ਨਸੀਰ ਉਦ-ਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ

ਨਸੀਰ ਉਦ-ਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ () (ਸ਼ਾਸਨ: 1394 – ਫਰਵਰੀ 1413), ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੁਗਲਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਆਖਰੀ ਸੁਲਤਾਨ ਸੀ।

 ਇਤਿਹਾਸ 

 ਨੁਸਰਤ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ ਦੀ ਜੰਗ 
ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਸੁਲਤਾਨ ਨਸੀਰ ਉਦ ਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਤੀਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 31 ਅਗਸਤ 1390 ਤੋਂ 20 ਜਨਵਰੀ 1394 ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਅਲਾ-ਉਦ-ਦੀਨ ਸਿਕੰਦਰ ਸ਼ਾਹ ਸੁਲਤਾਨ ਬਣ ਗਿਆ, ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। 8 ਮਾਰਚ 1394 ਨੂੰ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਉਸਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੁਸਰਤ ਸ਼ਾਹ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਸਰਤ ਖਾਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਜੋ 1394 ਤੋਂ 1397 ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨੁਸਰਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਾਬਾਦ ਤੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।

 ਤੈਮੂਰ ਦਾ ਹਮਲਾ 
1398 ਵਿੱਚ ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ, ਚਗਤਾਈ ਸ਼ਾਸਕ ਤੈਮੂਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਨਿਰਣਾਇਕ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਭਿੜ ਗਏ। ਤੈਮੂਰ ਆਖਰਕਾਰ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਤੋਂ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜੋ 200 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਤੁਰਕੋ-ਅਫਗਾਨ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਮਲੇ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਤੁਗਲਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਪਤਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।

 ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ 
ਨਸੀਰ ਉਦ-ਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ ਦੀ ਮੌਤ ਫਰਵਰੀ 1413 ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ। ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਸੁਲਤਾਨ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਖ਼ਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਸੱਯਦ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੀ। ਖਿਜ਼ਰ ਖਾਨ ਮੁਲਤਾਨ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੈਮੂਰ ਨੇ ਖੁਦ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਗ਼ਲਕ ਵੰਸ਼