ਪੇਰੀਆਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ

ਪੇਰੀਆਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ( PNP ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਇਡੁੱਕੀ ਅਤੇ ਪਠਾਨਮਥਿੱਟਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਅਤੇ ਇੱਕ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਜੋਂ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 925 ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ  , ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 305 km   ਦੇ ਕੋਰ ਜ਼ੋਨ ਨੂੰ 1982 ਵਿੱਚ ਪੇਰੀਆਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਰਕ ਦੁਰਲੱਭ, ਸਥਾਨਕ, ਅਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਰਹੇ ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਦੀਆਂ: ਪੇਰੀਆਰ ਅਤੇ ਪੰਬਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਲਗਾਹ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਪਾਰਕ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਦੀਆਂ ਇਲਾਇਚੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਪੰਡਾਲਮ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ 4 ਹੈ ਕੁਮੀਲੀ ਤੋਂ, ਲਗਭਗ 100 km (62 mi) ਕੋਟਾਯਮ ਦੇ ਪੂਰਬ, 110 km (68 mi) ਮਦੁਰਾਈ ਦੇ ਪੱਛਮ ਅਤੇ 120 km (75 mi) ਕੋਚੀ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ।

 ਇਤਿਹਾਸ 
ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ ਅਤੇ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕਾਰਵਾਈ 1934 ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਾਵਣਕੋਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਚਿਥਿਰਾ ਤਿਰੁਨਾਲ ਬਲਰਾਮ ਵਰਮਾ ਦੁਆਰਾ, ਚਾਹ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪੇਰੀਆਰ ਝੀਲ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਕੇ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।"The Thiruvithancore King Sri Chithira Thirunal Balaramavarma had put forward the law to conserve the forest. He also appointed S.C.H Robinson as Forest Conservation Officer. Soon Robinson realised the importance of the area and recommended that the area be protected. The King then directed that this area should be protected and later become the sanctuary." By Periyar Tiger-Wildlife Sanctuary in Kerala ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨੇਲੀਕਮਪੱਟੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਏਕੀਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ 1950 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਭੂਗੋਲ 
ਪੇਰੀਆਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਇਲਾਇਚੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ : ਸੀਮਾ ਵੇਲੀਮਲਾਈ ਤੱਕ ਅੰਤਰਰਾਜੀ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ ਮੇਦਾਗਨਮ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਇਹ ਸੀਮਾ ਵੇਲੀਮਲਾਈ ਤੋਂ ਕਾਲੀਮਲਾਈ ਪੀਕ (GO (P) No.65/2003/F&WLD ਮਿਤੀ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ, 20 ਦਸੰਬਰ 03) (1615 M) ਤੱਕ ਅੰਤਰ-ਰਾਜੀ ਸੀਮਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਹ  ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਹਾੜੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਦੀ ਉਚਾਈ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਇਹ  ਵਿੱਚ ਫੈਲਦਾ ਹੈ ਉੱਚਾ ਪਠਾਰ। ਇਸ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਉੱਚਾਈ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਡੂੰਘੇ ਬਿੰਦੂ, ਪੰਬਾ ਨਦੀ ਦੀ 100 ਮੀਟਰ ਘਾਟੀ ਵੱਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ। ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ  ਹੈ ਉੱਚੀ ਕੋਟਾਮਾਲਾ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਚੋਟੀ  ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ । ਪੇਰੀਯਾਰ ਅਤੇ ਪੰਬਾ ਨਦੀਆਂ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਮਲਪਾਰਾ ਵਿੱਚ। ਪਾਰਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚੋਟੀਆਂ ਪਚਯਾਰਮਲਾ, ਵੇਲੀਮਾਲਾ, ਸੁੰਦਰਮਾਲਾ, ਚੋਕਮਪੇਟੀ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਕਰੀਮਲਾ ਹਨ। ਟੌਪੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਰੋਲਿੰਗ ਪਹਾੜੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸੰਘਣੀ ਜੰਗਲੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਪੇਰੀਆਰ ਝੀਲ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਹੈ,  ਮਾਪਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ, ਜੋ ਕਿ 1895 ਵਿੱਚ ਮੁੱਲਾਪੇਰੀਆਰ ਡੈਮ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਅਤੇ ਪੇਰੀਆਰ ਨਦੀ ਜੰਗਲੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਥਾਨਕ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਥਾਈ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

 ਜਲਵਾਯੂ 
ਤਾਪਮਾਨ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 15 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਦਸੰਬਰ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ ਅਤੇ 31 ਵਿੱਚ °C ਅਪ੍ਰੈਲ ਅਤੇ ਮਈ ਵਿੱਚ °C. ਸਲਾਨਾ [ਵਰਖਾ (ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ)|ਵਰਖਾ] 2000 ਅਤੇ 3000 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ ਮਿਲੀਮੀਟਰ, ਜੂਨ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਦਰਮਿਆਨ [ਦੱਖਣੀ-ਪੱਛਮੀ ਮਾਨਸੂਨ] ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ ਦੋ ਤਿਹਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਅਕਤੂਬਰ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ [ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਮਾਨਸੂਨ] ਦੌਰਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਗਰਮੀਆਂ ਨਿੱਘੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਠੰਡੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

 ਹਵਾਲੇ