ਗੁਡੀਆ

ਗੁਡੀਆ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Gudiya; ਡੀ. 2 ਜਨਵਰੀ 2006) ਕਾਰਗਿਲ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਮੀਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਾਰਗਿਲ ਵਿਚ ਡਿਊਟੀ 'ਤੇ ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ 10 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, 1999 ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਨਾਇਕ ਆਰਿਫ ਨਾਮ ਦੇ ਇਕ ਸੈਪਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਰਿਫ਼ 16 ਸਤੰਬਰ, 1999 ਨੂੰ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜੰਗੀ ਕੈਦੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਆਰਿਫ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਗੁਡੀਆ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ 20 ਅਪ੍ਰੈਲ 2003 ਨੂੰ ਤੌਫੀਕ ਦੇ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਜਾਣਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ ਤੋਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈ।

ਜਦੋਂ ਆਰਿਫ ਨੂੰ ਅਗਸਤ 2004 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਰਿਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿੱਘਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਨ ਲਈ ਘਰ ਪਰਤਿਆ। ਗੁਡੀਆ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਾਹਰਵਾਰ ਪਿੰਡ ਕਾਲੁੰਡਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੇਰਠ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮੁੰਡਾਲੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 75 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਪੰਚਾਇਤ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਇਸਲਾਮੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰੀਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਦਾ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਰੱਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰੈਡੀਫ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਡੀਆ ਉਸ ਦੇ, ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਆਰਿਫ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆਈ ਸੀ। ਦਰਅਸਲ, ਗੁਡੀਆ ਨੇ ਖੁਦ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਇਹ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੀ"। ਗੁਡੀਆ ਦੇ ਚਾਚਾ ਰਿਆਸਤ ਅਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮੌਲਵੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰੀਅਤ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ ਅਤੇ ਆਰਿਫ਼ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਸ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਨਹੀਂ" ਗੁਡੀਆ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਤੀ ਤੌਫੀਕ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗੁਡੀਆ ਨੇ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਪੰਜ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਆਰਿਫ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਗਈ ਤਾਂ ਉਹ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਵੇਗਾ। 

ਆਰਿਫ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਅਣਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਬਾਰੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਤੌਫੀਕ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਭੇਜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਅਨੀਮੀਆ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਪੁਨਰ-ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਪੰਦਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਆਰਮੀ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਰੈਫਰਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਸੇਪਸਿਸ ਜਾਂ ਸਿਸਟਮਿਕ ਲੂਪਸ ਏਰੀਥੀਮੇਟੋਸਸ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜੀਕਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।  ਉਸਨੂੰ ਮੁੰਡਾਲੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਰਿਫ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਸਟਡੀ ਰੱਖੇਗਾ। 

 ਫਿਲਮ 
ਐਡ-ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਸ਼ੁਕਲਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ 'ਕਹਾਨੀ ਗੁਡੀਆ ਕੀ' ਗੁਡੀਆ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਔਰਤ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਮੁੱਦਾ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਉਹ ਬਹੁਤ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਲਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੀ ਫਿਲਮ ਸਿਰਫ ਗੁਡੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਪਰੀ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਗੁਡੀਆ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਪੂਰੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੈ," ਸ਼ੁਕਲਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਗੁਡੀਆ ਦੀ ਮੌਤ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਨਸਿਕ ਸਦਮੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਪੂਰੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਦੁਖਦਾਈ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਸਵਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਹੋਇਆ।"

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006