ਸੁਭਾਸ਼ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ

ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਦਾ ਜਨਮ 1919 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸੂਬੇ ਦੇ ਨਾਦੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਉਸਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਸਕੌਟਿਸ਼ ਚਰਚ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1941 ਵਿੱਚ ਆਨਰਜ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। Some Alumni of Scottish Church College in 175th Year Commemoration Volume. Scottish Church College, April 2008, p. 591

 ਕੈਰੀਅਰ 
ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸੁੱਕੰਤਾ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਵਾਂਗ, ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਇ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਿਆਸੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਦੇ ਕਾਜ਼ ਲਈ ਡੂੰਘੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਚਨਬੱਧ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਰਟੀ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਘੁਲਾਟੀਏ ਵਜੋਂ ਸਿਧਾ ਤਜਰਬਾ ਸੀ।  

 ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਨੇ 1951 ਵਿੱਚ ਗੀਤਾ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ। 

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਆਖਰੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਦਿਲ ਅਤੇ ਗੁਰਦੇ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ 2003 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ 84 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ।  

 ਅਵਾਰਡ 
ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਹਿਤਕ ਇਨਾਮ: 1964 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ (ਜੋਟੋ ਦੁਰੇਈ ਜੈ ਲਈ) ਅਤੇ 1991 ਵਿੱਚ ਗਿਆਨਪੀਠ ਅਵਾਰਡ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਨ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ।

 ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 

 ਨਮੂਨਾ ਕੰਮ 

 ਫੂਲ ਫੁਟਕ ਨਾ ਫੁਟਕ, ਆਜ ਬਸੰਤੋ  ਵਿੱਚੋਂ 
ਅਨੁਵਾਦ ਪੰਜਾਬੀ:

 ਮਸ਼ਹੂਰ ਲਿਖਤਾਂ 

 ਪਦਾਤਿਕ (ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ)
 ਚਿਰਕੁਟ 
 ਅਗਨੀਕੋਣ
 ਫੂਲ ਫੁਟੁਕ (ਫੁੱਲ ਖਿੜਨ)
 ਜਾਤੋ ਦੂਰੇਈ ਜਾਈ (ਮੈਂ ਕਿੰਨੀ ਦੂਰ)
 ਏਹ ਭਾਈ 
 ਕਾਲ ਮਧੂਮਾਸ਼ (ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ)
 ਛੇਲੇ ਗੈਛੇ ਵਨੇ (ਪੁੱਤਰ ਜਲਾਵਤਨ ਚਲਾ ਗਿਆ)
 ਬੰਗਲੀਰ ਇਤਿਹਾਸ਼ (ਬੰਗਾਲਿਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
 ਦੇਸ਼ ਬਿਦੇਸ਼ੇਰ ਰੂਪੋਕਥਾ  (ਦੇਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਪਰੀ ਕਹਾਣੀਆਂ)

 ਮਾਨਤਾ 

 ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, 1964
 ਐਫ਼ਰੋ-ਏਸ਼ੀਅਨ ਲੋਟਸ ਇਨਾਮ, 1977
 ਕੁਮਾਰਨ ਅਸਾਨ ਪੁਰਸਕਾਰ, 1982
 ਮਿਰਜ਼ਾ ਤੁਰਸੁਨਜ਼ਾਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਯੂਐਸਐਸਆਰ), 1982
 ਅਨੰਦ ਪੁਰਸਕਾਰ, 1991
 ਸੋਵੀਅਤ ਲੈਂਡ ਨਹਿਰੂ ਪੁਰਸਕਾਰ
 ਗਿਆਨਪੀਠ ਇਨਾਮ, 1991.

 ਵਿਰਾਸਤ 

 2010 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕਵੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਂਅ ਕਵੀ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
 2009 ਵਿੱਚ ਸਿਆਲਦਾਹ-ਐਨਜੇਪੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦਾ ਨਾਂ "ਪਦਾਤਿਕ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ" ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਕਵੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 

 The poet recites from his own poems for the Library of Congress Literary Recordings Project
 BBC obituary dated 8 July 2003

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1919
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2003
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਿਆਨਪੀਠ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ