ਕਮਲਾਪੁਰ ਲਾਲ ਕੇਲਾ

ਕਮਲਾਪੁਰ ਲਾਲ ਕੇਲਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Kamalapur Red Banana) ਲਾਲ ਕੇਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਕਲਬੁਰਗੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਮਲਾਪੁਰ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ "ਅਮੀਰ ਆਦਮੀ ਦਾ ਫਲ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਨੂੰ ਕੇਲੇ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਧ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਖਾਦ (ਖਾਦ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ), ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਕਾਰਜਬਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸਦੀ ਛਿੱਲ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਗੁੱਦਾ ਕਰੀਮ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸੁਆਦ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਅਤੇ ਬੀ6 ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਚ ਕੈਲੋਰੀ ਮੁੱਲ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਭੋਜਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਬਾਗਬਾਨੀ ਉਤਪਾਦ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਵਸਤੂਆਂ (ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ) ਐਕਟ (ਜੀਆਈ ਐਕਟ) 1999 ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲਰ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਪੇਟੈਂਟ ਡਿਜ਼ਾਈਨਜ਼ ਐਂਡ ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕਸ ਦੁਆਰਾ "ਕਮਲਾਪੁਰ ਲਾਲ ਕੇਲਾ" ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ GI ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ 133 'ਤੇ ਕਲਾਸ 31 ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਸਤੂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦੀ GI ਪਛਾਣ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੇਲੇ 'ਤੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਟੈਸਟ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਾਲਾਪੁਰ ਕਿਸਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਹੈ। 

 ਭੂਗੋਲ 
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫਲ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਕਮਾਲਪੁਰ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਜਾਨਲ ਅਤੇ ਨਵਾਨੀਹਾਲ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਲਗਭਗ 100 ਹੈਕਟੇਅਰ (250 ਏਕੜ) ਦੇ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਣਾਂ 'ਤੇ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਫਸਲ ਨੂੰ ਤੂਫਾਨਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਰੁੱਖ ਦਾ ਤਣਾ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਸਮਤਲ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਉਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।"Journal 29 - Controller General of Patents, Designs, and Trade Marks" (PDF). Controller General of Patents Designs and Trademarks. 19 March 2009. pp. 102–106. Archived from the original (PDF) on 4 March 2016. Retrieved 29 January 2016.

ਇਹ ਪੌਦਾ ਗਰਮ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਵਰਖਾ ਵਾਲੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਗਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਨੀਵੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਖੁੱਡਾਂ ਵਾਲੀ ਸਿੰਚਾਈ ਜਾਂ ਤੁਪਕਾ ਸਿੰਚਾਈ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਕਿਸਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਦੋਮਟ ਮਿੱਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਤਬਦੀਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ "ਹਾਲੂਬੀਲਾਪੂ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਮਿੱਟੀ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ" ਜੋ ਕਿ ਚਿੱਟੀ ਮਿੱਟੀ-ਦੋਮਟ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਘੱਟ ਡੂੰਘਾਈ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਕਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਜੈਵਿਕ ਕਾਰਬਨ ਨਾਲ ਚੂਨੇ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਖਾਰੀਪਣ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਲਈ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਘਟਨਾ 777 ਮਿਲੀਮੀਟਰ (30.6 ਇੰਚ) ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਦੀ ਹੈ।

 ਰਸਾਇਣਕ ਗੁਣ 
ਫਲਾਂ ਦੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸੈਂਟਰਲ ਫੂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀਕਲ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (CFTRI) ਵਿਖੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਫਲ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਆਇਰਨ, ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਫਾਈਬਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਹੋਰ ਕੇਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਅਤੇ ਬੀ6 ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥ (TSS) 20-22 ਡਿਗਰੀ ਬ੍ਰਿਕਸ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਏਜੰਸੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਗਿਆਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬੰਗਲੌਰ ਦਾ ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਹੈ।
 ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ 
ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਿਭਾਗ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਫਲ ਦੀ ਫਸਲ ਹੇਠ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲੀਆਂ ਦਰਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਬੀਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ