ਕੀਥਮ ਝੀਲ

ਕੀਥਮ ਝੀਲ 
ਸੁਰ ਸਰੋਵਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਕੀਥਮ ਝੀਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਗਰਾ-ਦਿੱਲੀ ਰੂਟ (NH 2) ਤੋਂ ਦੂਰ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਝੀਲ ਹੈ। ਆਗਰਾ ਭਾਲੂ ਰੈਸਕਿਊ ਫੈਸੀਲਿਟੀ, ਸਲੋਥ ਰਿੱਛਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਹੂਲਤ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਫੜੇ ਗਏ "ਡਾਂਸਿੰਗ ਬੀਅਰਜ਼" ਦੇ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੈਂਦੀ  ਹੈ। 2020 ਤੋਂ, ਝੀਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਮਸਰ ਸਾਈਟ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।

ਇਸ ਪੰਛੀ ਅਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਅਤੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਹਸ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਇਸ ਮਨਮੋਹਕ ਰੀਟਰੀਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਟਾਪੂ ਹਨ ਜੋ ਇਸਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੀਥਮ ਝੀਲ ਦਾ ਰੂਪ ਪੈਂਟਾਗੋਨਲ ਹੈ।

 ਟਿਕਾਣਾ 
ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਝੀਲ, ਆਗਰਾ ਤੋਂ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਸਿਕੰਦਰਾ ਤੋਂ 12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸੁਰ ਸਰੋਵਰ ਬਰਡ ਸੈਂਚੂਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ  ਹੈ। ਕੀਥਮ ਝੀਲ ਨੂੰ ਕੀਥਮ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਰੇਲਵੇ ਟ੍ਰੈਕ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਪੀ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ 27 ਮਾਰਚ 1991 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੰਛੀ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਦੀ ਨਦੀ ਪੱਟੀ ਸੁਰ-ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਘੇਰਦੀ ਹੈ। 

ਪੂਰੀ ਝੀਲ 7.13 ਦੇ ਕੈਚਮੈਂਟ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੈ। ਕੀਥਮ ਝੀਲ ਪੰਜਭੁਜ ਆਕਾਰ ਦੀ ਹੈ। ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਪਨਾਹ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ਲਈ ਨਕਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਟਾਪੂ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀ ਆਗਰਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

 ਜਲਵਾਯੂ 
ਝੀਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਜਲਵਾਯੂ ਸਥਿਤੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੈਦਾਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਹਵਾਵਾਂ ਗਰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਠੰਡੀਆਂ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਪਮਾਨ 1.5 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ 48 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਮਾਨਸੂਨ ਦਾ ਮੌਸਮ ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਯੂਪੀ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਝੀਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜੰਗਲੀ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਖੋਖਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੀਥਮ ਝੀਲ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਈਕੋ-ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜ਼ੋਨ ਦੀ ਸੀਮਾ ਨੂੰ 10  ਕਿਲੋਮਿਤ੍ਰ੍ਤੋਂ  ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

 ਆਕਰਸ਼ਣ 
ਪਰਵਾਸੀ ਅਤੇ ਨਿਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ 106 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਮਾਂ ਸੁਰ ਸਰੋਵਰ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮੁੱਚਾ ਝੀਲ ਖੇਤਰ ਵਾਟਰ ਹਾਈਕਿੰਥ (ਈਚੋਰਨੀਆ ਸਪੀ.) ਅਤੇ ਪੋਟਾਮੋਗੇਟਨ ਐਸਪੀ ਦੀ ਮੈਕਰੋਫਾਈਟਿਕ ਬਨਸਪਤੀ ਦੇ ਭਰਪੂਰ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕੀਥਮ ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਏਵੀਫੌਨਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੀਥਮ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਲ-ਪੰਛੀ ਹਨ: ਲਿਟਲ ਗ੍ਰੀਬਜ਼, ਕੋਰਮੋਰੈਂਟਸ, ਡਾਰਟਰ, ਗ੍ਰੇ ਬਗਲਾ, ਜਾਮਨੀ ਬਗਲਾ, ਪੈਡੀ ਬਰਡ, ਕੈਟਲ ਐਗਰੇਟਸ, ਵੱਡੇ ਈਗਰੇਟਸ, ਛੋਟੇ ਈਗਰੇਟਸ, ਲਿਟਲ ਐਗਰੇਟਸ, ਨਾਈਟ ਬਗਲਾ, ਇੰਡੀਅਨ ਸਫੇਦ ਰੀਫਰੋਨ, ਬਲੈਕ ਸਫੇਦ ਹੇਰੋਨ ।, ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ ਸਪੂਨ ਬਿੱਲ, ਗ੍ਰੇਇੰਗ ਗੂਜ਼, ਬਾਰ ਹੈੱਡਡ ਗੂਜ਼, ਲੇਸਰ ਵਿਸਲਿੰਗ ਟੀਲ, ਰੱਡੀ ਸ਼ੈਲਡਕ, ਨਾਰਦਰਨ ਪਿਨਟੇਲ, ਕਾਮਨ ਟੀਲ, ਇੰਡੀਅਨ ਸਪਾਟ ਬਿਲਡ ਡੱਕ, ਗਡਵਾਲ, ਵਿਜਿਅਨ, ਸ਼ੋਵਲਰ, ਅਤੇ ਕੰਬ ਡਕ ।

ਸੁਰ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਬਰਡ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਆਗਰਾ ਰਿੱਛ ਬਚਾਓ ਸਹੂਲਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਏ ਗਏ ' ਡਾਂਸਿੰਗ ਬੀਅਰਸ ' ਦੇ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਸਲੋਥ ਬੀਅਰ ਬਚਾਅ ਸਹੂਲਤ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਐਸਓਐਸ ਦੁਆਰਾ 1999 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਅੱਠ ਹੈਕਟੇਅਰ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ 170 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਲੋਥ ਰਿੱਛਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਵੀ ਹਨ। ਆਗਰਾ ਬੇਅਰ ਰੈਸਕਿਊ ਫੈਸਿਲਿਟੀ ਅਡਵਾਂਸਡ ਰਿਸਰਚ, ਬਿਮਾਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਲੋਥ ਰਿੱਛਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵੈਟਰਨਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜੇਰੀਏਟ੍ਰਿਕ ਦੇਖਭਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਟੂਰ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।   

 ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਪਟਨਾ ਬਰਡ ਸੈਂਚੁਰੀ
 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੰਬਲ (ਘੜਿਆਲ) ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈਂਚੁਰੀ

 ਹਵਾਲੇ 






ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ