ਦੇਨਾ ਬੈਂਕ

ਦੇਨਾ ਬੈਂਕ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Dena Bank) ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲਾ ਬੈਂਕ ਸੀ ਜੋ 2019 ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਬੜੌਦਾ ਵਿੱਚ ਰਲੇਵਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ 1,874 ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਸਨ। ਬੈਂਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1938 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੇ ਬੈਂਕ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1969 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੇਨਾ ਬੈਂਕ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ ਕੀਤਾ।

 ਇਤਿਹਾਸ 
ਦੇਨਾ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 26 ਮਈ 1938 ਨੂੰ ਦੇਵਕਰਨ ਨੰਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ - ਚੂਨੀਲਾਲ ਦੇਵਕਰਨ ਨੰਜੀ, ਪ੍ਰਾਣਲਾਲ ਦੇਵਕਰਨ ਨੰਜੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੇਵਕਰਨ ਨੰਜੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਆਪਣਾ ਨਵਾਂ ਨਾਮ, ਦੇਨਾ (ਦੇਵਕਰਨ ਨਾਨਜੀ) ਬੈਂਕ ਅਪਣਾਇਆ, ਜਦੋਂ ਇਸਨੂੰ ਦਸੰਬਰ 1939 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਕੰਪਨੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਜੁਲਾਈ 1969 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇਨਾ ਬੈਂਕ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ ਕੀਤਾ । ਦੇਨਾ ਬੈਂਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ (ਐਕਵੀਜ਼ੀਸ਼ਨ ਐਂਡ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਆਫ ਅੰਡਰਟੇਕਿੰਗਜ਼) ਐਕਟ, 1970 ਦੇ ਤਹਿਤ ਗਠਿਤ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦਾ ਬੈਂਕ ਬਣ ਗਿਆ।

 ਮਿਲਾਪ 
17 ਸਤੰਬਰ 2018 ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ - ਵਿਜਯਾ ਬੈਂਕ, ਬੈਂਕ ਆਫ ਬੜੌਦਾ, ਅਤੇ ਦੇਨਾ ਬੈਂਕ - ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਨ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਕੀਤਾ। ਰਲੇਵੇਂ ਵਾਲਾ ਬੈਂਕ ₹1,482,000,000,000 (2023 ਵਿੱਚ ₹2.0 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਜਾਂ US$24 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ) ਦੇ ਕੁੱਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬੈਂਕ ਬਣਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਸੀ। ਰਲੇਵੇਂ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਦੱਸੇ ਗਏ ਕਾਰਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਚਾਲਨ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਾਹਕ ਅਧਾਰ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਫੰਡਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਪੂੰਜੀ ਜੁਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਦੇਨਾ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਉੱਚ ਗੈਰ-ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਕਾਰਨ ਤੁਰੰਤ ਸੁਧਾਰਾਤਮਕ ਕਾਰਵਾਈ (ਪੀਸੀਏ) ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਲੇਵੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਬੈਂਕ ਆਫ ਬੜੌਦਾ, ਵਿਜਯਾ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਦੇਨਾ ਬੈਂਕ ਦਾ ਕੁੱਲ NPA ਅਨੁਪਾਤ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 12.4%, 6.9% ਅਤੇ 22% ਸੀ, ਅਤੇ ਦੇਨਾ ਬੈਂਕ ਆਪਣੇ ਕੁੱਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ।

ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਅਤੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਬੋਰਡਾਂ ਨੇ 2 ਜਨਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਰਲੇਵੇਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਰਲੇਵੇਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਦੇਨਾ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਵਿਜਯਾ ਬੈਂਕ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਬੜੌਦਾ ਦੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 110 ਅਤੇ 402 ਇਕੁਇਟੀ ਸ਼ੇਅਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਰੱਖੇ ਹਰੇਕ 1,000 ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਲਈ  2 ਦੇ ਫੇਸ ਵੈਲਯੂ ਦੇ ਸਨ। ਏਕੀਕਰਨ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹੋ ਗਿਆ।

ਬੈਂਕ ਆਫ ਬੜੌਦਾ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸਤੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਬਾਂਦਰਾ ਕੁਰਲਾ ਕੰਪਲੈਕਸ, ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ ਦੇਨਾ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸੈਂਟਰ (ਦੇਨਾ ਬੈਂਕ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ) ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਕਰੇਗਾ।

 ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

 ਹਵਾਲੇ