ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਹਿਮਦ ਨੂਰੀ

ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਹਿਮਦ ਨੂਰੀ ( ਉਰਦੂ : مشتاق احمد نوری) (ਜਨਮ 7 ਮਈ 1950) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 3 ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
 ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1950 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰਨੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (ਹੁਣ ਅਰਰੀਆ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਦੇ ਪੋਠੀਆ (ਹੁਣ ਅਰਰੀਆ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। ਨੂਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਮਦਰੱਸੇ ਤੋਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਆਜ਼ਾਦ ਅਕੈਡਮੀ ਅਰਰੀਆ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਭਾਗਲਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1971 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1975 ਵਿੱਚ ਪਟਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੀ.ਐੱਡ ਅਤੇ 1977 ਵਿੱਚ ਪਟਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮ.ਐਡ ਕੀਤੀ।

 ਕਾਰੋਬਾਰ 
ਉਸਨੇ 1977 ਵਿੱਚ ਬੀਪੀਐਸਸੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। 2011 ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਿਹਾਰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਾਂਗ, ਪੂਰਨੀਆ, ਅਰਰੀਆ, ਸਾਸਾਰਾਮ, ਸਮਸਤੀਪੁਰ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪਟਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਆਖਰੀ ਪੋਸਟਿੰਗ ਸਰਨ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਛਪਰਾ ਵਿਖੇ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਥੇ ਸੰਯੁਕਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਆਈ ਐਂਡ ਪੀਆਰਡੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ।

ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰੋ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਦੋ ਵਾਰ, ਬਿਹਾਰ ਉਰਦੂ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਨੂਰੀ ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਗਲਪ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਫਿਨੇਸਰ ਨਾਥ ਰੇਣੂ ਦਾ ਨਾਵਲ ਕਲਾਸਿਕ ਟੇਸੀਰੀ ਕਸਮ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਆਲੋਚਕ ਹੱਕੂਲੂ ਕਾਸ਼ਮੀ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, "ਸ਼੍ਰੀ ਨੂਰੀ ਤਵਾਫ਼-ਏ-ਦੁਸਤ ਜੂਨੂਨ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਫਨੀਸਰ ਨਾਥ ਰੇਣੂ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਉਰਦੂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੰਡੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ ਦੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਮਾਹੀ ਮੋਬਾਹਾਸਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਉਰਦੂ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਹਿਤਕ ਹਸਤੀਆਂ 'ਤੇ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਹਨ ਜੋ ਉਰਦੂ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਛਪਦੇ ਸਨ।

 ਮਾਨਤਾ 
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਲਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਤੋਂ ਆਨਰੇਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਤਲਾਸ਼, ਬੰਦ ਅੱਖੋਂ ਕਾ ਸਫ਼ਰ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਪੇ ਤਾਹਿਰੀ ਧੂਪ ਅਤੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਕਹਾਣੀ ਕਾਇਨ ਕਾਇਨ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ 'ਦ ਕ੍ਰੋ ਕ੍ਰੋਨਿਕਲ' ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋਗਿੰਦਰ ਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਇੱਕ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ "ਕਥਾ" ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1950
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਲੋਕ