ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗਿਆਰਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਜਾਂ ਮਾਲੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ (DM) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (DC) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ 11 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ 33 ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਹਰੇਕ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇੱਕ ਉਪ ਮੰਡਲ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ (SDM) ਕਰਦਾ ਹੈ।


ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਲਈ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਭਾਗ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਕਾਰਜਕਰਤਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨੋਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ, ਕਾਰਜਕਾਰੀ (ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ), ਵਿਧਾਨ ਮੰਡਲ (ਸੰਸਦ ਭਵਨ) ਅਤੇ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ (ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ) ਦੀ ਸੀਟ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ 15 ਪੁਲਿਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹਰੇਕ ਦਾ ਮੁਖੀ ਪੁਲਿਸ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ਡੀਸੀਪੀ) ਦੇ ਰੈਂਕ ਦਾ ਇੱਕ ਆਈਪੀਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

 ਇਤਿਹਾਸ 
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ (1858-1947) ਤੱਕ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।  1911 ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਸਾਬਕਾ ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਦੇ ਕਲਕੱਤਾ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਵੰਬਰ 1956 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1991 ਦੇ 69ਵੇਂ ਸੰਵਿਧਾਨਕ (ਸੋਧ) ਐਕਟ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਜਾਂ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਐਨਸੀਟੀ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉੱਤਰੀ, ਦੱਖਣੀ, ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ।  ਜਨਵਰੀ 1997 ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 2012 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਨੌਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ 27 ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਸਨ।  ਸਤੰਬਰ 2012 ਵਿੱਚ, ਦੋ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ.  ਦੱਖਣੀ-ਪੂਰਬੀ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਦਰਾ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

1978 ਵਿੱਚ, ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਐਕਟ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰੇਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਕੋਲ ਅਮਨ-ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ਅਪਰਾਧਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੋਡ ਜਾਂ ਸੀਆਰਪੀਸੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ) ਕੋਲ ਸਨ।

 ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ 11 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ 33 ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ (ਸਤੰਬਰ 2012 ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ)।  ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਾਰੇ 11 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਿੱਲੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ

No.DistrictLocation of HeadquartersPopulationAreaSub-divisions (Tehsils)Ref.1Central DelhiDaryaganj578,67123Civil LinesKarol BaghKotwali2East DelhiShastri Nagar1,707,72549Gandhi NagarMayur ViharPreet Vihar3New DelhiJamnagar House133,71335ChanakyapuriDelhi CantonmentVasant Vihar4North DelhiAlipur883,41859AlipurModel TownNarela5North East DelhiNand Nagri2,240,74956Karawal NagarSeelampurYamuna Vihar6North West DelhiKanjhawala3,651,261234.4KanjhawalaRohiniSaraswati Vihar7ShahdaraNand Nagri322,93159.75SeemapuriShahdaraVivek Vihar8South DelhiSaket2,733,752249Hauz KhasMehrauliSaket9South East DelhiLajpat Nagar637,775102Defence ColonyKalkajiSarita Vihar10South West DelhiKapashera2,292,363421DwarkaKapasheraNajafgarh11West DelhiShivaji Place2,531,583131Patel NagarPunjabi BaghRajouri Garden

 ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
MunicipalityJurisdictionMunicipal Corporation of Delhi12 Zones (Centre, South, West, Najafgarh, Rohini, Civil Lines, Karol Bagh, SP-City, Keshavpuram, Narela, Shahdara North & Shahdara South)New Delhi Municipal CouncilNew DelhiDelhi Cantonment BoardDelhi Cantonment

ਨੋਟ

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ