ਮੱਲੂ ਸਵਰਾਜਮ

ਮੱਲੂ ਸਵਰਾਜਮ (1931-19 ਮਾਰਚ 2022) ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਦਲਮ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਨਾ ਮਾਟੇ ਤੁਪਾਕੀ ਤੋਤਾ (ਮੇਰਾ ਸ਼ਬਦ ਇੱਕ ਬੁਲੇਟ ਹੈ) 2019 ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਬੁੱਕ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

 ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਸਵਰਾਜਯਮ ਦਾ ਜਨਮ 1931 ਵਿੱਚ ਕੋਠਾਗੁਡੇਮ, ਕਰਵਿਰਾਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਗੀਰੂ ਪਰਿਵਾਰ, ਭੀਮੀਰੇਡੀ ਰਾਮੀਰੇਡੀ ਅਤੇ ਚੋਕੰਮਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।[1]

 ਕੈਰੀਅਰ 
ਨਲਗੋਂਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਸਵਰਾਜਯਮ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਕਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸਵਰਾਜ (ਸਵੈ-ਸ਼ਾਸਨ, ਜਾਂ ਆਜ਼ਾਦੀ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸੱਦੇ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।[1]

10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦੇ ਰਜ਼ਾਕਾਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦਾ ਜਨਤਕ ਕਰੀਅਰ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ, ਆਂਧਰਾ ਮਹਾਸਭਾ ਦੇ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਸੱਦੇ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਈ ਜਾਤਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਚੌਲ ਭੇਟ ਕੀਤੇ।[1] ਮੱਲੂ ਸਵਰਾਜਯਮ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਦਲਮ ਦੀ ਕਮਾਂਡਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਲਈ 10,000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਇਨਾਮ ਸੀ।[2]

ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਆਂਧਰਾ ਮਹਾਸਭਾ ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦੇ ਜ਼ਾਲਮ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵਿਰੁੱਧ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੀ ਸੀ।

ਉਸਦੇ ਪਤੀ, ਮੱਲੂ ਵੈਂਕਟ ਨਰਸਿਮਹਾ ਰੈਡੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ, ਭੀਮਰੈਡੀ ਨਰਸਿਮਹਾ ਰੈਡੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 2008 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ (ਦੋਵੇਂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ), ਦਾ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਨੂੰ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਬਣਾਇਆ ਜੋ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਲੈ ਕੇ ਗਰੀਬਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦੇਵੇਗਾ।

 ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮੌਤ 
ਸਵਰਾਜਯਮ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਮੱਲੂ ਗੌਤਮ ਰੈਡੀ ਅਤੇ ਮੱਲੂ ਨਾਗਾਰਜੁਨ ਰੈਡੀ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਧੀ, ਕਰੁਣਾ ਵੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਚਿਰੰਜੀਵੀ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾ ਰਾਜਮ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਨਲਗੋਂਡਾ ਲਈ 2009 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। [1] ਉਸਦੀ ਨੂੰਹ, ਮੱਲੂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਕਦਮਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ AIDWA ਸਟੇਟ ਸੈਕਟਰੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) ਦੀ ਵਰਕਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਨੇ ਵੀ 2019 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਨਲਗੋਂਡਾ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਲੜੀ। ਸਵਰਾਜਯਮ ਦੀ ਮੌਤ 19 ਮਾਰਚ 2022 ਨੂੰ 91 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਮਲਟੀਪਲ ਆਰਗਨ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ। [2] ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਮੈਡੀਕਲ ਖੋਜ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਨਲਗੋਂਡਾ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2022
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1931