ਇਮਰੋਜ਼ (ਚਿੱਤਰਕਾਰ)

ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ (26 ਜਨਵਰੀ 1926 – 22 ਦਸੰਬਰ 2023), ਜਿਸਨੂੰ ਇਮਰੋਜ਼ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਕਵਿਤਰੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਅਤੇ ਲੇਖਿਕਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦਾ ਪਾਰਟਨਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ 2005 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਰਹੇ। ਉਸਨੇ 33 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਾਸਿਕ ਸਾਹਿਤਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨਾਗਮਣੀ ਚਲਾਇਆ। 

 ਜੀਵਨੀ 
ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਇਮਰੋਜ਼) ਦਾ ਜਨਮ ਅਣਵੰਡੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲਾਇਲਪੁਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਚੱਕ ਨੰਬਰ 36 ਵਿੱਚ 1926 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। 

 ਇੰਦਰਜੀਤ ਤੋਂ ਇਮਰੋਜ਼ ਤੱਕ 
ਇੰਦਰਜੀਤ ਤੋਂ ਇਮਰੋਜ਼ ਤੱਕ ਦਾ ਉਸ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਈ ਸ਼ਿਅਰ ਲਿਖੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸਾਹਿਰ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵੀ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸਰੂਫ਼ ਸੀ। ਸਾਹਿਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਇਕ ਨਵੀਂ ਮਹਿਲਾ ਗਾਇਕਾ ਸੁਧਾ ਮਲਹੋਤਰਾ ਆਈ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਜੀਤ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਲਈ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਇੰਦਰਜੀਤ ਇਮਰੋਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਠੁੰਮਣਾ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਮਿਲ਼ ਗਿਆ। ਅਕਤੂਬਰ 2005 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਉਹ ਪਿਛਲੇ 40 ਸਾਲ ਇਮਰੋਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੀ। ਉਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਲਈ ਉਸਦੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਤਮਕ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਮਾ ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਦੀ ਲਿਖੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਇਮਰੋਜ਼: ਏ ਲਵ ਸਟੋਰੀ ਨਾਮ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਮਰੋਜ਼ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ।  

ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਦੀ 2004 ਵਿੱਚ ਆਈ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ  "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਫੇਰ ਮਿਲਾਂਗੀ"  ਇਮਰੋਜ਼ ਲਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇਮਰੋਜ਼ ਉਸਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ ਨੂੰ  ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇਮਰੋਜ਼ ਲਈ ਇਸ ਨਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕਿ ਉਹ ਵਾਪਸ ਆਵੇਗੀ, ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ, “ ਮੈਂ ਤੈਨੂ ਫੇਰ ਮਿਲਾਂਗੀ, ਕਿਥੇ… ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ… ਪਤਾ ਨਹੀਂ… ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲਾਂਗੀ… । "'Main tainu pher milangi': Artist Imroz passes away at 97, to meet his 'immortal Amrita' again". The Indian Express. 22 December 2023. Retrieved 23 December 2023.

ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਦੇ ਬਿਮਾਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਮਰੋਜ਼ ਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸਨ।  ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਚਾਰੇ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਲਈ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ "ਜਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਹੈ", "ਮਨਚਾਹਾ ਹੀ ਰਿਸ਼ਤਾ", ਅਤੇ "ਰੰਗ ਤੇਰੇ ਮੇਰੇ" ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ। "ਕਭੀ ਕਭੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਖ਼ਿਆਲ, ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਬਦਨ ਭੀ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰ ਲੇਤੇ ਹੈਂ," ਇਮਰੋਜ਼ ਨੇ "ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਨਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, ਸੁੰਦਰ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਸੁੰਦਰ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਢਾਲ਼ੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਨ। "'Main tainu pher milangi': Artist Imroz passes away at 97, to meet his 'immortal Amrita' again". The Indian Express. 22 December 2023. Retrieved 23 December 2023.

 ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਭਾਰਤੀ (ਕਲਾਕਾਰ)
 ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ
 ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ੈਸਲਾਬਾਦ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2023
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926