ਰੋੱਦਮ ਨਰਸਿਮਹਾ

ਰੋੱਦਮ ਨਰਸਿਮਹਾ (20 ਜੁਲਾਈ 1933 -14 ਦਸੰਬਰ 2020) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਏਰੋਸਪੇਸ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਤਰਲ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸੀ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਦਾਰਾ (1962–1999) ਵਿੱਚ ਏਰੋਸਪੇਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਏਰੋਸਪੇਸ ਲੈਬਾਰਟਰੀਜ਼ (1984–1993) ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਾਇੰਟਫਿਕ ਰਿਸਰਚ (ਜੇ.ਐਨ.ਸੀ ਏ.ਐਸ.ਆਰ., 2000–2014) ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਮਕੈਨਿਕਸ ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸਨ। ਉਹ ਜੇ.ਐਨ.ਸੀ.ਏ.ਐਸ.ਆਰ. ਵਿੱਚ ਡੀ.ਐਸ.ਟੀ. ਈਅਰ-ਆਫ-ਸਾਇੰਸ ਚੇਅਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈੱਟ ਐਂਡ ਵਿਟਨੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਰਿਹਾ।ਨਰਸਿਮਹਾ ਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਨਰਸਿਮਹਾ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਜੁਲਾਈ 1933 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਨੰਤਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਰੋੱਦਮ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਆਰ.ਐਲ. ਨਰਸਿਮਈਆ, ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਸੈਂਟਰਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਲੇਖਕ ਵੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਭੌਤਿਕੀ ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਉੱਤੇ ਸੀ।

ਨਰਸਿਮਹਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਗਾਂਧੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਗੁਆਂਢੀ ਵਿੱਚ ਆਚਾਰੀਆ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰਾਇਆ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਤੋਂ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਮੈਸੂਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਟਾਟਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਜਿੱਥੇ ਐਰੋਨੋਟਿਕਲ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਸਪਿਟਫਾਇਰ ਏਰੋਕਰਾਫਟ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲਈ, ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। 1953 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੰਡੀਅਨ ਰੇਲਵੇ ਜਾਂ ਬਰਮਾਹ ਸ਼ੈਲ ਨਾਲ ਨੌਕਰੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਬੰਗਲੌਰ 'ਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ 1955 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਖੇ ਹੰਸ ਲੀਪਮੈਨ ਅਧੀਨ 1961 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ।

 ਕੈਰੀਅਰ 
ਨਰਸਿਮਹਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੋਜ ਕੈਰੀਅਰ, ਜੈੱਟ ਇੰਜਣ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੈਲਟੈਕ ਵਿਖੇ ਕੀਤੀ। ਰੂਸੀ ਸਪੂਤਿਕ-1 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਦਿਲਚਸਪੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਹੰਸ ਡਬਲਿਊ. ਲੀਪਮੈਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ, ਦੁਰਲੱਭ ਗੈਸ ਅਤੇ ਤਰਲ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਖੋਜ ਨੂੰ ਨਾਸਾ ਜੀਟ ਪ੍ਰੋਪਲੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿਖੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਐਰੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਅਤੇ ਸੁਪਰਸੋਨਿਕ ਪ੍ਰਵਾਹਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਸਦਮੇ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪਹਿਲੇ ਕੰਪਿਊਟਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਹ 1962 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਪਰਤਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਐਰੋਨੋਟਿਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ (1962–1999) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਗੜਬੜ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਅਤੇ ਰੀਮੇਨਮੇਰਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜ (ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ) ਤੋਂ ਲੈਮੀਨੇਰ (ਸੁਚਾਰੂ) ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਤਰਲ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। 1970 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਅਵਰੋ 748 ਦੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।

ਉਹ ਇਸਰੋ ਕੇ.ਆਰ.ਰਮਨਾਥਨ, ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ (1994–1999) ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਏਰੋਸਪੇਸ ਲੈਬਾਰਟਰੀਜ਼ (1984–1993) ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਟੱਡੀਜ਼ (1997–2004) ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਾਇੰਟਫਿਕ ਰਿਸਰਚ (ਜੇ.ਐਨ.ਸੀ.ਏ.ਐਸ.ਆਰ.), ਬੈਂਗਲੌਰ (2000-2014) ਵਿਖੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਮਕੈਨਿਕਸ ਯੂਨਿਟ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸਨ। ਉਹ ਜੇ.ਐਨ.ਸੀ.ਏ.ਐਸ.ਆਰ. ਵਿੱਚ ਡੀ.ਐਸ.ਟੀ. ਈਅਰ-ਆਫ-ਸਾਇੰਸ ਚੇਅਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ 'ਚ ਪ੍ਰੈੱਟ ਐਂਡ ਵਿਟਨੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵੀ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਸੇਲਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੈਲਟੈਕ, ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੈਂਗਲੇ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ, ਸਟ੍ਰਥਕਲਾਈਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਐਡੀਲੇਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

ਨੈਸ਼ਨਲ ਏਰੋਸਪੇਸ ਲੈਬਾਰਟਰੀਜ਼ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਨਰਸਿਮਹਾ ਨੇ ਤਰਲ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਸਦਕਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਾਨ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਗਰਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਲਈ ਇੱਕ ਕੋਡ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਉਸ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਹਲਕੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ।

 ਸਨਮਾਨ 
ਨਰਸਿਮਹਾ ਅਮਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦਾ ਆਨਰੇਰੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਦੀ ਰਾਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਫੈਲੋ ਸੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਐਰੋਨੌਟਿਕਸ ਐਂਡ ਐਸਟ੍ਰੋਨੇਟਿਕਸ ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਫੈਲੋ ਸੀ। ਉਹ ਕੈਲਟੈਕ ਅਤੇ ਆਈ.ਆਈ.ਐਸ.ਸੀ. ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਵੀ ਸੀ।

ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

 1985ਐਸ ਐਸ ਭਟਨਾਗਰ ਪੁਰਸਕਾਰ  
 1987ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ।
 1990ਗੁੱਜਰਮਲ ਮੋਦੀ ਅਵਾਰਡ
 1998ਸ. ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਮੈਡਲ, ਇੰਡੀਅਨ ਸਾਇੰਸ ਕਾਂਗਰਸ
 2000ਫਉਇਡ ਡਾਈਨਮਿਕਸ ਅਵਾਰਡ, ਅਮਰੀਕਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਏਰੋਨੌਟਿਕਸ ਐਂਡ ਐਸਟ੍ਰੌਨੌਟਿਕਸ
 2008ਟ੍ਰਾਈਸਟ ਸਾਇੰਸ ਇਨਾਮ, ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਗਿਆਨ ਅਕਾਦਮੀ
 2009ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ, ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਕਾਂਗਰਸ, ਗੁਲਬਰਗਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
 2013ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ
 2019ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਮੈਟਰਨਿੰਗ ਇਨ ਸਾਇੰਸ, ਨੇਚਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ 

ਉਹ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੋਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਪੰਦਰਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਲੇਖਕ ਸੀ।

 ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਨਰਸਿਮਹਾ ਦੀ ਮੌਤ 14 ਦਸੰਬਰ, 2020 ਨੂੰ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਐਮ.ਐਸ. ਰਮਈਆ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਬਰੇਨ ਹੈਮਰੇਜ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ। ਉਹ 87 ਸਾਲਾ ਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਧੀ ਸਨ।

 ਕਿਤਾਬਾਂ 







 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 

 Homepage at JNCASR 
 Academic profile at JNCASR 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1933
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2020