ਬੰਦ-ਏ ਅਮੀਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ

ਬੰਦ-ਏ ਅਮੀਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ (  ) ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਕੁਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਕੁਦਰਤੀ ਡੈਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਤੀਬਰ ਨੀਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ 2009 ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਬੰਦ-ਏ-ਅਮੀਰ ਮੱਧ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਛੇ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਹੈ। ਖਣਿਜ-ਅਮੀਰ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਜੋ ਪਥਰੀਲੇ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸ ਅਤੇ ਤਰੇੜਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਾਣੀ ਨੇ ਕਠੋਰ ਖਣਿਜ (ਟਰੈਵਰਟਾਈਨ) ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜੋ ਕਿ ਕੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਪਾਣੀ ਹੈ। ਵਾਈਲਡ ਲਾਈਫ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਫਗਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪਾਰਕ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਬੰਦ -ਏ-ਅਮੀਰ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਟ੍ਰੈਵਰਟਾਈਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਇਹ ਟ੍ਰੈਵਰਟਾਈਨ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਪ੍ਰੀਪਿਟੇਟ ਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨੁਕਸ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਕਚਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ ਜੋ ਅੱਜ ਇਹਨਾਂ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬੰਦ -ਏ ਅਮੀਰ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਦੁਰਲੱਭ ਕੁਦਰਤੀ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਟ੍ਰੈਵਰਟਾਈਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਬੰਦ -ਏ ਅਮੀਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਗ੍ਰੈਂਡ ਕੈਨਿਯਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ। ਨਦੀ ਬਲਖ ਨਦੀ ਦੇ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

 ਇਤਿਹਾਸ 
ਬੰਦ-ਏ ਅਮੀਰ ਨਾਮ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ " ਸ਼ਾਸਕ ਦਾ ਡੈਮ " ਜੋ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਚੌਥੇ ਖਲੀਫਾ ਅਲੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾ ਨਸਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਲਗਭਗ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।

ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਲਈ ਆਪਣੀ 1970 ਦੀ ਗਾਈਡ ਵਿੱਚ, ਨੈਨਸੀ ਡੁਪਰੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਬੰਦ -ਏ-ਅਮੀਰ ਬਾਰੇ ਪੂਰਾ ਵੇਰਵਾ "ਅਚਰਜ ਅਤੇ ਅਚੰਭੇ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਲਵੇਗਾ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ"। ਫਿਰੋਜ਼ ਖਾਨ ਅਤੇ ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ ਦੇ ਨਾਲ 1975 ਦੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਧਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਬੰਦ -ਏ ਅਮੀਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਏ ਗਏ ਸਨ।

2004 ਵਿੱਚ, ਬੰਦ -ਏ ਅਮੀਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਾਈਟ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।Band-E-Amir - canesecco World Heritage Centre. Submitted on 2004-09-08. Retrieved on 2008-07-15 from https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1946/. ਬੰਦ -ਏ ਅਮੀਰ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਯੁੱਧਾਂ ਕਾਰਨ ਰੋਕ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2009 ਵਿੱਚ, ਬੰਦ -ਏ ਅਮੀਰ ਨੂੰ ਆਖਰਕਾਰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।Leithead, Alastair (2008-07-15). Getting tourists to Afghanistan's 'Grand Canyon'. BBC News. Retrieved on 2008-07-15 from http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7506146.stm. 2013 ਤੱਕ, ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 6,000 ਸਥਾਨਕ ਸੈਲਾਨੀ ਬੰਦ-ਏ ਅਮੀਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪਾਰਕ ਰੇਂਜਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗਿਣਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

 ਭੂਗੋਲ 
ਬੰਦ -ਏ ਅਮੀਰ ਲਗਭਗ 75 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਯਾਕਾਵਲਾਂਗ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਬਾਮਯਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕਿਲੋਮੀਟਰ। ਬਾਮਯਾਨ ਘਾਟੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦਾ ਦਿਲ ਹਨ, ਹਰ ਸਾਲ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। . ਬੰਦ -ਏ ਅਮੀਰ ਝੀਲਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਸੰਤ ਦੇ ਅਖੀਰ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਉੱਚ ਉਚਾਈ ਵਾਲਾ ਕੇਂਦਰੀ ਹਜ਼ਾਰਾਜਾਤ ਖੇਤਰ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਠੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਪਮਾਨ  ਤੱਕ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਬੰਦ-ਏ-ਅਮੀਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਪਾਰਕ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਣਾ, ਬਾਲਣ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਲਈ ਬੂਟੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਬਾਰਸ਼-ਅਧਾਰਿਤ ਖੇਤੀ ਅਜੇ ਵੀ ਪਾਰਕ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ।। ਬੰਦ-ਏ ਅਮੀਰ ਦੀਆਂ ਛੇ ਸੰਘਟਕ ਝੀਲਾਂ ਹਨ:

 ਬੰਦ-ਏ ਘੁਲਾਮਨ (ਗੁਲਾਮਾਂ ਦੀ ਝੀਲ)
 ਬੰਦ-ਏ-ਕੰਬਰ (ਖਲੀਫ਼ਾ ਅਲੀ ਦੇ ਗੁਲਾਮ ਦੀ ਝੀਲ)
 ਬੰਦ -ਏ ਹੈਬਤ (ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਝੀਲ)
 ਬੰਦ -ਏ ਪਨੀਰ (ਪਨੀਰ ਦੀ ਝੀਲ)
 ਬੰਦ -ਏ ਪੁਦੀਨਾ (ਜੰਗਲੀ ਪੁਦੀਨਾ ਦੀ ਝੀਲ)
 ਬੰਦ -ਏ ਜ਼ੁਲਫਿਕਾਰ (ਅਲੀ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਝੀਲ)

ਫਾਲਟ ਲਾਈਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਚਿੱਟੇ ਟ੍ਰੈਵਰਟਾਈਨ ਡੈਮ, ਜੋ ਕਿ ਬੰਦ-ਏ ਅਮੀਰ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ, ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬੰਦ -ਏ ਹੈਬਤ ਛੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਡੂੰਘਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਔਸਤ ਡੂੰਘਾਈ ਲਗਭਗ 150 ਮੀਟਰ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਤੋਂ ਪ੍ਰੋਵਿੰਸ਼ੀਅਲ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਟੀਮ ਗੋਤਾਖੋਰੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਝੀਲ ਬੰਦ -ਏ ਅਜ਼ਦਾਹਰ (ਦ ਡਰੈਗਨ) ਹੈ, ਜੋ ਬਾਮਯਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਕੁਝ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪਾਣੀ ਭੂਮੀਗਤ ਨੁਕਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਅਤੇ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬਣੀ ਹੈ। ਬੰਦ -ਏ ਅਮੀਰ ਦੀਆਂ ਟ੍ਰੈਵਰਟਾਈਨ ਕੰਧਾਂ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਸ਼ਿਕਾਰ 'ਤੇ ਪਾਰਕ ਦਫਤਰ ਦੁਆਰਾ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨਾਹੀ ਹੈ, ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ ਅਤੇ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਮੌਜੂਦਾ ਡੇਟਾ ਨਹੀਂ ਹੈ

 ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਡੈਮਾਂ ਅਤੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
 ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤਰ
 ਵਾਖਾਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ
 ਨੂਰਿਸਤਾਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ 

 ਡੁਪਰੀ, ਨੈਨਸੀ ਹੈਚ (1977): ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗਾਈਡ । ਪਹਿਲਾ ਐਡੀਸ਼ਨ: 1970. ਦੂਜਾ ਐਡੀਸ਼ਨ। ਸੋਧਿਆ ਅਤੇ ਵਧਾਇਆ. ਅਫਗਾਨ ਯਾਤਰੀ ਸੰਗਠਨ

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਝੀਲ ਸਮੂਹ