ਹਲਦਾ (ਪੌਦਾ)

ਹਲਦਾ ਜਾਂ ਵਿਕੋਆ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: Vicoa) ਏਸਟਰੇਸੀ (ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਪਰਿਵਾਰ) ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਲੇਕੈਂਪੇਨ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਫੁੱਲਦਾਰ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜੀਨਸ ਹੈ। ਇਹ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋਚੀਨ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਵਰਣਨ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਹੈਨਰੀ ਗੈਬਰੀਅਲ ਡੀ ਕੈਸੀਨੀ (ਕੈਸ.) ਦੁਆਰਾ 1829 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਜੀਨਸ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੈਂਟਨੇਮਾ ਜੀਨਸ (ਅਸਟਰੇਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ) ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। 2018 ਵਿੱਚ ਅਣੂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੱਕ, ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਜੀਨਸ ਸੀ।

ਇਹ ਪੌਦਾ ਸਾਉਣੀ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦਾ ਇਕ ਮੌਸਮੀ, ਸਿੱਧਾ ਵਧਣ ਵਾਲਾ, 30-60 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਤੱਕ ਵਧਣ ਵਾਲਾ ਨਦੀਨ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲ ਗੂੜੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਦੀਨ ਆਮ ਕਰਕੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਖਾਲੀ ਪਈਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਗਲਾ ਵਾਧਾ ਬੀਜ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

 ਵਰਤੋਂ 
ਕੁਝ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਕੋਆ ਇੰਡੀਕਾ ਨੂੰ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਹੈ।Gyanendra Pandey (Sri Satguru Publications, 1994) C.P. Khare H. Panda  ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।N. P. Singh 

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਦੀਨ