ਭਾਰਤ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ

ਭਾਰਤ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਿਟੇਡ (ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ: Bharat Petroleum Corporation Limited (BPCL)) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕੇਂਦਰੀ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਬੀਨਾ, ਕੋਚੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਬੀਪੀਸੀਐਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਡਾਊਨਸਟ੍ਰੀਮ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੀ 2020 ਫਾਰਚਿਊਨ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 309ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ, ਅਤੇ ਫੋਰਬਸ ਦੀ 2021 ਦੀ "ਗਲੋਬਲ 2000" ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 792ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ।

 ਸੰਚਾਲਨ 
ਭਾਰਤ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦਾ ਹੈ:

 ਮੁੰਬਈ ਰਿਫਾਇਨਰੀ : ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 13 ਮਿਲੀਅਨ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਸਾਲਾਨਾ ਹੈ।
 ਕੋਚੀ ਰਿਫਾਇਨਰੀ : ਕੋਚੀ, ਕੇਰਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 15.5 ਹੈ ਮਿਲੀਅਨ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ।
 ਬੀਨਾ ਰਿਫਾਇਨਰੀ : ਬੀਨਾ, ਸਾਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 7.8 ਹੈ ਮਿਲੀਅਨ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ। ਇਹ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਭਾਰਤ ਓਮਾਨ ਰਿਫਾਇਨਰੀਜ਼ ਲਿਮਿਟੇਡ (BORL) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ OQ (ਪਹਿਲਾਂ ਓਮਾਨ ਆਇਲ ਕੰਪਨੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ) ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਉੱਦਮ ਹੈ। 1994 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ, BORL ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਲ ਪੁਆਇੰਟ ਮੂਰਿੰਗ (SPM) ਸਿਸਟਮ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਟਰਮੀਨਲ (COT) ਅਤੇ ਇੱਕ  ਵੀ ਹੈ। ਵਡੀਨਾਰ, ਗੁਜਰਾਤ ਤੋਂ ਬੀਨਾ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੱਕ ਲੰਬੀ ਕਰਾਸ-ਕੰਟਰੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਪਾਈਪਲਾਈਨ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 ਤੱਕ, BORL BPCL ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਹੈ।

 ਸਹਾਇਕ 
<b id="mwkQ">ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਗੈਸ ਲਿਮਿਟੇਡ (IGL)</b>, ਦਿੱਲੀ ਸਿਟੀ ਗੈਸ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗੈਸ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਿਟੇਡ (GAIL), ਭਾਰਤ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਿਟੇਡ (BPCL) ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਉੱਦਮ ਹੈ।

Petronet LNG, ਗੈਸ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਿਟੇਡ (ਗੇਲ), ਤੇਲ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ (ONGC), ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਿਟੇਡ (IOC) ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਿਟੇਡ (BPCL) ਦੁਆਰਾ LNG ਆਯਾਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਮੋਟ ਕੀਤੀ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਉੱਦਮ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। 

ਭਾਰਤ ਰੀਨਿਊਏਬਲ ਐਨਰਜੀ ਲਿਮਿਟੇਡ, ਬੀ.ਪੀ.ਸੀ.ਐਲ. ਦੁਆਰਾ ਨੰਦਨ ਕਲੀਨਟੈਕ ਲਿਮਟਿਡ (ਨੰਦਨ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਲਿਮਟਿਡ), ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਸ਼ਾਪੂਰਜੀ ਪਾਲੋਂਜੀ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ, ਐਸਪੀ ਐਗਰੀ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਮੋਟ ਕੀਤੀ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਉੱਦਮ ਕੰਪਨੀ। ਲਿਮਿਟੇਡ ਬਾਇਓ ਡੀਜ਼ਲ ਪਲਾਂਟ, ਈਥਾਨੌਲ, ਬਾਇਓ-ਡੀਜ਼ਲ ਪਲਾਂਟ, ਕਰੰਜ (ਮਿਲੇਟੀਆ ਪਿਨਾਟਾ), ਜੈਟਰੋਫਾ ਅਤੇ ਪੋਂਗਮੀਆ (ਪੋਂਗਾਮੀਆ ਪਿਨਾਟਾ) ਪਲਾਂਟੇਸ਼ਨ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਉਤਪਾਦਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਆਦਿ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ। 2013 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਪੂਰਜੀ ਪਾਲਨਜੀ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਉੱਦਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

 ਮਲਕੀਅਤ 
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ ਭਾਰਤ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (BPCL) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ 53.3% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵੇਚਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੋਰਟ  13.7%), ਘਰੇਲੂ ਸੰਸਥਾਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (12%), ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ (8.24%) ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸ਼ੇਅਰ ਧਾਰਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਬਕਾਇਆ ਦੇ ਨਾਲ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬਰੈਂਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਫਟੀ 50