ਪਾਣੀ ਦਾ ਛਿੱਟਾ ਦੇਣਾ

ਪਾਣੀ ਦਾ ਤਰੌਂਕਾ ਦੇਣ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਛਿੱਟਾ ਦੇਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਸਤ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਉੱਪਰ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਦਾ ਛਿੱਟਾ ਮਾਰ ਦੇਵੋ ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਉੱਪਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਛਿੱਟੇ ਮਾਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਉੱਪਰ ਛਿੱਟੇ ਮਾਰਨ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਫਲ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦਾ। ਜਿਹੜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਤੀਰਥ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਉੱਪਰ ਤੇ ਕੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਛਿੱਟੇ ਮਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛਿੱਟੇ ਮਾਰਨਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਬਰਾਬਰ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉੱਚੀ ਜਾਤੀ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀ ਵਾਲੇ ਚੂਹੜੇ, ਚਮਾਰ ਨਾਲ ਛੂਹ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਭਿੱਟਿਆ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਉੱਪਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮੈਂਬਰ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਦੇ ਛਿੱਟੇ ਮਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਛਿੱਟੇ ਮਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਭਿੱਟ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈਆਂ ਦੇ ਘਰ ਤਾਂ ਛਿੱਟੇ ਮਰਵਾਉਣ ਲਈ ਗੰਗਾ ਜਲ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਜਦ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦਾਹ ਸੰਸਕਾਰ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਮੁੜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਾ ਕੇ ਉਸ ਉੱਪਰ ਦੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਛਿੱਟੇ ਮਾਰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਹਿਮ-ਭਰਮ ਪੰਡਤਾਂ ਦੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੀ ਤਰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਰਸਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਭਲਾ ਸਰੀਰ ਤੇ ਕੱਪੜਿਆ ਉੱਪਰ ਛਿੱਟੇ ਮਾਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਹੋਇਆ ਕਿਵੇਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ? ਭਿੱਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਵਿਅਕਤੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਛਿੱਟਿਆਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ? ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰਕਹੀਣ ਤੇ ਫਜ਼ੂਲ ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜ