ਤੇਜੂ

ਤੇਜੂ  ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲੋਹਿਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਕਸਤ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਤੇਜੂ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ 60 ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਤੇਜ਼ੂ ਹਲਕੇ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਧਾਇਕ (MLA) (ਮਈ 2019) ਕਰੀਖੋ ਕ੍ਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਹੈ। 

 ਭੂਗੋਲ 
ਇਸਦੀ ਔਸਤ ਉਚਾਈ 185  ਮੀਟਰ ਹੈ  (606ਫੁੱਟ). ਇਹ ਲੋਹਿਤ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

 ਖੇਤੀ ਬਾੜੀ 
ਏਥੋਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਫਸਲਾਂ ਚੌਲ, ਸਰ੍ਹੋਂ, ਅਦਰਕ ਅਤੇ ਸੰਤਰਾ ਹਨ।

 ਆਵਾਜਾਈ 
ਤੇਜੂ ਵਿਖੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਗਰਿਕ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੋਵੇਗਾ। 22 ਸਤੰਬਰ, 2017 ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਸਫਲ ਪ੍ਰੀਖਣ ਫਲਾਈਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹੋਰ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਮੋਹਨਬਾੜੀ ਵਿਖੇ ਹੈ (154 km) ਅਤੇ ਗੁਹਾਟੀ 

( ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਾ ਗੋਪੀਨਾਥ ਬੋਰਦੋਲੋਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ )

ਤੇਜੂ ਸੜਕ ਦੁਆਰਾ ਆਸਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਰਾਜ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਟੇਟ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਸੇਵਾਵਾਂ (APSTS) ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿੱਜੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨ ਅਸਾਮ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਚਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਾਹਨ ਤਿਨਸੁਕੀਆ, ਅਸਾਮ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤਿਨਸੁਕੀਆ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਗੁਹਾਟੀ, ਦਿੱਲੀ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਬੰਗਲੌਰ, ਮੁੰਬਈ, ਜੰਮੂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਮੁਰਕੋਂਗਸੇਲੇਕ-ਪਾਸੀਘਾਟ-ਤੇਜ਼ੂ-ਰੁਪਈ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਜੋਂ ਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। India to construct strategic railway lines along border with China, Hindustan Times, 30 Nov 2016. 2019 target to survey 3 strategic rail lines along China border, Arunachal Observer, January 5, 2019. ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਮੁਰਕੋਂਗਸੇਲੇਕ ਸਿਲਾਪਥਰ ਤੋਂ ਪਾਸੀਘਾਟ ਰਾਹੀਂ ਬ੍ਰੌਡਗੇਜ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ ਤੇਜ਼ੂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਅਤੇ ਪਰਸ਼ੂਰਾਮ ਕੁੰਡ ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਰੇਲ ਲਾਈਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਰਵੇਖਣ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਲੋਬਾਰੀਘਾਟ ਵਿਖੇ ਲੋਹਿਤ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਲੋਹਿਤ ਪੁਲ (2.9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਨੇ ਅਸਾਮ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਖਾਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਲ ਨੇ ਬੱਸ ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧੇ  ਤੇਜੂ  ਨੂੰ ਗੁਹਾਟੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਰਣਨੀਤਕ 2 ਲੇਨ ਡਾ. ਭੂਪੇਨ ਹਜ਼ਾਰਿਕਾ ਸੇਤੂ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ 'ਤੇ ਢੋਲਾ-ਸਾਦੀਆ ਪੁਲ (9.15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਜਿਸ ਨੇ ਆਸਾਮ ਅਤੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, 26 ਮਈ, 2017 ਤੋਂ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੱਖਿਆ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਦਰਿਆ ਪੁਲ ਹੈ।

 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ 
ਜਨਗਣਨਾ 2011 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੰਗਾਲੀ 3,373 ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ, 3,371 ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨੇਪਾਲੀ, 2,197 ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਭੋਜਪੁਰੀ, 1,884 ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਿੰਦੀ, 1,790 ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਿਸਮੀ ਅਤੇ 1,561 ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਸਾਮੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

 ਸਥਾਨਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਿਉਹਾਰ 
ਮੁੱਖ ਮਿਸ਼ਮੀ ਰੱਬ ਰਿੰਗਯਾਜਬਮਾਲੂ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਿਸ਼ਮੀ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਤਮਲਾਦੂ ਪੂਜਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ,ਇਹ ਹਰ ਸਾਲ 15 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ  ਸਾਰੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ  ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਸ਼ੂਰਾਮ ਕੁੰਡ ਵੀ ਨੇੜੇ ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪਵਿੱਤਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਧੋਣ  ।ਲਈ  ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੂ ਵਿਖੇ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਤਾਮਲਾਡੂ, ਡਿਗਰੂ ਅਤੇ ਮਿਜੂ ਮਿਸ਼ਮੀ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰ ਤੇਜ਼ੂ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਲੋਹਿਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਤਿਉਹਾਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੋਪਿਨ (ਆਦੀ ਤਿਉਹਾਰ), ਸੰਗਕੇਨ (ਖਮਤੀ ਅਤੇ ਸਿੰਘਪੋ ਕਬੀਲੇ), ਰੇਹ (ਇਦੂ ਮਿਸ਼ਮੀ ਤਿਉਹਾਰ), ਅਤੇ ਲੋਸਰ (ਮੋਨਪਾ ਤਿਉਹਾਰ) ਵੀ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ (ਦਸਹਿਰਾ), ਕਾਲੀ ਪੂਜਾ, ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ ਆਦਿ ਵੀ ਬਹੁਤ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

 ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ 
 ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਇਰ ਸਕੂਲ, ਤੇਜੂ
 ਸਰਕਾਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਤੇਜੂ
 ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਦਿਆਲਿਆ, ਤੇਜ਼ੂ
 ਕ੍ਰਿਕ ਐਂਡ ਬੋਰੀ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸਕੂਲ
 ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ
 ਅਧਿਆਪਕ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਸਥਾ (ਬੀ.ਐੱਡ ਕਾਲਜ)
 ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਦਿਆਲਿਆ, ਤੇਜ਼ੂ
 VKV Tafragam, Tezu
 ਅਰੁਣ ਜੋਤੀ ਸਕੂਲ
 ਲੋਹਿਤ ਵੈਲੀ ਸਕੂਲ
 ਸਰਕਾਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਤੇਲੂਲੰਗ

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਹਿਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ