ਸ਼ਿਵਮੰਗਲ ਸਿੰਘ ਸੁਮਨ

ਸ਼ਿਵਮੰਗਲ ਸਿੰਘ ਸੁਮਨ (5 ਅਗਸਤ 1916 - 27 ਨਵੰਬਰ 2002) ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਉਂਨਾਵ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।  ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਉਥੇ ਹੀ ਹੋਈ। ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੀਏ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ੀ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਲੋਂ ਐਮਏ, ਡੀਲਿਟ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਗਵਾਲੀਅਰ, ਇੰਦੌਰ ਅਤੇ ਉੱਜੈਨ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਵਿਕਰਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਉੱਜੈਨ ਦੇ ਕੁਲਪਤੀ ਵੀ ਰਹੇ।

ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਨ 1999 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

 ਕੰਮ 

 ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 

 ਹਿਲੋਲ (1939)
 ਜੀਵਨ ਕੇ ਗਾਨ (1942)
 ਯੁੱਗ ਕਾ ਮੋਲ (1945)
 ਪ੍ਰਲਯ ਸ਼੍ਰੀਜਨ (1950)
 ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਡਤਾ ਹੀ ਗਿਆ (1948)
 ਵਿੰਧਿਆ ਹਿਮਾਲਿਆ (1960)
 ਮਿੱਟੀ ਕੀ ਬਾਰਾਤ (1972)
 ਵਾਣੀ ਕੀ ਵਿਅਥਾ (1980)
 ਕਟੇ ਅੰਗੂਠੋਂ ਕੀ ਬੰਦਨਾਵਰੇਨ (1991)
 ਫਾਗੁਨ ਮੇਂ ਸਾਵਣ
 ਤੁਫਾਨ ਕੀ ਉਰ 
 ਹਮ ਪੰਚੀ ਉਨਮੁਕਤ ਗਗਨ ਕੇ
 ਚਲਨਾ ਹਮਾਰਾ ਕਾਮ ਹੈ

 ਲੇਖ 

 ਮਹਾਦੇਵੀ ਕੀ ਕਾਵਿਆ ਸਾਧਨਾ

 ਨਾਟਕ 

 ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਕਾਲੀਦਾਸ

ਸਰੋਤ:

 ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
 ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ - 1974
 ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ - 1999
 ਦੇਵਾ ਪੁਰਸਕਾਰ - 1958
 ਸੋਵੀਅਤ ਲੈਂਡ ਨਹਿਰੂ ਅਵਾਰਡ - 1974Shrotriya, Prabhakar. Shivmangal Singh 'Suman': Man and the Creator. Topical Publications, New Delhi. 1990. p-165.
 ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ - 1974 ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਕੀ ਬਾਰਾਤ ਲਈ
 ਸ਼ਿਖਰ ਸਨਮਾਨ - ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ 1993
ਭਾਰਤ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ - 1993
 ਡੀ.ਲਿਟ. ਭਾਗਲਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ - 1973Shivmangal Singh Suman Profile  Unnao district Official website.
 ਡੀ.ਲਿਟ. ਜਬਲਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ - 1983

 ਹਵਾਲੇ 

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
Shivmangal Singh Suman  at Kavita Kosh

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ