ਜੈਵੰਤਾ ਬਾਈ

ਜੈਵੰਤਾ ਬਾਈ ਸੋਂਗਰਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀਃ Jaywanta Bai Songara), ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਣੀ ਜੈਵੰਤ ਬਾਈ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੇਵਾਡ਼ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਣੀ ਸੀ। ਉਹ ਉਦੈ ਸਿੰਘ II ਦੀ ਮੁੱਖ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ।

 ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਜੈਵੰਤਾ ਬਾਈ ਦਾ ਜਨਮ ਪਾਲੀ, ਜਾਲੌਰ ਵਿੱਚ ਜਾਲੌਰ ਦੇ ਚੌਹਾਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਅਖੇਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਸੋਨਗਰਾ, ਜਾਲੌਰ ਦੇ ਸੋਨਗਰਾ ਮੁਖੀ ਸਨ।

 ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵਿਆਹ 
ਜੈਵੰਤਾ ਬਾਈ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮੇਵਾਡ਼ ਦੇ 13ਵੇਂ ਰਾਣਾ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਜੈਵੰਤਾ ਬਾਈ ਨੇ 9 ਮਈ 1540 ਨੂੰ ਕੁੰਕੁੰਭੱਲਗਡ਼੍ਹ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਮਾਇਣ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ।

ਸੰਨ 1572 ਵਿੱਚ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਧੀਰ ਬਾਈ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਗਮਲ ਉਸ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣੇ ਪਰ ਸੀਨੀਅਰ ਦਰਬਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਉਣਾ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ। ਅਮੀਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿਸੋਦੀਆ ਰਾਜਪੂਤ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਮੇਵਾਡ਼ ਦੇ 54ਵੇਂ ਸ਼ਾਸਕ ਵਜੋਂ ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਜੈਵੰਤਾ ਬਾਈ ਮੇਵਾਡ਼ ਦੀ ਰਾਣੀ ਮਾਂ ਬਣੀ।

 ਮੇਵਾਡ਼ ਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ 
ਜੈਵੰਤਾ ਬਾਈ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੇਵਾਡ਼ ਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਮੇਵਾਡ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾ ਵਾਲੀ ਸਰਾਏ ਅਤੇ ਪੰਘਾਟ ਬਾਓਰੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ।

 ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ 
2015 ਦੀ ਲਡ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਕਾ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ-ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ, ਜੈਵੰਤਾ ਬਾਈ ਨੂੰ ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਠਾਕੁਰ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੂ