ਗਿਰ ਕੇਸਰ

ਗਿਰ ਕੇਸਰ ਅੰਬ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: 'Gir Kesar' mango), ਜਿਸਨੂੰ ਕੇਸਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅੰਬ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਗਿਰਨਾਰ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਤਲਹਟ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਬ ਆਪਣੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੰਤਰੀ ਰੰਗ ਦੇ ਗੁੱਦੇ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗਿਰ ਕੇਸਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤਲਾਲਾ ਗਿਰ (ਗੀਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਤੋਂ 45 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਬ ਮਾਰਕੀਟ ਯਾਰਡ (ਪਲੱਸ ਕੋਡ: 3GFV+9P ਬੋਰਵਾਵ, ਗੁਜਰਾਤ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

 ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਹ ਅੰਬ 1931 ਵਿੱਚ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰ ਸਾਲੇ ਭਾਈ ਨੇ ਵੰਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਉਗਾਏ ਸਨ। ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਲਾਲ ਡੋਰੀ ਫਾਰਮ ਵਿਖੇ ਗਿਰਨਾਰ ਦੀ ਤਲਹਟੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 75 ਗ੍ਰਾਫਟ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਅੰਬ ਨੂੰ 1934 ਤੋਂ "ਕੇਸਰ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨਵਾਬ ਮੁਹੰਮਦ ਮਹਾਬਤ ਖਾਨ III ਨੇ ਫਲ ਦੇ ਸੰਤਰੀ ਮਿੱਝ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ "ਇਹ ਕੇਸਰ ਹੈ" - ਕੇਸਰ ਲਈ ਗੁਜਰਾਤੀ/ਹਿੰਦੀ ਹੈ।

 ਉਤਪਾਦਨ 
ਕੇਸਰ ਅੰਬ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਅਮਰੇਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 20,000 ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਨੁਮਾਨਤ ਸਾਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦਨ ਦੋ ਲੱਖ ਟਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਿਰਫ਼ ਗਿਰ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਉਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅੰਬ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਗਿਰ ਕੇਸਰ ਅੰਬ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅੰਬ ਦੀ ਇਹ ਕਿਸਮ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ-ਮਈ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਕਟਾਈ ਹਰੇ ਪੱਕਣ ਦੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਮੌਸਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੇਸਰ ਕਿਸਮ ਫਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਕੇਸਰ ਅੰਬਾਂ ਨੂੰ ਏ, ਸੀ, ਈ ਅਤੇ ਬੀ6 ਸਮੇਤ ਕਈ ਵਿਟਾਮਿਨਾਂ ਦਾ ਭਰਪੂਰ ਸਰੋਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਟਾਮਿਨ ਤੁਹਾਡੀ ਸਮੁੱਚੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਇਹ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਟਾਮਿਨਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਿਟਾਮਿਨਾਂ ਅਤੇ ਖਣਿਜਾਂ ਨੂੰ ਸੋਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। - ਗਿਰਕੇਸਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ

 ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ 
ਗੁਜਰਾਤ ਐਗਰੋ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (GAIC) ਲਿਮਟਿਡ ਨੇ ਗਿਰ ਕੇਸਰ ਅੰਬ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ (GI) ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ। 2010 ਵਿੱਚ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਅਰਜ਼ੀ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 2011 ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਰਜਿਸਟਰੀ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਫਲ ਨੂੰ ਜੀਆਈ ਟੈਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ "ਗਿਰ ਕੇਸਰ" ਨਾਮ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅੰਬਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਸ਼ਹਿਰੀ ਅੰਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) ਦੂਜੀ ਅੰਬ ਦੀ ਕਿਸਮ ਬਣ ਗਈ ਜਿਸਨੇ GI ਟੈਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਬ