ਆਰੀਆ ਵਿਆਹ

ਆਰੀਆ ਵਿਆਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਇੱਕ ਵਿਆਹ ਪ੍ਰਥਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਰ (ਲਾੜਾ) ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੰਨਿਆ (ਲਾੜੀ) ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੋ ਬਲਦ ਦੇਣੇ ਪੈਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਲਗਭਗ 1500-1000 ਈ.ਪੂ. ਦੇ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੀ।

 ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ 

 ਵੈਦਿਕ ਸਰੋਤ: 
ਰਿਗਵੇਦ (10.85) ਵਿੱਚ "ਵਰ-ਦਾਨ" (ਕੰਨਿਆ ਦਾਨ) ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ

ਮਨੁਸਮ੍ਰਿਤੀ (3.31) ਵਿੱਚ ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਉਲੇਖ

 ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਥਾ: 
ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਕ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸੀ

ਬਲਦ ਕਿਸਾਨੀ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਵਟਾਂਦਰਾ ਮੁੱਲ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ

ਵਿਵਾਦਾਸਪਦ ਪਹਿਲੂ

 ਪੁਰਸ਼-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਾਜ: 
ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸੰਪੱਤੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ

ਵਿਆਹ ਨੂੰ "ਕੰਨਿਆ-ਦਾਨ" (ਲੜਕੀ ਦਾਨ) ਦੀ ਰਸਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ

 ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ: 
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਅਤੇ ਬੇਬੀਲੋਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਸਨ

ਆਧੁਨਿਕ ਸਥਿਤੀ

 ਪ੍ਰਥਾ ਦਾ ਅੰਤ: 
ਮਹਾਕਾਵਿ ਕਾਲ (500 ਈ.ਪੂ.) ਤੱਕ ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ

ਇਸਦੀ ਜਗ੍ਹਾ "ਕਨਿਆਦਾਨ" (ਬਿਨਾਂ ਪਸ਼ੂ ਵਟਾਂਦਰੇ ਦੇ) ਨੇ ਲੈ ਲਈ

 ਸਮਕਾਲੀ ਪਰਛਾਵਾਂ: 
 ਦਹੇਜ ਪ੍ਰਥਾ (20ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ)
 ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ "ਮੁੱਲ ਦਾ ਵਿਆਹ" (ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ) ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ 

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਹ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼