ਰੰਜਨਾ ਕੁਮਾਰੀ

ਰੰਜਨਾ ਕੁਮਾਰੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Ranjana Kumari) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਹੈ। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸੋਸ਼ਲ ਰਿਸਰਚ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾ, ਵੂਮੈਨ ਪਾਵਰ ਕਨੈਕਟ ਦੀ ਚੇਅਰਵੁਮੈਨ ਹੈ।

 ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਰਾਣਸੀ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਚੰਦਰਵਤੀ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਜੈਨਾਥ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਬਨਾਰਸੀ ਸਾੜੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਪੰਡਿਤ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਸ਼ਰਮਾ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ "ਬਹੁਤ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ " ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਹੇਲੀਆਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਕੂਲ ਦਾ 12ਵਾਂ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਸੈਂਟਰਲ ਹਿੰਦੂ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੇ ਦਬਾਅ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (BHU) ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਬੀਐਚਯੂ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1974 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਦਿੱਲੀ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੇਟ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸਦੇ ਪੀਐਚਡੀ ਥੀਸਿਸ ਨੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
1977 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੁਧਿੰਦਰਾ ਭਦੌਰੀਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ