ਕੀਬੋਰਡ ਲੇਆਉਟ

ਕੰਪਿਊਟਰ ਜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਟਾਈਪ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੀਬੋਰਡ 'ਤੇ ਬਟਨਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਤਰਤੀਬ ਨੂੰ ਕੀਬੋਰਡ ਲੇਆਊਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਖ਼ਾਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਬਟਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ 'ਤੇ ਸਕਰੀਨ 'ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਅੱਖਰ ਜਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਕੀਬੋਰਡ ਲੇਆਊਟ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

 ਕੀਬੋਰਡ ਲੇਆਊਟ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ 
 QWERTY ਲੇਆਊਟ: ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਲੇਆਊਟ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀਬੋਰਡ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰਲੀ ਪੰਕਤਿ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਅੱਖਰਾਂ (Q, W, E, R, T, Y) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਲੇਆਊਟ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਟਾਈਪਿੰਗ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
 ਅੰਕੜਾ (ਨਿਊਮੈਰਿਕ) ਕੀਬੋਰਡ: ਇਹ ਕੀਬੋਰਡ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਲਦੀ ਨੰਬਰ ਟਾਈਪ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
 ਫੰਕਸ਼ਨ ਕੀਅ (Function Keys): ਇਹ F1 ਤੋਂ F12 ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਕੀਅ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਮਾਂਡ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

 ਪੰਜਾਬੀ ਕੀਬੋਰਡ ਲੇਆਊਟ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਰ: 
 ਇਨਸਕਰਿਪਟ ਲੇਆਊਟ: ਇਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਬੋਰਡ ਲੇਆਊਟ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਾਵੀ (Raavi) ਫੌਂਟ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੂਨੀਕੋਡ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਲੇਆਊਟ ਗੁਰਮੁਖੀ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਕਰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੋ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਟਾਈਪ ਕਰਕੇ ਨਵਾਂ ਅੱਖਰ ਬਣਾਉਣਾ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, "ਪਿ" ਲਈ "ਪ" ਅਤੇ "ਿ" ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਦਬਾਓ।
 ਫੋਨੈਟਿਕ ਲੇਆਊਟ: ਇਹ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਅੱਖਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਵੇਂ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਅਸਾਨ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, "ਸਤ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ" ਲਈ "sat sri akaal" ਟਾਈਪ ਕਰੋ। ਮਾਈਕਰੋਸਾਫ਼ਟ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਫੋਨੈਟਿਕ IME ਇਸ ਨੂੰ  ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਲਟਗ੍ਰ (AltGr) ਕੁੰਜੀ ਨਾਲ ਵਾਧੂ ਅੱਖਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
 ਰਮਿੰਗਟਨ ਲੇਆਊਟ: ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਟਾਈਪ-ਰਾਈਟਰਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਘੱਟ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲੇਆਊਟ ਦਾ ਫੋਨੈਟਿਕ ਵਾਂਗ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮੇਲ ਨਹੀਂ।

 ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕੀਬੋਰਡ ਕਿਵੇਂ ਸੈੱਟ ਅੱਪ ਕਰੀਏ? 
ਸੈਟਿੰਗਜ਼ > ਟਾਈਮ ਐਂਡ ਲੈਂਗੂਏਜ > ਲੈਂਗੂਏਜ > ਪੰਜਾਬੀ (ਭਾਰਤ) ਜੋੜੋ। ਫਿਰ Alt+Shift ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਸਵਿੱਚ ਕਰੋ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ