ਨੀਲੀ ਵ੍ਹੇਲ

ਨੀਲੀ ਵ੍ਹੇਲ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: blue whale; ਬੈਲੇਨੋਪਟੇਰਾ ਮਸਕੂਲਸ) ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵ ਹੈ, ਜੋ ਬਲੇਨ ਵ੍ਹੇਲ ਪਾਰਵਆਰਡਰ, ਮਾਇਸਟੀਸੀਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।  ਤੱਕ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 173 ਟੰਨ ਦੇ ਭਾਰ, ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵਾਲਾ ਇਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਜਾਨਵਰ ਹੈ।

ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਪਤਲਾ, ਨੀਲੀ ਵ੍ਹੇਲ ਦਾ ਸਰੀਰ ਨੀਲੇ-ਸਲੇਟੀ ਡਾਰਸਲੀ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ੇਡ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹਲਕਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਵੱਖਰੀਆਂ ਉਪ-ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹਨ: ਬੀ. ਐਮ. ਉੱਤਰੀ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਦੇ ਮਾਸਕੂਲਸ, ਬੀ. ਐਮ. ਦੱਖਣੀ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਇੰਟਰਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਬੀ. ਐਮ. ਬ੍ਰਵੀਕੌਡਾ (ਜਿਸਨੂੰ ਪਿਗਮੀ ਬਲਿਊ ਵ੍ਹੇਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੀ. ਐਮ. ਇੰਡੀਕਾ, ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਉਪ-ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੋਰ ਬਾਲਿਨ ਵ੍ਹੀਲਜ਼ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਸ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਸਿਰਫ ਛੋਟੇ ਕ੍ਰਸਟੇਸੀਅਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕ੍ਰਿਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤਕ ਧਰਤੀ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਮਹਾਂਸਾਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨੀਲੀ ਵ੍ਹੇਲ ਬਹੁਤ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਉਹ 1966 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੱਕ ਵ੍ਹੇਲਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਲਗਭਗ ਮਿਟਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਈ ਸੀ। 2002 ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 5,000 ਤੋਂ 12,000 ਨੀਲੀਆਂ ਵ੍ਹੇਲ ਸਨ, ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਪੰਜ ਆਬਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ। ਆਈ.ਯੂ.ਸੀ.ਐਨ. ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ 10,000 ਅਤੇ 25,000 ਨੀਲੀਆਂ ਵ੍ਹੇਲ ਹਨ। ਵ੍ਹੇਲਿੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ 239,000 (ਸੀਮਾ 202,000 ਤੋਂ 311,000)। ਪੂਰਬੀ ਉੱਤਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ, ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਅਤੇ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿਚੋਂ ਹਰੇਕ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਬਹੁਤ ਘੱਟ (ਲਗਭਗ 2,000) ਸੰਘਣੇਪਣ ਬਚਿਆ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹੋਰ ਸਮੂਹ ਹਨ, ਅਤੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਦੋ ਦੱਖਣੀ ਗੋਲਾਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਪੂਰਬੀ ਉੱਤਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਦੇ ਨੀਲੇ ਵ੍ਹੇਲ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2014 ਦੁਆਰਾ ਲਗਭਗ ਆਪਣੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ।** 

 ਵੇਰਵਾ 
ਨੀਲੀ ਵ੍ਹੇਲ ਦੀ ਲੰਮੀ ਟੇਪਰਿੰਗ ਬਾਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹੋਰ ਵੇਹਲ ਦੇ ਸਟਾਕਿਅਰ ਬਿਲਡ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੁਲਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਿਰ ਸਮਤਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, U- ਅਕਾਰ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਥ ਹੈ ਜੋ ਬੁਨੇਹੋਲ ਤੋਂ ਉਪਰਲੇ ਹੋਠ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਮੂੰਹ ਦਾ ਅਗਲਾ ਹਿੱਸਾ ਬੇਲੀਨ ਪਲੇਟਾਂ ਨਾਲ ਸੰਘਣਾ ਹੈ; ਲਗਭਗ 300 ਪਲੇਟਾਂ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ  ਲੰਬਾ, ਉੱਪਰਲੇ ਜਬਾੜੇ ਤੋਂ ਲਟਕਦਾ ਹੈ,  ਵਾਪਸ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 70 ਅਤੇ 118 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗ੍ਰੋਵ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੈਂਟ੍ਰਲ ਪਲੀਟਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਸਰੀਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਸਮਾਨਤਰ ਗਲ਼ੇ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਲੰਗ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਨੀਲੇ ਵ੍ਹੇਲ, ਛੋਟੇ ਬਰਸਟ ਨਾਲ ਹੀ 50 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ (31 ਮੀਲ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟੇ) ਦੀ ਸਪੀਡ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਦੂਜੀ ਵ੍ਹੇਲ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਰ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ (12 ਮੀਲ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ) ਵਧੇਰੇ ਖਾਸ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਗਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪਿਗਮੀ ਬਲਿਊ ਵ੍ਹੇਲ ਦੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਟੈਲੀਮੈਟਰੀ ਨੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਪਰਵਾਸ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 0.09 ਤੋਂ 455.8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (0.056) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 283.221 ਮੀਲ। ਖਾਣਾ ਖੁਆਉਂਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (3.1 ਮੀਲ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ) ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵ