ਅਸਗਰੀ ਬਾਈ

ਅਸਗਰੀ ਬਾਈ (25 ਅਗਸਤ 1918-9 ਅਗਸਤ 2006) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਧਰੁਪਦ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਉਹ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, ਤਾਨਸੇਨ ਸਨਮਾਨ, ਅਕੈਡਮੀ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖਰ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ।

 ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
ਅਸਗਰੀ ਬਾਈ ਦਾ ਜਨਮ ਬੀਜਾਵਰ, ਛਤਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦਰਬਾਰੀ ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਨਜ਼ੀਰ ਬੇਗਮ, ਬਿਜਾਵਰ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ  ਇੱਕ ਦਰਬਾਰੀ ਗਾਇਕਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦਾਦੀ, ਬਲਾਇਤ ਬੀਬੀ, ਅਜੈਗਡ਼੍ਹ ਰਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਰਬਾਰੀ ਗਾਇਕਾ ਸੀ।"Dhrupad singer Asgari Bai dead". DNA Newspaper. Retrieved 16 January 2020.

ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਨਜ਼ੀਰ  ਬੇਗਮ ਨਾਲ ਟੀਕਮਗਡ਼੍ਹ ਆ ਗਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੰਗੀਤਕ ਤਾਲੀਮ ਉਸਤਾਦ ਜ਼ਹੂਰ ਖਾਨ, ਗੋਹਦ, ਭਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧਰੁਪਦ ਗਾਇਕ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ । ਉਸ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਪੂਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਟੱਲੇਮ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਓਰਛਾ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਦਰਬਾਰੀ ਗਾਇਕਾ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ 35 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਇਸ ਉਹਦੇ ਤੇ ਰਹੀ। "Dhrupad singer Asgari Bai dead". DNA Newspaper. Retrieved 16 January 2020.

ਉਸ ਨੇ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਉਥੋਂ ਦੇ ਇੱਕ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਮਿੱਲ ਮੈਨੇਜਰ ਚਿਮਨ ਲਾਲ ਗੁਪਤਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ । ਹਾਲਾਂਕਿ 1958 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਹੁਰਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਢ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫੇਰ ਉਹ ਟੀਕਮਗਡ਼੍ਹ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। ਇੱਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਆਚਾਰ ਵੇਚਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਆਜ਼ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਆਖਰਕਾਰ, 63 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ 1981 ਵਿੱਚ ਗਵਾਲੀਅਰ ਵਿੱਚ ਅਲਾਉਦੀਨ ਖਾਨ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਜਨਤਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਜਲਦੀ ਹੀ, ਉਸ ਨੇ "ਤਾਲ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਮਾਂਡ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਤੇ ਰਾਗ ਦੀ ਉੱਤਮ ਵਿਆਖਿਆ" ਅਤੇ ਬੇਗਮ ਅਖ਼ਤਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਸਮਾਨਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਣਾਇਆ। 

ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਬੁਰੀ ਹੋ  ਗਈ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦੀ ਨੌਬਤ ਆ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਾਬੂਲਾਲ ਗੌਰ ਨੇ ਉਸ ਲਈ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਥੋਡ਼੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਖ਼ਬਰ ਦੱਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇਹ  ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਬੂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਜਾਅਲੀ ਦਸਤਖਤ ਕਰਕੇ  ਉਸ ਦੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਕਢਵਾ ਲਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੇਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਲੰਬੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 9 ਅਗਸਤ 2006 ਨੂੰ ਟੀਕਮਗਡ਼੍ਹ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਸਨ। "Dhrupad singer Asgari Bai dead". DNA Newspaper. Retrieved 16 January 2020.ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਨਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਟੀਕਮਗਡ਼੍ਹ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ। 

 ਪੁਰਸਕਾਰ 
ਉਸ ਨੂੰ 1985 ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਤਾਨਸੇਨ ਸਨਮਾਨ, 1986 ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਰ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ 1986 ਵਿੱਚੋਂ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1990 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। "Dhrupad singer Asgari Bai dead". DNA Newspaper. Retrieved 16 January 2020.

 ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ 
ਅਸ਼ਗਰੀ ਬਾਈ (1998) ਪ੍ਰੀਤੀ ਚੰਦਰੀਆਣੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾਨੰਦ ਐਸ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਧਰੁਪਦ ਦੇ ਇੱਕ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 

 ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੇਂਦਰ
 ਆਈਜੀਐੱਨਸੀਏ ਦੁਆਰਾ ਅਸਗਰੀ ਬਾਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਃ ਵਾਲੀਅਮ I-IV
 ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918