ਸ਼ੀਤਲ ਦੇਵੀ

ਸ਼ੀਤਲ ਦੇਵੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sheetal Devi; ਜਨਮ 10 ਜਨਵਰੀ 2007) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੈਰਾ-ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2024 ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਮਿਕਸਡ ਟੀਮ ਕੰਪਾਊਂਡ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਪੈਰਾਲੰਪੀਅਨ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੇ 2022 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੈਰਾ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਦੇਵੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੈਰਾ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਨਾਲ ਹੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੈਰਾ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ ਅਤੇ 2023 ਵਿੱਚ ਪੈਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ ਸੀ।

ਦੇਵੀ ਦਾ ਜਨਮ ਫੋਕੋਮੇਲੀਆ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਡਾਕਟਰੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕੋਈ ਬਾਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਇਕਲੌਤੀ ਮਹਿਲਾ ਪੈਰਾ-ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਅੰਗ ਨਹੀਂ ਹਨ।

 ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਸ਼ੀਤਲ ਦੇਵੀ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਜਨਵਰੀ 2007 (alternate link) ਨੂੰ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਕਿਸ਼ਤਵਾੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਫੋਕੋਮੇਲੀਆ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਡਾਕਟਰੀ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ।

2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਿਸ਼ਤਵਾੜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੁਵਾ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਈਫਲਜ਼ ਯੂਨਿਟ ਨੇ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਫੌਜ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।

 ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਯੁਵਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਕੋਚ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਕੁਲਦੀਪ ਵਧਾਵਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰੋਸਥੈਟਿਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਰੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੇ ਉਸਦੀ ਮੁੱਖ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣ ਗਈ ਸੀ।
ਕੋਚਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੈਟ ਸਟਟਜ਼ਮੈਨ, ਇੱਕ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। 11 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਦੇਵੀ ਨੇ 2022 ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੈਰਾ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਕੰਪਾਊਂਡ ਬੋਅ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਦੋ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ। ਉਸਨੇ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਹਿਲਾ ਡਬਲ ਕੰਪਾਊਂਡ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਕੰਪਾਊਂਡ ਓਪਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।

9 ਜਨਵਰੀ 2024 ਨੂੰ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਮੁਰਮੂ ਤੋਂ ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ 2023 ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ 2024 ਦੇ ਸਮਰ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਪੈਰਾ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਐਥਲੀਟ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਰੈਂਕਿੰਗ ਦੌਰ ਵਿੱਚ 698 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ 703 ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਕੋਰ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕੀਤਾ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕੰਪਾਊਂਡ ਓਪਨ ਵਰਗ ਵਿੱਚ 1/16 ਐਲੀਮੀਨੇਸ਼ਨ ਦੌਰ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ। 1/8 ਐਲੀਮੀਨੇਸ਼ਨ ਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 1 ਅੰਕ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸਨੇ 2024 ਸਮਰ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਰਾਕੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਕਸਡ ਟੀਮ ਕੰਪਾਊਂਡ ਓਪਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇਸ ਝਟਕੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ।

 ਪੁਰਸਕਾਰ 

 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ 

 ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 2023 ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਯੁਵਾ ਅਥਲੀਟ  
 ਵਿਸ਼ਵ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 2023 ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਪੈਰਾ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ 

 ਰਾਸ਼ਟਰੀ 

 ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ (2023)

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2007
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ