ਲੱਛੂ ਮਹਾਰਾਜ (ਸੰਗੀਤਕਾਰ)

ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਰਾਇਣ ਸਿੰਘ (ਜਨਮ 16 ਅਕਤੂਬਰ 1944-ਦੇਹਾਂਤ 28 ਜੁਲਾਈ 2016), ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਲੱਛੂ ਮਹਾਰਾਜ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਨਾਰਸ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ ਸੀ। ਲਛੂ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਅਕਤੂਬਰ 1944 ਨੂੰ ਵਾਸੂਦੇਵ ਨਾਰਾਇਣ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭੈਣ ਨਿਰਮਲਾ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰ ਗੋਵਿੰਦ ਅਰੁਣ ਆਹੂਜਾ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਥਕ ਡਾਂਸਰ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਮਿਸ਼ਰਾ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਰਚਨਾ ਸੀ। ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਸਵਿਸ ਔਰਤ ਟੀਨਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਨਾਰਾਇਣੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤਬਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਉਹ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ  ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਾਫ਼ੀ ਸੀ।

 ਮੌਤ 
ਲਛੂ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਮੌਤ 28 ਜੁਲਾਈ 2016 ਨੂੰ 71 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਮਣੀਕਰਨਿਕਾ ਘਾਟ ਵਿਖੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸੋਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ "ਕਲਾਸੀਕਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੇਗਾ।

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਖਿਲੇਸ਼ ਯਾਦਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੋਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਲੱਛ੍ਹੂ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ' ਤੇ ਤਬਲਾ ਵਜਾਉਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਘਾਟਾ ਸੀ '।

ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕਾ ਗਿਰਿਜਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਨਾ ਪੂਰਿਆ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਘਾਟਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜ ਤਬਲੇ ਦੀਆਂ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਸਮਝਦੇ ਅਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰ ਉਸ ਤਰਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ।

16 ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਨੂੰ, ਗੂਗਲ ਨੇ ਲੱਛੂ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 74ਵੀਂ ਜਨਮ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ 'ਤੇ ਇੱਕ ਡੂਡਲ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944