ਵਕੁਲਭਰਣਮ ਰਾਗਮ

ਵਕੁਲਭਰਣਮ (ਉਚਾਰਨ ਵਕੁਲਭਰਣਮ੍) ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ (ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸੰਗੀਤਕ ਪੈਮਾਨਾ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ 72 ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ 14ਵਾਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮੁਥੂਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਧਾਤੀਵਸੰਤਭੈਰਵੀ ਜਾਂ ਵਾਤੀਵਸੰਤਾਭੈਰਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਰਾਗ,ਰਾਗ ਬਸੰਤ ਮੁਖਾਰੀ ਹੈ।

 ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਨ 
ਇਹ ਤੀਜੇ ਚੱਕਰ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਨਾਮ ਅਗਨੀ-ਸ਼੍ਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਗ ਦੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੁਰ ਸੰਗਤੀ ਸਾ ਰੀ ਗਾ ਮਾ ਪਾ ਧਾ ਨੀ ਹੈ।  ਇਸ ਦੀ ਆਰੋਹਣ-ਅਵਰੋਹਣ (ਚਡ਼੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਉਤਰਦੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਦੀ ਬਣਤਰ  ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ (ਹੇਠਾਂ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਲਈ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਵਰ ਵੇਖੋ):

 ਅਰੋਹਣਃ ਸ ਰੇ1 ਗ3 ਮ1 ਪ ਧ1 ਨੀ2 ਸੰ [a] 
 ਅਵਰੋਹਣਃ ਸੰ ਨੀ2 ਧ1 ਪ ਮ1 ਗ3 ਰੇ1 ਸ [b] 

ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੁਰ ਸ਼ੁੱਧ ਰਿਸ਼ਭਮ, ਅੰਤਰ ਗੰਧਾਰਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਮੱਧਯਮ, ਸ਼ੁੱਖ ਧੈਵਤਮ ਅਤੇ ਕੈਸੀਕੀ ਨਿਸ਼ਾਦਮ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰਾਗ ਇੱਕ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ  ਰਾਗ ਹੈ, ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਰਾਗ ਹੈ ਭਾਵ ਇਸ ਦੇ ਆਰੋਹ-ਅਵਰੋਹ(ਚਡ਼੍ਹਨ ਅਤੇ ਉਤਰਨ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸੁਰ ਲਗਦੇ  ਹਨ। ਇਹ ਨਾਮਨਾਰਾਇਅਨੀ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਮੱਧਯਮ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 50ਵਾਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਸਕੇਲ ਹੈ।

 ਅਸਮਪੂਰਨ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ 
ਵੈਤੀਵਸੰਤਭੈਰਵੀ ਵੈਂਕਟਮਾਖਿਨ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕਲਿਤ ਮੂਲ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 14ਵਾਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਹੈ। ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸੁਰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਤਰਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨੋਟ ਜ਼ਿਗ-ਜ਼ੈਗ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ (ਵਕਰ ਪ੍ਰਯੋਗਾ) ।

 ਅਰੋਹਣਃ ਸ ਰੇ1 ਗ3 ਮ1 ਪ ਧ1 ਨੀ2 ਸੰ  [c]
 ਅਵਰੋਹਣਃ ਸੰ ਨੀ2 ਧ1 ਮ1 ਗ3 ਮ1 ਪ ਮ1 ਗ3 ਰੇ1 ਸ [d] 

 ਜਨਯ ਰਾਗਮ 
ਵਕੁਲਭਰਣਮ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਛੋਟੇ ਜਨਯ ਰਾਗਮ (ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਰਾਗਮ) ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਸੰਤਭੈਰਵੀ ਨੂੰ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਕੁਲਭਰਣਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ ਲਈ ਜਨਯ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵੇਖੋ।

 ਰਚਨਾਵਾਂ 
ਹੇਠਾਂ ਕੁਝ ਆਮ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਵਾਕੁਲਾਭਰਣਮ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

 ਓਤੁੱਕਾਡੂ ਵੈਂਕਟ ਕਵੀ ਦੁਆਰਾ ਗੌਰੀਨਾਥਮਊਤੁੱਕਾਡੂ ਵੈਂਕਟ ਕਵੀ
 ਤਿਆਗਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਯੇ ਰਾਮੂਨੀ ਨਾਮਮਿਤਿਨੋ
 ਕੋਟੇਸ਼ਵਰ ਅਈਅਰ ਦੁਆਰਾ ਨੰਬੀਨੇਨ ਆਇਆ
 ਮੈਸੂਰ ਵਾਸੂਦੇਵਚਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰਾਮ ਨਮਮਾਈ
 ਡਾ. ਐਮ. ਬਾਲਾਮੁਰਲੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਕੁਮਰੂਨੀ ਵੈਲੇਨੂ ਕਾਵਵੇ
 ਸਾਧੂ ਟਾਡਾ, ਤ੍ਰਾਵਣਕੋਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਵਾਤੀ ਤਿਰੂਨਲ ਦੀ ਇੱਕ ਰਚਨਾ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਰਾਮ ਵਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ।
 ਮੈਸੂਰੂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜੈਚਾਮਾਰਾਜੇਂਦਰ ਵੋਡੇਅਰ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਪਾਹੀਮਮ ਸਿੱਧੀਵਿਨਾਇਕਾਮੈਸੂਰੂ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜੈਚਾਮਾਰਾਜੇਂਦਰ ਵੋਡੇਅਰ

 ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ 

 ਭਾਸ਼ਾਃ ਤਮਿਲ 
ਗੀਤ.ਫ਼ਿਲਮਸੰਗੀਤਕਾਰਗਾਇਕਨਿਨੈਥੇਨ ਵੰਥਾਈਕਾਵਾਲਕਰਨਐਮ. ਐਸ. ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨਟੀ. ਐਮ. ਸੁੰਦਰਰਾਜਨ, ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾਪੱਟਥੂ ਰਾਣੀਸ਼ਿਵੰਧਾ ਮਾਨਐਲ. ਆਰ. ਈਸਵਾਰੀਥੁਲੁਵਧੋ ਇਲਾਮਾਈਕੁਦੀਰੂੰਧਾ ਕੋਇਲਟੀ. ਐਮ. ਸੁੰਦਰਰਾਜਨ, ਐਲ. ਆਰ. ਈਸਵਾਰੀਨਾਮ ਓਰੁਵਰਈ ਓਰੁਵਰਕੁਮਾਰੀ ਕੋਟਮਸਾਂਬੋ ਸਿਵਾਸਾਂਬੋਨਿਨੈਥਲੇ ਇਨਿਕਕੁਮਐਮ. ਐਸ. ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨਪਰੂਵਮ ਏਨਾਥੂ ਪਾਦਲਆਇਰਾਥਿਲ ਓਰੁਵਨਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ-ਰਾਮਮੂਰਤੀਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾਕਿੰਨਾਥਥਿਲ ਫਿਰਇਲਾਮਾਈ ਊੰਜਲ ਆਦੁਕੀਰਥੂਇਲੈਅਰਾਜਾਕੇ. ਜੇ. ਯੇਸੂਦਾਸ, ਐਸ. ਜਾਨਕੀਐੱਸ. ਜਾਨਕੀਆਰਮ ਅਥੂ ਆਲਮ ਇਲਾਮੁਥਲ ਵਸੰਤਮਇਲੈਅਰਾਜਾਆਸਾਈ ਨੂਰੂਵਾਗਾਈਅਦੂਥਾ ਵਰਿਸੁਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਾਸੁਦੇਵਨਓਰੂ ਥੈਂਡਰਲਪੁਧੂਮਾਈ ਪੇਨਪਚੋਂਡੀਆ ਕੇਲਾਡਾਅੰਧਾ ਓਰੂ ਨਿਮੀਡਮਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮਥਾਈ ਪੋਂਗਲਮ ਵੰਧਾਧੂਮਹਾਨਧੀਕੇ. ਐਸ. ਚਿਤਰਾਪਾਂਗੁਨਿਕੱਪੁਰਮ ਸਿਥੀਰਾਇਏਵੰਨਾ ਵੰਨਾ ਪੁੱਕਲਉਨਾਕੁਮ ਏਨਾਕੁਮਸ੍ਰੀ ਰਾਘਵੇਂਦਰਾਰਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਾਸੁਦੇਵਨ, ਐੱਸ. ਜਾਨਕੀਜਿਗਨ ਜਿਨੱਕੂਵੀਤਲਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ੰਗਾਸਵਰਨਾਲਥਾਪਿਚਾਈ ਪਥਿਰਾਮਨਾਨ ਕਦਵੁਲਮਧੂ ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨਮਰਾਠਾ ਵੇਚਚਵਨਪਨੱਕਰਨਇਲੈਅਰਾਜਾਉਨ ਕਨੱਕੂ ਥਾਨਰਾਜਾ ਕਾਇਆ ਵਾਚਾਮਾਨੋਨੇਥੁਰਾਥਿਰੀ ਯੇਮਾਸਕਲਕਲਾ ਵਲਵਨਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਐੱਸ ਜਾਨਕੀਐੱਸ. ਜਾਨਕੀਚੇੱਕਾ ਚੇੱਕਾ ਸੇਵੰਥਾਵਲਾਰਾਸੂਦੇਵਾਅਦਾ ਮੂੰਡਰੇਜ਼ੂਥੂਪਾਰਥਲੇ ਪਰਵਸਮਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨਕਾਰਤਿਕ, ਹਰੀਨੀਅੰਧਾ ਅਰਬੀ ਕਦਲੋਰਮਬੰਬਈਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨਐਨੂਆਇਰਯੂਅਰਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ, ਕਵਿਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀਓਹ ਨੰਬਾਲਿੰਗਾS.P.Balasubramanyam, ਆਰੀਅਨ ਦਿਨੇਸ਼ ਕਨਗਰਤਨਮਮਾਇਆ ਮਾਇਆਗੁਰੂ ਜੀ।ਮਰੀਅਮ ਟਾਲਰ, ਚਿਨਮਈ ਅਤੇ ਕੀਰਤੀ ਸਾਗਥੀਆਥੰਗਾ ਥਾਮਰਾਈਮਿਨਸਾਰਾ ਕਨਵੂਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ (ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ) ਨਾਨ ਆਲਾਨਾ ਥਾਮਰਾਈਈਦੂ ਨੰਮਾ ਆਲੂਕੇ. ਭਾਗਿਆਰਾਜਐੱਸ. ਜਾਨਕੀਐਨ ਕੰਨਈਬਾਲਾ।ਯੁਵਨ ਸ਼ੰਕਰ ਰਾਜਾਸ਼ੰਕਰ ਮਹਾਦੇਵਨਥੋੱਟੂ ਥੋੱਟੂਕਾਧਲ ਕੋਂਡੇਨਹਰੀਸ਼ ਰਾਘਵੇਂਦਰਸ਼ਾਹੀਬਾ ਸ਼ਾਹੀਬਾਦਾਸਹਰੀਹਰਨ, ਸੁਜਾਤਾ ਮੋਹਨਵਿਲਾਇਆਡੂ ਮਨਕਥਾਮਨਕਥਾਰਣਜੀਤ, ਯੁਵਨ ਸ਼ੰਕਰ ਰਾਜਾ, ਅਨੀਤਾ ਕਾਰਤੀਕੇਯਨ, ਪ੍ਰੇਮਗੀ ਅਮਰੇਨ, ਰੀਤਾਰੀਟਾਵਥੀਕੁਚੀ ਪਥਿਕਾਧੁਦਾਧੀਨਾਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮਇੰਗਾ ਪੋਈ ਸੋਲੂਵੇਨਕੁਦੈਕੁਲ ਮਜ਼ਹਾਈਕਾਰਤਿਕ ਰਾਜਾਦਿਲਰੂਬਾ ਦਿਲਰੂਬਾਪ੍ਰਿਯਮਵਿਦਿਆਸਾਗਰਗੋਪਾਲ ਰਾਓ, ਅਨੁਰਾਧਾ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਆਈ ਸ਼ੱਬਾਕਰਨਾਮਨੋ, ਸਵਰਨਲਤਾਸਵਰਨਾਲਥਾਯੇਲਾਈ ਇਮਯਾਮਲਾਈਤਵਸੀਮਨਿੱਕਾ ਵਿਨਾਇਕਮਆਵਾ ਕੰਨਪਥਚਾਰਲੀ ਚੈਪਲਿਨਭਰਾਨੀਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਹਰੀਸ਼ ਰਾਘਵੇਂਦਰਮੇਗਾਮ ਮਜ਼ਹਾਈ ਥੂਰਲ ਪੋਡੁਥੂਐਨ ਮਾਮਾਨੱਕੂ ਨੱਲਾ ਮਨਸੂਸਰਪੀਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਉਮਾ ਰਾਮਾਨਨਉਮਾ ਰਮਨਨਮੇਗੰਗਲ ਐਨਾਈ ਥੋਟੂਅਮਰਕਲਮਭਾਰਦਵਾਜਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ

 ਭਾਸ਼ਾਃ ਹਿੰਦੀ 
ਗੀਤ.ਫ਼ਿਲਮਸੰਗੀਤਕਾਰਗਾਇਕਗੁਲਾਬੀ ਆਂਖੇਂ  ਜੋ  ਤੇਰੀ ਦੇਖੀਂਦ ਟ੍ਰੇਨ (1970 ਫ਼ਿਲਮ) ਆਰ ਡੀ ਬਰਮਨਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ

 ਜਨਯ-ਸੂਰਿਆ/ਸਰੋਥੋਸਵਿਨੀ ਰਾਗਮ 
ਚਡ਼੍ਹਦੇਃ ਸ ਗ3 ਮ1 ਧ1 ਨੀ2 ਸੰ

ਉਤਰਦੇਃ ਸੰ ਨੀ2 ਧ1 ਮ1 ਗ3 ਸ

 ਫ਼ਿਲਮ ਗੀਤ-ਤਮਿਲ 
ਗੀਤ.ਫ਼ਿਲਮਸੰਗੀਤਕਾਰਗਾਇਕਗਿਆਨ ਗਿਆਨ ਪਾਦਨੂਪੂੰਥਲਿਰਇਲੈਅਰਾਜਾਜੈਨੀਇਸਾਈ ਅਰਾਸੀ ਐਨਾਲਮਥਾਈ ਮੂਕਾਮਬਕਾਈਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾ, ਐਸ. ਜਾਨਕੀ, ਐਮ. ਐਸ. ਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀਸਿੰਧੀਆ ਵੇਨਮਾਨੀਪੂੰਥੋਟਾ ਕਵਲਕਰਨਕੇ. ਜੇ. ਯੇਸੂਦਾਸ, ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾਓ ਵਸੰਤਾ ਰਾਜਾਨੀਂਗਲ ਕੇਟਾਵਾਈਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਐੱਸ ਐਸ.ਜਾਨਕੀਪੂਜਾ ਕੇਥਾ ਪੂਵਿਧੂਨੀਥਾਨਾ ਅੰਧਾ ਕੁਇਲਗੰਗਾਈ ਅਮਰਨ, ਕੇ. ਐੱਸ. ਚਿੱਤਰਾਜੈ ਚਿਰੰਜੀਵੀ ਥਿਸਾਈਕਥਲ ਦੇਵਥਾਈਐਸ. ਪੀ. ਸੈਲਜਾਕਨਵਾ ਨਿਜਾਮਾਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਰਾਜਮਟਿੱਪੂਰਾ ਰਾ ਸਾਰਾਸੁਕੂ
(ਸੁਧਾਧਨਯਾਸੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਚਰਣਮਚੰਦਰਮੁਖੀਵਿਦਿਆਸਾਗਰਬਿੰਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਕੁਮਾਰ, ਟਿੱਪੂਮੇਧੁਵਾ ਮੇਧੁਵਾਪੀਰੀਵੋਮ ਸੈਂਥੀਪੋਮਕਾਰਤਿਕ, ਹਰੀਨੀ

 ਸਬੰਧਤ ਰਾਗਮ 
ਇਹ ਭਾਗ ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਵਕੁਵਕੁਲਭਰਣਮ  ਦੇ ਸੁਰ  ਜਦੋਂ ਗ੍ਰਹਿ ਭੇਦਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ 2 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗਮ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਅਰਥਾਤ ਕੀਰਵਾਨੀ ਅਤੇ ਹੇਮਾਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ 1 ਛੋਟਾ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗਾ ਕੋਸਲਮ। ਹੋਰ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ਕੀਰਵਾਨੀ ਉੱਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਭੇਦਮ ਵੇਖੋ।

ਵਕੁਲਭਰਣਮ ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਫਰੀਜੀਅਨ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪੈਮਾਨੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।

 ਨੋਟਸ 

 ਸੰਰਚਨਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਣ 
ਇਹ ਤੀਜੇ ਚੱਕਰ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਨਾਮ ਅਗਨੀ-ਸ਼੍ਰੀ ਹੈ। ਯਾਦਗਾਰੀ ਸੁਰ ਸੰਗਤੀ ਸਾ ਰੀ ਗਾ ਮਾ ਪਾ ਧਾ ਨੀ ਹੈ।  ਇਸ ਦੀ ਆਰੋਹਣ-ਅਵਰੋਹਣ (ਚਡ਼੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਉਤਰਦੇ ਪੈਮਾਨੇ) ਦੀ ਬਣਤਰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ (ਹੇਠਾਂ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਲਈ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਵਰ ਵੇਖੋ):

 ਅਰੋਹਣਃ  ਸ ਰੇ1 ਗ3 ਮ1 ਪ ਧ1 ਨੀ2 ਸੰ [ਏ] 
 ਅਵਰੋਹਣਃ ਸੰ ਨੀ2 ਧ1 ਪ ਮ1 ਗ3 ਰੇ1 ਸ [ਬੀ] 

ਇਸ ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੁਰ ਸ਼ੁੱਧ ਰਿਸ਼ਭਮ, ਅੰਤਰ ਗੰਧਾਰਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਮੱਧਯਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਧੈਵਤਮ ਅਤੇ ਕੈਸੀਕੀ ਨਿਸ਼ਾਦਮ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਕੇਲ ਇੱਕ 'ਮੇਲਾਕਾਰਟਾ' ਰਾਗ ਹੈ, ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨਾ ਰਾਗ ਹੈ (ਸਾਰੇ ਸੱਤ ਸੁਰ ਚਡ਼੍ਹਨ ਅਤੇ ਉਤਰਨ ਦੇ ਸਕੇਲ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਨਾਮਨਾਰਾਇਅਨੀ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਮੱਧਯਮ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 50ਵਾਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਸਕੇਲ ਹੈ।
 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਗ