ਬਦਲਾਪੁਰ ਜਾਮੁਨ

ਬਦਲਾਪੁਰ ਜਾਮੁਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Badlapur Jamun) ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਜਾਮੁਨ ਫਲ (ਸਿਜ਼ੀਜੀਅਮ ਕਮਨੀ) ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਦਲਾਪੁਰ ਜਾਮੁਨ ਠਾਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਬਰਨਾਥ ਤਾਲੁਕਾ ਦੇ ਬਦਲਾਪੁਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਟੈਗ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਇਸਨੂੰ "ਬਦਲਾਪੁਰ ਜਾਮੁਨ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਫਲ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕ ਪਲੱਮ, ਇੰਡੀਅਨ ਬਲੈਕਬੇਰੀ ਅਤੇ ਮਾਲਾਬਾਰ ਪਲੱਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

 ਨਾਮ 
"ਬਦਲਾਪੁਰ" ਨਾਮ ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਭਾਵ ਬਦਲਾਪੁਰ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 80 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।  ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਰਾਠੀ ਦੀ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਦਲਾਪੁਰ ਜੰਭੂਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

 ਵੇਰਵਾ 
ਇਹ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਜਾਮਨੀ ਫਲ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸੁਆਦ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਖੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਦਲਾਪੁਰ ਦੀ ਇਹ ਜਾਮੁਨ ਕਿਸਮ ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ। ਬਦਲਾਪੁਰ ਦੇ 20 ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ, ਇਹ ਜਾਮੁਨ ਕਿਸਮ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮੂਲ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਲੈਟਰਾਈਟ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਇਸ ਫਲ ਨੂੰ ਆਇਰਨ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਫਲ ਕਟਕਰੀ ਅਤੇ ਠਾਕਰ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਆਮਦਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਦਲਾਪੁਰ ਜਾਮੁਨ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਅਤੇ ਵੇਚਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸਿਹਤ ਲਾਭਾਂ ਲਈ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ-ਰੋਕੂ ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ-ਰੋਕੂ ਗੁਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਕੰਟਰੋਲ ਲਈ ਦਵਾਈ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੀਲੀਆ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਦਲਾਪੁਰ ਦੇ ਜੰਭੂਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਦਿਵਾਸੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਟਾਂਦਰਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਜਾਮੁਨ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2023 ਤੱਕ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੇ ਬਦਲਾਪੁਰ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਮੌਜੂਦਾ 1,250 ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ 2,000 ਪੌਦੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ।

 ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ 
ਇਸਨੂੰ 31 ਮਾਰਚ 2024 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਰਜਿਸਟਰੀ ਤੋਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ (GI) ਸਥਿਤੀ ਟੈਗ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ (23 ਮਈ 2032 ਤੱਕ ਵੈਧ)।

ਬਦਲਾਪੁਰ ਤੋਂ ਆਦਿਤਿਆ ਗੋਲੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਜੰਭੂਲ ਪਰਿਸੰਵਰਧਨ ਅਤੇ ਸਮੂਦਯ ਵਿਕਾਸ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਟਰੱਸਟ ਨੇ ਬਦਲਾਪੁਰ ਜਾਮੁਨ ਦੀ ਜੀਆਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਪੁਰ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਜਾਮੁਨ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਭਾਭਾ ਪਰਮਾਣੂ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਫੂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿਖੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਜਾਂਚ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਈ 2022 ਵਿੱਚ ਅਰਜ਼ੀ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਾਮੁਨ ਨੂੰ 2024 ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਰਜਿਸਟਰੀ ਦੁਆਰਾ ਜੀਆਈ ਟੈਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ "ਬਦਲਾਪੁਰ ਜਾਮੁਨ" ਨਾਮ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਾਮੁਨਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਬਹਾਦੁਲ ਜਾਮੁਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਾਮੁਨ ਕਿਸਮ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ GI ਟੈਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ 47ਵੀਂ ਕਿਸਮ ਦੀ ਵਸਤੂ ਬਣ ਗਈ।

 ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਬਹਾਦੋਲੀ ਜਾਮੁਨ

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ