ਈ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ

ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਖੋਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਿਕਸ਼ਣ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (NCERT) ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਰਾਜ ਮੰਤਰਾਲਾ (MOE) ਵੱਲੋਂ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਡਿਜੀਟਲ ਪੋਰਟਲ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕਾਂ ਲਈ ਬੇਲੋੜੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਮਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਵੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਹੋਇਆ ਇਹ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਸਕੂਲੀ ਪੱਧਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਰਲ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

 ਈ-ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ 
ਈ-ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਸਕੂਲੀ ਕਲਾਸਾਂ 1 ਤੋਂ 12 ਤੱਕ ਦੀਆਂ NCERT ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਟ ਬੁੱਕਾਂ, ਆਡੀਓ-ਵੀਡੀਓ ਲੈਕਚਰ, ਈ-ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਗਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਬੈਠੇ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਵਿਡ 19 ਵਰਗੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

 ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਸਮਗਰੀ: ਵੀਡੀਓ ਲੈਕਚਰ, ਆਡੀਓ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਖ਼ੇਡਾਂ।
 ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ: ਗੂਗਲ ਪਲੇਂ ਅਤੇ ਐਪਲ ਐਪ ਸਟੋਰ ਤੋਂ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਯੋਗ, ਜੋ ਆਫ਼ਲਾਈਨ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਡਾਊਨਲੋਡ ਆਪਸ਼ਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
 ਬਹੁਭਾਸ਼ਾਈ ਸਮਰਥਨ: ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਸਮਗਰੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਪਰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਝ NCERT ਬੁੱਕਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਬੁੱਕਾਂ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਲਾਭ ਪੰਜਾਬ ਵਰਗੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਹੈ, ਈ-ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀਆਂ NCERT ਬੁੱਕਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੂਰੀ ਸਮਗਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਕਲਾਸਾਂ 1 ਤੋਂ 12 ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਬੁੱਕਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ 'ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਵਿਆਕਰਨ') ਡਾਊਨਲੋਡ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਘਰ ਬੈਠੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ, ਇਹ ਐਪ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।

ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਆਕਰਨ ਨੂੰ ਵੀਡੀਓ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਰੁਚੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

 ਚੁਨੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਝਾਅ 
ਹਾਲਾਂਕਿ ਈ-ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਬਹੁਤ ਉੱਨਤ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਚੁਨੌਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। ਗ਼ਰੀਬ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਅਤੇ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਇਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸਮਗਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੀਡੀਓ ਲੈਕਚਰ ਅਤੇ ਇੰਟਰੈਕਟਿਵ ਐਪਸ ਵਧਾਏ ਜਾਣ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਝਾਅ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਫ਼ਲਾਈਨ ਡਾਊਨਲੋਡ ਵਰਤ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣ।

 ਉਪਸੰਧਾਰ 
ਈ-ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਪਹਿਲੂ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬੇਲੋੜੀ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਇਸ ਵਰਗੇ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਹਰੇਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ