ਵਿਜਾਯਾ ਮਹਿਤਾ

ਵਿਜਾਯਾ ਮਹਿਤਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Vijaya Mehta; ਜਨਮ 4 ਨਵੰਬਰ 1934),Abhijit Varde: Daughters of Maharashtra: Portraits of Women who are Building Maharastra : Interviews and Photographs, 1997, p. 87 ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ ਅਤੇ ਪੈਰਲਲ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਟਕਕਾਰ ਵਿਜੇ ਤੇਂਦੁਲਕਰ, ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਅਰਵਿੰਦ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਲਾਗੂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੰਬਈ-ਅਧਾਰਤ ਥੀਏਟਰ ਗਰੁੱਪ, ਰੰਗਯਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਫਿਲਮ ਪਾਰਟੀ (1984) ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਉੱਦਮਾਂ, ਰਾਓ ਸਾਹਿਬ (1986) ਅਤੇ ਪੈਸਟਨਜੀ (1988) ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਥੀਏਟਰ ਗਰੁੱਪ ਰੰਗਯਾਨ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਹ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਮਰਾਠੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀ ਬਣ ਗਈ।

 ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਵਿਜੇ ਮਹਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਜੇ ਜੈਵੰਤ ਬੜੌਦਾ, ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ 1934 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇਬਰਾਹਿਮ ਅਲਕਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਆਦਿ ਮਰਜ਼ਬਾਨ ਨਾਲ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

 ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਹ 60 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮਰਾਠੀ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ ਨਾਟਕਕਾਰ ਵਿਜੇ ਤੇਂਦੁਲਕਰ, ਅਰਵਿੰਦ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਲਾਗੂ ਦੇ ਨਾਲ ਥੀਏਟਰ ਗਰੁੱਪ ਰੰਗਯਾਨ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

ਸੀਟੀ ਖਾਨੋਲਕਰ ਦੀ ਏਕ ਸ਼ੂਨਿਆ ਬਾਜੀਰਾਓ ਦੀ ਸਟੇਜ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਮਕਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦ ਕਾਕੇਸ਼ੀਅਨ ਚਾਕ ਸਰਕਲ ( ਅਜਬ ਨਿਆਏ ਵਰਤੁਲਾਚਾ ) ਅਤੇ ਆਇਓਨੇਸਕੋ ਵਿਦ ਚੇਅਰਜ਼ ਦੇ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਨਾਲ ਬਰਟੋਲਡ ਬ੍ਰੇਚਟ ਨੂੰ ਮਰਾਠੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।

ਉਸਨੇ ਜਰਮਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਫ੍ਰਿਟਜ਼ ਬੇਨੇਵਿਟਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਇੰਡੋ-ਜਰਮਨ ਥੀਏਟਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਸਾ ਦੇ ਮੁਦਰਾਰਕਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪੇਸਟਨਜੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਟੇਜ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਰੂਪਾਂਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਉਸਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ ਲਈ 1975 ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, 1986 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰਾਓ ਸਾਹਿਬ (1986) ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

 ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੁਰਗਾ ਖੋਟੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਰੀਨ ਖੋਟੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਦੋ ਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਫਾਰੂਖ ਮਹਿਤਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।

 ਅਵਾਰਡ 

 1975 ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ
 1985 ਏਸ਼ੀਆ ਪੈਸੀਫਿਕ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ : ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ: ਪਾਰਟੀAwards IMDb.
 1986 ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ : ਰਾਓ ਸਾਹਿਬ
 2009 ਤਨਵੀਰ ਸਨਮਾਨ
 2012 ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਟੈਗੋਰ ਰਤਨ

 ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1934