ਗਊ ਪੁੰਨ ਕਰਨਾ

ਗਊ ਇਕ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪਸ਼ੂ ਹੈ।ਪੁੰਨ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਦਾਨ ਕਰਨਾ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵਸਤ ਮੁਫਤ ਦੇਣੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਊ ਪੁੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ, ਰਸਮ ਨੂੰ ਗਊ ਪੁੰਨ ਕਰਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗਊ ਪੁੰਨ ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਪੈਸੇ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੀ ਲੜਕੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਉਸ ਪੰਡਤ ਨੂੰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਪੰਡਤ ਲੜਕੀ ਦੇ ਫੇਰੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਜਿਆਦਾ ਗਊ ਪੁੰਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜਦ ਕੋਈ ਜਿਆਦਾ ਉਮਰ ਦਾ ਅਮੀਰ ਬੰਦਾ ਮਰਨ ਕਿਨਾਰੇ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਬੰਦੇ ਦੀ ਗਊ ਦੀ ਪੂਛ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਵਾ ਕੇ ਪੰਡਤ ਨੂੰ ਪੁੰਨ  ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਗਊ ਪੁੰਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਪੰਡਤ ਦੱਸਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ "ਮਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਬੈਤਰਨੀ ਨਦੀ ਵਿਚੋਂ ਜਮ ਲੰਘਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਗਊ ਪੁੰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਗਊ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੂਛ ਫੜਾ ਕੇ ਬੈਤਰਨੀ ਨਦੀ ਲੰਘਾ ਦੇਵੇਗੀ।ਮਥਿਆਸ ਅਨੁਸਾਰ ਬੈਤਰਨੀ ਨਦੀ ਉਹ ਨਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਪੀ ਜੀਵ ਲਈ ਜਮਪੁਰੀ ਜਾਂਦਿਆਂ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਮ ਮੌਤ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿੱਦਿਆ ਪੜ੍ਹਣਾ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਪੰਡਤਾਂ ਦੀ ਇਜਾਰੇਦਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਪੰਡਤਾਂ ਨੇ ਆਮ ਬੰਦਿਆਂ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤ ਅਮੀਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਗਊ ਪੁੰਨ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਢਕਵੰਜ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਢੋਂਗ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਪਾਖੰਡ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਹੁਣ ਲੋਕ ਪੜ੍ਹ ਗਏ ਹਨ। ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਲੋਕ ਪੰਡਤਾਂ ਦੇ ਅਜੇਹੇ ਪਾਖੰਡਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਫਸਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਕੋਈ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਗਊ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜ