ਦਿੱਲੀ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ

DAG, ਜਿਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਕਲਾ ਘਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਗੈਲਰੀਆਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਹਨ। 1993 ਵਿੱਚ ਹੌਜ਼ ਖਾਸ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਆਨੰਦ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਡੀਏਜੀ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਜਾ ਰਵੀ ਵਰਮਾ, ਜਾਮਿਨੀ ਰਾਏ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ੇਰ-ਗਿਲ, ਐਸਐਚ ਰਜ਼ਾ ਆਦਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

 ਇਤਿਹਾਸ 
ਡੀਏਜੀ, ਜੋ ਕਿ 1993 ਵਿੱਚ ਹੌਜ਼ ਖਾਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਮਾ ਆਨੰਦ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਆਨੰਦ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਲਾ ਘਰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਗੈਲਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਲੇਖਾਂ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

ਇਹ ਪਹਿਲ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਸੀ, 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖਾੜਕੂਵਾਦ ਦੇ ਦੌਰ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਆਨੰਦ ਪਰਿਵਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਰਮਾ, ਇੱਕ ਕਲਾ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ। ਆਸ਼ੀਸ਼, ਜੋ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ, ਨੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਹਾਕੇ ਡੀਏਜੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣਾਉਣ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਬਣਾਉਣ, ਅਤੇ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿਸ਼ਯਕਲਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ।

 ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਅਤੇ ਗੈਲਰੀ 
2015 ਵਿੱਚ, ਡੀਏਜੀ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਰ ਬਿਲਡਿੰਗ ਗੈਲਰੀ ਵਿੱਚ ਗੈਲਰੀ ਖੋਲ੍ਹੀ, ਕਲਾਕਾਰ ਮਾਧਵੀ ਪਾਰੇਖ' ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੀ। 

2019 ਵਿੱਚ, ਡੀਏਜੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ (ਏਐਸਆਈ) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿਸ਼ਯਕਲਾ ਕਲਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਐਡਰਿਅਨ ਗਾਰਡੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਜਾਇਬ ਘਰ 4 ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਰਾਹੀਂ 400 ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਥਾਮਸ ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮ ਡੈਨੀਅਲਸ ਦੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਅਤੇ ਐਕੁਆਟਿੰਟਸ; ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਿੰਟ; ਪੋਰਟਰੇਟ; ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਜ਼ਾਨਾ ਕਲਾਕਾਰ।

2019 ਵਿੱਚ, ਡੀਏਜੀ ਨੇ ਕੱਪੜਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਸਦੀਵੀ ਬਨਾਰਸ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਬਹੁ-ਕਲਾਕਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ।

2020 ਵਿੱਚ, ਡੀਏਜੀ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗੈਲਰੀ ਆਫ਼ ਮਾਡਰਨ ਆਰਟ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਬਾਰਾਂ ਗੈਲਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀਆਂ 700 ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ 200 ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਘਰੇ-ਬੈਰੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਇਸੇ ਨਾਮ ਦੇ ਨਾਵਲ (ਜਿਸਦਾ ਅਨੁਵਾਦ 'ਘਰ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ' ਹੈ) ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ, ਜਨਵਰੀ 2020 ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ 2021 ਤੱਕ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਯੁੱਗ ਦੀ ਕਰੰਸੀ ਬਿਲਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸਨੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਕਲਾ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਉਭਾਰ ਹੋਇਆ। ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੂਲ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਤੱਕ, ਡੀਏਜੀ ਸਾਬਕਾ ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਆਂ ਕਲਾ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ, ਅਰਲੀ ਬੰਗਾਲ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ, ਅਤੇ ਕਾਲੀਘਾਟ ਪਟਾਚਿੱਤਰ ਕੁਝ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ "ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ 'ਤੇ ਬੰਗਾਲ ਕਲਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੀ।"

ਅਗਸਤ 2022 ਵਿੱਚ, ਡੀਏਜੀ ਨੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਗਾਈ। ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ "ਮਾਰਚ ਟੂ ਫਰੀਡਮ: ਰਿਫਲੈਕਸ਼ਨਜ਼ ਆਨ ਇੰਡੀਆਜ਼ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਸ"। ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ 75 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੀ।

ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਵਿੱਚ, ਡੀਏਜੀ ਨੇ "ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ 75 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਮਿਨੀ ਰਾਏ ਘਰ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2024 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿੱਜੀ ਸਿੰਗਲ-ਆਰਟਿਸਟ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਯੋਜਨਾ" ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਫਰੀਦਾ ਕਾਹਲੋ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਲਾਕਾਰ ਜਾਮਿਨੀ ਰਾਏ ਦੇ ਘਰ, ਜੋ ਕਿ ਉਸਦਾ ਸਟੂਡੀਓ ਵੀ ਸੀ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਬਾਲੀਗੰਜ ਪਲੇਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਜਾਮਿਨੀ ਰਾਏ ਅਜਾਇਬ ਘਰ, ਇਸ "7,000 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਕੇਂਦਰ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੈਫੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗਾ।" ਘਰ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਰਾਏ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦੇ ਡੀਏਜੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਦਰਸਾਏਗੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਹੜੇ ਅਤੇ ਛੱਤ ਨੂੰ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨ ਲਈ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਖਾਣ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਜੂਨ 2023 ਵਿੱਚ, ਡੀਏਜੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦ ਬਾਬੂ ਐਂਡ ਦ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨੇ "19ਵੀਂ ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤੇਲ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ, ਪੈਟ ਵਾਟਰ ਕਲਰ, ਪ੍ਰਿੰਟਸ ਅਤੇ ਰਿਵਰਸ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਕਨੀਕ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲਈ।"

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ