ਬੇਲਾ ਭਾਟੀਆ (ਵਕੀਲ)

ਬੇਲਾ ਭਾਟੀਆ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Bela Bhatia) ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕੀਲ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਬਸਤਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

 ਜੀਵਨੀ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਮੱਧ-ਵਰਗੀ, ਉੱਚ-ਜਾਤੀ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਾਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਕਦਮ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਨਾਗਪੁਰ ਦੇ ਦੀਕਸ਼ਭੂਮੀ ਵਿਖੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਅਪਣਾ ਲਿਆ। ਉਸਦਾ ਡਾਕਟਰੇਟ ਥੀਸਿਸ 'ਦ ਨਕਸਲਾਈਟ ਮੂਵਮੈਂਟ ਇਨ ਸੈਂਟਰਲ ਬਿਹਾਰ' (ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਫੈਕਲਟੀ, ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, 2000) 'ਤੇ ਸੀ।

ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੇਤਰ ਵੱਲ ਮੁੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਸਾਬਰਕਾਂਠਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (ਗੁਜਰਾਤ) ਦੇ ਭੀਲੋਦਾ ਤਾਲੁਕਾ ਵਿੱਚ ਭੂਮੀਹੀਣ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਸੀਮਾਂਤ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ (ਸਮੂਹਿਕ) ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਅਤੇ ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਫਲਸਤੀਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਲਈ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ।

ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2006 ਵਿੱਚ ਬਸਤਰ ਆਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਓਵਾਦੀ) ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਯੁੱਧ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਥੇ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ। ਉਹ ਜਨਵਰੀ 2015 ਵਿੱਚ ਬਸਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉੱਥੇ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। 2016-17 ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਚੌਕਸੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ। ਦੋ ਵਾਰ, ਸਮੂਹਿਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਬਸਤਰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਉਹ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਦ ਸਟੱਡੀ ਆਫ਼ ਡਿਵੈਲਪਿੰਗ ਸੋਸਾਇਟੀਜ਼, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਫੈਲੋ ਅਤੇ ਟਾਟਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਨਰੇਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਖੋਜ ਰੁਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਲਿਤਾਂ, ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਧੱਕੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਵਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਰੀਬੀ, ਅਸਮਾਨਤਾ, ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ 121 ਭਾਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2019 ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸਾਈਬਰ-ਨਿਗਰਾਨੀ NSO ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਬਦਨਾਮ ਪੈਗਾਸਸ ਸਪਾਈਵੇਅਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ WhatsApp ਰਾਹੀਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪੰਜ ਪੈਗਾਸਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਲਤ (ਦਸੰਬਰ 2020) ਵਿੱਚ NSO ਵਿਰੁੱਧ WhatsApp ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੇਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।

ਉਹ "ਅਨਹੀਰਡ ਵੁਆਇਸਿਜ਼: ਇਰਾਕੀ ਵੂਮੈਨ ਆਨ ਵਾਰ ਐਂਡ ਸੈਂਕਸ਼ਨਜ਼" (ਲੰਡਨ: ਚੇਂਜ, 1992) ਦੀ ਸਹਿ-ਲੇਖਿਕਾ (ਮੈਰੀ ਕਾਵਰ ਅਤੇ ਮਰੀਅਮ ਸ਼ਾਹੀਨ ਨਾਲ), "ਵਾਰ ਐਂਡ ਪੀਸ ਇਨ ਦ ਗਲਫ: ਟੈਸਟੀਮਨੀਜ਼ ਆਫ਼ ਦ ਗਲਫ ਪੀਸ ਟੀਮ " (ਲੰਡਨ: ਸਪੋਕਸਮੈਨ, 2001) ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਕ (ਜੀਨ ਡਰੇਜ਼ ਅਤੇ ਕੈਥੀ ਕੈਲੀ ਨਾਲ) ਅਤੇ "ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਚੈਲੇਂਜਜ਼ ਇਨ ਐਕਸਟ੍ਰੀਮਿਸਟ ਅਫੈਕਟਡ ਏਰੀਆਜ਼" (2 ਭਾਗ, 2008) ਦੀ ਸਹਿ-ਲੇਖਿਕਾ (ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਯੋਜਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ 'ਮਾਹਰ ਸਮੂਹ' ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ) ਹੈ; ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਖਰੜਾ ਕੇ. ਬਾਲਾਗੋਪਾਲ ਅਤੇ ਖੁਦ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ "ਇੰਡੀਆਜ਼ ਫਾਰਗੌਟਨ ਕੰਟਰੀ: ਏ ਵਿਊ ਫਰਾਮ ਦ ਮਾਰਜਿਨ" 2024 ਵਿੱਚ ਪੈਂਗੁਇਨ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾਨਵਵਾਦੀ, ਸੁਤੰਤਰਤਾਵਾਦੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸਮਝਦੀ ਹੈ।

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 

 , ਬਸਤਰ ਵਿੱਚ ਬੇਲਾ ਭਾਟੀਆ 'ਤੇ ਹਮਲਾ, ਬੇਲਾ ਭਾਟੀਆ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊ (ਵੀਡੀਓ)
 ਬੇਲਾ ਭਾਟੀਆ ਦੁਆਰਾ ਪੇਂਡੂ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਬਾਰੇ ਫੁਟਨੋਟ (ਵੀਡੀਓ)
 ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਬਦਲਾਅ, ਬੇਲਾ ਭਾਟੀਆ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊ (ਵੀਡੀਓ)
 ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਬੇਲਾ ਭਾਟੀਆ ਦੇ ਲੇਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ