ਬਾਗ਼-ਏ ਬਾਬਰ

ਬਾਗ਼-ਏ ਬਾਬਰ ਬਾਬਰ ਦੇ ਗਾਰਡਨ ਚੇਲਸਤੁਨ ਕਾਬੁਲ, ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ 5 ਦੇ ਸ਼ੇਰ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਪਹਾੜੀ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਹ-ਏ-ਨੌ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਕਾਬੁਲ ਚਿੜੀਆਘਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਚਿਹਿਲ ਸੁਤੁਨ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਬਾਬਰ ਦੇ ਬਗੀਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਛੱਤ ਵਾਲੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਮਸਜਿਦ, ਅਤੇ ਸੈਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਥਾਂ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ 10 ਲੱਖ ਤੱਕ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਾਬਰ ਦੀ ਕਬਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਾਰਕ ਨੂੰ 1504 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਬਾਬਰ ਨੇ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ "ਐਵੇਨਿਊ ਗਾਰਡਨ" ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਸਨ, ਜਿਸਦਾ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ, ਬਾਬਰਨਾਮਾ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਫਗਾਨ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਮੁਗਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਅਨੰਦ ਲਈ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਆਰਾਮ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਚੁਣਦੇ ਸਨ। ਬਾਬਰ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਸਥਾਨ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਰਿਹਾ; ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ 1607 ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬਗੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਜਾਵੇ। 1638 ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੀ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਬਾਬਰ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦਾ ਪਰਦਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਛੱਤ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। 1638 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹ ਜਹਾਨ ਦੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਾਲੀ ਜੋ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਛੱਤ ਤੋਂ ਦਰਖਤਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਰਸਤੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲਦੀ ਸੀ, ਕੁਝ ਅੰਤਰਾਲਾਂ ਤੇ ਪੂਲ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹਨ।

 ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕ ਵੀ ਇੱਥੇ ਦਫ਼ਨ ਹੋਏ 
ਬਾਬਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਾਗ-ਏ-ਬਾਬਰ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

 ਜ਼ਹੀਰੂਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ ਬਾਬਰ (ਆਰ. 1494 – 1530); (1483 – 1530), ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਬਾਨੀ।
 ਖਾਨਜ਼ਾਦਾ ਬੇਗਮ (1478 – 1545), ਬਾਬਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ, ਸ਼ੈਬਾਨੀ ਖਾਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਔਰਤਾਂ।
 ਬਾਬਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਨਮੀ ਧੀ ਫਖਰ-ਉਨ-ਨਿਸਾ (ਦਿ. 1501), ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰ ਗਈ।
 ਹਿੰਦਲ ਮਿਰਜ਼ਾ (1519 – 1551), ਬਾਬਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ।
 ਰੁਕਈਆ ਸੁਲਤਾਨ ਬੇਗਮ (1542 – 1626), ਹਿੰਦਲ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਧੀ ਅਤੇ ਅਕਬਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।
 ਗੁਲਬਦਨ ਬੇਗਮ (1523 – 1602), ਬਾਬਰ ਦੀ ਧੀ। ਹੁਮਾਯੂੰ-ਨਾਮਾ ਦਾ ਲੇਖਕ
 ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਹੰਮਦ ਹਕੀਮ (1553 – 1585), ਹੁਮਾਯੂੰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਬਾਬਰ ਦਾ ਪੋਤਾ।

 ਤਸਵੀਰਾਂ 

 ਹਵਾਲੇ