ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਸੰਗੀਤ

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ । ਖੇਤਰ ਦੀ ਲੋਕ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਬੋਰਡ, ਗੋਂਡਲ, ਲਾਵਨੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ -(ਲਾਵਾਨੀ ਜਾਂ ਲਾਵਨੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਚਿਹਰਾ ਕਿੰਨੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਚ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿਆਰਾ ਕਾਰਕ ਹੈ ਜੋ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ) ਸ਼ਾਹਿਰੀ ਅਤੇ ਪੋਵਾੜਾ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸ਼ਾਰੰਗ ਦੇਵ ਵੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਸਨ।

 ਲੋਕ ਗੀਤ 
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹਨ।

ਪੋਵਾੜਾ ਅਤੇ ਲਾਵਨੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੋਕ ਗੀਤ ਹਨ।

ਲਾਵਨੀ ਰਵਾਇਤੀ ਗੀਤ ਅਤੇ ਨਾਚ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ।

ਲਾਵਨੀ ਢੋਲ ਦੀ ਤਾਲ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਲਾਵਨੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤਾਲ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

ਲਾਵਾਨੀ ਨੇ ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ ਰੰਗਮੰਚ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।

ਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ

ਨਾਟਯ ਸੰਗੀਤ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਰਧ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਰੂਪ ਹੈ।

ਮਿਊਜ਼ੀਕਲ ਥੀਏਟਰ ਪੱਛਮੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਊਜ਼ੀਕਲ ਓਪੇਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਰੂਪ ਹੈ।

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਨਾਟਯ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਲਗਭਗ 200 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।

ਡਰਾਮਾ ਸੰਗੀਤ ਹੈ, ਸਟੇਜ ਡਾਂਸ ਹੈ।

ਇਹ ਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਅਰਧ-ਕਲਾਸੀਕਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

 ਪੋਵਾੜਾ 
ਕਵਿਤਾ ਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਕਾਵਿਕ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਪੋਵਾੜਾ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਮਰਾਠੀ ਗਾਥਾ ਹੈ। ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਗੀਤਕਾਰੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੋਵਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਕਵਿਤਾ ਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਕਾਵਿਕ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਪੋਵਾੜਾ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਮਰਾਠੀ ਗਾਥਾ ਹੈ। ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਗੀਤਕਾਰੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੋਵਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

 ਲਾਵਨੀ  
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ।  ਲਾਵਨੀ ਰਵਾਇਤੀ ਗਾਣੇ ਅਤੇ ਡਾਂਸ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ  ਲੋਕਾਂ  ਦੀ ਧੜਕਣ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਇਕ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਲਾਵਨੀ ਇਸਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤਾਲ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਲਾਵਾਨੀ ਨੇ ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ ਰੰਗਮੰਚ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। The Encyclopaedia Of Indian Literature (Volume Two) (Devraj To Jyoti), Volume 2 By Amaresh Datta,p 1304 ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਔਰਤ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨੌ-ਵਿਹੜੇ ਲੰਮੀ ਸਾੜੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਾਣੇ ਇਕ ਤੇਜ਼ ਟੈਂਪੋ ਵਿਚ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

 ਰਾਸ਼ਟਰਗਾਨ 
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਰਾਜ ਗੀਤ 'ਜੈ ਜੈ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਮਾਝਾ' ਹੈ।

ਇਹ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਵਾਲਾ ਗੀਤ ਹੈ।

ਇਸ ਗਾਣੇ ਦੇ ਮੂਲ ਬੋਲ ਰਾਜਾ ਬਧੇ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਖਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਗੀਤ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਰਾਓ ਉਰਫ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਸਾਬਲੇ ਨੇ ਗਾਇਆ ਸੀ।

 ਕੋਲੀ ਗੀਤ 
"ਕੋਲੀ ਗੀਤ" ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਕੋਲੀ ਗੀਤ ਦੀ ਲਗਭਗ 300 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।

 ਨਾਟਿਆ ਸੰਗੀਤ 
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅਰਧ-ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ " ਨਾਟਿਆ ਸੰਗੀਤ " ਹੈ ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤਕ ਓਪੇਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਨਾਟਿਆ ਸੰਗੀਤ ਜਾਂ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਦੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 200 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।

 ਹਵਾਲੇ