ਰਾਜਾ ਤਾਲਾਬ

thumb
thumb
ਰਾਜਾ ਤਾਲਾਬ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਝਰੀਆ ਝਾਰਖੰਡ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਝੀਲ ਝੀਰੀਆ ਵਿਖੇ ਰਾਜਾ ਦੁਰਗਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸਿੰਘ, ਝਰੀਆ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ 1912-13 ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਬਣਵਾਈ ਗਈ ਸੀ। 1916 ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਦੁਰਗਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ, ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਵਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਝੀਲ ਦਾ ਹੋਰ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ - ਕੰਢੇ ਲਗਾਏ ਅਤੇ ਝੀਲ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਇਆ। ਝੀਰੀਆ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਨਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸ਼ਾਹੀ - ਰਾਜਬਾੜੀ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਲਈ ਵੀ ਤਾਲਾਬ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਝੀਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸ਼ਾਹੀ ਦੁਰਗਾ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਸਨ।  

 ਉਸਾਰੀ 
ਇਹ ਝੀਲ 8.46 ਏਕੜ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਆਸ 100 ਮੀਟਰ ਹੈ।   ਝੀਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਟਾਪੂ ਵੀ ਹੈ।  ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਝੀਰੀਆ ਰਾਜ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸ਼ੁੱਧ ਸੀ।

 ਵਰਣਨ 
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੂੜਾ ਸੁੱਟਣਾ, ਸੀਵਰੇਜ ਦੇ ਨਿਕਾਸ, ਕੱਪੜੇ ਧੋਣੇ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਧੁਆਈ, ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸਰਜਨ ਅਤੇ ਛਠ ਪੂਜਾ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਨੇ ਝੀਲ ਅਤੇ ਛੱਡੀ ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਰੁਕਿਆ ਅਤੇ ਬਦਬੂ ਮਾਰਿਆ ਸੀ। ਆਖਰੀ ਅਧਿਐਨ 2007 ਵਿੱਚ ISM-ਧਨਬਾਦ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਗਿਆਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਝਰੀਆ ਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਕੋਲਾ ਮਾਈਨਿੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਸਦਾ ਪਾਣੀ 8.11 ਦੇ pH ਨਾਲ ਖਾਰੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਐਨੀਅਨ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਨ। 

ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਝਰੀਆ ਰਾਜ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨੇ 2013-14 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਮਾਈਨਿੰਗ ਕੰਪਨੀ, ਭਾਰਤ ਕੋਕਿੰਗ ਕੋਲ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਝੀਲ ਦੇ ਨਿਕਾਸ, ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਮੁਕੰਮਲ ਪੁਨਰਵਾਸ ਲਈ ਪੈਸੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੇ।  

ਝੀਲ  ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਸ਼ਾਨ ਬਹਾਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਝਾਰਖੰਡ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ