ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ

ਕੋਲੋਰੇਕਟਲ ਕੈਂਸਰ (ਸੀ.ਆਰ.ਸੀ.), ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੋਅਲ ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਲੋਨ ਜਾਂ ਗੁਦਾ (ਵੱਡੀ ਆਂਦਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ) ਤੋਂ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੈਂਸਰ, ਸੈੱਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਕਾਸ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਫੈਲਣ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟੂਲ ਵਿੱਚ ਖੂਨ, ਬੋਅਲ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ, ਭਾਰ ਘਟਣਾ, ਅਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਥਕਾਵਟ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੋਲੋਰੇਕਟਲ ਕੈਂਸਰ ਬੁਢਾਪਾ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅੰਡਰਲਾਈੰਗ ਜੈਨੇਟਿਕ ਵਿਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ। ਕੁਝ ਖਤਰੇ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਖੁਰਾਕ, ਮੋਟਾਪੇ, ਸਿਗਰਟ ਪੀਣੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਕਮੀ।

ਖੁਰਾਕ ਦੇ ਕਾਰਕ ਜਿਹੜੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਮੀਟ, ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਅਤੇ ਅਲਕੋਹਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਜੋਖਮ ਦਾ ਕਾਰਕ ਭੜਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਬੋਅਲ ਰੋਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰੋਹਨ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਅਤੇ ਅਲਸਰਟੇਬਲ ਕੋਲਾਈਟਿਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਵਿਰਾਸਤ ਵਾਲੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਜੋ ਕੋਲੋਰੇਕਟਲ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰਿਵਾਰਕ ਐਡਮੋਸੈਟਸ ਪੌਲੀਪੋਸਿਜ਼ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ਵਾਦੀ ਗੈਰ-ਪੌਲੋਪੋਸਿਸ ਕੋਲੋਨ ਕੈਂਸਰ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ 5% ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਸੁਮੇਲ ਟਿਊਮਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਪੌਲੀਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਕੈਂਸਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਿਗਮੋਐਡੋਸਕੋਪੀ ਜਾਂ ਕੋਲੋਨੋਸਕੋਪੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੌਲਨ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਬੋਅਲ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਨਿਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਕੀ ਬੀਮਾਰੀ ਫੈਲ ਗਈ ਹੈ, ਮੈਡੀਕਲ ਇਮੇਜਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਲੋਰੋਕਟਲ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਅਸਰਦਾਇਕ ਹੈ। ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ 50 ਤੋਂ 75 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਹੋਵੇ।

ਕੋਲੋਨੋਸਕੋਪੀ ਦੌਰਾਨ, ਜੇ ਲੱਭਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਪੌਲੀਪੀਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪੋਲਿਪ ਜਾਂ ਟਿਊਮਰ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਕੈਂਸਰ ਹੈ, ਇੱਕ ਬਾਇਓਪਸੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਐੱਸਪਰੀਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੈਰ-ਸਟੀਰੌਇਡਲ ਐਂਟੀ-ਇਨਫਲਾਮੇਟਰੀ ਡਰੱਗਜ਼ ਜੋਖਮ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਮੰਦੇ ਅਸਰ (ਸਾਈਡ ਇਫੈਕਟਸ) ਕਾਰਨ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ।

ਕੋਲੋਰੈਕਟਲ ਕੈਂਸਰ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਇਲਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਜਰੀ ਦੇ ਕੁਝ ਸੁਮੇਲ, ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਥੈਰੇਪੀ, ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ ਅਤੇ ਟਾਰਗਿਟਡ ਥੈਰੇਪੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੈਂਸਰ ਜੋ ਕਿ ਕੌਲਨ ਦੀ ਕੰਧ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੀਮਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਸਰਜਰੀ ਨਾਲ ਠੀਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਕੈਂਸਰ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੈਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਆਮ ਤੌਰ' ਤੇ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਲੱਛਣ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਵੱਲ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਬਚਤ ਦੀ ਦਰ 65% ਹੈ।

ਬਚਣ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੰਭਾਵਨਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਉੱਚਿਤ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸਾਰੇ ਕੈਂਸਰ ਸਰਜਰੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸਿਹਤ ਦੇ ਨਾਲ ਹਟਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਕੋਲੋਰੇਕਟਲ ਕੈਂਸਰ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਿਸਮ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 10% ਕੇਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
2012 ਵਿਚ, 1.4 ਮਿਲੀਅਨ ਨਵੇਂ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ 694,000 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਇਹ ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 65% ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇਸ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

 ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਲੱਛਣ 
ਕੋਲੋਰੋੈਕਟਲ ਕੈਂਸਰ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਲੱਛਣ ਆਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਊਮਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੀ ਇਹ ਸਰੀਰ (ਮੇਟਾਸਟੈਸੀਸ) ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਫੈਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।ਕਲਾਸਿਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਖਰਾਬ ਕਬਜ਼, ਸਟੂਲ ਵਿੱਚ ਖੂਨ, ਭੁੱਖ ਦੀ ਘਾਟ, ਭਾਰ ਦਾ ਘਟਣਾ, ਜਾਂ ਉਲਟੀਆਂ 50 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੁਦੇ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਵਹਿਣਾ ਜਾਂ ਅਨੀਮੀਆ 50 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਖਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਣਿਤ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਆਂਤੜੀਆਂ ਦੀ ਆਦਤ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਆਮਤੌਰ' ਤੇ ਸਿਰਫ ਤਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੋਵੇ।

 ਕਾਰਨ 
75-95% ਕੋਲੋਰੈਕਟਲ ਕੈਂਸਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਜੋਖਮ ਦੇ ਕਾਰਕ, ਬੁਢਾਪੇ, ਪੁਰਸ਼ ਲਿੰਗ, ਚਰਬੀ, ਅਲਕੋਹਲ, ਲਾਲ ਮੀਟ, ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ, ਮੋਟਾਪਾ, ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਕਸਰਤ ਦੀ ਕਮੀ ਹਨ।
ਲਗਪਗ 10% ਕੇਸ ਅਧੂਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਅਲਕੋਹਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੀਣ ਤੇ ਵੱਧਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।

ਇਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 5 ਗਲਾਸ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਕੋਲੋਰੈਕਟਲ ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਐਡੇਨੋਮੋਟਸ ਪੋਲਪਸ ਦੇ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਟ੍ਰੈਪਟੋਕਾਕੁਸ ਗਾਲੋਲਾਈਟਿਕਸ ਕੋਲੋਰੇਕਟਲ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਟ੍ਰੈਪਟੋਕਾਕੁਸ ਬੋਵਿਸ / ਸਟ੍ਰੈਪਟੋਕਾਕੁਸ ਸ਼ੂਿਨਸ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਟਰੇਂਸ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਟ੍ਰੈਪਟੋਕਾਕੁਸ ਬੋਵਾਈਜ਼ / ਗਾਲੋਲੀਆਟਿਕਸ ਬੈਕਟੈਰਮੀਆ ਦੇ 25 ਤੋਂ 80% ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਨੋਟੈਂਟਲ ਟਿਊਮਰ ਹੈ।

ਸਟ੍ਰੈਪਟੋਕਾਸਕੌਸ ਬੋਵਿਸ / ਗਾਲੋਲੀਆਟਿਕਸ ਦੀ ਸੇਰੋਪਰੇਵਲਨਸ ਨੂੰ ਉੱਚ ਜੋਖਮ ਵਾਲੀ ਆਬਾਦੀ 'ਤੇ ਅੰਡਰਲਾਈਅਲ ਬੋਅਲ ਜਖਮਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਉਮੀਦਵਾਰ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਮਾਰਕਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਟ੍ਰੈਪਟੋਕਾਕੁਸ ਬੋਵਿਸ / ਪਾਲੋਲੀਆਟਿਕਸ ਐਂਟੀਜੇਨਜ਼ ਲਈ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਜਾਂ ਖੂਨ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਆਪਟੀਨਜਿਨਜ਼ ਕੋਲੇਨ ਵਿੱਚ ਕਾਰਸਿਨੋਜੀਜੇਸ਼ਨ ਲਈ ਮਾਰਕਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ ਲੇਖ ਸੰਪਾਦਨ ਮੁਹਿੰਮ 2018
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਹਤ ਵਿਗਿਆਨ