ਲੀਲਾਵਤੀ ਸਿੰਘ

ਲੀਲਾਵਤੀ ਸਿੰਘ (14 ਦਸੰਬਰ 1868 – 9 ਮਈ 1909) ਜਿਸਨੂੰ ਲੀਲੀਵਤੀ ਸਿੰਘ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਅਕ, ਲਖਨਊ ਦੇ ਇਜ਼ਾਬੇਲਾ ਥੋਬਰਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ।

 ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਲੀਲਾਵਤੀ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਗੋਰਖਪੁਰ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ "ਏਥਲ ਰਾਫੇਲ" ਸੀ।Florence L. Nichols, Lilavati Singh: A Sketch (Woman's Foreign Missionary Society 1909). ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੂਈਸਾ ਮੇਅ ਅਲਕੋਟ ਦੀ ਲਿਟਲ ਵੂਮੈਨ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਯਾਦ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਮਦਦਗਾਰਤਾ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ।George S. M'Dowell, "Items, Ideas, Ideals in the Home Field" Journal and Messenger (20 June 1918): 18.

ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਭਾਰਤੀ ਨਾਮ ਵਰਤਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਥੋਬਰਨ ਦੇ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1895 ਵਿੱਚ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ,Florence L. Nichols, Lilavati Singh: A Sketch (Woman's Foreign Missionary Society 1909). ਉਸ ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।"To Honor Miss Lilavati Singh" Boston Evening Transcript (16 September 1908): 5.

 ਕੈਰੀਅਰ 
ਇਜ਼ਾਬੇਲਾ ਥੋਬਰਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਲਜੀਏਟ ਸੈਕਸ਼ਨ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਅਤੇ 1892 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲੀਲਾਵਤੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ। ਸਿੰਘ ਇਜ਼ਾਬੇਲਾ ਥੋਬਰਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣੇ। 1902 ਵਿੱਚ, ਇਜ਼ਾਬੇਲਾ ਥੋਬਰਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਸਕੂਲ ਦੀ ਉਪ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।Florence L. Nichols, Lilavati Singh: A Sketch (Woman's Foreign Missionary Society 1909).

ਸਿੰਘ ਨੇ 1899 ਅਤੇ 1900 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਬੋਲਿਆ ਅਤੇ ਗਾਇਆ, ਵੂਮੈਨਜ਼ ਫਾਰੇਨ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ, ਕਾਰਨੇਗੀ ਹਾਲ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸਟਾਪ ਸਮੇਤ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇਜ਼ਾਬੇਲਾ ਬਰਡ ਦੇ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਬਿਸ਼ਪ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਸੀਲਾ ਬ੍ਰਾਈਟ ਮੈਕਲਾਰੇਨ, ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ। 1909 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਲੈਕਚਰ ਟੂਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਰੈੱਡਕਲਿਫ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਵੀ ਰੱਖਿਆ।

ਉਸਨੇ ਵਰਲਡ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1907 ਵਿੱਚ ਟੋਕੀਓ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀG. H. C., "Lilivati Singh in China and Japan" Life and Light for Woman 38(February 1908): 50-51. 1908 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਖਬਾਰ, ਰਫੀਕ-ਏ-ਨਿਸਵਾਨ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਬੁਕਰ ਟੀ. ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੀ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ।Florence L. Nichols, Lilavati Singh: A Sketch (Woman's Foreign Missionary Society 1909).

 ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 1909 ਦੇ ਲੈਕਚਰ ਟੂਰ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ 40 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਐਲਗਿਨ, ਇਲੀਨੋਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਕਬਰ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, "ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਰੱਬ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੀ।""Editorial: Lilavati Singh" Woman's Missionary Friend (June 1909): 201-202. ਇਜ਼ਾਬੇਲਾ ਥੋਬਰਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੀਲਾਵਤੀ ਸਿੰਘ ਹੋਸਟਲ ਯਾਦਗਾਰੀ ਦਾਨ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ,"Cornerstone Laying at Lucknow" The Christian Advocate 86 (16 February 1911): 228. ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।Flora L. Robinson, "College Leaders of Yesterday and To-Day" The North American Student (1916): 353-354.

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1909
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1868