ਮੀਰ ਹਸਨ ਦਹਲਵੀ

ਮੀਰ ਗੁਲਾਮ ਹਸਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਮੀਰ ਹਸਨ ਜਾਂ ਮੀਰ ਹਸਨ ਦੇਹਲਵੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਜੀਵਨੀਕਾਰ, ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸੀ।

ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਸਨਵੀਆਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀਹਰ-ਉਲ-ਬਿਆਨ ਹੈ। ਹੋਰ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਦਾ ਦੀਵਾਨ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਕਵੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਤਾਜ਼ਕੀਰਾ-ਏ-ਸ਼ੋਰਾ-ਏ-ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

 ਜੀਵਨੀ 
ਮੀਰ ਹਸਨ ਦੇ ਪੁਰਖੇ ਸੱਯਦ ਸਨ ਜੋ ਹੇਰਾਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਪੜਦਾਦਾ ਮੀਰ ਇਮਾਮੀ ਭਾਰਤ ਆ ਗਏ ਸਨ।

ਮੀਰ ਹਸਨ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਮੀਰ ਜ਼ਾਹਿਕ, ਇੱਕ ਕਵੀ ਸੀ। ਮੀਰ ਹਸਨ ਨੇ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਲਈ ਖਵਾਜਾ ਮੀਰ ਦਰਦ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1739 ਵਿੱਚ ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਵਧ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਫੈਜ਼ਾਬਾਦ ਚਲੇ ਗਏ।

ਜਦੋਂ ਅਵਧ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਦਲ ਕੇ ਲਖਨਊ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਮੀਰ ਹਸਨ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਵਸ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਖੁਦ ਕਵੀ ਸਨ।

 ਅਹਿਮ ਕੰਮ 

 Eleven masnavis, of which Sihar-ul-Bayan is the most famous.
 Tazkira-i-Shora-i-Urdu, a tazkira of Urdu poets, written in Persian

 ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਤ 





 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ