ਤਾਕਸਿੰਗ

ਤਾਕਸਿੰਗ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਸੁਬਾਨਸਿਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਾਮਵਰ ਸਰਕਲ ਦਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ।  ਤਾਕਸਿੰਗ ਦਾ ਖੇਤਰ ਤਾਗਿਨ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।[6]

ਇਹ ਪਿੰਡ ਸੁਬਾਨਸਿਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਨਦੀ ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲਿਮਕਿੰਗ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਤੱਕ ਸੜਕ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ  (BRO)ਬਾਰਡਰ ਰੋਡਜ਼ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (GREF)ਦੀ 128 ਸੜਕ ਨਿਰਮਾਣੀ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ   ਤਾਕਸਿੰਗ ਅਸਫੀਲਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਹੈ।

 ਵਰਣਨ 

ਤਾਕਸਿੰਗ ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸੁਬਾਨਸਿਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਹੈ।

ਜੈਲੇਨਸੀਨਾਕ ਅਤੇ ਤਾਕਸਿੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਦੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਪੈਦਲ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਤਾ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਇਸ਼ਨੇਯਾ ਪਿੰਡ ਤੱਕ, ਅਤੇ ਸੁਬਨਸਿਰੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਇਸਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯੁਮੇ ਚੂ ਅਤੇ ਸੁਬਾਨਸਿਰੀ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਲੁੰਗ (ਸੁਬਾਨਸਿਰੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ) ਅਤੇ ਯੁਮੇ (ਯੂਮੇ ਚੂ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ) ਤੋਂ ਰਸਤੇ ਇੱਥੇ ਜੁੜਦੇ ਹਨ। [3] ਭਾਰਤ ਦੀ ਬਾਰਡਰ ਰੋਡਜ਼ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਬੀਆਰਓ) ਨੇ 2009 ਅਤੇ 2018 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗੇਲੇਨਸੀਨਾਕ ਅਤੇ ਤਾਕਸਿੰਗ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸੜਕ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਸੁਬਨਸਿਰੀ ਨਦੀ ਦਾ ਦੱਖਣੀ ਕਿਨਾਰਾ ਟੈਕਸਿੰਗ ਸਰਕਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਸੁਬਨਸਿਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕੁਝ ਪਿੰਡ ਵੀ ਹਨ। 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤਾਕਸਿੰਗ ਸਰਕਲ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 733 ਸੀ।

ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਨਾ ਲੋਕ (ਜਾਂ Nga ਲੋਕ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੀ ਨਾ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। [14] ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੁਆਂਢੀ ਲਿਮਕਿੰਗ ਸਰਕਲ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਤਾਗਿਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ। Ethnologue profile of Nga

 ਇਤਿਹਾਸ 

 ਤਸਰੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ 
ਡਕਪਾ ਸ਼ੇਰੀ ਪਹਾੜ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ 12-ਸਾਲਾ ਜ਼ਾਰੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ, ਤਾਕਸਿੰਗ ਤਿੱਬਤੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਜ਼ਾਰੀ ਚੂ ਘਾਟੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਗੇਲੇਨਸੀਨਾਕ ਤੱਕ ਗਈ ਅਤੇ ਸੁਬਾਨਸਿਰੀ ਘਾਟੀ ਰਾਹੀਂ ਵਾਪਸ ਤਿੱਬਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਈ। ਤਿੱਬਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਕਸਿੰਗ ਦਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਹੈ। ਤਾਕਸਿੰਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਤਿੱਬਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਨਗਾਮਪਾ ਟ੍ਰੈਟਰੋਕ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਤਾਂਤਰਿਕ ਚਾਰਨਲ ਗਰਾਉਂਡ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਡਰੁਕਪਾ ਲਾਮਾ ਨੇ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਤਾਕਸਿੰਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਰੱਖਤ ਦੁਆਰਾ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਮੁੱਖ ਜ਼ਾਰੀ ਖੇਤਰ-ਰੱਖਿਅਕ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।[1]
ਆਖਰੀ ਜ਼ਾਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ 1956 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ-ਭਾਰਤ ਸਰਹੱਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਤਾਕਸਿੰਗ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਲੂਸ ਚਾਰ ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਸਪੁਰ 'ਤੇ ਡੋਰਿੰਗ ਰੈਸਟ ਹਾਊਸ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਰਲੋ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਭੁੱਖੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਮੱਕੀ ਲੈ ਕੇ ਆਏ।[18]

 ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸਰਹੱਦੀ ਟਕਰਾਅ 
1959 ਦੇ ਤਿੱਬਤੀ ਵਿਦਰੋਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚੀਨੀ ਫੌਜਾਂ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦ ਦਾ ਫੌਜੀਕਰਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਿਗੀਤੁਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲੋਂਗਜੂ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤੀ ਸਰਹੱਦੀ ਚੌਕੀ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਦੇੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਮਾਜਾ ਸਰਹੱਦੀ ਚੌਕੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ।[19] ਸਾਲ 1962 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨਾਲ ਚੀਨੀ ਸਰਗਰਮੀ ਫਿਰ ਵਧ ਗਈ।[20] ਭਾਰਤ ਨੇ ਇੱਕ ਪਲਟੂਨ ਦੁਆਰਾ ਤਾਕਸਿੰਗ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਸਰਹੱਦੀ ਚੌਕੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ। ਜੂਨ ਵਿੱਚ, ਲੇਂਗਬੇਂਗ (ਲਿੰਗਬਿੰਗ) ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੀਨੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਅਧੀਨ, ਤਾਕਸਿੰਗ ਪੋਸਟ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹਥਿਆਰ ਚੋਰੀ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਝੜਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਬਾਇਲੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।[21]23 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਈਫਲਜ਼ ਦੀ ਅਸਫੀਲਾ ਚੌਕੀ ਦੇ ਇੱਕ ਜੇਸੀਓ ਅਤੇ 17 ਹੋਰ ਰੈਂਕ ਦੇ ਜਵਾਨ ਗੁਆ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਸਰਹੱਦੀ ਚੌਕੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਲੀਆ ਵੱਲ ਹਟਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਖਾਲੀ ਪਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੌਂਕੀਆਂ 'ਤੇ ਚੀਨੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।[19]16 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ, ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਚੀਨੀ ਸੈਨਿਕ ਭਾਰੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਜੈਲੇਨਸੀਨਾਕ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖੇ ਗਏ ਸਨ।[22] ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚੀਨੀ ਆਪਣੀਆਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਚੌਂਕੀਆਂ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ, ਸਿਵਾਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਚੂ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਲੋਂਗਜੂ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ।

 ਆਵਾਜਾਈ 
ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਰਡਰ ਰੋਡਜ਼ ਆਰਗੇਨਾਈਜੇਸ਼ਨ (ਬੀਆਰਓ) ਨੇ 2009 ਅਤੇ 2018 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗੇਲੇਨਸੀਨਾਕ ਅਤੇ ਤਾਕਸਿੰਗ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸੜਕ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਕਸਿੰਗ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਗੇਲੇਨਸੀਨਾਕ- ਲਿਮਕਿੰਗ- ਤਾਲੀਆ- ਦਾਪੋਰੀਜੋ ਸੜਕ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਸੜਕ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਖੋਲ ਕੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨਿਰਮਾਣ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਬਾਰਸ਼, ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ, ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਜੱਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨਕ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।ANI, BRO creates history through road link to China border, Business Standard, 17 May 2018. ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ 2020 ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਦੀ ਹਾਲਤ ਖਰਾਬ ਸੀ‘Abduction’ spotlight on poor border roads in Arunachal, The Telegraph (Kolkata), 8 September 2020.

ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਣਨੀਤਕ ਸੜਕ BRO ਦੁਆਰਾ 2017 ਵਿੱਚ ਕੁਰੁੰਗ ਕੁਮੇ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਹੂਰੀ (ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੋਲੋਰਿਆਂਗ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ) ਅਤੇ ਸਰਲੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜ਼ੀਰੋ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਨਿਰਮਾਣ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਹੈਲੀ-ਏਅਰਲਿਫਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਕੋਲੋਰਿਆਂਗ-ਹੁਰੀ-ਸਰਲੀ-ਤਾਲੀਆ-ਦਾਪੋਰੀਜੋ ਜੋੜਨ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਕਰੇਗੀ। ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਸਰਲੀ-ਤਲੀਹਾ ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ।SARDP approved roads, SARDP plan, 2017. ਇੱਕ ਵਾਰ ਤਾਲੀਆ-ਦਾਪੋਰੀਜੋ, ਤਾਲੀਆ- ਨਾਚੋ, ਤਾਲੀਆ- ਟਾਟੋ ( ਸ਼ੀ ਯੋਮੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ, ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫਰਵਰੀ 2021 ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਸਨ, ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਇਹ ਸੇਪਾ -ਤਮਸਾਂਗ ਯਾਂਗਫੋ-ਸਰਲੀ ਤੋਂ ਰਣਨੀਤਕ ਸਰਹੱਦੀ ਸੰਪਰਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। -ਕੋਲੋਰਿਯਾਂਗ-ਸਰਲੀ-ਨਾਚੋ (ਅਤੇ ਦਾਪੋਰਿਜੋ-ਟੈਕਸਿੰਗ ਤੋਂ ਪਰੇ)-ਟਾਟੋ (ਅਤੇ ਮੇਚੁਕਾ-ਗੇਲਿੰਗ ਅਤੇ ਆਲੋ ਤੋਂ ਪਰੇ)Defence committee: action taken report, Parliament of India, 12 Feb 2021.

 ਨੋਟਸ 

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 







ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੱਪਰ ਸੁਬਨਸਿਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ