ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ਾਹ

ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ਾਹ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Amrita Shah) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਡੇਬੋਨੇਅਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਏਲੇ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸੰਗਠਿਤ ਅਪਰਾਧ ਬਾਰੇ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਲੜੀ, ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਿਕਰਮ ਸਾਰਾਭਾਈ ਦੀ ਜੀਵਨੀ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਫਰੇਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਉੱਭਰ ਰਹੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਉਸਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਇੰਡੀਆ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਫੁਲਬ੍ਰਾਈਟ, ਨੈਨਟੇਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਟੱਡੀ, ਹੋਮੀ ਭਾਭਾ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪਸ ਕੌਂਸਲ, ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਪਬਲਿਕ ਨਾਲੇਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਸ਼ਾਹ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੋਗਦਾਨੀ ਸੰਪਾਦਕ, ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਇਮਪ੍ਰਿੰਟ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਟਾਈਮ-ਲਾਈਫ ਲਈ ਸਟ੍ਰਿੰਗਰ ਰਹੇ ਹਨ।

 ਕਰੀਅਰ 
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ਾਹ ਨੇ 1983 ਵਿੱਚ ਐਲਫਿਨਸਟਨ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਮਰੀਕਨ ਟਾਈਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਲਈ ਸਟ੍ਰਿੰਗਰ ਬਣ ਗਈ, ਅਤੇ ਇਲਸਟ੍ਰੇਟਿਡ ਵੀਕਲੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸੰਗਠਿਤ ਅਪਰਾਧ 'ਤੇ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਲਿਖੀ।

1991 ਵਿੱਚ ਕਾਮਸੂਤਰ ਕੰਡੋਮ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਡੇਬੋਨੇਅਰ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ; ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਅੰਕ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਕਾਹਲੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਸਾਧਾਰਨ, ਉਹ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। 1996 ਵਿੱਚ ਉਹ ਏਲੇ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣੀ।

1999 ਤੋਂ 2009 ਤੱਕ ਸ਼ਾਹ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਇਮਪ੍ਰਿੰਟ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਟੀਫਨ ਐੱਚ. ਹੇਸ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸ਼ਾਹ ਵਰਗੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ-ਕੇਂਦਰੀਕਰਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਪੱਛਮੀ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬਵਾਦੀ ਉਮੀਦਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਾਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੁਲਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ 'ਤੇ ਮੋਹਰ ਲਗਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੱਛਮੀ ਮੀਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤੀ ਯੋਗਦਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।

 ਫੈਲੋਸ਼ਿਪਾਂ 
2008 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਨਿਊ ਇੰਡੀਆ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ 'ਤੇ ਖੋਜ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, 2009 ਵਿੱਚ ਉਹ ਫੁਲਬ੍ਰਾਈਟ-ਨਹਿਰੂ ਡਾਕਟਰੇਟ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਖੋਜ ਫੈਲੋ ਸੀ। ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਤੱਕ ਉਹ ਜੋਹਾਨਸਬਰਗ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਟੱਡੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਈਟਿੰਗ ਫੈਲੋ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਨੈਨਟੇਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਟੱਡੀ ਵਿੱਚ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, "ਏ ਪਰਸਨਲ ਜਰਨੀ ਇਨਟੂ ਹਿਸਟਰੀ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੜਦਾਦਾ ਮੋਹਨ ਲਾਲ ਦੇ ਪਗਡੰਡੀ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨੇਟਲ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਮੀ ਭਾਭਾ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਕੌਂਸਲ, ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ (2012), ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਖੋਜ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (2013), ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀਸੀ ਵਿੱਚ ਸਟਿਮਸਨ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਜਨਤਕ ਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪਾਂ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ