ਪੰਜਾਬੀ ਬਰੇਲ

ਪੰਜਾਬੀ ਬਰੇਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਬਰੇਲ ਲਿਪੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਬਰੇਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅੱਖਰ ਬਾਕੀ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਬਰੇਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹਨ।World Braille Usage , UNESCO, 2013

ਵਰਨਮਾਲਾ
ਪੰਜਾਬੀ ਬਰੇਲ ਵਰਨਮਾਲਾ ਥੱਲੇ ਦਰਜ ਹੈ।

 ਗੁਰਮੁਖੀ ਅ  ਆ  ਇ  ਈ  ਉ  ਊ  ਏ  ਐ  ਓ  ਔ ISO  a  ā  i  ī  u  ū  ē  e  ō  o ਬਰੇਲ                   

 ਗੁਰਮੁਖੀ ਕ  ਖ  ਗ  ਘ  ਙ ISO  k  kh  g  gh  ṅ ਬਰੇਲ         

 ਗੁਰਮੁਖੀ ਚ  ਛ  ਜ  ਝ  ਞ ISO  c  ch  j  jh  ñ ਬਰੇਲ         

 ਗੁਰਮੁਖੀ ਟ  ਠ  ਡ  ਢ  ਣ ISO  ṭ  ṭh  ḍ  ḍh  ṇ ਬਰੇਲ         

 ਗੁਰਮੁਖੀ ਤ  ਥ  ਦ  ਧ  ਨ ISO  t  th  d  dh  n ਬਰੇਲ         

 ਗੁਰਮੁਖੀ ਪ  ਫ  ਬ  ਭ  ਮ ISO  p  ph  b  bh  m ਬਰੇਲ         

 ਗੁਰਮੁਖੀ ਯ  ਰ  ਲ  ਵ ISO  y  r  l  v ਬਰੇਲ       

 ਗੁਰਮੁਖੀ ਸ  ਹ  ੜ  ISO  s  h  ṛUnesco (2013) also has  for ੜ੍ਹ , but this is an apparent copy error: ੜ੍ਹ is a sequence , not the equivalent of the single letter  in other Indic scripts. ਬਰੇਲ     

ਬਿੰਦੀ ਲਗਾਉਣਾ

ਭਾਰਤੀ ਬਰੇਲ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਬਿੰਦੀ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, , ਇਸ ਨਾਲ ਗ ga  ਵਿਅੰਜਨ ਤੋਂ ਗ਼ ġa  ਵਿਅੰਜਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਉਰਦੂ ਬਰੇਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਬਿੰਦੀਆਂ ਵਾਲੇ ਅੱਖਰ ਹਨ। ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਦੇ ਬਿੰਦੀਆਂ ਵਾਲੇ ਛੇ ਅੱਖਰ ਹੇਠ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:

 ਗੁਰਮੁਖੀ ਖ਼  ਗ਼  ਜ਼  ਫ਼  ਲ਼  ਸ਼ ISO  x  ġ  z  f  ḷ  ś ਬਰੇਲ           

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰੇਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ