ਖੜ੍ਹਾ ਸਿਆਪਾ

ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਰੋਣ ਪਿੱਟਣ ਦੀ ਰਸਮ ਨੂੰ ਸਿਆਪਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਖੜ੍ਹਾ ਸਿਆਪਾ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸਤਰੀਆਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਰਨ ਸਮੇਂ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਰੋਂਦੀਆਂ ਤੇ ਪਿੱਟਦੀਆਂ ਸਨ। ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਮਕਾਣ ਵਿਚ ਆਈਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਇਕ ਪਾਸੇ ਖੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਚਾਲੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਨੈਣ/ਮਰਾਸਣ ਜਾਂ ਮਕਾਣ ਵਿਚ ਆਈ ਨੈਣ/ਮਰਾਸਣ ਖੜ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਮੁਹਰੇ ਨੈਣ ਅਲਾਹੁਣੀਆਂ ਅਲਾਪਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਗਰ ਤਾਲ ਵਿਚ ਇਸਤਰੀਆਂ ਸਿਆਪਾ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਕ ਵਾਰੀ ਦੁਹੱਥੜ ਪੱਟਾਂ ਤੇ ਮਾਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਛਾਤੀ ਤੇ ਮਾਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਤੀਜੀ ਵਾਰੀ ਦੁਹੱਥੜ ਪੁੜਪੁੜੀਆਂ ਤੇ ਮਾਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਸਿਆਪਾ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੱਥ ਮਾਰ ਕੇ ਸਿਆਪਾ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਫੇਰ ਤੇਜ ਹੱਥ ਮਾਰ ਕੇ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਫੇਰ ਉਸ ਤੋਂ ਤੇਜ ਹੱਥ ਮਾਰ ਕੇ ਸਿਆਪਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਆਪਾ ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਸਿਆਪਾ ਹੋਰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਿਆਪੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਧੀਮੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਿਆਪਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਹੁਣ ਖੜ੍ਹਾ ਸਿਆਪਾ ਕਰਨ ਦੀ ਰਸਮ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼