ਏ. ਸੀ. ਜੋਸ਼ੀ

ਅਮਰ ਚੰਦ ਜੋਸ਼ੀ (18 ਸਤੰਬਰ 1908-14 ਫਰਵਰੀ 1971) ਇੱਕ ਭਾਰਤ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਪ-ਕੁਲਪਤੀ ਅਤੇ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਵਾਰਾਣਸੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।   ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਰਾਮ ਕਸ਼ਯਪ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲਾਹੌਰ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਫਲੋਰਾ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ 1936 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਜੋਸ਼ੀ ਦਾ ਜਨਮ 18 ਸਤੰਬਰ 1908 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਉਪਨਗਰ ਬਹਾਦੁਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰਾਮ ਕਿਸ਼ਨ ਜੋਸ਼ੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਸਰਜਨ ਸਨ। ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਫੋਰਮੈਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਕਾਲਜ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ (1929) ਅਤੇ 1930 ਵਿੱਚ ਐਮਐਸਸੀ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1937 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਡੀ. ਐਸ. ਸੀ. ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।  []

 ਅਧਿਆਪਨ ਕੈਰੀਅਰ 
ਜੋਸ਼ੀ 1930 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ 1931 ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣੇ। ਸੰਨ 1945 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਬਨਸਪਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬੋਟੈਨੀਕਲ ਲੈਬਾਰਟਰੀ, ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੋਸ਼ੀ ਨੂੰ 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੌਰਾਨ ਲਾਹੌਰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1947 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਨਵੀਂ ਸਥਾਪਤ ਬੋਟੈਨੀਕਲ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਵਿੱਚ ਬਨਸਪਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1951 ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਲੰਧਰ ਵਿਖੇ ਸਰਕਾਰੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਟੀਚਰਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਬਣੇ। 1953 ਵਿੱਚ ਜੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਇੰਸਟ੍ਰਕਸ਼ਨ (ਡੀ. ਪੀ. ਆਈ.) ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1957 ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।  []

1957 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਉਪ ਕੁਲਪਤੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੂਨ 1965 ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਜੁਲਾਈ 1965 ਤੋਂ ਅਗਸਤ 1967 ਤੱਕ ਉਹ ਯੋਜਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰਹੇ। ਉਸਨੇ ਸਤੰਬਰ 1967-ਜੁਲਾਈ 1969 ਵਿੱਚ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਉਪ-ਕੁਲਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

 ਮੌਤ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ 
ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਜਿੱਥੇ 14 ਫਰਵਰੀ 1971 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।  ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਏ. ਸੀ. ਜੋਸ਼ੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1971
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1908