ਪਰਾਸ਼ਰ ਝੀਲ

ਪਰਾਸ਼ਰ ਝੀਲ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੰਡੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ  ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਡੀ ਕਸਬੇ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ 49 ਕਿਲੋਮੀਟਰ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਪਗੋਡਾ-ਵਰਗੇ ਮੰਦਰ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਤੈਰਦਾ ਟਾਪੂ ਹੈ।

 ਇਤਿਹਾਸ 
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਸ਼ੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਝੀਲ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮੰਡੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਾਨ ਸੇਨ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਸ਼ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਮਾਚਲੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਝੀਲ ਦਾ ਨਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਵੇਰਵੇ 
ਇਹ ਝੀਲ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ  ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਵੱਲੋਂ ਇੱਥੇ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਦੇ ਕਰਕੇ ਇਸ ਡੂੰਘੇ ਨੀਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਝੀਲ ਜਿੱਥੋਂ ਤੇਜ਼ ਵਗਦਾ ਬਿਆਸ ਦਰਿਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਝੀਲ ਮੰਡੀ ਤੋਂ ਜਾਂ ਕੁੱਲੂ ਘਾਟੀ ਦੇ ਬਜੌਰਾ ਤੋਂ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਰਸਤੇ 49 ਕਿ.ਮੀ (30 ਮੀਲ) ਹਨ । ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੋਲ, ਤੈਰਦਾ ਟਾਪੂ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਆਮ ਕੁਦਰਤੀ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ। ਤੈਰਦਾ ਟਾਪੂ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਤੈਰਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਝੀਲ ਦੇ 7% ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a7/Prashar_Lake%2CMandi_%2CHimachal_Pardesh.jpg/200px-Prashar_Lake%2CMandi_%2CHimachal_Pardesh.jpg|left|thumb|200x200px| ਮੰਦਰ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਪਰਾਸ਼ਰ ਝੀਲ
ਮੰਦਰ ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੰਤਕਥਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕੋ ਦਰੱਖਤ ਤੋਂ  ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਝੀਲ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੋਤਾਖੋਰ ਇਸ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਪਾਏ।"Temples in the Clouds", film by Jim Mallinson and Chicco Patuzzi, 2008, http://www.filmsouthasia.org/archive/details.php?id=1016

 ਮਿਥਿਹਾਸ 
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਸ਼ੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਇਸ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਪਰਾਸ਼ਰ ਝੀਲ ਰੱਖਿਆ ਪੈ ਗਿਆ। ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭੀਮ, ਪਾਂਡਵ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਇਹ ਝੀਲ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ/ਮਹਾਭਾਰਤ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਂਡਵ ਭਗਵਾਨ ਕਾਮਰੁਨਾਗ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਕਮਰੁਨਾਗ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਾਹੌਲ ਨਾਲ਼ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਭੀਮ ਨੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ  ਕੂਹਣੀ ਮਾਰੀ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਟੋਆ ਪੈ ਗਿਆ। ਇਹ ਟੋਆ ਫਿਰ ਪਰਾਸ਼ਰ ਝੀਲ ਬਣ ਗਿਆ।

 ਭੂਗੋਲ 
ਪਰਾਸ਼ਰ ਝੀਲ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਮੰਡੀ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 49 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਝੀਲ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਅਜੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ।

 ਗੈਲਰੀ 

 ਪਰਾਸ਼ਰ ਝੀਲ, ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ 

 ਪਰਾਸ਼ਰ ਝੀਲ ਦਾ ਫਲੋਰਾ 

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 

 ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਵਿਭਾਗ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲਾਂ