ਪਿੰਡ ਕਲਵਾਨੂੰ

ਕਲਵਾਨੂੰ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਪਾਤੜਾਂ ਤਹਿਸ਼ੀਲ ਵਿਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਸ਼ੁਤਰਾਣਾ ਹਲਕੇ ਦਾ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਇਕ ਪਿੰਡ ਬਾਦਸ਼ਾਪੁਰ  ਛੱਡ ਹਰਿਆਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਭਾਵੇ ਮਾਲਵੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪੁਆਧੀ ਹੈ,ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪੱਖੋਂ,ਇਹ ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੋਵੇਂ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ।￼ਗੁਰਮੁੱਖ ਸਿੰਘ 

 ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ 
ਇਹ ਪਿੰਡ ਪਟਿਆਲੇ ਤੋਂ ਬੁਢਲਾਡੇ ਜਾਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਸੜਕ ਉੱਤੇ, ਘੱਗੇ ਸ਼ਹਿਰ (ਜੋਂ ਇਸਦਾ ਨੇੜਲਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ) ਤੋਂ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਘੱਗਾ ਤੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਰੋਡ ਬਾਇਆ ਘੱਗਰ ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਰੀ ਫਿਰਨੀ ਦਾ ਘੇਰਾ 4 ਕੁ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਲਈ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਛੱਪੜ ਹਨ, ਪਹਿਲਾ ਘੱਗੇ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਸੜਕ ਕੋਲ ਬਿਲਕੁਲ ਪਿੰਡ ਡਰ ਅੱਡੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਛੱਪੜ ਸਰਕਾਰੀ  ਸਕੂਲ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਥੋੜੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ, ਤੀਜਾ ਛੱਪੜ ਗੁੱਗੇ ਮੈੜੀ ਮੰਦਰ ਕੋਲ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜਿਥੋਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦੋ ਕੱਚੇ ਰਾਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,ਇਕ ਰਾਹ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਅਤਾਲਾਂ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜਾ ਰਾਹ ਪਿੰਡ ਨੂੰ  ਡਰੋਲੀ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਪੱਕੀ ਸੜਕ ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੀ ਹੋਈ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਬਾਦਸ਼ਾਹਪੁਰ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਜਵਾਲਪੁਰ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਭਾਖੜਾ ਨਹਿਰ ਨਿੱਕਲਦੀ ਹੈ, 

 ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾ 

 ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਕਲਵਾਨੂੰ

 ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ 

 ਡੇਰਾ ਸਿੱਧਾਂ ਵਾਲਾ - ਬਾਬਾ ਮੋਨੀ ਜੀ ਸਾਲ ਦੇ 6 ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਾ ਸਮਾ ਇਸ ਪਿੰਡ ਚ ਰੁਕਦੇ ਤੇ ਬਾਕੀ ਸਮਾ ਘੱਗਾ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਡੇਰਿਆਂ ਚ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਫ਼ਰਵਰੀ-ਮਾਰਚ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਇਸ ਡੇਰੇ ਵਿਚ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਲੰਗਰ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
 ਡੇਰਾ ਦਸਵੀਂ ਵਾਲਾ - ਜਿੱਥੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਸਾਧੂ ਨੇ ਜਿਉਂਦੇ ਜੀਅ ਸਮਾਧੀ ਲਾਈ ਸੀ। ਇਥੇ ਦੁਸਹਿਰੇ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਲੰਗਰ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਧੂ ਤੋਂ ਪਰ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਸਾਧੂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਡੇਰਾ ਬਣਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਡੇਰਾ ਧਿਆਨਦਾਸ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਡੇਰਿਆਂ ਵਿਚ ਸਾਧੂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
 ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਸਜਿਦ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਈਦ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
 ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਰਾਹ ਉਤੇ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ।
 ਗੁੱਗਾ ਮੈੜੀ - ਇੱਥੇ ਭਾਦਰੋਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਨੌਵੀਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਬਾਹਰਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਪੀਰਾਂ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਖ਼ਾਨਗਾਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਥੇ ਹਰ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

 ਹਵਾਲੇ 
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ