ਸੰਕੂ

ਸੰਕੂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਕਾਰਗਿਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਘਾਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਕਸਬਾ ਹੈ। ਇਹ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਕਾਰਗਿਲ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 42 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਘਾਟੀ ਇੱਕ ਕਟੋਰੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਰੂ ਨਦੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਕਪੋਚੂ ਨਦੀ ਦੁਆਰਾ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

 ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ 
ਸੰਕੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਾਰਗਿਲ ਦੇ  ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਪ-ਵਿਭਾਗ ਹੈ। ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ (ਐਸ. ਡੀ. ਐਮ.) ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਾਲੀਆ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਬੰਧਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਇਕਾਈਆਂ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਤਹਿਸੀਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇੱਕ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸਾਂਕੂ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਸੀਐਚਸੀ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਗਾ ਸਈਦ ਹੈਦਰ ਰਿਜ਼ਵੀ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਈ ਪਿੰਡ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਗਰਾ, ਸਟੱਕਪਾ, ਉਂਬਾ, ਲੰਕਰਚੇ, ਥਸਗਮ, ਬਾਰਸੋ, ਫਰੋਨਾ ਅਤੇ ਨਗਮਾ ਕੌਸਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਇੱਕ ਇਕੱਲਾ ਸੀ ਐੱਚ ਸੀ ਹਸਪਤਾਲ ਹੈ।

 ਸਿੱਖਿਆ 
ਆਗਾ ਸਈਦ ਹੈਦਰ ਰਿਜ਼ਵੀ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੰਕੂ ਖੇਤਰ ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਗਰਾ, ਸਟੱਕਪਾ, ਉੰਬਾ, ਲੰਕਰਚੇ, ਥੱਸਗਾਮ, ਬਾਰਸੋ, ਫ਼ਰੋਨਾ ਅਤੇ ਨਗਮਾ ਕੌਸਰ। ਇੱਥੇ ਦੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਹਨ। ਨੂਨ ਪਬਲਿਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਸੰਕੂ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਇੱਕ ਨਿਜੀ-ਜਨਤਕ ਮਾਡਲ ਤਹਿਤ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। 

 ਨਵੇਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਮੰਗ 
ਫਰਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ, ਲਗਭਗ 3,000 ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਲਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਰਜੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਰਗਿਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੰਕੂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਨਵਾਂ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲੱਦਾਖ, ਜੋ ਸਾਬਕਾ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਜ ਦੀ ਇਕਪਾਸਡ਼ ਵੰਡ ਅਤੇ ਧਾਰਾ 370 ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਦੋ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ-ਲੇਹ ਅਤੇ ਕਾਰਗਿਲ-ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਬਰਾਬਰ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਵੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਾਰਗਿਲ ਦੇ ਚਾਰ ਉਪ-ਵਿਭਾਗ ਹਨ-ਕਾਰਗਿਲ, ਜ਼ਾਂਸਕਰ, ਸੰਕੂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਕਰ-ਚਿਕਟਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਹ ਖੇਤਰ ਦੂਰ-ਦੁਰਾੜੇ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਦੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕਾਰਗਿਲ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਤੋਂ ਕਈ ਹਿੱਸੇ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜ਼ਾਂਸਕਰ ਅਤੇ ਸੰਕੂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਯੂਥ ਸੰਕੂ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਜੁਮਨ-ਏ-ਸਬਿਬ ਜ਼ਮਾਨ, ਅੰਜੁਮਾਨ ਇਨਕਿਲਾਬ-ਏ-ਮੇਹਦੀ ਸੁਰੂ ਅਤੇ ਮਕਤਬ-ਏ-ਇਮਾਮ ਰਜ਼ਾ ਸੰਕੂ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਨਫਰੰਸ ਸਮੇਤ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਜਲਵਾਯੂ 
ਸੰਕੂ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਗਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਰਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਠੰਡੀਆਂ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਾਪਮਾਨ ਅਪ੍ਰੈਲ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁੰਗੜਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਲਈ ਡੂੰਘੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਘਟਦੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਨੰਗਮਾ ਸਰਪੋ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ, ਬਟਾਚੋ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਅਤੇ ਗੰਗਸ਼ਨਮੋ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਅਜੇ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ।

 ਭੂਗੋਲ 
ਕਾਰਟਸੇ ਖਾਰ ਘਾਟੀ ਸੰਕੂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਘਾਟੀ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਚੰਬਾ ਮੱਠ ਹੈ, ਜੋ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬੋਧੀ ਮੱਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਘਾਟੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੁਸਲਿਮ ਰਾਣੀ ਰਾਗਯਾਲ ਖਾਤੂਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਬਰਸਤਾਨ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਹੈ।

 ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ 
ਪਿਕਨਿਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰਗਿਲ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਵੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਦਵਾਨ-ਸੰਤ, ਸਈਦ ਮੀਰ ਹਾਸ਼ਿਮ ਦਾ ਅਸਥਾਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬੋਧੀ ਸ਼ਾਸਕ, ਸੁਰੂ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਥੀ-ਨਾਮਗਿਆਲ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਸੰਕੂ ਦੇ ਬਾਹਰਵਾਰ ਕਾਰਪੋ-ਖਰੋਨ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੈ।

 ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 

 ਨਾਮਗਿਆਲ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ