ਅਸ਼ਵਨੀ ਭਿਡੇ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ

ਡਾ. ਅਸ਼ਵਨੀ ਭਿਡੇ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਅਕਤੂਬਰ 1960 ਨੂੰ ਬੰਬਈ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਰੁਚੀਆਂ ਤੇ ਰਿਵਾਇਤਾਂ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਕਬੀਰ ਭਜਨ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਤਾਨਾਂ ਦੀ ਮਧੁਰਤਾ, ਭਾਵੁਕਤਾ, ਸੰਜੀਵਤਾ ਤੇ ਰਾਗ-ਬਣਤਰ ਦੀ ਸੁਮੇਲਤਾ ਅਸ਼ਵਨੀ ਭਿਡੇ ਦੀ ਗਾਇਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਗੁਣ ਹੈ। ਰਾਗ-ਵਿਆਕਰਣ ਉੱਤੇ ਉਸਦੀ ਅਚੁੱਕ ਪਕੜ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਕਈ ਧਾਰਮਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤਬੱਧ ਕਰਕੇ ਗਾਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਉੱਪਰ ਜੈਪੁਰ-ਅਤਰੌਲੀ ਘਰਾਣਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। 

 ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ 
ਅਸ਼ਵਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਅਸ਼ਵਨੀ ਨੇ ਨਰਾਇਣ ਰਾਓ ਦਤਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਕਲਾਸਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਗੰਧਰਵ ਮਹਾਵਿਦਿਆਲਿਆ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਸੰਗੀਤ ਵਿਸ਼ਾੜ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਮਾਨਿਕ ਭੀਦੇ ਤੋਂ ਜੈਪੁਰ-ਅਤਰੌਲੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਸ਼ਵਨੀ ਨੂੰ ਰਤਨਾਕਾਰ ਪਾਈ ਤੋਂ 2009 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਸੇਧ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ।

 ਸਿੱਖਿਆ 
ਭਿਡੇ-ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਮਾਈਕਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਭਾ ਐਟਮੀ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਬਾਇਓਕੈਮਿਸਟਰੀ, ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਗੰਧਰਵ ਮਹਾਵਿਦਿਆਲਿਆ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਵਿਸ਼ਾੜ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਕਰੀਅਰ
ਅਸ਼ਵਨੀ ਨੇ ਮਾਈਕਰੋ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਐੱਮ. ਐੱਸਸੀ। ਅਤੇ ਬਾਇਓ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਲਈ ਚੁਣਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਤਾਲੀਮ ਮਰਹੂਮ ਪੰਡਤ ਨਾਰਾਇਣ ਰਾਓ ਦਾਤਾਰ ਤੋਂ ਲਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਮਾਣਿਕ ਭਿਡੇ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਤਾਲੀਮ ਹੇਠ ਜੈਪੁਰ ਗਾਇਕੀ ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਸਿੱਖੀ। ਉਸ ਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗੰਧਰਵ ਸੰਗੀਤ ਮਹਾਵਿਦਿਆਲੇ ਤੋਂ ‘ਸੰਗੀਤ ਵਿਸ਼ਾਰਦ’ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤੀ। ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਵੀ ਏ-ਗਰੇਡ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਪੰਡਤ ਜਸਰਾਜ ਦੇ 75ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਨ ’ਤੇ ਦਿੱਤਾ ‘ਪੰਡਤ ਜਸਰਾਜ ਗੌਰਵ ਪੁਰਸਕਾਰ’ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

 ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਸਮਾਂ 
 1977 ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਸੰਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ‘ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ’ ਜਿੱਤਿਆ।
 1980 ਤੋਂ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਕਾਰੀ ਸੰਗੀਤ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ।
 1985 ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵਨੀ ਭਿਡੇ ਦੀ ਪਲੇਠੀ ਐਲਬਮ ਐਚ.ਐਮ.ਵੀ. ਨੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀ
 2004 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਲੇਠੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਰਾਗ ਰਚਨਾਂਜਲੀ’ ਛਪੀ। ਇਸੇ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਦੂਜਾ ਭਾਗ 2010 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ।
 2005 ਵਿੱਚ ਸਹਯਾਦਰੀ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ‘ਸੰਗੀਤ ਰਤਨ’ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ‘ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੁਮਾਰ ਗੰਧਰਵ ਸਨਮਾਨ’ ਮਿਲਿਆ। 
 2011 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ‘ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ’ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

 ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ 
 Introducing Ashwini Bhide (HMV; 1985) - Raag Yaman, Raag Tilak Kamod, Bhajan
 Rhythm House Classics (Rhythm House; 1987) - Raag Puriya Dhanashri, Raag Bhoop, Bhajan
 Ashwini Bhide Sings (HMV; 1988) - Raag Kedar, Raag Khambavati, Raag Bhoop Nat
 Live for Femina (Rhythm House; 1989) - Raag Nand, Raag Bageshri
 Morning Ragas Vol. 1 (Rhythm House; 1990) - Raag Lalit, Raag Vibhas
 Morning Ragas Vol. 2 (Rhythm House; 1990) - Raag Todi, Raag Kabir Bhairav, Raag Sukhiya Bilawal
 Bhaktimala: Ganesh Vol. 2 (Music Today; 1991) - "Jehi Sumirat Siddhi Hoi," "Jai Shri Shankar Sut Ganesh," "Jai Ganesh Gananath," "Ganapat Vighna Harana"
 Bhaktimala: Shakti Vol. 2 (Music Today; 1991) - "Jwalatkoti Balark," "Tero Chakar Kare Pukar," "Jai Jai Jai Giriraj Kishori," "Main Dharu Tiharo Dhyan"
 Bhaktimala: Krishna Vol. 2 (Music Today;1991) - "Madhurashtakam," "Mhari Surta Suhagan," "Kaisi Hori Machaiyi," "Sundar Badan Sukh," "Ka Karoon Na Mane"
 Bhaktimala: Namastotram, Ganesh (Music Today;1991) - Bhajans
 Young Masters (Music Today; 1992) - Raag Bhimpalas, Raag Shuddha Kalyan
 Raag Rang Vol. 1 (Alurkar; 1996) - Raag Bihag, Raag Bhinna Shadaj, Bhajan
 Raag Rang Vol. 2 (Alurkar; 1996) - Raag Madhuwanti, Raag Jhinjhoti, Raag Jog, Raag Nayaki Kanada
 Pandharpuricha Nila (Sagarika; 1998) - Abhangs
 Women Through the Ages (Navras Records; 1998) - Raag Ahir Bhairav, Raag Jaunpuri, Bhajan
 Krishna (Ninaad Music; 1999) - Raag Jaijaiwanti, Raag Vachaspati, Raag Megh Malhar, Jhoola, Bhajan
 Anandacha Kand (Megh Music; 2000) - Abhangs
 Ashwini Bhide-Deshpande Vol. 1 (Alurkar; 2000) - Raag Bilaskhani Todi, Raag Gujri Todi, Raag Nat Bhairav
 Ashwini Bhide-Deshpande Vol. 2 (Alurkar; 2000) - Raag Rageshri, Raag Durga, Raag Yaman
 Golden Raaga Collection (Times Music; 2000) - Raag Multani, Raag Gaud Malhar, Bhajan
 Swar Utsav (Music Today; 2002) - Raag Jhinjhoti, Raag Nayaki Kanada
 Navagraha Puja (Sony Music; 2002) - Bhajans
 Ashwini Bhide-Deshpande - Vocal (India Archive Music; 2003) - Raag Bageshri, Raag Kedar, Bhajan
 Roop Pahata Lochani (Self-published; 2004) - Abhangs
 Ragarachananjali (Rajhansa Prakashan; 2004) - Book and CD of self composed bandishes
 Kari Badariya (Self-published; 2005) - Raagas Abhogi and Prateeksha, Jhoola, Dadra
 Sandhya (Sense World Music; 2006) - Raag Bageshri, Bhajan
 Soordas (Self-published; 2009) - Bhajans
 Unmesh (Self-published; 2010) - Raagas Vibhavati, Puriya Dhanashri, Raag Patdeep, Raag Manikauns
 Ragarachananjali 2 (Rajhansa Prakashan; 2010) - Book and CD of self composed bandishes
 Arghyam (East Meets West; 2013) - Utsav Janasanmodini, Utsav Bairagi Todi, Utsav Nandadhwani, Utsav Utsav Charukauns, Utsav Pancham se Gara

 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ 
 Ragarachananjali (Rajhansa Prakashan; 2004) - Book and CD of self composed bandishes
 Ragarachananjali 2 (Rajhansa Prakashan; 2010) - Book and CD of self composed bandishes
 Madam Curie - मादाम क्युरी (2015) - Marathi translation of Eve Curie's biography of Marie Curie.https://www.mid-day.com/articles/book-on-physicist-marie-curie-now-translated-in-marathi/16175193

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ