ਕਲਵਰ (ਜਾਤੀ)

ਕਲਵਾਰ, ਕਲਾਲ ਜਾਂ ਕਲਾਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਜਾਤੀ ਹੈ ਜੋ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਤੀ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਵੇਚਣ ਦੇ ਕਿੱਤੇ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਰ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਲਵਾਰ ਜਾਤੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰੀਕਰਨ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਨਵੀਂ  ਪਛਾਣ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

 ਇਤਿਹਾਸ 
ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਰਾਬ ਕਸੀਦਣ ਅਤੇ ਵੇਚਣ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾਪੁਰਖੀ ਕਿੱਤਾ ਬਦਨਾਮ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਕਲਾਲਾਂ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਜਾਤੀ ਦਰਜੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਨੀਵਾਂ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਉਦੋਂ ਬਦਲ ਗਈ ਜਦੋਂ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕਲਾਲ ਮੁਖੀ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਰਾਜ ਦੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਉਭਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਕਲਾਲਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਤੀ ਦੇ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕਿੱਤੇ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਕਸ਼ੀਦਣ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਉੱਤੇ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਰੋਕਣ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਤੱਕ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਲਾਲਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਵਾਇਤੀ ਕਿੱਤਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਉਠਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤਹਿਤ ਖੱਤਰੀ ਜਾਂ ਰਾਜਪੂਤ ਮੂਲ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੁਸਲਿਮ ਕਲਾਲਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕਾਕੇਜ਼ਈ ਪਸ਼ਤੂਨ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਕਲਾਲ ਤੋਂ ਕਾਕੇਜ਼ਾਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ 1840 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜਲੰਧਰ ਦੋਆਬ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੇ ਸ਼ੇਖ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਰੁਤਬਾ ਹੋਰ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ। ਸਿੱਖ ਕਲਾਲਾਂ ਨੇ ਵੀ ਖੱਤਰੀ ਜਾਂ ਰਾਜਪੂਤ ਮੂਲ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ।

ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਕਲਵਾਰ 1890 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਖੱਤਰੀ ਰੁਤਬੇ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਕਲਾਲਾਂ ਨੇ ਵਪਾਰ, ਖੇਤੀਬਾਡ਼ੀ, ਫੌਜ ਦੀ ਸੇਵਾ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ) ਸਮੇਤ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿੱਤੇ ਚੁੱਕੇ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਮਾਜਕ ਸਮੂਹ