ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨ

ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Kavi Sammelan; ਹਿੰਦੀ: कवि सम्मेलन) ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿੰਦੀ ਪੱਟੀ ਵਿੱਚ ਕਵੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਇਕੱਠ ਹੈ। ਭਾਗੀਦਾਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਆਮ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਮੇਡੀ (ਹਾਸਰਸ) ਅਤੇ ਵਿਅੰਗ (ਵਿਆਂਗਯਾ) ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ "ਹਸਿਆ ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨ" ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

 ਇਤਿਹਾਸ 
ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨ 1920 ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਵੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਰਦੂ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮੁਸ਼ਾਇਰਾ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨ ਹੁਣ ਅਕਸਰ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ 'ਮੁਸ਼ਾਇਰਾ-ਕਮ-ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨ' ਪੂਰੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਨਹਿਰੀ ਦੌਰ ਸੀ। 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ, ਭਾਰਤੀ ਆਬਾਦੀ, ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸਦੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸਨ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨ 'ਤੇ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਢੰਗ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਰਿਲੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ 'ਤੇ ਪਿਆ। ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖੋਂ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਗੁਆਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਆਰਥਿਕ ਉਦਾਰੀਕਰਨ (1991) ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਿੱਸਾ ਸਨ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਟੀਵੀ ਨੈੱਟਵਰਕ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਦਾਰੀਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਧਦੇ ਪੱਛਮੀਕਰਨ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਜਿਹੇ ਇਕੱਠਾਂ ਦੀ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ। ਕਵੀ-ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਰੁਝਾਨ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਫੜ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਧਦੀ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਦੇ ਨਾਲ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਚੈਨਲ ਹਿੰਦੀ ਕਵਿਤਾ ਪਾਠਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਾਹ! ਵਾਹ! ਕੀ ਬਾਤ ਹੈ! , ਕਵੀ-ਸੰਮੇਲਨ ਨੂੰ ਵਧੇ ਹੋਏ ਦਰਸ਼ਕ ਅਧਾਰ ਅਤੇ ਪਸੰਦ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਾਹ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

 ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ 
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ,http://www.icchouston.org/IFair2014/HindiHaasyaKavi.pdf   ਦੁਬਈ, ਮਸਕਟ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਯੂਕੇ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹਨ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਵੀਆਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

 ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 

 ਮਯੰਕ ਮਿਸ਼ਰਾ
 ਕਮਲੇਸ਼ ਰਾਜਹੰਸ
 ਰਾਜਕਵੀ ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੁਲਸੀ
 ਪੰਕਜ ਪ੍ਰਸੂਨ
 ਅਰੁਣ ਜੈਮਿਨੀ
 ਅਸ਼ੋਕ ਚੱਕਰਧਰ
 ਸੁਰੇਂਦਰ ਸ਼ਰਮਾ
 ਚਿਰਾਗ ਜੈਨ
 ਦੇਵੇਸ਼ ਮਿਸ਼ਰਾ
 ਸੰਪਤ ਸਰਲ
 ਸ਼ੰਭੂ ਸ਼ਿਖਰ
 ਸ਼ੈਲੇਸ਼ ਲੋਢਾ

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤਕ ਉਤਸਵ