ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਕੇਲਕਰ

ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਕੇਲਕਰ (5 ਜੁਲਾਈ 1905 – 27 ਨਵੰਬਰ 1978), ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਕਮਲ ਦਾਤੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ 'ਮੌਸੀਜੀ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਸੀ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

 ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਕਮਲ ਦਾਤੇ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਜੁਲਾਈ, 1905 ਨੂੰ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਭਾਸਕਰ ਰਾਓ ਦਾਤੇ, ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਜਨਰਲ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਯਸ਼ੋਦਾਬਾਈ, ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ। ਕਮਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਪਰ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸੰਬੰਧੀ ਇੱਕ ਨਨ ਨਾਲ ਮਤਭੇਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਛੱਡ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਪਰ ਅਟੱਲ ਹਾਲਾਤਾਂ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡਣੀ ਪਈ।

 ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ 
ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਮਲ ਨੇ ਵਕੀਲ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਰਾਓ ਕੇਲਕਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਕੇਲਕਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।"Teachers and Parents - Biographies". www.balagokulam.org. Retrieved 2024-06-24. ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ, ਭਾਵੇਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਂਗਰਸ ਮੈਂਬਰ ਡਾ. ਐਨ.ਬੀ. ਖਰੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤ ਸੀ। 1932 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਛੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਛੱਡ ਗਈ।

 ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ 
ਲੋਕਮਾਨਿਆ ਤਿਲਕ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸਾਬਰਮਤੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵਰਧਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ। ਵਰਧਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਗ੍ਰਾਮ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਉਹ ਮੀਟਿੰਗਾਂ, ਪ੍ਰਭਾਤ ਫੇਰੀਆਂ (ਸਵੇਰ ਦੇ ਜਲੂਸ) ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਸੀ।

 ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੇਵਿਕਾ ਸਮਿਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 
ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਰਐਸਐਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ।"Teachers and Parents - Biographies". www.balagokulam.org. Retrieved 2024-06-24. 1936 ਵਿੱਚ, ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ (ਆਰਐਸਐਸ) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਡਾ. ਕੇਬੀ ਹੇਡਗੇਵਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਝਿਜਕਦੇ ਸਨ, ਹੇਡਗੇਵਾਰ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਤੋਂ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਸਨ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਗਠਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਬਸ਼ਰਤੇ ਉਹ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਵੇ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੇਵਿਕਾ ਸਮਿਤੀ 25 ਅਕਤੂਬਰ, 1936 ਨੂੰ ਵਰਧਾ ਵਿੱਚ ਵਿਜੇ ਦਸ਼ਮੀ (ਦੁਸਹਿਰਾ) 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ

 ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲ 
ਮੌਸੀਜੀ ਨੇ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਮਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਮਾਇਣ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰ ਮਹੱਤਤਾ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ।"Teachers and Parents - Biographies". www.balagokulam.org. Retrieved 2024-06-24.

ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਕੇਲਕਰ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ 27 ਨਵੰਬਰ, 1978 ਨੂੰ ਹੋਇਆ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1978
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1905
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ