ਕੁਸੁਮ ਦਾ ਤੇਲ

ਕੁਸੁਮ ਤੇਲ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਤੇਲ ਹੈ ਜੋ ਕੁਸੁਮ ਦੇ ਦਰੱਖਤ (ਸਲੇਚੇਰਾ ਓਲੀਓਸਾ) ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੌਦਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੀਲੋਨ ਓਕ, ਲੈਕ ਟ੍ਰੀ, ਜਾਂ ਮੈਕਾਸਰ ਆਇਲ ਟ੍ਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੈਪਿੰਡੇਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਸਪਿਨਦਕੇਏ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਇੱਕ ਸਵਿਸ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੇ.ਸੀ. ਸ਼ਲੀਚਰ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਤੇਲਦਾਰ" ਜਾਂ "ਤੇਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ"। ਇਹ ਰੁੱਖ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

 ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 
ਫਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਸਲੀਚੇਰਾ ਓਲੀਓਸਾ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਵੱਢੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਗੜ ਕੇ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਕਣ ਦੇਣ ਨਾਲ ਫਲਾਂ ਦੇ ਸਿਲਕੇ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

 ਤੇਲ 
ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਓਲੀਕ ਐਸਿਡ (2-3%), ਸਟੀਰਿਕ ਐਸਿਡ (2-6%), ਗੈਡੋਲੀਕ ਐਸਿਡ, ਅਤੇ ਅਰਾਕਿਡਿਕ ਐਸਿਡ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾਇਨੋਜੈਨਿਕ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਖਪਤ ਲਈ ਹਟਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੁਸਮ ਤੇਲ ਅਸਾਧਾਰਨ ਹੈ, ਸਿਰਫ 37% ਆਮ ਗਲਾਈਸਰੋਲ ਐਸਟਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ। ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਲਿਨੋਲਿਕ ਐਸਿਡ (43-50%), ਪਾਮੀਟਿਕ ਐਸਿਡ (5-8%), ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਾਇਨਿਕ ਐਸਿਡ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਖਪਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਟਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੇਲ ਪੀਲੇ ਭੂਰੇ, ਅਰਧ-ਠੋਸ, ਕੌੜੇ ਬਦਾਮ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੇਲ ਸੈਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਹਲਕੇ ਰੰਗ ਦੀ ਠੋਸ ਚਰਬੀ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਸੁਮ ਤੇਲ ਵਿੱਚ HCN ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 0.03-0.05% ਦੀ ਗਾੜ੍ਹਾਪਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਈਨੋਜੈਨਿਕ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਸਾਈਨੋਜੇਨਿਕ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦੀ ਸਹੀ ਸਥਿਤੀ ਜਾਂ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਜਾਇਦਾਦ ਮੁੱਲ  ਨਮੀ ਅਤੇ ਅਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ 0.25 ਰਿਫ੍ਰੈਕਟਿਵ ਇੰਡੈਕਸ 50 'ਤੇ °C 4. 4560-1.460 ਖਾਸ ਗੁਰੂਤਾ 90°/30 °C 0.865-0.869 ਸਾਪੋਨੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਮੁੱਲ 220-240 ਆਇਓਡੀਨ ਮੁੱਲ (Wijs) 48-60 ਐਸਿਡ ਮੁੱਲ, ਅਧਿਕਤਮ 10.0 Wt ਦੁਆਰਾ ਗੈਰ-ਸਪੌਨੀਫਾਈਬਲ ਮਾਮਲਾ % 3.0 ਟਾਈਟਰ ਮੁੱਲ °C, ਮਿਨ 45 ਰੀਚਰਟ-ਮੀਸੇਲ ਮੁੱਲ 15-20 ਪੋਲੈਂਸਕੇ ਮੁੱਲ, ਅਧਿਕਤਮ 1.5
ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ ਰਚਨਾ 
ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮਿਰਿਸਟਿਕ ਐਸਿਡ (C14:0) 0.01 ਪਾਮੀਟਿਕ ਐਸਿਡ (C16:0) 7.59 ਪਾਮੀਟੋਲੀਕ ਐਸਿਡ (C16:1) 1. 80 ਓਲੀਕ ਐਸਿਡ (C18:1) 2.83 ਟ੍ਰਾਂਸ - ਲਿਨੋਲਿਕ ਐਸਿਡ (C18:2) 49.69 cis - ਲਿਨੋਲਿਕ ਐਸਿਡ (C18:2) 5.56 α-ਲਿਨੋਲੇਨਿਕ ਐਸਿਡ (C18:3) 0.26 ਈਕੋਸੇਨੋਇਕ ਐਸਿਡ (C20:1) 29.54 ਈਕੋਸਾਡੀਨੋਇਕ ਐਸਿਡ (C20:2) 0.24 ਬੇਹੇਨਿਕ ਐਸਿਡ (C22:0) 1.14 ਇਰੂਸਿਕ ਐਸਿਡ (C22:1) 1.22 ਲਿਗਨੋਸੇਰਿਕ ਐਸਿਡ (C24:0) 0.03

 ਵਰਤਦਾ ਹੈ 
ਕੁਸੁਮ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੇਅਰ ਡ੍ਰੈਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤੇਲ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਰਦ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪਾਉਣ ਲਈ ਮਸਾਜ ਦੇ ਤੇਲ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ