ਜੋਗ ਬਿਯੋਗ

ਜੋਗ ਬਿਯੋਗ ਆਸ਼ਾਪੂਰਣਾ ਦੇਵੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬਾਜੇ ਖੋਰੋਚ  ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ 1953 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਬੁੱਕ ਕਲੱਬ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਢਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

 ਪਲਾਟ 
ਕਹਾਣੀ ਜਾਮਿਨੀ ਮੋਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਜੀਵਨ ਸੰਕਟ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਮਿਨੀ ਮੋਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੰਤੋਸ਼ਿਨੀ ਆਪਣੇ ਕਮਾਊ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਤਿਰਸਕਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੂਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦਾ ਅਨਾਥ ਗੋਬਿੰਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਆਸ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਖੂਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਪਮਾਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਮਿਨੀ ਮੋਹਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਸੰਤੋਸ਼ਿਨੀ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਬੋਝ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗੋਬਿੰਦਾ ਸੰਤੋਸ਼ਿਨੀ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਨਾਹਗੀਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

 ਰੂਪਾਂਤਰਣ 
 ਜੋਗ ਵਿਯੋਗ (1953) 
 ਪਦੀਕਧਾ ਮੇਧਾਈ (1960) 
 ਆਤਮ ਬੰਧੂਵੁ (1962) 
 ਮੇਹਰਬਾਨ (1967)
 ਬਾਲਾ ਬੰਦਨਾ (1971)
 ਜੋਗ ਵਿਯੋਗ (1984)  
 ਸਵਰਗ (1990) 
 ਇੰਦਰ ਭਵਨਮ (1991) 
 ਭਾਈ ਹੇਲਾ ਭਾਗੀ (1994)
 ਅੰਨਦਾਤਾ (2002) 

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਨਾਵਲ