ਜੋਯਾਸ਼੍ਰੀ ਰਾਏ

ਜੋਯਾਸ਼੍ਰੀ ਰਾਏ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Joyashree Roy) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਊਰਜਾ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹੈ।

ਉਹ ਜਾਦਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਏਸ਼ੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਏਆਈਟੀ), ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਉਦਘਾਟਨੀ ਬੰਗਬੰਧੂ ਚੇਅਰ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਊਰਜਾ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਿਭਾਗ, ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਐਨਵਾਇਰਮੈਂਟ, ਰਿਸੋਰਸਜ਼ ਅਤੇ ਕਲਾਈਮੇਟ ਚੇਂਜ ਵਿਖੇ 'ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਐਨਰਜੀ' ਉੱਤੇ ਬੰਗਬੰਧੂ ਚੇਅਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਏਆਈਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਬੰਗਬੰਧੂ ਚੇਅਰ ਦਾ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਦਘਾਟਨ 15 ਮਾਰਚ, 2018 ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਰਾਦੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1 ਅਕਤੂਬਰ 1957 ਨੂੰ ਸ਼ਿਲਾਂਗ, ਮੇਘਾਲਿਆ ਰਾਜ (ਪਹਿਲਾਂ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ), ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਰਾਏ ਨੇ ਜਾਦਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਨਾਰਥ ਈਸਟਰਨ ਹਿੱਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (NEHU), ਸ਼ਿਲਾਂਗ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਰਿਸਰਚ (ICSSR), ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਲੋ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਰੈਂਸ ਬਰਕਲੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਵਿੱਚ ਫੋਰਡ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਫੈਲੋ ਹੈ।

ਉਸਦੀਆਂ ਖੋਜ ਰੁਚੀਆਂ ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਊਰਜਾ ਦੀ ਮੰਗ ਮਾਡਲਿੰਗ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਨੀਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਰਥਿਕਤਾ-ਵਿਆਪਕ ਮਾਡਲਿੰਗ ਅਭਿਆਸ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀ ਮੰਗ, ਲੇਖਾਕਾਰੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤ, ਮੁੱਲ ਬਣਾਉਣਾ। ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁੱਦੇ, ਤੱਟਵਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ, ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਨੀਤੀ।

 ਕੈਰੀਅਰ 
ਜੋਯਸ਼੍ਰੀ ਰਾਏ ਜਾਦਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਚੇਂਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਖੋਜ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਰਾਇਚੀ ਸਾਸਾਕਾਵਾ ਯੰਗ ਲੀਡਰਸ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਫੰਡ (SYLFF) ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਈਪੀਸੀਸੀ ਚੌਥੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਰਿਪੋਰਟ (2007) ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਇੱਕ ਪੈਨਲ ਜਿਸ ਨੇ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਹ 1.5 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ (2018) ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ 'ਤੇ IPCC ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ IPCC ਦੇ [WGIII] ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਮੁਲਾਂਕਣ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਿੰਗ ਲੀਡ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਐਨਰਜੀ ਅਸੈਸਮੈਂਟ ਦੀ ਇੱਕ ਚੈਪਟਰ ਲੇਖਕ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰੇਕਥਰੂ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਦੁਆਰਾ 2021 ਪੈਰਾਡਾਈਮ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ 2012 ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲਈ ਪ੍ਰਿੰਸ ਸੁਲਤਾਨ ਬਿਨ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਜੇਤੂ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੀ।

 ਫਿਲਮ 
ਰਾਏ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਜੂਸ: ਹਾਉ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਸਿਟੀ ਐਕਸਪਲੇਂਸ ਦ ਵਰਲਡ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957