ਪਿਰਾਮਿਡ

ਪਿਰਾਮਿਡ ਓਹ ਢਾਂਚੇ ਜਾਂ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਦਾ ਬਾਹਰੀ ਤਲ ਤਿਕੋਣੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚੋਟੀ ਤੇ ਇੱਕ ਬਿੰਦੁ ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਣ ਇਸਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਪਿਰਾਮਿਡ ਵਰਗੀ ਜਿਆਮਿਤੀ ਦੀ ਤਰਾਂ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਤਲਾ ਤ੍ਰੈਬਾਹੀ, ਚੁਬਾਹੀਆ ਜਾਂ ਬਹੁਭੁਜ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਿਰਾਮਿਡ ਆਕਾਰ ਦੀ ਸੰਰਚਨਾਂਵਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕੀ ਇਸਦੇ ਭਾਰ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਕੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਣ ਪੁਰਾਤਨ ਸੱਭਿਅਤਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੰਡ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੰਰਚਨਾਂਵਾਂ ਪਿਰਾਮਿਡ ਦੀ ਆਕਾਰ ਦੀ ਹੇਨ ਜਿੰਨਾ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਦੇ ਪਿਰਾਮਿਡ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੈ। ਮਿਸਰ ਦੇ ਪਿਰਾਮਿਡਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਸਮਰਾਟਾਂ ਦੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ 138 ਪਿਰਾਮਿਡ ਹਨ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਗੀਜ਼ਾ ਦਾ ਗ੍ਰੇਟ ਪਿਰਾਮਿਡ ਹੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ 7 ਅਜੂਬਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰੀਬ 2560 ਸਾਲ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਮਿਸਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਖ਼ੁਫ਼ੂ ਦੇ ਚੌਥੇ ਵੰਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਕਬਰ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਰਵਾਿੲਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 25 ਸਾਲ ਲੱਗੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 450 ਫੁੱਟ ਹੈ। ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਘੇਰਿਆ ਗਿਆ ਖੇਤਰਫਲ 16 ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 25 ਲੱਖ ਚੂਨਾ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਖੰਡਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਿਗਆ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੁਣ ਤਕ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕੇ ਕਿ ਐਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ 450 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਤਕ ਕਿਵੇਂ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲਾ ਤੱਥ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 30 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਿਕਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਜਿਹੀ ਸੰਰਚਨਾ ਬਣਾਉਣੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ।


 ਬਣਾਵਟ ਦੀ ਤਕਨੀਕਾਂ
ਪਿਰਾਮਿਡ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਪੱਥਰ ਜਾਂ ਬਲਾਕ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਲੱਕੜ ਦੀ ਰੇੜੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸੀ। ਢੁਆਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੇਤ ਨੂੰ ਗਿੱਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੇਤ ਕੱਠੀ ਹੋਕੇ ਚਿਪਕ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਭਾਰੀ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਰੇੜੀ ਤੇ ਢੁਆਈ ਕਰਨੀ ਸੌਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਮਿਸਰ ਦੇ ਪਿਰਾਮਿਡ

ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਤੇ ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਫ਼ਿਰਔਨ(pharaoh) ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜੋ ਕੀ ਪਥਰਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਿਰਾਮਿਡ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸੀ। ਤੇ ਇੰਨਾ ਦੇ ਸ਼ਵ ਨੂੰ ਮਮੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਦੇ ਸ਼ਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਸਮਾਨ, ਕਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ, ਬਰਤਨ, ਹਥਿਆਰ, ਜਾਨਵਰ, ਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਤਾਂ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਲ ਹੀ ਦਫ਼ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਿਰਾਮਿਡ ਫ਼ਿਰਔਨ ਮਕਬਰੇ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਬਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸੀ ਜੋ ਕੀ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ ਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਤ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਰਾਂ ਮਿਸਰ ਦੀ ਸੱਭਿਅਤਾਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ। ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ 138 ਪਿਰਾਮਿਡ ਹਨ। ਸਬਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਿਰਾਮਿਡ ਸਟੈਪ ਪਿਰਾਮਿਡ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਕਾਇਰੋ, ਮਿਸਰ ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਰਾਟ ਦਜੋਸਰ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਪਿਰਾਮਿਡ ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਣਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਸਬਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਿਰਾਮਿਡ ਗੀਜ਼ਾ ਦਾ "ਗ੍ਰੇਟ ਪਿਰਾਮਿਡ" ਹੈ। ਇਹ ਕਾਇਰੋ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਰਔਨ ਖ਼ੁਫ਼ੂ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੀਹ ਸਾਲ ਲੱਗ ਗਏ ਸੀ। ਗੀਜ਼ਾ ਦਾ ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਪਿਰਾਮਿਡ ਦੁਨਿਆ ਦੇ ਸੱਤ ਅਚੰਭੇ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਦੁਨਿਆ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸੱਤ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਇਹੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਕਾਲ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਿੱਤਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਸੀ ਕੀ ਪਿਰਾਮਿਡ ਗੁਲਾਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸੀ ਪਰ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਬੂਤ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕੀ ਪਿਰਾਮਿਡ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਖੂਬ ਸੇਵਾ ਕਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਦੌਲੱਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪਿਰਾਮਿਡ ਵਿੱਚ ਚੋਰਾਂ ਤੋਂ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੁੜਿੱਕੀ ਜਾਂ ਫੰਦੇ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸੀ ਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਚੋਰ ਪਕੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਤੱਕ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੇ ਪਿਰਾਮਿਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਚੋਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰੀ ਮੰਨਦੇ ਸੀ ਕੀ ਮਿਸਰੀ ਫ਼ਿਰਔਨ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਪਹੂੰਚਾਣ ਲਈ ਪਿਰਾਮਿਡ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦੀ ਸੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸੀ।

 Pharaoh Ancient name Dynasty Site Base length x Height (m) Volume (cu.m) Inclination & Notes Image Djoser ancient name: unknown modern name:Step Pyramid of Djoser 3rd(c. 2686 – 2613 BC) Saqqara 121w.x109d.x60h. 330,400The pyramid complex covers  and provides several cultic buildings. It is one of the best preserved Old Kingdom royal cemeteries and hides several, huge underground mazes of niched corridors and chambers. 150px Sekhemkhet ancient name: unknownmodern name:Buried Pyramid 3rd Saqqara 120sq.x7h. 33,600 (unfinished)Rediscovered in 1951 by Zakaria Goneim. Famous for its sarcophagus made of alabaster, which was found in situ and sealed. Surprisingly, the sarcophagus was empty and possibly never in use. 150px Khaba(uncertain) ancient name: unknown modern name:Layer Pyramid 3rd Zawyet el'Aryan 84sq.x20h. 47,040 (unfinished)The connection to king Khaba is disputed, since not a single artifact with any royal name was found in the underground chambers. 150px Sneferu ancient name:Snefru enduresmodern name:Pyramid of Meidum 4th Meidum 144sq.x92h. 638,733 51° 50' 35"Pyramid complex includes a satellite pyramid. 150px Sneferu ancient name:Snefru shines in the Southmodern name:Bent Pyramid 4th Dahshur 188sq.x105h. 1,237,040 54° 50' 35" /43° 22' 150px|Sneferu's Bent Pyramid in Dahshur Sneferu ancient name:Snefru shines in the Northmodern name:Red Pyramid 4th Dahshur 220sq.x105h. 1,694,000 43° 22'First true pyramid. 150px Khufu ancient name:Khufu's horizonmodern name:The Great Pyramid of Giza 4th Giza 230.3sq.x146.6h. 2,583,283 51° 50' 40"Pyramid complex includes a satellite pyramid and 3 queens pyramids. 150px Djedefre ancient name:Star tent of Djedefremodern name:Pyramid of Djedefre 4th Abu Rawash 106.2sq.xh. 131,043 150pxBikheris?Seth-Ka?For the problematic, see: Jürgen von Beckerath: Chronologie des pharaonischen Ägypten. Die Zeitbestimmung der ägyptischen Geschichte von der Vorzeit bis 332 v. Chr. (= Münchner ägyptologische Studien, vol. 46). von Zabern, Mainz 1997, ISBN 3-8053-2310-7, page 158.ancient name:Star of ..?..-Kamodern name:Unfinished Northern Pyramid of Zawyet el'Aryan4th (uncertain)Zawyet el'Aryan200sq.x140h.Rainer Stadelmann: Die Ägyptischen Pyramiden: vom Ziegelbau zum Weltwunder (= Kulturgeschichte der antiken Welt, vol. 30). von Zabern, Mainz 185, ISBN 3805308558, p. 77, 140-145.Six ink inscriptions once contained a cartouche name, which remains illegible. There are dozens of different readings proposed by Egyptologists. See: Miroslav Verner: Archaeological Remarks on the 4th and 5th Dynasty Chronology. In: Archiv Orientální, vol. 69. Praha 2001, page 363–418.centre|150px Khafra ancient name:Khafra is greatmodern name:Khafre's Pyramid 4th Giza 215.25sq.x143.5h. 2,211,096 53°10' 150px Menkaure ancient name:Menkaure is godlikemodern name:Menkaure's Pyramid 4th Giza 103.4sq.x65.5h. 235,183 51°20′25″Pyramid complex includes 3 queens pyramids.150px Userkaf ancient name:The pure sites of Userkafmodern name:Pyramid of Userkaf 5th(c. 2498 – 2345 BC) Saqqara 73.3sq.x49h. 87,906 53°7'48" 150px Sahure ancient name:The soul of Sahure appearsmodern name:Pyramid of Sahure 5th Abusir 78.75sq.x47h. 96,542 50°11'40" 150px Neferirkare Kakai ancient name:Soul of Neferirkaremodern name:Pyramid of Neferirkare 5th Abusir 105sq.x54h. 257,250 54°30'Originally built a stepped pyramid. 150px Neferefre ancient name:Thr power of Neferefre is godlikemodern name:Pyramid of Neferefre 5th Abusir 65sq.x?h. (unfinished) 150px Niuserre ancient name:The seats of Niuserre will enduremodern name:Pyramid of Niuserre 5th Abusir 79.9sq.x51.68h. 112,632 51° 50' 35"Pyramid complex includes a satellite pyramid and 1 or 2 queens pyramids. 150px Menkauhor Kaiu(?)Reuters: Jonathan Wright: Eroded pyramid attributed to early pharaoh, June 5, 2008 ancient name:unknownmodern name:Headless Pyramid 5th Saqqara c.52sq.x?h. n.d. n.d.  Djedkare Isesi ancient name:Beauty of Isesimodern name:Pyramid of Djedkare-Isesi 5th South Saqqara 78.75sq.x52.5h. c.107,835 52°Pyramid complex includes a satellite pyramid and 1 queens pyramid. 150px Unas ancient name:The seats of Unas are beautifulmodern name:Pyramid of Unas 5th North Saqqara 57.75sq.x43h. 47,390 56° 150px Teti ancient name:The seats of Teti are eternalmodern name:Pyramid of Teti 6th(c. 2345 – 2181 BC) North Saqqara 78.5sq.x52.5h. 107,835 53° 7' 48"Pyramid complex includes a satellite pyramid and 2 queens pyramids. 150px Pepi I ancient name:The beauty of Pepi may enduremodern name:Pyramid of Pepi I 6th South Saqqara 78.75sq.x52.5h. c. 107,835 53° 7' 48"Pyramid complex includes a satellite pyramid and 5 queens pyramids. Merenre ancient name:The beauty of Merenre appearsmodern name:Pyramid of Merenre 6th South Saqqara 78.75sq.x52.5h. c. 107,835 57°7'48"150px Pepi II ancient name:Pepi is established and livingmodern name:Pyramid of Pepi II 6th South Saqqara 78.75sq.x52.5h. c.107,835 53° 7' 48" 150px Qakare Ibi ancient name:unknownmodern name:Pyramid of Ibi 8th South Saqqara 31.5sq.x21?h. 6,994? 53° 7′Last pyramid built in Saqqara. 150px Khui ancient name:unknownmodern name:Pyramid of Khui First Intermediate Period Dara 146w.x136d.x?h. n.d. n.d.Unclear if it was a step pyramid or a giant mastaba. 100px Merikare ancient name:Flourishing are the abodes of Merikaremodern name:Pyramid of Merikare 10th Unknown, possibly North Saqqara n.d. n.d. n.d.Archaeologically attested, but still unidentified.  Amenemhat I ancient name:Amenemhat appears at his placemodern name:Pyramid of Amenemhet I  12th(c. 1991 – 1803 BC) Lisht 84sq.x55h. 129,360 54° 27' 44" 150px Senusret I ancient name:Senusret beholds the two landsmodern name:Pyramid of Senusret I 12th Lisht 105sq.x61.25h. 225,093 49° 24'Pyramid complex includes a satellite pyramid and 9 queens pyramids. 150pxAmenemhat II ancient name:Amenemhat is providedmodern name:White Pyramid 12thDashur 50sq.x?h.   150px Senusret II ancient name:Senusret appearsmodern name:Pyramid of Senusret II 12th Illahun (El-Lahun) 106sq.x48.6h. 185.665 42° 35'Pyramid complex includes a satellite pyramid or a queens pyramid. 150px Senusret III ancient name:unknownmodern name:Pyramid of Senusret III 12th Dashur 105sq.x78h. 288,488 56° 18' 35"Pyramid complex includes 7 queens pyramids. 150px Amenemhat III ancient name:Amenemhat is beautifulmodern name:Pyramid of Amenemhat III  12th Dashur 105sq.x75h. 274,625 56° 18' 35" 150px Amenemhat III ancient name:Amenemhat livesmodern name:Pyramid of Hawara  12th Hawara 105sq.xc. 58h. 200,158 48° 45'  150px Amenemhat IV (?) ancient name:unknownmodern name:Southern Mazghuna pyramid 12th or 13th South Mazghuna 52.5sq.x?h.(unfinished) n.d. n.d. 150px Sobekneferu (?) ancient name:unknownmodern name:Northern Mazghuna pyramid 12th or 13th North Mazghuna > 52.5sq.x?h.(unfinished) n.d. n.d. 150px Ameny Qemau ancient name:unknownmodern name: Pyramid of Ameny Qemau  13th(c. 1790 BC) South Saqqara 52sq.x c. 35h.  c 55° 150px Khendjer ancient name:unknownmodern name: Pyramid of Khendjer  13th(c. 1760 BC) South Saqqara 52.5sq.x c. 37.35h. c. 34,300 55°Pyramid complex includes a satellite pyramid and two enclosure walls. 150px unknown ancient name:unknownmodern name: Southern South Saqqara pyramid  13th South Saqqara 78.75sq.x?h.(unfinished) n.d. n.d. 150px Ahmose I ancient name:unknownmodern name:Pyramid of Ahmose  18th(c. 1550 – 1292 BC) Abydos 52.5sq.x c. 10h.  60°Built as a Cenotaph. It is the only royal pyramid in Abydos. 150px

ਗੈਲਰੀ

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿਰਾਮਿਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅਚੰਭੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖ਼ੁਫ਼ੂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪਿਰਾਮਿਡ