ਸ਼ਾਂਤਾ ਰਾਓ

ਸ਼ਾਂਤਾ ਰਾਓ (1930 - 28 ਦਸੰਬਰ 2007) ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਡਾਂਸਰ ਸੀ। ਉਹ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਥਕਲੀ ਅਤੇ ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਕਰਦੀ ਸੀ।

ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 1971 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਉਹ 1930 ਵਿੱਚ ਮੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਰਹੀ ਸੀ। 28 ਦਸੰਬਰ 2007 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਮਲੇਸ਼ਵਰਮ, ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿਖੇ ਹੋਈ।

 ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਸ਼ਾਂਤਾ ਰਾਓ ਦਾ ਜਨਮ 1925 ਵਿੱਚ ਸਾਰਸਵਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਨਮਾਨਯੋਗ ਪਰਿਵਾਰ ਸਨ। ਉਹ ਕਥਕਲੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਪਰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਆਖਰਕਾਰ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਲਾਸੀਕਲ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਜਨੂੰਨ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਡਾਂਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਓ ਨੇ ਸਾਲ 1939 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੇਪਰੋਨ, ਜੀ. ਵੈਂਕਟਾਚਲਮ, ਦੇ ਨਾਲ ਕੇਰਲ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਕੇਰਲ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਲਥੋਲ ਨਾਰਾਇਣ ਮੈਨਨ ਨਾਮਕ ਕਵੀ ਸਨ। 
ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਦੇ ਇੱਕ ਗੁਰੂ, ਪੀ. ਰਵੁਨੀ ਮੈਨਨ, ਕਥਕਲੀ ਵਰਗੇ ਮਰਦਾਨਾ ਕਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਸ਼ਾਂਤਾ ਰਾਓ ਕਥਕਲੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਪਾਇਨੀਅਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਂਤਾ ਨੂੰ ਮੋਹਿਨੀ ਅੱਤਮ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਮਹਾਨ ਗੁਰੂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪਾਨਿਕਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹਰਕਤਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਬਖਸ਼ਿਆ। ਉਸਨੇ 1940 ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸੂਰ ਵਿੱਚ ਨੰਬੂਦਰੀ ਅਤੇ ਕਥਕਲੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਥਕਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 

ਸ਼ਾਂਤਾ ਰਾਓ ਨੇ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਸੁੰਦਰਮ ਪਿੱਲਈ ਤੋਂ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਸਿੱਖਿਆ।  ਉਸਨੇ 1942 ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਦੀ ਸੰਗੀਤ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਰਾਓ ਨੇ ਵੇਮਪਤੀ ਚਿਨਾ ਸਤਿਅਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਡਾਂਸ ਫਾਰਮ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਹ 50 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਭਾਮ ਨਾਟਿਅਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਵੈਂਕਟਚਲਪਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਭਾਮਸੂਤਰਮ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ। ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਸੌਂਪੀ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ।

 ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 
ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਸਵਰਨ ਜੈਅੰਤੀ ਮਹੋਤਸਵ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ 50ਵੇਂ ਸਾਲ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ, 1997 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 
ਅਸ਼ਟ ਮਹਿਸ਼ੀ, ਇੱਕ ਦੋ ਘੰਟੇ ਦੀ ਭਾਮ ਨਾਟਿਅਮ ਰਚਨਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

 ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
 ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, 1971 
 ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ - ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਫਾਰ ਮਿਊਜ਼ਿਕ, ਡਾਂਸ ਐਂਡ ਡਰਾਮਾ, 1970 
 ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਲਈ ਕਾਲੀਦਾਸ ਸਨਮਾਨ, 1993-94 

 ਕਿਤਾਬਚਾ 



 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2007
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਵੂਮੈਨ 2020