ਸਟੀਰੀਓਟਾਈਪ

ਸਮਾਜਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸਟੀਰੀਓਟਾਈਪ ਵਿਅਕਤੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਅਤਿ-ਸਾਧਾਰਨੀਕ੍ਰਿਤ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮੂਹ ਦੇ ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਰੇ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਦੀ ਕਿਸਮ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਸਮੂਹ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ, ਪਸੰਦਾਂ ਜਾਂ ਯੋਗਤਾ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਉਮੀਦ।

ਸਟੀਰੀਓਟਾਈਪ ਸਾਧਾਰਨੀਕ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਬੰਦਾ ਇਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਸਟੀਰੀਓਟਾਈਪ ਸੱਚ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜਿਹੇ ਸਧਾਰਨੀਕਰਨ ਜਲਦੀ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵੇਲੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਤੇ ਇਹ ਗ਼ਲਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਟੀਰੀਓਟਾਈਪ ਸਮਾਜਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀਕਰਨ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪੱਖਪਾਤੀ ਰਵੱਈਏ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

 ਪ੍ਰਤੱਖ ਸਟੀਰੀਓਟਾਈਪ 
ਪ੍ਰਤੱਖ ਸਟੀਰੀਓਟਾਈਪ ਉਹ ਲੋਕ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਜ਼ਬਾਨ ਤੇ ਆਉਣ ਲਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਕੋਲ ਮੰਨਣ ਵਾਸਤੇ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਸਟੀਰੀਓਟਾਈਪ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਬੰਦਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਪ੍ਰਤੱਖ ਸਟੀਰੀਓਟਾਈਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।

 ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਸਟੀਰੀਓਟਾਈਪ 
ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਸਟੀਰੀਓਟਾਈਪ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਵਚੇਤਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਯੰਤਰਣ ਜਾਂ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਸਮਾਜਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਸਟੀਰੀਓਟਾਈਪ ਹਰ ਉਹ ਵਿੱਚ ਾਰ ਹੈ ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਜਾਂ ਵਿਵਹਾਰ ਦੇ ਕੁਝ ਤਰੀਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨਸ਼ਾ ਉਸ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਜਾਂ ਵਿਹਾਰਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਮੂਹ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿੱਚ ਾਰ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾ ਵੀ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਵੀ। ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਟੀਰੀਓਟਾਈਪ ਘੜਨ ਬਾਰੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਤੱਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇੱਥੋ ਤੱਕ ਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਕੁਝ ਉਪ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਟੀਰੀਓਟਾਈਪ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਦੁਬਾਰਾ ਘੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਹੋਰ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਟੀਰੀਓਟਾਈਪ