ਅਤੁਲ ਬੋਸ

ਅਤੁਲ ਬਾਸੂ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Atul Basu; 22 ਫਰਵਰੀ 1898 - 10 ਜੁਲਾਈ 1977) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਭੂ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ, ਪੋਰਟਰੇਟ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੇਂਟਿੰਗ ਲਈ ਤੇਲ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।

 ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਅਤੁਲ ਦਾ ਜਨਮ 1898 ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਦੇ ਮੈਮਨਸਿੰਘ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਮੈਮਨਸਿੰਘ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਮੈਮਨਸਿੰਘ ਸ਼ਾਖਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀ ਜੁਬਲੀ ਆਰਟ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਸਿਲੇਬਸ ਦੂਜੀਆਂ ਅਕੈਡਮੀਆਂ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। 

ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਸੂਤੋਸ਼ ਮੁਖਰਜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸਕੈਚ, 'ਬੰਗਾਲ ਟਾਈਗਰ', ਨੇ ਬੋਸ ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1924 ਤੋਂ 1926 ਤੱਕ ਲੰਡਨ ਦੀ ਰਾਇਲ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦਿਵਾਈ। ਉੱਥੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ, ਬੋਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਲੇਖਕ ਵਾਲਟਰ ਸਿੱਕਰਟ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ। ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਮੁਕੁਲ ਡੇ ਨੂੰ ਮੰਡਪ ਸਜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੇ ਸੱਦੇ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ।

 ਕਰੀਅਰ 
ਬੋਸ ਨੇ 1919 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਅਕੈਡਮੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੇਮਨ ਮਜੂਮਦਾਰ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਅਤੇ 1945-1948 ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਕਲਾ ਸਕੂਲ, ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵੀ ਰਹੇ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਐਂਡ ਕਰਾਫਟ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣੇ। 

ਬੋਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਧੀਨ ਵਿੰਡਸਰ ਕੈਸਲ ਅਤੇ ਬਕਿੰਘਮ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਮੂਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤੋਂ ਪੋਰਟਰੇਟ ਬਣਾਏ। ਉਸਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪਿੰਕਸ (ਪਲਾਈਵੁੱਡ ਉੱਤੇ ਤੇਲ) ਅਤੇ ਸੈਲਫ ਪੋਰਟਰੇਟ (1945) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

1921 ਵਿੱਚ, ਬੋਸ ਨੇ ਭਬਾਨੀ ਚਰਨ ਲਾਹਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇੰਡੀਅਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਓਰੀਐਂਟਲ ਆਰਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 

ਰਬਿੰਦਰ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕਲਕੱਤਾ ਨੇ 1970 ਵਿੱਚ ਬੋਸ ਨੂੰ ਡੀ.ਲਿੱਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। 

 ਸੰਗ੍ਰਹਿ 

 ਕਿਰਨ ਨਾਦਰ ਕਲਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ (ਕੇ.ਐਨ.ਐਮ.ਏ.)
 ਨੈਸ਼ਨਲ ਗੈਲਰੀ ਆਫ਼ ਮਾਡਰਨ ਆਰਟ
 ਭਾਰਤੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ
 ਸੰਸਦ ਭਵਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ
 ਰਾਜ ਭਵਨ, ਕੋਲਕਾਤਾ

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1977
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1898