ਸਰਾਇਕੀ ਸਲਵਾਰ ਸੂਟ

ਇੱਥੇ ਦੋ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਰਾਇਕੀ ਸ਼ਲਵਾਰ ਸੂਟ ਹਨ ਜੋ ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਨ ਬਹਾਵਲਪੁਰੀ ਸ਼ਲਵਾਰ ਸੂਟ ਅਤੇ ਮੁਲਤਾਨੀ ਸ਼ਲਵਾਰ ਸੂਟ। ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਸੂਟ ਹਨ।

 ਬਹਾਵਲਪੁਰੀ ਸ਼ਲਵਾਰ ਸੂਟ 
ਬਹਾਵਲਪੁਰੀ ਸਲਵਾਰ ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ। ਬਹਾਵਲਪੁਰੀ ਸਲਵਾਰ ਚੌੜੀ ਅਤੇ ਮੋਟੇ ਮੋਢਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਬਹਾਵਲਪੁਰੀ ਸਲਵਾਰ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮਰਦ ਪਹਿਨਦੇ ਸਨ। ਸ਼ਾਹੀ ਪੁਰਸ਼ ਕੋਟ ਦੇ ਨਾਲ ਸਲਵਾਰ ਪਹਿਨਦੇ ਸਨ, ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਢਾਈ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਬਹਾਵਲਪੁਰੀ ਸਲਵਾਰ ਅਤੇ ਸੁਥਾਨ ਲਈ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਸੂਫ਼ੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਬੁਣੇ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਏ ਗਏ ਸੂਤੀ ਧਾਗੇ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ।Extracts from the District & States Gazetteers of the Punjab, Pakistan, Volume 2 (1976)  ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਤ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਮ ਸ਼ੁਜਾ ਖਾਨੀ ਹੈ।

ਬਹਾਵਲਪੁਰੀ ਸਲਵਾਰ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਸਟਾਈਲ ਕਮੀਜ਼, ਪੰਜਾਬੀ ਕੁੜਤੇ ਜਾਂ ਚੋਲੇ ਨਾਲ ਪਹਿਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਕਮੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਿੰਟਸ ਅਤੇ ਕਢਾਈ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਹਨ। ਬੰਧਨੀ ਟਾਈ-ਡਾਈਂਗ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਦੇ ਚੋਲਿਸਤਾਨ ਮਾਰੂਥਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਛਾਤੀ ਅਤੇ ਪੇਟ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਛੱਡ ਕੇ ਅੰਗਰਖਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪਹਿਨਣਾ ਰਵਾਇਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੋਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਸਿਰਲੇਖ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਦਸਤਾਰ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਿਰ ਦਾ ਸਕਾਰਫ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਪੱਗਾਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ ਜੋ 40 ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਲੰਬੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ।Mohinder Singh Randhawa. (1960) Punjab: Itihas, Kala, Sahit, te Sabiachar aad.Bhasha Vibhag, Punjab, Patiala. ਹੁਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪੱਗਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਹਨ। ਪੱਗ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਕੋਲਾਹ ਨਾਂ ਦੀ ਟੋਪੀ ਪਹਿਨਣੀ ਰਵਾਇਤੀ ਹੈ। ਮਰਦ ਵੀ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਸਕਾਰਫ਼ ਸੁੱਟਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਸਰਹੱਦਾਂ 'ਤੇ ਕਢਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

 ਮੁਲਤਾਨੀ ਸ਼ਲਵਾਰ ਸੂਟ 
ਮੁਲਤਾਨੀ ਸਲਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੁਲਤਾਨ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੁਲਤਾਨੀ ਸਲਵਾਰ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਸਿੰਧੀ ਕਾਂਚਾ ਸਲਵਾਰ ਵਰਗੀ ਹੈ।  ਮੁਲਤਾਨੀ ਸਲਵਾਰ ਚੌੜੀ ਅਤੇ ਬੈਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੁਥਾਨ ਵਰਗੀ ਫੋਲਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੁਲਤਾਨੀ ਸਲਵਾਰ 'ਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਲੋਚ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਜੋ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਮੁਲਤਾਨ ਪਹੁੰਚੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵੱਡੀ ਬਲੋਚੀ ਸਲਵਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਨਕ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉੱਪਰਲੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਕਮੀਜ਼ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਦੇ ਚੋਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਕੁੜਤੇ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਸ਼ੈਲੀ ਮੁਲਤਾਨੀ ਕੁੜਤਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁਲਤਾਨ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਅਜਰਕ ਪ੍ਰਿੰਟਸ ਵੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਿਤ ਮੁਲਤਾਨੀ ਜਾਂ ਮੁਲਤਾਨੀ ਚਿੰਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੁਲਤਾਨ ਟਾਈ-ਡਾਈਂਗ ਸਮੱਗਰੀ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁਲਤਾਨੀ ਕਢਾਈ ਵਿੱਚ ਕਲਾਬਤੁਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਤਲੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਨਮੂਨੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮੁਲਤਾਨੀ ਕੁੜਤੇ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਮ ਸਰਾਇਕੀ ਕੁਰਤਾ ਹੈ। ਕੁੜਤੇ ਜਾਂ ਕਮੀਜ਼ ਦੇ ਉੱਪਰ, ਕੁਰਤੀ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਪਹਿਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮੁਲਤਾਨੀ ਸਲਵਾਰ ਕਮੀਜ਼ ਜਦੋਂ ਮਰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੱਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਪਟਕਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸਕਾਰਫ਼ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਸਿਰ ਦੇ ਸਕਾਰਫ਼ ਨਾਲ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਹਿਨਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੋਚਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਢਾਈ ਵਾਲੀ ਫੁਲਕਾਰੀ ਜਾਂ ਚਾਦਰ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

 ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਪੰਜਾਬੀ ਪਹਿਰਾਵਾ
 ਸ਼ਲਵਾਰ ਕਮੀਜ਼
 ਸਿੰਧੀ ਪਹਿਰਾਵਾ

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪਹਿਰਾਵਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ