ਖੀਰ ਚਟਾਈ

ਚੌਲਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਿਚ ਰਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਖੀਰ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਖੀਰ ਵਿਚ ਮਿੱਠੇ ਵਜੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੱਕਰ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਫੇਰ ਦੇਸੀ ਖੰਡ/ਚੀਨੀ ਪਾਈ ਜਾਣ ਲੱਗੀ। ਖੀਰ ਨੂੰ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਤਸਮਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਬੱਚਾ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਚੰਗਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੀਰ ਬਣਾ ਕੇ ਬੱਚ ਦੀ ਜੀਭ ਉੱਪਰ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਖੀਰ ਚਟਾਉਂਦੇ ਹਨ।ਭਾਵ ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਚ ਨੂੰ ਬੜੀ ਜਿਹੀ ਖੀਰ ਖਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਮ ਨੂੰ ਹੀ ਖੀਰ ਚਟਾਈ ਦੀ ਰਸਮ ਰਹਿੰਦ ਹਨ। ਖੀਰ ਇਕ ਅਜੇਹਾ ਪਦਾਰਥ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਛੇਤੀ ਹਜ਼ਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੀਡ ਚਟਾਈ ਦੀ ਰਸਮ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਹੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਾਣ ਪਦਾਰਥ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਖੀਰ ਚਟਾਈ ਦੀ ਰਸਮ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜ