ਗੌਤਮ ਆਸ਼ਰਮ

ਗੌਤਮ ਆਸ਼ਰਮ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਗੌਤਮ ਦਾ ਗੁਰੂਕੁਲ ਸੀ। ਇਹ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਦਰਭੰਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮਪੁਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਖੀਰੋਈ ਨਦੀ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕਮਤੌਲ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਤ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ।

 ਪਿਛੋਕੜ 
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਕਸਾਪਦ ਗੌਤਮ ਨੇ ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁਸਤਕ ਨਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤਲਾਬ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਗੌਤਮ ਕੁੰਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਅਕਸਾਪਦ ਗੌਤਮ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਥਿਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਆਚਾਰੀਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਆਂਸ਼ਾਸਤਰ ਸਿਖਾਇਆ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਥਿਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਗੁਰੂਕੁਲ ਵੀ ਸੀ। ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਅਹਿਲਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅਹਿਲਿਆ ਅਸਥਾਨ ਹੈ। ਅਹਿਲਿਆ ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਗੌਤਮ ਆਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਅਹਿਲਿਆ ਸਥਾਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਹੈ।

 ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਰੋਜ਼ਾ ਸੰਮੇਲਨ 
ਕੁਲਪਤੀ ਅਕਸਾਪਦ ਗੌਤਮ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਬਹਿਸ ਕਰਵਾਈ ਗਈ। ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਅਤੇ ਮਿਥਿਲਾ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਅਤੇ ਦਿਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਅਧਿਆਤਮਵਾਦ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਰਹੱਸਾਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਅਕਸਾਪਦ ਗੌਤਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਦੀ ਨਕਲ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਉਹ ਉਥੇ ਆਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕੁਲਪਤੀਆਂ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਆਪਣੇ ਹੀ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਆਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ। ਇਸ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਵਿੱਚ ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਸੀਰਧਵਾਜਾ ਜਨਕ ਅਤੇ ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਵੀ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। ਸੀਰਧਵਾਜਾ ਜਨਕ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁਲਪਤੀਆਂ ਦਾ ਕੁਲਧਿਪਤੀ ਵੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਫੰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਕਸਾਪਦਾ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ। ਤਦ ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸੁਆਗਤ ਲਈ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ