ਹੈਦਰਪੁਰ ਵੈਟਲੈਂਡ

ਹੈਦਰਪੁਰ ਵੈਟਲੈਂਡ ਇੱਕ ਯੂਨੈਸਕੋ ਰਾਮਸਰ ਸਾਈਟ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਸਤੀਨਾਪੁਰ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈਂਚੁਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਿਜਨੌਰ ਗੰਗਾ ਬੈਰਾਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਹੈਦਰਪੁਰ ਵੈਟਲੈਂਡ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵੈਟਲੈਂਡ ਹੈ ਜੋ 1984 ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਗੰਗਾ ਬੈਰਾਜ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਸੋਲਾਨੀ ਨਦੀ ਦੁਆਰਾ ਖੁਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਜ਼ੱਫਰਨਗਰ ਅਤੇ ਬਿਜਨੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਸਤੀਨਾਪੁਰ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈਂਚੂਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ 6908 ਹੈਕਟੇਅਰ ਦਾ ਖੇਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵੈਟਲੈਂਡ ਰਣਨੀਤਕ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਫਲਾਈਵੇਅ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਟਾਪ ਓਵਰ ਸਾਈਟ ਹੈ।

 ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ 
ਵੈਟਲੈਂਡ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ 320 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਏਵੀਅਨ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਤਿੱਤਰ, ਬਟੇਰ, ਮੋਰ, ਕਬੂਤਰ, ਬਾਜ਼, ਬਾਜ਼, ਸਪਾਟ-ਬਿਲਡ ਡਕ, ਕ੍ਰੇਨ, ਈਗਲ, ਉੱਲੂ, ਚਿੱਟੇ ਗਿਰਝ, ਕੋਕੀ ਅਤੇ ਨਾਈਟਿੰਗੇਲ । ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ, ਮਾਈਨਾ, ਲਾਲ-ਵੈਂਟਡ ਬੁਲਬੁਲ, ਸਪੈਰੋ, ਬਾਯਾ ਜੁਲਾਹੇ ਆਦਿ ਵੀ ਗਿੱਲੇ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਚੀਤਾ, ਜੰਗਲੀ ਬਿੱਲੀਆਂ, ਬਾਂਦਰ, ਲੂੰਬੜੀ, ਬਘਿਆੜ, ਨੀਲਗਾਈ , ਗਿੱਦੜ , ਮੂੰਗੀ, ਸ਼ਹਿਦ ਬੈਜਰ, ਬਾਰਸਿੰਘਾ, ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ, ਖਰਗੋਸ਼, ਮਸਕਰਟ ਅਤੇ ਚਮਗਿੱਦੜ ਗਿੱਲੀ ਭੂਮੀ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਨੀਟਰ ਕਿਰਲੀ, ਪਾਇਥਨ, ਇੰਡੀਅਨ ਕੋਬਰਾ, ਕ੍ਰੇਟ ਅਤੇ ਵਾਈਪਰ ਵਰਗੇ ਰੀਂਗਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। IUCN ਰੈੱਡ ਲਿਸਟ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਬਾਦੀ ਗੰਭੀਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਘੜਿਆਲ  ( ਗੈਵੀਆਲਿਸ ਗੈਂਗੇਟਿਕਸ ) ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਉਭੀਵੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੈਟਲੈਂਡ ਅਤੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

 ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
 ਹਸਤੀਨਾਪੁਰ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈਂਚੁਰੀ
 ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਸਥਾਨ

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ 
ਈਬਰਡ ਹੌਟਸਪੌਟ ਹੈਦਰਪੁਰ ਵੈਟਲੈਂਡ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਮਸਰ ਟਿਕਾਣੇ