ਅਣਖ ਹੱਤਿਆ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 2008 ਤੋਂ 2010 ਤੱਕ 34 ਅਣਖ ਦੀ ਖਾਤਰ ਕਤਲ ਹੋਏ। ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਮਾਮ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਸਮਾਜ ਵਿਚਲੀ ਜਾਤ ਪ੍ਰਥਾ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਲੂਣਾ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕੀ। ਇਹ ਅਜੀਬ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਹੈ ਕਿ ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਝੂਠੀ ਅਣਖ ਕਾਰਨ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਨਾਹਗਾਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਫ਼ਸੋਸ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਜੁਰਮ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਰਤਾਰੇ ਇਸ ਲਈ ਵਾਪਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਔਰਤ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਮਰਦ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੋਚ ਅਧੀਨ ਤੈਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨਸਾਨੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਅਣਖ ਨਿੱਜੀ ਗੌਰਵ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵੀ ਹੈ। ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬੰਦਾ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਜਾਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਦੱਬੇ-ਕੁਚਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਜਾਂ ਹਥਿਆਰ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਬੜੇ ਸਨਮਾਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਅਣਖੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਾਨ-ਸਨਮਾਨ ਉਦੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦ ਬੰਦਾ ਸਮੂਹਿਕ ਹਿੱਤਾਂ ਤੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਲਈ ਪੈਂਤੜਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਣਖ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਜਦ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਤੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹਉਮੈ ਨਾਲ ਰਲ-ਗੱਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵੀ ਬਦਲਦੇ ਹਨ ਖਮੀਰ ਵੀ। ਇਹ ਰਲੇਵਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਅੰਦਰ ਕਈ ਨਾ ਹੱਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਬੰਦਾ ਕਈ ਅਮਨੁੱਖੀ ਕਾਰੇ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਧੀਆਂ-ਭੈਣਾਂ ਦਾ ਕਤਲ।

 ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ 
ਅਣਖ ਲਈ ਕੀਤੇ ਕਤਲੇਆਮ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਨੁਮਾਨ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਣਖਾਂ ਲਈ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਕੱਤਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਤਲੇਆਮ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਜਾਂ ਹਾਦਸੇ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਹੀ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।{ite ਸਾਇਟ ਵੈੱਬ | url = http: //www.unicef.org.tr/en/content/detail/74/honour-crimes-and-forced-suicides-2.html | ਸਿਰਲੇਖ = ਯੂਨੀਸੇਫ ਤੁਰਕੀ: ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬੱਚੇ; ਆਨਰ ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਜਬਰਦਸਤੀ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ | ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ = unicef.org.tr | ਐਕਸੈਸਡੇਟ = 23 ਦਸੰਬਰ 2013 | url-status = ਮਰ ਗਿਆ | ਪੁਰਾਲੇਖ = https: //web.archive.org/web/20131202235026/http: //www.unicef. org.tr/en/content/detail/74/honour-crimes-and-forced-suicides-2.html | ਆਰਕਾਈਵੇਟ = 2 ਦਸੰਬਰ 2013} re{ news ਹਵਾਲੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ | ਆਖਰੀ = ਹੋਲਟ | ਪਹਿਲਾਂ = ਜੈਰੀ | url = https: //www.bbc.com/news/world-asia-27619669 | ਸਿਰਲੇਖ = ਬੀਬੀਸੀ ਨਿ Newsਜ਼ - ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ? | ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ = ਬੀਬੀਸੀ.ਕਮ | ਤਾਰੀਖ = 2014-05-29 | ਐਕਸੈਸਡੇਟ = 2015-02-15 | ਕੰਮ = ਬੀਬੀਸੀ ਨਿ Newsਜ਼}} ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਣਖ ਲਈ ਕੀਤੇ ਕਤਲ ਅਕਸਰ  ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹਾਂਦੀਪ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੇ ਹਨ।http: //www1.umn .edu / humanrts / svaw / ਵਕਾਲਤ / ਮਾਡਲਸੇਸਨ / ਕੀ_ਇਸ_ਜੀ.ਬੀ.ਵੀ.ਪੀਡੀਐਫite ite ਸਾਈਟ ਵੈੱਬ | url = https: //www.amnestyusa.org/sites/default/files/pdfs/honor_killings_fact_sheet_dinal_2012. ਸਿਰਲੇਖ = ਆਨਰ ਕਿਲਿੰਗਜ਼: ਐਮਨੈਸਟੀ ਯੂਐਸਏ | ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ = ਵੈੱਬਕੈਸੇ.ਯੂ.ਯੂਸਰਕਾੱਂਟ.ਕਾੱਮ. amnestyusa.org/sites/default/files/pdfs/honor_killings_fact_sheet_final_2012.doc | ਆਰਕਾਈਵੇਟ = 14 ਨਵੰਬਰ 2014 | ਡੀਐਫ = ਡੀਮੀ}} ਸੰਨ 2000 ਵਿੱਚ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ 5,000 ਔਰਤਾਂ ਅਣਖ ਲਈ ਕੀਤੇ ਕਤਲੇਆਮ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ।ite ite ਹਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ | url = http: //www.cbsnews.com/8301-504083_162-57409395-504083/ सम्मान-ਕਤਲੇਆਮ-ਹੇਠ-ਵਧ ਰਹੀ-ਪੜਤਾਲ-ਵਿੱਚ-ਸਾਡੇ / | ਸਿਰਲੇਖ = ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਪੜਤਾਲ ਦੇ ਤਹਿਤ "ਆਨਰ ਕਤਲ" - ਕ੍ਰਾਈਮਾਈਡਰ | ਪਬਲੀਸ਼ਰ = ਸੀਬੀਐਸ ਨਿ |ਜ਼ | ਐਕਸੈਸਟੇਟ = 16 ਅਗਸਤ 2013}} ਬੀਬੀਸੀ ਦੇੇ ਅਨੁਸਾਰ "ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਕੀਲ ਸਮੂਹਾਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 20,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਰਤਾਂ ਮਾਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।"{ite ਹਵਾਲੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ | ਆਖਰੀ = ਮਹਿਰ | ਪਹਿਲਾ = ਅਹਿਮਦ | url = https: //www.bbc.co. uk / ਖ਼ਬਰਾਂ / ਵਿਸ਼ਵ-ਮੱਧ-ਪੂਰਬ-22992365 | ਸਿਰਲੇਖ = ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੌਰਡਨ ਕਿਸ਼ੋਰ 'ਸਨਮਾਨ ਕਤਲੇਆਮ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ' | work = bbc.co.uk | ਤਰੀਕ = 20 ਜੂਨ 2013 | ਐਕਸੈਸਡੇਟ = 23 ਦਸੰਬਰ 2013}}
ਕਤਲੇਆਮ ਸਿਰਫ ਇਕਮਾਤਰ ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹੋਰ ਅਪਰਾਧ ਜਿਵੇਂ ਐਸਿਡ ਹਮਲੇ, ਅਗਵਾ ਕਰਨਾ, ਛੇੜਛਾੜ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਕੁੱਟਣਾ ਵੀ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ; ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਯੂਕੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 2,823 ਅਜਿਹੇ ਅਪਰਾਧ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਸਨ।

 ਢੰਗ 
ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ, ਛੁਰਾ ਮਾਰਨਾ, ਕੁੱਟਣਾ, ਸਾੜ ਦੇਣਾ, ਸਿਰ ਝੁਕਾਉਣਾ, ਲਟਕਣਾ, ਗਲਾ ਘੁੱਟਣਾ, ਜਾਨਲੇਵਾ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਹਮਲੇ, ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਅਤੇ ਗਲਾ ਘੁੱਟਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।{ite cite ਵੈੱਬ | ਟਾਈਟਲ = ਫੇਮਸਾਈਡ: ਇੱਕ ਗੋਬਲ ਮੁੱਦਾ ਐਕਸ਼ਨ ਦੀ ਮੰਗ | url = http: //www.genevadeclaration.org/fileadmin/docs/Co-publications/Femicide_A%20Gobal%20Issue%20that%20demands%20Action.pdf | Website = Genevadeclaration.org | ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ = ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੌਂਸਲ ਰਾਸ਼ਟਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ | ਪੇਜ = 60 | ਐਕਸੈਸਡੇਟ = 20 ਮਈ 2018}} ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ਼ਕ ਕਰਨ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਨਤੀਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇਣ ਲਈ ਕਤਲ ਕਈ ਵਾਰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

 ਨਾਬਾਲਗਾਂ ਦੀ ਅਪਰਾਧੀ ਵਜੋਂ ਵਰਤੋਂ 
ਅਕਸਰ, ਨਾਬਾਲਗ ਲੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਲੜਕਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕਤਲ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਾਤਲ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਅਨੁਕੂਲ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਤੀਜੇ ਦਾ ਲਾਭ ਮਿਲ ਸਕੇ।ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਤੇ ਨੇੜਿਓਂ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ 'ਸਨਮਾਨ' ਅਤੇ 'ਵੱਕਾਰ' ਨੂੰ ਦਾਗ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਜਵਾਨ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਅਕਸਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ "ਡਿਊਟੀ" ਨਿਭਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੁਆਰਾ ਗੰਭੀਰ ਦਬਾਅ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।ite ite cite ਵੈੱਬ | ਸਿਰਲੇਖ = ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਿੰਸਾ | url = http: //www.humanrights.ch/upload/pdf/070419_Kvinnoforum_HRV.pdf | ਵੈੱਬਸਾਈਟ = ਹਿrਮਨਰਾਈਟਸ. ਮਈ 2018 | ਤਾਰੀਖ = 2005 | ਪੁਰਾਲੇਖ- url = https: //web.archive.org/web/20160305024614/http: //www.humanrights.ch/upload/pdf/070419_Kvinnoforum_HRV.pdf | ਪੁਰਾਲੇਖ-ਤਾਰੀਖ = 5 ਮਾਰਚ 2016 | url-status = ਮਰ ਗਿਆ | df = dmy-all}}

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜਿਕ ਸਿਧਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਸਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ ਲੇਖ ਸੰਪਾਦਨ ਮੁਹਿੰਮ 2019