ਜੇਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਕੂਕਾ

ਜੇਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਕੂਕਾ ਇੱਕ ਯੁਗਾਂਡਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਅਕ, ਮਹਿਲਾ ਵਿਰੋਧੀ ਜਣਨ ਵਿਗਾਡ਼ (ਐੱਫ. ਜੀ. ਐੱਮ.) ਕਾਰਕੁਨ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਯੂਗਾਂਡਾ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਕਾਪਚੋਰਵਾ ਲਈ ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਗਰਟਰੂਡ ਕੁਲਾਨੀ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਸੀ। ਉਹ 1996 ਤੋਂ 1998 ਤੱਕ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ, 1999 ਵਿੱਚ ਆਫ਼ਤ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਰਾਜ ਮੰਤਰਾਲਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2007 ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ਿਰਾ ਜਾਮਵਾ ਦੀ ਥਾਂ ਕਾਪਚੋਰਵਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਲਈ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।

 ਪਿਛੋਕਡ਼ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਕੂਕਾ ਦਾ ਜਨਮ ਜੇਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਯਾਸੀਵਾ, ਸਿਪੀ, ਕਪਚੋਰਵਾ ਵਿੱਚ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਰੀਅਮ ਚੇਲੰਗਟ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਗਾਮੁਤੁਈ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1966 ਵਿੱਚ ਮਬਲੇ ਦੇ ਨਯੋਂਡੋ ਟੀਚਰਜ਼ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ 1969 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਗਗਾਬਾ ਟੀਚਰਜ਼ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਡ ਤਿੰਨ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣ ਗਈ।

 ਕੈਰੀਅਰ 

 ਸਿੱਖਿਆ 
ਕੂਕਾ 1969 ਵਿੱਚ ਗਾਮੁਤੁਈ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ। 1988 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਪਚੋਰਵਾ ਅਧਿਆਪਕ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

 ਸਿਆਸਤ 
ਕੂਕਾ ਨੇ 1989 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ 1994 ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੰਸਦ ਲਈ ਚੋਣ ਲਡ਼ਨ ਦੀ ਅਸਫਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੀ ਗਈ ਅਤੇ ਯੂਗਾਂਡਾ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਕਾਪਚੋਰਵਾ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।

ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵਿਕਾਸ (1996-1998) ਲਈ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਸੰਨ 1999 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਆਫ਼ਤ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

2007 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਪਚੋਰਵਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਲਈ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

 ਐੱਫ. ਜੀ. ਐੱਮ. ਵਿਰੋਧੀ ਸਰਗਰਮੀ 
1988 ਵਿੱਚ ਕਪਚੋਰਵਾ ਟੀਚਰਜ਼ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਕੂਕਾ ਲਿੰਚਿੰਗ ਤੋਂ ਬਚ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਪਚੋਰਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਮਤੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਔਰਤ ਜਣਨ ਵਿਗਾਡ਼ (ਐਫਜੀਐਮ) ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕੂਕਾ ਖੁਦ ਇਸ ਨੂੰ "ਔਰਤ ਜਣਨ ਕੱਟਣ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ "ਔਰਤ ਜਣਨਾ ਵਿਗਾਡ਼ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੱਖਿਆਤਮਕਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ"।

ਉਸ ਨੂੰ "ਔਰਤ ਜਣਨ ਵਿਗਾਡ਼ ਲਡ਼ਾਈ ਦੀ ਨਾਇਕਾ" ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ' ਤੇ ਬੋਲਿਆ ਹੈ।

 ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਸੰਨ 1972 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸਟੀਵਨ ਕੂਕਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।

 ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ 
ਸੰਨ 2012 ਵਿੱਚ, ਕੂਕਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ-ਨੀਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਰਡਰ-ਕਲਾਸ 4 ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਜਣਨ ਵਿਗਾਡ਼ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ।

ਔਰਤ ਜਣਨ ਵਿਗਾਡ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਉਸ ਦੀ ਲਡ਼ਾਈ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ (ਐਫਜੀਐਮ) ਕੂਕਾ ਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ ਤੁਮੈਨੀ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
 ਔਰਤ ਜਣਨ ਵਿਗਾਡ਼ (ਐੱਫ. ਜੀ. ਐੱਮ.)

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ