ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਸਮੂਹ

ਕਾਰਬਨੀ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬਿਰਤੀਮੂਲਕ ਸਮੂਹ (ਹੋਰ ਨਾਂ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆਤਮਕ ਸਮੂਹ ਹਨ) ਅਣੂਆਂ ਵਿਚਲੇ ਪਰਮਾਣੂਆਂ ਜਾਂ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਖ਼ਾਸ ਝੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਉਹਨਾਂ ਅਣੂਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਸਾਇਣਕ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਭਾਵ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਿਰਤੀ ਲਈ ਜੁੰਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਇੱਕ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਸਮੂਹ ਇੱਕੋ ਹੀ ਜਾਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਰਸਾਇਣਕ ਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਜਿਸ ਅਣੂ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਦਾ ਅਕਾਰ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਹੋਵੇ।Compendium of Chemical Terminology (IUPAC "Gold Book") http://goldbook.iupac.org/F02555.html ਪਰ ਉਹਦੀ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ ਨੇੜਲੇ ਹੋਰ ਬਿਰਤੀਮੂਲਕ ਸਮੂਹ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।

 ਆਮ ਬਿਰਤੀਮੂਲਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਸਾਰਨੀ 
ਹੇਠਾਂ ਆਮ ਬਿਰਤੀਮੂਲਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਫ਼ਾਰਮੂਲਿਆਂ ਵਿੱਚ R ਅਤੇ R' ਚਿੰਨ, ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ, ਨਾਲ਼ ਲੱਗੀ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੀ ਹਾਈਡਰੋਕਾਰਬਨ ਦੀ ਪਾਸੇ ਵਾਲੀ ਲੜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਪਰਮਾਣੂਆਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਦਰਸਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

 ਹਾਈਡਰੋਕਾਰਬਨ 

 ਰਸਾਇਣਕ ਟੋਲੀ ਸਮੂਹ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ ਬਣਤਰੀ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ ਅਗੇਤਰ ਪਿਛੇਤਰ ਮਿਸਾਲ ਅਲਕੇਨ ਅਲਕਾਈਲ R(CH2)nH 75px|ਅਲਕਾਈਲ R -ਏਨ 75px|ਮੀਥੇਨਈਥੇਨ ਅਲਕੀਨ ਅਲਕੀਨਾਈਲ R2C=CR2 75px|Alkene ਅਲਕੀਨਾਈਲ- -ਈਨ 75px|ethyleneਐਥਲੀਨ(ਈਥੀਨ) ਅਲਕਾਈਨ ਅਲਕੀਨਾਈਲ RC≡CR' 100px|Alkyne ਅਲਕੀਨਾਈਲ- -ਆਈਨ 100px|acetyleneਐਸਿਟਲੀਨ(ਈਥਾਈਨ) ਬੈਨਜ਼ੀਨ ਉਤਪਤ ਫ਼ਿਨਾਈਲ RC6H5RPh 75px|Phenyl ਫ਼ਿਨਾਈਲ- -ਬੈਨਜ਼ੀਨ 45px|Cumeneਕਿਊਮੀਨ(2-ਫ਼ਿਨਾਈਲਪ੍ਰੋਪੇਨ) ਟੌਲਵੀਨ ਉਤਪਤ ਬੈਨਜ਼ਾਈਲ RCH2C6H5RBn 75px|Benzyl ਬੈਨਜ਼ਾਈਲ- 1-(substituent)ਟੌਲਵੀਨ 75px|Benzyl bromideਬੈਨਜ਼ਾਈਲ ਬਰੋਮਾਈਡ(α-ਬਰੋਮੋਟੌਲਵੀਨ)
There are also a large number of branched or ring alkanes that have specific names, e.g., tert-butyl, bornyl, cyclohexyl, etc.

Hydrocarbons may form charged structures: positively charged carbocations or negative carbanions. Carbocations are often named -um. Examples are tropylium and triphenylmethyl cations and the cyclopentadienyl anion.

 ਹੈਲੋਜਨਾਂ ਵਾਲ਼ੇ ਸਮੂਹ 
Haloalkanes are a class of molecule that is defined by a carbon–halogen bond. This bond can be relatively weak (in the case of an iodoalkane) or quite stable (as in the case of a fluoroalkane). In general, with the exception of fluorinated compounds, haloalkanes readily undergo nucleophilic substitution reactions or elimination reactions. The substitution on the carbon, the acidity of an adjacent proton, the solvent conditions, etc. all can influence the outcome of the reactivity.

 ਰਸਾਇਣਕ ਟੋਲੀ ਸਮੂਹ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ ਬਣਤਰੀ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ ਅਗੇਤਰ ਪਿਛੇਤਰ ਮਿਸਾਲ ਹੈਲੋਅਲਕੇਨ ਹੈਲੋ RX 50px|Halide group halo- alkyl halide 75px|Chloroethaneਕਲੋਰੋਈਥੇਨ(ਇਥਾਈਲ ਕਲੋਰਾਈਡ) ਫ਼ਲੋਰੋਅਲਕੇਨ ਫ਼ਲੋਰੋ RF 50px|Fluoro group fluoro- alkyl fluoride 75px|Fluoromethaneਫ਼ਲੋਰੋਮੀਥੇਨ(ਮਿਥਾਈਲ ਫ਼ਲੋਰਾਈਡ) ਕਲੋਰੋਅਲਕੇਨ ਕਲੋਰੋ RCl 50px|Chloro group chloro- alkyl chloride 75px|Chloromethaneਕਲੋਰੋਮੀਥੇਨ(ਮਿਥਾਈਲ ਕਲੋਰਾਈਡ) ਬਰੋਮੋਅਲਕੇਨ ਬਰੋਮੋ RBr 50px|Bromo group bromo- alkyl bromide 75px|Bromomethaneਬਰੋਮੋਮੀਥੇਨ(ਮਿਥਾਈਲ ਬਰੋਮਾਈਡ) ਆਇਡੋਅਲਕੇਨ ਆਇਡੋ RI 50px|Iodo group iodo- alkyl iodide 75px|Iodomethaneਆਇਡੋਮੀਥੇਨ(ਮਿਥਾਈਲ ਆਇਓਡਾਈਡ)

 ਆਕਸੀਜਨ ਵਾਲ਼ੇ ਸਮੂਹ 
Compounds that contain C-O bonds each possess differing reactivity based upon the location and hybridization of the C-O bond, owing to the electron-withdrawing effect of sp-hybridized oxygen (carbonyl groups) and the donating effects of sp2-hybridized oxygen (alcohol groups).
 ਰਸਾਇਣਕ ਟੋਲੀ ਸਮੂਹ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ ਬਣਤਰੀ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ ਅਗੇਤਰ ਪਿਛੇਤਰ ਮਿਸਾਲ ਅਲਕੋਹਲ ਹਾਈਡਰਾਕਸਿਲ ROH 60px|Hydroxyl hydroxy- -ol 70px|methanolਮੀਥਨੋਲ ਕੀਟੋਨ ਕਾਰਬੋਨਿਲ RCOR' Ketone|75px -oyl- (-COR')oroxo- (=O) -ਓਨ 75px|Butanoneਬਿਊਟਨੋਨ(ਮਿਥਾਈਲ ਇਥਾਈਲ ਕੀਟੋਨ) ਐਲਡੀਹਾਈਡ ਐਲਡੀਹਾਈਡ RCHO 75px|Aldehyde formyl- (-COH)oroxo- (=O) -ਅਲ 75px|acetaldehydeਐਸੀਟਲਡੀਹਾਈਡ(ਈਥੇਨਲ) ਅਸਾਈਲ ਹੇਲਾਈਡ ਹੈਲੋਫ਼ੋਰਮਾਈਲ RCOX 75px|Acyl halide ਕਾਰਬੋਨੋਫ਼ਲੋਰੀਡੌਇਲ-ਕਾਰਬੋਨੋਕਲੋਰੀਡੌਇਲ-ਕਾਰਬੋਨੋਬਰੋਮੀਡੌਇਲ-ਕਾਰਬੋਨੋਆਇਡੋਡੌਇਲ- -ਔਇਲ ਹੇਲਾਈਡ 75px|Acetyl chlorideਐਸੀਟਾਈਲ ਕਲੋਰਾਈਡ(ਈਥੇਨੌਇਲ ਕਲੋਰਾਈਡ)ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਐਸਟਰ ROCOOR 75px|Carbonate (ਅਲਕੌਕਸੀਕਾਰਬੋਨਿਲ)ਆਕਸੀ- ਅਲਕਾਈਲ ਕਾਰਬੋਨੇਟ 90px|triphosgeneਟਰਾਈਫ਼ੌਸਜੀਨ(ਬਿਸ(ਟਰਾਈਕਲੋਰੋਮਿਥਾਈਲ) ਕਾਰਬੋਨੇਟ) ਕਰਬਾਕਸੀਲੇਟ ਕਾਰਬੌਕਸੀਲੇਟ RCOO− 60px|Carboxylate
75px|Carboxylate carboxy- -ਓਏਟ 75px|Sodium acetateਸੋਡੀਅਮ ਐਸੀਟੇਟ(ਸੋਡੀਅਮ ਈਥੈਨੋਏਟ) ਕਾਰਬੌਕਸਿਲੀ ਤਿਜ਼ਾਬ ਕਾਰਬੌਕਸਿਲ RCOOH 75px|Carboxylic acid carboxy- -oic acid 75px|Acetic acidਐਸਟਿਕ ਤਿਜ਼ਾਬ(ਈਥੈਨੋਇਕ ਤਿਜ਼ਾਬ) ਐਸਟਰ ਐਸਟਰ RCOOR' Ester|75px alkanoyloxy-oralkoxycarbonyl ਅਲਕਾਈਲ ਅਲਕੈਨਓਏਟ 75px|Ethyl butyrateਇਥਾਈਲ ਬਿਊਟਰੇਟ(ਇਥਾਈਲ ਬਿਊਟੈਨੋਏਟ) ਮਿਥੌਕਸੀ ਮਿਥੌਕਸੀ ROCH3 75px|Methoxy ਮਿਥੌਕਸੀ- ਹਾਈਡਰੋਪਰਾਕਸਾਈਡ ਹਾਈਡਰੋਪਰਾਕਸੀ ROOH 75px|Hydroperoxy hydroperoxy- ਅਲਕਾਈਲ ਹਾਈਡਰੋਪਰਾਕਸਾਈਡ 75px|Methyl ethyl ketone peroxideਮਿਥਾਈਲ ਇਥਾਈਲ ਕੀਟੋਨ ਪਰਾਕਸਾਈਡ ਪਰਾਕਸਾਈਡ ਪਰਾਕਸੀ ROOR 75px|Peroxy ਪਰਆਕਸੀ- ਅਲਕਾਈਲ ਪਰਾਕਸਾਈਡ 75px|Di-tert-butyl peroxideਡਾਈ-ਟਰਟ-ਬਿਊਟਾਈਲ ਪਰਾਕਸਾਈਡ ਈਥਰ ਈਥਰ ROR' 75px|Ether ਅਲਕਾਕਸੀ- ਅਲਕਾਈਲ ਈਥਰ 75px|Diethyl etherਡਾਈਇਥਾਈਲ ਈਥਰ(ਇਥਾਕਸੀਈਥੇਨ) ਹੈਮੀਐਸੀਟਲ ਹੈਮੀਐਸੀਟਲ RCH(OR')(OH) 75px|Hemiacetal ਅਲਕਾਕਸੀ -ਓਲ -ਅਲ ਅਲਕਾਈਲ ਹੈਮੀਐਸੀਟਲ  ਹੈਮੀਕੀਟਲ ਹੈਮੀਕੀਟਲ RC(ORʺ)(OH)R' 75px|Hemiketal ਅਲਕਾਕਸੀ -ਓਲ -ਓਨ ਅਲਕਾਈਲ ਹੈਮੀਕੀਟਲ  ਐਸੀਟਲ ਐਸੀਟਲ RCH(OR')(OR") 75px|Acetal ਡਾਈਅਲਕਾਕਸੀ- -ਅਲ ਡਾਈਅਲਕਾਈਲ ਐਸੀਟਲ  ਕੀਟਲ (ਜਾਂ ਐਸੀਟਲ) ਕੀਟਲ (ਜਾਂ ਐਸੀਟਲ)  75px|Ketal ਡਾਈਅਲਕਾਕਸੀ- -ਵਨ ਡਾਈਅਲਕਾਈਲ ਕੀਟਲ  ਆਰਥੋਐਸਟਰ ਆਰਥੋਐਸਟਰ  75px|Orthoester ਟਰਾਈਅਲਕਾਕਸੀ-   ਹੈਟਰੋਸਾਈਕਲ ਮੈਥਲੀਨਡਾਈਆਕਸੀ  75px|Methylenedioxy chemical structure. ਮੈਥਲੀਨਡਾਈਆਕਸੀ- -ਡਾਈਆਕਸੋਲ 75px1,2-ਮੈਥਲੀਨਡਾਈਆਕਸੀਬੈਨਜ਼ੀਨ(1,3-ਬੈਨਜ਼ੋਡਾਈਆਕਸੋਲ) ਆਰਥੋਕਾਰਬੋਨੇਟ ਐਸਟਰ ਆਰਥੋਕਾਰਬੋਨੇਟ ਐਸਟਰ   ਟੈਟਰਾਅਲਕਾਕਸੀ- ਟੈਟਰਾਅਲਕਾਈਲ ਆਰਥੋਕਾਰਬੋਨੇਟ 

 ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਵਾਲ਼ੇ ਸਮੂਹ 
Compounds that contain nitrogen in this category may contain C-O bonds, such as in the case of amides.
 ਰਸਾਇਣਕ ਟੋਲੀ ਸਮੂਹ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ ਬਣਤਰੀ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ ਅਗੇਤਰ ਪਿਛੇਤਰ ਮਿਸਾਲ ਅਮਾਈਡ ਕਾਰਬਾਕਸੇਮਾਈਡ RCONR2 75px|Amide carboxamido-orcarbamoyl- -ਅਮਾਈਡ 75px|acetamideਐਸੀਟਾਮਾਈਡ(ਈਥੇਨਅਮਾਈਡ) ਅਮੀਨ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਮੀਨ RNH2 75px|Primary amine ਅਮੀਨੋ- -ਅਮੀਨ 75px|methylamineਮਿਥਾਈਲਅਮੀਨ(ਮੀਥੇਨਅਮੀਨ) ਸੈਕੰਡਰੀ ਅਮੀਨ R2NH 75px|Secondary amine ਅਮੀਨੋ- -ਅਮੀਨ 75px|dimethylamineਡਾਈਮਿਥਾਈਲਅਮੀਨ ਟਰਸ਼ਰੀ ਅਮੀਨ R3N 75px|Tertiary amine ਅਮੀਨੋ- -ਅਮੀਨ 75px|trimethylamineਟਰਾਈਮਿਥਾਈਲਅਮੀਨ 4° ਅਮੋਨੀਅਮ ਆਇਨ R4N+ 75px|Quaternary ammonium cation ਅਮੋਨੀਓ- -ਅਮੋਨੀਅਮ 150px|cholineਕੋਲੀਨ ਇਮੀਨ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕੀਟੀਮੀਨ RC(=NH)R' 75px|Imine ਇਮੀਨੋ- -ਇਮੀਨ  ਸੈਕੰਡਰੀ ਕੀਟੀਮੀਨ RC(=NR)R'
| 75px|Imine
| ਇਮੀਨੋ-|| -ਇਮੀਨ
| 
|-
| ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਐਲਡਿਮੀਨ
| RC(=NH)H
| 75px|Imine
| ਇਮੀਨੋ-|| -ਇਮੀਨ
| 150px|Ethanimineਈਥੇਨਿਮੀਨ
|-
| ਸੈਕੰਡਰੀ ਐਲਡਿਮੀਨ
| RC(=NR')H
| 75px|Imine
| ਇਮੀਨੋ-|| -ਇਮੀਨ
| 
|-
| ਇਮਾਈਡ|| ਇਮਾਈਡ
| (RCO)2NR'
| 75px|Imide
| ਇਮਾਈਡੋ-
| -ਇਮਾਈਡ
| 75px|Succinimideਸਕਸਿਨੀਮਾਈਡ(ਪੀਰੋਲਿਡੀਨ-2,5-ਡਾਈਓਨ)
|-
| ਅਜ਼ਾਈਡ
| ਅਜ਼ਾਈਡ
| RN3
| 75px|Organoazide
| ਅਜ਼ਾਈਡੋ-|| ਅਲਕਾਈਲ ਅਜ਼ਾਈਡ
| 75px|Phenyl azideਫ਼ਿਨਾਈਲ ਅਜ਼ਾਈਡ(ਅਜ਼ੀਡੋਬੈਨਜ਼ੀਨ)
|-
| ਐਜ਼ੋ ਯੋਗ
| ਐਜ਼ੋ(ਡਾਈਇਮਾਈਡ)
| RN2R'
| 75px|Azo.pngl
| ਐਜ਼ੋ-|| -ਡਾਇਆਜ਼ੀਨ
| 150px|Methyl orangeਮਿਥਾਈਲ ਔਰਿੰਜ(p-ਡਾਈਮਿਥਾਈਲਅਮੀਨੋ-ਐਜ਼ੋਬੈਨਜ਼ੀਨਸਲਫ਼ੋਨਿਕ ਤਿਜ਼ਾਬ)
|- 
| rowspan=2|ਸਾਇਆਨੇਟ
| ਸਾਇਆਨੇਟ|| ROCN
| 75px|Cyanate
| ਸਾਇਆਨੇਟੋ-
| ਅਲਕਾਈਲ ਸਾਇਆਨੇਟ
|75px|Methyl cyanateਮਿਥਾਈਲ ਸਾਇਆਨੇਟ
|-
| ਆਈਸੋਸਾਇਆਨੇਟ|| RNCO
| 75px|Isocyanate
| ਆਈਸੋਸਾਇਆਨੇਟੋ-
| ਅਲਕਾਈਲ ਆਈਸੋਸਾਇਆਨੇਟ
| 75px|Methyl isocyanateਮਿਥਾਈਲ ਆਈਸੋਸਾਇਆਨੇਟ
|-
| ਨਾਈਟਰੇਟ|| ਨਾਈਟਰੇਟ
| RONO2
| 75px|Nitrate
| ਨਾਈਟਰਾਕਸੀ-|| 
ਅਲਕਾਈਲ ਨਾਈਟਰੇਟ
| 150px|Amyl nitrateਅਮਾਈਲ ਨਾਈਟਰੇਟ(1-ਨਾਈਟਰਾਕਸੀਪੈਂਟੇਨ)|-
| rowspan=2|ਨਾਈਟਰਾਈਲ 
| ਨਾਈਟਰਾਈਲ
| RCN
| 75px|Nitrile
| ਸਾਇਨੋ-
| ਅਲਕੇਨਨਾਈਟਰਾਈਲalkyl ਸਾਇਆਨਾਈਡ
| 75px|Benzonitrileਬੈਨਜ਼ੋਨਾਈਟਰਾਈਲ(ਫ਼ਿਨਾਈਲ ਸਾਇਆਨਾਈਡ)|-
| ਆਈਸੋਨਾਈਟਰਾਈਲ|| RNC
| 75px|Isocyanide
| ਆਈਸੋਸਾਇਨੋ-
| ਅਲਕੇਨਆਈਸੋਨਾਈਟਰਾਈਲਅਲਕਾਈਲ ਆਈਸੋਸਾਇਆਨਾਈਡ
| 90px|Methyl isocyanideਮਿਥਾਈਲ ਆਈਸੋਸਾਇਆਨਾਈਡ
|-
| ਨਾਈਟਰਾਈਟ|| ਨਾਈਟਰੋਸਾਕਸੀ
| RONO
| 75px|Nitrite
| ਨਾਈਟਰੋਸਾਕਸੀ-||
ਅਲਕਾਈਲ ਨਾਈਟਰਾਈਟ
| 150px|Amyl nitriteਆਈਸੋਅਮਾਈਲ ਨਾਈਟਰਾਈਟ(3-ਮਿਥਾਈਲ-1-ਨਾਈਟਰੋਸਾਕਸੀਬਿਊਟੇਨ)'' ਨਾਈਟਰੋ ਯੋਗ ਨਾਈਟਰੋ RNO2 75px|Nitro ਨਾਈਟਰੋ-  75px|Nitromethaneਨਾਈਟਰੋਮੀਥੇਨ ਨਾਈਟਰੋਸੋ ਯੋਗ ਨਾਈਟਰੋਸੋ RNO 75px|Nitroso ਨਾਈਟਰੋਸੋ- (ਨਾਈਟਰੋਸਿਲ-)  75px|Nitrosobenzeneਨਾਈਟਰੋਸੋਬੈਨਜ਼ੀਨ ਪਿਰੀਡੀਨ ਉਤਪਤ ਪਿਰੀਡਾਈਲ RC5H4N 
75px|4-pyridyl group
75px|3-pyridyl group
75px|2-pyridyl group 
4-ਪਿਰੀਡਾਈਲ(ਪਿਰੀਡਿਨ-4-ਆਇਲ)

3-ਪਿਰੀਡਾਈਲ(ਪਿਰੀਡਿਨ-3-ਆਇਲ)

2-ਪਿਰੀਡਾਈਲ(ਪਿਰੀਡਿਨ-2-ਆਇਲ) -ਪਿਰੀਡੀਨ 75px|Nicotineਨਿਕੋਟੀਨ

ਗੰਧਕ ਵਾਲ਼ੇ ਸਮੂਹ
Compounds that contain sulfur exhibit unique chemistry due to their ability to form more bonds than oxygen, their lighter analogue on the periodic table. Substitutive nomenclature (marked as prefix in table) is preferred over functional class nomenclature (marked as suffix in table) for sulfides, disulfides, sulfoxides and sulfones.
 ਰਸਾਇਣਕ ਟੋਲੀ ਸਮੂਹ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ ਬਣਤਰੀ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ ਅਗੇਤਰ ਪਿਛੇਤਰ ਮਿਸਾਲ ਥਾਈਓਲ ਸਲਫ਼ਹਾਈਡਰਾਈਲ RSH 75px|Sulfhydryl ਸਲਫ਼ਾਨਿਲ-(-SH) -ਥਾਈਓਲ 75px|Ethanethiolਈਥੇਨੀਥਾਈਓਲ ਸਲਫ਼ਾਈਡ(ਥਾਇਓਈਥਰ) ਸਲਫ਼ਾਈਡ RSR' 75px|Sulfide group ਬਦਲ ਸਲਫ਼ਾਨਾਈਲ-(-SR') di(ਬਦਲ) ਸਲਫ਼ਾਈਡ130px|Dimethyl sulfide(ਮਿਥਾਈਲਸਲਫ਼ਾਨਾਈਲ)ਮੀਥੇਨ (ਅਗੇਤਰ) orਡਾਈਮਿਥਾਈਲ ਸਲਫ਼ਾਈਡ (ਪਿਛੇਤਰ) ਡਾਈਸਲਫ਼ਾਈਡ ਡਾਈਸਲਫ਼ਾਈਡ RSSR' 75px|Disulfide  ਬਦਲ ਡਾਈਸਲਫ਼ਾਨਾਈਲ-(-SSR') di(ਬਦਲ) ਡਾਈਸਲਫ਼ਾਈਡ130px|Dimethyl disulfide(ਮਿਥਾਈਲਡਾਈਸਲਫ਼ਾਨਾਈਲ)ਮੀਥੇਨ (ਅਗੇਤਰ) orਡਾਈਮਿਥਾਈਲ ਡਾਈਸਲਫ਼ਾਈਡ (ਪਿਛੇਤਰ) ਸਲਫ਼ਾਕਸਾਈਡ ਸਲਫ਼ੀਨਾਈਲ RSOR' 75px|Sulfinyl group -ਸਲਫ਼ੀਨਾਈਲ-(-SOR') di(ਬਦਲ) ਸਲਫ਼ਾਕਸਾਈਡ 130px|DMSO(ਮੀਥੇਨਸਲਫ਼ੀਨਾਈਲ)ਮੀਥੇਨ (ਅਗੇਤਰ) orDimethyl ਸਲਫ਼ਾਕਸਾਈਡ (ਪਿਛੇਤਰ) ਸਲਫ਼ੋਨ ਸਲਫ਼ੋਨਾਈਲ RSO2R' 75px|Sulfonyl group -ਸਲਫ਼ੋਨਾਈਲ-(-SO2R') di(ਬਦਲ) ਸਲਫ਼ੋਨ 75px|Dimethyl sulfone(ਮੀਥੇਨਸਲਫ਼ੋਨਾਈਲ)ਮੀਥੇਨ (ਅਗੇਤਰ) orਡਾਈਮਿਥਾਈਲ ਸਲਫ਼ੋਨ (ਪਿਛੇਤਰ) ਸਲਫ਼ੀਨੀ ਤਿਜ਼ਾਬ ਸਲਫ਼ੀਨੋ RSO2H 75px ਸਲਫ਼ੀਨੋ-(-SO2H) -ਸਲਫ਼ੀਨੀ ਤਿਜ਼ਾਬ 75px|Hypotaurine2-ਅਮੀਨੋਈਥੇਨਸਲਫ਼ੀਨੀ ਤਿਜ਼ਾਬ ਸਲਫ਼ੋਨੀ ਤਿਜ਼ਾਬ ਸਲਫ਼ੋ RSO3H 75px|Sulfonyl group ਸਲਫ਼ੋ-(-SO3H) -ਸਲਫ਼ੋਨੀ ਤਿਜ਼ਾਬ 75px|Benzenesulfonic acidਬੈਨਜ਼ੀਨ ਸਲਫ਼ੋਨੀ ਤਿਜ਼ਾਬਥਾਇਓਸਾਇਆਨੇਟ  ਥਾਇਓਸਾਇਆਨੇਟ RSCN 75px|Thiocyanate ਥਾਇਓਸਾਇਆਨੇਟੋ-(-SCN) ਬਦਲ ਥਾਇਓਸਾਇਆਨੇਟ 100px|Phenyl thiocyanateਫ਼ਿਨਾਈਲ ਥਾਇਓਸਾਇਆਨੇਟ ਆਈਸੋਥਾਇਓਸਾਇਆਨੇਟ RNCS 75px|Isothiocyanate ਆਈਸੋਥਾਇਓਸਾਇਆਨੇਟੋ-(-NCS) ਬਦਲ ਆਈਸੋਥਾਇਓਸਾਇਆਨੇਟ 100px|Allyl isothiocyanateਅਲਾਈਲ ਆਈਸੋਥਾਇਓਸਾਇਆਨੇਟ ਥਾਈਓਨ ਕਾਰਬੋਨੋਥਾਈਆਇਲ RCSR' 60px|Thione -ਥਾਈਆਇਲ-(-CSR')orਸਲਫ਼ਾਨਾਇਲੀਡੀਨ-(=S) -ਥਾਈਓਨ 75px|Diphenylmethanethioneਡਾਈਫ਼ਿਨਾਈਲਮੀਥੇਨਥਾਈਓਨ(ਥਾਇਓਬੈਨਜ਼ੋਫ਼ਿਨੋਨ) ਥਾਇਅਲ ਕਾਰਬੋਨੋਥਾਈਆਇਲ RCSH 60px|Thial ਮੀਥੇਨਥਾਈਆਇਲ-(-CSH)orਸਲਫ਼ਾਨਾਇਲੀਡੀਨ-(=S) -ਥਾਇਅਲ 

ਫ਼ਾਸਫ਼ੋਰਸ ਵਾਲ਼ੇ ਸਮੂਹ
Compounds that contain phosphorus exhibit unique chemistry due to their ability to form more bonds than nitrogen, their lighter analogues on the periodic table.
 ਰਸਾਇਣਕ ਟੋਲੀ ਸਮੂਹ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ ਬਣਤਰੀ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ ਅਗੇਤਰ ਪਿਛੇਤਰ ਮਿਸਾਲ ਫ਼ਾਸਫ਼ੀਨ(ਫ਼ਾਸਫ਼ੇਨ) ਫ਼ਾਸਫ਼ੀਨੋ R3P 75px|A tertiary phosphine ਫ਼ਾਸਫ਼ੇਨਾਇਲ- -ਫ਼ਾਸਫ਼ੇਨ 75px|Methylpropylphosphaneਮਿਥਾਈਲਪ੍ਰੋਪਾਈਲਫ਼ਾਸਫ਼ੇਨ ਫ਼ਾਸਫ਼ੋਨੀ ਤਿਜ਼ਾਬ  ਫ਼ਾਸਫ਼ੋਨੋ RP(=O)(OH)2 75px|Phosphono group ਫ਼ਾਸਫ਼ੋਨੋ- ਬਦਲ ਫ਼ਾਸਫ਼ੋਨੀ ਤਿਜ਼ਾਬ 75px|Benzylphosphonic acidਬੈਨਜ਼ਾਈਲਫ਼ਾਸਫ਼ੋਨੀ ਤਿਜ਼ਾਬ ਫ਼ਾਸਫ਼ੇਟ  ਫ਼ਾਸਫ਼ੇਟ ROP(=O)(OH)2 75px|Phosphate group ਫ਼ਾਸਫ਼ੋਨੋਆਕਸੀ-orO-ਫ਼ਾਸਫ਼ੋਨੋ- (ਫ਼ਾਸਫ਼ੋ-) ਬਦਲ ਫ਼ਾਸਫ਼ੇਟ 75px|Glyceraldehyde 3-phosphateਗਲਿਸਰੈਲਡੀਹਾਈਡ 3-ਫ਼ਾਸਫ਼ੇਟ (ਪਿਛੇਤਰ) 75px|PhosphocholineO-ਫ਼ਾਸਫ਼ੋਨੋਕੋਲੀਨ (ਅਗੇਤਰ)(ਫ਼ਾਸਫ਼ੋਕੋਲੀਨ)ਫ਼ਾਸਫ਼ੋਡਾਈਐਸਟਰਫ਼ਾਸਫ਼ੇਟHOPO(OR)275px|Phosphodiester[(ਅਲਕਾਕਸੀ)ਹਾਈਡਰਾਕਸੀਫ਼ਾਸਫ਼ੋਰਾਇਲ]ਆਕਸੀ-orO-[(ਅਲਕਾਕਸੀ)ਹਾਈਡਰਾਕਸੀਫ਼ਾਸਫ਼ੋਰਾਇਲ]-ਡਾਈ(ਬਦਲ) ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਫ਼ਾਸਫ਼ੇਟorਫ਼ਾਸਫ਼ੋਰੀ ਤਿਜ਼ਾਬ ਡਾਈ(ਬਦਲ) ਐਸਟਰ ਡੀ.ਐੱਨ.ਏ. O‑[(2‑ਗੁਆਨੀਡੀਨੋਇਥਾਕਸੀ)ਹਾਈਡਰਾਕਸੀਫ਼ਾਸਫ਼ੋਰਾਇਲ]‑‑ਸਿਰੀਨ (ਅਗੇਤਰ)(ਲੌਂਬਰੀਸੀਨ)

ਬੋਰਾਨ ਵਾਲ਼ੇ ਸਮੂਹ
Compounds containing boron exhibit unique chemistry due to their having partially filled octets and therefore acting as Lewis acids.

 ਰਸਾਇਣਕ ਟੋਲੀ  ਸਮੂਹ  ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ  ਬਣਤਰੀ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ  ਅਗੇਤਰ  ਪਿਛੇਤਰ  ਮਿਸਾਲ ਬੋਰਾਨੀ ਤਿਜ਼ਾਬ ਬੋਰਾਨੋ RB(OH)2 70px ਬੋਰਾਨੋ- ਬਦਲ ਬੋਰਾਨੀ ਤਿਜ਼ਾਬ 175px|Bortezomib ਬੋਰਟੇਜ਼ੋਮਿਬ([(1R)-3-ਮਿਥਾਈਲ-1-({(2S)-3-ਫ਼ਿਨਾਈਲ-2-[(ਪਿਰਾਜ਼ੀਨ-2-ਆਇਲਕਾਰਬੋਨਾਇਲ)ਅਮੀਨੋ]ਪ੍ਰੋਪਾਨਾਇਲ}ਅਮੀਨੋ)ਬਿਊਟਾਈਲ]ਬੋਰਾਨੀ ਤਿਜ਼ਾਬ) ਬੋਰੋਨੀ ਐਸਟਰ Boronate RB(OR)2 70px O-[ਬਿਸ(ਅਲਕਾਕਸੀ)ਅਲਕਾਈਲਬੋਰਾਨਾਇਲ]- ਬਦਲ ਬੋਰਾਨੀ ਤਿਜ਼ਾਬ ਡਾਈ(ਫ਼ਾਸਫ਼ੋਡਾਈਐਸਟਰ) ਐਸਟਰ  ਬੋਰੀਨੀ ਤਿਜ਼ਾਬ ਬੋਰੀਨੋ R2BOH 70px ਹਾਈਡਰਾਕਸੀਬੋਰੀਨੋ- ਡਾਈ(ਬਦਲ) ਬੋਰੀਨਿਕ ਤਿਜ਼ਾਬ  ਬੋਰੀਨੀ ਐਸਟਰ Borinate R2BOR 70px O-[ਅਲਕਾਕਸੀਡਾਈਅਲਕਾਈਲਬੋਰੋਨਾਇਲ]- ਡਾਈ(ਬਦਲ) ਬੋਰੀਨੀ ਤਿਜ਼ਾਬ ਬਦਲ ਐਸਟਰ 

ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
 ਆਈਯੂਪੈਕ ਨੀਲੀ ਕਿਤਾਬ (ਕਾਰਬਨੀ ਨਾਮਕਰਨ) 
 ਆਈਯੂਪੈਕ ਲੀਗੰਡਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਰੂਪ (ਪੀ.ਡੀ.ਐੱਫ਼.)
 _chemical_formula_moiety in CIF dictionary
 ਬਿਰਤੀਮੂਲਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ  organic-reaction.com ਤੋਂ

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਸਮੂਹ