ਨਾਜ਼ੋ ਤੋਖੀ

ਨਾਜ਼ੋ ਤੋਖੀ (نازو توخۍ), ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਜ਼ੋ ਅਨਾ (, "ਨਾਜ਼ੋ ਦਾਦੀ"), ਪਸ਼ਤੋ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਫ਼ਗਾਨ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ। 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਫ਼ਗਾਨ ਰਾਜਾ ਮੀਰਵਾਈਸ ਹੋਟਕ ਦੀ ਮਾਂ, ਉਹ ਕੰਧਾਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਫ਼ਗਾਨ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹਾਦਰ ਔਰਤ ਯੋਧੇ ਅਤੇ "ਅਫ਼ਗਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਮਾਂ" ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  

 ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕਡ਼ 
ਨਾਜ਼ੋ ਤੋਖੀ ਦਾ ਜਨਮ ਸਾਲ 1651 ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੰਧਾਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਥਾਜ਼ੀ ਦੇ ਨੇਡ਼ੇ ਸਪੋਜ਼ਮਾਇਜ ਗੁਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਪਸ਼ਤੂਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਸੁਲਤਾਨ ਮਲਖਾਈ ਤੋਖੀ, ਤੋਖੀ ਪਸ਼ਤੂਨ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਗਜ਼ਨੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਮ ਖਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਲੀਮ ਖਾਨ ਹੋਤਕ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੋਟਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸ਼ਾਸਕ, ਮੀਰਵਾਇਸ ਹੋਟਕ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਹਿਮੂਦ ਹੋਟਕ ਅਤੇ ਹੁਸੈਨ ਹੋਟਕ ਉਸ ਦੇ ਪੋਤੇ ਸਨ।

ਨਾਜ਼ੋ ਆਨਾ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਿਮਰ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਗਈ-ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੁਭਾਅ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਨਾਜ਼ੋ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਵੱਲ ਪੂਰਾ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਧਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦਵਾਨ ਆਦਮੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ "ਅਫ਼ਗਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਮਾਤਾ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਪਸ਼ਤੂਨਵਾਲੀ ਕੋਡ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਮਰਥਨ ਦੁਆਰਾ ਸਤਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਨਾਜ਼ੋ ਨੇ ਪਸ਼ਤੂਨਵਾਲੀ ਨੂੰ ਪਸ਼ਤੂਨ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਸੰਘ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਗਿਲਜੀ ਅਤੇ ਸਦੋਜ਼ਈ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾ ਲਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਫ਼ਾਵਿਦ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੱਠਜੋਡ਼ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਅਫ਼ਗਾਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕਾਵਿਕ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸੂਰ ਪਹਾਡ਼ ਦੇ ਨੇਡ਼ੇ ਲਡ਼ਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਨਾਜ਼ੋ ਦਾ ਭਰਾ ਉਸ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਲਡ਼ਾਈ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਅਤੇ ਨਾਜ਼ੋ ਨੂੰ ਘਰ ਅਤੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਤਲਵਾਰ ਪਾਈ ਅਤੇ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।The Hidden Treasure: A Biography of Pas̲htoon Poets By Muḥammad Hotak, ʻAbd al-Ḥayy Ḥabībī, p.135

 ਮੌਤ 
ਨਾਜ਼ੋ ਆਨਾ ਦੀ ਮੌਤ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੀਰਵਾਈਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਲਗਭਗ 66 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1717 ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਅਫ਼ਗਾਨ ਅਮੀਰ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੁਰਾਨੀ ਦੀ ਮਾਂ ਜ਼ਰਘੁਨਾ ਅਨਾ ਨੇ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ।

 ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
 ਮਲਾਲਾ-ਏ-ਮੇਵਨਦ

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
 ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਨਾਜ਼ੋ ਆਨਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ
 ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੰਧਾਰ ਵਿੱਚ ਲਡ਼ਕੀਆਂ ਲਈ ਨਾਜ਼ੋ ਆਨਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ
 ਕਾਬੁਲ, ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਨਾਜ਼ੋ ਆਨਾ ਕਲੀਨਿਕ
 ਨਾਜ਼ੋ ਤੋਖੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1651
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1717