ਰੋਹਿਨੀ ਨੀਲੇਕਣੀ

Category:Articles with hCards
ਰੋਹਿਨੀ ਨੀਲੇਕਣੀ (ਜਨਮ 1960) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਰਘਿਆਮ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ, ਇੱਕ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਜੋ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2001 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਅਕਸ਼ਰਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਨੀਲੇਕਣੀ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ, EkStep ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

 ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਰੋਹਿਣੀ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੱਧ-ਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਐਲਫਿੰਸਟਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਫ੍ਰੈਂਚ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

 ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਕੰਮ 
ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੋਹਿਣੀ ਨੇ 1980 ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਬੰਦ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਬੰਬੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਡੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਲਈ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

1998 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, ਸਟੀਲਬੋਰਨ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਪੈਂਗੁਇਨ ਬੁਕਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਟਿਲਬੋਰਨ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਥ੍ਰਿਲਰ ਨਾਵਲ ਸੀ ਅਤੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਲ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਸ੍ਰਿੰਗੇਰੀ ਸੀਰੀਜ਼, ਪ੍ਰਥਮ ਬੁੱਕਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਜੋ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਉਸਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।"Balancing Act: How Rohini Nilekani juggled motherhood and career pressures". CNBC TV18. 28 September 2019. 

ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਕਿਤਾਬ, ਅਨਕੌਮਨ ਗਰਾਊਂਡ, 2008 ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਨਾਮ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਟੀਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਐਂਕਰ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਗਲਪ ਰਚਨਾ। Uncommon Ground ਵੀ 2011 ਵਿੱਚ ਪੈਂਗੁਇਨ ਬੁਕਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2001 ਵਿੱਚ, ਰੋਹਿਣੀ ਨੀਲੇਕਣੀ ਨੇ ਅਰਘਿਆਮ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਜੋ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਨੀਲੇਕਣੀ ਅਸ਼ੋਕਾ ਟਰੱਸਟ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਇਨ ਈਕੋਲੋਜੀ ਐਂਡ ਦਿ ਐਨਵਾਇਰਮੈਂਟ (ਏ.ਟੀ.ਆਰ.ਈ.ਈ.) ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ ਟਰੱਸਟੀਜ਼ ਵਿਚ ਹਨ।  ਉਹ ਮਈ 2012 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਉੱਘੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ 2011 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੰਪਟਰੋਲਰ ਅਤੇ ਆਡੀਟਰ ਜਨਰਲ ਦੇ ਆਡਿਟ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ ਅਮੈਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਆਨਰੇਰੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਸਤੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ ਅਰਘਿਆਮ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਲੈ ਲਈ।

 ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ 
ਸਾਲ ਸਿਰਲੇਖ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਆਰੀ ਕਿਤਾਬ ਨੰਬਰ 1998 ਸਟੀਲਬੋਰਨ ਪੈਂਗੁਇਨ ਇੰਡੀਆ  2011 ਅਨਕੋਮਨ ਗਰਾਉਂਡ ਪੈਂਗੁਇਨ ਇੰਡੀਆ  2020 ਦ ਹੰਗਰੀ ਲਿਟਲ ਸਕਾਈ ਮਾਨਸਤਰ ਜਗਰਨਾਟ ਕਿਤਾਬਾਂ  2022 ਸਮਾਜ, ਸਰਕਾਰ, ਬਜ਼ਾਰ: ਇੱਕ ਨਾਗਰਿਕ-ਪਹਿਲੀ ਪਹੁੰਚ ਧਾਰਨਾ ਪ੍ਰੈਸ 

 Philanthropy 
ਨੀਲੇਕਣੀ ਇੱਕ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸ਼ੋਕਾ ਟਰੱਸਟ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਇਨ ਈਕੋਲੋਜੀ ਐਂਡ ਦਿ ਐਨਵਾਇਰਮੈਂਟ (ਏਟੀਆਰਈਈ) ਨੂੰ 50 ਕਰੋੜ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦਸੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ, ਰੋਹਿਣੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ, ਨੰਦਨ ਨੀਲੇਕਣੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਭਾਰਤ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਉਂਸਿਲ ਆਫ਼ ਅਪਲਾਈਡ ਇਕਨਾਮਿਕ ਰਿਸਰਚ ਨੂੰ 50 ਕਰੋੜ ਦਾਨ ਕੀਤੇ। ਅਗਸਤ 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਲਗਭਗ 164 ਕਰੋੜ ਜੁਟਾਉਣ ਲਈ ਇਨਫੋਸਿਸ ਵਿੱਚ 5.77 ਲੱਖ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚੇ। ਉਸਨੂੰ 2010 ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਫੋਰਬਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਹੀਰੋਜ਼ ਆਫ਼ ਫਿਲਨਥਰੋਪੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਾਮਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ, ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ, ਸੁਤੰਤਰ ਮੀਡੀਆ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਲਗਭਗ 80 ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮਾਰਚ 2022 ਵਿੱਚ ਫੋਰਬਸ ਇੰਡੀਆ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਵਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਗਰਾਸਰੂਟਸ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਡ ਚੈਂਬਰਜ਼ ਆਫ ਕਾਮਰਸ ਐਂਡ ਇੰਡਸਟਰੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (ਐਸੋਚੈਮ) ਤੋਂ ਸਾਲ 2020-21 ਦਾ ਫਿਲੈਂਥਰੋਪਿਸਟ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

 ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਰੋਹਿਣੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਨੰਦਨ ਨੀਲੇਕਣੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ 1977 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁਇਜ਼ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਜਾਹਨਵੀ ਅਤੇ ਨਿਹਾਰ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਰਉਪਕਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1960