ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ

ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਭਿੰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਹੈ।

 ਤਿਉਹਾਰ 
ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਰਮ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਵਜਰਿਆਣ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਹੀ ਹਨ। ਡੈਸ਼ੈਨ, ਤਿਹਾੜ, ਬੁੱਧ ਜਯੰਤੀ, ਕ੍ਰਿਸਮਸ, ਹੋਲੀ, ਰਾਮ ਨੌਮੀ ਆਦਿ ਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨ ਨਸਲੀ ਆਬਾਦੀ ਕਈ ਆਮ ਤਿਉਹਾਰ ਵੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬੋਧੀ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੇਪਚਾ, ਭੂਟੀਆ, ਸ਼ੇਰਪਾ, ਯੋਲਮੋਸ, ਗੁਰੂੰਗ ਅਤੇ ਤਮਾਂਗ ਜਨਵਰੀ ਤੇ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਲੋਸਰ, ਮਾਘ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਚੋਟਰੂਲ ਦੁਚੇਨ ਅਤੇ ਟੇਂਡੋਂਗ ਲੋ ਰਮਫਾਤ ਵਜੋਂ ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਰੰਤੀ ਰਾਏ ਲੋਕ (ਖੰਬੂ) ਆਪਣੇ ਸਾਲਾਨਾ ਸਾਕੇਲਾ ਤਿਉਹਾਰ ਉਭੌਲੀ ਅਤੇ ਊਧਵਾਲੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਸੀ/ਭੈਲੋ ਤਿਹਾਡ਼ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਗੀਤ ਹਨ। 

ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਕਾਰਨੀਵਲ, ਇੱਕ ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਪਹਿਲ ਕਦਮੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਰਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਸਾਲਾਨਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨੀਵਲ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੀ ਅਮੀਰ ਸੰਗੀਤਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਥੀਮ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਰ ਸਾਲ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਿਉਹਾਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

 ਪਕਵਾਨ 
ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਦੇ ਲੋਕ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਰਵਾਇਤੀ ਭੋਜਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭੋਜਨ ਮੋਮੋ ਹੈ, ਇੱਕ ਉਬਾਲੇ ਹੋਏ ਡੰਪਲਿੰਗ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਿਕਨ, ਮਟਨ, ਸੂਰ ਦਾ ਮਾਸ, ਬੀਫ ਜਾਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਡੂਵੀ ਰੈਪਿੰਗ ਵਿੰਚ ਪਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸੂਪ ਅਤੇ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਟਮਾਟਰ ਦੀ ਚਟਨੀ ਤੇ ਚਟਨੀ ਨਾਲ ਪਰੋਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਕਿਨੇਮਾ ਖਮੀਰ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਉਤਪਾਦ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੁੰਡ੍ਰੁਕ (ਖਮੀਰ ਅਤੇ ਸੁੱਕੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ) ਕਿਨੇਮਾ (ਖਮੀਰ ਵਾਲੇ ਸੋਇਆਬੀਨ) ਅਤੇ ਸਿੰਕੀ (ਖਮੀਰ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸੁੱਕੀ ਮੂਲੀ) ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਈ-ਵਾਈ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਸੰਦੀਦਾ ਪੈਕੇਜ ਸਨੈਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੂਡਲਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸੁੱਕੇ ਜਾਂ ਸੂਪ ਦੇ ਨਾਲ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਰਡ ਚੁਰਪੀ, ਗਾਂ ਜਾਂ ਯਾਕ ਦੇ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਹਾਰਡ ਪਨੀਰ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਿੰਨੀ-ਸਨੈਕ ਹੈ ਜੋ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਅਤੇ ਮਾਸਟੇਰੀ ਦੋਵੇਂ ਹੈ। ਨਰਮ ਚੁਰਪੀ, ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਨਰਮ ਪਨੀਰ, ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਵਾਦਿਸ਼ਟ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਜੋਂ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੋਮੋਜ਼ ਭਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਟਮਾਟਰ ਅਤੇ ਮਿਰਚਾਂ ਨਾਲ ਚਟਨੀ ਲਈ ਪੀਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਤਾਜ਼ਗੀ ਭਰਪੂਰ ਸੂਪ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਪ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ/ਮੀਟ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰੋਸੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਥੁਕਪਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਨੂਡਲਜ਼ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਹਨ ਜੋ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਰਤੀ, ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਚੀਨੀ ਪਕਵਾਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚਾਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚਾਹ ਬਾਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੌਫੀ ਦੇ ਵੀ ਬਾਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਛਾਂਗ ਬਾਜਰਾ ਜਨਾਰ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਅਲਕੋਹਲ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਹੈ ਜੋ ਖਮੀਰ ਵਾਲੇ ਬਾਜਰੇ, ਮੱਕੀ ਜਾਂ ਚਾਵਲ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

 ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ 
ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ-ਕਈ ਕਾਟੇਜ, ਗੋਥਿਕ ਚਰਚ, ਰਾਜ ਭਵਨ (ਗਵਰਨਰ ਹਾਊਸ ਪਲਾਂਟਰਜ਼ ਕਲੱਬ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਉਦਾਹਰਣ ਹਨ। ਬੋਧੀ ਮੱਠ ਪਗੋਡਾ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

 ਸੰਗੀਤ 
ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਯੰਤਰ ਵਜਾਉਣਾ ਨਿਵਾਸੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਮਨੋਰੰਜਨ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭੂਮਿਕਾ ਉੱਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਅਤੇ ਨਾਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੰਗੀਨੀ ਮੂਲ ਦੇ ਕੁਕੂ ਝੀਯੂਰ ਨਾਚਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰੂਨੀ, ਧਨ ਨਾਚ, ਝੰਕਰੀ, ਯਾਤਰਾ, ਡੰਫੂ (ਤਮੰਗ ਸੇਲੋ ਬਾਲਨ, ਦਿਓਰਾ, ਖੁਕੁਰੀ, ਪੰਚਾ ਬੁੱਧ, ਧਿਮੇ, ਸੰਗਿਨੀ, ਚੁਟਕੀ, ਝਯੁਰੇ, ਸਖੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਨੇਪਾਲੀ ਰਾਕ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇੰਡੀਅਨ ਆਈਡਲ 3 ਦੇ ਜੇਤੂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਤਮਾਂਗ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਹਨ।

 ਖੇਡਾਂ 
ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੇਡ ਹੈ। ਬੈਂਡਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਗੇਂਦ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁਧਾਰਿਆ ਰੂਪ ਅਕਸਰ ਉੱਚੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚੁੰਗੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

 ਫ਼ਿਲਮਾਂ 
ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੱਤਿਆਜੀਤ ਰਾਏ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਕੰਚਨਜੰਗਾ (1962) ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਇੱਥੇ ਕੀਤੀ। ਬਰਫ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਰਾਧਨਾ (1969) ਰਾਜੂ ਬਨ ਗਯਾ ਜੈਂਟਲਮੈਨ (1992) ਮੈਂ ਹੂਂ ਨਾ (2004) ਪਰੀਨੀਤਾ (2005) ਬਰਫੀ (2012) ਯਾਰਯਾਨ (2014) ਅਤੇ ਜੱਗਾ ਜਾਸੂਸ (2017) ਨੂੰ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਆਕਰਸ਼ਣ ਸਥਾਨ 
ਦੇਖਣ ਲਈ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਟਾਈਗਰ ਹਿੱਲ (ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਅਤੇ ਮਾਊਂਟ ਕੰਚਨਜੰਗਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦ੍ਰਿਸ਼) ਪਦਮਜਾ ਨਾਇਡੂ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਜ਼ੂਲੋਜੀਕਲ ਪਾਰਕ (ਲਾਲ ਪਾਂਡਾ ਮੱਠਾਂ ਅਤੇ ਚਾਹ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਟ੍ਰੈਕਰਾਂ ਅਤੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲੀ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚਡ਼੍ਹਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿੰਦੂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਐਵਰੈਸਟ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੜਨ ਵਾਲੇ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਤੇਨਜ਼ਿੰਗ ਨੋਰਗੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਾਲਗ ਜੀਵਨ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰਪਾ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੇ 1954 ਵਿੱਚ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਮਾਉਂਟੇਨੀਅਰਿੰਗ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਤਿੱਬਤੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਸਵੈ ਸਹਾਇਤਾ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਤਿੱਬਤੀ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਰਪੈਟ, ਲੱਕਡ਼ ਅਤੇ ਚਮਡ਼ੇ ਦੇ ਕੰਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।Dasgupta, Suryendu; Garg, Pushplata (November 2016). "Transformation of Architectural Character of Darjeeling". Urban heritage conservation of Colonial hill stations of India: A case of Darjeeling. Retrieved 12 February 2022. ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਾਟੇਜ, ਸੇਂਟ ਐਂਡਰਿਊ ਚਰਚ, ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਗੋਥਿਕ ਚਰਚ, ਪਲਾਂਟਰਜ਼ ਕਲੱਬ, ਰਾਜ ਭਵਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਈ ਮੱਠ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਘੂਮ ਮੱਠ (ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਜਾਂ 5 ਮੀਲ ਦੂਰ) ਭੂਟੀਆ ਬਸਟੀ ਮੱਠ, ਮਗ-ਧੋਗ ਯੋਲਮੋਵਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਬੋਧੀ ਲਿਪੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਗੋਡਾ 1992 ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨੀ ਬੋਧੀ ਸੰਗਠਨ ਨਿਪੋਨਜ਼ਾਨ ਮਿਓਹੋਜੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਹਿੱਲ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਮੰਦਰ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਬੋਧੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਉਦਾਰੀਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੈਲਾਨੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਆਏ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਔਸਤਨ ਘੱਟ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਦਾਰਜੀਲਿੱਗ ਦੇ ਲਗਜ਼ਰੀ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 2012 ਤੋਂ, ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਆਮਦ ਵੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। 2015, ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 50,000 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅਤੇ 500,000 ਘਰੇਲੂ ਸੈਲਾਨੀ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਖੌਤੀ "ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ" ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਅਪੀਲ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

 ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
 ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ

 ਹਵਾਲੇ 

 ਸਰੋਤ 






ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ