ਜ਼ੋਰਕੁਲ ਝੀਲ

Category:Articles using infobox body of water without alt
Category:Articles using infobox body of water without image bathymetry

ਜ਼ੋਰਕੁਲ ਝੀਲ ( ) ਪਾਮੀਰ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੈ।

 ਭੂਗੋਲ 
ਜ਼ੋਰਕੁਲ ਝੀਲ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 25 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ-ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਝੀਲ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕੋਨਕੋਰਡ ਪੀਕ (5,469 ਮੀਟਰ) ਹੈ। ਝੀਲ ਦਾ ਉੱਤਰੀ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ  ਤਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਜ਼ੋਰਕੁਲ ਨੇਚਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਝੀਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਅਫਗਾਨ - ਤਾਜਿਕ ਸਰਹੱਦ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਪਾਮੀਰ ਨਦੀ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਅਮੂ ਦਰਿਆ ਜਾਂ ਔਕਸਸ ਨਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਪਾਮੀਰ ਝੀਲ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

 ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਹ ਝੀਲ ਸਿਲਕ ਰੋਡ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ "ਗ੍ਰੇਟ ਡਰੈਗਨ ਪੂਲ" (  ) ਚੀਨੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਝੀਲ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਵਾਖਾਨ ਦੇ ਮੀਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਪਰ 1895 ਵਿੱਚ ਰੂਸੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਦੁਆਰਾ ਝੀਲ ਅਤੇ ਨਦੀ ਨੂੰ ਰੂਸ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।Shahrani, M. Nazif. (1979) The Kirghiz and Wakhi of Afghanistan: Adaptation to Closed Frontiers and War University of Washington Press, Seattle, ; 1st paperback edition with new preface and epilogue (2002),  p.37

ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਾਰਕੋ ਪੋਲੋ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿੱਚ ਝੀਲ ਦਾ ਸੰਭਾਵਿਤ ਹਵਾਲਾ ਹੈ,The Travels of Marco Polo, Book 1, Chapter 32: "Of the Great River of Badahshan; and the Plain of Pamier" (...you find a great lake between two mountains, and out of it a fine river running through a plain).  ਝੀਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਯੂਰਪੀ 1838 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਜਲ ਸੈਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜੌਨ ਵੁੱਡ ਸੀ।Keay, J. (1983) When Men and Mountains Meet  Chapter 9 ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਸਰ-ਇ-ਕੋਲ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨੂੰ ਝੀਲ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਵੁੱਡ ਨੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।H.C. Rawlinson, "Monograph of the Oxus", Journal of the Royal Geographical Society of London, Vol. 42 (1872), pp. 482–513.  ਇਸਨੂੰ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਲਈ "ਪਾਮੀਰਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਝੀਲ" ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

 ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਸਰਿਕੋਲ ਰੇਂਜ

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ