੇਵਚਾਰੀਆ
 ਮਹਾਰਾਜਾ ਜੈਚਾਮਾਰਾਜੇਂਦਰ ਵਾਡਿਯਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਦਮਨਾਭਮ ਭਜੇਹਮ
 ਕੁਮਾਰਨ ਥਾਲ ਪੰਨਿੰਦੇ-ਪਾਪਨਾਸਾਮ ਸਿਵਨ
 ਲਲਿਤ ਮੰਪਾਹੀ ਦਯਾ ਸ੍ਰੀ ਚੇਂਗਲਵਰਾਏ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੁਆਰਾ
 ਥੰਥੋਂਡਰ ਅੰਜੂ-ਥਿਰੂਗਨਾਨਾਸੰਬੰਦਰਤਿਰੂਗਨਾਨਾਸੰਬੰਦਰ
 ਅਰੁਣਾਚਲਕਵੀ ਦੁਆਰਾ ਯਾਰੇੰਦਰੂ ਰਾਘਵਨਈਅਰੁਣਾਚਲਾਕਾਵੀ
 ਕਾਮ ਨਿਸ਼ੂਦਾਨਮ ਭਵਏ ਤੁਲਸਿਵਨਮ ਦੁਆਰਾ

 ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ 

 ਭਾਸ਼ਾਃ ਤਮਿਲ 
ਗੀਤ.ਫ਼ਿਲਮਸੰਗੀਤਕਾਰਗਾਇਕਕਾਸੀੱਕੂ ਪੋਗਮ ਸੰਨਿਆਸੀ...ਚੰਧਰੋਧਯਮਐਮ. ਐਸ. ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨਟੀ. ਐਮ. ਸੁੰਦਰਰਾਜਨ, ਸਿਰਕਾਜ਼ੀ ਗੋਵਿੰਦਰਾਜਨਅਡਾਂਗੋਪਪੁਰਾਨੇਕਾਵਾਲਕਰਨਟੀ. ਐਮ. ਸੁੰਦਰਰਾਜਨਕਲਿਆਣਾ ਵਲਾਯੋਸਾਈਯੂਰੀਮਾਈਕੁਰਲਟੀ. ਐਮ. ਸੁੰਦਰਰਾਜਨ, ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾਵੇਤਰੀ ਵੇਂਦੁਮਾਏਥਿਰ ਨੀਚਲਵੀ. ਕੁਮਾਰਸਿਰਕਾਜ਼ੀ ਗੋਵਿੰਦਰਾਜਨਓਥਾਈਲਾਵਨਜਾ ਗਿਰਿਜਾਇਲੈਅਰਾਜਾਕੇ. ਐਸ. ਚਿੱਤਰਾਨੱਲਾ ਨੇਰਾਮਉਥਮਾ ਰਾਸਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮਕੁਲੁਵਾਲੀਲੇ (ਓਮਾਨਾ ਤੱਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਿਰਫ ਨਟਭੈਰਵੀ ਰਾਗਮ ਵਿੱਚ ਹੈ) ਮੁਥੂਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨਉਦਿਤ ਨਾਰਾਇਣ, ਕੇ. ਐਸ. ਚਿੱਤਰਾ, ਕਲਿਆਣੀ ਮੈਨਨ, ਜੀ. ਵੀ. ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੁਮਾਰਪੇਟਾ ਰੈਪ (ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ) ਕਦਲਨਸੁਰੇਸ਼ ਪੀਟਰਜ਼, ਥੇਨੀ ਕੁੰਜਰਾਮਲ, ਸ਼ਾਹੂਲ ਹਮੀਦਸ਼ਾਹੁਲ ਹਮੀਦ

 ਸਬੰਧਤ ਰਾਗਮ 
ਇਹ ਭਾਗ ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

 ਸਕੇਲ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ 

 ਸ਼ੁੱਧ ਸਾਵੇਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਮਿਤੀ ਪੈਂਟਾਟੋਨਿਕ ਸਕੇਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਰ  ਯਾਦੁਕੁਲਾਕੰਬੋਜੀ ਦੇ ਚਡ਼੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਸਕੇਲ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਅਰੋਹਣ-ਅਵਰੋਹਣ ਬਣਤਰ ਸ ਰੇ2 ਮ1 ਪ ਧ2 ਸੰ - ਸੰ ਧ2 ਪ ਮ ਰੇ2 ਸ ਹੈ।
 ਕੇਦਾਰਗੌਲਾ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਤੁਰਸ਼ਰੁਤੀ ਦੈਵਤਮ ਦੀ ਥਾਂ ਉੱਚੀ ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਕੈਸ਼ੀਕੀ ਨਿਸ਼ਾਦਮ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਰੋਹਣ-ਅਵਰੋਹਣ ਬਣਤਰ ਸ ਰੇ2 ਮ1 ਪ ਨੀ2 ਸੰ -ਸੰ ਨੀ2 ਧ2 ਨੀ2 ਪੀ ਮ1 ਗ3 ਰੇ2 ਸ

 ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ 
ਯਾਦੁਕੁਲਾ ਕੰਬੋਜੀ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਰਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ  ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

 ਕਾਮਕਸ਼ੀ ਪਦਯੁਗਮੂ ਸਥਿਰਾਮਨੀਨੇ (ਸ਼ਿਆਮਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ  ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਵਰਾਜਤੀ) 
 ਸਰੋਜਾਕਸ਼ਿਰੋ ਨਾ ਸਾਮੀ (ਤੰਜੋਰ ਚੌਕਡ਼ੀ ਦੇ ਵਾਦਿਵੇਲੂ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਸਵਰਾਜਤੀ) 
 ਹੇਚਾਰੀਕਾਗਾ ਰਾਰਾ ਹੇ ਰਾਮਚੰਦਰ, ਆਦਿ ਕਡੂ ਭਜਨ, ਅਡਾਵਰਮੇਲਲਾ, ਦਯਾ ਸੇਆਵਈਆ, ਐਂਥਾਨੁਚੂ ਸਰੀਰਿੰਥੂ, ਚੇਲਿਮਿਨੀ ਜਲਜਾਕਸ਼ੂ, ਨੀ ਦਯਾਚੇ ਰਾਮ, ਇਟਾਵੁਨਾ ਨੇਰਚਿਟਿਵੋ, ਪਾਈ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਜੈਰਾਮ ਤਿਆਗਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
 ਦਿਵਾਕਰਾ ਤਨੁਜਮ, ਅਭਯਾਮਬਿਕਾਈ ਅਸ਼ਵਰੁਧਈ ਅਤੇ ਤਿਆਗਰਾਜਮ ਭਜਾਰੇ ਮੁਥੁਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ 
 ਭਦਰਚਲਾ ਰਾਮਦਾਸੁ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਕੁਲਾ ਅਤੇ ਪਾਹੀਮਮ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਾਯੰਤੇਭਦਰਚਲ ਰਾਮਦਾਸੁ
 ਮੋਹਨਮਈ, ਸਾਮੀ ਨਿੰਨੇ (ਪਦਵਰਨਮ ਅਤੇ ਭੁਜਾਗਾ ਸ਼ਾਈਨੋ ਸਵਾਤੀ ਥਿਰੂਨਲ ਰਾਮ ਵਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ 
 ਸੁੱਬਾਰਾਇਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਨਿੰਨੂ ਸੇਵਿੰਚਾਸੁੱਬਰਾਇਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
 ਪੁਰੰਦਰ ਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਸਵਾਮੀ ਮੁਖੀਆ ਪ੍ਰਾਣਪੁਰੰਦਰ ਦਾਸਾ
 ਜੀ. ਐਨ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਦੁਆਰਾ ਪਰਮਕ੍ਰਿਪਾ ਸਾਗਰੀ ਪਾਈ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ
 ਕਾਲੀ ਥੁਕੀ ਨਿੰਦਰਾਦਮ ਮਰੀਮੁਤਥੂ ਪਿਲਾਈ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ 
 ਆਰ. ਰਾਮਚੰਦਰਨ ਨਾਇਰ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਅਨਾਘਾ ਸ਼ੰਬੋ ਅਤੇ ਕਾਮਾ ਨਿਸ਼ੂਦਾਨਮ ਭਵਏ (ਥੁਲਸੀਵਨਮ)  (ਥੁਲਾਸੀਵਨਮ) 
 ਸ਼ਾਰਦੇ ਪਾਹਿਮਮ ਅਤੇ ਨਿੰਨੂ ਬਸੀ (ਮੈਸੂਰ ਵਾਸੂਦੇਵਚਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ  ਜਵਾਲੀ) 
 ਮਹਾਰਾਜਾ ਜੈਚਾਮਾਰਾਜੇਂਦਰ ਵਾਡਿਯਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਪਦਮਨਾਭਮ ਭਜੇਹਮ
 ਕੁਮਾਰਨ ਥਲ ਪੰਨਿਧੇਨ ਅਤੇ ਗੋਮਤੀ ਥਏਏ-ਪਾਪਾਨਸਮ ਸਿਵਨ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ 
 ਲਲਿਤਹੇ ਮਮ ਪਾਈ ਦਯਾ ਸ੍ਰੀ ਚੇਂਗਲਵਰਾਏ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ 
 ਥੋਂਡਰ ਅੰਜੂ (ਤਿਰੂਗਨਾਨਾਸੰਬੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ  ਤੇਵਰਮ) 
 ਅਰੁਣਾਚਲਕਵੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਯਾਰੇੰਦਰੂ ਰਾਘਵਨਈ
 ਵੀਨਾ ਕੁੱਪੈਯਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਕਮਲਾਕਸ਼ੀ ਅਤਾ ਤਾਲਾ ਵਰਨਮਵੀਨਾ ਕੁੱਪਯਾਰ
 ਨਿੰਨੇ ਨੰਮਿਥੀ ਆਦਿ ਤਾਲ ਵਰਨਮ ਚਿੱਤਰਵੀਨਾ ਰਵੀਕਿਰਨ ਦੁਆਰਾ
 ਉਪਮੁਗਨਾ (ਪਦਮ)  ਸਾਰੰਗਪਾਨੀ ਦੁਆਰਾ
 ਤਾਮਾਰਸਾਕਸ਼ਾ/ਈ ਮਤਾਲਾਦੀਨਾ (ਪਦਮ) ਮੁਵਾਲੂਰ ਸੱਭਪਤੀ ਆਇਆ ਜਾਂ ਖੇਤਰਈਆ (ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ) 
 ਪੁਚੀ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਅਯੰਗਰ ਦੁਆਰਾ ਥਿਲਾਨਾਪੂਚੀ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਅਯੰਗਰ
 ਸੁੰਦਰਨ ਸ਼ੇਰ (ਥੇਮੰਗੂ)  ਮੁਥੀਆ ਭਾਗਵਤਾਰ ਦੁਆਰਾ
 ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਇਰਾਇਮਨ ਥੰਪੀ ਦੁਆਰਾ ਕਰੁਣਾ ਚੇਵਨ ਐਂਥੂ
 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਰਾਗ