ਯੂਰੀਆ

ਯੂਰੀਆ ਜਾਂ ਕਾਰਬਾਮਾਈਡ ਇੱਕ ਕਾਰਬਨੀ ਯੋਗ ਹੈ ਜੀਹਦਾ ਰਸਾਇਣਕ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ CO(NH2)2 ਹੈ। ਇਹਦੇ ਅਣੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰਬੋਨਿਲ (C=O) ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਸਮੂਹ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੇ ਦੋ —NH2 ਝੁੰਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਯੂਰੀਆ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਾਈਟਰੋਜਨ-ਯੁਕਤ ਯੋਗਾਂ ਨਾਲ਼ ਉਸਾਰੂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਥਣਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਈਟਰੋਜਨ-ਯੁਕਤ ਪਦਾਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੰਗਹੀਣ, ਗੰਧਹੀਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਛੇਤੀ ਘੁਲਣ ਵਾਲ਼ਾ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੁਲਣ ਉੱਤੇ ਨਾ ਇਹ ਤਿਜ਼ਾਬੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਖ਼ਾਰਾ। ਸਰੀਰ ਇਹਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ 'ਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਦਾ ਤਿਆਗ ਹੈ। ਯੂਰੀਆ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਖਾਦ ਦੇ ਇੱਕ ਸੌਖਾਲ਼ੇ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਾਇਣਕ ਸਨਅਤ ਦੀ ਵੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੱਚੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੈ।

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਸਮੂਹ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਦਾਂ