ਸ਼ੌਕਤ ਓਸਮਾਨ

ਸ਼ੇਖ ਅਜ਼ੀਜ਼ੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ( ਸ਼ੌਕਤ ਓਸਮਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; 2 ਜਨਵਰੀ 1917 - 14 ਮਈ 1998) ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸੀ।  ਉਸਨੇ 1962 ਵਿਚ ਬੰਗਲਾ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, 1983 ਵਿਚ ਏਕੁਸ਼ੀ ਪਦਕ ਅਤੇ 1997 ਵਿਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ ਸਨ।   

 ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਓਸਮਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਸਬਲਸਿੰਘਾਪੁਰ, ਹੁਗਲੀ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ੇਖ ਮੁਹੰਮਦ ਯਾਹੀਆ ਸਨ। ਓਸਮਾਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਲੀਹਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਐਂਗਲੋ-ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿਭਾਗ) ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰਜ਼ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿਖੇ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਨੇ 1938 ਵਿਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ 1941 ਵਿਚ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਮਾਸਟਰ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। 

 ਕਰੀਅਰ 
1947 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਓਸਮਾਨ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਮੌਜੂਦਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼) ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸਨੇ ਚਟਗਾਓਂ ਕਾਮਰਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ।  ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 1959-1972 ਦੌਰਾਨ ਢਾਕਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 

 ਸਾਹਿਤ 
ਓਸਮਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਵਲ ਸੀ ਜੈਨਾਨੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵੰਡ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਚਿੱਤਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਤਾਦਾਸ਼ੇਰ ਹੈਸ਼ੀ (ਗੁਲਾਮ ਦਾ ਹਾਸਾ) ਵਿੱਚ, ਓਸਮਾਨ ਨੇ ਸਮਕਾਲੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ। 

 ਪਰਿਵਾਰ 
ਓਸਮਾਨ ਦਾ ਬੇਟਾ ਯਾਫੇਸ ਓਸਮਾਨ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮੰਤਰੀ ਹੈ । 

 ਅਵਾਰਡ 

 ਬੰਗਲਾ ਅਕਾਦਮੀ ਸਾਹਿਤਕ ਅਵਾਰਡ (1962)
 ਆਦਮਜੀ ਸਾਹਿਤਕ ਅਵਾਰਡ (1966)
 ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਵਾਰਡ (1967)
 ਏਕੁਸ਼ੀ ਪਦਕ (1983)
 ਮਹਿਬੂਬਉੱਲਾ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਪੁਰਸਕਾਰ (1983)
 ਮੁਕਤਧਰਾ ਸਾਹਿਤਕ ਅਵਾਰਡ (1991)
 ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਅਵਾਰਡ (1997)

 ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ 

 ਨਾਵਲ

 ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ

 ਨਾਟਕ

 ਯਾਦਾਂ

 ਕਾਲਰਾਤਰੀ ਖੰਡਾਚਿੱਤਰ (1986)
 ਸਵਜਨ ਸੰਗਰਾਮ (1986)

 ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ

 ਅਨੁਵਾਦ

 ਸੰਪਾਦਨ

 ਗ਼ੈਰ-ਕਲਪਨਾ 


 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1998
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1917
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਨਾਵਲਕਾਰ