ਮੁਖਬੈਨ ਸਿੰਘ

ਮੁਖਬੈਨ ਸਿੰਘ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Mukhbain Singh; ਜਨਮ 12 ਦਸੰਬਰ 1944) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮਿਊਨਿਖ ਵਿੱਚ 1972 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਕੁੱਲ 9 ਓਲੰਪਿਕ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 9 ਗੋਲ ਕੀਤੇ।

 ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਸ਼ਤਾਬ ਗੜ੍ਹ, ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ.ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੇ ਸਪੁੱਤਰ ਜੋ 1947 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਆ ਵਸੇ ਸਨ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਭਰਾ (ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਵੀ) ਅਤੇ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਖਾਲਸਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਬਟਾਲਾ (ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ) ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ।

 ਕੈਰੀਅਰ 
ਸਿੰਘ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਹਾਕੀ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਲਈ ਖੇਡਦਿਆਂ ਉਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 1965 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਕੋਟੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਬ-ਇੰਸਪੈਕਟਰ (RPF) ਵਜੋਂ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ।

 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ 
1965 ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਲਈ ਨਹਿਰੂ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੂੰ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 1966 ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਮਿਊਨਿਖ ਓਲੰਪਿਕ ਸਮੇਤ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਖੇਡੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਉਸ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 9 ਗੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਉਪ-ਕਪਤਾਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1970 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੇਡਿਆ ਸੀ।

 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਾਗਮ 

 ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 1965 ਵਿੱਚ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡੇ
 ਹੈਮਬਰਗ (ਪੱਛਮੀ ਜਰਮਨੀ), 1966 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਕੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਖੇਡਿਆ
 ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ, 1966 ਵਿੱਚ ਸਟੈਂਡਬਾਏ
 ਲੰਡਨ, 1967 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀ-ਓਲੰਪਿਕ ਹਾਕੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਖੇਡਿਆ
 ਮੈਡ੍ਰਿਡ (ਸਪੇਨ), 1967 ਵਿਖੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਕੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਖੇਡਿਆ
 ਹਾਲੈਂਡ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਜਰਮਨੀ, 1967 ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡੇ
 ਟੂਰਡ ਸੀਲੋਨ (ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ), 1967
 ਕੀਨੀਆ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ, 1969
 ਬੈਂਕਾਕ, 1970 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡੀਆਂ (ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ)
 ਮਿਊਨਿਖ (ਪੱਛਮੀ ਜਰਮਨੀ), 1972 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡੀਆਂ।
 ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੇ ਉਪ ਕਪਤਾਨ।
 ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੋਰਰ ਅਤੇ 9 ਗੋਲਾਂ ਨਾਲ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੋਰਰ ਬਣਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈਟ੍ਰਿਕ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਤਿੰਨ ਗੋਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗ਼ਮੇ ਦੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਹਾਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜੇਤੂ ਗੋਲ ਵੀ ਕੀਤਾ।

 ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 

 1973 ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਸਪੋਰਟਸ ਪਰਸਨ ਦਾ ਐਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।
 2008 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 

 Sikh Hockey Olympians
 Sports Reference
 Indian Olympic Association 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੈਦਾਨੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ