ਕੈਮੀਕਲ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਲਈ ਸੰਗਠਨ

ਕੈਮੀਕਲ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਦਾ ਸੰਗਠਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons; ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ: OPCW) ਇੱਕ ਅੰਤਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੈਮੀਕਲ ਹਥਿਆਰ ਸੰਮੇਲਨ ਲਈ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 29 ਅਪ੍ਰੈਲ 1997 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਓ.ਪੀ.ਸੀ.ਡਬਲਯੂ. ਸੰਗਠਨ ਆਪਣੇ 193 ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੇਗ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਸਥਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਖਾਤਮੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਉਪਰਾਲੇ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

ਸੰਗਠਨ ਕੈਮੀਕਲ ਹਥਿਆਰ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਸਾਇਣਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਣ ਵਿੱਚ ਸਦੱਸ ਰਾਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ ਅਤੇ ਔਨਸਾਈਟ ਮੁਆਇਨੇ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 

ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ "ਰਸਾਇਣਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯਤਨਾਂ ਲਈ" ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨੋਬਲ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਥੋਰਬਜਰਨ ਜਗਲੈਂਡ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਅਤੇ ਓ.ਪੀ.ਸੀ.ਡਬਲਯੂ. ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਰਸਾਇਣਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਵਰਜਿਤ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।" 

 ਸ਼ਕਤੀਆਂ 
ਓ.ਪੀ.ਸੀ.ਡਬਲਯੂ. ਕੋਲ ਇਹ ਕਹਿਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਸ ਜਾਂਚ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਹਮਲੇ ਵਿਚ ਰਸਾਇਣਕ ਹਥਿਆਰ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਜੂਨ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਮਲਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।

 ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ 
ਸੰਗਠਨ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਏਜੰਸੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਨੀਤੀਗਤ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰਕ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਦੀ ਹੈ। 7 ਸਤੰਬਰ 2000 ਨੂੰ ਓਪੀਸੀਡਬਲਯੂ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਇਕ ਸਹਿਮਤੀ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਜਿਸ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿਚ ਤਾਲਮੇਲ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਲੇਸਸੇਜ਼-ਰਾਹਗੀਰ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟਾਂ ਬਾਰੇ ਇਕ ਸਟਿੱਕਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।OPCW, The Legal Texts  TMC Asser Press, p336 ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਸਮੂਹ ਓਪੀਸੀਡਬਲਯੂ ਵਿਖੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕੌਂਸਲ ਦੀਆਂ ਰੋਟੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਦੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

 ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ 
ਓ.ਪੀ.ਸੀ.ਡਬਲਯੂ. ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਕੈਲਮੈਨ ਮੈਕਕਿਨਲ ਐਂਡ ਵੁੱਡ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਗੇਰਹਾਰਡ ਕੈਲਮੈਨ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਹੇਗ ਨੂੰ ਵੀਏਨਾ ਅਤੇ ਜਿਨੇਵਾ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦਿਆਂ ਡੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸਫਲ ਲਾਬੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਸੀਟ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਆਪਣਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਵਰਲਡ ਫੋਰਮ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ (ਜਿਥੇ ਇਸ ਦਾ ਰਾਜ ਸਭਾਵਾਂ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਸੰਮੇਲਨ ਹੈ) ਅਤੇ ਰਿਜਸਵਿਜਕ ਵਿਚ ਇਕ ਉਪਕਰਣ ਸਟੋਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਹੈ। ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ 20 ਮਈ 1998 ਨੂੰ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਬਿਐਟਰੀਕਸ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਤੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਅੱਠ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਸਥਾਈ ਯਾਦਗਾਰ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੁੱਲੀ ਹੈ। 

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ