ਪੂਰਨਿਮਾ ਮਹਾਤੋ

ਪੂਰਨੀਮਾ ਮਹਾਤੋ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Purnima Mahato) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਅਤੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕੋਚ ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1998 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਉਹ 2008 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਲਈ ਕੋਚ ਸੀ ਅਤੇ 2012 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਦੇ ਕੋਚ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 29 ਅਗਸਤ 2013 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਦ੍ਰੋਣਾਚਾਰੀਆ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

 ਕਰੀਅਰ 
ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਤੋ ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਦੇ ਬਰਸਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵੇਖਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬਰਮੀਮਨੀਜ਼, ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਥੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਦੋਂ ਬਿਰਸਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ 1992 ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਟੀਮ ਨਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਚਲੀ ਗਈ। 

ਇੱਕ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਤੋ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੋਵਾਂ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਗਮੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਵੀ ਸੀ। 1993 ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਟੀਮ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। 1994 ਵਿਚ ਪੁਣੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵਿਚ ਛੇ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ। ਉਸਨੇ 1994 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਪਰ ਤਗਮਾ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ। 1997 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦੋ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਮੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਨੇ 1998 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। 1999 ਦੀਆਂ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ, ਡੋਲਾ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ 30 ਸਾਲ ਮੀਟਰ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਤੋ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 

 ਕੋਚਿੰਗ 
ਮਹਾਤੋ ਇੱਕ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕੋਚ ਹੈ। 1994 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ ਟਾਟਾ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਕੋਚਿੰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦੀ ਉਹ ਅਹੁਦੇ 2012 ਤੱਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਉਸ ਨੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਚ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ 2012 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪੀਅਨ ਦੀਪਿਕਾ ਕੁਮਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

ਮਹਾਤੋ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ 2005 ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਵਰਲਡ ਆਊਟਡੋਰ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਸਮੇਤ ਕਈ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮਾਂ ਲਈ ਕੋਚ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ 2007 ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਏਸ਼ੀਅਨ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕੋਚਿੰਗ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਕੋਚ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਜਿਸਦਾ ਉਹ ਕੋਚ ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ 2008 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਕੋਚ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ 2008 ਦੇ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕੋਚਿੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਾਲ 2009 ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁਵਾ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੋਚਿੰਗ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ 2010 ਦੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਗ੍ਰੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕੋਚ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ 2010 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕੋਚਿੰਗ ਦਿੱਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ 2010 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕੋਚਿੰਗ ਕੀਤੀ, ਉਸਦੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਦੋ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ। ਗਲੋਬਲ ਸਪੋਰਟਸ ਸੰਮੇਲਨ ਟੀਯੂਆਰਐਫ 2011 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸਾਲ ਦਾ ਕੋਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਂਚੀ ਵਿਖੇ 23 ਜੂਨ, 2012 ਨੂੰ ਓਲੰਪਿਕ ਦਿਵਸ ਰਨ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਝਾਰਖੰਡ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ ਦੇ ਸਰਬੋਤਮ ਕੋਚ ਲਈ ਰਾਮ ਦਿਆਲ ਮੁੰਡਾ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। 

ਪੂਰਨੀਮਾ ਮਹਾਤੋ ਨੂੰ 29 ਅਗਸਤ 2013 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਦ੍ਰੋਣਾਚਾਰੀਆ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

ਪੂਰਨੀਮਾ ਮਹਾਤੋ ਝਾਰਖੰਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਦ੍ਰੋਣਾਚਾਰੀਆ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ