ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ

ਇੱਕ ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: typewriter), ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਮਕੈਨੀਕਲ ਜਾਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਫਿਕਲ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ, ਇੱਕ ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬਟਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਅੱਖਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਰਿਬਨ ਨੂੰ ਸਫ਼ਾਈ ਵਾਲੀ ਸਿਆਹੀ ਨਾਲ ਪੇਪਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਤੱਤ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੱਲਣਯੋਗ ਕਿਸਮ ਚਿੱਠੀਪ੍ਰੈੱਸ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ।
ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਕ ਵੱਖਰੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਤੱਤ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਟਾਈਪ ਬਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਹਰ ਬਟਨ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਧੀ ਇੱਕੋ ਇਕਾਈ ਦੇ ਤੱਤ (ਜਿਵੇਂ ਟਾਈਪਬਾਲ) ਨੂੰ ਹਰੇਕ ਵੱਖਰੇ ਅੱਖਰ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਵੱਖਰੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਵਰਤ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਤੇ ਟਾਈਪਰਾਟਰ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਟਾਇਪਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਪਹਿਲਾ ਵਪਾਰਕ ਟਾਈਪ-ਰਾਇਟਰ 1874 ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ 1880 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਇਹ ਆਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ ਨਿੱਜੀ ਹੱਥ ਲਿਖਤ ਚਿੱਠੀ ਪੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲਿਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੰਦ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਲੇਖਕਾਂ, ਦਫਤਰਾਂ, ਅਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਵਿਚ ਈ. ਰੇਮਿੰਗਟਨ ਐਂਡ ਸਨਜ਼, ਆਈਬੀਐਮ, ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਟਾਈਪਰਾਇਟਰਸ, ਓਲੀਵਰ ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ ਕੰਪਨੀ, ਓਲੀਵੈਟੀ, ਰਾਇਲ ਟਾਈਪਰਾਇਟਰ ਕੰਪਨੀ, ਸਮਿਥ ਕੋਰੋਨਾ, ਅੰਡਰਵਰਡ ਟਾਈਪਰਾਇਟਰ ਕੰਪਨੀ, ਏਡਲਰ ਟਾਈਪਰਾਇਟਰ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਓਲੰਪਿਏ ਵਰਕੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

 ਮਾਨਕੀਕਰਨ 
ਲਗਭਗ 1910 ਤਕ, "ਮੈਨੂਅਲ" ਜਾਂ "ਮਕੈਨੀਕਲ" ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਸਨ, ਲੇਕਿਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟਾਈਪਰਾਟਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਹਰ ਕੁੰਜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟਾਇਪ ਬਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਢੁਕਵਾਂ ਪੱਤਰ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਕੁੰਜੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਟਾਇਪਬਾਰ ਇੱਕ ਰਿਬਨ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਟੀਵ ਫੈਬਰਿਕ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ) ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਿਲੰਡਰ ਪਲਾਟਨ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਲਪੇਟਿਆ ਕਾਗਜ਼ ਤੇ ਇੱਕ ਛਾਪੇ ਮਾਰਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ।

ਪਲੈਟਨ ਇੱਕ ਕੈਰੇਜ਼ ਤੇ ਮਾਊਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਖੱਬੇ ਜਾਂ ਸੱਜੇ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਸੀ, ਹਰੇਕ ਅੱਖਰ ਦੇ ਟਾਈਪ ਬਾਅਦ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਹੀ ਟਾਈਪਿੰਗ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਅਜੀਬ ਤੌਰ ਤੇ ਵਧਾਉਣਾ।
ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ ਦੇ ਪਲੈਟਨ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਹਰ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਟੈਕਸਟ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕੈਰੇਜ਼ ਰਿਟਰਨ ਲੀਵਰ (ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਜਾਂ ਖੱਬਾ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ ਟਾਈਪ-ਰਾਇਟਰਾਂ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ) ਲੰਬਕਾਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਓਪਰੇਟਰ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇਣ ਲਈ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਅੱਖਰਾਂ' ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਾਗਜ਼-ਵਾਪਸੀ ਲੀਵਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਗਜ਼ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਸਤਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਦਲਣ ਲਈ ਕਰੋ।

 ਅੱਖਰ ਅਕਾਰ 
ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ-ਚੌੜਾਈ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਵਾਲੇ ਆਮ ਟਾਈਪਰਾਟਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਟੀਕਲ ਇੰਚ ਦੇ ਛੇ ਖਿਤਿਜੀ ਰੇਖਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ "ਪੀਕਾ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਤੀ ਹਰੀਜੱਟਲ ਇੰਚ ਲਈ 10 ਅੱਖਰ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਲਈ "ਈਲੀਟ"।
ਇਹ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਿ "ਪੱਕਾ" ਇੱਕ ਰੇਖਾਕਾਰ ਇਕਾਈ (ਲਗਪਗ 1/6 ਇੰਚ) ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਪ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਿਸਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹੈ।

ਕੁਝ ਟਾਈਪ-ਰਾਇਟਰਜ਼ ਲੇਬਲਿੰਗ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵਾਧੂ ਵੱਡੇ ਕਿਸਮ (ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਡਬਲ ਉਚਾਈ, ਡਬਲ ਚੌੜਾਈ) ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਲਾਇਬਰੇਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਤੇ ਵਰਗੀਕਰਣ ਨੰਬਰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

 ਰੰਗ 
ਕੁਝ ਰਿਬਨ ਕਾਲੀ ਅਤੇ ਲਾਲ ਪੱਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਅੱਧਾ ਚੌੜਾਈ ਅਤੇ ਰਿਬਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਲੰਬਾਈ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਬਹੁਤੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਉੱਤੇ ਲੀਵਰ ਨੇ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਵਿਚ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜ਼ਾਜਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਬੁਕਸੰਗਿੰਗ ਐਂਟਰੀਆਂ ਲਈ ਉਪਯੋਗੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਰਿੰਗ ਵਿਚ ਰਿਣਾਈ ਰਿਣਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜ਼ੋਰ ਪਾਉਣ ਲਈ, ਚੱਲ ਰਹੇ ਟੈਕਸਟ ਦੇ ਕੁਝ ਚੁਣੇ ਅੱਖਰਾਂ 'ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਜਦੋਂ ਇਕ ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ ਕੋਲ ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਸੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਇਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਾਲੀ ਰਿਬਨ ਦੇ ਨਾਲ ਫਿੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ; ਫਿਰ ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ੀ ਰਿਬਨ ਤੇ ਸਵਿਚ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪਾਈਪ ਸਿਆਹੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੀ।
ਕੁਝ ਟਾਈਪ-ਰਾਇਟਰਸ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਰਿਬਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਇਸ ਨੇ ਕਾਗਜ ਨੂੰ ਟੁੱਟ ਕੇ ਨਾ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਸਵਿੱਚਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸਟੈਨਸਿਲ ਡੁਪਲੀਕੇਟਰਾਂ (ਉਰਫ ਮਿਮਾਈਗ੍ਰਾਫ ਮਸ਼ੀਨ) ਲਈ ਸਟੈਨਸਲ ਕੱਟਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ।

 ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ 
ਹਾਲਾਂਕਿ ਤਕਰੀਬਨ ਇਕ ਸਦੀ ਬਾਅਦ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਟਾਇਪਰਾਇਟਰਾਂ ਨੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ 1870 ਵਿੱਚ ਥਾਮਸ ਐਡੀਸਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਸਟੌਕ ਟਿਕਰ ਦੁਆਰਾ ਬਿਜਲੀ ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖੀ ਗਈ।
ਇਹ ਡਿਵਾਈਸ ਇੱਕ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ ਲਾਈਨ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਟਾਇਪਰਾਇਟਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਨਪੁਟ ਤੋਂ ਰਿਪੇਰੀਨ ਅੱਖਰਾਂ ਅਤੇ ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਗਜ਼ ਟੇਪ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਵਾਹ ਤੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

 ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ ਇਰੇਜ਼ਰ 
ਰਵਾਇਤੀ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਰਬੜ ਦੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ ਈਅਰਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘੁਸਪੈਠ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਕੁਝ ਪਤਲੇ, ਫਲੈਟ ਡਿਸਕ, ਗੁਲਾਬੀ ਜਾਂ ਸਲੇਟੀ ਸਨ, ਲਗਭਗ 2 ਇੰਚ (51  ਐਮ ਐਮ) ਵਿਆਸ ਵਿੱਚ ⅛ ਇੰਚ (3.2 ਮਿਲੀਮੀਟਰ) ਦਾ ਮੋਟਾ, ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਬੁਰਸ਼ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂੱਜੇ ਪਾਸੇ "ਲੀਡ" ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਿੱਖੀ ਇਰੇਜਰ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ਤੇ ਇੱਕ ਕਠੋਰ ਨਾਈਲੋਨ ਬੁਰਸ਼ ਨਾਲ ਗੁਲਾਬੀ ਪੈਨਸਲਸ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਇਹਨਾਂ ਸਾਧਨਾਂ ਨੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਟਾਈਪ ਕੀਤੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਸੰਭਵ ਰੂਪਨਾ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਬਿਜਨਿਸ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਭਾਰੀ ਦਿੱਖ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾ ਕੇਵਲ ਹੈਵੀਵੇਟ, ਉੱਚ-ਰਗ-ਸਮੱਗਰੀ ਬਰਾਂਡ ਪੇਪਰ ਤੇ ਟਾਈਪ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਤੱਕ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਲਈ।

 ਵਿਰਾਸਤ 

 ਕੀਬੋਰਡ ਲੇਆਉਟ 

 ਕਵਰਟੀ ਕੀ-ਬੋਰਡ 
1874 ਦੇ ਸ਼ੋਲਾਂ ਅਤੇ ਗਲੇਡ ਟਾਈਪਰਾਟਰਸ ਨੇ ਪੱਤਰ ਬਟਨਾ ਲਈ "QWERTY" ਲੇਆਉਟ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਅਵਧੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਿ ਧਾਗੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਇਸ ਖੋਜ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੋਰ ਕੀਬੋਰਡ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਾੜੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹਨ।

ਬਟਨਾ ਦਾ QWERTY ਲੇਆਉਟ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਟਾਇਪਰਾਇਟਰ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕੀਬੋਰਡ ਲਈ ਅਸਲ ਪੱਧਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈਟਿਨ ਵਰਣਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ QWERTY ਲੇਆਉਟ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਜ਼ਰੀ, ਇਟਾਲੀਅਨ ਕਿਜਰਟੀ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਕਿਊਆਰਐਰਜੀਜ਼ ਲੇਆਉਟ।

QWERTY ਲੇਆਉਟ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੇਆਉਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਟਾਇਪ-ਟਾਈਪਰਿਸਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਸਦੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰਲੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਲਈ ਆਮ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਟਾਈਪ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਭਾਵੇਂ ਕਿ QWERTY ਕੀਬੋਰਡ ਟਾਇਪ-ਰਾਇਟਰਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੀ ਗਈ ਲੇਆਉਟ ਸੀ, ਪਰ 1900 ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਇਕ ਬਿਹਤਰ, ਘੱਟ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਕੀਬੋਰਡ ਖੋਜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

 ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ 

 ਹਵਾਲੇ