ਵਸੰਤਾ (ਰਾਗ)

ਵਸੰਤਾ (ਉਚਾਰਨ ਬਸੰਤ) ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ (ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸੰਗੀਤਕ ਪੈਮਾਨਾ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਹ 17ਵੇਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ, ਸੂਰਿਆਕਾਂਤਮ ਦਾ ਇੱਕ ਜਨਯ ਰਾਗ ਹੈ। ਪੀ ਸੁੱਬਾ ਰਾਓ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਰਾਏ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰਾਗ 15ਵੇਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ ਮਾਇਆਮਲਾਵਾਗੋਵਲਾ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵਸੰਤਾ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਗਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਰਾਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

 ਬਣਤਰ 
ਵਸੰਤਾ ਇੱਕ ਅਸਮਮਿਤ ਪੈਮਾਨੇ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਚਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਕਰਾ ਔਡਵ-ਸ਼ਾਡਵ ਰਾਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਲਾਥਿਗਾ ਦੀ ਬਣਤਰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ (ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਲਈ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਵਰ ਵੇਖੋਃ

 ਅਰੋਹਣਃ ਸ ਗ3 ਮ1 ਧ2 ਨੀ3 ਸੰ [a]  
 ਅਵਰੋਹਣ: ਸੰ ਨੀ3 ਧ2 ਮ1 ਗ3 ਰੇ1 ਸ [b]

ਇਹ ਸਕੇਲ ਸ਼ਡਜਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਰਿਸ਼ਭਮ, ਅੰਤਰ ਗੰਧਾਰਮ, ਸ਼ੁੱਧਾ ਮੱਧਯਮ, ਚਤੁਰਥੀ ਧੈਵਤਮ ਅਤੇ ਕਾਕਲੀ ਨਿਸ਼ਾਦਮ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।

 ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ 
ਵਸੰਤ ਵਿੱਚ ਅਲਾਪਨਾ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਪੈਮਾਨੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵਸੰਤਾ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ।

 ਨਿੰਨੇ ਕੋਰੀ, ਟੇਕੁਰ ਸਿੰਗਰਾਚਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਰਨਮ
 ਤਿਆਗਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਸੀਤਾਮਾ ਮਾਇਆਮਾ
 ਬ੍ਰਿਹਾਦੰਬਿਕਾਈ ਅਤੇ ਰਾਮਚੰਦਰਮ ਭਵਯਾਮੀ-ਮੁਥੂਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰ
 ਸਵਾਤੀ ਥਿਰੂਨਲ ਦੁਆਰਾ ਪਰਮਪੁਰਸ਼ਾ ਜਗਦੀਸ਼ਾ
 ਪਾਪਾਨਸਮ ਸਿਵਨ ਦੁਆਰਾ ਮਲਮਾਰੂਗਾ ਸ਼ਨਮੁਖਾਪਾਪਨਾਸਾਮ ਸਿਵਨ
 ਗੋਪਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਾਰਤੀ ਦੁਆਰਾ 'ਨਟਨਮ ਅਦਿਨਾਰ'
 ਗਣਪਤੀ ਸਚਿਦਾਨੰਦ ਸਵਾਮੀ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀਮ ਸੰਭਵਏ
 ਕਲਿਆਣੀ ਵਰਦਰਾਜਨ ਦੁਆਰਾ ਥੌਮ ਥੋਮੇਨਾ ਅਤੇ ਯੋਗਨਰਸਿੰਮਾ ਪਦਮਬੁਜਾ ਬਰੂੰਗਾ
 ਕੋਡੂ ਬੇਗਾ ਦਿਵਿਆਮਤੀ ਪੁਰੰਦਰਾ ਦਾਸ ਦੁਆਰਾਪੁਰੰਦਰ ਦਾਸ
 ਪਲਿਸਨਾ ਗੋਪਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਜਗਨਨਾਥ ਦਾਸਾ
 ਪਾਪਨਾਸਾਮਸਿਵਨ ਦੁਆਰਾ 'ਮਧਾਈ ਨਿਧੀ ਐਨਮ'
 ਅੰਨਾਮਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਵਡ਼ੇ ਵੈਂਕਟਾਦ੍ਰੀ ਮੀਦਾ

ਐਨ. ਸੀ. ਐਚ. ਦੁਆਰਾ "ਗੌਰੀ ਸੁਕੁਮਾਰੀ"ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮਾਚਾਰੀਲੂ

 ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ 

 ਭਾਸ਼ਾਃ ਤਮਿਲ 
ਗੀਤ.ਫ਼ਿਲਮਸੰਗੀਤਕਾਰਗਾਇਕਵਸੰਤਾ ਰੂਥੂਸ਼ਿਵਕਾਵੀਪਾਪਨਾਸਾਮ ਸਿਵਨਐਮ. ਕੇ. ਤਿਆਗਰਾਜ ਭਾਗਵਤਰਵੰਦਨਮ ਵੰਦਨਮ੍ਵਾਜ਼ਵੇ ਮਯਮਗੰਗਾਈ ਅਮਰਨਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮਅਜ਼ਾਗੀਆ ਥਿਰੂਮੁਗਮਬਰਾਮਚਾਰੀਗਲਐਮ. ਐਸ. ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨਮਨੀ ਓਸਾਈ ਐਨਾ ਸੋਲੂਥੋਨਾਲਮ ਥਰਿੰਥਵਨ (1983) ਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਐੱਸ ਐਸ.ਜਾਨਕੀਸੰਥਾਨਮ ਪੂਸਮਥੁਡੀਕਮ ਕਰੰਗਲਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮਕਰਮੇਗਮ ਔਰਗੋਲਮ ਪੋਗਮਕਲਾਮੇਲਮ ਉਨ ਮਦੀਲਚੰਦਰਬੋਸਰੋਜਾਵਾਈ ਥਾਲਾਟਮ ਥੰਡਰਾਲ
(ਹੋਰ ਰਾਗਮ ਪੰਥੁਵਰਾਲੀ ਨੇ ਛੋਹਿਆ) ਨਿਨੈਵੇਲਮ ਨਿਤਿਆਇਲਯਾਰਾਜਾਅੰਧੀਮਾਜ਼ਾਈ ਪੋਜੀਗਿਰਥੂਰਾਜਾ ਪਰਵਾਈਮਾਨ ਕੰਡੇਨਰਾਜਾ ਰਿਸ਼ੀਕੇ. ਜੇ. ਯੇਸੂਦਾਸ, ਵਾਣੀ ਜੈਰਾਮਨੀਲ ਨੀਲ ਨੀਲ ਪਾਥਿਲ ਸੋਲਪੱਟੂ ਪਡਵਾਇਲੈਅਰਾਜਾ, ਉਮਾ ਰਾਮਾਨਨਉਮਾ ਰਮਨਨਇਰਾਵਿਲ ਇਰਾਂਡੂ ਪਰਵੈਗਲ (ਰਾਗ ਭਾਗਿਆਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਛੋਹਣ ਨਾਲ) ਸਾਊਂਡਰੀਅਮ ਵਰੁਗਾ ਵਰੁਗਾਵਿਜੈ ਭਾਸਕਰਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਵਾਣੀ ਜੈਰਾਮ, ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾ, ਜੌਲੀ ਅਬਰਾਹਮਮਿਨਸਾਰਾ ਪੂਵਪਦਯੱਪਾਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ, ਨਿਤਿਆਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਦੇਵਨ ਅਤੇ ਪਲੱਕਡ਼ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਇਦਯਾਮਕੋਚਾਡਾਈਆਨਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ, ਚਿਨਮਈਵਾ ਕਨਮਾਨੀਰਸਾਥੀ ਵਰੂਮ ਨਾਲਵਿਜੇ ਆਨੰਦਐਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਕੇ. ਐਸ. ਚਿੱਤਰਾਉਨਾਲੇ ਨੇਂਜਮ ਰਾਗਮਐਨ ਪੋਟੱਕੂ ਸੋਨਥੱਕਰਨਦੇਵਾਮਾਨੋ, ਕੇ. ਐੱਸ. ਚਿੱਤਰਾਕੰਡੇਨ ਕੰਡੇਨਪੀਰੀਵੋਮ ਸੈਂਥੀਪੋਮਵਿਦਿਆਸਾਗਰਕਾਰਤਿਕ, ਸ਼ਵੇਤਾ ਮੋਹਨਤਾਈਏ ਐਂਗਆਨੰਧਪੁਰਥੂ ਵੀਡੂਰਮੇਸ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਬਲਰਾਮ

 ਭਾਸ਼ਾਃ ਮਲਿਆਲਮ 
ਗੀਤ.ਫ਼ਿਲਮਸੰਗੀਤਕਾਰਗਾਇਕਸੁੰਦਰੀ ਸੁੰਦਰੀਆਈ ਆਟੋਰਵਿੰਦਰਨਐਮ. ਜੀ. ਸ਼੍ਰੀਕੁਮਾਰਪਰਮ ਪੁਰਸ਼ਸਵਾਤੀ ਥਿਰੂਨਲਐਮ. ਬੀ. ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨਕੇ. ਜੇ. ਯੇਸੂਦਾਸਗੁਰੂਵਾਯੂਰ ਉਨਿਕੰਨੇਆਨਾਚੰਦਮਜੈਸਨ ਨਾਇਰਮਧੂ ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ

 ਸਬੰਧਤ ਰਾਗ 
ਇਹ ਭਾਗ ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

 ਸਕੇਲ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ 

 ਲਲਿਤਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਗ ਹੈ ਜੋ ਬਸੰਤ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਹੈ। ਲਲਿਤਾ ਅਰੋਹਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ੁੱਧ ਰਿਸ਼ਭਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਚਤੁਰੂਸ਼ਰੁਤੀ ਧੈਵਤਮ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਧੈਵਤਮ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

 ਨੋਟਸ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਗ

 ਫਿਲਮੀ ਗੀਤ  

 ਭਾਸ਼ਾਃ ਤਮਿਲ 
ਗੀਤ.ਫ਼ਿਲਮਸੰਗੀਤਕਾਰਗਾਇਕਵਸੰਤਾ ਰੂਥੂਸ਼ਿਵਕਾਵੀਪਾਪਨਾਸਾਮ ਸਿਵਨਐਮ. ਕੇ. ਤਿਆਗਰਾਜ ਭਾਗਵਤਰਵੰਦਨਮ ਵੰਦਨਮ੍ਵਾਜ਼ਵੇ ਮਾਯਮਗੰਗਾਈ ਅਮਰਨਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮਅਜ਼ਾਗੀਆ ਥਿਰੂਮੁਗਮਬਰਾਮਚਾਰੀਗਲਐਮ. ਐਸ. ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨਮਨੀ ਓਸਾਈ ਐਨਾ ਸੋਲੂਥੋਨਾਲਮ ਥਰਿੰਥਵਨ (1983) ਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਐੱਸ ਐਸ.ਜਾਨਕੀਸੰਥਾਨਮ ਪੂਸਮਥੁਡੀਕਮ ਕਰੰਗਲਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮਕਰਮੇਗਮ ਔਰਗੋਲਮ ਪੋਗਮਕਲਾਮੇਲਮ ਉਨ ਮਦੀਲਚੰਦਰਬੋਸਰੋਜਾਵਾਈ ਥਾਲਾਟਮ ਥੰਡਰਾਲ
(ਹੋਰ ਰਾਗਮ ਪੰਥੁਵਰਾਲੀ ਨੇ ਛੋਹਿਆ) ਨਿਨੈਵੇਲਮ ਨਿਤਿਆਇਲਯਾਰਾਜਾਅੰਧੀਮਾਜ਼ਾਈ ਪੋਜੀਗਿਰਥੂਰਾਜਾ ਪਰਵਾਈਮਾਨ ਕੰਡੇਨਰਾਜਾ ਰਿਸ਼ੀਕੇ. ਜੇ. ਯੇਸੂਦਾਸ, ਵਾਣੀ ਜੈਰਾਮਨੀਲ ਨੀਲ ਨੀਲ ਪਾਥਿਲ ਸੋਲਪੱਟੂ ਪਡਵਾਇਲੈਅਰਾਜਾ, ਉਮਾ ਰਾਮਾਨਨਉਮਾ ਰਮਨਨਇਰਾਵਿਲ ਇਰਾਂਡੂ ਪਰਵੈਗਲ (ਰਾਗ ਭਾਗਿਆਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਛੋਹਣ ਨਾਲ) ਸਾਊਂਡਰੀਅਮ ਵਰੁਗਾ ਵਰੁਗਾਵਿਜੈ ਭਾਸਕਰਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਵਾਣੀ ਜੈਰਾਮ, ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾ, ਜੌਲੀ ਅਬਰਾਹਮਮਿਨਸਾਰਾ ਪੂਵਪਦਯੱਪਾਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ, ਨਿਤਿਆਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਦੇਵਨ ਅਤੇ ਪਲੱਕਡ਼ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਵਾ ਕਨਮਾਨੀਰਸਾਥੀ ਵਰੂਮ ਨਾਲਵਿਜੇ ਆਨੰਦਐਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਕੇ. ਐਸ. ਚਿੱਤਰਾਉਨਾਲੇ ਨੇਂਜਮ ਰਾਗਮਐਨ ਪੋਟੱਕੂ ਸੋਨਥੱਕਰਨਦੇਵਾਮਾਨੋ, ਕੇ. ਐੱਸ. ਚਿੱਤਰਾਕੰਡੇਨ ਕੰਡੇਨਪੀਰੀਵੋਮ ਸੈਂਥੀਪੋਮਵਿਦਿਆਸਾਗਰਕਾਰਤਿਕ, ਸ਼ਵੇਤਾ ਮੋਹਨਤਾਈਏ ਐਂਗਆਨੰਧਪੁਰਥੂ ਵੀਡੂਰਮੇਸ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਬਲਰਾਮ

 ਭਾਸ਼ਾਃ ਮਲਿਆਲਮ 
ਗੀਤ.ਫ਼ਿਲਮਸੰਗੀਤਕਾਰਗਾਇਕਸੁੰਦਰੀ ਸੁੰਦਰੀਆਈ ਆਟੋਰਵਿੰਦਰਨਐਮ. ਜੀ. ਸ਼੍ਰੀਕੁਮਾਰਪਰਮ ਪੁਰਸ਼ਸਵਾਤੀ ਥਿਰੂਨਲਐਮ. ਬੀ. ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨਕੇ. ਜੇ. ਯੇਸੂਦਾਸਗੁਰੂਵਾਯੂਰ ਉਨਿਕੰਨੇਆਨਾਚੰਦਮਜੈਸਨ ਨਾਇਰਮਧੂ ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ