ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਭਾਰਦਵਾਜ (ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ)

Category:Articles with hCards
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਭਾਰਦਵਾਜ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Krishna Bharadwaj; 21 ਅਗਸਤ 1935 – 8 ਮਾਰਚ 1992) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਿਓ-ਰਿਕਾਰਡੀਅਨ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਮੰਨਦੀ ਸੀ ਕਿ ਆਰਥਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਉਹਨਾਂ ਸੰਕਲਪਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਮਾਪ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

 ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਭਾਰਦਵਾਜ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਅਗਸਤ 1935 ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਰ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਂਕਣੀ ਸਾਰਸਵਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਐਮਐਸ ਚੰਦਰਾਵਰਕਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਾਂਤਾਬਾਈ ਦੇ ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੀ।

ਪਰਿਵਾਰ 1939 ਵਿੱਚ ਬੇਲਗਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਫਟ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰਦਵਾਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਉਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਕਈ ਸਥਾਨਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿੱਤੇ। 1952 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਰਿਵਾਰ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੇ ਰੁਈਆ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਅਤੇ ਫਿਰ 1960 ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਆਰਥਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦਾ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਰੁਝਾਨ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰੇਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਵਿਕਾਸ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

 ਕੈਰੀਅਰ 
1960 ਵਿੱਚ, Piero Sraffa ਦੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੂੰ ਇਕਨਾਮਿਕ ਵੀਕਲੀ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਸੰਪਾਦਕ ਸਚਿਨ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਹੋਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

1961 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਦਵਾਜ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।

1967 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਸਾਥੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਗਈ ਅਤੇ ਪਿਏਰੋ ਸਰਾਫਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਚੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ। 

ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (JNU) ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਇਕਨਾਮਿਕ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਐਂਡ ਪਲੈਨਿੰਗ (CESP) ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਰਥਿਕ ਪਹੁੰਚਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਲਾਸੀਕਲ, ਮਾਰਕਸੀਅਨ, ਕੀਨੇਸ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਵਾਲਰਸੀਅਨ। ਉਸਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਚੇਅਰ ਰੱਖੀ। ਉਸਨੇ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਪਿਏਰੋ ਸਰਾਫਾ ਦੇ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ ਪੇਪਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਫੋਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

 ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਿਸਟ, ਸੁਧਾ ਭਾਰਦਵਾਜ, ਉਸਦੀ ਧੀ ਹੈ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1992
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਲਮਨਵੀਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935