ਡੋਗਰੀ ਸਾਹਿਤ

ਡੋਗਰੀ ਸਾਹਿਤ ਡੋਗਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਤੀ ਅਤੇ ਮੌਖਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ। ਇਹ ਬੋਲੀ  ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਜੰਮੂ ਖੇਤਰ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਲੈਅ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਡੋਗਰੀ ਸਾਹਿਤ ਡੋਗਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ  ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ, ਵਾਰਤਕ, ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤਕ ਰੂਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। 

20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਆਇਆ। ਡੋਗਰੀ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਤੋਂ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਈ, ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਕਲਮਬੰਦ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਦਮ ਸਚਦੇਵ ਅਤੇ ਵੇਦ ਰਾਹੀ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਸਤੀਆਂ ਨੇ ਡੋਗਰੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਦੋਹਾਂ ਪੱਧਰਾਂ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ।  2003 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਡੋਗਰੀ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਨੇ ਸਾਹਿਤਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਜਾਨ ਫੂਕ ਦਿੱਤੀ। 

ਡੋਗਰੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਪਾਠਕ ਅਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ਼ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਐਪਰ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਵਿਦਿਅਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ, ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸਭਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਡੋਗਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਯਤਨ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਅਤੇ ਡੋਗਰਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। 
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ