ਸਮਰਾਤ

ਸਮਰਾਤ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, 20 ਮਾਰਚ ਅਤੇ 22 ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ। ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਤਕਰੀਬਨ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ।"equinox"  at Oxford Dictionaries ਇਹਦੇ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ਾ ਸ਼ਬਦ ਈਕਵਿਨੌਕਸ  (equinox) ਵੀ ਇਸੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਭਾਵ ਬਰਾਬਰ ਰਾਤ। ਸੂਰਜੀ ਸਮਰਾਤ ਸਮੇਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਉੱਤਰ ਜਾਂ ਦੱਖਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉੱਪਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਮਭੂਮੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਸੂਰਜ ਸਿੱਧਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਦਾ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਡੁੱਬਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਬਦ  ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।,  ਤੋਂ (ਬਰਾਬਰ) ਅਤੇ  (ਰਾਤ)। ਇੱਕ ਸਮਰਾਤ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਪੂਰੇ ਗ੍ਰਹਿ ਉੱਤੇ ਲਗਭਗ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਉਲਟ,   ਸੂਰਜ ਦੇ ਕੋਣੀ ਆਕਾਰ, ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਦੇ ਅਪਵਰਤਨ, ਅਤੇ ਦਿਨ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜੋ ਕਿ ਸਮਰਾਤ  ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ, ਭੂਮੱਧ ਸੱਭਿਆਤਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਘਟਨਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਇੱਕ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਇਕਸਾਰ ਸੂਰਜੀ ਘੰਟੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਿਨ ਦੀ ਮਿਆਦ 12 ਘੰਟੇ ਹੈ।

ਉੱਤਰੀ ਗੋਲਿਸਫਾਇਰ ਵਿੱਚ, ਮਾਰਚ ਸਮਰਾਤ ਨੂੰ ਵਰਨਲ ਜਾਂ ਬਸੰਤ ਸਮਰਾਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਤੰਬਰ ਸਮਰਾਤ ਨੂੰ ਪਤਝੜ ਜਾਂ ਪਤਝੜ ਸਮਰੂਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਗੋਲਿਸਫਾਇਰ ਵਿੱਚ, ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਸਮਰੂਪ ਸੰਕ੍ਰਮਣਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਲੀਪ ਸਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਕ ਦੋਵਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। 

ਮਾਰਚ ਸਮਰਾਤ ਲਈ ਗੋਲਾਕਾਰ-ਨਿਰਪੱਖ ਨਾਮ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਮਰਾਤ ਹਨ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੂਰਜ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ੀ ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ ਸਮਰੂਪ ਲਈ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਮਰੂਪ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੂਰਜ  ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ੀ ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਹਵਾਲੇ

ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ

 Details about the Length of Day and Night at the Equinoxes . U.S. Naval Observatory. Naval Meteorology and Oceanography Command
 Calculation of Length of Day  (Formulas and Graphs)
 Equinoctial Points – The Nuttall Encyclopædia
 Table of times for Equinoxes, Solstices, Perihelion and Aphelion in 2000–2020 
 Table of times of Spring Equinox for a thousand years: 1452–2547