ਪੁਸ਼ਪਾ ਭਾਰਤੀ

ਪੁਸ਼ਪਾ ਭਾਰਤੀ (1935 ਤੋਂ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ 17 ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ।

 ਜੀਵਨ 
ਪੁਸ਼ਪਾ ਦਾ ਜਨਮ 1935 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1955 ਵਿੱਚ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ ਧਰਮਵੀਰ ਭਾਰਤੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1942 ਦੇ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।

ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ 1957 ਤੋਂ 1960 ਤੱਕ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਡਿਗਰੀ ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ 1975 ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪਡ਼੍ਹਾਇਆ।

ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਕਰੀਅਰ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭਾਗਤਾ, ਢਾਈ ਅਖ਼ਰ ਪ੍ਰੇਮ ਕੇ, ਸਰਸ ਸੰਵਾਦ, ਸਫਰ ਸੁਹਾਨ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨੇ ਪਾਠਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।"Writer Pushpa Bharati's memoir selected for Vyas Samman award". Hindustan Times. December 12, 2023.

ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ, ਪੁਸ਼ਪਾ ਭਾਰਤੀ ਨੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਚਕ ਸੱਤਿਆ ਕਥਾਏਂ, ਪ੍ਰੇਮ ਪਿਆਲਾ ਜਿਨ ਪੀਆ, ਧਾਈ ਅਕਸ਼ਰ ਪ੍ਰੇਮ ਕੇ, ਸਰਸ ਸੰਵਾਦ, ਸਫਰ ਸੁਹਾਨੇ, ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਬੋ, ਏਕ ਦੁਨੀਆ ਬੱਚਿਆਂ ਕੀ, ਵਾਦੇਂ ਅਤੇ ਯਾਦੇਂ, ਯਾਦੇਂ ਅਤੇ ਯਾਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਉਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬਾਲ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ 1988 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਲਈ ਇੱਕ ਜਿਊਰੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।"संपादित... यादें यादें और यादें... के लिए पुष्पा भारती को व्यास सम्मान-2023" (in Hindi). Hindustan. December 11, 2023.
Category:CS1 Hindi-language sources (hi)

ਉਸ ਨੇ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਜੀਵਨੀ ਵੀ ਲਿਖੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਣ ਜੀਵਨ ਗਾਥਾ ਹੈ, ਜੋ 2021 ਵਿੱਚ ਵਾਣੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

 ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 

 ਰੋਮਾਂਚਕ ਸੱਤਿਆ ਕਥਾਏਂ (ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ) 
 ਪ੍ਰੇਮ ਪਿਆਲਾ ਜਿਨ ਪਿਆ
 ਧਾਈ ਅਕਸ਼ਰ ਪ੍ਰੇਮ ਕੇ
 ਸਰਸ ਸੰਵਾਦ
 ਸਫਰ ਸੁਹਾਨੇ
 ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਬੋਧ
 ਇਕ ਦੁਨੀਆ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ
 ਵਦੀਨ
 ਯਾਦੇਨ, ਯਾਦੇਨ ਅਤੇ ਯਾਦੇਨ
 ਅਕਸ਼ਰ ਅਕਸ਼ਰ ਯੱਗਯਾ
 ਧਰਮਵੀਰ ਭਾਰਤੀ ਸੇ ਸਕਸ਼ਤਾਰਕਾਰ
 ਮੇਰੀ ਵਾਣੀ ਗਰਿਕ-ਵਾਸਨਾ
 ਸਾਂਸ ਕੀ ਕਲਾਮ ਸੇ
 ਧਰਮਵੀਰ ਭਾਰਤੀ ਕੀ ਸਾਹਿਤ-ਸਾਧਨਾ
 ਹਰਿਵੰਸ਼ ਰਾਏ ਬੱਚਨ ਕੀ ਸਾਹਿਤ-ਸਾਧਨਾ
 ਪੁਸ਼ਪੰਜਲੀ

 ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਧਰਮਵੀਰ ਭਾਰਤੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਬਾਂਦਰਾ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਬਿਲਡਿੰਗ ਸਾਹਿਤ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

 ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ 
ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਵਿੱਚ, ਪੁਸ਼ਪਾ ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 2008 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕਾਲੀਦਾਸ ਅਕਾਦਮੀ ਤੋਂ ਹਿੰਦੀ ਸੇਵਾ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਿੰਦੀ ਸੰਸਥਾਨ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਸਾਹਿਤ ਭੂਸ਼ਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।"Writer Pushpa Bharati's memoir selected for Vyas Samman award". Hindustan Times. December 12, 2023.

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ-ਕਥਾ 'ਯਾਦੇਂ, ਯਾਦੇਂ ਅਤੇ ਯਾਦੇਂ" (2016) ਨੂੰ ਕੇ. ਕੇ. ਬਿਰਲਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ 2023 ਵਿੱਚ 33ਵੇਂ ਵਿਆਸ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ 4 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨਕਦ ਇਨਾਮ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਖ਼ਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਉਹ ਹੋਰ ਵਿਲੱਖਣ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਮ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਸਵਾਜਨ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਗੌਰਵ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਸਰਸਵਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਹਿੰਦੀ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ।"Pushpa Bharati" . Vani Prakashan.

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
 ਪੁਸ਼ਪਾ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਅਕਲ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊ (ਸਫ਼ਾ 31 ਤੋਂ 37)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935