ਅਸੀਗੜ ਕਿਲ੍ਹਾ

ਅਸੀਗੜ ਕਿਲ੍ਹਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਾਂਸੀ ਕਿਲ੍ਹਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਹਾਂਸੀ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਅਮਤੀ ਝੀਲ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਏਐਸਆਈ ਦੁਆਰਾ ਕੇਂਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਮਾਰਕ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

30 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਇਸਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 80 ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।Planning a vacation? Here's why you should visit Hansi in Haryana or go trekking in Kemmanagundi, Economic Times, 3 Nov 2016.

 ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ 
ਕਿਲ੍ਹੇ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨਾਮ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਸੀਦੁਰਗਾ, ਅਸੀਗੜ, ਅਸੀਕਾ, ਏ-ਸਿੱਕਾ, ਅੰਸੀ, ਹਾਂਸੀ, ਆਦਿ।2001, Devendra Handa, "JAINA BRONZE Hoard from HANSI A preliminary Study", Roopa-Lekhā, Volumes 67-71, Fine Arts & Crafts Syndicate Limited, I.M.H. Press, Delhi, page 1.

 ਇਤਿਹਾਸ 
ਹਾਂਸੀ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਜਾਂ ਅਸੀਗੜ ਕਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਲੰਮਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਪਿਛਲੀ ਮਿਆਦ ਬਾਰੇ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਥੋੜੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਬੀਸੀਈ ਪੀਰੀਅਡ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ 'ਤੇ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਇਸ ਟਿੱਲੇ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਬਸਤੀਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਫਰਵਰੀ 1982 ਵਿੱਚ, ਗੁਪਤਾ ਕਾਲ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਸਮੇਤ ਜੈਨਾ ਦੇ ਕਾਂਸੇ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਭੰਡਾਰੇ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।Jaina Bronzes From Hansi, by Devendra Handa, Indian Institute of Advanced Study, 2002

 ਸਮਾਰਕ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ 
ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ  ਉਚੀਆਂ ਅਤੇ  ਮੋਟੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੱਖਣ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਜਾਰਜ ਥਾਮਸ ਦੁਆਰਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗੇਟ ਹੈ। ਕੰਧਾਂ 'ਤੇ ਉੱਕਰੀ ਹੋਈ ਤਸਵੀਰ ਇਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਮੂਲ ਦਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

 ਮੁੱਖ ਗੇਟ 
ਮੁੱਖ ਗੇਟ ਉੱਤੇ ਪੰਛੀਆਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਚਿੱਤਰਾਂ ਉਕਰੀਆਂ ਹਨ।पुरातत्व विभाग Rs.10 लाख से स्मारकों की करवाएगा वाशिंग और कोटिंग, किले के मुख्य द्वार पर काम शुरू, Dainik Bhaskar, 10 Dec 2018. ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਅਲਾਉਦੀਨ ਖਿਲਜੀ ਨੇ 1304 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।Planning a vacation? Here's why you should visit Hansi in Haryana or go trekking in Kemmanagundi, Economic Times, 3 Nov 2016.

 ਬਰਾਦਰੀ 
ਇਕ ਸਮਤਲ ਛੱਤ ਵਾਲਾ ਲੰਮਾ ਥੰਮ ਵਾਲਾ ਢਾਂਚਾ ਟਿੱਲੇ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਬਰਾਦਰੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

 ਚਾਰ ਕੁਤੁਬ ਦਰਗਾਹ 
ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਵੀ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਦੀ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋੜੀ ਗਈ ਸੀ।

 ਸੰਭਾਲ 
ਇਸ ਕ਼ਿਲੇ ਨੂੰ 1937 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਾਰਕ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।पुरातत्व विभाग Rs.10 लाख से स्मारकों की करवाएगा वाशिंग और कोटिंग, किले के मुख्य द्वार पर काम शुरू, Dainik Bhaskar, 10 Dec 2018. ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ “ਘੋੜਾ ਘਰ” ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਗੇਟ ਸਮੇਤ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

 ਹਵਾਲੇ 

 ਹਵਾਲੇ 






ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰੀ ਆਕਰਸ਼ਣ