ਦ੍ਵਾਰਕਾ

ਦ੍ਵਾਰਕਾ (, , ; ), ਜਾਂ ਦ੍ਵਾਰਿਕਾ, ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਦੇਵਭੂਮੀ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਓਖਾਮੰਡਲ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਗੋਮਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਸੱਜੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਕੱਛ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਦਵਾਰਕਾਧੀਸ਼ ਮੰਦਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਰਧਾਮ ਨਾਮਕ ਚਾਰ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ (686-717 ਈ.) ਦ੍ਵਾਰਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਚਾਰੇ ਕੋਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇੱਕ ਮੱਠ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਮੰਦਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੱਤ-ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਹਿਰਾਂ (ਸਪਤ ਪੁਰੀ) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਸਰਕਿਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਰਿੰਦਾਵਨ, ਮਥੁਰਾ, ਬਰਸਾਨਾ, ਗੋਕੁਲ, ਗੋਵਰਧਨ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਅਤੇ ਪੁਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਨਾਗਰਿਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਿਟੀ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਐਂਡ ਔਗਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਯੋਜਨਾ (HRIDAY) ਸਕੀਮ ਅਧੀਨ ਚੁਣੇ ਗਏ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ 12 ਵਿਰਾਸਤੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 16 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਬਰਸਾਤੀ ਮੌਸਮ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਇੱਕ ਗਰਮ, ਸੁੱਕਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ 38,873 ਸੀ। ਜਨਮਾਸ਼ਟਮੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰ ਭਾਦ੍ਰਪਦਾ (ਅਗਸਤ-ਸਤੰਬਰ) ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨੋਟ

 ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
 ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਰ

 ਹਵਾਲੇ 

ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ




















ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

 Dwarkadhish.org Official website of Jagad Mandir Dwarka


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੇਵਭੂਮੀ ਦਵਾਰਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ