ਸ਼ਰਮੀਲਾ ਰੇਗੇ

ਸ਼ਰਮੀਲਾ ਰੇਜ (7 ਅਕਤੂਬਰ 1964 - 13 ਜੁਲਾਈ 2013) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਲੇਖਣ ਜਾਤੀ, ਲੇਖਣ ਲਿੰਗ ਦੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਜੋਤੀ ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਫੂਲੇ ਵੂਮੈਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਸੈਂਟਰ, (ਲਿੰਗ ਅਧਿਐਨ ਵਿਭਾਗ) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦੀ ਉਸਨੇ 1991 ਤੋਂ ਪਦਵੀ ਲਈ ਸੀ। 2006 ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਇੰਸਟੀਚਿਯੂਟ ਆਫ਼ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਸਟੱਡੀਜ਼ (ਐਮਆਈਡੀਐੱਸ) ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਾਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਮੈਲਕਮ ਅਦੀਸ਼ੇਯਾਹ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।

ਰੇਜ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 'ਦਲਿਤ ਪੱਖਪਾਤ ਪਰਿਪੇਖ' ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਬਹਿਸਾਂ ਨੂੰ ਵਰਗ, ਜਾਤੀ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਲਿੰਗਕਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਕੇਦਮੀਆ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੀਜ ਦਾ ਕੰਮ, ਦਲਿਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਲਈ ਲੜਨ ਲਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਾਜ਼ੁਕ ਵਿਦਿਅਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿਚ' ਔਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ, ਦੇ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਵਿਕਲਪਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਇਤਿਹਾਸਕਤਾ, ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਚਟਾਨਾਂ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਦਲਿਤ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਆਰ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਬਦਲਣ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨੇ ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸੰਵਾਦ ਲਈ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਹਾਸ਼ੀਏ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਲੋਪ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੀ। ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਰਚਨਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਅਗੇਂਸਟ ਦਿ ਮੈਡਨੀਜ ਆਫ ਮੈਨੂ, ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦੀ ਪਦਪਤੀ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਲੜਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਿਆਂ ਔਰਤ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਅੰਬੇਦਕਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਕਿਵੇਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਕਲਪਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਤ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਨੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਭਿਆਸ ਦੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਮੌਖਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਨੁਵਾਦ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਕੇ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਾਦਾਸ਼ਤ ਦੇ ਪੁਰਾਲੇਖ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

13 ਜੁਲਾਈ 2013 ਨੂੰ ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

 ਕਿਤਾਬਚਾ 

 ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਲਿੰਗ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਇੰਸਟੀਚਿਯੂਟ, 1996 
 ਸਮਾਜ-ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਲਿੰਗ: ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ, ਸੇਜ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਇੰਡੀਆ, 2003 
 ਲਿਖਤ ਜਾਤੀ, ਲਿਖਤ ਲਿੰਗ, ਜ਼ੁਬਾਨ, 2006 
 ਸਵਿੱਤਰੀਬਾਈ ਫੂਲੇ ਦੂਜਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਭਾਸ਼ਣ, ਐਨਸੀਈਆਰਟੀ, 2009 
 ਮੈਨੂ, ਮੈਡਨੈੱਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਨਵਾਯਾਨਾ, 2013.

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਬੇਦਕਰਵਾਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2013
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964