ਕੱਵਾਲ ਬੱਚੋਂ ਘਰਾਨਾ

ਕੱਵਾਲ ਬੱਚੋਂ ਘਰਾਨਾ ਜਾਂ ਦਿੱਲੀ ਘਰਾਨਾ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਖ਼ਿਆਲ ਘਰਾਨਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੋ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

 ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਸ ਘਰਾਨੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਕਈ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਘਰਾਨੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੋ ਜੋ ਕਿ ਕੱਵਾਲੀ, ਤਰਾਨਾ ਅਤੇ ਖਿਆਲ ਦੇ ਮੋਢੀ ਸੀ,ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਇਹ ਘਰਾਨਾ ਇਹਨਾਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

 ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ 

 ਸ਼ੈਲੀ 
ਇਸ ਘਰਾਨੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਗਵਾਲੀਅਰ, ਜੈਪੁਰ ਅਤੇ ਆਗਰਾ ਵਰਗੇ ਧਰੁਪਦ-ਜਾਣਕਾਰੀ ਘਰਾਣਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਰਾਗਦਾਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਭਾਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ
ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਖ਼ਿਆਲ ਰਚਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ,ਇਹ  ਘਰਾਨਾ ਆਪਣੇ ਕੱਵਾਲਾਂ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਵਿਵਾਦ
ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਜਾਂ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸੰਗੀਤ ਜਗਤ ਦੇ ਕੁਝ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਮੈਂਬਰ ਦਿੱਲੀ ਘਰਾਨੇ ਨੂੰ "ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ" ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਸ ਘਰਾਨੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਲਾ ਅਤੇ ਸਾਰੰਗੀ ਵਾਦਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕੁਝ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਮੈਂਬਰ ਵਿਲੱਖਣ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਦਵਾਨ ਹਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਾਇਕ ਦੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ 'ਚ ਰਖਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਨਜ਼ਰ 'ਚ  ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਚ ਇਹ ਘਰਾਨਾ ਹੈ।

ਮੂਲ ਕੱਵਾਲ ਬੱਚੋਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰੰਗੀ ਵਜਾਉਣ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮਨਾਹੀ ਹੈ।
ਵਿਆਖਤਾ

 ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੋ
 ਘੱਗੇ ਨਜ਼ੀਰ ਖਾਨ
 ਵਾਹਿਦ ਖਾਨ
 ਮੁਨਸ਼ੀ ਰਜ਼ੀਉੱਦੀਨ
 ਉਸਤਾਦ ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਸਾਮੀ
 ਮੰਜ਼ੂਰ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਨਿਆਜ਼ੀ
 ਫਰੀਦ ਅਯਾਜ਼
 ਅਬਦੁੱਲਾ ਨਿਆਜ਼ੀ ਕੱਵਾਲ
 ਬਹਾਉਦੀਨ ਖਾਨ
 ਤਨਰਸ ਖਾਨ
 ਵਾਰਸੀ ਬ੍ਰਦਰਜ਼
 ਫਤਿਹ ਅਲੀ ਖਾਨ
 ਨੁਸਰਤ ਫਤਿਹ ਅਲੀ ਖਾਨ
 ਫਾਰੂਖ ਫਤਿਹ ਅਲੀ ਖਾਨ
 ਰਾਹਤ ਫਤਿਹ ਅਲੀ ਖਾਨ

 ਸ਼ੈਲੀ 

ਇਸ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਗਵਾਲੀਅਰ, ਜੈਪੁਰ ਅਤੇ ਆਗਰਾ ਵਰਗੇ ਧ੍ਰੁਪਦ-ਸੂਚਿਤ ਘਰਾਣਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਰਾਗਦਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਭਾਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ।

 ਪੁਨਰ-ਸੰਚਾਲਨ 
ਵਿਆਪਕ ਖਿਆਲ ਰਚਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ,ਇਹ ਘਰਾਨਾ ਅਪਣੀਆਂ ਕਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
 ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ