ਸੁਰੇਂਦਰਨਾਥ ਕਰ

ਸੁਰੇਂਦਰਨਾਥ ਕਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Surendranath Kar; 5 ਮਾਰਚ 1892 – 2 ਅਗਸਤ 1970) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਸੀ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1892 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਕਾਰ ਨੇ ਕਲਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੰਗਾਲੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ, ਨੰਦਲਾਲ ਬੋਸ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ, ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਭਤੀਜੇ, ਅਬਨਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਟੈਗੋਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ, ਕਲਾ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ। 1917 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀਆ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤੀਨਿਕੇਤਨ ਦਾ ਪੂਰਵਗਾਮੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਕਲਾ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚਲੇ ਗਏ।

ਕਰ, ਜੋ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਕਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੌਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਸਨ, ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਂਤੀਨਿਕੇਤਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੀਆਂ।

ਉਸਨੇ ਟੈਗੋਰ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਭੇਜੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਘਾਟ ਬੇਸੈਂਟ ਸਕੂਲ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਜੇ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ) ਲਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਹਾਲ ਵੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1959 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

ਸੁਰੇਂਦਰਨਾਥ ਕਰ ਦੀ ਮੌਤ 1970 ਵਿੱਚ 78 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। 

 ਹਵਾਲੇ 

 ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 



 Bharat Shilpi Nandalal, Volumes 1-4, (in Bengali) by Panchanan Mandal, Rarh Gobeshona Parshad, Santiniketan, 1968
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1892