ਸਿਓਟ ਗੁਫਾਵਾਂ

ਸਿਓਟ ਗੁਫਾਵਾਂ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Siyot Caves), ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਕਟੇਸ਼ਵਰ ਬੋਧੀ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੰਜ ਚੱਟਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਕੱਛ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲਕਪਤ ਤਾਲੁਕਾ ਵਿੱਚ ਸਿਓਤ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੁਫਾਵਾਂ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੀਆਂ ਹਨ।

ਮੁੱਖ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ, ਯਾਤਰਾ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਭਾਗ ਹਨ ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਜਾਂ ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਗੁਫਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੋਧੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਟਾ ਇੱਥੇ ਮਿਲੀਆਂ ਮੋਹਰਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਗੁਫਾਵਾਂ ਸਧਾਰਨ ਸਿੰਗਲ ਸੈੱਲ ਹਨ ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਸਿੰਧੂ ਨਦੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਅੱਸੀ ਬੋਧੀ ਗੁਫਾਵਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੱਤਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ੁਆਨਜ਼ਾਂਗ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡਾਕੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਲੁੱਟੀਆਂ ਗਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

1988-89 ਵਿੱਚ ਖੁਦਾਈ ਦੌਰਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉੱਕਰੀਆਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਮੋਹਰਾਂ ਅਤੇ ਸਵਰਗੀ ਬ੍ਰਹਮੀ ਅਤੇ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਨਾਲ ਉੱਕਰੀਆਂ ਮੋਹਰਾਂ ਬਰਾਮਦ ਹੋਈਆਂ। ਹੋਰ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂਬੇ ਦੀਆਂ ਮੁੰਦਰੀਆਂ, ਗਧਈਆ ਸਿੱਕੇ, ਘੰਟੀ ਅਤੇ ਚੇਨ ਵਾਲੀ ਟੈਰਾਕੋਟਾ ਨੰਦੀ, ਸੁਰਾਹੀ ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਸਟ੍ਰੈਟਿਗ੍ਰਾਫਿਕ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਜਾਂ ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਸ਼ੈਵੈਤਾਂ ਦੇ ਦੁਬਾਰਾ ਕਬਜ਼ੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਬੋਧੀ ਧਰਮ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਸੀ। 2001 ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

 ਗੈਲਰੀ 


 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਫਾਵਾਂ