ਗੌਹਾਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

ਗੌਹਾਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Gauhati University), ਗੁਹਾਟੀ ਦੇ ਜਲੂਕਬਾਰੀ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਜੀ.ਯੂ. ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। ਇਹ 1948 ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਇਕ ਅਧਿਆਪਨ-ਅਤੇ-ਸੰਬੰਧਿਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਗ੍ਰੇਡ "ਏ" ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। 1948 ਵਿਚ 18 ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ 8 ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਗੌਹਾਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਅੱਜ 39 ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਵਿਭਾਗਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਈ.ਡੀ.ਓ.ਐਲ. (ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ਅਤੇ ਓਪਨ ਲਰਨਿੰਗ) ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਕ ਲਾਅ ਐਂਡ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ 341 ਐਫੀਲੀਏਟਿਡ ਕਾਲਜ ਹਨ, ਜੋ ਆਰਟਸ, ਸਾਇੰਸ, ਕਾਮਰਸ, ਲਾਅ, ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿਚ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੋਰਸ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗੌਹਾਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀਆਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। 

 ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ 
ਜੀ.ਯੂ. ਕੋਰਟ, ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕੌਂਸਲ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕਾਉਂਸਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਨ। 

 ਕੈਂਪਸ 
 ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗੁਹਾਟੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਲੂਕਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕੈਂਪਸ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨਦੀ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਵਹਿ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੈਂਪਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ 'ਗੋਪੀਨਾਥ ਬਾਰਦੋਲੋਈ ਨਗਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਤਕਰੀਬਨ 5000 ਆਬਾਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਹੋਸਟਲਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ 3000 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਕੁਆਰਟਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੇ 22 ਹਾਲ ਹਨ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ, ਸਟ੍ਰੀਟ ਲਾਈਟਿੰਗ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੜਕਾਂ, ਗੈਸਟ ਹਾਊਸ, ਡਾਕ ਅਤੇ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ ਦਫਤਰ, ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ, ਕੰਟੀਨਜ਼, ਇੱਕ ਮਾਰਕੀਟ, ਪਾਰਕ, ਖੇਡ ਦੇ ਮੈਦਾਨ, ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ, ਇਨਡੋਰ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਆਦਿ ਕੈਂਪਸ ਵਿਚ ਹਨ। 

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ ਨੰਬਰ 37 'ਤੇ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਗੋਪੀਨਾਥ ਬਾਰਡੋਲੋਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ' ਤੇ; कामाਖਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ; ਅਤੇ ਗੁਹਾਟੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਹਾਟੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕਚਾਰੀ (ਡੀ. ਸੀ. ਕੋਰਟ) ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਅਸਮ ਦਾ ਦੀਸਪੁਰ ਵਿਖੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 22 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗੁਹਾਟੀ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹੈ; ਗੁਹਾਟੀ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਸੜਕ, ਰੇਲ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਸੰਪਰਕ ਹਨ। ਆਸਾਮ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਬੱਸਾਂ ਦਾ ਅਡਾਬਾਰੀ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ ਵਿਖੇ ਆਪਣਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਕੈਂਪਸ ਤੋਂ 2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ। 

ਆਪਣੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਗੌਹਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਕਲਿੰਗਸੋਫਟ ਦੀ ਫਲੈਗਸ਼ਿਪ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਈਆਰਪੀ ਹੱਲ, ਗ੍ਰੀਸੈਲਜ਼ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀਆਂ ਅਕਾਦਮਿਕ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਸਵੈਚਾਲਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। 

 ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰ 
ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਰਿਸਰਚ (ਆਈ ਸੀ ਸੀ ਆਰ) ਦਾ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰ (ਐਨਈਆਰਸੀ) ਗੌਹਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਬਿਲਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਬੰਗਲੌਰ ਆਈ ਸੀ ਸੀ ਆਰ ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੀਯੂ ਵਿਚ ਇਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਇਕੋ ਇਕ ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। 

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਕਾਂਤਾ ਹੈਂਡਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ 2003 ਵਿਚ ਸਥਾਪਤ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਫਾਰ ਮੈਨੂਸਕ੍ਰਿਪਟਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇਕ ਮਨੋਨੀਤ 'ਮੈਨੂਸਕ੍ਰਿਪਟ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ' (ਐਮ.ਸੀ.ਸੀ.) ਹੈ।Manuscript Conservation Centres  National Mission for Manuscripts. 

ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਅਸਾਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ ਲਗਭਗ 850,000 ਕਿਤਾਬਾਂ, ਰਸਾਲੇ ਅਤੇ ਰਸਾਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਲਗਭਗ 5,000 ਕੀਮਤੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੁਝ 300 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ। 

 ਕਾਲਜ 
ਜਦੋਂ ਗੌਹਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਵਿਚ 17 ਐਫੀਲੀਏਟਡ ਕਾਲਜ ਸਨ। ਅੱਜ ਆਸਾਮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ 326 ਕਾਲਜ ਹਨ ਜੋ ਗੌਹਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। 

 ਦਰਜਾਬੰਦੀ 
ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨਲ ਰੈਂਕਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ (ਐਨ.ਆਈ.ਆਰ.ਐਫ.) ਨੇ ਗੌਹਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 65 ਵਿਚ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 2019 ਵਿਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿਚ 42ਵਾਂ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ। 

 ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਫੈਕਲਟੀ 

 ਅਲੂਮਨੀ 

 ਅੰਬਿਕਾ ਚਰਨ ਚੌਧਰੀ, ਸਾਹਿਤਕਾਰ 
 ਜਿਤੇਂਦਰ ਨਾਥ ਗੋਸਵਾਮੀ, ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਚੰਦਰਯਾਨ -1 ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਰੂਪ ਭੱਟਨਗਰ ਲੌਰੀਏਟ (1994), ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ (2017) 
 ਭਬਾਨੰਦ ਡੇਕਾ, ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ 
 ਮਾਮੋਨੀ ਰਾਇਸੋਮ ਗੋਸਵਾਮੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ (1983), ਗਿਆਨਪੀਥ ਅਵਾਰਡ (2001), ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਪ੍ਰਿੰਸ ਕਲਾਜ਼ ਲੌਰੀਏਟ (2008) 
 ਦੀਪਕ ਸੀ. ਜੈਨ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਸੀ.ਈ.ਆਈ.ਬੀ.ਐਸ. ਦੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ 
 ਹਿਤੇਂਦਰ ਨਾਥ ਗੋਸਵਾਮੀ, ਅਸਾਮ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਪੀਕਰ 
 ਨਾਗੇਨ ਸੈਕਿਆ, ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ, ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (1997) 
 ਬੀਜੋਆ ਚੱਕਰਵਰਤੀ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ, ਜਲ ਸਰੋਤ 
 ਇਲੰਗਬਮ ਨੀਲਕੰਤਾ ਸਿੰਘ, ਕਵੀ, ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (1987), ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ (2000) 
 ਰਿਤੂ ਲਲਿਤ, ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ 
 ਸਰਬੰੰਦ ਸੋਨੋਵਾਲ, ਰਾਜਨੇਤਾ, ਅਸਾਮ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ 
 ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਕੁਮਾਰ ਮਹੰਤ, ਅਸਾਮ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ 
 ਮੁਕੰਦਮ ਸ਼ਰਮਾ, ਵਕੀਲ, ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਜੱਜ, ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਚੀਫ ਜਸਟਿਸ 
 ਟੈਮਸੁਲਾ ਏਓ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ (2007), ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (2013) 
 ਅਤੁਲ ਬੋਰਾ, ਰਾਜਨੇਤਾ 
 ਹਿਮਾਂਤਾ ਬਿਸਵਾ ਸਰਮਾ, ਰਾਜਨੇਤਾ 
 ਧ੍ਰੁਬਾ ਹਜ਼ਾਰਿਕਾ, ਨਾਵਲਕਾਰ 
 ਸਿਧਾਰਥ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ, ਰਾਜਨੇਤਾ 
 ਨਿਰਮਲ ਪ੍ਰਭਾ ਬਾਰਦੋਲੋਈ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (1983) 
 ਅਰੂਪਾ ਕਾਲੀਤਾ ਪਤੰਗਿਆ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (2014) 
 ਭੁਪਿੰਦਰ ਨਾਥ ਗੋਸਵਾਮੀ, ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਰੂਪ ਭੱਟਨਗਰ ਲੌਰੀਏਟ (1995) 
 ਮਹਿਮ ਬੋੜਾ, ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ, ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (2001), ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ (2011) 
 ਤਰੁਣ ਗੋਗੋਈ, ਅਸਾਮ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ 
 ਹਰੀਸ਼ੰਕਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ 19 ਵੇਂ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ 
 ਬੀਰੇਂਦਰ ਨਾਥ ਦੱਤਾ, ਭਾਰਤੀ ਖੋਜਕਰਤਾ, ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ (2009) 
 ਕਿਸ਼ੋਰ ਜਾਦਵ, ਲੇਖਕ 

 ਫੈਕਲਟੀ 

 ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਾਂਤਾ ਹੈਂਡਿਕ, ਗੌਹਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਉਪ-ਕੁਲਪਤੀ, ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ (1955), ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ (1967) 
 ਬਾਨੀਕਾਂਤ ਕਕਾਤੀ, ਕਲਾ ਦੇ ਫੈਕਲਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡੀਨ ਅਤੇ ਅਸਾਮੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ। 
 ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨਿਓਗ, ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰੋ 
 ਭੂਪੇਨ ਹਜ਼ਾਰਿਕਾ, ਸਾਬਕਾ ਲੈਕਚਰਾਰ 
 ਡਾ. ਦੇਬੋ ਪ੍ਰਸਾਦ ਬੜੂਆਹ, ਸਾਬਕਾ ਉਪ-ਕੁਲਪਤੀ 
 ਅਮਰਜਯੋਤੀ ਚੌਧਰੀ, ਸਾਬਕਾ ਲੈਕਚਰਾਰ 
 ਸਾਬਕਾ ਲੈਕਚਰਾਰ ਐਨ.ਯੂ. 
 ਭਾਬੇਂਦਰ ਨਾਥ ਸੈਕਿਆ, ਸਾਬਕਾ ਲੈਕਚਰਾਰ 
 ਡਾ. ਸੂਰਿਆ ਕੁਮਾਰ ਭੂਆਨ, ਸਾਬਕਾ ਉਪ-ਕੁਲਪਤੀ 

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ