ਹਿਜਾਬ ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ

ਹਿਜਾਬ ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ (1908–1999) ਇੱਕ ਲੇਖਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਡਾਇਰਿਸਟ ਸੀ। ਉਹ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਟਿਕਵਾਦ ਦੀ ਮੋਢੀ ਹੈ। 1936 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪਾਇਲਟ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁਸਲਿਮ ਪਾਇਲਟ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

 ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਹਿਜਾਬ ਦਾ ਜਨਮ ਹੈਦਰਾਬਾਦ (1908) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਡੇਕਨ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਇੱਕ ਕੁਲੀਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਹਿਜਾਬ ਇੱਕ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਨਾਂ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ "ਮੇਰੀ ਨਤਮਮ ਮੁਹੱਬਤ", ਜੋ ਕਿ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ।

1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਹਿਜਾਬ ਨੇ ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ ਤਾਜ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਿਸਨੇ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ, ਡਰਾਮੇ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਚੈਨਲਾਂ ਲਈ ਲਿਖਿਆ। ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਹਿਜਾਬ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ, ਯਾਸਮੀਨ ਤਾਹਿਰ ਜੋ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਵਾਜ਼ ਬਣ ਗਈ। ਹਿਜਾਬ ਦੇ ਪੋਤੇ ਫਰਾਨ ਤਾਹਿਰ ਅਤੇ ਅਲੀ ਤਾਹਿਰ ਅਦਾਕਾਰ ਹਨ।

 ਕੈਰੀਅਰ 

 ਪਾਇਲਟ 
ਹਿਜਾਬ ਉਡਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲਾਹੌਰ ਫਲਾਇੰਗ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਅਤੇ ਕਲੱਬ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕਈ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਹਿਜਾਬ ਨੇ 1936 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਾਇਲਟ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 1939 ਵਿੱਚ, ਦ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵੂਮੈਨ ਨਿਊਜ਼ ਨੇ 1939 ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਬੇਗਮ ਹਿਜਾਬ ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਪਾਇਲਟ ਵਜੋਂ 'ਏ' ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਸਰਲਾ ਠਕਰਾਲ, ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪਾਇਲਟ ਵਜੋਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰਲਾ ਅਤੇ ਹਿਜਾਬ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਹਿਜਾਬ ਪਹਿਲੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ।

 ਲੇਖਕ 
ਹਿਜਾਬ, ਜਿਸਦਾ ਲੇਖਣੀ ਕੈਰੀਅਰ 60 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਹੈ, ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਰੋਮਾਂਸ, ਔਰਤਾਂ, ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਲਿਖਤ ਅਕਸਰ ਹਕੀਕਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਕਲਪਨਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਉਸਾਰੀ, ਉਸਦੀ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਹਿਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਪਾਤਰ ਵਰਤੇ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪਾਤਰ ਹਨ ਡਾ ਗਾਰ, ਸਰ ਹਾਰਲੇ, ਦਾਦੀ ਜ਼ੁਬੈਦਾ, ਅਤੇ ਹਬਸ਼ਾਨ ਜ਼ੋਨਸ਼।

ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਿਜਾਬ ਲੇਖਕ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ 'ਤਹਿਜ਼ੀਬ-ਏ-ਨਿਸਵਾਨ' ਵਿਚ ਛਪੀ ਅਤੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨੇ ਮਾਣਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਉਸ ਯੁੱਗ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਸਾਲਿਆਂ 'ਤਹਿਜ਼ੀਬ-ਏ-ਨਿਜ਼ਵਾਨ' ਅਤੇ 'ਫੂਲ' ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਦੋਵਾਂ ਰਸਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਹਿਜਾਬ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ "ਮੇਰੀ ਨਤਮਮ ਮੁਹੱਬਤ" ਲਿਖਿਆ ਜੋ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਕੁਝ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ ਲੈਲ-ਓ-ਨਿਹਾਰ, ਸਨੋਬਰ ਕੇ ਸੇ ਮੇ, ਮੇਰੀ ਨਤਮਾਮ ਮੁਹੱਬਤ ਅਤੇ ਤਸਵੀਰ-ਏ-ਬੁਤਾਅਨ । ਉਸ ਨੂੰ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਲੂਈਸਾ ਮੇ ਅਲਕੋਟ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਵਲ ਲਿਟਲ ਵੂਮੈਨ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ।

ਹਿਜਾਬ ਵੀ ਡਾਇਰਿਸਟ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਡਾਇਰੀਆਂ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਨਾਵਲ, ਮੋਮਬੱਤੀ ਕੇ ਸਮਾਨ ( ਮੋਮਬੱਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ) 1965 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ। ਇਹ ਨਾਮ ਇਸ ਲਈ ਆਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਹਿਜਾਬ ਯੁੱਧ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਮੋਮਬੱਤੀ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਡਾਇਰੀ ਲਿਖਦਾ ਸੀ। ਜੰਗ ਦੇ ਉਸਦੇ ਅਨੁਭਵ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਨਾਵਲ ਪਾਗਲ ਖਾਨਾ (ਪਾਗਲਖਾਨਾ) ਲਿਖਣ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਸਦਾ ਆਖਰੀ ਨਾਵਲ ਵੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਸਿਗਮੰਡ ਫਰਾਉਡ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨਾਵਲ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 
ਉਸਦੇ ਕੁਝ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹਨ

 ਜ਼ਾਲਿਮ ਮੁਹੱਬਤ
 ਲੇਲ-ਉ ਨਿਹਾਰ
 ਸਨੋਬਰ ਕੇ ਸਾਏ
 ਅਦਬ-ı ਜ਼ਰੀਨ, ਇਹਤਿਯਾਤ-ਏ ਅਸ਼ਕ
 ਪਾਗਲਖਾਨਾ
 ਤਸਵੀਰ-ਇ ਬੋਟਨ
 ਵੋਹ ਬਹਾਰੀਂ ਯੇ ਖਿਜ਼ਯਾਨ
 ਅੰਧੇਰਾ ਹੁਆਬ
 ਮੇਰੀ ਨਤਮਮ ਮੁਹੱਬਤ

 ਮੌਤ 
ਹਿਜਾਬ ਦੀ ਮੌਤ 19 ਮਾਰਚ 1999 ਨੂੰ ਮਾਡਲ ਟਾਊਨ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1999
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1908
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ