ਸਰਸਵਤੀ ਸਨਮਾਨ

ਸਰਸਵਤੀ ਸਨਮਾਨ () ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ VIII ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ 22 ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਵਾਰਤਕ ਜਾਂ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਕੰਮ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾਂ ਇੱਕ ਸਲਾਨਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਗਿਆਨ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ  ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਰਸਵਤੀ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1991 ਵਿੱਚ ਕੇ ਕੇ ਬਿਰਲਾ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤਹਿਤ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਸਨਮਾਨ ਰਾਸੀ, ਪ੍ਰਸ਼ਸਤੀ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਚਿਹਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੈਨਲ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ) ਦੁਆਰਾ ਪਿਛਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਪਹਿਲਾ ਸਰਸਵਤੀ ਸਨਮਾਨ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਡਾ. ਹਰੀਵੰਸ਼ ਰਾਏ ਬੱਚਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਰ ਖੰਡਾਂ, ਕ੍ਯਾ ਭੂਲੂੰ ਕ੍ਯਾ ਯਾਦ ਕਰੂੰ, ਨੀੜ ਕਾ ਨਿਰਮਾਣ ਫਿਰ, ਬਸੇਰੇ ਸੇ ਦੂਰ, ਦਸ਼ਦ੍ਵਾਰ ਸੇ ਸੋਪਾਨ ਤਕ  - ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਆਤਮਕਥਾ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਸਨਮਾਨਿਤ 
ਸਾਲਜੇਤੂਰਚਨਾਭਾਸ਼ਾ Ref. 1991  ਹਰਿਵੰਸ਼ ਰਾਏ ਬੱਚਨ  ਚਾਰ ਖੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮਕਥਾ  
(ਆਤਮਕਥਾ)  ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ  1992  Ramakant Rath  "Sri Radha"  
(ਕਵਿਤਾ)  ਉੜੀਆ  1993  ਵਿਜੈ ਤੇਂਦੂਲਕਰ  "Kanyadaan"  
(Play)  ਮਰਾਠੀ  1994  ਡਾ. ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ  "Rukh Te Rishi"  
(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)  ਪੰਜਾਬੀ  1995  ਬਾਲਮਣੀ ਅੰਮਾ  "Nivedyam"  
(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)  ਮਲਿਆਲਮ  1996  ਸ਼ਮਸੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਫਾਰੂਕੀ  "She`r-e Shor-Angez"  ਉਰਦੂ 1997  Manubhai Pancholi  "Kurukshetra"  ਗੁਜਰਾਤੀ  1998  Shankha Ghosh  "Gandharba Kabita Guccha"  
(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)  ਬੰਗਾਲੀ  1999  Indira Parthasarathy  "Ramanujar"  
(Play)  ਤਮਿਲ਼  2000  ਮਨੋਜ ਦਾਸ  "Amruta Phala"  
(ਨਾਵਲ)  ਉੜੀਆ 2001  ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਟਿਵਾਣਾ  "Katha Kaho Urvashi"  
(ਨਾਵਲ)  ਪੰਜਾਬੀ  2002  Mahesh Elkunchwar  "Yugant"  
(Play)  Marathi  2003  Govind Chandra Pande  "Bhagirathi"  
(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)  ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ  2004  ਸੁਨੀਲ ਗੰਗੋਪਾਧਿਆਏ  "Pratham Alo"  
(ਨਾਵਲ)  Bengali  2005  K. Ayyappa Panicker  "Ayyappa Panikarude Kritikal"  
(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)  Malayalam  2006  ਜਗਨਨਾਥ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਾਸ  "Parikrama"  
(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)  Oriya  2007  ਨੈਯਰ ਮਸੂਦ  "Taoos Chaman Ki Myna"  
(ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)  ਉਰਦੂ  2008  Lakshmi Nandan Bora  "Kayakalpa"  
(ਨਾਵਲ)  2009  ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ  "Lafzan Di Dargah"  ਪੰਜਾਬੀ 2010  S. L. Bhyrappa  "Mandra"  ਕੰਨੜ  2011  A. A. Manavalan  "Irama Kathaiyum Iramayakalum"  Tamil  2012  Sugathakumari  "Manalezhuthu"  
(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) MALAYALAM  2013  Govind Mishra  "Dhool Paudho Par"  
(ਨਾਵਲ)  2014  Veerappa Moily  "Ramayana Mahanveshanam"  
(ਕਵਿਤਾ)  Kannada 

 ਟਿੱਪਣੀਆਂ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 



ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ