ਮਹੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ (ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ)

ਮਹੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲਵਾਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਝਾਬੂਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ " ਝਾਬੂਆ ਦਾ ਗਾਂਧੀ " ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2019 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ, ਸ਼ਿਵਗੰਗਾ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹਨ।

 ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਦਤੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਘੁੱਘਸੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਹੇਸ਼ ਨੇ ਪੀਤਾਂਬਰਾ ਪੀਠ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਆਪਣੀ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹੇਸ਼ ਨੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਵਿੱਚ ₹7 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਮਰਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਛੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੀਜਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ (RSS), ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਸਵੈ-ਸੇਵੀ ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।

 ਕੰਮ 
ਉਹ ਆਰਆਰਐਸ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਵਜੋਂ ਜੁੜੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। 1998 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਝਾਬੂਆ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਤ ਨਿਵਾਸੀ ਭਲਾਈ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਬਣੇ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਲਮਾ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਿਵਗੰਗਾ ਅਭਿਆਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 111,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਲਮਾ ਭੀਲ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।"पढ़ाई के लिए किराए का कमरा लेने नहीं थे पैसे, अब महेश शर्मा को मिलेगा पद्मश्री" (in Hindi). Dainik Bhaskar. 2019.
Category:CS1 Hindi-language sources (hi) ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 350 ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ 5,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਬਣਾਏ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ 12 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 73 ਤਾਲਾਬਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾਇਆ ਅਤੇ 700 ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕੀਤਾ।

ਉਸਨੇ ਝਾਬੂਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸ਼ਿਵਗੰਗਾ ਸਮਗਰ ਗ੍ਰਾਮ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਹੈ ਜੋ ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਚੈੱਕ ਡੈਮਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਝਾਬੂਆ, ਧਾਰ ਅਤੇ ਅਲੀਰਾਜਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੈ।

 ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ
 ਉਮਾ ਸ਼ੰਕਰ ਪਾਂਡੇ
 ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਿੰਘ (ਸੰਰੱਖਿਅਕ)

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀਆ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਪ੍ਰਚਾਰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ