ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ (ਮਿਜ਼ਾਈਲ)

ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: Trishul) ਇੱਕ ਘੱਟ-ਪੱਧਰੀ ਤੇਜ਼-ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਵਾਲੀ ਛੋਟੀ ਦੂਰੀ ਵਾਲੀ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਸੀ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ (DRDO) ਦੁਆਰਾ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਗਾਈਡਡ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (IGMDP) ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਘੱਟ ਉੱਡਣ ਵਾਲੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ, ਅਟੈਕ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਇੱਕ ਐਂਟੀ-ਸੀ ਸਕਿਮਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

2008 ਵਿੱਚ, ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਏ.ਕੇ. ਐਂਟਨੀ ਨੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ (ਟੀਡੀ) ਪੜਾਅ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਲਾਗਤ ₹282.68 ਕਰੋੜ ਸੀ (2023 ਵਿੱਚ ₹788 ਕਰੋੜ ਜਾਂ US$93 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ)।

 ਗੁਣ 
ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦੀ ਰੇਂਜ 300 ਮੀਟਰ (980 ਫੁੱਟ) ਤੋਂ 9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (5.6 ਮੀਲ) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਡੀਆਰਡੀਓ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਲਈ ਇੱਕ ਵਧਾਇਆ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (6.8 ਮੀਲ) ਰੇਂਜ ਵੇਰੀਐਂਟ ਵੀ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਉੱਚ-ਊਰਜਾ ਵਾਲੇ ਠੋਸ ਪ੍ਰੋਪੇਲੈਂਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਦੋਹਰੇ-ਥ੍ਰਸਟ ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ ਪੜਾਅ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦਾ ਭਾਰ 130 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ (290 ਪੌਂਡ) ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 15 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ (33 ਪੌਂਡ) ਵਾਰਹੈੱਡ ਲਿਜਾਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 3 ਮੀਟਰ ਅਤੇ ਵਿਆਸ 20 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਹੈ। ਸੋਧਿਆ ਹੋਇਆ ਜਲ ਸੈਨਾ ਵੇਰੀਐਂਟ ਲਾਈਨ-ਆਫ-ਸਾਈਟ ਗਾਈਡੈਂਸ ਵਿਧੀ ਲਈ ਕਮਾਂਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨੂੰ ਅੱਗ ਕੰਟਰੋਲ ਰਾਡਾਰ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਕਿਮਰਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਸੁਪਰਸੋਨਿਕ ਗਤੀ 'ਤੇ ਉੱਡਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਉਚਾਈ ਵਾਲਾ ਰੇਡੀਓ ਅਲਟੀਮੀਟਰ ਅਤੇ ਉਚਾਈ ਲਾਕ ਲੂਪ ਕੰਟਰੋਲ ਹੈ।

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
 ਡੀਆਰਡੀਓ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਫੋਕਸ : ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ, ਟਾਰਪੀਡੋ ਅਤੇ ਰਾਕੇਟਾਂ ਲਈ ਵਾਰਹੈੱਡ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਜ਼ਾਇਲਾਂ