ਸਰਦਾਰ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ

ਸਰਦਾਰ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਉਰਫ਼ ਗੁਲਾਬਾ ਸਿੰਘ ਖੱਤਰੀ ਡੱਲੇਵਾਲੀਆ ਮਿਸਲ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸਿੱਖ ਸੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਸੰਪੰਨ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਧੱਕਣ ਲਈ ਮਿਸਲਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ।

 ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਪਿੰਡ ਡੱਲੇਵਾਲ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾ ਰਾਮ ਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਡੱਲੇਵਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਚੋਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦਾ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੁਗਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਾਗੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਅਧਖੜ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਲਈ, ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਬਣ ਗਿਆ।

 ਪਾਹੁਲ 
1726 ਵਿੱਚ, ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਦੀਵਾਲੀ 'ਤੇ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਾਹੁਲ ਛਕਾਈ। ਸਿੱਖ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਬਰਾਬਰ ਉੱਤਮ ਮੰਨਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਦਲ ਖਾਲਸਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੀ ਅਤੇ ਨਿਹੰਗ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਬੁੱਢਾ ਦਲ (ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ, ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕਾਰਜਾਂ, ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨਾ) ਅਤੇ ਤਰੁਣਾ ਦਲ (ਨੌਜਵਾਨ ਸਮੂਹ-ਲੜਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ) ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਅਟੁੱਟ ਕੜੀ ਸੀ।(ਡਿਫੈਂਡਰ, ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ)।

 ਤਰੁਣਾ ਦਲ 
ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ 1726 ਈਸਵੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਤਰੁਣਾ ਦਲ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਦਮਨਕਾਰੀ ਮੁਗਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਦਿਆਂ ਇੱਕ ਬਹਾਦਰੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਉਸ ਦੇ 10-15 ਸਾਥੀ ਸਨ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਲੁੱਟਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਸਨੇ 150 ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਉਸਨੇ ਜਲੰਧਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ, ਵੱਡੀ ਲੁੱਟ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਆਪਣੇ ਜੰਗਲ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।

 ਡੱਲੇਵਾਲੀਆ ਮਿਸਲ 
1748 ਵਿੱਚ, ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੋ ਡਿਪਟੀ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਗੈਬਾ ਨਾਲ ਡੱਲੇਵਾਲੀਆ ਮਿਸਲ  ਦਾ ਮੁਖੀ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ।
ਡੱਲੇਵਾਲੀਆ ਮਿਸਲ ਦਾ ਵੇਰਵਾਐੱਸ.ਐੱਨਨਾਮਕਬੀਲੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾਪੂੰਜੀਮੁੱਖ ਆਗੂਰੈਗੂਲਰ ਘੋੜਸਵਾਰ (1780) ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ1759 ਤੱਕ ਮਿਸਲ ਕਾਲ ਖੇਤਰਅਨੁਸਾਰੀ ਮੌਜੂਦਾ ਖੇਤਰ1ਡੱਲੇਵਾਲੀਆ ਮਿਸਲThe Dallewalia Misl, was first led by Sardar Gulab Singh Dallewalia it had a strength of 9,000 regular horsemen. The Misl was founded by Sardar Gulab Singh Dallewalia (d.1759). He hailed from the village Dallewal near Dera Baba Nanak on the left bank of River Ravi, 50 km northeast of Amritsar. The Misl ruled in the Manjke Region of Punjab Rahon, Phillaur, Bilga, Nakodar areas. After the Death of Sardar Gulab Singh in 1759 his Successor was Sardar Tara Singh Ghaiba (1717–1807) who Ruled and further Expanded his Misl up to Ambala Area (Haryana Region). With other Sikh Sardars he Sacked Kasur city of Pathans and Joined the Sikh Sardars in the sack of Sirhind City in 1764. in 1807 after the death of Tara Singh Ghaiba His Territories were annexed to The Kingdom of Ranjit Singh. The Dallewalia and Nishanwalia Jathas were stationed at Amritsar to protect the holy city. Source  Reference used History of the Sikhs: The Sikh commonwealth or Rise and fall of Sikh misls by Hari Ram Gupta; Published in 1978 by Munshiram Manoharlal; page 52ਖੱਤਰੀਸਰਦਾਰ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਗੈਬਾ5,000ਨਕੋਦਰ, ਤਲਵਣ, ਬਡਾਲਾ, ਰਾਹੋਂ, ਫਿਲੌਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਆਦਿ।ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ

 ਮੌਤ 
ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ 1759 ਵਿੱਚ ਕਲਾਨੌਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਜ਼ੈਨ ਖ਼ਾਨ ਸਰਹਿੰਦੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਹੱਥੋਂ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਮਿਸਲ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸਰਦਾਰ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਆਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸਰਦਾਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਗੈਬਾ ਨੇ ਕੀਤੀ।

 ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
 ਡੱਲੇਵਾਲੀਆ ਮਿਸਲ

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਲਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ