ਸਿਰ ਗੁੰਦਣਾ

ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਇਕ ਗੁੱਛੇ ਨੂੰ ਜਦ ਇਕ ਥਾਂ ਗੁੰਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਮੀਢੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੀਢੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਥਾਂ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਕੇ ਗੁੱਤ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਮੀਢੀਆਂ ਤੇ ਗੁੱਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਮਲ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੀਢੀਆਂ ਤੇ ਸਿਰ ਜਿਆਦਾ ਕੁੜੀਆਂ, ਬਹੂਆਂ ਸਿਰ ਗੁੰਦਣਾ ਦਾ ਗੁੰਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਵੰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਈ ਜਾਤੀ ਦਾ ਕੰਮ ਸਿਰ ਗੁੰਦਣਾ, ਕੱਟਣਾ, ਨਹੁੰ ਕੱਟਣਾ, ਆਪਣੇ ਜਜਮਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਵਿਆਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਠਾਂ ਦੇਣਾ ਆਦਿ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਨੈਣਾਂ ਦਾ ਜਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਛੋਟੇ ਮੁੰਡੇ, ਕੁੜੀਆਂ, ਮੁਟਿਆਰਾਂ, ਬਹੂਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਵਾਹੁਣ ਤੇ ਗੁੰਦਣ ਵਿਚ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਮਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਕੁੜੀ ਮੁੰਡ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਕੰਘੀ, ਡੋਰੀ ਤੇ ਲੋਗੜੀ ਦਾ ਧਾਗਾ ਫੜਾ ਕੇ ਨਾਈਆਂ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਨੈਣਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੀਢੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਸਿਰ ਗੁੰਦ ਕੇ ਡੋਰੀ ਪਾ ਕੇ ਭੇਜ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਪਰ ਵੀ ਕੁਝ ਮੀਢੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਜੂੜਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਵੇਰ ਦੀ ਕੀਤੀ ਗੁੱਤ ਤੇ ਜੂੜਾ 8/10 ਦਿਨ ਚਲਦਾ ਸੀ। ਨਵੀਆਂ ਬਹੂਆਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਉੱਪਰ ਸੱਗੀ ਫੁੱਲ ਵੀ ਨੈਣਾਂ ਗੁੰਦਦੀਆਂ ਸਨ।

ਹੁਣ ਸਿਰ ਗੁੰਦਣ ਦਾ, ਮੀਢੀਆਂ ਨਾਲ ਸਿਰ ਗੁੰਦਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਬਿਲਕੁਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾ ਹੀ ਨੈਣਾਂ ਹੁਣ ਸਿਰ ਗੁੰਦਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੱਗੀ ਫੁੱਲ ਪਾਉਣ ਦਾ ਹੁਣ ਰਿਵਾਜ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

 ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਸੱਗੀ ਫੁੱਲ 

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼