ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੱਖੋਵਾਲੀਆ

ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੱਖੋਵਾਲੀਆ (੧੮੭੦-੧੯੬੦) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਸੱਖੋਵਾਲ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਮਿੱਟ ਛਾਪ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦਿਆਂ ਉੱਪਰ ਛੱਡੀ ਹੈ। 

ਕਾਵਿ-ਟੋਟਾ

ਸਾਰੰਗ ਸੁਬੰਸ ਬਿਖੈ, ਸਾਰੰਗ ਨਿਸੰਸ ਭਏ, ਸਾਰੰਗ ਅਚਿਵ ਸਮ, ਸਾਰੰਗ ਸੁਭਾਇ ਹੈਂ।

ਸਾਰੰਗ ਸੁਵਾਰ ਅੰਗ, ਸਾਰੰਗ ਕੋ ਧਾਰ ਕਰਿ, ਸਾਰੰਗ ਕੋ ਸ਼ੋਰ ਪਿਖੇ, ਸਾਰੰਗ ਮੈ ਪਾਇ ਹੈਂ।

ਸਾਰੰਗ ਸੇ ਸੀਸ ਤੋਰੇ, ਸਾਰੰਗ ਅਕਾਰ ਅਰਿ, ਸਾਰੰਗ ਸੇ ਭਾਗੈਂ, ਜਬੈ ਸਾਰੰਗ ਕੁਦਾਇ ਹੈਂ।

ਸਾਰੰਗ ਸੇ ਦੇਖ ਦੁਸ਼ਟ, ਦੁਰ ਸਮ ਸਾਰੰਗ ਕੇ, ਸਾਰੰਗ ਕੋ ਨਾਮ ਜੈਸੇ ਕੋਟ ਅਘ ਘਾਇ ਹੈਂ।

ਸਾਰੰਗ ਸੇ ਊਚ ਭਏ, ਸਾਰੰਗ ਸੇ ਸੂਚ ਭਏ, ਸਾਰੰਗ ਸੇ ਤੇਜ ਕੋਟ ਸਾਰੰਗ ਜਗਾਇ ਹੈਂ।

ਸਾਰੰਗ ਬਜਾਏ ਤਾਰ, ਸਾਰੰਗ ਅਲਾਏ ਰਾਗ, ਸਾਰੰਗ ਸੇ ਸਭਾ, ਸੋਭ ਸਾਰੰਗ ਚੁਗਾਇ ਹੈਂ।

ਸਾਰੰਗ ਸੇ ਹੋਏ ਨਿਰਲੇਪ, ਸੀਤ ਸਾਰੰਗ ਸੇ, ਸਾਰੰਗ ਨਿਹਾਰ ਨਾਹਿ, ਸਾਰੰਗ ਤਜਾਇ ਹੈਂ।

ਸਾਰੰਗ ਪੁਕਾਰੇ ਡਾਰੇ, ਸਾਰੰਗ ਸੇ ਲੇਤ ਰਸ, ਸਾਰੰਗ ਕੋ ਪਾਏ ਜਮ, ਸਾਰੰਗ ਸੇ ਛਾਇ ਹੈਂ।

ਉਪਰੋਕਤ ਕਾਵਿ ਟੋਟੇ ਵਿਚ ਕਵੀ ਨੇ ਦੋ ਕਬਿੱਤਾਂ ਵਿਚ ਸਾਰੰਗ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਵਾਰ ਵਰਤ ਕੇ ਆਪਣਾ ਕਾਵਿ ਕੌਸ਼ਲ ਵਿਖਾਇਆ ਹੈ।

 ਹਵਾਲੇ