ਯੂਨਾਨੀ ਲਿਪੀ

ਯੂਨਾਨੀ ਲਿਪੀ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਯੂਨਾਨੀ ਜਾਂ ਗ੍ਰੀਕ (Ελληνικά IPA: [eliniˈka] ਜਾਂ Ελληνική γλώσσα, IPA: [eliniˈci ˈɣlosa]), ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾ-ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੂਨਾਨੀ ਜਾਂ ਗ੍ਰੀਕ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੱਖਣ ਬਾਲਕਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਭਾਰੋਪੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਇਤਹਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਲਿਖਤੀ ਇਤਹਾਸ ਦੀਆਂ 34 ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਈਸਾਈਆਂ ਦੇ ਬਾਇਬਲ ਦੇ ਨਿਊ ਟੇਸਟਾਮੇਂਟ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਯੂਨਾਨ ਅਤੇ ਸਾਇਪ੍ਰਸ ਦੀ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਰੀਬਨ 2 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲਿਖਣ ਲਈ ਯੂਨਾਨੀ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਯੂਨਾਨੀ ਵਰਨਮਾਲਾ
ਯੂਨਾਨੀ ਵਰਨਮਾਲਾ ਚੌਵੀ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਵਰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋ ਨਾਲ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਠਵੀੰ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਸੰਨ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਨਮਾਲਾ ਫੋਨਿਸ਼ਿਆਈ ਵਰਨਮਾਲਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਯੂਰਪ ਦੀ ਕਈ ਵਰਨ-ਵਿਵਸਥਾਂਵਾਂ ਇਸੀ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹਨ। ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ ਲਿਖਣ ਦੇ ਲਈ ਰੋਮਨ ਲਿਪੀ ਤੇ ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਲਿਖਣ ਦੇ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਸੀਰਿਅਲ ਵਰਨਮਾਲਾ ਦੋਨੋ ਯੂਨਾਨੀ ਲਿਪੀ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹਨ. ਦੂਜੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਈਸਵੀ ਸੰਨ ਤੋਂ ਬਾਦ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਯੂਨਾਨੀ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਕ ਦਾ ਚਿਤਰਨ ਕਰਨ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

 ਅੱਖਰ  ਨਾਮ ਧੁਨੀ </tr>   Α α  ਅਲਫਾ, άλφα      </tr> Β β  ਵੀਤਾ, βήτα     </tr> Γ γ  ਗਾਮਾ, γάμμα     ~  </tr> Δ δ  ਦੈਲਤਾ, δέλτα     </tr> Ε ε  ਐਪਸਿਲੋਨ, έψιλον     </tr> Ζ ζ  ਜ਼ੀਤਾ, ζήτα     </tr> Η η  ਈਤਾ, ήτα     </tr> Θ θ  ਥੀਤਾ, θήτα     </tr> Ι ι  ਯੋਤਾ, ιώτα      </tr> Κ κ  ਕਾੱਪਾ, κάππα     ~  </tr> Λ λ  ਲਾਮਦਾ, λάμδα     </tr> Μ μ  ਮੀ, μυ     </tr>  ਅੱਖਰ  ਨਾਮ ਧੁਨੀ </tr>   Ν ν  ਨੀ, νυ     </tr> Ξ ξ  ਕ੍ਸੀ, ξι     </tr> Ο ο  ਓਮੀਕ੍ਰੋਨ , όμικρον     </tr> Π π  ਪੀ, πι     </tr> Ρ ρ  ਰੋ, ρώ     </tr> Σ σ/ςLetter sigma 〈Σ〉 has two different lowercase forms, 〈σ〉 and 〈ς〉, with 〈ς〉 being used in word-final position and 〈σ〉 elsewhere. (In some 19th-century typesetting, 〈ς〉 was also used word-medially at the end of a compound morpheme, e.g. "δυςκατανοήτων", marking the morpheme boundary between "δυς-κατανοήτων" ("difficult to understand"); modern standard practice is to spell "δυσκατανοήτων" with non-final sigma.) 
  ਸਿਗਮਾ, σίγμα     </tr> Τ τ  ਟਾਫ਼, ταυ     </tr> Υ υ  ਈਪਸਿਲੋਨ , ύψιλον      </tr> Φ φ  ਫ਼ੀ, φι     </tr> Χ χ  ਸ਼ੀ, χι     ~  </tr> Ψ ψ  ਪ੍ਸੀ, ψι     </tr> Ω ω  ਓਮੇਗਾ, ωμέγα     </tr>

ਮੁੱਖ ਅੱਖਰ

ਯੂਨਾਨੀ ਅੱਖਰਾਂ ਤੇ ਉੰਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪਾਂਤਰਨ ਅੱਖਰ ਨੀਚੇ ਬਣੇ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਫੋਨਿਸ਼ਿਆਈ ਅੱਖਰ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜਿਸਤੋਂ ਸਾਰੇ ਯੂਨਾਨੀ ਅੱਖਰ ਲਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧੁਨੀ ਲਿਪੀ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਚਾਰਨ ਵਿਧੀ ਵੀ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਨਿੱਚੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਉਚਾਰਨ 5ਵੀੰ ਸਦੀ ਤੇ 4ਵੀੰ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਏਟਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਵੀ ਹਨ।
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ ਬੋਲੇ ਜਾਨ ਵਾਲੇ ਉਚਾਰਨ ਨਿੱਚੇ ਦਿੱਤੇ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਅੱਖਰਪੂਰਵਜਫੋਨਿਸ਼ਿਆਈਅੱਖਰਅੱਖਰ ਦਾ ਨਾਮਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪਾਂਤਰਨਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧੁਨੀ ਲਿਪੀਸਬੰਧੀ ਅੰਕਅੰਗਰੇਜ਼ੀਗੁਰਮੁਖੀਪੁਰਾਤਨਯੂਨਾਨੀਮੱਧਕਾਲੀਯੂਨਾਨੀਪੁਰਾਤਨਯੂਨਾਨੀਆਧੁਨਿਕਯੂਨਾਨੀਸ਼ਾਸਤਰੀਪੁਰਾਤਨਯੂਨਾਨੀਆਧੁਨਿਕਯੂਨਾਨੀΑ αx16px|ਅਲਫ਼ ਅਲਫ਼alphaਅਲਫ਼ਾάλφαਅ, ਆ1<span style="font-size:133%;">Β βx16px|ਬੱਤ ਬੱਤbetaਵੀਤਾ,βήταਬਵ2Γ γx16px|ਗਮ੍ਲ ਗਮ੍ਲgammaਗਾਮਾγάμ(μ)αਗਘ,ਯ3Δ δx16px|ਦਲਤ ਦਲਤdeltaਦੈਲਤਾδέλταਦਦ,ਧ4<span style="font-size:133%;">Ε εx16px|ਹੇ ਹੇepsilonਐਪਸਿਲੋਨέψιλονਏ5Ζ ζx16px|ਜ਼ਈ ਜ਼ਈzetaਜ਼ੀਤਾζήταਜ਼6<span style="font-size:133%;">Η ηx16px|ਖੱਤ ਖੱਤetaਈਤਾήταਏਇ7<span style="font-size:133%;">Θ θx16px|ਤੱਥ ਤੱਥthetaਥੀਤਾθήταਥ8Ι ιx16px|ਯੋਦ ਯੋਦiotaਯੋਤਾ(γ)ιώταਇ10<span style="font-size:133%;">Κ κx16px|ਕਾਫ਼ ਕਾਫ਼kappaਕਾੱਪਾκάπ(π)αਕ20Λ λx16px|ਲਮ੍ਦਲਮ੍ਦlambdaਲਾਮਦਾλάμ(β)δαਲ30Μ μx16px|ਮੇਮ ਮੇਮmuਮੀμι/μυਮ40Ν νx16px|ਨ੍ਨ ਨ੍ਨnuਨੀνι/νυਨ50Ξ ξx16px|ਸਮ੍ਕ ਸਮ੍ਕxiਕ੍ਸੀξιਕ੍ਸਕ੍ਸ60Ο οx16px|ਅਈਨ ਅਈਨomicronਓਮੀਕ੍ਰੋਨόμικρονਓ70<span style="font-size:133%;">Π πx16px|पे ਪੇpiਪੀπιਪ80<span style="font-size:133%;">Ρ ρx16px|ਰੋਸ਼ ਰੋਸ਼rhoਰੋρωਰ,ਹ੍ਰਰ, 100<span style="font-size:133%;">Σ σ ςx16px|ਸ਼ਿਨ ਸ਼ਿਨsigmaਸਿਗਮਾσίγμαਸ200Τ τx16px|ਤਊ ਤਊtauਟਾਫ਼ταυਤ,ਟ300<span style="font-size:133%;">Υ υx16px|ਵਾਉ ਵਾਉupsilonਈਪਸਿਲੋਨύψιλονਉ,ਯਯ,ਵ,ਫ਼400<span style="font-size:133%;">Φ φphiਫ਼ੀφιਫਫ਼500Χ χchiਸ਼ੀχιਚਚ,ਖ਼]600Ψ ψpsiਪ੍ਸੀψιਪ੍ਸ700Ω ωx16px|ਅਈਨ ਅਈਨomegaਓਮੇਗਾωμέγαਓ,ਔਓ800

ਅੱਖਰਪੂਰਵਜਫੋਨਿਸ਼ਿਆਈਅੱਖਰਅੱਖਰ ਦਾ ਨਾਮਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪਾਂਤਰਨ1 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧੁਨੀ ਲਿਪੀਸਬੰਧੀ ਅੰਕਗੁਰਮੁਖੀਪੁਰਾਤਨਯੂਨਾਨੀਆਧੁਨਿਕਯੂਨਾਨੀ30px|Digamma (30px|Digamma)20px|Waw WawDigammaw630px|StigmaStigma - st630px|Heta20px|Heth HethHetah -30px|San20px|Tsade TsadeSans -30px|Koppa (30px|Koppa)20px|Qoph QophKoppaq9030px|Sampi (30px|Sampi)20px|Tsade TsadeSampi -ss, , 90030px|Sho20px|Tsade TsadeSho - -sh -

ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ

ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਦਸਤਾਵੇਜ਼ਆਧੁਨਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਾਸਤਰੀਅੰਸੀਅਲ ਸਬਤੋਂ ਛੋਟੇ ਅੱਖਰਛੋਟੇ ਅੱਖਰਵੱਡੇ ਅੱਖਰ x30pxαΑx30pxβΒx30pxγΓx30pxδΔx30pxεΕx30pxζΖx30pxηΗx30pxθΘx30pxιΙx30pxκΚx30pxλΛx30pxμΜx30pxνΝx30pxξΞx30pxοΟx30pxπΠx30pxρΡx30pxσςΣx30pxτΤx30pxυΥx30pxφΦx30pxχΧx30pxψΨx30pxωΩ

ਯੂਨੀਕੋਡ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੀਕ

ਗ੍ਰੀਕ ਤੇ ਕੋਪਟਿਕ

ਗ੍ਰੀਕ ਵਿਸਤਾਰਤ(ਅਧਿਕਾਰੀ ਯੂਨੀਕੋਡ ਕਨਸੋਰਟੀਅਮ ਕੋਡ ਚਾਰਟ)

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ੍ਰੀਕ ਭਾਸ਼ਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ