ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ

ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sardar Vallabhbhai Patel International Airport; ਵਿਮਾਨਖੇਤਰ ਕੋਡ: AMD) ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀਨਗਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੰਸੋਲ, ਕੇਂਦਰੀ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੇ  ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 

ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2018-19 ਵਿਚ, ਇਸਨੇ ਤਕਰੀਬਨ 11.17 ਮਿਲੀਅਨ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਸੱਤਵਾਂ-ਵਿਅਸਤ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਗੋਆਇਰ ਲਈ ਇੱਕ ਫੋਕਸ ਸਿਟੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2015 ਵਿਚ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਨਿੱਜੀਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਨਵਾਂ ਏਅਰਪੋਰਟ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਮੌਜੂਦਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਕਾਰਨ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
alt=Vaikundaraja.s|thumb| ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਏਅਰਪੋਰਟ ਘਰੇਲੂ ਟਰਮੀਨਲ 
ਇਸ ਨੂੰ ਏਅਰਪੋਰਟ ਕੌਂਸਲ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੁਆਰਾ 2017 ਲਈ ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ “ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਧਰੇ ਹੋਏ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ” ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਢਾਂਚਾ 
ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਚਾਰ ਟਰਮੀਨਲ ਹਨ: ਘਰੇਲੂ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ, ਸੈਕੰਡਰੀ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਟਰਮੀਨਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਰਗੋ ਟਰਮੀਨਲ ਵੀ। ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ 45 ਪਾਰਕਿੰਗ ਬੇਸ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਟਰਮੀਨਲ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਚਾਰ ਏਰੋ-ਬਰਿੱਜ ਹਨ। ਨਵਾਂ ਟਰਮੀਨਲ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਚਾਂਗੀ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਨਵੇਂ ਟਰਮੀਨਲ ਵਿਚ ਅੱਧਾ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਚਲਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੋਵਾਂ ਟਰਮੀਨਲਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਏਅਰਪੋਰਟ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (ਏ.ਏ.ਆਈ.) ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਤਕਨੀਕੀ ਬਲਾਕ ਤਿਆਰ ਕਰੇਗੀ ਜੋ ਕਿ ਫਲਾਈਟ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਏਗੀ ਅਤੇ ਉਡਾਣਾਂ ਦਾ ਬਿਹਤਰ ਨਿਯੰਤਰਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ।

 ਰਨਵੇਅ 
ਏਅਰਪੋਰਟ ਦਾ ਇਕੋ ਰਨਵੇਅ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 3,505 ਮੀਟਰ (11,499 ਫੁੱਟ) ਲੰਬਾ ਹੈ।

 ਟਰਮੀਨਲ 

 ਟਰਮੀਨਲ 1 
ਟਰਮੀਨਲ 1 ਦੇ 32 ਚੈੱਕ-ਇਨ ਕਾਉਂਟਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 45,000 ਐਮ 2 (480,000 ਵਰਗ ਫੁੱਟ) ਹੈ।

ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿਚ, ਘਰੇਲੂ ਟਰਮੀਨਲ 1 (ਪਹਿਲੀ ਮੰਜ਼ਲ ਤੇ ਗੇਟ 4 ਦੇ ਨੇੜੇ) ਵਿਖੇ ਇਕ ਨਵਾਂ ਪਲਾਜ਼ਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਲੌਂਜ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਪਾਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੋਣਵੇਂ ਬੈਂਕ ਕਾਰਡਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੁਝ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਡਾਣ ਭਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।

 ਟਰਮੀਨਲ 2 
ਟੀ 2 ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 5 ਜੁਲਾਈ 2010 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 15 ਸਤੰਬਰ 2010 ਨੂੰ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਟਰਮੀਨਲ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਟਰਕਚਰਲ ਸਟੀਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਅਵਾਰਡਾਂ ਦੇ 2009 ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਟੀਲ ਸਟਰਕਚਰ ਲਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਟਰਮੀਨਲ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਐਰੋਬ੍ਰਿਜ ਅਤੇ 32 ਚੈੱਕ-ਇਨ ਕਾਊਂਟਰ ਹਨ। ਲਗਭਗ 41,000 ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਦੇ ਕੁੱਲ ਮੰਜ਼ਿਲ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਟਰਮੀਨਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਲਗਭਗ 1,600 ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

 ਟਰਮੀਨਲ 3 
ਟਰਮੀਨਲ 3 ਟਰਮੀਨਲ 1 ਦੇ ਅੱਗੇ ਆਵੇਗਾ। ਟਰਮੀਨਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ ਘਰੇਲੂ ਉਡਾਣਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਏਗੀ। ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ 2019 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

 ਹਾਦਸੇ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ 

 ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਜਾ ਰਹੀ ਇੰਡੀਅਨ ਏਅਰ ਲਾਈਨ ਦੀ ਫਲਾਈਟ 113 19 ਅਕਤੂਬਰ 1988 ਨੂੰ ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਆਖ਼ਰੀ ਪਹੁੰਚ 'ਤੇ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਰੇ 6 ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਸਮੇਤ 130 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਡਾਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਧੁੰਦ ਵਾਲੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਰਸ਼ਨੀ ਪਹੁੰਚ ਲਈ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਰਨਵੇ 23 ਤੋਂ  ਦਰੱਖਤਾਂ ਅਤੇ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਉਣ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਤਣਾਅ ਵਾਲੇ ਪਾਇਲਨ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਗਿਆ। 
 ਇੰਦੌਰ ਤੋਂ ਆ ਰਹੀ ਜੈੱਟ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਦੀ ਫਲਾਈਟ 2510, 22 ਜੁਲਾਈ 2010 ਨੂੰ ਏਅਰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਲੈਂਡ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਰਨਵੇ' ਤੇ ਢਹਿ ਗਈ। ਏਟੀਆਰ ਫਲਾਈਟ ਵਿਚ 57 ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਚਾਰ ਮੈਂਬਰ ਸਵਾਰ ਸਨ। ਕੁਝ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੱਕ ਦਾ ਚੱਕਰ ਟਾਇਰ ਫਟਣ ਕਾਰਨ ਜਹਾਜ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਸੀ। 

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:All articles with unsourced statements
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ