ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ

ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਸਦਾ  ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੋਡ: (A.N.V.T) ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਧੀਨ ਹੈ।

ਇਹ  ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 19 ਦਸੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਤਤਕਾਲੀ ਕੇਂਦਰੀ ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ੀਲਾ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ  ਲਗਭਗ (100 ਏਕੜ)  ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਦੇ ਚਾਲੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

 ਇਤਿਹਾਸ 
ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਟਰਮੀਨਲ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਸਰਾਏ ਰੂਹੇਲਾ ਟਰਮੀਨਲ ਅਤੇ ਹਜ਼ਰਤ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਟਰਮੀਨਲ ਦਿੱਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੋ ਹੋਰ ਰੇਲਵੇ ਟਰਮੀਨਲ ਹਨ ਜਿੱਥੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਰੇਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

 ਪਿਛੋਕੜ 
ਦਿੱਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਆਪਣੇ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਤੱਕ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਧਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਰੇਲ ਆਵਾਜਾਈ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦਿੱਲੀ ਜੰਕਸ਼ਨ (ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ), ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਹਜ਼ਰਤ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਵੱਡੇ ਤਿੰਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਚਲਦੀਆਂ ਸਨ। ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਯਾਤਰੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਘਾਟ ਸੀ। ਨਾਲ ਹੀ, ਦਿੱਲੀ ਉੱਤਰੀ ਰਾਜਾਂ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਲਈ ਕਨੈਕਟਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਧਦੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਨਾਲ, ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਦੁਆਰਾ ਵਾਧੂ ਮੁੱਖ ਯਾਤਰੀ ਟਰਮੀਨਲਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਬਿਹਾਰ, ਉੜੀਸਾ, ਝਾਰਖੰਡ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ,ਅਸਾਮ,ਨਗਾਲੈਂਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਸਨ। ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਪੁਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਤਿੰਨ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਮੈਗਾ-ਰੇਲਵੇ ਟਰਮੀਨਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਟਰਾਂਸ-ਯਮੁਨਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਦਾ ਖੇਤਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 2003 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਰੇਲ ਟਰਮੀਨਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ 2003 ਦੇ ਰੇਲ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਚਾਲੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ 25 ਜਨਵਰੀ 2004 ਨੂੰ ਤਤਕਾਲੀ ਕੇਂਦਰੀ ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।

 ਵਿਕਾਸ 
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਦੇਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਦੁਆਰਾ ਅਕਤੂਬਰ 2006 ਵਿੱਚ ਉਸਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਮਿਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ 2007 ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਮਾਰਚ 2008 ਵਿੱਚ ਸੋਧਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ 20 ਅਕਤੂਬਰ 2009 ਨੂੰ ਰੇਲਵੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੁਆਰਾ ਜਨਤਕ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 19 ਦਸੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਤਤਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ੀਲਾ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 10 ਮਾਰਚ 2010 ਤੋਂ ਨਿਯਮਤ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਚੱਲਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਅਤੇ 16 ਮਈ 2010 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਭਗਦੜ ਹੋਣ ਤੱਕ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੇ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹਰ ਰੋਜ਼ 300,000 ਤੋਂ 500,000 ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਰੇਲ ਗੱਲਾਂ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ ਛੇ ਹੋਰ ਨਿਯਮਤ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪੜਾਅ-II ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਸਟਰ ਪਲਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇਣ ਲਈ ਗਲੋਬਲ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇਣ ਲਈ ਟੈਂਡਰ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ 3 ਤੋਂ ਵਧਾਉਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

 ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ 
ਨਵਾਂ ਟਰਮੀਨਲ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਦਿੱਲੀ ਜੰਕਸ਼ਨ (ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ) ਅਤੇ ਹਜਰਤ ਨਿਜਾਮੂਦੀਨਨੂੰ ਭੀੜ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਟਰਮੀਨਲ ਨੂੰ ਨਵੀ ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ ਵਸ਼ੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਤਰਜ਼ ਉੱਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਟਰਮੀਨਲ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਭੀੜ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਸ ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਘੱਟ ਹੋਇਆ। ਰੇਲਵੇ ਟਰਮੀਨਲ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਅੰਤਰਰਾਜੀ ਬੱਸ ਟਰਮੀਨਲ (ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਬੱਸ ਟਰਮਿਨਲ) ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਆਨੰਦ ਬਿਹਾਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਵਾਜਾਈ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਵਿਖੇ ਰੇਲ ਓਵਰਬ੍ਰਿਜ ਨੂੰ ਚੌੜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।

 ਪੜਾਅ 
ਦੋ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਫੇਜ਼ I ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 19 ਦਸੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ, ਇੱਕ ਕੋਚ ਮੇਨਟੇਨੈਂਸ ਯਾਰਡ ਅਤੇ ਸਾਹਿਬਾਬਾਦ ਜੰਕਸ਼ਨ ਤੱਕ ਫੀਡਰ ਲਾਈਨਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਪੜਾਅ ਦੀ ਲਾਗਤ ₹850 ਮਿਲੀਅਨ (US$11 ਮਿਲੀਅਨ) ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਾਲ ਲੱਗੇ। ਉਦਘਾਟਨ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਨਵੀਆਂ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ - ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ-ਲਖਨਊ ਸਪੈਸ਼ਲ ਟਰੇਨ ਅਤੇ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ-ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਲੇਡੀਜ਼ ਸਪੈਸ਼ਲ ਟਰੇਨ ਨੂੰ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦੇ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 12 ਤੋਂ 15 ਤੱਕ ਵਧੇ ਹੋਏ ਕੋਚਾਂ ਵਾਲੀ ਦਿੱਲੀ-ਪਾਣੀਪਤ EMU ਦਾ ਵੀ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਟਰਮੀਨਲ ਤੋਂ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ-ਨਿਊ ਜਲਪਾਈਗੁੜੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਫਰੱਕਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨੂੰ ਦੋ ਯਾਤਰੀ ਟਰੇਨਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ਿਫਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, [[ਹਜਰਤ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਵਾਰਾਣਸੀ, ਜੋਗਬਾਨੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮੋਤੀਹਾਰੀ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਮੌਜੂਦਾ ਟਰੇਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਉਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵੇਂ ਟਰਮੀਨਲ 'ਤੇ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਨਿਯਮਤ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ 10 ਮਾਰਚ 2010 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।"Trains service to begin today from Anand Vihar". India Today. 10 March 2010. Retrieved 26 March 2010. ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਦਿੱਲੀ ਉਪਨਗਰ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਕਈ ਈ. ਐੱਮ. ਯੂ. ਇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਜਿਆਦਾ ਭੀੜ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਕਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

 ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ 
ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾ ਕੇ ਕੁੱਲ 7 ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਟਰਮੀਨਲ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 270 ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਟਰਮੀਨਲ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ ਲਗਭਗ  (29 ਮਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ) ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਪਡ਼ਾਅ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਯਾਤਰੀ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (PRS) (ਪੀ. ਆਰ. ਐੱਸ.) ਹੋਵੇਗੀ। ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਇਸ ਟਰਮੀਨਲ ਨੂੰ ਮੂਲ ਆਨੰਦ ਬਿਹਾਰ ਸਟੇਸ਼ਨ (ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੋਡ: ਏ. ਐੱਨ. ਵੀ. ਆਰ.) ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸੜਕ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸਿਰਫ ਉਪ-ਸ਼ਹਿਰੀ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬੁਕਿੰਗ ਦਫ਼ਤਰ, ਬੁਕਿੰਗ ਕਾਊਂਟਰ, ਅਪਾਹਜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਾਲੇ ਵੇਟਿੰਗ ਹਾਲ, ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਵਾਈ-ਫਾਈ, ਵੱਖਰੇ ਪਹੁੰਚਣ ਅਤੇ ਰਵਾਨਗੀ ਖੇਤਰ, ਪਖਾਨੇ, ਪਾਰਸਲ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਦਫਤਰ, ਸੰਚਾਲਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਰਕਿੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਮੰਜ਼ਲ 'ਤੇ ਇਕ ਕਮਰਾ ਵੀ ਹੈ। ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਆਧੁਨਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਏ. ਟੀ. ਐਮ., ਇੱਕ ਟੱਚ-ਸਕ੍ਰੀਨ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਕਾਊਂਟਰ, ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦਫ਼ਤਰ, ਫੂਡ ਪਲਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰਾਈਜ਼ਡ ਟਿਕਟਿੰਗ ਸਹੂਲਤ ਵੀ ਹੈ। ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰਿੰਗ ਰੂਮ ਅਤੇ ਡੌਰਮਿਟਰੀ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਟਰਮੀਨਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਪਾਰਸਲ ਲੋਡਿੰਗ ਸਹੂਲਤ, ਦੋ ਐਸਕੇਲੇਟਰ ਅਤੇ ਛੇ ਲਿਫਟਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਰਾਸਤੀ ਗੈਲਰੀ ਅਤੇ ਕਸਟਮ-ਮੇਡ ਸਬਵੇਅ ਹਨ ਜੋ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਪਾਹਜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿੱਥੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪਾਰਸਲ, ਲਿਨਨ ਅਤੇ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲੋਡਿੰਗ ਅਤੇ ਅਨਲੋਡਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਵੇਹੜੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਨਾ ਕਿ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਿੱਚ।"Anand Vihar railway terminal set for launch in 2 weeks' time". DNAIndia.com. 6 December 2009. Retrieved 26 June 2010. ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੂਰਜੀ ਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ 'ਵਿਵਾਨ ਸੋਲਰ "ਉੱਤੇ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੌਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉੱਤੇ 1.20 ਮੈਗਾਵਾਟ ਦਾ ਰੂਫਟੌਪ ਸੋਲਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਬਲਿਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪ ਅਧੀਨ ਰੂਫਟੌਪ ਸੋਲਰ ਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਬਿਲਡ, ਫਾਇਨਾਂਸ, ਆਪਰੇਟ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ (ਡੀ. ਬੀ. ਐੱਫ. ਓ. ਟੀ.)  (DBFOT) ਫਾਰਮੈਟ ਅਧੀਨ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਕੰਪਨੀ ਅਗਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਪਲਾਂਟ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਪੈਦਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਫੁੱਟ-ਓਵਰ ਬ੍ਰਿਜ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਵਿਖੇ ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

 ਪੁਨਰ ਵਿਕਾਸ 
ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਪੀਯੂਸ਼ ਗੋਇਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਟੇਸ਼ਨ ਪੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿਕਾਸ ਨਿਗਮ (ਆਈ. ਆਰ. ਐੱਸ. ਡੀ. ਸੀ.) ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇਣ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ ਦੇਖਣ ਲਈ ਬਲਕਿ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਵਰਗਾ ਨਿਰਵਿਘਨ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇਣਾ (IRSDC) ਆਈ.ਆਰ.ਐੱਸ.ਡੀ.ਸੀ. ਦੁਆਰਾ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਹੈ। ਨਿਗਮ ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਲਈ 1 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2 ਸਾਲ ਅਤੇ 9 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ 

 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨਃ

 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਅਗਰਤਲਾ ਤੇਜਸ ਰਾਜਧਾਨੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਨਾਹਰਲਾਗੁਨ ਏਸੀ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਬਾਬਾ ਬੈਦਨਾਥ ਧਾਮ ਹਮਸਫਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਮਧੁਪੁਰ ਹਮਸਫਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਗੋਰਖਪੁਰ ਹਮਸਫਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਹਮਸਫਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਰਾਂਚੀ ਝਾਰਖੰਡ ਸੰਪਰਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਓਡੀਸ਼ਾ ਸੰਪਰਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਸਿਆਲਦਾ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਲਖਨਊ ਏਸੀ ਡਬਲ ਡੈਕਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਜੈ ਨਗਰ ਗਰੀਬ ਰਥ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਵਾਰਾਣਸੀ ਗਰੀਬ ਰਥ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਭਾਗਲਪੁਰ ਗਰੀਬ ਰਥ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਗਯਾ ਗਰੀਬ ਰਥ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਮੁਜ਼ੱਫਰਪੁਰ ਗਰੀਬ ਰਥ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਕਮਾਖਿਆ ਨੌਰਥਈਸਟ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਕਮਾਖਿਆ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਮਾਲਦਾਹ ਟਾਊਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਪੁਰੀ ਨੀਲਾਚਲ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਰਕਸੌਲ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਰਕਸੌਲ ਸਤਵਵਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਪੁਰੀ ਨੰਦਨ ਕਾਨਾਨ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਮਊ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਦਾਨਾਪੁਰ ਜਨ ਸਾਧਾਰਣ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਲਾਲਕੂਆਂ ਇੰਟਰਸਿਟੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਸ਼ਹਰਸਾ ਪੂਰਬੀਆ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਗੋਰਖਪੁਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਕਾਨਪੁਰ ਸੈਂਟਰਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਮੋਤੀਹਾਰੀ ਚੰਪਾਰਨ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਜੋਗਬਨੀ ਸੀਮਾਂਚਲ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਭਾਗਲਪੁਰ ਵਿਕਰਮਸ਼ਿਲਾ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਸੰਤਰਾਗਾਚੀ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਮੁਜ਼ੱਫਰਪੁਰ ਸਪਤ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਹਲਦੀਆ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ
 ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਟਰਮੀਨਲ-ਰੀਵਾ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ

 ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 

 ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
 ਸਰਾਏ ਰੂਹੇਲਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ