ਥੀਓਡਰ ਅਡੌਰਨੋ

ਅਡੌਰਨੇ ਦੀ 'ਹੋਰਖੇਮਰ' ਨਾਲ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਮੰਡੀਕਰਨ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੋਨੋਂ ਵਿਦਵਾਨ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱੱਖ ਸਿਰਫ ਆਂਕੜੇ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਮੰਡੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੱਖ (ਫ਼ਿਲਮਾਂ, ਕਾਰਟੂਨ, ਚੁਟਕਲੇ, ਇਮਾਰਤਾਂ, ਕਾਰਾਂ, ਰੇਡੀਉ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਆਦਿ) ਦੀ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਚਰਚਾ ਹੈ।

ਅਡੌਰਨੋ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਅਧਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਸਦੀ ਚਿੰਤਕ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮਾਨਤਾ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ। ਜਰਮਨ ਦੀ ਫਰੈਂਕਫਰਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਅਡੌਰਨੋ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਨਾਮ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹੀ ਇਨਾਮ ਦਰਸ਼ਨ, ਸੰਗੀਤ, ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਰੰਗਮੰਚ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਚਿੰਤਕ ਨੂਂਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ 50,000 ਯੂਰੋ ਹੈ। ਇਹ ਹਰ ਤੀਜੇ ਵਰ੍ਹੇ 11 ਸਤੰਬਰ ਨੂਂਂ ਅਡੌਰਨੋ ਦੀ ਜਨਮਦਿਨ ਉੱਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਮਾਗਮ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ 13 ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਾਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

ਅਡੌਰਨੋ ਫਰੈਂਕਫਰਟ ਸਕੂਲ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਮ ਹਸਤਾਖਰ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਜਰਮਨੀ ਵਿਚੋਂ ਵੀਹਮੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪੰਜਮੇ ਛੇਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਰਚਿਤ ਅਤੇ ਨਾਮੀ ਚਿੰਤਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। 1963 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ 1966 ਤੋਂ 1969 ਤੱਕ ਉਹ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਰਿਹਾ।ਸਭਿਆਚਾਰ ਪਤ੍ਰਿਕਾ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ 14, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ

ਹਵਾਲੇ