ਮਲਵਈ ਗਿੱਧਾ

ਮਲਵਈ ਗਿੱਧਾ (   ਮਲਵਈ  ) ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਲੋਕ ਨਾਚ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਚ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬੇਬੇ (ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ) ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਬਾਬਿਆਂ ਦਾ ਗਿੱਧਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਨਾਚ ਹੁਣ ਛੋਟੇ ਆਦਮੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀਆਂ (ਲੋਕ ਕਵਿਤਾ) ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੇੜਨਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਚ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮੁਕਤਸਰ, ਬਠਿੰਡਾ, ਫਰੀਦਕੋਟ, ਸੰਗਰੂਰ, ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, ਮਾਨਸਾ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।Walia, Aarohi (2008) Folk Dances of Punjab. Unistar Books  ਪਿੰਡ ਛਪਾਰ ਦੇ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਮਲਵਈ ਗਿੱਧੇ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਟੀਮਾਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆਈਆਂ।

 ਯੰਤਰ 
ਮਲਵਈ ਗਿੱਧੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਾਜ਼ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਖਾਵੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵਜਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਲਾਕਾਰ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਸਾਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਜਾਉਣਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਜਾਣਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਯੰਤਰ ਹਨ:

 ਤੁੰਬੀ
 ਚਿਮਟਾ
 ਕਾਟੋ
 ਕਰਤਾਰਾ

 ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਭੰਗੜਾ (ਨਾਚ)
 ਝੂੰਮਰ
 ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਾਚ

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 

 ਮਲਵਈ ਗਿੱਧਾ ( https://www.youtube.com/watch?gl=IN&feature=share&v=KzEb8TJXqdQ )
 ਮਲਵਈ ਗਿੱਧਾ ਬੋਲੀਆਂ ( https://www.giddhabhangraboliyan.com  )
 ਮਲਵਈ ਗਿੱਧਾ ਬੋਲੀਆਂ ( http://malwaigiddhabolliyan.blogspot.com )
 ਮਲਵਈ ਗਿੱਧਾ ਵੀਡੀਓ ਆਨਲਾਈਨ ਦੇਖੋ
 ਮਲਵਈ ਗਿੱਧਾ ਵੀਡੀਓ ਆਨਲਾਈਨ ਦੇਖੋ
 ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਨਾਚਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਪੀਡੀਐਫ ਫਾਈਲ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ