ਗਜ਼ਲ (1964 ਫ਼ਿਲਮ)

ਗਜ਼ਲ 1964 ਦੀ ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਸੰਗੀਤਕ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵੇਦ-ਮਦਨ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸੁਨੀਲ ਦੱਤ, ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਕਪੂਰ ਨੇ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਸਲਿਮ ਸਮਾਜਿਕ ਫਿਲਮ, ਨੌਜਵਾਨ ਪੀਡ਼੍ਹੀ ਦੇ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ, ਬਾਰੇ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਸੀ ਇਸ ਫਿਲਮ ਦੇ ਗੀਤ ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ ਨੇ ਲਿਖੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ "ਰੰਗ ਔਰ ਨੂਰ ਕੀ ਬਾਰਾਤ" ਅਤੇ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ "ਨਗਮਾ ਓ ਸ਼ੇਰ ਕੀ ਸੌਗਾਤ" ਵਰਗੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫਿਲਮੀ-ਗਜ਼ਲਾਂ ਸਨ।

 ਪਲਾਟ 
ਆਗਰਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇਹ ਫਿਲਮ ਏਜਾਜ਼ (ਸੁਨੀਲ ਦੱਤ) ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਉਰਦੂ ਦੇ ਰਸਾਲੇ ਇਨਕਿਲਾਬ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਾਜ਼ ਆਰਾ ਬੇਗਮ (ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ) ਨੂੰ ਗਾਉਂਦਿਆਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਗੁਆ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਏਜਾਜ਼ ਅਤੇ ਨਾਜ਼, ਨਾਜ਼ ਦੀ ਭੈਣ ਕੌਸਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਨਵਾਬ ਬਕਰ ਅਲੀ ਖਾਨ (ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਕਪੂਰ) ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਜ਼ ਅਖ਼ਤਰ ਨਵਾਬ (ਅਦਾਕਾਰ ਰਹਿਮਾਨ) ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਚਾਚੇ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਹੈ,ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰੇ।

 ਕਾਸਟ ਅਤੇ ਚਰਿਤਰ 
ਚਰਿੱਤਰਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆਏਜਾਜ਼ਸੁਨੀਲ ਦੱਤਨਾਜ਼ ਆਰਾ ਬੇਗਮਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀਅਖ਼ਤਰ ਨਵਾਬਰਹਿਮਾਨਡਾ. ਨਵਾਬ ਮਹਿਮੂਦ ਅਲੀ ਖਾਨਰਾਜਿੰਦਰ ਨਾਥਕੌਸਰ ਆਰਾ ਬੇਗਮਨਾਜ਼ੀਮਾਬਾਬਾਜੀਰਾਜ ਮਹਿਰਾਕੋਰਟਸਨ (ਗੀਤ "ਯੂਨ ਭੀ ਹੈ" ਵਿੱਚ) ਮੀਨੂੰ ਮੁਮਤਾਜਮ੍ਰਿਦੁਲਾ ਰਾਣੀਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਬਕਰ ਅਲੀ ਖਾਨਏਜਾਜ਼ ਦੀ ਮਾਂਪ੍ਰਤਿਮਾ ਦੇਵੀਏਜਾਜ਼ ਦੇ ਪਿਤਾਮੁਹਸਿਨ ਅਬਦੁੱਲਾਨਵਾਬ ਬਕਰ ਅਲੀ ਖਾਨਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਕਪੂਰ

 ਸੰਗੀਤ 
ਇੱਕੋ ਹੀ ਮੂਲ ਦੇ ਨਾਲ 3 ਗੀਤ ਹਨਃ ਕਿਸ ਪੇਸ਼ ਕਰੂੰ-ਨਗਮਾ-ਓ-ਸ਼ੇਰ ਕੀ ਸੌਗਾਤ ਕਿਸ ਪੇਸ਼ ਕਰੂਁ (ਲਤਾ ਇਸ਼ਕ ਕੀ ਗਰਮੀ-ਏ-ਜਜ਼ਬਾਤ ਕਿਸੇ ਪੇਸ਼ ਕਰੂ) ਅਤੇ ਰੰਗ ਔਰ ਨੂਰ ਕੀ ਬਾਰਾਤ ਕਿਸ ਪੇਸ਼ ਕਰੂ (ਰਫੀ) । ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਗੀਤ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਖਰੀ ਇੱਕ ਉਦਾਸ ਗੀਤ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਆਖਰੀ ਪੰਕਤੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹਨ।

ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀਃ -

 ਨਗਮਾ ਓ ਸ਼ੇਰ ਕੀ ਸੌਗਾਤ-ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ
 ਇਸ਼ਕ ਕੀ ਗਰਮੀ-ਏ-ਜਜ਼ਬਾਤ-ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ
 ਉਨਸੇ ਨਾਜ਼ਰੀਨ ਮਿਲੀ-ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ, ਮੀਨੂ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ, ਕੋਰਸ
 ਦਿਲ ਖੁਸ਼ ਹੈ ਆਜ-ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ
 ਮੁਝੇ ਯੇ ਫੂਲ ਨਾ ਦੇ-ਸੁਮਨ ਕਲਿਆਣਪੁਰ, ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ
 ਅਦਾ ਕਾਤਿਲ ਨਜ਼ਰ ਬਰਕੇ-ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ
 ਰੰਗ ਔਰ ਨੂਰ ਕੀ ਬਾਰਾਤ-ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ
 ਤਾਜ ਤੇਰੇ ਲਿਏ ਏਕ ਮਜ਼ਹਰ-ਏ-ਉਲਫਤ... ਮੇਰੇ ਮਹਿਬੂਬ ਕਹੀਂ ਔਰ-ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 



ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1960 ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ