ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ

ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2002 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਹੋਣ ਨਾਲ 
Central bank claims hike in cash reserves , Pajhwok Afghan News (PAN). 2010-06-09. ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਮੂਲ ਦੇ ਹੋਰਨਾ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮਾਲੀ ਵਸੀਲਿਆਂ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਹੋਰਨਾ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਲੀ ਵਸੀਲੇ ਸਹਾਇਤਾ ਵਜੋਂ ਇਥੇ 2000 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਤਾਲੀਬਾਨ ਵਰਗੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਬਾਦ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਆਸਾਰ ਬਣਨ ਨਾਲ ਵਧੀ। ਇਹ ਸੁਧਾਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਅਕਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਵੀ ਹੋਇਆ ਹੈ 
ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾ ਦੇ ਦੇਸ ਕੋਲ $3 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਦੇਅਜੇ ਅਣਛੋਹੇ ਖਣਿਜ ਭੰਡਾਰ ਹਨ ਜੋ ਦੇਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਖਣਿਜਾਂ ਵਾਲੇ ਖਿਤਿਆਂ ਚੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਅਮੀਰ ਖਿੱਤਾ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਇਹ ਦੇਸ ਕਲਾ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਵਿਕਸਤ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਪੱਖੋ 175ਵੇਂ ਦਰਜੇ ਤੇ ਹੈ।ਦੇਸ ਦਾ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ 34 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸੀ। 
    $19.85 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਤਬਾਦਲਾ ਦਰ ਨਾਲ, ਅਤੇ [[ਪ੍ਰਤੀ ਜੀਅ ਆਮਦਨ(ਪੀਪੀਪੀ) $1,150

ਦੇਸ ਦੀ ਲਗਪਗ 35% ਵੱਸੋਂ (2008) ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹੈC.I.A. World Factbook: Unemployment . 2008 estimate. Retrieved 2013-8-14. ਅਤੇ 36% ਲੋਕ ਗਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨWorld Bank Data: Afghanistan. Retrieved 2013-8-14. ਜੋ ਪਾਣੀ,ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਮਕਾਨਾਂ ਦੀ ਥੁੜ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਸਨ। 
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਮਦਨ ਲੇਖੇ 

ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਜਿਆਦਾਤਰ ਸੂਚਨਾ ਵਿਸ਼ਵ ਅੰਕੜਾ ਪੁਸਤਕ (The World Factbook) ਵਿਚੋਂ ਲਈ ਗਈ ਹੈ 

ਜੀਡੀਪੀ: ਖਰੀਦ ਸ਼ਕਤੀ ਸਮਾਨਤਾ (ਪੀਪੀਪੀ) $19.85 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ

ਜੀਡੀਪੀ - ਅਸਲ ਵਾਧਾ ਦਰ : 
 11% (2012 est.)

ਜੀਡੀਪੀ- ਪ੍ਰਤੀ ਜੀਅ : ਖਰੀਦ ਸ਼ਕਤੀ ਸਮਾਨਤਾ (ਪੀਪੀਪੀ) - $1,000 (2011 est.)

ਜੀਡੀਪੀ - ਸੈਕਟਰ ਵਾਰ :
ਖੇਤੀਬਾੜੀ : 20%
ਉਦਯੋਗ: 25.6%
ਸੇਵਾਵਾਂ : 54.4%
ਨੋਟ :ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਫੀਮ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੈ 

ਗਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵੱਸੋਂ :
 36% (2009)

ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਜਾਂ ਉਪਭੋਗ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ :
ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 10%: 3.8%
ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 10%: 24%

ਮੁਦਰਾ ਸਫੀਤੀ ਦਰ : 13.8% (2011 est.)
 ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਹੋਰਨਾ ਦੇਸਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ : 19

ਕਿਰਤ ਸ਼ਕਤੀ : 15 ਮਿਲੀਅਨ (2004)
 ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਹੋਰਨਾ ਦੇਸਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ: 39

ਕਿੱਤਾਵਾਰ ਕਿਰਤ ਸ਼ਕਤੀ : ਖੇਤੀਬਾੜੀ 78.6%, ਉਦਯੋਗ 5.7%, ਸੇਵਾਵਾਂ 15.7% (2009)

ਬੇਰੁਜਗਾਰੀ ਦਰ : 35% (2009)
ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਹੋਰਨਾ ਦੇਸਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ: 180

ਬਜਟ :
ਮਾਲੀ : $1.58 ਬਿਲੀਅਨ
ਖਰਚਾ : $3.3 ਬਿਲੀਅਨ

ਉਦਯੋਗ : 
ਛੋਟੇ ਉਦਯੋਗ ਜਿੰਵੇਂ ਕਪੜਾ,ਸਾਬਣ ,ਫਰਨੀਚਰ,ਜੁੱਤੇ,ਖਾਦਾਂ,ਵਸਤਰ,ਖਾਧ ਪਦਾਰਥ,ਖਣਿਜ-ਪਾਣੀ,ਸੀਮੇਂਟ ਅਫਗਾਨੀ ਗਲੀਚੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ,ਕੋਲਾ ,ਅਤੇ ਤਾਂਬਾ ਆਦਿ

ਬਿਜਲੀ - ਉਤਪਾਦਨ: 913.1 ਮਿਲੀਅਨ ਕਿਲੋਵਾਟ (2009 est.)
ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਹੋਰਨਾ ਦੇਸਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ: 150

ਬਿਜਲੀ - ਉਤਪਾਦਨ - ਸਰੋਤਵਾਰ:
ਫੋਸਿਲ ਇੰਧਨ : 23.5% ਕੁੱਲ ਸਮਰਥਾ ਦਾ (2009 est.)
ਹਾਈਡਰੋ: 76.5% of ਕੁੱਲ ਸਮਰਥਾ ਦਾ (2009 est.)
ਨਿਊਕਲੀਅਰ: 0% ਕੁੱਲ ਸਮਰਥਾ ਦਾ (2009 est.)
ਹੋਰ : 0% (2001)

ਬਿਜਲੀ - ਉਪਭੋਗ : 2.226 ਬਿਲੀਅਨ ਕਿਲੋਵਾਟ (2009 est.)
ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਹੋਰਨਾ ਦੇਸਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ: 137

ਬਿਜਲੀ - ਨਿਰਯਾਤ : 0 kWh (2010 est.)

ਬਿਜਲੀ - ਆਯਾਤ : 1.377 ਬਿਲੀਅਨ ਕਿਲੋਵਾਟ (2009 est.)

ਤੇਲ - ਉਤਪਾਦਨ:  (2012 est.)
ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਹੋਰਨਾ ਦੇਸਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ: 210

ਤੇਲ - ਉਪਭੋਗ:  (2011 est.)
ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਹੋਰਨਾ ਦੇਸਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ: 165

ਤੇਲ - ਜਾਹਰ ਭੰਡਾਰ :  (2006)

ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ - ਉਤਪਾਦਨ: 220 million m³ (2001)

ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ - ਉਪਭੋਗ: 220 million m³ (2001)

ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ - ਜਾਹਰ ਭੰਡਾਰ: 15.7 trillion cubic feet (2006 est.)

ਖੇਤੀਬਾੜੀ - ਫਸਲਾਂ : ਅਫੀਮ ਡੋਡੇ, ਕਣਕ, ਫਲ, ਮੇਵੇ , ਭੇਡਾਂ

ਨਿਰਯਾਤ : $376 ਮਿਲੀਅਨ (2012 est.)
ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਹੋਰਨਾ ਦੇਸਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ: 164

ਨਿਰਯਾਤ - ਵਸਤਾਂ : ਅਫੀਮ, ਫਲ ਅਤੇ ਮੇਵੇ,ਅਫਗਾਨੀ ਹੱਥ ਬੁਣੇ ਗਲੀਚੇ , ਉੰਨ, ਕਪਾਹ , ਖੱਲਾਂ

ਨਿਰਯਾਤ - ਹਿੱਸੇਦਾਰ : ਪਾਕਿਸਤਾਨ 48%, ਭਾਰਤ 19%, ਰੂਸ 9%, ਇਰਾਨ 5% (FY11/12 est.)

ਆਯਾਤ : $6.39 ਬਿਲੀਅਨ (2012 est.)

ਆਯਾਤ - ਵਸਤਾਂ : ਮਸ਼ਨੀਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੂੰਜੀ ਨਿਰਮਾਣ ਵਸਤਾਂ,ਖਾਧ ਪਦਾਰਥ,ਕਪੜਾ, ਪੇਟ੍ਰੋਲੀਅਮ ਵਸਤਾਂ

ਆਯਾਤ - ਹਿੱਸੇਦਾਰ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ 13.7%, ਰੂਸ 12.6%, ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ 11.5%, ਇਰਾਨ 9.1% (FY11/12 est.)

ਬਾਹਰੀ - ਕਰਜਾ : $1.28 to $2.3 ਬਿਲੀਅਨ (2011)
ਰੂਸ - $987 ਮਿਲੀਅਨ
ਏਸ਼ੀਅਨ ਵਿਕਾਸ ਬੈਂਕ - $ 596 ਮਿਲੀਅਨ
ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ - $435 ਮਿਲੀਅਨ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਕੋਸ਼ - $114 ਮਿਲੀਅਨ
ਜਰਮਨੀ - $18 million
ਸਾਊਦੀ ਵਿਕਾਸ ਕੋਸ਼ - $47 ਮਿਲੀਅਨ
ਇਸਲਾਮਿਕ ਵਿਕਾਸ ਬੈਂਕ - $11 ਮਿਲੀਅਨ
ਬਲਗਾਰੀਆ - $51 ਮਿਲੀਅਨ
ਕੁਵੈਤ ਵਿਕਾਸ ਕੋਸ਼ - $22 ਮਿਲੀਅਨ
ਈਰਾਨ - $10 ਮਿਲੀਅਨ
ਓਪੀਈਸੀ - $1.8 ਮਿਲੀਅਨ

ਤੁਰੰਤ ਖਾਤਾ ਬਕਾਇਆ : -$743.9 ਮਿਲੀਅਨ (2011 est.)
ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਹੋਰਨਾ ਦੇਸਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ: 132

ਕਰੰਸੀ : ਅਫਗਾਨੀ

ਤਬਾਦਲਾ ਦਰ : ਅਫਗਾਨੀ (AFA) ਪ੍ਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ - 62 = $1
46.75 (2011)
46.45 (2010)

ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ : 21 ਮਾਰਚ - 21 ਮਾਰਚ

ਹਵਾਲੇ 

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 

Ministry of Finance, Afghanistan
Ministry of Commerce & Industry, Afghanistan 
Ministry of Rural Rehabilitation & Development, Afghanistan 
Afghanistan Investment Support Agency (AISA) 
Afghanistan's Paper Money 
Afghanistan Sixth PRGF Review, International Monetary Fund
Afghan Agriculture  (information resource site maintained by UC Davis and USDA)

Trade
World Bank Trade Summary Statistics Afghanistan 2012

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਰਕ ਦੇਸ