ਜੋਗ (ਰਾਗ)

ਜੋਗ ਰਾਗ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰਾਗ ਹੈ।

 ਜਾਣਕਾਰੀ 
+ਥਾਟ ਕਾਫੀਸੁਰ ਰਿਸ਼ਭ ਤੇ ਧੈਵਤ ਵਰਜਿਤ,ਨਿਸ਼ਾਦ ਕੋਮਲ ਤੇ ਗੰਧਾਰ ਦੋਵੇਂ ਲਗਦੇ ਹਨ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਸੁਰ ਸ਼ੁੱਧ
ਅਰੋਹ 'ਚ ਸ਼ੁੱਧ ਗੰਧਾਰ(ਗ) ਤੇ ਅਵਰੋਹ 'ਚ ਕੋਮਲ ਗੰਧਾਰ(ਗ)   ਜਾਤੀ ਔਡਵ-ਔਡਵ ਅਰੋਹਸ ਗ ਮ ਪ ਨੀ ਸੰ ਅਵਰੋਹਸੰ ਨੀ ਪ ਮ ਗ ਸ ਨੀ(ਮੰਦਰ) ਸ ਠੇਹਰਾਵ ਵਾਲੇ ਸੁਰ ਗ ; ਮ ;ਪ ;-ਪ ; ਮ ; ਗ ਵਾਦੀ ਮਧ੍ਯਮ (ਮ)ਸੰਵਾਦੀ ਸ਼ਡਜ (ਸ) ਮੁਖ ਅੰਗ ਗ ਮ ਪ ਨੀ ਪ ; ਪ ਨੀ ਪ ਮ ਗ ਮ ; ਗ ਮ ਗ ਸ ਸਮਾਂ ਰਾਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪਹਿਰ 
ਰਾਗ ਜੋਗ ਦੀ ਵਿਸਤਾਰ 'ਚ ਜਾਣਕਾਰੀ:-

 ਰਾਗ ਜੋਗ ਪੰਜਕੋਣੀ ਮਤਲਬ ਔਡਵ ਜਾਤੀ ਦਾ ਰਾਗ ਹੈ। 
 ਰਾਗ ਜੋਗ 'ਚ ਰੇ(ਰਿਸ਼ਭ) ਤੇ ਧ(ਧੈਵਤ) ਵਰਜਤ ਹਨ। 
 ਰਾਗ ਜੋਗ ਦੇ ਅਰੋਹ 'ਚ ਸ਼ੁੱਧ ਗੰਧਾਰ(ਗ) ਤੇ ਅਵਰੋਹ 'ਚ ਕੋਮਲ ਗੰਧਾਰ(ਗ) ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । 
 ਰਾਗ ਜੋਗ, ਤਿਲੰਗ ਰਾਗ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧਾਰ ਮੰਨਦਾ ਏ ਜਿਹੜਾ ਕਿ 'ਖਮਾਜ' ਥਾਟ ਦਾ ਰਾਗ ਹੈ ਜਦ ਕਿ ਰਾਗ ਜੋਗ ਦਾ ਥਾਟ 'ਕਾਫੀ' ਹੈ  है. 
 ਰਾਗ ਜੋਗ 'ਚ ਮੀੰਡ ਤੇ ਗਮਕ ਲਗਾਓਨ ਨਾਲ ਕੋਮਲਤਾ ਤੇ ਕਰੁਣਾ ਰਸ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 
 ਰਾਗ ਜੋਗ ਦੇ ਅਰੋਹ ਤੇ ਅਵਰੋਹ -                                                                       ਅਰੋਹ- ਨੀ(ਮੰਦਰ) ਸ ਗ ਮ ਪ ਨੀ ਸੰ                                                             ਅਵਰੋਹ - ਸੰ ਨੀ ਪ ਮ ਗ ਸ ਗ ਸ                                                        ਵਾਦੀ ਸੁਰ : ਮ(ਮਧ੍ਯਮ) ਸੰਵਾਦੀ ਸੁਰ : ਸ(ਸ਼ਡਜ) 

 ਰਾਗ ਜੋਗ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਧੁਰ ਤੇ ਸਰਲ ਰਾਗ ਹੈ।
 ਕੋਮਲ ਗੰਧਾਰ ਤੋ ਸ਼ਡਜ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮੀੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਮਧੁਰ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।

ਹੇਠ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸੁਰ ਸੰਗਤੀਆਂ 'ਚ ਰਾਗ ਜੋਗ ਦਾ ਸਰੂਪ ਵਧੇਰੇ ਝਲਕਦਾ ਹੈ : 
ਸ ਗ ਮ ਪ ; ਨੀ ਪ ਮ ਗ ; ਗ ਮ ; ਮ ਪ ; ਮ ਪ ਮ ; ਗ ਮ ਗ ਗ ਸ ; ਗ ਮ ਪ ਨੀ ਸੰ  ; ਪ(ਸੰ)ਨੀ(ਸੰ)ਨੀ ਸੰ ;ਨੀ ਸੰ; ਨੀ ਸੰ ਗੰ ਸੰ ; ਗੰ ਸੰ ਨੀ ਪ ਮ ; ਮ ਪ ਗ ਮ ; ਗ ਮ(ਸ) ਗ ਸ 

 ਰਾਗ ਜੋਗ ਨੂੰ ਗਾਉਣ-ਵਜਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ 
ਰਾਗ ਜੋਗ ਦੇਰ ਸ਼ਾਮ (ਰਾਤ 9 - 12 ਰਾਤ) ਰਾਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਗਾਇਆ ਤੇ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

 ਰਾਗ ਜੋਗ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਰਿਕਾਰਡ 
 ਪੰਡਿਤ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦੀ ਆਪਣੀ 1956 ਦੀ ਐਲਬਮ ਤਿੰਨ ਰਾਗਾਂ ਵਾਲੀ 
 ਹਰੀਪ੍ਰਸਾਦ ਚੌਰਸੀਆ ਅਤੇ ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ ,
 ਅਲੀ ਅਕਬਰ ਖਾਨ ਅਤੇ ਐਲ.ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਰਾਗ

 ਫਿਲਮੀ ਗੀਤ  

 ਭਾਸ਼ਾਃ ਤਾਮਿਲ 
ਗੀਤ.ਫ਼ਿਲਮਸੰਗੀਤਕਾਰਗਾਇਕਵੈਂਟਰੀਡਵੇਨ ਉੱਨਈ (ਰਾਗਮਾਲਿਕਾ ਦਾ ਸਿਰਫ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਿੱਸਾ) ਅਗਾਥੀਆਰਕੁੰਨਾਕੁਡੀ ਵੈਦਿਆਨਾਥਨਟੀ. ਐਮ. ਸੁੰਦਰਰਾਜਨ, ਸਿਰਕਾਜ਼ੀ ਗੋਵਿੰਦਰਾਜਨਮਾਨਿੱਕਾ ਥੇਰਿਲ ਮਾਰਗਾਥਾਥੀਡੀ ਵੰਧਾ ਮਪਿੱਲਈਐਮ. ਐਸ. ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨਟੀ. ਐਮ. ਸੁੰਦਰਰਾਜਨ, ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾਮਹਾਗਣਾਪਤਿਮਸਿੰਧੂ ਭੈਰਵੀਇਲਯਾਰਾਜਾਕੇ. ਜੇ. ਯੇਸੂਦਾਸਮੈਟੀਓਲੀ ਕਟਰੋਦ (ਸ਼ੁੱਧ ਧਨਿਆਸੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ) ਮੈਟੀਇਲੈਅਰਾਜਾ, ਐਸ. ਜਾਨਕੀ (ਸਿਰਫ ਹਮਿੰਗ) ਕਵਿਤਾਈ ਕੇਲੁੰਗਲ (ਰਾਗਮਾਲਿਕਾ) ਪੁੰਨਗਾਈ ਮੰਨਨਵਾਣੀ ਜੈਰਾਮਆਲਾ ਆਸਾਥਮਕੰਨੀ ਰਾਸੀਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਵਾਣੀ ਜੈਰਾਮਇਸਾਈ ਪਾਡੂ ਨੀਇਸਾਈ ਪਾਦਮ ਥੈਂਡਰਲਐੱਸ. ਜਾਨਕੀਓਹ ਓ ਓ ਓ ਓ ਕਾਲਈ ਕੁਇਲਗਲੇਉੱਨਈ ਵਜਥੀ ਪਾਡੂਗਿਰੇਨਹੋਲੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰਰਾਸੁਕੁੱਟੀਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਐੱਸ ਜਾਨਕੀਐੱਸ. ਜਾਨਕੀਇਨੁਮ ਏਨਾਈ (ਗੰਬੀਰਾਨੱਤਈ ਤਿਲੰਗ ਨਾਲ) ਸਿੰਗਾਰਾਵੇਲਨਪੋਡੂ ਥੰਥਾਨਥੋਮਨੱਲਾ ਨਾਲਪਾਨੀਵਿਜ਼ੂਮ ਮਲਾਰ ਵਨਮ (ਇਨ ਚਲਾਨਾਟਾਈ) ਨਿਨੈਵੇਲਮ ਨਿਤਿਆਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮਨਾਨ ਦੇਵਾ ਦੇਵੀਥੰਗਾਕਿਲੀਮਨੋ, ਸਵਰਨਲਤਾਸਵਰਨਾਲਥਾਇੰਗੇ ਈਰਾਈਵਨਸਰ ਜੀ।ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।ਮਨੋ, ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾਓਰੂ ਪੱਟਮਪੋਚੀਕਦਲੂੱਕੂ ਮਰੀਯਾਧਾਈਕੇ. ਜੇ. ਯੇਸੂਦਾਸ, ਸੁਜਾਤਾਨਾਨ ਓਂਦਰੂ ਕੇਤਲਇਲਯਾਰਾਗਮਅਰੁਣਮੋਝੀ, ਕੇ. ਐਸ. ਚਿਤਰਾਪੇਗਲੇ ਨੰਬਾਥੇਮਹਾਨਧੀਕਮਲ ਹਾਸਨ, ਸ਼ਨਮੁਗਾਸੁੰਦਰੀਸੰਧੋਸ਼ਾ ਕਨੀਰੇਯੂਅਰਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨਉੱਨਈ ਕੇਲੇਈਦੇਸਮਾਹਰੀਹਰਨ ਅਤੇ ਟੀ. ਐਲ. ਮਹਾਰਾਜਨਸਪਾਈਡਰਮੈਨਨਵਾਂ।ਕੁਨਾਲ ਗੰਜਾਵਾਲਾ, ਸਾਧਨਾ ਸਰਗਮਨਾਰੂਮੁਗਈ ਨਾਰੂਮੁਗੈਈਇਰੂਵਰਪੀ. ਉਨਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ, ਬੰਬੇ ਜੈਸ਼੍ਰੀਵੇਨੀਲਾ ਵੇਨੀਲਾਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇਥੌਮ ਥੌਮਆਲੀ ਥਾਂਧਾ ਵਾਨਮਵਿਦਿਆਸਾਗਰਹਰੀਹਰਨ, ਕੇ. ਐਸ. ਚਿਤਰਾਓਰੁ ਨਿਮੀਦਮਾਥੀਥੀਕੁਧੇਟਿੱਪੂ, ਸ਼੍ਰੀਵਰਥਿਨੀਥੰਗਮਾਗਨ ਇੰਦਰੂਬਾਸ਼ਾਦੇਵਾਕੇ. ਜੇ. ਯੇਸੂਦਾਸ, ਕੇ. ਐਸ. ਚਿਤਰਾਦੇਵੀ ਦੇਵੀਸੰਥਾਰਪਮਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਉਮਾ ਰਾਮਾਨਨਉਮਾ ਰਮਨਨਮੁਧਲਮ ਸੰਥੀਪਿਲਚਾਰਲੀ ਚੈਪਲਿਨਭਰਾਨੀਪੀ. ਉਨਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ, ਸਵਰਨਾਲਥਾਸੋਲਾਈਗਲ ਏਲਮਪੁੱਕਲਾਈ ਪਰੀਕਥੀਰਗਲਟੀ. ਰਾਜਿੰਦਰਐਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਕੇ. ਐਸ. ਚਿਤਰਾਵਸੰਤਮ ਪਾਡ਼ੀ ਵਾਰਾਰੇਲ ਪਯਨੰਗਲਿਲਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਐੱਸ ਜਾਨਕੀਐੱਸ. ਜਾਨਕੀਸੋਗਮ ਐਨੀ ਐਲਾਈਵਾਨਾਮੇ ਐਲਾਈਮਾਰਗਾਥਾਮਨੀਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਅਤੇ ਮਰਾਗਾਧਾ ਮਨੀ (ਕੋਰਸ) ਯੂਰੀਅਰ ਯੂਰੀਅਰਵਾਨਮ ਵਾਸੱਪਦਮਮਹੇਸ਼ ਮਹਾਦੇਵਨਹਰੀਹਰਨ, ਗੰਗਾਅਯੇਂਗਾਰੂ ਵੀਤੂ ਅਜ਼ਾਗੇਅੰਨਿਆਹੈਰਿਸ ਜੈਰਾਜਹਰੀਹਰਨ, ਹਰੀਨੀਚੇਨਈ ਸੈਂਥਾਮਿਸ (ਮਹਾਗਣਾਪਥਿਮਾ ਦੀ ਕਾਪੀ) ਐੱਮ. ਕੁਮਾਰਨ, ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰਸ੍ਰੀਕਾਂਤ ਦੇਵਾਹਰੀਸ਼ ਰਾਘਵੇਂਦਰਆਗਯਮ ਕਨਥਾਉਨਾਕੁਮ ਏਨਾਕੁਮਦੇਵੀ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮਜਿੰਗੁਨਮਾਨੀਜਿੱਲਾਡੀ. ਇਮਾਨਰੰਜੀਤ, ਸੁਨਿਧੀ ਚੌਹਾਨਅਮੁਕੁੱਤੀਏਜੈਮਿਨੀ ਗਣੇਸ਼ਨਮ ਸੁਰੁਲੀ ਰਾਜਨਮਪ੍ਰਦੀਪ ਕੁਮਾਰਉਰਾਇਅਮ ਥੀਇਲਸੀਤਾ ਰਾਮਮਵਿਸ਼ਾਲ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰਯਾਜ਼ਿਨ ਨਿਜ਼ਾਰ

 ਭਾਸ਼ਾਃ ਮਲਿਆਲਮ 
ਗੀਤ.ਫ਼ਿਲਮਸੰਗੀਤਕਾਰਗਾਇਕਪਰਯਾਨਮਾਰਾਨਾਗਾਰਸੋਮਰਮੇਸ਼ ਨਾਰਾਇਣਹਰੀਹਰਨਕੈਥਿਲ ਥੇਨਮਾਜ਼ਾਇਏਥੰਬੋਲੀ ਕਡੱਪੁਰਮਸਲਿਲ ਚੌਧਰੀਕੇ. ਜੇ. ਯੇਸੂਦਾਸਪ੍ਰਮਦਾਵਨਮ ਮਹਾਮਹਿਮ ਅਬਦੁੱਲਾਰਵਿੰਦਰਨਕੇ. ਜੇ. ਯੇਸੂਦਾਸਓਰੂ ਕਿਲੀ ਪੱਟੂ ਮੂਲਵੇਵਡਕੁਮਨਾਥਨਰਵਿੰਦਰਨਕੇ. ਜੇ. ਯੇਸੂਦਾਸ, K.S.ChitraਵਰਮੁਕਿਲਮਾਜਾਰਵਿੰਦਰਨK.S.Chitra

 ਭਾਸ਼ਾਃ ਹਿੰਦੀ 
ਗੀਤ.ਫ਼ਿਲਮਸੰਗੀਤਕਾਰਗਾਇਕਨੂਰ-ਉਨ-ਆਲਾਮੀਨਾਕਸ਼ੀਃ ਤਿੰਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨਮੁਰਤਜ਼ਾ ਖਾਨ, ਕਾਦਿਰ ਖਾਨ, ਪਲੱਕਡ਼ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ