ਮੁਨਾਰ

ਮੁੰਨਾਰ (Munnar) ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਇਡੁੱਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਕਸਬਾ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਮੁੰਨਾਰ ਲਗਭਗ  'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਮੱਧ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ, ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ। ਮੁੰਨਾਰ ਨੂੰ "ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਸ਼ਮੀਰ " ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨੀਮੂਨ ਸਥਾਨ ਹੈ।

 ਭੂਗੋਲ 
ਮੁੰਨਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 1,450 ਮੀਟਰ (4,760 ਫੀਟ) ਤੋਂ 2,695 ਮੀਟਰ (8,842 ਫੀਟ) ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ 5 °C (41 °F) ਅਤੇ 25 °C (77 °F) ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ 15 °C (59 °F) ਅਤੇ 25 °C (77 °F) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੁੰਨਾਰ ਦੇ ਸੇਵੇਨਮਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ −4 °C (25 °F) ਤੱਕ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

 ਆਵਾਜਾਈ 

 ਰੋਡ 
ਮੁੰਨਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜ ਮਾਰਗਾਂ, ਰਾਜ ਮਾਰਗਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਸੜਕਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਕੋਚੀ - ਧਨੁਸ਼ਕੋਡੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ (N.H 49) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਕੋਚੀਨ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 130 km (81 mi), ਅਦੀਮਾਲੀ ਤੋਂ 31 km (19 mi), ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ Udumalpettu ਤੋਂ 85 km (53 mi) ਅਤੇ 60 km (37) mi) ਨੇਰੀਆਮੰਗਲਮ ਤੋਂ।

ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ।

 ਅਲੂਵਾ - 109 ਕਿ.ਮੀ
 ਵਰਕਲਾ - 245 ਕਿ.ਮੀ
 ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ - 280 ਕਿ.ਮੀ
 ਕੋਚੀ ਤੋਂ - ਏਰਨਾਕੁਲਮ - 150 ਕਿਲੋਮੀਟਰ

 ਰੇਲਵੇ 
ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਬੋਦੀਨਾਇਕਾਨੂਰ (68 ਕਿ.ਮੀ.) ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਏਰਨਾਕੁਲਮ (126 ਕਿ.ਮੀ.) ਅਤੇ ਅਲੁਵਾ (110 ਕਿਮੀ) ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਕੇਰਲ ਸਟੇਟ ਰੋਡ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ( KSRTC ) ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ ਅਲੁਵਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪੈਦਲ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੁੰਨਾਰ ਲਈ ਹਰ ਘੰਟੇ ਬੱਸਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।

 ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ 
ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਕੋਚੀਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 110 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (68 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਹੈ। ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਅਤੇ ਮਦੁਰਾਈਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਮੁੰਨਾਰ ਤੋਂ 165 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (103 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਹਨ।

 ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ 
24 ਜਨਵਰੀ 1961 ਨੂੰ ਬਣੀ ਮੁੰਨਾਰ ਦੀ ਪੰਚਾਇਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸਹੂਲਤ ਲਈ 21 ਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਪੱਲੀਵਾਸਲ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀਕੁਲਮ ਅਤੇ ਮਰਯੂਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਮਾਨਕੁਲਮ ਅਤੇ ਕੁੱਟਮਪੁਝਾ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਸਥਿਤ ਹਨ।

 ਜਨਸੰਖਿਆ 
2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੁੰਨਾਰ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 32,039 ਸੀ। 16,061 ਮਰਦ ਅਤੇ 15,968 ਔਰਤਾਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 7,968 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। 0-6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ 2,916 (ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 9.1%) ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 1,478 ਮਰਦ ਅਤੇ 1,438 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਮੁੰਨਾਰ ਪੰਚਾਇਤ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 84.85% ਸੀ, ਜੋ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਦੀ ਔਸਤ 94.00% ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਮਰਦ ਸਾਖਰਤਾ 91.05% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ 78.64% ਹੈ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ