ਮਰਾਠੀ ਗ੍ਰੰਥ ਸੰਗ੍ਰਹਿਾਲਾ

ਮਰਾਠੀ ਗ੍ਰੰਥ ਸੰਗ੍ਰਹਿਲਿਆ ਠਾਣੇ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1 ਜੂਨ 1893 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਮਰਾਠੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੈ।

 ਇਤਿਹਾਸ 
ਮਰਾਠੀ ਗ੍ਰੰਥ ਸੰਗ੍ਰਹਿਲਿਆ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1 ਜੂਨ 1893 ਨੂੰ ਵਿਨਾਇਕ ਲਕਸ਼ਮਣ ਭਾਵੇ, ਇੱਕ 22 ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ, ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਭਾਸਕਰ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਪਟਵਰਧਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਠਾਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਜਨਤਕ ਮਰਾਠੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਦਿਨ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੂੰ 40 ਗਾਹਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 172 ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ 76 ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਇਸ ਵਿੱਚ 598 ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਨ।

ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੇ ਵਿਨਾਇਕ ਲਕਸ਼ਮਣ ਭਾਵੇ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਹੇਠ 1904 ਤੋਂ 1908 ਤੱਕ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਕਵੀ ਨਾਮਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਚਲਾਇਆ ਸੀ। ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਕਈ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। 1944 ਵਿੱਚ, ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਗੋਲਡਨ ਜੁਬਲੀ ਨਰਸਿਮ੍ਹਾ ਚਿੰਤਾਮਨ ਕੇਲਕਰ ਉਰਫ਼ ਤਾਤਿਆ ਸਾਹਿਬ ਕੇਲਕਰ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਮਨਾਈ ਗਈ। 8 ਫਰਵਰੀ 1953 ਨੂੰ, ਮਰਾਠੀ ਗ੍ਰੰਥ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ 13ਵੇਂ ਸਾਹਿਤਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਆਜ਼ਾਦੀ ਕਾਰਕੁਨ ਵਿਨਾਇਕ ਦਾਮੋਦਰ ਸਾਵਰਕਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 42ਵਾਂ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਮਰਾਠੀ ਸਾਹਿਤ ਸੰਮੇਲਨ 1960 ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਗ੍ਰੰਥ ਸੰਗ੍ਰਹਿਲਿਆ ਦੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਵਜੋਂ ਠਾਣੇ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2014 ਵਿੱਚ, ਮਰਾਠੀ ਗ੍ਰੰਥ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੁਆਰਾ ਮੋਬਾਈਲ ਕਿਤਾਬ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜੂਨ 2017 ਵਿੱਚ, ਇਸਦੀ 120ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ 'ਤੇ, ਇਸਨੇ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਕਿਓਸਕ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਆਡੀਓ ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

 ਇਮਾਰਤ 
ਮਰਾਠੀ ਗ੍ਰੰਥ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਇਮਾਰਤ 1930 ਵਿੱਚ ਖਾਕਰ ਅਲੀ, ਠਾਣੇ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਨਵੀਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 1964 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਯਸ਼ਵੰਤਰਾਓ ਚਵਾਨ ਅਤੇ ਦੱਤੋ ਵਾਮਨ ਪੋਤਦਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲ ਗਿਆ।

 ਸੰਗ੍ਰਹਿ 
ਮਰਾਠੀ ਗ੍ਰੰਥ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ 1,700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਕੋਕਿਲ, ਕਾਯਸਥ ਮਿੱਤਰ, ਪੈਸਾ ਫੰਡ, ਧਰਮ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ, ਕਿਰਲੋਸਕਰ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਠਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਡਿਜੀਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

 ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ 
ਕੋਵਿਡ-19 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦੇ 3,000 ਤੋਂ 4,000 ਮੈਂਬਰ ਸਨ। COVID-19 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਦੱਸਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਮਰਾਠੀ ਗ੍ਰੰਥ ਸੰਗ੍ਰਹਿਲਿਆ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਤੋਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ₹1,000 ਹੈ।

 ਚੋਣ 
ਮਰਾਠੀ ਗਰੰਥ ਸੰਗ੍ਰਹਿਲਿਆ ਦੀ ਤ੍ਰਿਵਾਣੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਠਾਨੇਕਰ, ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਸਤੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤੇ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਠਾਣੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ