ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ

ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਜਾਂ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਸਦਨ ਵਾਲੀ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹੈ।

ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਸੀਟ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਹੈ। ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ 90 ਮੈਂਬਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੰਗਲ-ਸੀਟ ਵਾਲੇ ਹਲਕਿਆਂ ਤੋਂ ਚੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।  ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਮਿਆਦ ਪੰਜ ਸਾਲ ਹੈ।

 ਇਤਿਹਾਸ 
ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1966 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ, 1966 ਦੁਆਰਾ, ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਰਾਜ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ 54 ਸੀਟਾਂ ਸਨ, 10 ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ ਸਨ, ਇਹ ਮਾਰਚ 1967 ਵਿੱਚ ਵਧਾ ਕੇ 81 ਸੀਟਾਂ ਅਤੇ 1977 ਵਿੱਚ 90 ਸੀਟਾਂ (17 ਰਾਖਵੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਸਮੇਤ) ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।  ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀਟਾਂ 1977 ਵਿੱਚ ਜਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਜਦੋਂ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨੇ 90 ਵਿੱਚੋਂ 75 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਸਨ ਜਦੋਂ 1975-77 ਦੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ (ਆਈਐਨਸੀ) ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ 3 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਰਿਆਣਾ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੇ 5-5 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ। 

1966 ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਗਠਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ 5 ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵੰਸ਼ਾਂ, ਲਾਲ ਤਿਕੜੀ ( ਦੇਵੀ ਲਾਲ, ਬੰਸੀ ਲਾਲ ਅਤੇ ਭਜਨ ਲਾਲ ) ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੁੱਡਾ ਕਬੀਲੇ ਅਤੇ ਰਾਓ ਬੀਰੇਂਦਰ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਭਾਈ- ਭਤੀਜਾ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਬਣ ਗਿਆ।  1967 ਵਿਚ ਗਯਾ ਲਾਲ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਬਦਨਾਮ ਆਯਾ ਰਾਮ ਗਿਆ ਰਾਮ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਫਲੋਰ-ਕਰਾਸਿੰਗ, ਟਰਨਕੋਟਿੰਗ, ਪਾਰਟੀਆਂ ਬਦਲਣ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਹੀ ਹਰਿਆਣਾ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈ। Paras Diwan, 1979, Aya Ram Gaya Ram: The Politics Of Defection, Journal of the Indian Law Institute, Vol. 21, No. 3, July–September 1979, pp. 291-312.
ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਤੋਂਨੂੰਪਹਿਲੀ ਬੈਠਕਪਹਿਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ1 ਨਵੰਬਰ 196628 ਫਰਵਰੀ 1967 6 ਦਸੰਬਰ 1966ਦੂਜੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ17 ਮਾਰਚ 196721 ਨਵੰਬਰ 1967 17 ਮਾਰਚ 1967ਤੀਜੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ15 ਜੁਲਾਈ 196821 ਜਨਵਰੀ 1972 15 ਜੁਲਾਈ 19684ਵੀਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ3 ਅਪ੍ਰੈਲ 197230 ਅਪ੍ਰੈਲ 1977 3 ਅਪ੍ਰੈਲ 19725ਵੀਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ4 ਜੁਲਾਈ 197719 ਅਪ੍ਰੈਲ 19824 ਜੁਲਾਈ 19776ਵੀਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ24 ਜੂਨ 198223 ਜੂਨ 198724 ਜੂਨ 19827ਵੀਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ9 ਜੁਲਾਈ 19876 ਅਪ੍ਰੈਲ 19919 ਜੁਲਾਈ 19878ਵੀਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ9 ਜੁਲਾਈ 199110 ਮਈ 19969 ਜੁਲਾਈ 1991
9ਵੀਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ22 ਮਈ 199614 ਦਸੰਬਰ 199922 ਮਈ 199610ਵੀਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ9 ਮਾਰਚ 20008 ਮਾਰਚ 20059 ਮਾਰਚ 200011ਵੀਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ21 ਮਾਰਚ 200521 ਅਗਸਤ 200921 ਮਾਰਚ 200512ਵੀਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ28 ਅਕਤੂਬਰ 200920 ਅਕਤੂਬਰ 201428 ਅਕਤੂਬਰ 200913ਵੀਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ20 ਅਕਤੂਬਰ 201428 ਅਕਤੂਬਰ 2019 -14ਵੀਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ28 ਅਕਤੂਬਰ 2019ਮੌਜੂਦ4 ਨਵੰਬਰ 2019

 ਪ੍ਰੀਜ਼ਾਈਡਿੰਗ ਅਫਸਰ 
ਅਹੁਦਾਨਾਮਰਾਜਪਾਲਬੰਡਾਰੁ ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯਸਪੀਕਰਗਿਆਨ ਚੰਦ ਗੁਪਤਾਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰਰਣਬੀਰ ਸਿੰਘ ਗੰਗਵਾਸਦਨ ਦੇ ਨੇਤਾ ਸਮਨੋਹਰ ਲਾਲ ਖੱਟਰਸਦਨ ਦੇ ਉਪ ਨੇਤਾ ਸਦੁਸ਼ਯੰਤ ਚੌਟਾਲਾਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਸਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੁੱਡਾਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਸਆਰ ਕੇ ਨੰਦਲ 

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ