ਹਿੰਦੀ ਦਿਵਸ

ਹਿੰਦੀ ਦਿਵਸ (ਹਿੰਦੀ: हिन्दी दिवस) ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਨ ਹੈ ਜੋ 14 ਸਤੰਬਰ 1949 ਤੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਹਿੰਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।  

 ਹਿੰਦੀ ਦਿਵਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 
ਹਿੰਦੀ ਦਿਵਸ 14 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ, ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ ਵਿਚ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਪਣਾਉਣ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੰਦੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਹਜ਼ਾਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਿਵੇਦੀ, ਕਾਕਾ ਕਾਲੇਲਕਰ, ਮੈਥੀਲੀ ਸ਼ਰਨ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਸੇਠ ਗੋਵਿੰਦ ਦਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਬੀਓਹਰ ਰਾਜੇਂਦਰ ਸਿਮ੍ਹਾ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਸਦਕਾ, ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ  ਦੁਆਰਾ ਗਣਤੰਤਰ ਦੀ ਦੋ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ, 14 ਸਤੰਬਰ 1949 ਨੂੰ ਬੋਹਰ ਰਾਜੇਂਦਰ ਸਿਮਹਾ ਦੇ 50 ਵੇਂ ਜਨਮਦਿਨ ਤੇ, ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ 26 ਜਨਵਰੀ 1950 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 343 ਦੇ ਤਹਿਤ, ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ ਵਿਚ ਲਿਖੀ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੁਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ 22 ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ।

 ਸਮਾਗਮ 
ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ-ਪੱਧਰ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਾਰੋਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ

 ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵੱਖ ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ ਲਈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤੇ।
 ਰਾਜਭਾਸ਼ਾ ਅਵਾਰਡ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਵਿਭਾਗਾਂ, ਪੀਐਸਯੂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਣ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। 

ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 25 ਮਾਰਚ 2015 ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਆਪਣੇ ਆਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਦੋ ਅਵਾਰਡਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। 1986 ਵਿਚ ਸਥਾਪਤ 'ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਰਾਜਭਾਸ਼ਾ ਪੁਰਸਕਾਰ' ਬਦਲ ਕੇ 'ਰਾਜਭਾਸ਼ਾ ਕੀਰਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ' ਅਤੇ 'ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗਿਆਨ-ਵਿਗਿਆਨ ਮੌਲਿਕ ਪੁਸਤਕ ਲੇਖਕ ਪੁਰਸਕਾਰ' ਬਦਲ ਕੇ 'ਰਾਜਭਾਸ਼ਾ ਗੌਰਵ ਪੁਰਸਕਾਰ' ਕੀਤੀ ਗਈ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ