ਜਵਾਹਰ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ

ਜਵਾਹਰ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੈਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜਸਥਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਥਾਈ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀਆਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਵੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਸਾਲਾਨਾ ਥੀਏਟਰ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

 ਇਮਾਰਤ ਕਲਾ 
ਜਵਾਹਰ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਾਂਗ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪਾਸੇ ਕੋਈ ਖਿੜਕੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਚਾਰਲਸ ਕੋਰਿਆ ਦੁਆਰਾ 1986 ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤ 1992 ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।Charles Correa: Exhibitions and Museums website. ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਜੈਪੁਰ ਦੀ ਮੂਲ ਸ਼ਹਿਰੀ ਯੋਜਨਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਵਰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਰਗ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ।Jawahar Kala Kendra Britannica.com ਜਵਾਹਰ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਵਾਸਤੂ ਵਿੱਦਿਆ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਜਵਾਹਰ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸਿਧਾਂਤ ਵਾਸਤੂ ਪੁਰਸ਼ ਮੰਡਲ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਨਮੂਨੇ ਵਜੋਂ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ. ਜਵਾਹਰ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਖਾਸ ਮੰਡਲ ਨਵਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਵਰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕਾਲਪਨਿਕ, ਰਾਹੂ ਅਤੇ ਕੇਤੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਜੈਪੁਰ ਦੀ ਮੂਲ ਸ਼ਹਿਰੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨੁਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜੈ ਸਿੰਘ II, ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ, ਗਣਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੁਆਰਾ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਜੈ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜੈਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਕਾਰਨ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਥਾਨਕ ਸੰਦਰਭ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ। ਪੁਰਾਲੇਖ ਰੰਗ ਕੀਤੇ ਗੁੰਬਦਾਂ ਅਤੇ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀਆਂ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸਥਾਨਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਕਸਾਰ ਜਾਪਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ 'ਤੇ ਹਥੇਲੀ ਦੇ ਪਾਠ ਦਾ ਇੱਕ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰ ਹੈ ਜੋ ਹੱਥ ਦੇ ਟਿੱਲਿਆਂ 'ਤੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਮੱਧਕਾਲੀ ਮੁਗਲ ਸੁਹਜ, ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕਲਾਤਮਕ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਵਾਹਰ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ, ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

 ਤਸਵੀਰਾਂ 

 ਹਵਾਲੇ