ਦੀਦੀ ਕੰਟਰੈਕਟਰ

ਡੇਲੀਆ ਨਾਰਾਇਣ "ਦੀਦੀ" ਕੰਟਰੈਕਟਰ (née ਕਿੰਜਿੰਗਰ; 1929 – 5 ਜੁਲਾਈ, 2021) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਸੀ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਊ ਇਮਾਰਤ, ਬਣਾਉਣ ਤਹਿਤ ਅਡੋਬ, ਬਾਂਸ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਲਈ ਪੱਥਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ।

 ਜੀਵਨ 
ਡੇਲੀਆ ਕਿੰਜਿੰਗਰ  ਦਾ ਜਨਮ ਮਿਨੀਆਪੋਲਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇਵਾਦੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਐਡਮੰਡ ਕਿੰਜਿੰਗਰ ਅਤੇ ਐਲਿਸ ਫਿਸ਼ ਕਿੰਜਿੰਗਰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਦੋਵੇਂ ਬੌਹੌਸ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਜਰਮਨ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਡੇਨ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਡਚੀ, ਪੋਫੋਰਜ਼ਾਈਮ ਤੋਂ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਅਮਰੀਕਨ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ 1927 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਿਨੀਆਪੋਲਿਸ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਜਰਮਨੀ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ 1933 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ 1935 ਵਿੱਚ ਵਾਕੋ, ਟੈਕਸਾਸ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬੇਲਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਲਾ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਣੇ ਸਨ।

ਉਹ ਨਿਊ ਮੈਕਸੀਕੋ ਅਤੇ ਟੈਕਸਾਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਲਈ। ਉਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਹੰਸ ਹੋਫਮੈਨ ਦੁਆਰਾ ਕਲਾ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਬੋਲਡਰ,  ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਭਾਰਤੀ ਬਿਲਡਿੰਗ ਠੇਕੇਦਾਰ ਨਰਾਇਣ ਠੇਕੇਦਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਉਹ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਨਾਸਿਕ ਅਤੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ।  ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਾਂਗੜਾ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ।

ਕੰਟਰੈਕਟਰ ਦੀ ਧੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕਿਰਿਨ ਨਰਾਇਣ ਹੈ। ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਯਾਦ ' ਮਾਈ ਫੈਮਿਲੀ ਐਂਡ ਅਦਰ ਸੇਂਟਸ ' ਵਿੱਚ, ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਜੁਹੂ ਵਿੱਚ ਬੀਚਸਾਈਡ ਕੰਪਾਊਂਡ ਵਿੱਚ, ਕੰਟਰੈਕਟਰ ਪਰਿਵਾਰ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੰਟਰੈਕਟਰ ਇੱਕ ਯੁਵਾ ਹੋਸਟਲ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸੈਲੂਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਲਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਦੇਵੇਂਦਰ ਕੰਟਰੈਕਟਰ, ਵੀ ਇੱਕ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਬਣ ਗਿਆ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

ਕੰਟਰੈਕਟਰ ਦੀ 5 ਜੁਲਾਈ 2021 ਨੂੰ ਸਿੱਧਬਾੜੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ 91 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

 ਇਮਾਰਤਾਂ 
ਕੰਟਰੈਕਟਰ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਸਿਖਾਅਕ ਸੀ ਅਤੇ ਨਿੱਕੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਹੀ ਫਰੈਂਕ ਲੋਇਡ ਰਾਈਟ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜੋ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਦੇ ਉਲਟ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਕੁਦਰਤੀ ਸਥਾਨਕ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿੱਟੀ, ਬਾਂਸ ਅਤੇ ਪੱਥਰ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਦੇਵਦਾਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤੱਤ ਵਜੋਂ ਪੌੜੀਆਂ ਦੀ ਅਕਸਰ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੱਭੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 15 ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਪੇਂਡੂ ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਕੇਂਦਰ, ਪਾਲਮਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਨਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ ਐਂਡ ਪਾਲੀਟਿਕਸ, ਅਤੇ ਬੀੜ ਵਿੱਚ ਧਰਮਾਲਿਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

 ਮਾਨਤਾ 
ਕੰਟਰੈਕਟਰ ਦੋ ਫ਼ੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸੀ, ਅਰਥ ਕਰੂਸੇਡਰ (2016),  ਅਤੇ ਦੀਦੀ ਕੰਟਰੈਕਟਰ: ਮੈਰੀਿੰਗ ਦ ਅਰਥ ਟੂ ਦ ਬਿਲਡਿੰਗ (2017) ਆਦਿ। ਉਹ 2017 ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕਲਾਕਾਰ, ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਏਸ਼ੀਆ ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਦੀ ਜੇਤੂ ਸੀ।

2019 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ। 

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 

 । ਦੀਦੀ ਠੇਕੇਦਾਰ 'ਤੇ ਸਿਲਵਰਸਟੋਨ ਦਾ ਫੋਟੋ-ਨਿਬੰਧ, "ਪੂਰਬ-ਪੱਛਮੀ ਪਤਨੀ", ਕੋਰੋਨੇਟ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਨਵੰਬਰ 1960 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
 ਨਾਰਾਇਣ, ਕਿਰਿਨ : ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਤ (ਅੰਤਰ) press.uchicago.edu
 ਸਿੰਘ, ਜੋਗਿੰਦਰ: ਦੀਦੀ ਠੇਕੇਦਾਰ/ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ (ਇੰਟਰਵਿਊ) immaterialonline.com

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੈਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2021
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2022 ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਲੇਖ