ਵਾਸੂਦੇਵ ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਬੁੱਧ ਮੂਰਤੀ

ਵਾਸੂਦੇਵ ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਬੁੱਧ ਮੂਰਤੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Buddha statue of Vasudeva I) ਬੁੱਧ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕੁਸ਼ਾਣ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਵਾਸੂਦੇਵ ਪਹਿਲੇ (191–232 ਈਸਵੀ) ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਹੈ।

ਬੁੱਧ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ: "ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇਵਪੁਤਰ ਵਾਸੂਦੇਵ ਦੇ 93ਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ...", ਜੋ ਕਿ , ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ 220 ਈਸਵੀ, ਕਨਿਸ਼ਕ ਯੁੱਗ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ 127 ਈਸਵੀ (127+93=220) ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੂਰਾ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ:

"ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇਵਪੁਤਰ ਵਾਸੂਦੇਵ ਦੇ 93ਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਹੇਮੰਤ ਦੇ ਚੌਥੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, 25ਵੇਂ ਦਿਨ, ਬੁੱਧ ਦੀ ਇੱਕ ਮੂਰਤੀ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਮਝ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦੀ ਨਿਹਚਾ ਨੂੰ ਹਿਲਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਇੱਕ ਬੋਧੀ ਭਿਕਸ਼ੂ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਇਸਥ (?) ਸੀ, ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਸਰਵਾਨੰਦੀ, ਮਾਂ ਜੀਵਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ ਆਰੀਆ ਧਨ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਛਤਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।"

—ਵਾਸੂਦੇਵ ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਬੁੱਧ ਮੂਰਤੀ 'ਤੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ।[1]

ਵਾਸੂਦੇਵ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਰਾਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਲਾਤਮਕ ਉਤਪਾਦਨ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ। ਕਈ ਬੋਧੀ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵਾਸੂਦੇਵ ਦੇ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਬੋਧੀ ਕਲਾ ਦੇ ਕਾਲਕ੍ਰਮ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ। ਇੱਕ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਾਕਯਮੁਨੀ ਮੂਰਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਮਥੁਰਾ ਤੋਂ ਵੀ ਹੈ, ਦੀ ਤਾਰੀਖ "ਸਾਲ 94" ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਾਸੂਦੇਵ ਦਾ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ।

ਮਥੁਰਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਹ ਮੂਰਤੀ, ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਕਲਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ।

 ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਕੁਸ਼ਾਣ ਕਲਾ

 ਹਵਾਲੇ