ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਦੀ ਦਰਗਾਹ

ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਇੱਕ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਸੂਫੀ ਅਸਥਾਨ ਹੈ ਜੋ ਪਾਕਪਟਨ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫੀ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਅਤੇ ਕਵੀ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਇਸਲਾਮੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ - ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਫੋਕਸ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ - ਸਿੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਦੀਵੀ ਗੁਰੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਨੇ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਤਿਕਾਰਤ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਰਾਜ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਬਚਾਅ ਸਥਾਨਕ ਕਬੀਲਿਆਂ ਤੋਂ ਆਏ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਉਰਸ ਤਿਉਹਾਰ ਲਈ 20 ਲੱਖ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

 ਟਿਕਾਣਾ 
ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੂਬੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਾਕਪਟਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਦੇ ਸੱਜੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

 ਪਿਛੋਕੜ 
ਤੁਰਕੀ ਵਸਨੀਕ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪਾਕਪਟਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਆ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰਾ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਆਪਣੀ ਮਸਜਿਦ ਸੀ। ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਨੇ ਇੱਕ ਜਾਮਾ ਖ਼ਾਨਾ, ਜਾਂ ਕਾਨਵੈਂਟ, ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਜੋਧਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਤੌਵੀਧ, ਜਾਂ ਲਿਖਤੀ ਅਸੀਸਾਂ ਅਤੇ ਤਾਵੀਜ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਕਾਨਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫੁਟੂਹ, ਜਾਂ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨਗੇ। 

13ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ, ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਿ ਮਹਾਨ ਸੂਫੀ ਸੰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਮੁਸਲਿਮ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਸੀ,  ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ 1265 ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੂਫੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਪਾਕਪਟਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਗੁਰਧਾਮਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਖਾਸ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ। ਸੈਕੰਡਰੀ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਇੱਕ ਵਿਲਾਇਤ, ਜਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਇੱਕ "ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਖੇਤਰ" ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਕਪਟਨ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਖੇਤਰ, ਜਾਂ ਵਿਲਾਇਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਸਥਾਨ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਿਲਾਇਤ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 


 ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਉਰਸ ਦੀ ਰਸਮ 
ਬਾਬਾ ਫਰੀਦੁਦੀਨ ਗੰਜ ਸ਼ਕਰ ਦੀ ਦਰਗਾਹ 'ਤੇ 781ਵਾਂ ਸਲਾਨਾ 10 ਰੋਜ਼ਾ ਸਮਾਗਮ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਪਾਕਪਟਨ ਵਿਖੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।

 ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਕਬਰੇ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
 ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੂਫੀਵਾਦ

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ