ਗਿਆਨਦਾਨੰਦਿਨੀ ਦੇਵੀ

ਗਿਆਨਦਾਨੰਦਿਨੀ ਟੈਗੋਰ (26 ਜੁਲਾਈ 1850-1 ਅਕਤੂਬਰ 1941) ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪਡ਼ਾਅ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸਤਿਏਂਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋਰਾਸਾਂਕੋ ਟੈਗੋਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਸੀ। ਉਹ ਅੱਜ ਸਾਡ਼ੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ੈਲੀ, ਬ੍ਰਹਮਿਕਾ ਸਾਡ਼ੀ, ਦੋਵਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਪਾਰਸੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

 ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਗਿਆਨਦਾਨੰਦਿਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ (ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼) ਦੇ ਜੈਸੋਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਨਰਿੰਦਰਪੁਰ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਭੈਚਰਣ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਅਤੇ ਨਿਸਤਰੀਨੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਭੈਚਰਣ, ਇੱਕ ਕੁਲਿਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇੱਕੋ ਪਿਰਾਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਕੇ ਇੱਕ ਬਾਹਰਲੀ ਜਾਤੀ ਦਾ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਿਆਨਦਾਨੰਦਿਨੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੱਤ ਜਾਂ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1857 ਵਿੱਚ ਦੇਬੇਂਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਤਿੰਦਰਨਾਥ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।Sengupta, p. 74 ਜੈਸੋਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਉਲਟ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਜੋਰਾਸਾਂਕੋ ਵਿਖੇ ਟੈਗੋਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਖਤ ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸੀਮਤ ਪਾਇਆ। 1862 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ (ਆਈ. ਸੀ. ਐੱਸ.) ਲਈ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੋਬੇਸ਼ਨਰੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਸਤਿੰਦਰਨਾਥ ਨੇ ਗਿਆਨਦਾਨੰਦਿਨੀ ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।Sengupta, p. 75 ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ, ਗਿਆਨਦਾਨੰਦਿਨੀ ਦੇ ਜੀਜਾ ਹੇਮੇਂਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬ੍ਰਹਮੋ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਯੁਧਿਆਨਾਥ ਪਕਰਾਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।Deb, p. 18 ਸਿਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੰਨ 1864 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਸੱਤਿਏਂਦਰਨਾਥ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਉੱਤੇ, ਗਿਆਨਦਾਨੰਦਿਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ।

 ਹਵਾਲੇ 

 ਹੋਰ ਪਡ਼੍ਹੋ 
 Jnanadanandini Devi, Puratoni (Memoirs), Ananda Publishers (2012) 
 Indira Devi Chaudhurani & Anathnath Das (ed.), Smritisamput, Viswabharati (1997) 
 Sarala Devi Chaudhurani, Jeebaner Jharapata, Dey's Publishing (2007) 
 Rabindranath Tagore, Yurope Prabasir Patra Viswabharati (1973) 
 Rabindranath Tagore, Jeebansmriti, Viswabharati (1953) 
 Prasanta Kumar Pal, Rabi-Jeebani Ananda Publishers (1990) 
 Hiranmay Bandopadhyay, Thakurbarir Katha, Sishu Sahitya Sansad (1995) 
 Chitra Deb, Thakurbarir Andarmahal, Ananda Publishers (2010) 
 Samir Sengupta, Rabindranather Atmiyaswajan, Sishu Sahitya Sansad (2005) 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
 https://web.archive.org/web/20150724120830/http:// www. bdlinks. net/biography/Jnanadanandini-Devi.php
 http://en.banglapedia.org/index.php?title=Devi, _ ਗਿਆਨਦਾਨੰਦਿਨੀ
 http://www.southasiamail.com/news.php?id=74757 
 http://www.dailypioneer.com/vivacity/tagore-woman-and-her-tales.html 
 http://vintageindianclothing.tumblr.com/post/31690135816/the-brahmika-sari
 http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bamabodhini_Patrika

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਲਮਨਵੀਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਅਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1941
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1850