ਵਿਟਾਮਿਨ

ਜੀਵਨ ਤੱਤ ਜਾਂ ਵਿਟਾਮਿਨ ( ਜਾਂ ) ਇੱਕ ਕਾਰਬਨੀ ਰਸਾਇਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੀਵ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਖ਼ੁਰਾਕੀ ਤੱਤ ਵਜੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਚਾਹੀਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।Lieberman, S and Bruning, N (1990). The Real Vitamin & Mineral Book. NY: Avery Group, 3, ISBN 0-89529-769-8 ਕਿਸੇ ਕਾਰਬਨੀ ਰਸਾਇਣਕ ਯੋਗ (ਜਾਂ ਸਬੰਧਤ ਯੋਗਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ) ਨੂੰ ਵਿਟਾਮਿਨ ਉਦੋਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਣੀ ਉਸਨੂੰ ਰੱਜਵੀਂ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਖ਼ੁਰਾਕ ਤੋਂ ਹੀ ਲੈਣਾ ਪਵੇ। ਸੋ ਇਹ ਇਸਤਲਾਹ ਹਲਾਤਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੋਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰਤਬੱਧ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਅਸਕਾਰਬਿਕ ਤਿਜ਼ਾਬ (ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ) ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਵਿਟਾਮਿਨ ਹੈ ਪਰ ਬਹੁਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਸਤੇ ਨਹੀਂ।

ਵਿਟਾਮਿਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਰੇਕ ਵਿਟਾਮਿਨ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਈ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਕਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।Kutsky, R.J. (1973). Handbook of Vitamins and Hormones. New York: Van Nostrand Reinhold, ISBN 0-442-24549-1

ਵਿਟਾਮਿਨ ਦਾ ਆਮ ਵਰਣਨਕਾਰੀ ਨਾਂਵਿਟਾਮਿਨ ਰਸਾਇਣਕ ਨਾਂ (ਸੂਚੀ ਮੁਕੰਮਲ ਨਹੀਂ ਹੈ)ਘੁਲਣਸ਼ੀਲਤਾਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ੀ ਖ਼ੁਰਾਕੀ ਲਿਹਾਜ਼(ਮਰਦ, ਉਮਰ 19–70)Dietary Reference Intakes: Vitamins . The National Academies, 2001. ਘਾਟ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਲੈਣ ਦਾ ਉਤਲਾ ਪੱਧਰ (UL/ਦਿਨ) ਲੋੜੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀOverdose disease ਖ਼ੁਰਾਕੀ ਸਰੋਤ ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ ਰੈਟੀਨੋਲ, ਰੈਟੀਨਲ ਅਤੇਬੀਟਾ ਕੈਰੋਟੀਨ ਸਮੇਤ ਚਾਰ ਕੈਰੋਟੀਨਾਇਡ ਚਰਬੀ 900 µg ਰਾਤ ਦਾ ਅੰਨ੍ਹਾਪਣ, ਹਾਈਪਰਕੈਰਾਟੋਸਿਸ ਅਤੇ ਕੈਰਾਟੋਮਲੇਸੀਆVitamin and Mineral Supplement Fact Sheets Vitamin A . Dietary-supplements.info.nih.gov (2013-06-05). Retrieved on 2013-08-03. 3,000 µg ਹਾਈਪਰਵਿਟਾਮਿਨੋਸਿਸ ਏ ਕਲੇਜੀ, ਸੰਗਤਰਾ, ਪੱਕੇ ਪੀਲ਼ੇ ਫਲ, ਪੱਤੇਦਾਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਗਾਜਰਾਂ, ਪੇਠਾ, ਕੱਦੂ, ਪਾਲਕ, ਮੱਛੀ, ਸੋਇਆ ਦੁੱਧ, ਦੁੱਧ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ1 ਥਾਇਆਮੀਨ ਪਾਣੀ 1.2 ਮਿ.ਗ੍ਰਾ. ਬੈਰੀ ਬੈਰੀ, ਵਰਨਿਕੇ-ਕੋਰਜ਼ਾਕੌਫ਼ ਰੋਗ ਅਨਿਸ਼ਚਤN/D= "Amount not determinable due to lack of data of adverse effects. Source of intake should be from food only to prevent high levels of intake" (see Dietary Reference Intakes: Vitamins . The National Academies, 2001). ਸੁਸਤੀ ਜਾਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲਸੂਰ ਦਾ ਮਾਸ, ਜਵੀ ਦਾ ਦਲੀਆ, ਭੂਰੇ ਚੌਲ਼, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਆਲੂ, ਕਲੇਜੀ, ਆਂਡੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ2 ਰਾਇਬੋਫ਼ਲੈਵਿਨ ਪਾਣੀ 1.3 ਮਿ.ਗ੍ਰਾ. ਏਰਾਇਬੋਫ਼ਲੈਵਿਨੋਸਿਸ, ਗਲੌਸੀਟਿਸ, ਐਂਗੂਲਰ ਸਟੋਮਾਟਾਇਟਿਸਅਨਿਸ਼ਚਤਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦ, ਕੇਲੇ, ਪਾਪਕਾਰਨ, ਹਰੀਆਂ ਫਲੀਆਂ, ਅਸਪੈਰਾਗਸ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ3 ਨਾਇਆਸਿਨ, ਨਾਇਆਸਿਨਾਮਾਈਡ ਪਾਣੀ 16.0 mg ਪਲੈਗਰਾ 35.0 mg ਕਲੇਜੀ ਨੂੰ ਹਾਨੀ (ਡੋਜ਼ > 2ਗ੍ਰਾਮ/ਦਿਨ) and other problemsਮਾਸ, ਮੱਛੀ, ਆਂਡੇ, ਕਈ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਖੁੰਭਾਂ, ਦਰਖ਼ਤੀ ਗਿਰੀਆਂ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ5 ਪੈਂਟੋਥੀਨਿਕ ਤਿਜ਼ਾਬ ਪਾਣੀ 5.0 mgPlain type indicates Adequate Intakes (A/I). "The AI is believed to cover the needs of all individuals, but a lack of data prevent being able to specify with confidence the percentage of individuals covered by this intake" (see Dietary Reference Intakes: Vitamins . The National Academies, 2001). ਪੈਰਸਥੀਜ਼ੀਆ ਅਨਿਸ਼ਛਤ ਮਰੋੜ; ਦਿਲ ਦੀ ਜਲਨ ਅਤੇ ਕਚਿਆਣਮਾਸ, ਬ੍ਰੌਕਲੀ, ਐਵੋਕਾਡੋ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ6 ਪਿਰੀਡਾਕਸਿਨ, ਪਿਰੀਡਾਕਸਾਮੀਨ, ਪਿਰੀਡਾਕਸਲ ਪਾਣੀ 1.3–1.7 mg ਰੱਤਹੀਣਤਾVitamin and Mineral Supplement Fact Sheets Vitamin B6 . Dietary-supplements.info.nih.gov (2011-09-15). Retrieved on 2013-08-03. peripheral neuropathy. 100 mg Impairment of proprioception, nerve damage (doses > 100 mg/day) ਮਾਸ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਰੁੱਖੀ ਗਿਰੀਆਂ, ਕੇਲੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ7 ਬਾਇਓਟਿਨ ਪਾਣੀ 30.0 µg ਚਮੜੀ-ਜਲਣ, ਅੰਤੜੀਆਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਨਿਸ਼ਚਤ ਕੱਚੇ ਆਂਡੇ ਦੀ ਜਰਦੀ, ਕਲੇਜੀ, ਪੱਤੇਦਾਰ ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਮੂੰਗਫਲੀਆਂ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ9 Folic acid, folinic acid Water 400 µg Megaloblastic anemia and Deficiency during pregnancy is associated with birth defects, such as neural tube defects 1,000 µg May mask symptoms of vitamin B12 deficiency; other effects.Leafy vegetables, pasta, bread, cereal, liver ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 Cyanocobalamin, hydroxycobalamin, methylcobalamin ਪਾਣੀ 2.4 µg Megaloblastic anemiaVitamin and Mineral Supplement Fact Sheets Vitamin B12 . Dietary-supplements.info.nih.gov (2011-06-24). Retrieved on 2013-08-03. N/D Acne-like rash [causality is not conclusively established].Meat and other animal products ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਆਸਕਾਰਬਿਕ ਤਿਜ਼ਾਬ ਪਾਣੀ 90.0 mg ਸਕੱਰਵੀ 2,000 mg ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਮੈਗਾਡੋਜ਼ ਕਈ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜੀਆਂ, ਕਲੇਜੀਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਕੋਲੀਕੈਲਸੀਫ਼ਰੋਲ, ਅਰਗੋਕੈਲਸੀਫ਼ਰੋਲ ਚਰਬੀ 10 µgValue represents suggested intake without adequate sunlight exposure (see Dietary Reference Intakes: Vitamins . The National Academies, 2001). ਸੋਕਾ ਰੋਗ ਅਤੇ ਓਸਟੀਓਮਲੇਸੀਆ 50 µg ਹਾਈਪਰਵਿਟਾਮਿਨੋਸਿਸ ਡੀਮੱਛੀ, ਆਂਡੇ, ਕਲੇਜੀ, ਖੁੰਭਾਂ ਵਿਟਾਮਿਨ ਈ ਟੋਕੋਫ਼ਰੋਲਾਂ, ਟੋਕੋਟਰਾਈਈਨੋਲ ਚਰਬੀ 15.0 mg ਘਾਟ ਘੱਟ-ਵੱਧ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਕਾਰਾਪਣ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰਭਪਾਤ, ਨਵੇਂ ਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਮਿਆਨੀ ਲਹੂਤੋੜ ਰੱਤਹੀਣਤਾ।The Merck Manual: Nutritional Disorders: Vitamin Introduction Please select specific vitamins from the list at the top of the page. 1,000 mg ਇੱਕ ਰਲ਼ਵੀਂ ਘੋਖ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੇ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧਣ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ। ਕਈ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜੀਆਂ, ਗਿਰੀਆਂ ਅਤੇ ਬੀਜ ਵਿਟਾਮਿਨ ਕੇ ਫ਼ਿਲੋਕਵੀਨੋਨ, ਮੀਨਾਕਵੀਨੋਨ ਚਰਬੀ 120 µg ਬਲੀਡਿੰਗ ਡਾਇਆਥੀਸਿਸ ਅਨਿਸ਼ਚਤ ਵਾਰਫ਼ੇਰਿਨ ਲੈਂਦੇ ਮਰੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਅ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਰੀਆਂ ਪੱਤੇਦਾਰ ਸਬਜੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਾਲਕ, ਆਂਡੇ ਦੀ ਜਰਦੀ, ਕਲੇਜੀ

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਟਾਮਿਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੋਜਨ