ਹੁਮੈਰਾ ਬੇਗਮ

ਹੁਮੈਰਾ ਬੇਗਮ (ਫ਼ਾਰਸੀ: حميرا بیگم; 24 ਜੁਲਾਈ 1918 – 26 ਜੂਨ 2002) ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ਾਹਿਰ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਰਾਣੀ ਪਤਨੀ ਸੀ।

 ਵਿਆਹ 
ਹੁਮਾਯਰਾ ਬੇਗਮ ਸਰਦਾਰ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਖਾਨ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਾਹੀ ਪਤਨੀ ਮਾਹ ਪਰਵਰ ਬੇਗਮ ਦਾ ਭਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਮੰਤਰੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਜ਼ਰੀਨ ਬੇਗਮ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਜਾ ਅਮਾਨਉੱਲਾ ਖਾਨ ਦੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਬੁਲ ਅਤੇ ਕੰਧਾਰ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਐਚ. ਈ. ਲੋਇਨਾਬ ਖੁਸ਼ ਦਿਲ ਖਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 7 ਨਵੰਬਰ 1931 ਨੂੰ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕ੍ਰਾਊਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ਹੀਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।

ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ਹੀਰ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਹੁਮੈਰਾ ਬੇਗਮ ਦੇ ਛੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਸਨ।

 ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਬਿਲਕਿਸ ਬੇਗਮ (ਜਨਮ 17 ਅਪ੍ਰੈਲ 1932) 
 ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੁਹੰਮਦ ਅਕਬਰ ਖਾਨ (4 ਅਗਸਤ 1933-26 ਨਵੰਬਰ 1942) 
 ਕ੍ਰਾਊਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ (ਜਨਮ 23 ਸਤੰਬਰ 1934) 
 ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਮਰੀਅਮ ਬੇਗਮ (2 ਨਵੰਬਰ 1936-25 ਦਸੰਬਰ 2021) 
 ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੁਹੰਮਦ ਨਾਦਿਰ ਖਾਨ (21 ਮਈ 1941-3 ਅਪ੍ਰੈਲ 2022) 
 ਪ੍ਰਿੰਸ ਸ਼ਾਹ ਮਹਿਮੂਦ ਖਾਨ (15 ਨਵੰਬਰ 1946-7 ਦਸੰਬਰ 2002) 
 ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾਊਦ ਪਸ਼ਤੂਨਯਾਰ ਖਾਨ (ਜਨਮ 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 1949) 
 ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੀਰ ਵੈਸ ਖਾਨ (ਜਨਮ 7 ਜਨਵਰੀ 1957) 

 ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਣੀ 
8 ਨਵੰਬਰ 1933 ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਹੁਰੇ ਮੁਹੰਮਦ ਨਾਦਿਰ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੁਮੈਰਾ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਣੀ ਬਣ ਗਈ।

ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੌਰਾਨ, ਮਹਾਰਾਣੀ ਹੁਮੈਰਾ ਨੇ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਜਨਤਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਈ। ਰਾਜਾ ਅਮਾਨਉੱਲਾ ਖਾਨ ਨੂੰ 1929 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਣੀ ਸੋਰਾਇਆ ਤਰਜ਼ੀ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਕਾਰਨ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਦ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਪਰਦਾ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਇਕਾਂਤ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ।Robin Morgan: Sisterhood is Global: The International Women's Movement Anthology  1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼ਾਹੀ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਬੰਦ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੱਛਮੀ ਫੈਸ਼ਨ ਦੇ ਕੱਪਡ਼ੇ ਪਹਿਨਣੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਾਹੀ ਅਹਾਤੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਗਈਆਂ ਤਾਂ ਉਹ ਰਵਾਇਤੀ ਪਰਦਾ ਪਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ।

ਇਹ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਦਲ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਸੰਨ 1946 ਵਿੱਚ, ਮਹਾਰਾਣੀ ਹੁਮੈਰਾ ਨਵੀਂ ਸਥਾਪਤ ਮਹਿਲਾ ਭਲਾਈ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਰੱਖਿਅਕ ਬਣ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਹਿਲਾ ਸੰਸਥਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਮੁਡ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ।Robin Morgan: Sisterhood is Global: The International Women's Movement Anthology  ਜਦੋਂ 1953 ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾਊਦ ਖਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ, ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਵਿਕਾਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਣੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਸੀ, ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਰੋਲ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਤਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਰਦੇ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ ਸਨ।
1959 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾਉਦ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪਰਦਾ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਸੱਦੇ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ।ਇਹ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਾਉਦ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਨੀਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।Tamim Ansary (2012) Games without Rules: The Often-Interrupted History of Afghanistan  ਇਹ ਕਦਮ 1957 ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ ਕਾਬੁਲ ਵਿਖੇ ਮਹਿਲਾ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਕੈਰੋ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਮਹਿਲਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਡੈਲੀਗੇਟ ਭੇਜ ਕੇ ਅਤੇ 1958 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਚਾਲੀ ਲਡ਼ਕੀਆਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਕੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੰਗੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਕਦਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਅਗਸਤ 1959 ਵਿੱਚ, ਜੇਸ਼ਿਨ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਮਹਾਰਾਣੀ ਹੁਮੈਰਾ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਬਿਲਕਿਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜ਼ਮੀਨਾ ਬੇਗਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਫੌਜੀ ਪਰੇਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹੀ ਬਕਸੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।

ਇਸ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਕਦਮ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮੀ ਪਾਦਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਮੌਲਵੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਪੱਤਰ ਭੇਜ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸ਼ਰੀਆ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।Tamim Ansary (2012) Games without Rules: The Often-Interrupted History of Afghanistan  ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੱਦਾ ਦੇ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਬੂਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚੱਦਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੌਲਵੀਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਮੈਂਬਰ ਹੁਣ ਪਰਦਾ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨਣਗੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਲਾਮੀ ਕਾਨੂੰਨ ਇਸ ਦੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਚੱਦਰੀ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਮਹਾਰਾਣੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉੱਚ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਰਗ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰੀ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਬਰਾ ਨੂਰਜ਼ਈ ਅਤੇ ਮਾਸੂਮਾ ਇਸਮਤੀ-ਵਰਦਕ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਪਾਇਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਾਰਾਣੀ ਹੁਮੈਰਾ ਨੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਉਹ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਈ ਸੀ।

 ਜਲਾਵਤਨੀ 
17 ਜੁਲਾਈ 1973 ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪਤੀ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲੰਬੇਗੋ ਲਈ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾਉਦ ਖਾਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਹੀਰ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਨੇ ਇੱਕ ਤਖਤਾ ਪਲਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗਣਤੰਤਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਖਤਾਪਲਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹੀਰ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਇੱਕ ਮੁਕੰਮਲ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਦਾ ਜੋਖਮ ਲੈਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ। ਮਹਾਰਾਣੀ ਹੁਮੈਰਾ ਜਦੋਂ ਆਪਣੀ ਸਰਜਰੀ ਲਈ ਇਟਲੀ ਗਈ ਤਾਂ ਉਹ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਖਤਾਪਲਟ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੰਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਪਰ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹੀਰ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਹੁਮਾਯਰਾ ਅਤੇ ਜ਼ਹੀਰ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਜਲਾਵਤਨੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵੀਹ-ਨੌਂ ਸਾਲ ਰੋਮ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆ ਕੈਸੀਆ ਵਿਖੇ ਓਲਗਿਆਟਾ ਦੇ ਅਮੀਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਚਾਰ ਬੈੱਡਰੂਮ ਵਾਲੇ ਵਿਲਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਬਿਤਾਏ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਉਦਾਰਤਾ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ।

 ਮੌਤ 
ਕੁਝ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਮਿਲਣੀ ਸੀ ਜੋ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਸੀ, ਬੇਗਮ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਫੌਜੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ, ਰਵਾਇਤੀ ਕੱਪਡ਼ੇ ਪਹਿਨੇ ਕਬਾਇਲੀ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਮਿਦ ਕਰਜ਼ਈ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਕਾਬੁਲ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮਸਜਿਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਲਈ ਯਾਦਗਾਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਮਕਬਰੇ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਸਨਮਾਨ 

 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਨਮਾਨ 

 50x50px ਨਾਈਟ ਗ੍ਰੈਂਡ ਕਾਰਡਨ ਆਫ਼ ਦਿ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਦਿ ਸੁਪਰੀਮ ਸਨ 

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਸ਼ਤੂਨ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2002
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918