ਅਰਫਾ ਸਈਦਾ ਜ਼ੇਹਰਾ

ਅਰਫਾ ਸਈਦਾ ਜ਼ੇਹਰਾ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਮਾਹਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਹੌਰ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਫਿਰ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮਾਨੋਆ ਵਿਖੇ ਹਵਾਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹੋਰ ਡਿਗਰੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਜ਼ੇਹਰਾ ਫੋਰਮੈਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮਰੀਟਸ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੀ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਸੀ। ਜ਼ੇਹਰਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕੇਅਰਟੇਕਰ ਸੂਬਾਈ ਮੰਤਰੀ ਸਨ। ਉਹ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ; ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਫੋਰਮਾਂ 'ਤੇ ਬੋਲਦੀ ਸੀ।

 ਸਿੱਖਿਆ 
ਅਰਫਾ ਸਈਦਾ ਜ਼ੇਹਰਾ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਨਰਜ਼ ਨਾਲ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮਾਨੋਆ ਵਿਖੇ ਹਵਾਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ 1983 ਦੇ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ ਸਰ ਸੱਯਦ ਅਹਿਮਦ ਖ਼ਾਨ, 1817-1898: ਮੈਨ ਵਿਦ ਏ ਮਿਸ਼ਨ।

 ਵਿਦਵਾਨ ਕਰੀਅਰ 
1966 ਤੋਂ 1972 ਤੱਕ, ਜ਼ੇਹਰਾ ਲਾਹੌਰ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਸੀ। ਉਹ 1972 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣੀ ਅਤੇ 1984 ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਰਹੀ ਉਸਨੇ 1988 ਤੋਂ 1989 ਤੱਕ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1985 ਤੋਂ 1988 ਤੱਕ ਲਾਹੌਰ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵਿਮੈਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਵਾਈਸ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 1989 ਤੋਂ 2002 ਤੱਕ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਵੂਮੈਨ, ਗੁਲਬਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਰਹੀ। 2002 ਤੋਂ 2005 ਤੱਕ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਪਬਲਿਕ ਸਰਵਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ। ਜ਼ੇਹਰਾ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਸੀ। ਜ਼ੇਹਰਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕੇਅਰਟੇਕਰ ਸੂਬਾਈ ਮੰਤਰੀ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਅਗਸਤ 2009 ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਫੋਰਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਾਹੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ, ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਬੌਧਿਕ ਇਤਿਹਾਸ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਫੋਰਮੈਨ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮਰੀਟਸ ਸੀ।

 ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ 
ਜ਼ੇਹਰਾ ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਗਿਆਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।Memon, Qalandar Bux (28 November 2014). "Herald exclusive: In conversation with Arfa Sayeda Zehra". ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਵਰਤੋਂ, ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ "ਸਾਹਿਤਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ" ਲਈ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਭਾਸ਼ਾ 'ਤੇ ਹੀ, ਉਸਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਧਾਰਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜਮਾਤਵਾਦ ਅਤੇ ਬਸਤੀਵਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਲਿਬ ਅਤੇ ਸਈਅਦ ਅਹਿਮਦ ਖ਼ਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਸੰਜਮੀ ਫੋਰਮ ਸਨ।

 ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਜ਼ੇਹਰਾ ਇੱਕ ਵਿਕਾਸ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮੈਂਬਰ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿੱਖਿਆ ਦੁਆਰਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ। ਔਰਤ ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਲਈ ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕਾਰਕ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2025
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ