ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ

ਕੁਝ ਲੋਕ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਲਰਾਮੀ, ਬਾਉਲ, ਸਹਿਧਾਨੀ, ਕਰਤਾ ਭਜਾ, ਮਟੂਆ, ਜਾਗੋਮੋਹਣੀ ਅਤੇ ਨਿਆਦਰ ਅਜੇ ਵੀ ਦੋਵਾਂ ਬੰਗਾਲਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

 ਬਲਰਾਮੀ 
ਬਲਰਾਮ ਹਰੀ ਦੁਆਰਾ ਮੇਹਰਪੁਰ, ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਦੇ ਨਾਦੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (ਹੁਣ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੇਹਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ) ਵਿੱਚ ਬਲਰਾਮੀ ਸੰਪਰਦਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਸੰਪਰਦਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੀਵਨ ਲਾਲਚ ਅਤੇ ਕਾਮੁਕਤਾ ਤੋਂ ਉਪਰ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਸਾਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਪਰਦਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰਕ, ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਅਵਤਾਰ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅਜੀਬ ਸੰਪਰਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਜਾਂ ਵਰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਚੇਲੇ ਆਪਣੇ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਹਰੀ-ਅੱਲ੍ਹਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਚੇਲੇ ਹਰੀ ਰਾਮ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਲਰਾਮੀਆਂ ਅਜੇ ਵੀ ਕੁਝ ਸਥਾਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੇਹਰਪੁਰ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤਪੁਰ, ਸ਼ਬੇਨਗਰ, ਪਾਲੀਸ਼ੀਪਾਰਾ, ਨਟਨਾ, ਹਵਾਲੀਆ, ਅਰਸ਼ੀਨਾਗੋਰ, ਨਦੀਆ ਵਿੱਚ ਗੋਰੀਬਪੁਰ, ਪੁਰੂਲੀਆ ਵਿੱਚ ਦਾਕਿਆਰੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਂਕੁਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਲੂਨੀਗ੍ਰਾਮ, ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਲੱਭੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਹਨ।

 ਬਾਉਲ 
ਬਾਉਲ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੋਕ ਸੰਪਰਦਾ ਹੈ। ਬਾਉਲ ਸਹਜ ਅਤੇ ਸੂਫੀਵਾਦ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਤ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਬੌਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਪਰਦਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ, ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਦੀ ਬਰਾਕ ਘਾਟੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੂਰੇ ਬੰਗਾਲ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬੌਲ ਸਮਾਜ ਫੈਲ ਗਿਆ ਹੈ। 2005 ਵਿੱਚ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਬਾਉਲ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਵਤਾ ਦੀ ਮੌਖਿਕ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਮਾਸਟਰਪੀਸ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਲਾਲਨ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਾਊਲ ਸੰਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

 ਸਾਹਬਧਾਨੀ 
ਸਾਹਬਧਾਨੀ ਸੰਪਰਦਾ ਨਾ ਤਾਂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਜਾਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਪਰਦਾ ਇਕੱਠੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਚੇਲੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਦੋਵਾਂ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਨੂੰ ਦੀਨਦਿਆਲ, ਦੀਨਬੰਧੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਹਬਧਾਨੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾਦੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬ੍ਰਿਤਿਹੁਡਾ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਕੁਬੀਰ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਜਾਦੂਬਿੰਦੂ ਦੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਹਬਧਾਨੀ ਸੰਤ ਹਨ।

 ਮਟੂਆ 
ਮਟੂਆ ਸੰਪਰਦਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਰੀਚੰਦ ਠਾਕੁਰ ਦੁਆਰਾ 1860 ਈਸਵੀ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਸਮੂਹ ਨਾਮਸੁਦਰਸ ਹਨ। ਉਹ ਵੈਸ਼ਨਵ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਬੋਧ ("ਸਵੈਮ-ਦੀਕਸ਼ਿਤੀ") ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਟੂਆ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

 ਹੋਰ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ 
ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੋਕ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

 ਕਰਤਾ ਭਜਾ
 ਜਾਗੋਮੋਹਣੀ
 ਨਿਆਦਰ

 ਬਲਰਾਮੀ  
ਬਲਰਾਮੀ ਸੰਪਰਦਾ ਨੂੰ  ਬਲਰਾਮ ਹਰੀ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਦੇ ਨਾਦੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੇਹਰਪੁਰ (ਹੁਣ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੇਹਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਸੰਪਰਦਾ ਦਾ ਇਹ ਮਾਨਨਾ ਹੈ ਕਿ ਜੀਵਨ ਲਾਲਚ ਅਤੇ ਕਾਮੁਕਤਾ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਪਰਦਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰਕ, ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਅਵਤਾਰ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੰਥ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜਾਂ ਵਰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਚੇਲੇ ਆਪਣੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਹਰੀ-ਅੱਲ੍ਹਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਚੇਲੇ ਹਰੀ ਰਾਮ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਲਰਾਮੀ ਸੰਪਰਦਾ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਅਜੇ ਵੀ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੇਹਰਪੁਰ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤਪੁਰ, ਸ਼ਬੇਨਗਰ, ਪਾਲੀਸ਼ੀਪਾਰਾ, ਨਟਨਾ, ਹਵਲੀਆ, ਅਰਸ਼ੀਨਾਗੋਰ, ਨਾਦੀਆ ਵਿੱਚ ਗੋਰੀਬਪੁਰ, ਪੁਰੁਲੀਆ ਵਿੱਚੋਂ ਦਾਈਕਾਰੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਂਕੁਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਲੂਨੀਗ੍ਰਾਮ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
 ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਬਾਉਲ

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ