ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਓਰੀਐਂਟਲ ਆਰਟ

ਦਾ ਇੰਡੀਅਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਓਰੀਐਂਟਲ ਆਰਟ (The Indian Society of Oriental Art) ਇੱਕ ਕਲਾ ਸੋਸਾਇਟੀ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1907 ਵਿੱਚ ਅਬਨਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੁਆਰਾ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਕਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉੱਚ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਿਤ ਰਸਾਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਸੀ।

 ਸੁਸਾਇਟੀ ਬਾਰੇ 
ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ ਵੇਰਵੇ 1920 ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ:

"ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1907 ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪੂਰਬੀ ਕਲਾ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਜਿਹੀ ਕਲਾ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ; ਪੇਪਰਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ; ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਦਾ ਆਯੋਜਨ; ਕਲਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦੀ ਖਰੀਦ; ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਜਾਂ ਕੁਲੈਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਹਰਾਂ ਨਾਲ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ; ਇੱਕ ਜਰਨਲ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅੱਗੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਜਨਤਕ ਕਰਜ਼ਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਦੁਆਰਾ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ, ਅਤੇ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੀ ਪੂਰਬੀ ਕਲਾ; ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ, ਕਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਕ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ, ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਮਦਦ, ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਡਿਪਲੋਮੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅੱਗੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।"

 ਸਥਾਪਨਾ 
ਇਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1907 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਭਰਾਵਾਂ ਗਗਨੇਂਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਅਤੇ ਅਬਨਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਟੈਗੋਰ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਦੀਆਂ ਸਾਲਾਨਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਲਹਿਰ (ਈ.ਬੀ. ਹੈਵਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਅਬਨਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ) ਵਿੱਚ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨਵੀਨਤਮ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਵਿਖੇ, ਇੰਡੀਅਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਓਰੀਐਂਟਲ ਆਰਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1907 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀਅਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਲਾਰਡ ਕਿਚਨਰ (ਪ੍ਰਧਾਨ), ਨੌਰਮਨ ਬਲੌਂਟ ਅਤੇ ਅਬਨਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ (ਸਕੱਤਰ) ਸਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਰਡ ਕਿਚਨਰ, ਮਿਸਟਰ ਜਸਟਿਸ ਵੁੱਡਰੋਫ ( ਜੌਨ ਵੁੱਡਰੋਫ ), ਮਿਸਟਰ ਜਸਟਿਸ ਰੈਂਪਿਨੀ (ਰਾਬਰਟ ਫੁਲਟਨ ਫੁਲਟਨ), ਮਿਸਟਰ ਜਸਟਿਸ ਹੋਲਮਵੁੱਡ (ਹਰਬਰਟ ਹੋਲਮਵੁੱਡ), ਮਿਸਟਰ ਜਸਟਿਸ ਆਸ਼ੂਤੋਸ਼ ਚੌਧਰੀ, ਮਿਸਟਰ ਰੂਬੋਸਨ (ਸਵੀਡਨ), ਮਿਸਟਰ ਮੂਲਰ (ਸਵੀਡਨ), ਨੌਰਮਨ ਬਲੌਂਟ (ਜੂਟ ਬ੍ਰੋਕਰ), ਨਾਟੋਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਗਦੀਂਦਰਨਾਥ ਰਾਏ, ਬਰਦਵਾਨ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾਧਿਰਾਜਾ ਵਿਜੈ ਚੰਦ ਮਹਿਤਾਬ, ਮਿਸਟਰ ਜੇ. ਚੌਧਰੀ, ਅਤੇ ਮਿਸਟਰ ਸੁਰੇਂਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

 ਇੰਡੀਅਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਓਰੀਐਂਟਲ ਆਰਟ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ 

 ਲਾਰਡ ਕਿਚਨਰ
 ਮਿਸਟਰ ਜਸਟਿਸ ਵੁੱਡਰੋਫ
 ਲਾਰਡ ਕਾਰਮਾਈਕਲ
 ਬੁਰਵਾਨ ਦਾ ਮਹਾਰਾਜਾਧਿਰਾਜਾ
 ਸਰ ਰਾਜੇਂਦਰਨਾਥ ਮੁਖਰਜੀ
 ਸਰ ਚਾਰਲਸ ਕੇਸਟੇਵਨ

 ਸਕੂਲ 
ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਹੌਗ ਸਟਰੀਟ ਸਥਿਤ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਬੀਮਾ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ, 6 ਸਮਾਵਯਾ ਮੈਂਸ਼ਨਜ਼ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨੰਦਲਾਲ ਬੋਸ, ਕਸ਼ਤੀੰਦਰਨਾਥ ਮਜ਼ੂਮਦਾਰ, ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਗਿਰਧਾਰੀਲਾਲ (ਮੂਰਤੀ) ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਬਨਿੰਦਰਨਾਥ ਅਤੇ ਗਗਨੇਂਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਐਸ. ਵੈਂਕਟੱਪਾ, ਹਕੀਮ ਖਾਨ, ਸਾਮੀ-ਉਜ਼-ਜ਼ਾਮਾ, ਰੂਪ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਪ੍ਰਮੋਦੇਕੁਮਾਰ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ, ਦੇਵੀਪ੍ਰਸਾਦ ਰੇ ਚੌਧਰੀ, ਬੀਰੇਸ਼ਵਰ ਸੇਨ, ਸੈਲੇਂਦਰਨਾਥ ਦੇ, ਸੁਰੇਂਦਰਨਾਥ ਕਾਰ, ਅਤੇ ਚੰਚਲਕੁਮਾਰ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

 ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ 
ਸਮਾਵਾਇਆ ਮੈਂਸ਼ਨਜ਼ ਵਿਖੇ ਸਾਲਾਨਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਪ੍ਰਿੰਟਸ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵੀ ਸੀ। 1914 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਆਧੁਨਿਕ ਕਲਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਸੀ। ਸੋਸਾਇਟੀ ਨੇ 1922 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੌਹੌਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ।

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 

 ਵਰਲਡਕੈਟ 'ਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਓਰੀਐਂਟਲ ਆਰਟ
 ਵਰਲਡਕੈਟ 'ਤੇ ਰੂਪਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ