ਮਹਾਰਾਜ ਲਾਈਬਲ ਕੇਸ

ਮਹਾਰਾਜ ਲਾਈਬਲ ਕੇਸ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ 1862 ਵਿੱਚ ਚਲਿਆ ਇੱਕ ਮੁਕੱਦਮਾ ਸੀ। ਇਹ ਕੇਸ ਜਦੁਨਾਥ ਬ੍ਰਜਰਤੰਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਨਾਨਾਭਾਈ ਰੁਸਤਮਜੀ ਰਾਨੀਨਾ ਅਤੇ ਕਰਸਨਦਾਸ ਮੁਲਜੀ ਵਿਰੁੱਧ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਸੰਪਾਦਕੀ ਲੇਖ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਵੱਲਭਾਚਾਰਿਆ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਤੀਮਾਰਗ ਸੰਪਰਦਾਇ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੁਝ ਕਥਿਤ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਪੁਸ਼ਤੀਮਾਰਗ ਸੰਪਰਦਾਇ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੋਰਚਿਆਂ ਤੋਂ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਈਸਾਈ ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ ਨੇ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰਨਾ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਰੰਭਿਕ ਦੱਸਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀਮਾਰਗ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਗ਼ੈਰ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੱਸਦਿਆਂ ਇਸਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ।

ਮੁਲਜੀ ਵਰਗੇ ਸੁਧਾਰਵਾਦੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਪੁਸ਼ਤੀਮਾਰਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੂੜੀਵਾਦੀ "ਪੰਥ" ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਦੇ ਸਨ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੱਛੜੇਪਨ ਅਤੇ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਘੇਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਦੋਸ਼ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜ ਨੌਜਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਮੁੜ  ਤੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਬਦਸਲੂਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਪੁਸ਼ਤੀਮਾਰਗ ਦੇ ਪੱਕੇ ਰੱਖਿਅਕ, ਜਦੁਨਾਥ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਮੁਲਜੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜਨਤਕ ਬਹਿਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਮੁਲਜੀ ਨੇ ਸੱਤਿਆਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਤਿੱਖਾ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ "ਹਿੰਦੂਓ ਨੋ ਅਸਲੀ ਧਰਮ ਅਨੇ  ਅਤਯਾਰ ਨਾ ਪਾਖੰਡੀ ਮਾਟੋ" ਤਾਂ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ।

 ਹਵਾਲੇ