ਘੜੀ (ਕਹਾਣੀ)

ਘੜੀ (ਬੰਗਾਲੀ: ঘড়ি) (ਅਨੁਵਾਦ. ਘੜੀ) ਨਾਵਲਕਾਰ ਪ੍ਰੇਮੇਂਦਰ ਮਿੱਤਰਾ ਦੁਆਰਾ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਗਲਪ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਛਾਇਆਪੋਠ (ਬੰਗਾਲੀ: ছায়াপথ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ।), 1948 ਵਿੱਚ ਸਾਰਤ ਸਾਹਿਤ ਭਵਨ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਾਲਾਨਾ। ਇਹ ਘਣਦਾ ਲੜੀ ਦੀ ਤੀਜੀ ਕਹਾਣੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘਣਸ਼ਿਆਮ ਦਾਸ ਉਰਫ਼ ਘਣਦਾ, ਪ੍ਰੇਮੇਂਦਰ ਮਿੱਤਰਾ ਦੁਆਰਾ ਰਚੇ ਗਏ ਕਾਲਪਨਿਕ ਪਾਤਰ, ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ-ਗਲਪ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਘਣਦਾ ਲੜੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਪਲਾਟ 
ਇਹ ਡਰਬੀ (ਮੈਚ) ਦਾ ਦਿਨ ਸੀ, ਯਾਨੀ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਕਲੱਬਾਂ, ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਮੋਹਨ ਬਾਗਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਤਹਿ ਕੀਤਾ ਫੁੱਟਬਾਲ (ਫੁੱਟਬਾਲ) ਮੈਚ ਸੀ। ਚਾਰ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤ, ਸ਼ਿਬੂ, ਗੌਰ, ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ ਅਤੇ ਸੁਧੀਰ, ਲੇਖਕ, ਜੋ ਕਿ 72 ਨੰਬਰ ਵਨਮਾਲੀ ਨਾਸਕਰ ਲੇਨ 'ਤੇ ਸਾਂਝੇ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੁਧੀਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਘੜੀ ਗੌਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖ। ਫਿਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਮਾਂ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ।" ਘਨਾਦਾ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਕਿ ਘੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਘਾਤਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਿਬੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਘਨਾਦਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਘੜੀ ਰੱਖਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਘਨਾਦਾ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਨਹੀਂ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਘੜੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਮਿਲੀ ਸੀ।” “ਮਿਲੀ? ਕਿੰਨੇ, ਘਨਾਦਾ?” “ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ”, ਘਨਾਦਾ ਨੇ ਉਦਾਸੀਨਤਾ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਦੋ ਲੱਖ ਤਿਵੰਜਾ ਹਜ਼ਾਰ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ।”
ਸ਼ਿਬੂ ਨੇ ਫਿਰ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ, "ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਕਿੱਥੇ ਗਈਆਂ, ਘਨਦਾ? ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਹੈ ਨਾ?"
"ਨਹੀਂ, ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ 125 ਡਿਗਰੀ ਰੇਖਾਂਸ਼ 35 ਡਿਗਰੀ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਹੁਣ ਅਚੱਲ ਹਨ।"

ਘਾਨਾਦਾ ਨੇ 17 ਸਤੰਬਰ 1937 ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸੁਨਾਮੀ ਅਤੇ ਚੱਕਰਵਾਤ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਈ। ਘਨਾਦਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਹਵਾਈ ਤੋਂ ਫਿਜੀ ਤੱਕ ਸਮੋਆ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਆਯਾਤ-ਨਿਰਯਾਤ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਅਸਲ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪਰਦਾ ਸੀ। ਅਚਾਨਕ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਨੇਵਿਲ ਅਤੇ ਫਰੈਂਕ ਤੋਂ ਦੋ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਮਿਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਸੇਵਾ ਮਿਸ਼ਨ 'ਤੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇਵਿਲ ਚੈਂਬਰਲੇਨ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਫਰੈਂਕਲਿਨ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। "ਕੀ ਉਹ ਤੇਰੇ ਦੋਸਤ ਸਨ, ਘਨਾਦਾ?", ਸ਼ਿਬੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ, ਘਨਾਡਾ ਨੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਰਹਿਣ ਦਿਓ।"
ਲੇਖਕ, ਪ੍ਰੇਮੇਂਦਰ ਮਿੱਤਰਾ, ਨੇ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਟਾਈਮਰ ਵਾਲੇ ਵਿਸਫੋਟਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਸਤੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਵੰਡੀਆਂ ਜੋ ਪੂਰੇ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਮਿਤੀ 'ਤੇ ਵਿਸਫੋਟ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਘਾਨਾਦਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਦਖਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਤਬਾਹੀ ਟਲ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਈਸਟਬੈਂਗਲ ਕਲੱਬ ਬਨਾਮ ਮੋਹਨਬਾਗਨ ਕਲੱਬ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਚ ਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਖੁੰਝਾ ਦਿੱਤਾ।

 ਅੱਖਰ 

 ਘਣਸ਼ਿਆਮ ਦਾਸ ਉਰਫ ਘਣਦਾ
 ਗੌਰੰਗਾ ਉਰਫ ਗੌਰ
 ਸ਼ਿਬੂ
 ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ
 ਲੇਖਕ (ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗੁਮਨਾਮ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸੁਧੀਰ ਹੈ)
 ਸ਼੍ਰੀ ਓਕਾਮੋਟੋ, ਘੜੀ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ
 ਸਮੋਆ ਟਾਪੂ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਖੀ ਸ਼੍ਰੀ ਲੇਮਨ

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਹਾਣੀਆਂ