ਸੰਥਿਆ

ਸੰਥਿਆ (  ) ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਸਹੀ ਉਚਾਰਨ ਹੈ,Singh, Jasjit. "Lost in translation? The emergence of the digital Guru Granth Sahib." Sikh Formations 14.3-4 (2018): 339-351. ਜੋ 10ਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਲਾਮੀ ਤਾਜਵਿਦ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾਯੋਗ ਹੈ। ਸੰਥਿਆ ਲਗਭਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਗਿਆਨੀ (ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਤਾਦ ਜਾਂ ਗੁਰਦੇਵ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ (ਵਿਦਿਆਰਥੀ) ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੂਜੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਥਿਆ ਸਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰਬਾਣੀ ( ਸਿੱਖ ਗ੍ਰੰਥ ) ਦਾ ਸਟੀਕ ਪਾਠ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਹ (ਤਾਲ) ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੁਕਣ ਅਤੇ ਰੋਕਣ ਲਈ ਰੰਗ ਕੋਡ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਠ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਅਤੇ ਤਾਲ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਥਿਆ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ "ਸ਼ੁਧ ਉਚਰਨ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਗੁਰਮੁਖੀ: ਸੁਧ ਪੜ੍ਹਨਾ ਹੈ)

 ਇਤਿਹਾਸ 
ਇੱਕ ਸਾਖੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਧਿਆਨ ਭਟਕਣ ਲਈ ਤਾੜਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸੱਤਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾ ਬਦਲਣ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਹੀ ਉਚਾਰਨ ਸਿਖਾਇਆ। 1706 ਵਿਚ, ਮੁਕਤਸਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਸਾਬੋ ਕੀ ਤਲਵੰਡੀ ਵਿਖੇ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ, ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ, ਅਤੇ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਮਦਮਾ ਬੀੜ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਜਿਲਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਪੂਰੇ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਕਥਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਹੀ ਪਾਠ, ਜਾਂ ਸੰਥਿਆ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸਹੀ ਬੀੜ (ਨਕਲ) ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ 11ਵੇਂ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਗੁਰਗੱਦੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਾਲ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਿਆਖਿਆ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਸੀ।, ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ( ਵੀਚਾਰ )।Singh, Jasjit. "Global Sikh-ers: Transnational learning practices of young British Sikhs." Sikhs across borders: Transnational practices of European Sikhs (2012): 167-192.

 ਭਾਸ਼ਣ 
ਸੰਥਿਆ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਹਾਰਨੀ ਰਾਹੀਂ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਰਮੁਖੀ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਉਚਾਰਨ। ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਵਿੱਚ 35 ਮੂਲ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਛੇ ਪੂਰਕ ਵਿਅੰਜਨ ਹਨ,Harjeet Singh Gill (1996). "The Gurmukhi Script". In Peter T. Daniels; William Bright (eds.). The World's Writing Systems. Oxford University Press. pp. 395–399. ISBN 978-0-19-507993-7."Let's Learn Punjabi: Research Centre for Punjabi Language Technology, Punjabi University, Patiala". learnpunjabi.org. Punjabi University, Patiala. Archived from the original on 30 August 2018. Retrieved 12 October 2019.Kumar, Arun; Kaur, Amandeep (2018). A New Approach to Punjabi Text Steganography using Naveen Toli. Department of Computer Science & Technology, Central University of Punjab, Bathinda, India. ISBN 978-8-193-38970-6. ਜਿਸਨੂੰ ਨਵੀਨ ਟੌਲੀ, ਨਵੀਨ ਵਰਗ, ਜਾਂ ਜੋੜੀ ਬਿੰਦੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਨਵਾਂ ਸਮੂਹ," ਜੋੜੀ ਬਿੰਦੀ ਵਿਅੰਜਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਿਅੰਜਨ ਦੇ ਪੈਰ ( ਜੋੜਾ ) 'ਤੇ ਬਿੰਦੀ (ਬਿੰਦੀ ) ਰੱਖ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ । ਇਹ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।Gill, Harjeet Singh. "The gurmukhi script." The World’s Writing Systems. Oxford University Press, New York, NY (1996): 395-398.

 ਲੜੀਵਾਰ ਅਤੇ ਪਦਛੇਦ 
ਗੁਰਮੁਖੀ ਨੂੰ ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਸਪਲਿਟ (ਪਦਛੇਦ) ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਢੰਗ, ਜਿਸਨੂੰ ਲੜੀਵਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੜੀਵਾਰ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ