ਦੱਖਣ ਪੱਛਮੀ ਕਮਾਂਡ (ਭਾਰਤ)

ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਕਮਾਂਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 2005 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 15 ਅਗਸਤ 2005 ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਵਧ ਰਹੇ ਖਤਰਿਆਂ ਅਤੇ ਮੌਕਿਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਜੈਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਕਮਾਂਡ ਦੀ ਸੰਚਾਲਨ ਇਕਾਈ, ਐਕਸ ਕੋਰ, ਪੱਛਮੀ ਕਮਾਂਡ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਰਟਿਲਰੀ (ਤੋਪਖਾਨਾ) ਡਵੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ।

 ਬਣਤਰ 
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਪੱਛਮੀ ਕਮਾਂਡ ਨੂੰ X ਕੋਰ ਅਤੇ 42 ਵੀਂ ਆਰਟਿਲਰੀ (ਤੋਪਖਾਨਾ) ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਅਧੀਨ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਇਕਾਈਆਂ ਸੌਂਪੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਹਨਃ-3 ਪੈਦਲ ਸੈਨਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨ (1 ਪਹਾਡ਼ੀ ਯੁੱਧ ਲਈ), 1 ਬਖਤਰਬੰਦ ਡਿਵੀਜ਼ਨ, 1 ਤੋਪਖਾਨਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨ, 2 ਪੁਨਰਗਠਿਤ ਆਰਮੀ ਪਲੇਨਸ ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ (ਆਰਏਪੀਆਈਡੀ), 1 ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬ੍ਰਿਗੇਡ, 1 ਹਵਾਈ-ਰੱਖਿਆ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਅਤੇ 1 ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਬ੍ਰਿਗੇਡ 

ਸਾਲ 2021 ਵਿੱਚ 33 ਆਰਮਰਡ (ਟੈਂਕ) ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਈ ਕੋਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ ਲੱਦਾਖ ਵਿੱਚ ਚੀਨ-ਭਾਰਤ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਤਰੀ ਕਮਾਂਡ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਕਮਾਂਡ ਦੀ ਬਣਤਰਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰਜੀ. ਓ. ਸੀ. ਆਫ਼ ਕੋਰਪਸ
 (ਕੋਰਪਸ ਕਮਾਂਡਰ) ਨਿਰਧਾਰਤ ਇਕਾਈਆਂਯੂਨਿਟ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰX ਕੋਰਪਸ
 (ਚੇਤਕ ਕੋਰਪਸ) ਬਠਿੰਡਾ, ਪੰਜਾਬਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਨਾਗੇਂਦਰ ਸਿੰਘ 16 ਪੈਦਲ ਸੈਨਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨਸ੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ18 ਰੈਪਿਡ ਡਿਵੀਜ਼ਨਕੋਟਾ, ਰਾਜਸਥਾਨ24 ਰੈਪਿਡ ਡਿਵੀਜ਼ਨਬੀਕਾਨੇਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ6 (ਸੁਤੰਤਰ) ਆਰਮਰਡ ਬ੍ਰਿਗੇਡਬਠਿੰਡਾ, ਪੰਜਾਬ615 ਹਵਾਈ-ਰੱਖਿਆ ਬ੍ਰਿਗੇਡਆਗਰਾ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼471 ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਬ੍ਰਿਗੇਡਐਨ/ਏਐਨ/ਏਐਨ/ਏਐਨ/ਏ42 ਤੋਪਖਾਨਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨਜੈਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਾਨਐਨ/ਏਐਨ/ਏਐਨ/ਏ33 ਆਰਮਰਡ ਡਿਵੀਜ਼ਨਹਿਸਾਰ, ਹਰਿਆਣਾ

 ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
ਜਨਰਲ ਅਫਸਰ ਕਮਾਂਡਿੰਗ-ਇਨ-ਚੀਫ਼ ਦੱਖਣ ਪੱਛਮੀ ਕਮਾਂਡਐੱਸ. ਨਹੀਂਨਾਮਮੰਨਿਆ ਦਫ਼ਤਰਖੱਬਾ ਦਫ਼ਤਰਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਇਕਾਈਹਵਾਲੇ1ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ ਨਾਗਰਾਜ ਪੀਵੀਐੱਸਐੱਮ, ਯੂਵਾਈਐੱਸਐੰਮ15 ਅਪ੍ਰੈਲ 200531 ਜੁਲਾਈ 2006ਮਰਾਠਾ ਲਾਈਟ ਇਨਫੈਂਟਰੀ2ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਪਰਮੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ ਪੀਵੀਐੱਸਐੱਮ, ਏਵੀਐੱਸਐੰਮ1 ਅਗਸਤ 200631 ਜੁਲਾਈ 2008ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ3ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਚਾਨਰੋਥ ਕੁੰਨੁਮਲ ਸੁਚਿੰਦਰ ਸਾਬੂ ਪੀਵੀਐੱਸਐੱਮ, ਏਵੀਐੱਸਐੰਮ, ਵੀਐੱਸਐ1 ਸਤੰਬਰ 200830 ਨਵੰਬਰ 2010ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ4ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਪੀਵੀਐੱਸਐੱਮ, ਯੂਵਾਈਐੱਸਐੰਮ, ਏਵੀਐੱਸਐ1 ਦਸੰਬਰ 201031 ਅਕਤੂਬਰ 20118ਵੀਂ ਗੋਰਖਾ ਰਾਈਫਲਜ਼5ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਗਿਆਨ ਭੂਸ਼ਣ ਪੀਵੀਐੱਸਐੱਮ, ਯੂਵਾਈਐੱਸਐੰਮ, ਏਵੀਐੱਸਐਐੱਮ, ਵੀਐੱਸਐ1 ਨਵੰਬਰ 201131 ਦਸੰਬਰ 2013ਮਹਾਰ ਰੈਜੀਮੈਂਟ6ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਅਰੁਣ ਕੇ. ਸਾਹਨੀ ਪੀਵੀਐੱਸਐੱਮ, ਐੱਸਐੱਮਈ, ਵੀਐੱਸਐੰਐੱਮ1 ਜਨਵਰੀ 201431 ਜਨਵਰੀ 2016ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ7ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਸਰਥ ਚੰਦ ਪੀਵੀਐੱਸਐੱਮ, ਯੂਵਾਈਐੱਸਐੰਮ, ਏਵੀਐੱਸਐਐੱਮ, ਵੀਐੱਸਐ1 ਫਰਵਰੀ 201612 ਜਨਵਰੀ 2017ਗਡ਼੍ਹਵਾਲ ਰਾਈਫਲਜ਼8ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਅਭੈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੀਵੀਐੱਸਐੱਮ, ਯੂਵਾਈਐੱਸਐੰਮ, ਏਵੀਐੱਸਐਐੱਮ, ਐੱਸਐੱਮਈ, ਵੀਐੱਸਐ25 ਜਨਵਰੀ 201731 ਜੁਲਾਈ 2017ਰਾਜਪੂਤਾਨਾ ਰਾਈਫਲਜ਼9ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਚੈਰੀਸ਼ ਮੈਥਸਨ ਪੀਵੀਐੱਸਐੱਮ, ਐੱਸਐੱਮਈ, ਵੀਐੱਸਐੰਐੱਮ1 ਅਗਸਤ 201731 ਅਗਸਤ 2019ਗਡ਼੍ਹਵਾਲ ਰਾਈਫਲਜ਼10ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਆਲੋਕ ਸਿੰਘ ਕਲੇਰ ਪੀਵੀਐੱਸਐੱਮ, ਵੀਐੱਸਐੰਮ1 ਸਤੰਬਰ 201931 ਮਾਰਚ 202168 ਆਰਮਰਡ ਰੈਜੀਮੈਂਟ11ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਅਮਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰ ਪੀਵੀਐੱਸਐੱਮ, ਏਵੀਐੱਸਐੰਮ, ਵੀਐੱਸਐ1 ਅਪ੍ਰੈਲ 202128 ਫਰਵਰੀ 2023ਦੱਖਣ ਦਾ ਘੋਡ਼ਾ12ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਬੀ. ਐਸ. ਰਾਜੂ ਪੀਵੀਐੱਸਐੱਮ, ਯੂਵਾਈਐੱਸਐੰਮ, ਏਵੀਐੱਸਐਐੱਮ, ਵਾਈਐੱਸਐ1 ਮਾਰਚ 202331 ਅਕਤੂਬਰ 2023ਜਾਟ ਰੈਜੀਮੈਂਟ13ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਧੀਰਜ ਸੇਠ ਏਵੀਐੱਸਐੱਮ1 ਨਵੰਬਰ 202330 ਜੂਨ 2024ਦੂਜਾ ਲੈਂਸਰ (ਗਾਰਡਨਰ ਦਾ ਘੋਡ਼ਾ) 14ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਮਨਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਏਵੀਐੱਸਐੱਮ, ਵਾਈਐੱਸਐੰਮ, ਵੀਐੱਸਐਐੱਮ1 ਜੁਲਾਈ 2024ਸੰਭਾਵੀਮਦਰਾਸ ਰੈਜੀਮੈਂਟ

 ਨੋਟਸ 

 ਹਵਾਲੇ 
 Richard A. Renaldi and Ravi Rikhe, 'Indian Army Order of Battle,' Orbat.com for Tiger Lily Books: A division of General Data LLC, , 2011.