ਬਾਬਾ ਯਾਗਾ

alt=|thumb|upright|Baba Yaga being used as an example for the Cyrillic letter Б, in Alexandre Benois' ABC-Book

ਬਾਬਾ ਯਾਗਾ ਸਲੈਵਿਕ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਔਰਤ ਪਾਤਰ (ਜਾਂ ਇੱਕੋ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਦੀ ਤਿੱਕੜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ) ਹੈ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਵਿਰੋਧੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਘਿਣਾਉਣੀ ਜਾਂ ਭਿਆਨਕ ਦਿੱਖ ਵਾਲੀ ਬੁੱਢੀ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਤਲਦੀ ਅਤੇ ਖਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਬੁੱਢੀ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਨਾਇਕ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।  ਉਹ ਅਕਸਰ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਗੁਣ ਲੱਕੜ ਦੇ ਮੋਰਟਾਰ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣਾ, ਇੱਕ ਮਸੂੜਾ ਚਲਾਉਣਾ, ਅਤੇ ਮੁਰਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਵਾਲੀ ਝੌਂਪੜੀ ਵਿੱਚ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

 ਵਿਉਤਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ 
ਬਾਬਾ ਯਾਗਾ ਨਾਮ ਦੇ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਕਈ ਸਲੈਵਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਸਰਬੋ-ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਅਨ, ਮੈਸੇਡੋਨੀਅਨ, ਰੋਮਾਨੀਅਨ ਅਤੇ ਬੁਲਗਾਰੀਆਈ ਵਿੱਚ, ਬਾਬਾ ਦਾ ਅਰਥ 'ਦਾਦੀ' ਜਾਂ 'ਬੁੱਢੀ ਔਰਤ' ਹੈ। ਸਮਕਾਲੀ ਪੋਲਿਸ਼ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਵਿੱਚ, ਬਾਬਾ / баба 'ਔਰਤ' ਲਈ ਇੱਕ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਵੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜੋ ਬੁੱਢੀ, ਗੰਦੀ, ਜਾਂ ਮੂਰਖ ਹੈ। ਐਂਡਰੀਅਸ ਜੌਨਸ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ "ਬਾਬਾ" ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਦੋ ਭਾਸ਼ਾਈ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਪਹਿਲਾ, ਇਹ ਘੱਟ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸ਼ਬਦ "ਯਾਗਾ" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਹਿੱਸਾ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ, ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਤਰ ਔਰਤ ਹੈ।

ਯਾਗਾ ਦੀ ਵਿਉਤਪਤੀ ਘੱਟ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ ਬਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਅਫਾਨਾਸਯੇਵ ਨੇ ਪ੍ਰੋਟੋ-ਸਲਾਵਿਕ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਹੀ ('ਸੱਪ') ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ। ਇਸ ਵਿਉਤਪਤੀ ਦੀ ਖੋਜ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੰਬੰਧਿਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਬੀਆਈ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆਈ ਜੇਜ਼ਾ ('ਡਰਾਉਣਾ', 'ਕੰਪਣਾ', 'ਠੰਢਾ'), ਸਲੋਵੇਨੀ ਜੇਜ਼ਾ ('ਗੁੱਸਾ'), ਪੁਰਾਣਾ ਚੈੱਕ ਜੇਜ਼ੇ ('ਡੈਣ', 'ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੁਸ਼ਟ ਔਰਤ ਜੀਵ'), ਆਧੁਨਿਕ ਚੈੱਕ ਜੇਜ਼ਿੰਕਾ ('ਦੁਸ਼ਟ ਲੱਕੜੀ ਦਾ ਨਿੰਫ', 'ਡ੍ਰਾਈਡ'), ਅਤੇ ਪੋਲਿਸ਼ ਜੇਡਜ਼ਾ ('ਡੈਣ', 'ਦੁਸ਼ਟ ਔਰਤ', 'ਕ੍ਰੋਧ') ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪੁਰਾਣੀ ਚਰਚ ਸਲੈਵਿਕ ਵਿੱਚ ਜੇਜ਼ਾ/ਜੇਡਜ਼ਾ ('ਬਿਮਾਰੀ') ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਇੰਡੋ-ਯੂਰਪੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੱਤ iaga ਨੂੰ ਲਿਥੁਆਨੀਅਨ engti ('ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨਾ (ਲਗਾਤਾਰ)', 'ਛੋਟਾ ਕਰਨਾ', 'ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਨਾ'), ਪੁਰਾਣੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਇੰਕਾ ('ਸ਼ੱਕ', 'ਚਿੰਤਾ', 'ਦਰਦ'), ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਨੋਰਸ ਏਕੀ ('ਦਰਦ', 'ਚਿੰਤਾ') ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
 ਹਵਾਲੇ