ਮਤਸਯਗੰਧਾ ਝੀਲ

ਮਤਸਿਆਗੰਧਾ ਝੀਲ ( मत्स्यगंधा ) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਬਿਹਾਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਹਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸੱਤਾਰ ਕਟਾਇਆ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਕਲੀ ਝੀਲ ਹੈ।  ਇਹ ਸੰਕਲਪ 1996 ਵਿੱਚ ਸਹਰਸਾ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਕੁਲੈਕਟਰ, ਤੇਜ ਨਰਾਇਣ ਲਾਲ ਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਉਜਾੜ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਅਣਗਹਿਲੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਝੀਲ 2006 ਅਤੇ 2017 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਸੁੰਗੜ ਗਈ, ਲਗਭਗ 2018 ਤੱਕ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਈ। ਜੂਨ 2020 ਤੱਕ, ਬਿਹਾਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਜਲ-ਜੀਵਨ-ਹਰਿਆਲੀ ਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ਝੀਲ ਨੂੰ ₹7.47 ਕਰੋੜ (USD 1.02 M),  ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਰਾਜ ਦੇ ਛੋਟੇ ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗ  ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾਈ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਨੂੰ 2 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਵਧਾਉਣਾ ਅਤੇ ਝੀਲ ਦੇ ਆਕਾਰ ਨੂੰ 81 ਏਕੜ ਤੱਕ ਵਧਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

 ਵ੍ਯੁਤਪਤੀ 
ਝੀਲ ਦਾ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਤਸਿਆਗੰਧਾ ਦੇ ਅਰਧ-ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਪਾਤਰ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਆਸ ਦੀ ਮਾਂ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪਿਤਾ ਭਟਕਦੇ ਰਿਸ਼ੀ (ਰਿਸ਼ੀ) ਪਰਾਸ਼ਰ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਨੇੜੇ ਹੀ ਇੱਕ ਮਤਸਿਆਗੰਧਾ ਮੰਦਿਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਤਲਾਬ ਹੈ। ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਾਰਜਯੋਗ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਬੋਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸਪੀਡ-ਬੋਟਿੰਗ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਵੀ ਹੈ।  ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬੋਟਿੰਗ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਰੁਕ-ਰੁਕ ਕੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। 8 ਫੁੱਟ ਚੌੜੇ ਪੇਵਰ ਬਲਾਕ, ਹਰੇ-ਭਰੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਕਤਾਰਬੱਧ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਲਈ ਪਾਰਕ ਬੈਂਚ ਬਣਾ ਕੇ ਝੀਲ ਦੇ ਸੁੰਦਰੀਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। 

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਹਾਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ