ਮੰਜ਼ੂਰ ਇਹਤੇਸ਼ਾਮ

ਮੰਜ਼ੂਰ ਇਹਤੇਸ਼ਾਮ (3 ਅਪ੍ਰੈਲ 1948 – 26 ਅਪ੍ਰੈਲ 2021) ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜੋ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਿਤਰਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

 ਜੀਵਨ 
ਮੰਜ਼ੂਰ ਇਹਤੇਸ਼ਾਮ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਅਪ੍ਰੈਲ 1948 ਨੂੰ ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।   ਉਸਨੇ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੌਲਾਨਾ ਆਜ਼ਾਦ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਪੂਰਵਗਾਮੀ ਸਨ। 

ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ -19 ਲਈ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ 26 ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।  

 ਸਾਹਿਤਕ ਕੈਰੀਅਰ 
ਇਹਤੇਸ਼ਾਮ ਪੰਜ ਨਾਵਲਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ:

 ਕੁਛ ਦਿਨ ਔਰ (ਨਾਵਲ - 1976)
 ਸੁੱਖਾ ਬਰਗਦ (ਨਾਵਲ - 1986)
 ਦਾਸਤਾਨ-ਏ ਲਾਪਤਾ (ਨਾਵਲ - 1995)
 ਬਸ਼ਾਰਤ ਮੰਜ਼ਿਲ (ਨਾਵਲ - 2004)
 ਪਹਾੜ ਢਲਤੇ (ਨਾਵਲ - 2007)
 ਰਮਜ਼ਾਨ ਮੇਂ ਏਕ ਮੌਤ (ਨਿੱਕੀ-ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ - 1982)
 ਤਸਬੀਹ (ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ - 1998)
 ਤਮਾਸ਼ਾ ਤਥਾ ਅਨਯ ਕਹਾਣੀਆਂ (ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ - 2001)
 ਏਕ ਥਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ (ਨਾਟਕ - 1980)

ਸੁੱਖਾ ਬਰਗਦਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ, ਏ ਡਾਈਂਗ ਬਨਿਆਨ ਨਾਮ ਹੇਠ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦਾਸਤਾਨ-ਏ ਲਾਪਤਾ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਜੇਸਨ ਗ੍ਰੁਨੇਬੌਮ ਅਤੇ ਉਲਰੀਕ ਸਟਾਰਕ ਦੁਆਰਾ ਦ ਟੇਲ ਆਫ਼ ਦਾ ਮਿਸਿੰਗ ਮੈਨ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 2007 ਵਿੱਚ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਤੱਕ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੱਸਿਆ। ਗ੍ਰਨੇਬੌਮ ਅਤੇ ਸਟਾਰਕ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਨਾਰਥਵੈਸਟਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ 2018 ਵਿੱਚ ਕਢਿਆ ਗਿਆ।

 ਅਵਾਰਡ 
ਇਹਤੇਸ਼ਾਮ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਤ ਵਰਮਾ ਸਿਮਰਤੀ ਸਨਮਾਨ, ਵੀਰਸਿੰਘ ਦਿਓ ਅਵਾਰਡ, ਵਾਗੇਸ਼ਵਰੀ ਅਵਾਰਡ, ਸ਼ਿਖਰ ਸਨਮਾਨ, ਪਹਿਲ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਮੈਥਲੀ ਸ਼ਰਨ ਗੁਪਤ ਅਵਾਰਡ 2017-2018 ਵਰਗੇ ਅਨੇਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2021
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948