ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਪਰਿਵਾਰ

ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਪਰਿਵਾਰ (ਉਚਾਰਨਃ [maanggaeːʃkəɾ]]) ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਸਂਗੀਤਕ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਦੀਨਾਨਾਥ ਮੰਗੇਸ਼ਵਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਕੋਂਕਣੀ ਮੂਲ ਦਾ ਹੈ।

 ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ 

 ਦੀਨਾਨਾਥ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ 
ਇਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀਨਾਨਾਥ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਦਸੰਬਰ 1900 ਨੂੰ ਮੰਗੇਸ਼ੀ ਪਿੰਡ (ਉਸ ਵੇਲੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ ਦੀ ਦਾਸੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਗਣੇਸ਼ ਭੱਟ ਨਵਥੇ (ਅਭਿਸ਼ੇਕ) ਇੱਕ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਕਰਹਾਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਜੋ ਗੋਆ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਗੁਸ਼ੀ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪੁਜਾਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਪਤਨੀ , ਯੇਸੂਬਾਈ ਸੀ, ਜੋ ਗੋਮੰਤਕ ਮਰਾਠਾ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਦੀਨਾਨਾਥ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹੇ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਉਪਨਾਮ ਦਾ ਵਾਰਸ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਦੀਨਾਨਾਥ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਦੇ ਆਪਣੀ ਗੁਜਰਾਤੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ੇਵੰਤੀ ਨਾਲ ਪੰਜ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਵਰ, ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ, ਊਸ਼ਾ ਮੰਗੇਸ਼ਰ, ਮੀਨਾ ਖਡੀਕਰ ਅਤੇ ਹਿਰਦੈਨਾਥ ਮੰਗੇਸ਼ਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

 ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ 
ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ ਪਿਠਵਰਤੀ  ਗਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨਾਈਟਿੰਗੇਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 2001 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 6 ਫਰਵਰੀ 2022 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

 ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ 
ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿਠ ਵਰਤੀ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ। ਆਸ਼ਾ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 31 ਸਾਲਾ ਗਣਪਤਰਾਓ ਭੋਸਲੇ ਨਾਲ ਭੱਜ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ 1960 ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਪੰਜ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ, ਹੇਮੰਤ ਭੋਸਲੇ (ਹੇਮੰਤ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫੇਰ ਇਸ ਪੇਸ਼ੇ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਸਤੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਭੋਸਲੇ ਦੀ ਧੀ ਵਰਸ਼ਾ ਨੇ 8 ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਨੂੰ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਉਹ 56 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸੰਡੇ ਆਬਜ਼ਰਵਰ ਅਤੇ ਰੈਡਿਫ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਆਸ਼ਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਆਨੰਦ ਭੋਸਲੇ ਨੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਸ਼ਾ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪੋਤਾ ਚੈਤੰਨਿਆ (ਚਿੰਟੂ ਭੋਸਲੇ) ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਇਕਲੌਤੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਬੈਂਡ, "ਏ ਬੈਂਡ ਆਫ਼ ਬੁਆਏਜ਼" ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

ਹੇਮੰਤ ਭੋਸਲੇ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕਿਸ਼ੋਰ-ਆਸ਼ਾ ਜੋੜੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਿਲਮ ਅਨਪੜ ਦਾ ਗੀਤ ਅਜੀ ਕਹੋ ਕਿਆ ਹਾਲ ਹੈ, ਵਿਜੇਂਦਰ ਘਾਟਕੇ ਅਤੇ ਸਾਰਿਕਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਪ-ਸਿੰਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਫਿਲਮ ਦੇ ਸਲਾਮਤ ਰਹੋ ਤੁਮ, ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਸਾਰਿਕਾ ਨੇ ਲਿਪ-ਸਿੱਕ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹੇਮੰਤ ਦੀ ਮੌਤ 2015 ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਹੇਮੰਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਚੈਤੰਨਿਆ ਭੋਸਲੇ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਕੁਝ ਐਲਬਮਾਂ ਹਨ।

ਆਸ਼ਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਤੀ, ਗਣਪਤਰਾਵ, ਉਸ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਸੀ। ਸੰਨ 1960 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਸਹੁਰਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬਦਸਲੂਕੀ ਕੀਤੀ। ਵਿਆਹ ਦੇ ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਆਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕੀ ਗਣਪਤਰਾਵ ਨੇ ਘਰੋਂ  ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਪਣੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਗਰਭਵਤੀ  ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਅਪਣੇ ਮਾਮੇ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ । ਉਸ ਨੇ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਆਸ਼ਾ ਨੇ 1980 ਵਿੱਚ ਰਾਹੁਲ ਦੇਵ ਬਰਮਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਰਾਹੁਲ ਅਤੇ ਆਸ਼ਾ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਇਹ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਸੀ। ਆਸ਼ਾ ਤੋਂ ਛੇ ਸਾਲ ਛੋਟੇ ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1971 ਵਿੱਚ ਰੀਟਾ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

 ਊਸ਼ਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ 
ਊਸ਼ਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੀ, ਮਰਾਠੀ, ਬੰਗਾਲੀ, ਨੇਪਾਲੀ, ਭੋਜਪੁਰੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਅਪਣੀ ਭੈਣ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਵਾਂਗੂੰ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ।

 ਮੀਨਾ ਖਡੀਕਰ 
ਮੀਨਾ ਖਡੀਕਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਖਦੀਕਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ, ਜਿਸ ਦੀ 2011 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੋਗੇਸ਼ ਖਦੀਕਰ ਨੇ ਕੁਝ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਯੋਗੇਸ਼ ਦਾ ਵਿਆਹ ਜਿਤੇਂਦਰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।

 ਹਿਰਦੈਨਾਥ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ 
ਹਿਰਦੈਨਾਥ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮਰਾਠੀ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਦਮੁਆਨਾ ਮਾਲਵੰਕਰ ਦੀ ਧੀ ਭਾਰਤੀ ਮਾਲਵੰਕਾਰ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਆਦਿਨਾਥ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਬੈਜਨਾਥ ਮੰਗਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਰਾਧਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਹੈ। ਸੰਨ 2009 ਵਿੱਚ ਰਾਧਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ 'ਨਵ ਮਾਜਾ ਸ਼ਾਮੀ "ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਹਿਰਦੈਨਾਥ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਟੇਜ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

 ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ 

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ