ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਾਗਰ

Category:Articles using infobox body of water without image bathymetry

ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਾਗਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੌਂਗ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਜਾਂ ਪੌਂਗ ਡੈਮ ਝੀਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਕਾਂਗੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਫਤਿਹਪੁਰ, ਜਵਾਲੀ ਅਤੇ ਡੇਹਰਾ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਹੈ। ਇਹ 1975 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਵੈਟਲੈਂਡ ਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਬਿਆਸ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਧਰਤੀ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਡੈਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ (1540-1597) ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਸਰੋਵਰ ਜਾਂ ਝੀਲ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਸਥਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਮਸਰ ਸੰਮੇਲਨ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਘੋਸ਼ਿਤ 49 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵੈਟਲੈਂਡ ਸਾਈਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।   "List of Rancer wetland sites of India",
  pib.nic.in, Release ID 29706, web:
  nic6. "Pong Dam Lake Ramsar Site details" , World66.com. ਜਲ ਭੰਡਾਰ  ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ,   "Coldwater Fish and Fisheries in the Indian Himalayas, Lakes And Reservoirs",
  H.S. Raina and T. Petr, FAO.org, 1998. ਅਤੇ ਵੈਟਲੈਂਡਜ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ  ਹੈ।

ਪੌਂਗ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਅਤੇ ਗੋਬਿੰਦਸਾਗਰ ਭੰਡਾਰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਤਹਿ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਭੰਡਾਰ ਹਨ।  ਇਹ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਕਈ ਕਸਬੇ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਬੇਘਰ ਹੋ ਗਏ।

 ਟਿਕਾਣਾ 
ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮੁਕੇਰੀਆਂ ਹਨ,  'ਤੇ, ਅਤੇ ਪਠਾਨਕੋਟ,  ਤੇ । ਨਗਰੋਟਾ ਸੂਰੀਆਂ ਅਤੇ ਜਵਾਲੀ, ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਦੇ ਘੇਰੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ, ਕਾਂਗੜਾ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਤੰਗ ਗੇਜ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਦੁਆਰਾ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਪਠਾਨਕੋਟ ਨੂੰ ਜੋਗਿੰਦਰਨਗਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਭੰਡਾਰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। http://www.himachalweb.com/pong/index.htm http://bbmb.gov.in/english/pong_tourism.asp Pong Dam

 ਸ਼ਿਮਲਾ ਤੋਂ ਦੂਰੀ - 233.2 km (144.9 ਮੀਲ)
 ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਦੂਰੀ - 272.9 km (169.5 ਮੀਲ)
 ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਦੂਰੀ - 
 ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਤੋਂ ਦੂਰੀ - 
 ਕਾਂਗੜਾ ਤੋਂ ਦੂਰੀ - 
 ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਤੋਂ ਦੂਰੀ - 18 km (11.3 ਮੀਲ)
 ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਤੋਂ ਦੂਰੀ - 12 km (7.45 ਮੀਲ)

ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ 1983 ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ  ਝੀਲ ਦੇ ਘੇਰੇ ਤੋਂ ਬੈਲਟ ਨੂੰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਫਰ ਜ਼ੋਨ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਸ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਇਸਦੀ ਜਲਪੰਛੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਧੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਬੂਤ ਭੰਡਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 39 ਤੋਂ 54 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਤੱਕ ਜਲਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਵਧਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਮਾਰਚ ਦੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦੀ ਗਈ ਹੈ।  ਮੁੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਬਾਰ-ਹੈੱਡਡ ਗੂਜ਼ ( ਐਂਸਰ ਇੰਡੀਕਸ ), ਉੱਤਰੀ ਲੈਪਵਿੰਗ, ਰਡੀ ਸ਼ੈਲਡਕ, ਉੱਤਰੀ ਪਿਨਟੇਲ, ਆਮ ਟੀਲ, ਭਾਰਤੀ ਸਪਾਟ-ਬਿਲਡ ਡੱਕ, ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ ਕੂਟ, ਲਾਲ-ਗਰਦਨ ਵਾਲਾ ਗ੍ਰੇਬ, ਕਾਲੇ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਗੁੱਲ, ਕਾਲੇ ਪਲਾਵਰਸ, ਸਟੌਰਕ, ਟੇਰਨ, ਵਾਟਰ-ਫਾਉਲ ਅਤੇ ਈਗਰੇਟਸ । 

ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭੌਂਕਣ ਵਾਲੇ ਹਿਰਨ, ਸਾਂਬਰ, ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ, ਚੀਤੇ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਛੋਟੇ-ਪੰਜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਓਟਰਸ । 

 ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 


 ਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਾਗਰ ਡੈਮ
 ਪੌਂਗ ਡੈਮ
 ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਲ ਭੰਡਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ