ਤਾਲ (ਸਾਜ਼)

ਤਾਲ, ਮੰਜੀਰਾ , ਜਲੜਾ, ਕਰਤਾਲਾ, ਕਰਤਾਲ ਜਾਂ ਗਿੰਨੀ ਟਕਰਾਉਣ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਝਾਂਜਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਢ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਬਝਿਆ, ਜੋ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਟੁਣਕਵੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਰਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ਼ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਝਾਂਜਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜੋੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।, originally published in 2000 ਤਾਲ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਤਾਲਾ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ ਤਾੜੀ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਵਾਇਤੀ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਬਿਹੂ ਸੰਗੀਤ, ਹਰਿਨਾਮ ਆਦਿ। ਇਹ ਗ਼ਾਨਾ ਵਦੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ।

ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਦਰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਕਰਤਾਲ (  ; ਕਰ "ਹੱਥ", "ਬਾਂਹ" ਅਤੇ ਤਾਲ "ਤਾਲ", "ਬੀਟ") ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਜਨ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨ ਵਰਗੇ ਭਗਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹਰੀਨਾਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੂ ਭਗਤੀ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਹਨ। 

 ਕਿਸਮਾਂ 
ਤਾਲ ਦੀਆਂ ਆਕਾਰ, ਭਾਰ ਅਤੇ ਦਿੱਖ ਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ।thumb|375x375px| ਝਿਮਟਾ ਝਾਂਜਾਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤ, ਨੇਪਾਲ।

 ਨੈਪਾਲ 
 ਨੇਪਾਲੀ ਸੰਗੀਤ ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵੇਖੋ

ਇਹ ਸਾਜ਼ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਝਯਾਮਤਾ (ਨੇਪਾਲੀ هیامτā) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਦਾ ਕਿਰਤ ਭਾਈਚਾਰਾ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਕੇਲਾ, ਚਿਆਬਰੰਗ, ਊਧੌਲੀ, ਉਭੌਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਢੋਲ (ਕਿਰਤ) ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
 ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

 ਹਵਾਲੇ