ਆਬ-ਈ ਇਸਤਾਦਾ

Category:Articles using infobox body of water without alt
Category:Articles using infobox body of water without pushpin map alt
Category:Articles using infobox body of water without image bathymetry

ਆਬ-ਈ ਇਸਤਾਦਾ ("ਖੜ੍ਹੇ ਪਾਣੀ" ) ਨਾਵਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਗਜ਼ਨੀ ਸੂਬੇ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਂਡੋਰਹੀਕ ਲੂਣ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ  ਹਿੰਦੂ ਕੁਸ਼ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਨ ਫਾਲਟ ਸਿਸਟਮ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਗਜ਼ਨੀ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ 125 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (78 ਮੀਲ) ਦੂਰ । 

 ਵਰਣਨ 
ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਝੀਲ ਦਾ 130 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (50 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਖੇਤਰਫਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ, 3.7 ਮੀ (12 ਫੁੱਟ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੈ ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ। ਝੀਲ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੋ ਛੋਟੇ ਟਾਪੂ ਹਨ,  ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾਰਾ  ਹੈ ਅਤੇ ਗਜ਼ਨੀ ਨਦੀ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਕਈ ਵਾਰ  ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਆਬ -ਈ ਇਸਤਾਦਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਵਾਹ ਗਜ਼ਨੀ, ਸਰਦੇਹ ਅਤੇ ਨਾਹਰਾ ਨਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਵਹਿਣ ਵਾਲਾ ਵਾਟਰਸ਼ੈੱਡ  ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ 2003 ਵਿੱਚ 1.8 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਘਰ ਸੀ। ਝੀਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਉੱਚੇ ਹੋਏ ਬੀਚਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੈੱਟ 2–3 ਮੀਟਰ (6 ਫੁੱਟ 7 ਇੰਚ – 9 ਫੁੱਟ 10 ਇੰਚ) ਤੇ ਨੋਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, 6–7 ਮੀ (20–23 ਫੀਟ) ਅਤੇ 9–10 ਮੀਟਰ (30–33 ਫੁੱਟ) ਆਮ ਝੀਲ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ। ਉੱਚੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ, ਝੀਲ ਨੂੰ ਲੋਰਾ ਨਦੀ, ਅਰਗਿਸਤਾਨ ਨਦੀ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ, ਝੀਲ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ, ਆਕਾਸੀ ਮੰਡੇਹ ਅਤੇ ਸੇਕਵਾ ਮੰਡੇਹ ਦੇ ਦੋ ਚੈਨਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਓਵਰਫਲੋ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਝੀਲ ਅਤੇ ਲੋਰਾ ਡਰੇਨੇਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

 ਸਭਿਅਤਾ 
ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਝੀਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਆਬ ਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੰਧਾਰ ਦੇ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਤਰਕਾਈ ਝੀਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਸ ਗਏ ਹਨ: 2003 ਵਿੱਚ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (6.2 ਮੀਲ) ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੱਠ ਪਿੰਡ ਸਨ। ਲਗਭਗ 5000 ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਝੀਲ ਦੇ ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੇਕਰ ਅਤੇ ਪੈਰੇਗ੍ਰੀਨ ਫਾਲਕਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜਨਾ, ਚਰਾਉਣਾ ਅਤੇ ਬਾਲਣ ਦੀ ਲੱਕੜ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

 ਵਾਤਾਵਰਣ 
ਆਬ -ਈ ਇਸਤਾਦਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਗਿੱਲੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਕਈ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ 120 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਬਾਬਰ ਨੇ ਝੀਲ 'ਤੇ ਵੱਡੇ ਫਲੇਮਿੰਗੋਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਝੁੰਡ ਦੇਖੇ; ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ 0 ਅਤੇ 9000 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ ਸਾਇਬੇਰੀਅਨ ਕ੍ਰੇਨਾਂ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਆਬਾਦੀ ਲਈ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਵੈਟਲੈਂਡਜ਼ ਇੱਕ ਨਾਜ਼ੁਕ ਠਹਿਰਾਅ ਸਨ, ਪਰ ਇਹ 1986 ਤੋਂ ਝੀਲ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ ਗਏ ਹਨ। 1974 ਵਿੱਚ, ਅਫਗਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਝੀਲ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਵਾਟਰਫੌਲ ਅਤੇ ਫਲੇਮਿੰਗੋ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ; 1979 ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਹਮਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਯਤਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਹਨ।

ਇਸ ਝੀਲ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਹੈਕਟੇਅਰ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਬਰਡਲਾਈਫ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਰਡ ਏਰੀਆ (IBA) ਮਨੋਨੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗ੍ਰੇਲੈਗ ਗੀਜ਼, ਆਮ ਪੋਚਾਰਡਸ, ਵੱਡੇ ਫਲੇਮਿੰਗੋ, ਸਾਇਬੇਰੀਅਨ ਕ੍ਰੇਨ, ਸਲੇਟੀ ਬਗਲੇ, ਮਹਾਨ ਚਿੱਟੇ ਪੈਲੀਕਨ, ਕਾਲੇ- ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਸਟਿਲਟਸ, ਕੈਂਟਿਸ਼ ਪਲਾਵਰ, ਪਤਲੇ-ਬਿਲ ਵਾਲੇ ਗੁੱਲ ਅਤੇ ਗੁੱਲ-ਬਿਲਡ ਟਰਨ ਹਨ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ