ਫ਼ਤਾਲੀ ਖਾਨ (ਸ਼ਕੀ ਖਾਨ)

ਫ਼ਤਾਲੀ ਖਾਨ ( فتحعلی خان / Fətəli xan ) ਸ਼ਕੀ ਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਖਾਨ ਸੀ ।

 ਜੀਵਨੀ 
ਉਹ ਮੁਹੰਮਦ ਹੁਸੈਨ ਖ਼ਾਨ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਤੇ ਅਰਸ਼ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਮਲਿਕ ਅਲੀ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਹ ਅਜੇ ਬੱਚਾ ਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਹਾਜੀ ਖ਼ਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਫੜ੍ਹੇ ਜਾਣ ਦਾ ਗਵਾਹ ਬਣਿਆ। 1785 ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੌਤੇਲੇ ਭਰਾ ਮੁਹੰਮਦ ਹਸਨ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਅੰਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

1805 ਵਿਚ ਉਸਨੂੰ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿਚ ਸਥਾਨਕ ਰਿਆਸਤ ਦੁਆਰਾ ਖਾਨ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੌਤੇਲੇ ਭਰਾ ਸਲੀਮ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ।Dubrovin, Nikolay Fedorovich (1886). 

ਉਸਨੇ ਸ਼ਕੀ ਉੱਤੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ, ਇਵਾਨ ਗੁਡੋਵਿਚ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਇਸ ਵਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮਾਮਡ ਨਾਲ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਦਾ ਤਰਕ ਉਸ ਦੇ ਸੌਤੇਲੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਸੀ। Dubrovin, Nikolay Fedorovich (1886).  ਉਸ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਜ਼ਫ਼ਰ ਕੋਲੀ ਖਾਨ ਦੋਨਬੋਲੀ ਨਾਲ ਬਦਲੀ ਕਰ ਲਈ, ਜੋ 1806 ਵਿਚ ਤਬਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਖੋਏ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਮੌਤ 12 ਮਈ 1815 ਨੂੰ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸ਼ਕੀ ਖਾਨ ਦੀ ਮਸਜਿਦ ਨੇੜੇ ਖਾਨ ਦੇ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।

 ਪਰਿਵਾਰ 
ਉਸਨੇ ਕਿਊਬਾ ਤੋਂ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਖਾਨਮ ਮਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਇਕ ਬੇਟੇ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਕਰੀਮ ਅਘਾ ਸ਼ਕੀਖਾਨੋਵ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ "ਬ੍ਰੀਫ਼ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ ਸ਼ਕੀ ਖਾਨਜ" ਲਿਖਿਆ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1815