ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮੋੜਨ ਵਾਲੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਸਾਹਿਤਕ ਇਨਾਮ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਗਿਆਨਪੀਠ ਇਨਾਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਕਾਰੀ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤਕ ਇਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹਰ ਸਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਸਾਹਿਤਕ ਲਿਖਤਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"Sahitya Akademi in a fix as returned awards pile up".  ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਵਲੋਂ 1954 ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਪਹਿਲੇ ਇਨਾਮ ਦੀ ਰਕਮ 5,000 (US$76.26) ਸੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਛੇ ਵਾਰ ਵਧਾਈ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ. 2009 ਵਿੱਚ ਇਹ  1,00,000 (US$1,525) ਸੀ.". ਇਹ ਇਨਾਮ 1979-80 ਤੋਂ ਹਰੇਕ ਸਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 1,000 ਤੋਂ ਵਧ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ."Encyclopaedia of New Media and Educational Planning". google.co.in. "The Sahitya Akademi row: All you need to know". 

ਕਾਫਿਲੇ 'ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਅਨੇਕਾਂ ਹੋਰ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕਲਬਰਗੀ ਦੇ ਕਤਲ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਟਰ ਨੋਇਡਾ 'ਚ ਵਾਪਰੇ ਦਾਦਰੀ ਕਾਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋਏ  ਆਪਣੇ ਇਨਾਮ ਮੋੜਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ | ਦਾਦਰੀ 'ਚ ਹੋਈ ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਨੇ ਗਊ ਮਾਂਸ(ਬੀਫ) ਖਾਣ ਤੇ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਸ਼ਹਰੀ ਦੇ ਘਰ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਕੁੱਟ ਕੁੱਟ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ | ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨਾਮ ਵਾਪਿਸੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ 'ਚ ਅਜਮੇਰ ਔਲਖ, ਅਮਨ ਸੇਠੀ, ਗਣੇਸ਼ ਦੇਵੀ, ਕੁਮ ਵੀਰਬਦਧਰਪਾ ਤੇ ਸ਼ਸ਼ੀ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ, ਕੇ॰ਸਦਚਚਿਦਾਨੰਦਨ, ਪ॰ਕੇ॰ ਪਰਕਾਦਵੁ ਤੇ ਅਰਵਿੰਦ ਮਾਲਗੱਤਿ ਨੇ ਰੋਸ ਵੱਜੋਂ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ | n."Sahitya Akademi protest: Complete list of writers who returned their awards". 

ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਹਮਦਰਦੀ ਤੇ ਏਕਤਾ ਦਾ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਇਸ ਐਕਸ਼ਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਤਾੜਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ  ਤੇ ਰੋਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਇਨਾਮ ਵਾਪਿਸ ਲੈਣ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਵੀ ਪਾਇਆ | ਬੰਗਾਲੀ ਕਵਿਤਰੀ ਮਂਦਾਕਰਿਤਾ ਸੇਨ, ਜਿਸਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ 'ਚ ਆਪਣਾ ਇਨਾਮ ਵਾਪਿਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਨਾਮ ਵਾਪਿਸ ਲੈਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ | ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਰਣੇ ਉੱਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿੱਤਾ ਤੇ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਪਿਛਾਂ ਨਹੀਂ ਹਟੇਗੀ |
."The Statesman: Not taking Sahitya Akademi award back: Mandakranta Sen". thestatesman.com. 

ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮੋੜਨ ਵਾਲੇ ਲੇਖਕ
 ਲੇਖਕ  ਭਾਸ਼ਾ  ਕਿਤਾਬਾਂ  ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ 2006  ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ  ਇਸ਼ਕ ਬਾਜ ਨਮਾਜ਼ ਦਾ ਹਜ਼ ਨਹੀਂ (ਨਾਟਕ)  ਅੰਬਿਕਾ ਦੱਤ  2013  ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ  Aanthyoi Nahi Din Hal (ਕਾਵਿ)  ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਜਪਾਈ 1994  ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ  ਕਹੀਂ ਨਹੀਂ ਵਹੀਂ (ਕਾਵਿ)  ਆਤਮਜੀਤ 2009  ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ  ਤੱਤੀ ਤਵੀ ਦਾ ਸੱਚ (ਨਾਟਕ)  ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸੜਕਨਾਮਾ 2011  ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਢਾਹਵਾਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਿੰਗਰੇ (ਨਾਵਲ)  	 Bhoopal Reddy 2011  Telugu  Uggu Paalu (Short Stories)  ਚਮਨ ਲਾਲ 2002  ਹਿੰਦੀ ਅਨੁਵਾਦਕ    ਦਰਸ਼ਨ ਬੁੱਟਰ 2012  ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ  ਮਹਾ ਕੰਬਣੀ (ਕਵਿਤਾ)  G. N. Devy 1993  English writer  After Amnesia  Ghulam Nabi Khayal 1975  Kashmiri writer  Gaashir Munaar (Luminaries)  GN Ranganatha Rao 2014  Kannada translator  Mohan Dasa Ondu Satya Kathe (Translation of Mohandas - A True Story of a Man, His People and an Empire)  ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ 2005  ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ  ਅਗਨੀ ਕਲਸ਼ (ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)  Homen Borgohain 1978  Assamese journalist  Pita Putra (Novel)  ਜਸਵਿੰਦਰ (ਗ਼ਜ਼ਲਗੋ) 2014  Punjabi poet   (ਅਗਰਬੱਤੀ ਕਾਵਿ)  K. Katyayani Vidhmahe 2013  Telugu writer  Sathiyaakaasamlo Sagam (Essays)  Kashi Nath Singh 2011  Hindi novelist  Rehan par Ragghu (Novel)  Keki N. Daruwalla 1984  Indian English poet  The Keeper of the Dead (ਕਾਵਿ)  ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸੋਬਤੀ 1980  ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ  ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ (ਨਾਵਲ)  Kumbar Veerabhadrappa 2007  Kannada novelist  Aramane (Novel)  Mandakranta Sen 2004  Bengali poet    Manglesh Dabral 2000  ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ  Hum Jo Dekhte Hain (ਕਾਵਿ)  Marghoob Banihali 1977  Kashmiri writer  Partavistaan (ਕਾਵਿ)  ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ 1997  ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ  ਮੂਨ ਦੀ ਅੱਖ (ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ)  ਮੁਨਵਰ ਰਾਣਾ 2014  ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ  ਸ਼ਾਹਦਾਬਾ (ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)  Nand Bhardwaj 2004  ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ  Samhi Khulto Marag (Novel)  ਨੈਨਤਾਰਾ ਸਹਿਗਲ 1986  ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ  ਰਿੱਚ ਲਾਈਕ ਅਸ (ਨਾਵਲ)  Nirupama Borghain 1994  Assame writer  Abhijatri (Novel)   Rahman Abbas 2011  Urdu novelist  Khuda Ke Saaye Mein Aankh Micholi (Novel)  Rahmat Tarikere -  Kannada writer    Rajesh Joshi 2002  ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ  Do Panktiyon Ke Beech (ਕਾਵਿ)  Sarah Joseph 2003  Malayalam novelist  Aalahayude Penmakkal (Novel)  Srinath DN 	 2009  Kannada translator    ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ 	 1993  ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ  ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੁਲਗਦੀ ਵਰਨਮਾਲਾ (ਕਾਵਿy)  ਉਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ 2010  ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ  ਮੋਹਨ ਦਾਸ (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)  ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ 2000  ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ  Chauthi Koot (Short Stories) 

 Footnotes 

 ਹਵਾਲੇ