ਪੰਡਿਤ ਰਵੀਸ਼ੰਕਰ ਸ਼ੁਕਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

ਪੰਡਤ ਰਵੀਸ਼ੰਕਰ ਸ਼ੁਕਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Pt. Ravishankar Shukla University) ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਏਪੁਰ, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1964 ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਇਕ ਟੀਚਿੰਗ-ਕਮ-ਐਫੀਲੀਏਟਿਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 129 ਕਾਲਜਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 29 ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੀਚਿੰਗ ਵਿਭਾਗ (ਯੂ.ਟੀ.ਡੀ.) ਹਨ। 

 ਇਤਿਹਾਸ 
ਪੰ. ਰਵੀਸ਼ੰਕਰ ਸ਼ੁਕਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਰਾਏਪੁਰ, ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1964 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਪੰ. ਰਵੀਸ਼ੰਕਰ ਸ਼ੁਕਲਾ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਗਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 1 ਮਈ ਨੂੰ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਅਤੇ 1 ਜੂਨ 1964 ਤੋਂ 46 ਐਫੀਲੀਏਟਿਡ ਕਾਲਜਾਂ, ਪੰਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੀਚਿੰਗ ਵਿਭਾਗਾਂ (ਯੂਟੀਡੀ) ਅਤੇ 34,000 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਰਹੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ 2 ਜੁਲਾਈ, 1965 ਨੂੰ ਪੰਜ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। 

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਿਛਲੇ 44 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ (ਲਗਭਗ 1.2 ਲੱਖ) ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਮਨੁੱਖਤਾ, ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਕਾਨੂੰਨ, ਸਿੱਖਿਆ, ਫਾਰਮੇਸੀ, ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਵੇਂ  ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ 11 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ 28 ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ 261 ਐਫੀਲੀਏਟਿਡ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ, ਆਦਿ। 

ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਨੂੰ 1 ਨਵੰਬਰ 2000 ਨੂੰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਨੇ ਇਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਸਤੀ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। 

 ਅਕਾਦਮਿਕ 
ਅਕਾਦਮਿਕ ਭਾਗ, ਰਵੀਸ਼ੰਕਰ ਸ਼ੁਕਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਰਾਏਪੁਰ, ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਧਿਆਪਨ ਵਿਭਾਗਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕੋਰਸ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਦੇ ਸ ਮੰਤਵ ਲਈ, ਇਸ ਭਾਗ ਦੇ ਰਾਹੀਂ, ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕੌਂਸਲ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੌਂਸਲ, ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਬੋਰਡ, ਫੈਕਲਟੀਜ਼, ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਅਤੇ ਰਿਸਰਚ ਡਿਗਰੀ ਕਮੇਟੀਆਂ ਆਦਿ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਐਕਟ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

 ਕੈਂਪਸ 
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਾਏਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੈਂਪਸ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਅੰਦਰ ਇਕ ਕੈਂਟੀਨ ਹੈ। ਕੈਂਪਸ ਵਿਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹਨ: 

 ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਇਮਾਰਤ 
 ਕੰਪਿਊਟਰ ਸੈਂਟਰ 
 ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਬਲਾਕ 
 ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ 
 ਬਾਇਓਸਾਇੰਸ ਬਲਾਕ 
 ਉਪ ਕੁਲਪਤੀ ਅਤੇ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਲਾਜ 
 ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਭਵਨ 
 ਲਾਅ ਬਿਲਡਿੰਗ 
 ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਇਮਾਰਤ 
 ਸੈਲੂਲਰ ਅਤੇ ਅਣੂ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਭਵਨ 
 ਸਾਇੰਸ ਬਲਾਕ 
 ਲੜਕੇ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਦਾ ਹੋਸਟਲ 
 ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ 
 ਅਧਿਆਪਕ ਹੋਸਟਲ 
 ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ 
 ਮਹਿਮਾਨ ਘਰ 
 ਸਟੇਡੀਅਮ 
 ਜਿਮਨੇਜ਼ੀਅਮ 
 ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਬਿਊਰੋ 

 ਵਿਭਾਗ 

 ਬਾਲਗ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਸਕੂਲ, ਨਿਰੰਤਰ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ 
 ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ, ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਸਕੂਲ 
 ਐਂਥ੍ਰੋਪੋਲੋਜੀ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਸਟੱਡੀਜ਼ 
 ਸਕੂਲ ਆਫ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਇਨ ਫਿਜਿਕਸ ਅਤੇ ਐਸਟ੍ਰੋਫਿਜਿਕਸ 
 ਬਾਇਓ-ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਸਟੱਡੀਜ਼ 
 ਖੇਤਰੀ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਲਈ ਕੇਂਦਰ 
 ਔਰਤ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਕੇਂਦਰ 
 ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਇਨ ਕੈਮਿਸਟਰੀ 
 ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਧਰਮ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਦਾ ਅਧਿਐਨ 
 ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਇਨ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਆਈ ਟੀ 
 ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਆਫ ਸਟੱਡੀਜ਼ 
 ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਆਫ ਸਟੱਡੀਜ਼ 
 ਅਧਿਆਪਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾ 
 ਜੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਆਫ ਸਟੱਡੀਜ਼ 
 ਜੀਓਲੋਜੀ ਅਤੇ ਜਲ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਅਧਿਐਨ 
 ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਸਟੱਡੀਜ਼ 
 ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਦਾ ਅਧਿਐਨ 
 ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ 
 ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਫਾਰਮੇਸੀ 
 ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਹੋਟਲ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਦਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ 
 ਲਾਅ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਸਟੱਡੀਜ਼ 
 ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਆਫ ਸਟੱਡੀਜ਼ 
 ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਇਨ ਲਾਈਫ ਸਾਇੰਸਜ਼ 
 ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਦਾ ਅਧਿਐਨ 
 ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਸਕੂਲ 
 ਅਣੂ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਸਟੱਡੀਜ਼ 
 ਗਣਿਤ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਸਟੱਡੀਜ਼ 
 ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਇਨ ਜ਼ੂਲੋਜੀ 
 ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਸਕੂਲ 

 ਹੋਸਟਲ 

 ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਸਟਲ 
 ਗਾਂਧੀ ਹੋਸਟਲ 
 ਪਾਵਰਗ੍ਰੀਡ ਹੋਸਟਲ 
 ਰਿਸਰਚ ਹੋਸਟਲ 
 ਗਰਲਜ਼ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਹੋਸਟਲ 
 ਕੁੜੀਆਂ ਹੋਸਟਲ 
 ਕੁੜੀਆਂ ਖੋਜ ਹੋਸਟਲ 
 ਨਵੀਨ ਕੰਨਿਆ ਹੋਸਟਲ 
 ਲੜਕੀਆਂ ਐਸ.ਸੀ. / ਐਸ.ਟੀ. ਹੋਸਟਲ 

 ਦਰਜਾਬੰਦੀ 
ਪੰਡਿਤ ਰਵੀਸ਼ੰਕਰ ਸ਼ੁਕਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨਲ ਰੈਂਕਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ (ਐਨ.ਆਈ.ਆਰ.ਐਫ.) ਦੁਆਰਾ 2018 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ 101-150 ਬੈਂਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਤੇ ਫਾਰਮੇਸੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ 48 ਵਾਂ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।  

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ