ਕੇ-4 (ਮਿਜ਼ਾਈਲ)

ਕੇ-4 (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: K-4) ਜਾਂ ਕਲਾਮ-4 ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਮਰੱਥ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ-ਰੇਂਜ ਪਣਡੁੱਬੀ-ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀਆਂ ਅਰਿਹੰਤ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀਆਂ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੇਂਜ ਲਗਭਗ 3,500 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇਸਦੇ ਪੂਰਵਗਾਮੀ K-15 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸੀਮਤ ਕਿਨਾਰੇ ਤੱਕ ਮਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੇਰੇ ਸੰਚਾਲਨ ਲਚਕਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤਾਇਨਾਤੀ 'ਤੇ, ਇਹ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ-ਅਧਾਰਤ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਤਿਕੋਣ ਨੂੰ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਦੂਜੀ-ਹਮਲਾ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

INS ਅਰਿਹੰਤ ਅਤੇ INS ਅਰਿਘਾਟ ਵਿੱਚ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਲਈ ਚਾਰ ਵਰਟੀਕਲ ਲਾਂਚਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ S4 ਅਤੇ S4* ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਟੀਕਲ ਲਾਂਚਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੁੱਗਣੀ ਹੈ। ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਲਾਂਚ ਟ੍ਰਾਇਲ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲਏ ਹਨ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ ਛੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਖਰੀ ਦੋ ਲਗਾਤਾਰ ਲਾਂਚ ਟ੍ਰਾਇਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀਰੀਅਲ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ 2024 ਵਿੱਚ, ANI ਨੇ ਅਰਿਘਾਟ 'ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ, ਇਸਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਿੰਗ ਤੋਂ ਕਈ ਦਿਨ ਬਾਅਦ।

 ਬਣਤਰ 
K-4 ਇੱਕ ਪਣਡੁੱਬੀ-ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹੈ ਜੋ ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਜ਼ਾਈਲ 12 ਮੀਟਰ (39 ਫੁੱਟ) ਲੰਬੀ, 1.3 ਮੀਟਰ (4 ਫੁੱਟ 3 ਇੰਚ) ਅਤੇ ਲਗਭਗ 17 ਟਨ (19 ਟਨ) ਵਜ਼ਨ ਵਾਲੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ 2 ਟਨ (2.2 ਟਨ) ਤੱਕ ਦਾ ਵਾਰਹੈੱਡ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੰਚਾਲਿਤ ਠੋਸ ਰਾਕੇਟ ਪ੍ਰੋਪੇਲੈਂਟ ਹੈ। DRDO ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਉੱਚ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਜਵਾਬੀ ਉਪਾਅ ਵਜੋਂ, K4 ਤਿੰਨ-ਅਯਾਮੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਨਿਰਧਾਰਨ

 ਰੇਂਜ (ਸਹੀ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਹੈ): ਪੂਰਾ ਲੋਡ: ~3,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (1,900 ਮੀਲ) ਘਟਾਇਆ ਲੋਡ: ~4,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (2,500 ਮੀਲ)
 ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ: GPS/NavIC ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇਨਰਸ਼ੀਅਲ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
 ਸੰਭਾਵਿਤ ਸਰਕੂਲਰ ਗਲਤੀ: <10 ਮੀਟਰ (33 ਫੁੱਟ)। (ਕਥਿਤ)

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਜ਼ਾਇਲਾਂ