ਅਸਤਿਤਵ ਸਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈ

ਅਸਤਿਤਵ ਸਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈ () ਅਸਤਿਤਵਵਾਦ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਜੋ ਅਸਤਿਤਵ ਨਾਲੋਂ ਸਾਰ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਪਰੰਪਰਗਤ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਉਲਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।Plato, Timaeus; Aristotle, Metaphysics; St Thomas Aquinas, Summa contra Gentiles, Pars 3:1, Summa Theologiae, Pars 1:1, etc. Analysis of "existence before essence" in Etienne Gilson, The Christian Philosophy of Saint Thomas Aquinas, Introduction. ਅਸਤਿਤਵਵਾਦੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਚੇਤਨਾ ਨੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਮਕਸਦ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਕੋਈ ਜਨਮਜਾਤ ਅਸਤਿਤਵ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਉਸਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਸਤਿਤਵ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਾਰਥਿਕ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। (Dictionary) "L'existencialisme" - see "l'identité de la personne" Encyclopédie de la jeunesse, 1979, p.567

ਇਹ ਵਿਚਾਰ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੋਰੇਨ ਕੀਰਕੇਗਾਰਦ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ,Kierkegaard, Søren. Philosophical Fragments, 1844. ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਯੌਂ ਪੌਲ ਸਾਰਤਰ ਨੇ ਸੂਤਰਬੱਧ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਵਾਕ ਉਸ ਦੇ 1946 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਲੈਕਚਰ "ਅਸਤਿਤਵਵਾਦ ਮਨੁੱਖਵਾਦ ਹੈ" ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ,Stanford Encyclopedia of Philosophy ਚਾਹੇ ਕਿ ਹੈਡੇਗਰ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੋਂਦ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਖ਼ਿਆਲ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।Sartre, in Being and Nothingness (1943), credits a slightly longer version of the claim to Heidegger: "Now freedom has no essence. It is not subject to any logical necessity; we must say of it what Heidegger said of the Dasein in general: 'In it existence precedes and commands essence.'" However, Sartre gives no page reference for this citation. In Being and Time, Heidegger writes: "The 'essence' of human-being lies in its existence." ("Das 'Wesen' des Daseins liegt in seiner Existenz", Sein und Zeit, p. 42.) ਸਾਰਤਰ ਦੀ ਦੋਸਤ ਸੀਮੋਨ ਦ ਬੌਵੁਆਰ ਨੇ ਵੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਸਤਿਤਵਵਾਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ "ਔਰਤ ਜੰਮਦੀ ਨਹੀਂ, ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ"।

ਸਾਰਤਰ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ
ਸਾਰਤਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ "ਅਸਤਿਤਵ ਸਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈ" ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਕਿਸੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਮਾਡਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ।

ਹੋਰ ਵੇਖੋ
ਤਾਬੁਲਾ ਰਾਸਾ

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਸਤਿਤਵਵਾਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਨੀਤੀਵਾਕ