ਰਾਗ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾਟਕੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਉਪ-ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਗ ਬਣਾਏ ਹਨ।
+ਸੰਗੀਤਕਾਰਨਸਲਰਾਗ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਟਿੱਪਣੀRefਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀਮਾਲਕੌਂਸਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰਾਗ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀਪਕਇਹ ਰਾਗ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਿੱਥ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਅੱਗ ਪੈਦਾ  ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਾਨਸੇਨ ਨੇ ਇਹ ਰਾਗ ਅਕਬਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਸੀ।ਸਵਾਮੀ ਹਰੀਦਾਸਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਸੰਗੀਤ ਬਰਿੰਦਾਬਨੀਂ ਸਾਰੰਗਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਵਾਮੀ ਹਰੀਦਾਸ ਨੇ ਇਸ ਰਾਗ ਨੂੰ ਗਾ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲਿਆਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।ਤਾਣਾ ਰੀਰੀਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਸੰਗੀਤ ਮਲਹਾਰਜੁੜਵਾਂ ਭੈਣਾਂ ਰਾਗ ਮਲਹਾਰ ਨੂੰ ਗਾ ਕੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਾਨਸੇਨ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਇਕਲੌਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈਆਂ।TansenHindustani musicਮੇਘ ਮਲਹਾਰਮੀਆਂ ਕੀ ਮਲਹਾਰਤਾਨਸੇਨ ਨੇ ਇਹ ਰਾਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਲਿਆਣ ਲਈ ਰਚਿਆ ਸੀ।ਗੌੜ ਮਲਹਾਰਬਿਲਾਸਖਾਨਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਸੰਗੀਤ ਬਿਲਾਸਖਾਨੀ ਤੋੜੀਏਮ ਬਾਲਾਮੁਰਲੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ ਮਹਾਤੀਬਾਲਮੁਰਲੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਸ ਰਾਗ ਨੂੰ ਚਾਰ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।ਲਾਵਾਂਗੀਬਾਲਮੁਰਲੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਸ ਰਾਗ ਨੂੰ ਚਾਰ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।ਗਣਪਤੀਬਾਲਮੁਰਲੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਸ ਰਾਗ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।ਤਿਆਗਰਾਜਾਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤਵਿਵੀਰਧਾਨੀਸੰਤ ਤਿਆਗਰਾਜ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਗਾਂ ਦੇ ਆਰੋਹ ਵਿੱਚ ਚਾਰ-ਚਾਰ ਸੁਰ   ਅਤੇ ਅਵਰੋਹ ਵਿੱਚ ਛੇ-ਛੇ  ਸੁਰ ਹਨ।ਨਵਰਸਾ ਕਾਹਨੜਾਮਹੇਸ਼ ਮਹਾਦੇਵ ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਸੰਗੀਤ ਸ਼੍ਰੀ ਤਿਆਗਰਾਜਾਮਹੇਸ਼ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਇਸ ਰਾਗ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੰਤ 'ਤਿਆਗਰਾਜ' ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ।ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਕਲਿਆਣੀਨਾਦਾ ਕਲਿਆਣੀਮੁਕਤਿਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਸੰਗੀਤ ਰਾਜਾਸਾਧਕਾਇਸ ਰਾਗ ਦਾ ਨਾਂ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਾਈ. ਐਸ. ਰਾਜਨ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਰਾਗਬਿੰਦੂਰੂਪਨੀਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ ਸ਼੍ਰੀ ਗਿਆਨਕਸ਼ੀਜਾਮਹੇਸ਼ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ "ਸ੍ਰੀ ਗਿਆਨਕਸ਼ੀਜਾ" ਰਾਗ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ 21ਵੇਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ ਕਿਰਵਾਨੀ ਦੇ ਜਨਯ ਰਾਗ, ਦੇਵੀ ਗਿਆਨਕਸ਼ੀ ਰਾਜਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਮਯਮਹੇਸ਼ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਚੈਤ ਪੂਰਨੀਂਮਾ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਇਸ ਰਾਗ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਭਗਵਾਨ ਚਿੱਤਰਗੁਪਤ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਮਯ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ ਜੋ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਨਿਰਪੱਖ ਨਿਰਣੇ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।ਮਯੂਰਪ੍ਰਿਆਤਿਆਗ ਰਾਜ ਮੰਗਲਮਮਹੇਸ਼ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਇਸ ਰਾਗ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਟੀ. ਐਮ. ਤਿਆਗਰਾਜਨ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।ਤਪਸਵੀਏਕਾਮੁਖਾਸ਼੍ਰੀਅੰਗਦ ਪ੍ਰਿਆਮਹੇਸ਼ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਇਸ ਰਾਗ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਯੋਗੀ ਨਰੈਣਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਅਹੀਰ ਭੈਰਵ ਰਾਗ ਦੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿ ਭੇਦਮ ਨਾਲ ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਐਸ.ਪੀ. ਬਾਲਸੁਬ੍ਰਾਹਮਣੀਅਮ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ ਗਿਆ।ਸ਼੍ਰੀਜਾਨੀਹਮੀਰ ਤਰੰਗ ਸ਼ਿਵਕਾਂਤੀਏਕਮੁਖਾRudraranjaniLalithavaraliਮਯਕਾਰਾਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਸੰਗੀਤਭੀਮਸੇਨਮਹੇਸ਼ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਇਸ ਰਾਗ ਨੂੰ ਰਚਿਆ ਅਤੇ 'ਭਾਰਤ ਰਤਨ' ਪੰਡਿਤ ਭੀਮਸੇਨ ਜੋਸ਼ੀ (ਭੀਮ) ਮੀਆ ਤਾਨਸੇਨ (ਸੇਨ) ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।ਕਰਨਾਟਕੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਸੰਗੀਤਪਰਣਵਾਨਾਗਧਾਰੀਤ੍ਰਿਨਯਨੀਮੁੱਤੁ ਸਵਾਮੀਦੀਕਸ਼ਿਤਰਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤਅਮ੍ਰਿਤਵਰਸ਼ਿਨਿਮੁਥੁਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰ ਨੇ ਇਸ ਰਾਗ, "ਆਨੰਦਾਅਮ੍ਰਿਤਕਰਸ਼ਿਨੀ ਅਮ੍ਰਿਤਵਰਸ਼ਿਨੀ" ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਗਾ ਕੇ ਏਟਾਯਾਪੁਰਮ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ।ਉਦੈਰਾਵਿਚੰਦਰਿਕਾਰਾਮਾ ਸਵਾਮੀਦੀਕਸ਼ਿਤਰਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤਹੰਸਾਧਵਣੀਇਹ ਰਾਗ ਮੁਥੁਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਰਾਮਾਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰ (1735–1817) ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤਚਿੰਤਾਮਣੀਸ਼ਿਆਮਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਰਾਗ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ 'ਦੇਵੀ ਬ੍ਰੋਵਾ ਸਮਯਾਮਿਦੇ' ਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।ਲੀਲਾਮਣੀ ਮਿਸ਼੍ਰਾ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਮਧੁ ਭੈਰਵਜੈਚਾਮਰਾਜੇਂਦਰ ਵਾਡੀਅਰਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤਜੈਸਮ ਵਰਧਨੀਮਹਾਰਾਜਾ ਸਵਾਤੀ ਥਿਰੁਨਾਲਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤਸਰਾਂਗੱਤਾਲਲਿਤਾ ਪੰਚਮਮਦਵਿਜਾਵੰਤੀਗੋਪਿਕਾ ਵਸੰਤਨਮਮੋਹਨ ਕਲਿਆਣੀਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ਿਆਮ ਬਿਹਾਗਬਾਲੇਸ਼ਵਰੀਜੋਗ ਤੋੜੀ ਅਹੀਰ ਲਲਿਤਰਸਿਆਯਮਨ ਮਾਂਝਗੁੰਜੀ ਕਾਹਨੜਾਤਿਲਕ ਸ਼ਿਆਮਰਸਿਆਬਣਜਾਰਾਸੁਵਾਮਾਪੀਲੂ ਬਣਜਾਰਾਡੋਗਾ ਕਾਲੀਆਂ ਨੰਦਾ ਧਵਨੀਨਟਚਾਰੁਕਾਇਹ ਰਾਗ ਪੰਡਿਤ ਰਵਿ ਸ਼ੰਕਰ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣੀ ਪੁੱਤਰੀ ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਲਈ ਰਚਿਆ ਜਨਸਮੋਦੀਨੀਬੈਰਾਗੀਇੱਲਿਆਰਾਜਾ ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ ਪੰਚਮੁਖੀਰਾਵਣਾਕਂਬੋਜੀਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਣ ਲਈ ਇਹ ਰਾਗ ਰਚਿਆ ਗਿਆ।ਮੈਸੂਰ ਮੰਜੁ ਨਾਥ ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ ਯਦੁਵੀਰ ਮਨੋਹਰੀਯਦੂਵੀਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦੱਤ ਚਾਮਰਾਜਾ ਵਾਡਿਆਰ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆਸਦਾਨੰਦ ਮੁੱਖੋਂਉੱਪਾਧਿਯਾਯਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇਵਾ ਮਲਹਾਰ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਗ