ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਿਰ

ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਰਾਜ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸ

ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਰਦੂਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਰਾਜਾ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਧਾਰਤ ਉਦਯੋਗ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼੍ਰੀਗੰਗਾਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੀਕਾਨੇਰ ਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ [ਕੌਣ?] ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਮਾਟਿਲੀ" ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ 1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਸੀ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]

ਇਹ 19 ਸਾਲਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1899 ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਕਾਲ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਹਿਰ ਬਣਾ ਕੇ ਭੁੱਖਮਰੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ ਸੀ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੁੱਖਮਰੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਿੰਚਾਈ ਯੋਜਨਾ ਲਈ 15 ਮਿਲੀਅਨ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਗੰਗਾ ਨਹਿਰ, ਜੋ ਕਿ 1921 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, 1927 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਈ। ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀਆਂ ਕੰਕਰੀਟ ਵਾਲੀਆਂ ਨਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਇਸਨੇ ਗੰਗਾਨਗਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਮਾਰੂਥਲ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਮੀਨੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ: ਮਾਰੂਥਲ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਰੇ ਭਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਹਰਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੰਗ ਨਹਿਰ ਲਿਆਂਦੀ ਸੀ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਣਕ, ਕਪਾਹ, ਸਰ੍ਹੋਂ ਅਤੇ ਖੱਟੇ ਫਲਾਂ ਦੀਆਂ ਬੰਪਰ ਫਸਲਾਂ ਨੇ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੋਰ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਹੀ ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]

 ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ 
ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚੋਂ, 9,395 ਕੰਮ ਜਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ, 7,218 ਪੁਰਸ਼ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ 2,177 ਔਰਤਾਂ ਸਨ। ਜਨਗਣਨਾ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ, ਕਾਮੇ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਾਰੋਬਾਰ, ਨੌਕਰੀ, ਸੇਵਾ, ਅਤੇ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰ ਅਤੇ ਕਿਰਤ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਲ 9395 ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚੋਂ, 82.78% ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁੱਲ ਕਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 17.22% ਹਾਸ਼ੀਏ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।

 ਜਨਸੰਖਿਆ 
2001 ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ, ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਿਰ (ਸਰਦੁਲਸ਼ਹਿਰ) ਦੀ ਆਬਾਦੀ 22,326 ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।[3] ਮਰਦ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 53% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ 47% ਸਨ। ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਔਸਤ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 62% ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ 59.5% ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ: ਮਰਦ ਸਾਖਰਤਾ 69% ਸੀ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਸਾਖਰਤਾ 53% ਸੀ। 2001 ਵਿੱਚ ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਆਬਾਦੀ ਦਾ 14% 6 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਸਨ।[4]

ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਿਰ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 24,980 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 13,109 ਪੁਰਸ਼ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ 11,871 ਔਰਤਾਂ ਹਨ, ਜਨਗਣਨਾ ਭਾਰਤ 2011 ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ।

0-6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 3260 ਹੈ ਜੋ ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਿਰ (ਐਮ) ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 13.05% ਹੈ। ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਿਰ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ, ਔਰਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 906 ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਜ ਦੀ ਔਸਤ 928 ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਜ ਦੀ ਔਸਤ 888 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ 859 ਹੈ। ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਰਾਜ ਦੀ ਔਸਤ 66.11% ਤੋਂ 74.30% ਵੱਧ ਹੈ। ਸਾਦੁਲਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਸ਼ ਸਾਖਰਤਾ ਲਗਭਗ 82.40% ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 65.41% ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ