ਰਜਾਬ ਅਲੀ ਖਾਨ

ਰਜਾਬ ਅਲੀ ਖਾਨ (ਜਨਮ 3 ਸਤੰਬਰ 1874, ਨਰਸਿੰਘਗਡ਼੍ਹ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼-ਦੇਹਾਂਤ 8 ਜਨਵਰੀ 1959, ਦੇਵਾਸ, ਮੱਖ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੀ।Profile of Rajab Ali Khan on parrikar.org website  Retrieved 31 December 2018

 ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ 
ਰਜਾਬ ਅਲੀ ਖਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਮੰਗਲੂ ਖਾਨ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬੰਦੇ ਅਲੀ ਖਾਨ ਬੀਨਕਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।Profile of Rajab Ali Khan on parrikar.org website  Retrieved 31 December 2018 ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਜੈਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਅਤੇ ਕਿਰਾਨਾ ਘਰਾਣੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਸੀ। ਉਹ ਦੇਵਾਸ ਅਤੇ ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਜੈਪੁਰ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਦੂਜੇ ਦੇ ਦਰਬਾਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵੀ ਸਨ।

ਸੰਨ 1909 ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤ ਰਤਨ ਭੂਸ਼ਣ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਸੰਨ 1954 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਖਰੀ ਵੱਡਾ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ 1957 ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ (ਮੁੰਬਈ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  [<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2018)">citation needed</span>]

ਰਜਾਬ ਅਲੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾਸਟਰ ਖਿਆਲੀਆ  ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਰੁਦਰ ਵੀਨਾ, ਸਿਤਾਰ, ਜਲਤਰੰਗ ਅਤੇ ਤਬਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਾਦਕ ਵੀ ਸਨ।Profile of Rajab Ali Khan on parrikar.org website  Retrieved 31 December 2018 ਇੱਕ ਖਿਆਲੀਏ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਜਾਬ ਅਲੀ ਖਾਨ ਆਪਣੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਗਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਤਾਨਾਂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।  [<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2018)">citation needed</span>]

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਗਿਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਅਮਾਨ ਖਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਿਵਰੁਤੀਬੁਵਾ ਸਰਨਾਇਕ, ਗਣਪਤਰਾਵ ਦੇਵਾਸਕਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸ਼ੰਕਰ ਸ਼ੁਕਲਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਰਾਓ ਮਜੂਮਦਾਰ, ਰਾਜਾਭਾਓ ਦਿਓ, ਯਾਸੀਨ ਖਾਨ (ਸਾਰੰਗੀ ਵਾਦਕ) ਅਤੇ ਮੇਵਾਤੀ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਜਯੋਤੀਰਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇੰਦੌਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਅਮੀਰ ਖਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਮ ਚੌਰਸੀਆ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਸਲਾਮਤ ਅਲੀ ਖਾਨ ਵੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਾਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ। "ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜੀਵੰਤ, ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਤਾਨ ਦਾ ਮਾਹਰ ਸੀ"।

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1959
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1874