ਗੰਗਾ ਜਮਨੀ ਤਹਿਜ਼ੀਬ

ਗੰਗਾ ਜਮਨੀ ਕਲਚਰ ਜਾਂ ਗੰਗਾ ਜਮਨੀ ਤਹਿਜ਼ੀਬ (ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ: गंगा जमुनी तहज़ीब, گنگا جمنی تهزیب,) ਮਹਾਨ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਤਰਜੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਘੁਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਹਿਹੋਂਦ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ।
ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਇਸ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਕਲਾ, ਸੰਗੀਤ, ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਸਮਾਂ ਰਵਾਇਤਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਅਮਲਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆਸਾਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਜਿਹੋ ਜਿਹੇ ਮਰਜੀ ਹੋਣ, ਦਿੱਲੀ, ਲਖਨਊ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਗੰਗਾ ਜਮਨੀ ਤਹਜੀਬ ਡੂੰਘੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਪੁੱਟੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ। ਕਾਲੀਦਾਸ,
ਭਗਤ ਕਬੀਰ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ, ਗ਼ਾਲਿਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਤੇ ਦਰਵੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਪਿਰਤਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਇਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ। ਇਸ ਤਹਜੀਬ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਹੜੱਪਾ ਤੇ ਮਹਿੰਜੋਦੜੋ, ਘੜਾਮ ਅਤੇ ਸੰਘੋਲ, ਗਯਾ, ਗੰਧਾਰਾ, ਟਕਸਿਲਾ, ਮਥਰਾ, ਅਜੰਤਾ, ਅਜਮੇਰ, ਕੁਤਬ ਮੀਨਾਰ, ਤਾਜ ਮਹਿਲ, ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ, ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ ਬਾਗ਼ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੱਖਨ 1950ਵਿਆਂ ਤੱਕ ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਮੂਨਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ!! ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਵਧ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਲਖਨਊ, ਕਾਨਪੁਰ,Festival has origin in city's composite culture , TNN, May 13, 2009, 06.52am।STKarbala revisited, Express News Service, Saturday, February 12, 2005 ਫੈਜ਼ਾਬਾਦ-ਅਯੁੱਧਿਆ,Plaint Of Ayodhya, The Financial Express, Sunday, Aug 22, 2004 at 0000 hrs।STTwin towns welcome verdict with humility, grace , Deccan Chronicle, October 1st, 2010 ਵਾਰਾਣਸੀ (ਬਨਾਰਸ)An apt reflection of Ganga-Jamuni tehzeeb , Naveen Kumar, TNN, Sep 25, 2009, 10.09pm।STStories behind the masks, Shailaja Tripathi, NEW DELHI, November 4, 2010, The Hindu ਵੀ ਇਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅਨੇਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਕੁ ਹਨ।

ਉਸਤਾਦ ਬਿਸਮਿੱਲਾਹ ਖਾਨ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਜਮਨੀ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਦਾ ਸਾਕਾਰ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।Ustad Bismillah Khan dies, aged 90 , Atiq Khan, The Hindu, Aug 22, 2006

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਭਿਆਚਾਰ