ਬੂਟ ਪਾਲਿਸ਼ (ਫ਼ਿਲਮ)

ਬੂਟ ਪਾਲਿਸ਼ 1954 ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਜਿਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਰੋੜਾ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਹਨ। ਇਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਰਤਨ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਨਾਜ਼ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।

 ਪਲਾਟ 
ਭੋਲਾ (ਰਤਨ ਕੁਮਾਰ) ਅਤੇ ਬੇਲੂ (ਨਾਜ਼) ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਦੁਸ਼ਟ ਮਾਸੀ ਕਮਲਾ (ਚਾਂਦ ਬੁਰਕੇ), ਇੱਕ ਵੇਸਵਾ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਭੀਖ ਮੰਗਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਕੁੱਟਦੀ ਹੈ।

ਕਮਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਬੂਟਲੇਗਰ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ, ਜੌਨ (ਡੇਵਿਡ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮ-ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਭੀਖ ਮੰਗਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਬੱਚੇ ਕਮਲਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਦੇ ਕੇ ਭੀਖ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਪੈਸੇ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਜੁੱਤੀ-ਪਾਲਿਸ਼ ਵਾਲੀ ਕਿੱਟ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਚਮਕਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਜੁੱਤੀ-ਪਾਲਿਸ਼ ਕਿੱਟ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਕਮਲਾ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਜੌਨ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਬੇਲੂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਫਰੌਕ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭੋਲਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਮੀਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਕਪੜੇ ਫਟੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਬੇਲੂ ਅਤੇ ਭੋਲਾ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਜੌਨ ਨੇ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਸ਼ਰਾਬ ਵੇਚਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ. ਜਦੋਂ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਜੁੱਤੇ ਪਾਲਿਸ਼ ਕਰਨੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਭੁੱਖੇ ਮਰਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭੋਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਕਦੇ ਭੀਖ ਨਾ ਮੰਗੇ ਅਤੇ ਬਰਸਾਤ ਵਾਲੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਸ ਵੱਲ ਸੁੱਟੇ ਗਏ ਸਿੱਕੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੇਲੂ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭੋਲਾ ਉਸ ਨੂੰ ਥੱਪੜ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਪੁਲਿਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ, ਬੇਲੂ ਰੇਲਗੱਡੀ 'ਤੇ ਫਰਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਭੋਲਾ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੇਲਗੱਡੀ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਬੇਲੂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਗੋਦ ਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਈ ਉਦਾਸ ਹੈ।

ਰਿਹਾਅ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੋਲਾ ਬੇਲੂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦਾ। ਇੱਕ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਕੰਮ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਭੁੱਖਮਰੀ ਵਿੱਚ ਭੀਖ ਮੰਗਣ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਭੀਖ ਮੰਗਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਬੇਲੂ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬੇਲੂ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਗੋਦ ਲਿਆ ਪਰਿਵਾਰ ਛੁੱਟੀਆਂ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਰੇਲਗੱਡੀ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬੇਇੱਜ਼ਤ ਹੋ ਕੇ, ਭੋਲਾ ਭੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਉਸ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੌਨ ਵੀ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿਣ ਲਈ ਸਟੇਸ਼ਨ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਭੋਲਾ ਦੌੜਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੇਲੂ ਅਤੇ ਭੋਲਾ ਦੁਬਾਰਾ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਭੋਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਗੋਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

 ਕਾਸਟ 
 ਰਤਨ ਕੁਮਾਰ ਭੋਲਾ ਵਜੋਂ
 ਬੇਲੂ ਵਜੋਂ ਨਾਜ਼
 ਜੌਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਡੇਵਿਡ
 ਚੰਦ ਬੁਰਕੇ ਕਮਲਾ ਵਜੋਂ
 ਭੂਡੋ ਅਡਵਾਨੀ ਪੇਡਰੋ ਵਜੋਂ
 ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਖੁਦ

ਇਨਾਮ
200px|thumb|ਫੋਟੋ ਦੇ ਨਾਲ ਫ਼ਿਲਮ ਪੋਸਟਰ
1955 ਕਨਸ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ
 ਇੱਕ ਬਾਲ ਅਦਾਕਾਰ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਜ਼ਿਕਰ - ਨਾਜ਼

ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ
 ਵਧੀਆ ਸਿਨੇਮਾਟੋਗ੍ਰਾਫਰ - ਤਾਰਾ ਦੱਤ
 ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫ਼ਿਲਮ - ਰਾਜ ਕਪੂਰ 
 ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ - ਡੇਵਿਡ

 ਹਵਾਲੇ 

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

 Boot Polish (1954) on YouTube
 Review Essay in Visual Anthropology: Virtue Ethics of Boot Polish and Dosti, as Compared with Slumdog Millionaire

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ