ਲਿਓਨੋਰਾ ਸਕਾਟ ਕਰਟਿਨ

thumb
ਲਿਓਨੋਰਾ ਸਕਾਟ ਕਰਟਿਨ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਸੀ।

 ਜੀਵਨੀ 
ਲਿਓਨੋਰਾ ਸਕਾਟ ਮਿਊਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਵ੍ਹਾਈਟ ਪਲੇਨਜ਼, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ 2 ਅਕਤੂਬਰ 1879 ਨੂੰ ਈਵਾ ਸਕਾਟ ਮਿਊਜ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫੇਨੀਜ਼ ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮ ਐਸ. ਮਿਊਜ਼) ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਤਲਾਕ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਿਆਂ 1889 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨਾਲ ਸੈਂਟਾ ਫੇ, ਨਿਊ ਮੈਕਸੀਕੋ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿਲਸਾਈਡ ਐਵੇਨਿਊ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਘਰ ਬਣਾਇਆ। 1891 ਅਤੇ 1896 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਲਿਓਨੋਰਾ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗਈ। 1896 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਪਤੀ, ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਕੀਟ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਡਾਲਬਰਟ ਫੇਨੀਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਸਾਡੇਨਾ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਲਿਓਨੋਰਾ ਮਿਸ ਔਰਟਨ ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪਡ਼੍ਹਦੀ ਹੈ।

1900 ਵਿੱਚ, ਲਿਓਨੋਰਾ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਪਤੀ, ਥਾਮਸ ਐਡਵਰਡ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਕਰਟਿਨ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਕੀਲ, ਅਤੇ ਇਹ ਜੋਡ਼ਾ 1903 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਇਕਲੌਤੀ ਬੱਚੀ ਲਿਓਨੋਰਾ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਕਰਟਿਨ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਸਪ੍ਰਿੰਗਜ਼, ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। 1911 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪਾਸਾਡੇਨਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਾ ਫੇ ਚਲੀ ਗਈ। ਸੰਨ 1914 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸੈਂਟਾ ਫੇ ਗਾਰਡਨ ਕਲੱਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ। 1925 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਆਰਟਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ।

ਨਿਊ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੇ ਐਡਗਰ ਹੈਵੇਟ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਲਿਓਨੋਰਾ ਕਰਟਿਨ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਰੀਜੈਂਟਸ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਬੋਰਡ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸੈਂਟਾ ਫੇ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਅਮੈਰੀਕਨ ਰਿਸਰਚ (ਹੁਣ ਸਕੂਲ ਫਾਰ ਐਡਵਾਂਸਡ ਰਿਸਰਚ) ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਅਤੇ ਓਲਡ ਸੈਂਟਾ ਫੇ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੈਂਟਾ ਫੇ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ। ਸੰਨ 1933 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਅੱਜ ਦੇ ਐਲ ਰੈਂਚੋ ਡੀ ਲਾਸ ਗੋਲੌਂਡਰੀਨਾਸ ਅਤੇ ਲਿਓਨੋਰਾ ਕਰਟਿਨ ਵੈੱਟਲੈਂਡਜ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਧੀ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀ, ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਉੱਤੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ। "ਹੀਲਿੰਗ ਹਰਬਸ ਆਫ਼ ਦ ਅਪਰ ਰੀਓ ਗ੍ਰਾਂਡੇ" ਇੱਕ ਕਲਾਸਿਕ ਬਣ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਛਾਪੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਪੈਨਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ (ਜੌਹਨ ਪੀਬੋਡੀ ਹੈਰਿੰਗਟਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ) ਸਮਿਥਸੋਨੀਅਨ ਸੰਸਥਾ ਆਰਕਾਈਵਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ।Profile , sova.si.edu. Accessed March 16, 2024.

ਅਰੀਜ਼ੋਨਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਫੀਲਡ ਵਰਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 1949 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਕਿਤਾਬ "ਬਾਈ ਦ ਪੈਗੰਬਰ ਆਫ਼ ਦ ਅਰਥ" ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। ਕਈ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਅਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਮਿਚੋਆਕਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਬਨਸਪਤੀ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ।

ਕਰਟਿਨ ਨੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਫੈਟਿਸ਼ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 160 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵ੍ਹੀਲਰਾਈਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਨੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਸਮਕਾਲੀ ਮੂਲ ਅਮਰੀਕੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ। ਚਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਕੋਸ਼ਰ ਦੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਉਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਪੋਹਹੋਗੇਹ ਓਵਿੰਗੇਹ ਕਲਾਕਾਰ ਜੂਲੀਅਨ ਮਾਰਟੀਨੇਜ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ "ਕੋਸ਼ਰੀਤਾ" ਉਪਨਾਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਿਓਨੋਰਾ ਦੁਆਰਾ ਜੂਲੀਅਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਤਿੰਨ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

 ਮੌਤ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ 
ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 2 ਸਤੰਬਰ 1972 ਨੂੰ 92 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਾ ਫੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।

ਉਸ ਦੇ ਪੁਰਾਲੇਖ ਅਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਾਂਤਾ ਫੇ ਵਿੱਚ ਅਸਕੀਆ ਮਾਦਰੇ ਹਾਊਸ ਅਤੇ ਪਾਸਾਡੇਨਾ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪਾਸਾਡੇਨਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1979