ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀ

ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਛੁੱਟੀ, ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਛੁੱਟੀ ਇੱਕ ਛੁੱਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਦਿਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

 ਕਿਸਮਾਂ 

 ਸਿਵਲ ਛੁੱਟੀ 
ਇੱਕ ਨਾਗਰਿਕ ਛੁੱਟੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਵਲ ਜਾਂ ਕੰਮ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਸੰਪੰਨ ਰਾਜ ਜਾਂ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਉਪ-ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਛੁੱਟੀ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜ ਜਾਂ ਸੂਬੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ, ਸੰਸਦ, ਕਾਂਗਰਸ ਜਾਂ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ, ਹੁਕਮ ਜਾਂ ਫ਼ਰਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਗੈਰ-ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਦਿਨ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹਥਿਆਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਦਾਲਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬੰਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੰਘੀ ਰਾਜਾਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਫੈਡਰਲ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਘੀ ਛੁੱਟੀਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਗੈਰ-ਨਿਗਰਾਨੀ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੱਕ ਵਿਕਲਪਿਕ ਮੁਲਾਕਾਤ ਜਾਂ ਪਹੁੰਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਧਾਰਮਿਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਜੋਂ ਮਨਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੂਸ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਪੂਰਬੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਈਸਾਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 1 ਜਨਵਰੀ ( ਗ੍ਰੇਗੋਰੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ) ਅਤੇ 14 ਜਨਵਰੀ ( ਜੂਲੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ) ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣਾ। 

 ਬੈਂਕ ਦੀ ਛੁਟੀ 
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ, ਬੈਂਕ ਛੁੱਟੀ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ, ਗੁੱਡ ਫਰਾਈਡੇ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਮਿਸ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਆਮ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰਿਵਾਜ ਦੁਆਰਾ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬੈਂਕ ਛੁੱਟੀਆਂ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਤਾਂ ਜੋ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਕਾਮਨ ਕਨੂੰਨ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਵਾਧੂ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

 ਪ੍ਰਭਾਵ 
ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜ ਵਿਹਲੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਹੈ। ਇਸ ਤਾਲਮੇਲ ਵਿੱਚ ਖਰਚੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭੀੜ-ਭੜੱਕਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੀੜ (ਮਨੋਰੰਜਨ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ) ਅਤੇ ਲਾਭ (ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਮਾਜਿਕ ਮੌਕਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਾਇਜ਼ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਲਾਨਾ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਬੀਨ ਮਾਰਸ਼ਲ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਥਾਨਾਂ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖਾਸ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂ ਜਨਤਕ ਨਾਇਕਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

 ਦੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ 
ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਜਿਹੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਹਨ ਜੋ ਕੁਝ ਜਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਅਦਾਇਗੀਸ਼ੁਦਾ ਛੁੱਟੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਜਿਹੇ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫਰਮਾਂ ਅਦਾਇਗੀ ਜਾਂ ਅਦਾਇਗੀਸ਼ੁਦਾ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਜੋਂ ਦਿਨ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਉਹ ਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 36 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਨੇਪਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਛੇ ਕੰਮਕਾਜੀ ਦਿਨ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ 21 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਲੰਬੀਆ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ 18-18 'ਤੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੀਨ ਅਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 17 ਜਨਤਕ ਬਰੇਕਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਦੇਸ਼ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਕੰਬੋਡੀਆ) ਲੰਬੇ, ਛੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਲਈ ਹੋਰ ਛੁੱਟੀਆਂ (28) ਹਨ। 

 ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ 
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ 12 ਅਦਾਇਗੀਸ਼ੁਦਾ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਤਨਖਾਹ ਦੀ 1.5 ਗੁਣਾ ਅਦਾਇਗੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬਦਲਵੇਂ ਦਿਨ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

 ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ 
ਸੇਬੀ ਮਾਰਸ਼ਲ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਨਸਲੀ ਵਿਤਕਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦਾ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਸਮੂਹ ਸਤਰੰਗੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਟੀਚੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।Marschall, Sabine (January 2013). "Public holidays as lieux de mémoire : nation-building and the politics of public memory in South Africa". Anthropology Southern Africa. 36 (1–2): 11–21. doi:10.1080/23323256.2013.11500039. ISSN 2332-3256.

 ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਂਤ 

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰਦਾਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਨਖਾਹ ਦੇਣ ਜੋ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਰ੍ਹੋਡ ਆਈਲੈਂਡ ਅਤੇ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਹਨ।

 ਆਲੋਚਨਾ 
ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰਾਂ ਨੇ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਦਿ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਟ ਵਿੱਚ, ਐਸੋਸੀਏਟ ਐਡੀਟਰ ਸੀਨ ਓ'ਗ੍ਰੇਡੀ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਬੈਂਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਹੁਣ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਰੋਜ਼ਗਾਰਦਾਤਾ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਗਿਣ ਸਕਦੇ ਹਨ ਉਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਦੋਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨਾਲ ਸੜਕ ਅਤੇ ਰੇਲ ਨੈੱਟਵਰਕ 'ਤੇ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਘਟਣਗੀਆਂ।

ਕੁਝ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਘੀ ਛੁੱਟੀ ਖੋਜਕਾਰ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਕੋਲੰਬਸ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂਰਪੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕੋਲੰਬਸ ਡੇਅ ਪਰੇਡਾਂ 'ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਕੁਝ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਕੋਲੰਬਸ ਦਿਵਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਲੋਕ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ।

 ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 


 ਬੈਂਕ ਦੀ ਛੁਟੀ
 ਦੇਸ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ