ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਪਾਟਨੇਕਰ

ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਆਰ. ਪਾਟਨੇਕਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ  ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਗਵਾਲੀਅਰ, ਜੈਪੁਰ ਅਤੇ ਕਿਰਾਨਾ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਵਾਦਕ ਗਜਾਨਨ ਰਾਓ ਜੋਸ਼ੀ ਤੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

 ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਟਿਊਟਲੇਜ 
ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਪਾਟਨੇਕਰ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਵੰਤਵਾੜੀ ਤੋਂ ਹੈ। ਪਾਟਨੇਕਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗੀ ਵਿੱਥਲਾ ਰਾਓ ਪਾਈ ਦੁਆਰਾ ਸਾਵੰਤਵਾੜੀ ਵਿਖੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਗੋਰੇਗਾਓਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਕੱਤਰੇਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ 16 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ ਕਿਰਾਨਾ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਕੇ. ਡੀ. ਗਾਵਕਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।"A gem, lost and found". Indiatimes.com. Retrieved 6 July 2023. ਗਾਵਕਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਬਦੁਲ ਕਰੀਮ ਖਾਨ ਦੇ ਚੇਲੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਸ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ 1963 ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਸੰਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਦਿੱਲੀ ਭੇਜੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1964 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਈ। ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਗਾਵਕਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸਮਾਰੋਹ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਗਜਾਨਨ ਰਾਓ ਜੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਸਨ। ਗਜਾਨਨਰਾਓ ਜੋਸ਼ੀ ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਲੀਮ ਦੇਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ।ਇਹ ਗਜਾਨਨਰਾਓ ਜੋਸ਼ੀ (ਵਾਇਲਨ ਵਾਦਕ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ) ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਿਪੱਕਵ ਹੋਈ। ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੈਪੁਰ, ਗਵਾਲੀਅਰ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਗਾਇਕੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਅਤੇ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਜੈਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਨਿਵਰੁਤੀਬੁਆ ਸਰਨਾਈਕ ਅਤੇ ਪੰਡਿਤ ਰਤਨਾਕਰ ਪਾਈ ਤੋਂ ਵੀ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਲਿਆ।

 ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 
ਉਸ ਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਮੁੰਬਈ ਲਈ ਅਤੇ 1977 ਤੋਂ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਧਾਰਵਾੜ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। 1983 ਵਿੱਚ 'ਏ' ਗ੍ਰੇਡ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਦੀ ਕਲਾਕਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਐਨਸੀਪੀਏ, ਦਾਦਰ-ਮਾਤੁੰਗਾ ਸੰਗੀਤ ਚੱਕਰ, ਸਵਾਈ ਗੰਧਰਵ ਸੰਗੀਤ ਉਤਸਵ, ਪੁਣੇ (1975, ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਪਾਟਕਰ ਅਤੇ 1992 ਵਿੱਚ ਗਵਾਲੀਅਰ ਸੰਗੀਤ ਸੰਮੇਲਨ, ਗਵਾਲੀਅਰ, ਬਸੰਤ ਸੰਗੀਤ ਸਮ੍ਮੇਲਨ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਸੰਮੇਲਨ (2000) ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ  ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ।

 ਪੁਰਸਕਾਰ 

 ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤਾ ਨ੍ਰਿਤਿਆ ਅਕੈਡਮੀ  6 December 2012 at the Wayback Machine (by the Government of ਕਰਨਾਟਕ, 2012) 
 ਡਾ. ਮਲਿਕਾਰਜੁਨ ਮਨਸੂਰ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ, 2005) 
 ਸੁਰਮਾਨੀ (ਸੁਰਸਿੰਗਰ ਸੰਸਦ ਦੁਆਰਾ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਕਾਲ-ਕੇ-ਕਲਾਕਰ ਸੰਮੇਲਨ, 1972) 

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ