ਐਨੀ ਅਘਨਾਕਾ (ਅਕੀਆ ਅਲੋਵਾ)

ਐਨੀ ਅਘਨਾਕਾ (ਅਕੀਆ ਅਲੋਵਾ)  (ਨੀ ਅਕੀਆ, ਅਗਨਾਕਾ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, 25 ਜੂਨ 1924-19 ਫਰਵਰੀ 1999) ਇੱਕ ਯੁਪਿਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਅਲਾਸਕਾ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਰਕੁਨ, ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨੇਤਾ ਸੀ। ਮਿਲਰ ਨੇ ਅਲਾਸਕਾ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਐਕਸ਼ਨ ਆਨ ਟੌਕਸਿਕਸ (ਏ. ਸੀ. ਏ. ਟੀ.) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ 2016 ਵਿੱਚ ਅਲਾਸਕਾ ਮਹਿਲਾ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਐਨੀ (ਅਕੇਆ) ਅਲੋਵਾ ਦਾ ਜਨਮ 1924 ਵਿੱਚ, [4] ਸੇਂਟ ਲਾਰੈਂਸ ਟਾਪੂ ਦੇ ਸਾਵੋਂਗਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਾਵੋਂਗਾ ਉੱਤਰੀ ਬੇਰਿੰਗ ਸਾਗਰ 'ਤੇ ਰੂਸ ਤੋਂ ਚਾਲੀ ਮੀਲ ਦੂਰ ਇੱਕ ਯੂਪਿਕ ਐਸਕੀਮੋ ਪਿੰਡ ਸੀ। ਉਹ ਹੋਰਸਟ ਅਤੇ ਓਲਗਾ ਅਕੇਆ ਦੀ ਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅੱਠ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਸਨ; ਅਗਾਥਾ ਮੋਕੀਯੁਕ (née Akeya), ਬਾਰਬਰਾ ਕੋਗਾਸਾਗੂਨ (née Akeya), ਹੈਲਨ ਕਿਯੂਖੁੱਕ (née Akeya), ਲੀਲਾ ਅਕੇਆ, ਸਾਰਾਹ ਟੇਟ (née Akeya), ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਅਕੇਆ, ਕੈਲਵਿਨ ਅਕੇਆ, ਅਤੇ ਡੇਵਿਡ ਅਕੇਆ।[1]

 ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ 
ਅਲੋਵਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ 1944 ਵਿੱਚ ਜੈਕਸਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। 1945 ਵਿੱਚ, ਐਨੀ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਨੈਲਸਨ ਅਲੋਵਾ ਸੀ। ਇਕੱਠੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਠ ਬੱਚੇ ਸਨ - ਕ੍ਰਿਸਟੀਨਾ, ਜੀਨੇਟ, ਜੂਲੀਅਸ, ਰਿਚਰਡ, ਰੋਲੈਂਡ, ਰੋਜ਼, ਸ਼ੈਲਡਨ ਅਤੇ ਟਿਮੋਥੀ। ਗਰਮੀਆਂ ਟੈਮਨੀਕ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਈਆਂ ਗਈਆਂ, ਇੱਕ ਕੈਂਪ ਜਿੱਥੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਸਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਅਲੋਵਾ ਨੇ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਚਮੜੀ ਸੀਵਰ ਅਤੇ ਗੁੱਡੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਹੁਨਰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੂੰ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਸਿਲਾਈ ਅਤੇ ਬੇਰੀਆਂ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਆਨੰਦ ਆਉਂਦਾ ਸੀ।[1]

ਅਲੋਵਾ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਦੀ ਸੀ। ਅਲੋਵਾ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣਾ ਸਕੂਲ ਦਾ ਕੰਮ ਟੈਮਨੀਕ ਲੈ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਅਲੋਵਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। 1955 ਤੋਂ 1956 ਤੱਕ, ਅਲੋਵਾ ਨੂੰ ਦਾਈ ਵਿੱਚ ਹੀਲਰ ਹੈਰੀਏਟ ਪੇਨਾਯਾਹ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਵੋਂਗਾ ਤੋਂ ਵੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਿਖਲਾਈ ਕੋਟਜ਼ੇਬਿਊ, ਅਲਾਸਕਾ ਵਿੱਚ ਸੀ।[1]

 ਬਾਅਦ ਦਾ ਜੀਵਨ 
1952 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਕੇਪ ਦੇ ਸੇਂਟ ਲਾਰੈਂਸ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦਾ ਅੱਡਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1963 ਤੋਂ 1970 ਤੱਕ, ਅਲੋਵਾ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੁਆਰਾ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਸਿਹਤ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਕੋਈ ਭੁਗਤਾਨ ਜਾਂ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ। ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ 13 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿਹਤ ਸਹਾਇਤਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਸਿਹਤ ਸਹਾਇਤਾ ਵਜੋਂ। 1971 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਡਾਕਟਰੀ ਸਿਖਲਾਈ ਨੋਮ ਵਿੱਚ ਨੌਰਟਨ ਸਾਊਂਡ ਹੈਲਥ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਰਹੀ। ਇਹ ਇੱਥੇ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਹੈਲਥ ਏਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (CHAP) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਹਤ ਸਹਾਇਤਾ ਵਜੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸੇਂਟ ਲਾਰੈਂਸ ਆਈਲੈਂਡ ਤੱਕ ਟੈਲੀਫੋਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਿਹਤ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾਈਆਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟੀਬੀ ਅਤੇ ਸੱਟਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਟੈਲੀਫੋਨ ਸੇਵਾ ਸਥਾਪਤ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਨੋਮ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਹਾਇਤਾ ਉਪਲਬਧ ਸੀ। 1972 ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਕੇਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅੱਡਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਕੂੜਾ-ਕਰਕਟ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ। ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ, ਅਲੋਵਾ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਫੌਜੀ ਬੇਸ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਖਤਰਨਾਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਕੂੜੇ-ਕਰਕਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਨ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਹੋਇਆ, ਨਾਲ ਹੀ ਗਰਭਪਾਤ ਅਤੇ ਘੱਟ ਭਾਰ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਕੂੜੇ ਤੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਾਲੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਅਤੇ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ ਜਦੋਂ ਫੌਜੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੇ ਕਾਰਨ ਫਸਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕਈ ਰੇਂਡੀਅਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਅਲੋਵਾ ਨੇ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਬੇਸ ਦੀ ਸਫਾਈ ਲਈ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਸੁਣਵਾਈਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਪਰ 1997 ਤੱਕ ਕੋਈ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਾਮੇਲਾ ਮਿਲਰ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਅਲੋਵਾ ਅਤੇ ਮਿਲਰ ਨੇ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਅਲੋਵਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1997 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰੀਨਪੀਸ ਦੁਆਰਾ ਸਾਈਟ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਸਬੂਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਮਿਲਰ ਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਅਲਾਸਕਾ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਐਕਸ਼ਨ ਆਨ ਟੌਕਸਿਕਸ (ACAT) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਅਲਾਸਕਾ ਵਿੱਚ ਆਰਮੀ ਕੋਰ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਜ਼ ਦੇ ਕਰਨਲ ਸ਼ੈਲਡਨ ਜਾਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਕੇ ਸਾਈਟ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣ ਗਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਬਚਾਅ ਪੱਖ ਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਅਲੋਵਾ ਨੂੰ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਂਦੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਕੇਪ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹੀ ਸਫਾਈ ਸੂਚੀ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਰਹੀ ਅਤੇ 2016 ਤੱਕ ਕੋਰ ਨੇ ਸਫਾਈ 'ਤੇ $123 ਮਿਲੀਅਨ ਖਰਚ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਅਲੋਵਾ ਨੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਕੇਪ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨਿਆਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਐਂਕਰੇਜ ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਸੰਬਰ 1998 ਵਿੱਚ ਅਲਾਸਕਾ ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੈੱਟਵਰਕ (AWEN) ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।[1]

 ਮੌਤ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ 
ਅਲੋਵਾ ਦੀ ਮੌਤ ਜਿਗਰ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਜੋ ਕਿ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਕੇਪ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਛਾਤੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਵੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ 19 ਫਰਵਰੀ 1999 ਨੂੰ 74 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਲੜਦੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਸਾਲ ਦੀ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਜੀਨ ਰਿਓਰਡਨ ਨੇ ਅਲੋਵਾ ਦੇ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਬਣਾਈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਹਵਾਲੇ, "ਮੈਂ ਲੜਾਂਗੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਪਿਘਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ (whanga pillugaghlleqaqa kenlanga ughullemnun)" ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ "ਟਾਪੂ ਦੀ ਫੁਟੇਜ, ਇਸਦੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਕੇਪ ਡੰਪਿੰਗ ਗਰਾਊਂਡ" ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।[1] ਸੇਂਟ ਲਾਰੈਂਸ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕਾਰਨ ਅਲੋਵਾ ਨੂੰ 2016 ਵਿੱਚ ਅਲਾਸਕਾ ਮਹਿਲਾ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੂੜੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਲਈ 20+ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਫਾਈ 'ਤੇ $123 ਮਿਲੀਅਨ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।[2] ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਸਨ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਐਨੀ ਅਲੋਵਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਨਰਮ-ਬੋਲੀ ਸੀ, ਉਹ ਦ੍ਰਿੜ ਅਤੇ ਵਾਕਫ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਉਦੇਸ਼ ਸੀ। ਉਸਨੇ, ਆਪਣੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਨਿਹਚਾ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਵਿਰਾਸਤ ਛੱਡੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਰਹੇਗੀ।[2]

 ਹਵਾਲੇ 

 ਗ੍ਰੰਥਾਵਲੀ 




 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 




ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1999
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1924