ਸਮਾਰਟ ਸ਼ਹਿਰ

"ਸਮਾਰਟ ਸ਼ਹਿਰ" ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਸਿਰਫ਼ ਉੱਚੀਆਂ-ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਜਾਂ ਚਮਕਦਾਰ ਗੱਡੀਆਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਆਸਾਨ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਟਿਕਾਊ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਸ਼ਹਿਰੀ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਟ੍ਰੈਫਿਕ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਊਰਜਾ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੈਂਸਰ, ਕੈਮਰੇ ਅਤੇ ਡਿਵਾਈਸਜ਼ ਹਰ ਪਲ ਦਾ ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਡਾਟਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸੂਝ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਦੇ ਡਾਟਾ ਅਨੁਸਾਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਲਾਈਟਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਸਮੱਸਿਆ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਦੇ ਡਾਟਾ ਨਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ਲਾਈਟਾਂ ਨੂੰ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਊਰਜਾ ਦੀ ਬੱਚਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਮਾਰਟ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ  ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਗਲੀ-ਨੁਕਰੇ ਲੱਗੇ ਹਾਈ-ਟੈਕ ਕੈਮਰੇ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਬਟਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਘਰ ਬੈਠੇ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ, ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਬਿੱਲ ਭਰਨਾ, ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣਾ ਜਾਂ ਲਾਈਸੈਂਸ ਬਣਵਾਉਣਾ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਈ-ਗਵਰਨੈਂਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬੱਚਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ 'ਤੇ ਵੀ ਲਗਾਮ ਲਗਦੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਰਟ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਸਿਸਟਮ, ਸਮਾਰਟ ਸਟ੍ਰੀਟ ਲਾਈਟਾਂ, ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਵੇਸਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ 'ਤੇ ਕੰਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। ਸਮਾਰਟ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਡਾਟਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਸਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਰਟ ਸ਼ਹਿਰ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਨੋਖਾ ਮੇਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਧੇਰੇ ਟਿਕਾਊ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।  ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਏਗੀ। ਇੱਕ ਸਮਾਰਟ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀ ਸਹਿਭਾਗਿਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਨੂੰ ਅਪਨਾਉਣਗੇ, ਤਾਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਸੱਚਮੁੱਚ "ਚਲਾਕ" ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

 ਹਵਾਲੇ