ਮਾਨਸੀ ਪ੍ਰਧਾਨ

ਮਾਨਸੀ ਪ੍ਰਧਾਨ (ਜਨਮ 4 ਅਕਤੂਬਰ 1962) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਕੌਮੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਬਾਨੀ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਸਟ੍ਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੈਰੀ ਪ੍ਰੇਮਾ ਪਿਰੀਕ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਆਫ਼ ਚੈਰੀਟੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁਖੀ, ਉਸਨੇ 2011 ਵਿੱਚ 'ਆਉਟਸਟੈਂਡਿੰਗ ਵੁਮੈਨ ਪੁਰਸਕਾਰ' ਜਿੱਤਿਆ।

ਉਹ ਨਿਰਭਯਾ ਵਾਹਿਨੀ, ਨਿਰਭਯਾ ਸਮਾਰੋਹ ਅਤੇ ਓਵਾਈਐਸਐਸ ਵੁਮੈਨ ਦੀ ਬਾਨੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸੈਂਟਰਲ ਬੋਰਡ ਆਫ ਫਿਲਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ (ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ) ਦੇ ਪੈਨਲ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਪੜਤਾਲ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਹੀ।

 ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਬਨਾਪੁਰ, ਖੋਰਧਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਬਲਾਕ, ਉੜੀਸਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਹੇਮਲਤਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਗੋਦਾਬ੍ਰਿਸ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਗ੍ਰਹਿਣੀ ਸੀ।

ਬਨਾਪੁਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦਿਹਾਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮਨਾਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਦਬਾਅ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨੇੜਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਦਲਦਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਚੱਲਕੇ ਜਾਂਦੀ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਸਨੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ।

 ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ ਵਿੱਤ ਵਿਭਾਗ, ਉੜੀਸਾ ਦੀ ਗੌਰਮਿੰਟ, ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਂਧਰਾ ਬੈਂਕ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਜਨੂਨ ਕਾਰਨ ਦੋਨੋਂ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ।ਅਕਤੂਬਰ 1983 ਵਿੱਚ, 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਬਿਜ਼ਨਸ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਾ ਛਾਪਿਆ। ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਬਿਜ਼ਨਸ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਫਲ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸਫਲ ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮੀਆਂ ਦੇ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਸਰਗਰਮੀ 
1987 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ 'ਓ.ਵਾਈ.ਐਸ.ਐਸ. ਵੁਮੈਨ' ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਮੁੱਢਲਾ ਉਦੇਸ਼ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਓ.ਵਾਈ.ਐਸ.ਐਸ. ਔਰਤਾਂ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿੱਤਾ ਮੁਖੀ ਸਿਖਲਾਈ ਕੈਂਪਾਂ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਰੱਖਿਆ ਕੈਂਪਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਤ ਲੀਡਰ ਵਜੋਂ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। 

ਉਪਰੋਕਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੰਗਠਨ ਅਨੇਕਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਆਨਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

 ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ ਸਨਮਾਨ 
ਨਵੰਬਰ 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਦੇਸ਼ਭਰ ਦੀ ਲਹਿਰ, ਆਨਰ ਫਾਰ ਵਿਮੈਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਔਰਤ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਭੰਡਾਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅੰਦੋਲਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਰਣਨੀਤੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਹਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਟਾਲ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਸਹਿਤ, ਆਡੀਓ-ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਡਿਸਪਲੇਅ, ਸਟ੍ਰੀਟ ਪਲੇਅ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇਹ ਲੋਕ ਰਾਇ ਜੁਟਾ ਕੇ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸੰਸਥਾਗਤ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਾਤਮਕ ਉਪਾਵਾਂ ਲਈ ਨਿਰੰਤਰ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਕੇ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

2013 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਭਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਮੀਨਾਰਾਂ, ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਅਤੇ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀਵਾਰ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਮੰਥਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਸਥਾਰਤ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਚਾਰਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

2014 ਵਿੱਚ, ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਲਈ ਇੱਕ ਚਾਰ-ਪੁਆਇੰਟ ਚਾਰਟਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਇਸ ਨੇ ਨਿਰਭਿਆ ਵਾਹਨੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 10,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਲੰਟੀਅਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਜੁਟਾਉਣ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਚਾਰ-ਪੁਆਇੰਟ ਚਾਰਟਰ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਏ।

 ਚਾਰ-ਪੁਆਇੰਟ ਦਾ ਚਾਰਟਰ 
2014 ਵਿੱਚ, ਮਾਨਸੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਦਾ ਚਾਰ-ਪੁਆਇੰਟ ਚਾਰਟਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਚਾਰਟਰ ਲਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈਂ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਿਤ ਸੋਧਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।

 ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ 'ਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਪੂਰਾ ਕਰੋ
 ਵਿਦਿਅਕ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ forਰਤਾਂ ਲਈ ਸਵੈ-ਰੱਖਿਆ ਸਿਖਲਾਈ
 ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ
 ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਅਦਾਲਤ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਇਸਤਗਾਸਾ ਸ਼ਾਖਾ।


 ਸਾਹਿਤਕ ਕੰਮ 
ਮਾਨਸੀ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਚੌਥੀ ਕਿਤਾਬ ਉਰਮੀ-ਓ-ਉੱਚਵਸ (81-87833-00-9) ਅੱਠ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 

 http://www.thestatesman.com/odisha/courage-rewarded-43178.html 
 http://presidentofindia.nic.in/pdfs/pr080314.pdf
 http://www.orissapost.com/epaper/080314/p2.htm 

 ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਮਹਿਲਾ ਕੌਮੀ ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ ਸਨਮਾਨ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ