ਸੋਰਾਇਆ ਟਾਰਜ਼ੀ

ਸੋਰਾਇਆ ਤਰਜ਼ੀ (ਪਸ਼ਤੋ/ਦਾਰੀ ثرويا ترزی 24 ਨਵੰਬਰ 1899-20 ਅਪ੍ਰੈਲ 1968) ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਣੀ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਰਾਜਾ ਅਮਾਨਉੱਲਾ ਖਾਨ ਦੀਰਾਣੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਮਾਨਉੱਲਾ ਖਾਨ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਸੁਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਅਫਗਾਨ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਸਰਦਾਰ ਮਹਿਮੂਦ ਬੇਗ ਤਰਜ਼ੀ ਸਨ। ਉਹ ਬਰਾਕਜ਼ਈ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਉਪ-ਕਬੀਲੇ ਮੁਹੰਮਦਜ਼ਈ ਪਸ਼ਤੂਨ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਣੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਅਹੁਦੇ ਨੂੰ ਭਰ ਰਹੀ ਸੀ-ਬਲਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਅਮਾਨਉੱਲਾ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਹੋਈ। 1929 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਰਾਜਾ ਨੇ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜਲਾਵਤਨੀ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਟਾਪ ਭਾਰਤ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।

 ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕਡ਼ 
ਸੁਰਈਆ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ ਤਰਜ਼ੀ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਨਵੰਬਰ 1899 ਨੂੰ ਦਮਿਸ਼ਕ, ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਓਟੋਮੈਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਉਹ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਹਸਤੀ ਸਰਦਾਰ ਮਹਿਮੂਦ ਬੇਗ ਤਰਜ਼ੀ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਗੁਲਾਮ ਮੁਹੰਮਦ ਤਰਜ਼ੀ ਦੀ ਪੋਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਉੱਥੇ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਸਿੱਖੀਆਂ , ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀਰੀਆਈ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਸਮਾ ਰਾਸਮਿਆ ਖਾਨਮ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਲੇਪੋ ਦੇ ਸ਼ੇਖ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਲੇਹ ਅਲ-ਫੱਤਲ ਐਫ਼ੈਂਡੀ ਦੀ ਧੀ, ਉਮਈਆਦ ਮਸਜਿਦ ਦੀ ਮੁਏਜ਼ਿਨ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਅਮਨਉੱਲਾ ਦੇ ਪਿਤਾ (ਹਬੀਬੁੱਲਾ ਖਾਨ) ਅਕਤੂਬਰ 1901 ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਣੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਅਫਗਾਨ ਜਲਾਵਤਨੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤਰਜ਼ੀ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।A History of Women in Afghanistan: Lessons Learnt for the Future  ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਾਪਸੀ ਉੱਤੇ, ਸੋਰਾਇਆ ਤਰਜ਼ੀ ਰਾਜਾ ਅਮਾਨਉੱਲਾ ਖਾਨ ਨੂੰ ਮਿਲਣਗੇ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰਨਗੇ।

ਤਰਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਮੀਰ ਹਬੀਬੁੱਲਾ ਖਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸੋਰਾਇਆ ਤਰਜ਼ੀ ਅਮੀਰ ਹਬੀਬੁੱਲਾ ਖਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਿੰਸ ਅਮਾਨਉੱਲਾ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਨੇਡ਼ਤਾ ਬਣਾਈ। ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਮਹਿਮੂਦ ਤਰਜ਼ੀ ਦੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਹਮਦਰਦ ਸੀ, ਨੇ 30 ਅਗਸਤ 1913 ਨੂੰ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਕਵਮ-ਏ-ਬਾਗ ਪੈਲੇਸ ਵਿੱਚ ਸੋਰਾਇਆ ਤਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਸੋਰਾਇਆ ਤਰਜ਼ੀ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਮਾਨਉੱਲਾ ਖਾਨ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਦੀਆਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਤੋਡ਼ ਦਿੱਤਾ: ਅਮਾਨਉੱਲ੍ਹਾ ਨੇ ਸ਼ਾਹੀ ਹਰਮ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਰਮ ਦੀਆਂ ਗ਼ੁਲਾਮ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।Emadi, Hafizullah, Repression, resistance, and women in Afghanistan, Praeger, Westport, Conn., 2002 ਇਹ ਉਦੋਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ ਸੀ।

 ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਣੀ 
ਜਦੋਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ 1919 ਵਿੱਚ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1926 ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ, ਤਾਂ ਮਹਾਰਾਣੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਮਹਾਰਾਣੀ ਸੋਰਾਇਆ ਪਹਿਲੀ ਮੁਸਲਿਮ ਪਤਨੀ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਣਸੁਣੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਰ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਅਮਾਨਉੱਲਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰਸਮੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਅਧਾਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਅਮਾਨਉੱਲਾ ਆਪਣੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮੂਦ ਤਰਜ਼ੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਸੀ।Ahmed-Ghosh, Huma. "A History of Women in Afghanistan: Lessons Learnt for the Future or Yesterdays and Tomorrow: Women in Afghanistan." Journal of International Women's Studies. Bridge Water State University, May 2003. Web. 4 Feb. 2017. ਟਾਰਜ਼ੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਆਹੁਤਾ ਸੰਬੰਧ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਉਦਾਹਰਣ ਰਾਹੀਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਧੀ, ਮਹਾਰਾਣੀ ਸੋਰਾਇਆ ਤਰਜ਼ੀ, ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਤਰਜ਼ੀ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਧੀ ਨੇ ਅਮਾਨਉੱਲਾ ਦੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਤਰਜ਼ੀ ਦੀ ਸੂਝਵਾਨ ਅਤੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਬੌਧਿਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੇ ਅਮਨਉੱਲਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਠੋਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ।

1921 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਇਸ਼ਾਦੁਲ ਨਸਵਾਨ (ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸੰਸਥਾ, ਅੰਜੁਮਨ-ਏ ਹਿਮਾਇਤ-ਏ-ਨਿਸਵਾਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਫਤਰ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ।Afghanistan Quarterly Journal. Establishment 1946. Academic Publication of the Academy of Sciences of Afghanistan. Serial No: 32 & 33 Julie Billaud: Kabul Carnival: Gender Politics in Postwar AfghanistanEmadi, Hafizullah, Repression, resistance, and women in Afghanistan, Praeger, Westport, Conn., 2002 ਉਸ ਨੇ ਪਗਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਮਾਜਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਲੱਭਣ ਅਤੇ ਹਰਮ ਇਕਾਂਤ ਨੂੰ ਤੋਡ਼ਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ।

ਰਾਜਾ ਅਮਾਨਉੱਲਾ ਖਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਰਾਜਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਹੈ-ਤੁਹਾਡੀ ਰਾਣੀ। ਮਹਾਰਾਣੀ ਸੋਰਾਇਆ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਲਡ਼ਕੀਆਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ, 1921 ਵਿੱਚ ਇਸਮਤ ਮਲਾਲਾਈ ਸਕੂਲ , ਅਤੇ 1924 ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਹਸਪਤਾਲ, ਮਸਤੁਰਤ ਹਸਪਤਾਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ।Unrisd 1926 ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ 'ਤੇ, ਸੋਰਾਇਆ ਨੇ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ:ਇਹ (ਆਜ਼ਾਦੀ) ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸਾਡੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਲੋਡ਼ ਹੈ? ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਮੁਢਲੇ ਇਸਲਾਮ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਾਂਗ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕੀਏ।ਉਸਨੇ 1928 ਵਿੱਚ 15 ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਤੁਰਕੀ ਭੇਜਿਆ। ਇਹ ਪੰਦਰਾਂ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਸਤੁਰਤ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਦੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਨ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ।Emadi, Hafizullah, Repression, resistance, and women in Afghanistan, Praeger, Westport, Conn., 2002

ਸਵੀਡਿਸ਼ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਲੇਖਕ ਰੋਰਾ ਅਸੀਮ ਖਾਨ, ਜੋ 1926-1927 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਫਗਾਨ ਪਤੀ ਨਾਲ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਣੀ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਫੈਸ਼ਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪਗਮਾਨ ਅਤੇ ਦਾਰੁਲਮਾਨ ਵਿਖੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।Rora Asim Khan (Aurora Nilsson): Anders Forsberg and Peter Hjukström: Flykten från harem, Nykopia, Stockholm 1998. .

1927-1928 ਵਿੱਚ, ਸੋਰਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਯੂਰਪ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਭੀਡ਼ ਦੁਆਰਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1928 ਵਿੱਚ, ਕਿੰਗ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਨੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੱਛਮੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੋਟਰਾਂ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਫਰ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਮਹਾਰਾਣੀ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਨਾ ਸੁਧਾਰ ਨੀਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਮਾਨਉੱਲਾ ਦੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੱਛਮੀ ਫੈਸ਼ਨ ਪਹਿਨਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਸਿਰਫ ਬੰਦ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਲ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਪਹਿਨਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਖੇਤਰ ਛੱਡਣ ਵੇਲੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਦੇ ਵਿੱਚ ਢੱਕਦੀਆਂ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ, ਮਹਾਰਾਣੀ ਸੋਰਾਇਆ ਨੇ ਚੌਡ਼ੀਆਂ-ਬਰਮੀਡ ਟੋਪੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਡਾਇਆਫਨਸ ਪਰਦਾ ਜੁਡ਼ਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। 29 ਅਗਸਤ, 1928 ਨੂੰ ਅਮਾਨਉੱਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਬਾਇਲੀ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਭਾ ਲੋਯਾ ਜਿਰਗਾ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਲਈ 1,100 ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਯੂਰਪੀਅਨ ਕੱਪਡ਼ੇ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਲੋਡ਼ ਸੀ। ਅਮਾਨਉੱਲਾ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ। ਅਮਾਨਉੱਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਰਦਾ ਪਾਉਣ ਦੀ ਲੋਡ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ", ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਰਦਾ ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਮਹਾਰਾਣੀ ਸੋਰਾਇਆ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਰਦਾ (ਜਨਤਕ ਤੌਰ' ਤੇ ਅਤੇ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਉਦਾਹਰਣ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ।Emadi, Hafizullah, Repression, resistance, and women in Afghanistan, Praeger, Westport, Conn., 2002 ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੋਰਾਇਆ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪਰਦਾ ਦੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ। ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੀਤੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਆਧੁਨਿਕ ਪੱਛਮੀ ਕੱਪਡ਼ੇ ਪਹਿਨੇ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਸਡ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਖਵਾਂ ਰੱਖ ਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵਜ਼ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਨ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ, ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਤਕ ਰਾਏ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਉਹ ਯੁੱਗ ਸੀ ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਮੁਸਲਿਮ ਰਾਸ਼ਟਰ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਰਕੀ, ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਵੀ ਪੱਛਮੀਕਰਨ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ, ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ, ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਅਜਿਹੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਾ ਸਿਰਫ ਰੂਡ਼੍ਹੀਵਾਦੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਸਨ, ਕੁਝ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਜੰਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਣ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ ਆਦਿ ਦੇ ਨੇਤਾ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਚੁੰਮਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਭਡ਼ਕਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੋਰਾਇਆ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਜਿੱਠਣਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਹਿਮੂਦ ਤਰਜ਼ੀ ਸਨ। ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਅਫਗਾਨਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ "ਸਨਮਾਨ" ਨਾਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਮੰਨਿਆ।

 ਅੰਤਿਮ ਸਾਲ 
1929 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਰਾਜਾ ਨੇ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜਲਾਵਤਨੀ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਮਹਾਰਾਣੀ ਸੋਰਾਇਆ ਇਟਲੀ ਦੁਆਰਾ ਸੱਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਰੋਮ, ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਜਲਾਵਤਨੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। 20 ਅਪ੍ਰੈਲ 1968 ਨੂੰ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਨੂੰ ਇਟਲੀ ਦੀ ਫੌਜੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਰੋਮ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਤਿਮ-ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਗ-ਏ ਅਮੀਰ ਸ਼ਹੀਦ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਪਲਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮਕਬਰੇ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਨੀਲੇ ਕਾਲਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀ ਗਈ ਗੁੰਬਦ ਦੀ ਛੱਤ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਰਾਜਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਿਸਦੀ ਅੱਠ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਧੀ, ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਭਾਰਤ, ਨੇ 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸ੍ਤਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੈਰਿਟੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਭਾਰਤ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰਾਜਦੂਤ ਵੀ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ 2011 ਵਿੱਚ, ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ-ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਿਲਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਸਨਮਾਨ 

 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਨਮਾਨ

 ਸੁਪਰੀਮ ਸੂਰਜ ਦੇ ਆਰਡਰ ਦਾ ਗ੍ਰੈਂਡ ਕਾਲਰ.

 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਨਮਾਨ

 ਟਾਈਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਸਾਲ ਦੀ ਔਰਤ, 1927. 
 ਬ੍ਰਿਲੈਂਟਸ ਵਿੱਚ ਅਲ-ਕੇਮਲ ਦੀ ਸਜਾਵਟ (ਮਿਸਰ ਦਾ ਰਾਜ, 26 ਦਸੰਬਰ 1927) 
 ਆਨਰੇਰੀ ਡੈਮ ਗ੍ਰੈਂਡ ਕਰਾਸ ਆਫ਼ ਦ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਐਂਪਾਇਰ (ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, 13 ਮਾਰਚ 1928) 

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1968
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1899