ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ 2

ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ 2 ਜਾਂ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੂਜਾ ਜਾਂ ਅਠ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਲਿਖਯਤੇ, ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ 5ਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਲੇਖਕ ਆਮ ਤੌਰ ' ਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਠ ਦਾ ਕਥਾਨਕ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਪੁਰਾਣ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ੧ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੀ।

ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ, ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਚੰਡੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ; ਇਹ ਦੁਬਾਰਾ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਬੁਰਾਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜਾਈ ਲੜਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੱਝ-ਦੈਂਤ ਮਹਿਸ਼ਾ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

 ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ 
ਇਹ ਰਚਨਾ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਚਨਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਬ੍ਰਜ ਵਿਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਕੈਂਟੋ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 262 ਦੋਹੇ ਅਤੇ ਕੁਆਟਰੇਨ ਹਨ, ਜਿਆਦਾਤਰ ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਅਤੇ ਰਾਸਾਵਲ ਉਪਾਅ (ਛੰਦ) ਨੂੰ 8 ਅਧਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

 ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ 
ਇਹ ਰਚਨਾ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ, 1698 ਈਸਵੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਿਸ ਸਾਲ ਬਚਿੱਤਰ ਨਾਟਕ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮੈਕਸ ਆਰਥਰ ਮੈਕਾਲਿਫ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਰਚਨਾ ਬਾਰਡਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਏ ਹੋਏ ਸਨ ਜਾਂ ਕੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਸੁਆਦ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਇਹ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਉਕਤਿ ਬਿਲਾਸ ਤੋਂ ਇਸ ਪੱਖੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਧਿਆਵਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 262 ਛੰਦ ਹਨ। ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ 2 ਦੇ 8ਵੇਂ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਅਧਿਆਏ ਨੂੰ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਉਸਤਤ (ਅਥ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਉਸਤਤ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਦੇਵੀ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਹੋਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਉਕਤੀ ਬਿਲਾਸ, ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ, ਅਤੇ ਉਗਰਦੰਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮਗ੍ਰੰਥ