ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

1773 ਦਾ ਰੈਗੂਲੇਟਿੰਗ ਐਕਟ  ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਫ਼ੋਰਟ ਵਿਲਿਅਮ ਜਾਂ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦੀ ਸੀ,  ਜਿਹੜਾ ਅਹੁਦਾ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 1773 ਤੋਂ 1784 ਤੱਕ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

1833 ਦੇ ਸੇਂਟ ਹੈਲੇਨਾ ਐਕਟ (ਜਾਂ ਗੌਰਮਿੰਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਐਕਟ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਣ ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

1857 ਦੇ ਵਿਦਰੋਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਪਨੀ ਰਾਜ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਰਿਆਸਤੀ ਰਾਜਾਂ ਸਮੇਤ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਤਾਜ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਿਆ। 1858 ਦੇ ਗਵਰਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਐਕਟ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਦੇ ਸੈਕਟਰੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਕੰਮ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖੇਗਾ ਅਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਲੰਡਨ ਦੀ 15 ਮੈਂਬਰੀ ਕਮੇਟੀ ਤੋਂ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੌਂਸਲ ਨੂੰ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਦੀ ਕੌਂਸਲ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਪਿੱਛੋਂ 1935 ਦੇ ਗਵਰਮੈਂਟ ਐਕਟ ਨੇ ਇਸ ਕੌਂਸਲ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 

1858 ਦੇ ਗੌਰਮਿੰਟ ਐਕਟ ਲਾਗੂ ਹੋਣ 'ਤੇ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਬਰਤਾਨਵੀ ਤਾਜ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਵਾਇਸਰਾਏ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਲਾਰਡ ਕੈਨਿੰਗ ਪਹਿਲਾ ਵਾਇਸਰਾਏ ਸੀ।Imperial Gazetteer of India, Clarendon Press, Oxford, New Edition 1909, vol 4, p. 16.

1858 ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਬਰਤਾਨਵੀ ਤਾਜ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਦੇ ਸੈਕਟਰੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। 

 ਵਾਇਸਰਾਏ ਅਤੇ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
 #ਨਾਂ
(ਜਨਮ-ਮੌਤ)ਤਸਵੀਰਗਵਰਨਰ(ਤੋਂ) ਗਵਰਨਰ(ਤੱਕ)eHappenings Appointer ਫ਼ੋਰਟ ਵਿਲਿਅਮ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ (1773-1833) 1 ਵਾਰਨ ਹੇਸਟਿੰਗਜ਼
(1732–1818) 131x131px 20 ਅਕਤੂਬਰ 1773 (ਅਸਲ 'ਚ 28 ਅਪਰੈਲ 1772 ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ)1 ਫ਼ਰਵਰੀ 1785  1785 Regulating Act of 1773
 Supreme Council Of Bengal
 Asiatic Society of Bengal
 Stopped Mughal pension to Shah Alam II
 Stopped Diarchy in Bengal
 New Sanskrit School by Jonathan Deccan
 Moved Treasury from Murshidabad to Calcutta
 Bengal Gazette- First Indian newspaper published
 First Anglo-Maratha War (1775–82)
 Second Anglo-Mysore war (1780–84)
 First Rohilla War of 1773–1774
 Second Rohilla War 1779
 Experimentation on land settlements. (1772-five years settlement, changed to 1 year in 1776)
 English Translation of Bhagwat Gita East India
Company 2 ਜੌਨ ਮੈਕਫਰਸਨ 
(ਕਾਰਜਕਾਰੀ) 
(1745–1821) 128x128px 1 ਫਰਵਰੀ 1785   1786 3 ਲਾਰਡ ਕਾਰਨਵਾਲਿਸCreated Marquess Cornwallis in 1792.
(1738–1805) 122x122px 12 ਸਿਤੰਬਰ 1786 28 October 1793 Established lower courts and appellate courts
 Permanent Settlement in Bihar and Bengal in 1793
 3rd Mysore war
 Introduction of Cornwallis Code
 Introduction of Civil Services in India 4 ਜੌਨ ਸ਼ੋਰ
(1751–1834) 137x137px 28 ਅਕਤੂਬਰ 1793 18 March 1798 Policy of Non-intervention
 Charter Act of 1793
 Battle of Kharda between Nizam and Marathas (1795) 5 ਐਲਰਡ ਕਲਾਰਕ 
(ਕਾਰਜਕਾਰੀ) 
(1744–1832) 156x156px 18 ਮਾਰਚ 1798 18 May 1798 6  ਲਾਰਡ ਵੈਲਜਲੀCreated Marquess Wellesley in 1799.
(1760–1842) 116x116px 18 ਮਈ 1798 30 July 1805 Introduction of Subsidiary Alliance
 Fourth Anglo Mysore War 1799
 Second Anglo-Maratha War (1803–05)
 Fort William College at Calcutta
 Formation of Madras Presidency in 1801 7 ਲਾਰਡ ਕਾਰਨਵਾਲਿਸ
(1738–1805) 122x122px 30 ਜੁਲਾਈ 1805 5 October 1805 8 ਜੌਰਜ ਬਾਰਲੋ 
(ਕਾਰਜਕਾਰੀ) 
(1762–1847) 133x133px 10 ਅਕਤੂਬਰ 1805 31 July 1807* Sepoy mutiny at Vellore took place during his tenure 9 ਲਾਰਡ ਮਿੰਟੋ
(1751–1814) 127x127px 31 ਜੁਲਾਈ 1807 4 October 1813 Charter Act of 1813 10 ਫ਼ਰਾਂਸਿਸ-ਰਾਊਡਨ ਹੇਸਟਿੰਗਜ਼
Created Marquess of Hastings in 1816
(1754–1826) 136x136px 4 ਅਕਤੂਬਰ 1813 9 January 1823 Ended the policy of Non-intervention
 Third Anglo-Maratha War (1816-1818)
 1816,Treaty of Sagauli
 Creation of Bombay Presidency in 1818
 Establishment of Ryotwari System in Madras and
 Mahalwari System in Central India,Punjab And Western UP. 11 ਜੌਨ ਐਡਮ 
(ਕਾਰਜਕਾਰੀ)
(1779–1825) 100x100px 9 ਜਨਵਰੀ 1823 1 August 1823 12 ਲਾਰਡ ਐਮਹਰਸਟCreated Earl Amherst in 1826.
(1773–1857) 166x166px 1 ਅਗਸਤ 1823 13 March 1828 First Anglo-Burmese War (1824–26)
 Treaty of Yandabo, 1826 13 ਵਿਲਿਅਮ ਬਟਰਵਰਥ ਬੇਲੀ 
(ਕਾਰਜਕਾਰੀ) 
(1782–1860) 100x100px 13 March 1828 4 July 1828 ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਵਨਰ ਜਨਰਲ, 1833–1858 14 ਲਾਰਡ ਵਿਲਿਅਮ ਬੈਂਟਿਕ
(1774–1839) 132x132px 4 July 1828 20 March 1835 First Governor General of India 
 Bengal Sati Regulation, 1829
 Charter Act, 1833
 Saint Helena Act 1833
 English Education Act 1835
 Medical College and Hospital, Kolkata East India
Company 15 ਚਾਰਲਸ ਮੈਟਕਾਲਫ਼ 
(ਕਾਰਜਕਾਰੀ) 
(1785–1846) 131x131px 20 March 1835 4 March 1836 16 ਜਾਰਜ ਈਡਨCreated Earl of Auckland in 1839.
(1784–1849) 140x140px 4 March 1836 28 February 1842 17 ਲਾਰਡ ਐਲਨਬਰੋ
(1790–1871) 127x127px 28 February 1842 June 1844 18 ਵਿਲਿਅਮ ਵਿਲਬਰਫ਼ੋਰਸ ਬਰਡ 
(ਕਾਰਜਕਾਰੀ) 
(1784–1857) 100x100px June 1844 23 July 1844 19 ਹੈਨਰੀ ਹਾਰਡਿੰਗCreated Viscount Hardinge in 1846.
(1785–1856) 124x124px 23 July 1844 12 January 1848 The First Anglo-Sikh War (1845–46)
 The Second Anglo-Sikh War (1848–49)
 Treaty of Lahore 20 ਲਾਰਡ ਡਲਹੌਜ਼ੀCreated Marquess of Dalhousie in 1849.
(1812 –1860) 142x142px 12 ਜਨਵਰੀ 1848 28 February 1856 Doctrine of Lapse
 Charles Wood Dispatch
 Second Anglo-Burmese War (1852)
 1st Railway line connecting Bombay and Thane
 Post Office Act, 1854
 Hindu Widows' Remarriage Act, 1856
 Established Public Works Department
 Engineering College was established at Roorkee ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਵਾਇਸਰਾਏ, 1858–1947 21 ਲਾਰਡ ਕੈਨਿੰਗCreated Earl Canning in 1859.(1812–1862) 136x136px 28 ਫ਼ਰਵਰੀ 1856 21 March 1862 University of Bombay, Calcutta and Madras were set up in 1857
 The revolt of 1857
 The Government of India Act, 1858
 Hindu Widows' Remarriage Act, 1856 Victoria 22 ਜੇਮਸ ਬਰੁਸ
(1811–1863) 136x136px 21 ਮਾਰਚ 1862 20 November 1863 23 ਰਾਬਰਟ ਨੇਪੀਅਰ 
(ਕਾਰਜਕਾਰੀ) 
(1810–1890) 134x134px 21 ਨਵੰਬਰ 1863 2 December 1863 24ਵਿਲਿਅਮ ਡੈਨੀਸਨ 
(acting) 
(1804–1871)130x130px2 ਦਿਸੰਬਰ 186312 January 1864 25ਜੌਨ ਲਾਰੈਂਸ
(1811–1879)136x136px12 ਜਨਵਰੀ 186412 January 1869 Bhutan War 26ਲਾਰਡ ਮਾਯੋ
(1822–1872)125x125px12 ਜਨਵਰੀ 18698 February 1872 Assassinated by a Pathan Sher Ali Afridi 27ਜੌਨ ਸਟਾਰਚੀ 
(ਕਾਰਜਕਾਰੀ) 
(1823–1907)151x151px9 ਫ਼ਰਵਰੀ 187223 February 1872 28ਲਾਰਡ ਨੇਪੀਅਰ 
(ਕਾਰਜਕਾਰੀ) 
(1819–1898)121x121px24 ਫ਼ਰਵਰੀ 18723 May 1872 29ਲਾਰਡ ਨਾਰਥਬਰੁੱਕ
(1826–1904)126x126px3 ਮਈ 187212 April 1876 30ਲਾਰਡ ਲਿੱਟਨ
(1831–1891)154x154px12 ਅਪਰੈਲ 18768 June 1880 Vernacular Press Act
 Second Anglo-Afghan War
 The Indians Act(1878) 31 ਲਾਰਡ ਰਿਪਨ
(1827–1909) 132x132px 8 ਜੂਨ 1880 13 December 1884 First Factory Act(1881)
 Repeal of the Vernacular Press Act (1882)
 Ilbert Bill 32 ਲਾਰਡ ਡਫ਼ਰਿਨ
(1826–1902) 134x134px 13 ਦਿਸੰਬਰ 1884 10 December 1888 Formation of Indian National Congress
 Third Anglo-Burmese War 33 ਹੈਨਰੀ ਪੈੱਟੀ
(1845–1927) 155x155px 10 ਦਿਸੰਬਰ 1888 11 October 1894 34 ਵਿਕਟਰ ਬਰੂਸ
(1849–1917) 125x125px 11 ਅਕਤੂਬਰ 1894 6 January 1899 35 ਲਾਰਡ ਕਰਜ਼ਨ
(1859–1925) 130x130px 6 ਜਨਵਰੀ 1899 18 November 1905 Partition of Bengal (1905)
 2nd Delhi Darbar (1903) 36 ਗਿਲਬਰਟ ਇਲਿਅਟ ਮਰੇ ਕਿਨੰਨਮੰਡ
(1845–1914) 125x125px 18 ਨਵੰਬਰ  1905 23 November 1911 Edward VII 37 ਚਾਰਲਸ ਹਾਰਡਿੰਗ
(1858–1944) 123x123px 23 ਨਵੰਬਰ  1911 4 April 1916 George V 38 ਲਾਰਡ ਚੈਲਮਸਫ਼ੋਰਡ
(1868–1933) 128x128px 4 ਅਪਰੈਲ 1916 2 April 1921 39 ਰਫ਼ਸ ਇਜ਼ਾਕ
(1860–1935) 146x146px 2 ਅਪਰੈਲ 1921 3 April 1926 40 ਲਾਰਡ ਅਰਵਿਨ
(1881–1959) 112x112px 3 ਅਪਰੈਲ 1926 18 April 1931 41 ਥਾਮਸ ਫ਼ਰੀਮੈਨ
(1866–1941) 136x136px 18 ਅਪਰੈਲ 1931 18 April 1936 42 ਵਿਕਟਰ ਹੋਪ
(1887–1952) 135x135px 18ਅਪਰੈਲ 1936 1 October 1943 Edward VIII 43 ਆਰਸ਼ੀਬਾਲਡ ਵੈਵਲ
(1883–1950) 120x120px 1 ਅਕਤੂਬਰ 1943 21 February 1947 George VI 44 ਲੁਇਸ ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ
(1900–1979) 145x145px 21 ਫ਼ਰਵਰੀ 1947 15 August 1947 ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਦੇ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ, 1947–1950 44 ਲੁਇਸ ਮਾਊਂਟਬੈਟਨCreated Earl Mountbatten of Burma on 28 October 1947.
(1900–1979) 145x145px 15 ਅਗਸਤ 1947 21 June 1948 George VI 45 ਚਕਰਵਰਤੀ ਰਾਜਗੋਪਾਲਾਚਾਰੀ
(1878–1972) 138x138px 21ਜੂਨ 1948 26 January 1950

 Footnotes