ਵਾਮਨਰਾਓ ਹਰੀ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ

ਵਾਮਨਰਾਓ ਐਚ. ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ (ਜਨਮ 1907-ਦੇਹਾਂਤ 1990), ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਾਮਨ ਹਰੀ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਆਲੋਚਕ, ਸੰਗੀਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਉੱਘੇ ਲੇਖਕ ਸਨ।

 ਕੈਰੀਅਰ 
ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਬਾਟਲੀਬੋਈ ਪੁਰੋਹਿਤ ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਊਟੈਂਸੀ ਫਰਮ ਮੁੰਬਈ(ਭਾਰਤ), ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਫਰਮ ਦੇ  ਭਾਈਵਾਲ ਵੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਗੀਤਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਗਜਾਂ ਤੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਃ ਯਾਦਵਰਾਓ ਜੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰਾਓ ਕੁਲਕਰਨੀ ਦੁਆਰਾ ਗਵਾਲੀਅਰ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ, ਸੁਰੇਸ਼ ਬਾਬੂ ਮਾਨੇ ਦੁਆਰਾ ਕਿਰਾਨਾ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਨਾਥਨ ਖਾਨ ਅਤੇ ਮੋਗੁਬਾਈ ਕੁਰਦੀਕਰ ਦੁਆਰਾ ਜੈਪੁਰ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1932 ਤੋਂ 1985 ਤੱਕ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ, ਮੁੰਬਈ 'ਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ' ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਆਡੀਸ਼ਨ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਅਨ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦੇ ਜੱਜਾਂ ਦੇ ਪੈਨਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਹੇ। ਉਹ ਸਤਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਕਲਾ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ।

 ਲਿਖਤਾਂ 
ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ 'ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ' (ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸੂਚਨਾ ਕੇਂਦਰ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 1972) ਦੇ ਲੇਖਕ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਰਾਠੀ ਕਿਤਾਬ ਘਰੰਦਜ ਗਾਇਕੀ (1961) ਨੇ 1962 ਵਿੱਚ ਸੁਹਜ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਕੰਮ ਲਈ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।  ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ "ਸੰਗੀਤ ਬਾਰੇ ਸਰਬੋਤਮ ਮਰਾਠੀ ਕਿਤਾਬ" ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।  ਘਰੰਦਾਜ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਘਰਾਣੀਦਾਰ ਗਾਇਕੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਿਲੇਬਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਕੇ ਪੜਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਕਿਤਾਬ, ਅਲਾਪਿਨੀ (1979), ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਪੁਰਸਕਾਰ, [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ "ਦੋ ਤਾਨਪੁਰਾ ਵਿਚਕਾਰ" ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਲੇਖ ਵੀ ਲਿਖੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੈਮੀਨਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੇਪਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ।

 ਸਹਕਰਮੀ 
ਉਹ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇਵਧਰ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੁਝਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜੇ ਰਹੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਡਿਤ ਕੁਮਾਰ ਗੰਧਰਵ, ਪੰਡਿਤ. ਭੀਮਸੇਨ ਜੋਸ਼ੀ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ. ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਅਮੋਨਕਰ ਕਈ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਈ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਤਿਆਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ।

 ਚੁਣੀ ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 

 ਘਰੰਦਾਜ ਗਾਇਕੀ (1962) 
 ਐੱਸ. ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਦੁਆਰਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ-ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਘਰਾਣਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁਹਜ ਅਧਿਐਨ (1973) 
 ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ (1972) 
 ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਤਰਾਸ ਸੰਗੀਤਾਲਾ ਕਾਰਿਆ (2010) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
 ਅਲਾਪਿਨੀ (1979) 
 ਰਾਮ ਦੇਸ਼ਮੁਖ, ਬੀ. ਆਰ. ਢੇਕਨੀ ਦੁਆਰਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਦੋ ਤਨਪੁਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ (1989) 

 ਹਵਾਲੇ 

 ਹੋਰ ਪਡ਼੍ਹੋ 





 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 

 https://web.archive.org/web/20080331003737/http:// Music. calarts. edu/~ ਬਨਸੁਰੀ/ਪੇਜ/ਦਿਓਧਰ. ਐਚ. ਟੀ. ਐਮ. ਐਲ.
 http://www.sawf.org/newedit/edit06242002/gunidas.htm
 http://www.satyasheel.com
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1907
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1990
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ