ਕੰਚਨ ਚੌਧਰੀ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ

ਕੰਚਨ ਚੌਧਰੀ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਉਤਰਾਖੰਡ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਡੀ.ਜੀ.ਪੀ. ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ 2014 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰਿਦਵਾਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਤੋਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਪੁਲਿਸ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ ਅਤੇ 31 ਅਕਤੂਬਰ 2007 ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਕਿਰਨ ਬੇਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਦੂਜੀ ਮਹਿਲਾ ਆਈਪੀਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ

 ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਅਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਵੋਲੋਂਗੋਂਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਮਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੇ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ।

 ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹਿਮਾਚਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਚੌਧਰੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਲਾਦ ਸੀ। ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਫ਼ਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਕੰਚਨ ਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ (ਐਮਏ) ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1993 ਵਿੱਚ ਵੋਲੋਂਗੌਂਗ, ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (ਐਮਬੀਏ) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 
2014 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਕੰਚਨ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰ ਬਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੁਲੀਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਸਿਵਲ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਇਮਤਿਹਾਨ ਪਾਸ ਕੀਤੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਉਸ ਲਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਨਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੇ ਰਾਹ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗੀ।

 ਕਰੀਅਰ 
ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ 33 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਹ (ਕਿਰਨ ਬੇਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) ਆਈਪੀਐਸ ਅਫਸਰ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਦੂਜੀ ਔਰਤ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਬੈਚ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਕਲੌਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਿਖਿਆਰਥੀ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਈਪੀਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਬਰੇਲੀ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਜਨਰਲ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਹ ਉੱਤਰਾਂਚਲ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਵਧੀਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ।
ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 1987 ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਵਾਰ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਚੈਂਪੀਅਨ ਸਈਦ ਮੋਦੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ 1989 ਵਿੱਚ ਰਿਲਾਇੰਸ-ਬਾਂਬੇ ਡਾਇੰਗ ਕੇਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸਹਾਇਕ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਆਫ ਪੁਲਿਸ, ਮਲੀਹਾਬਾਦ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਉਸਨੇ 13 ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ। ਉਸਨੇ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵ੍ਹਾਈਟ ਕਾਲਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ।
ਚੌਧਰੀ ਨੂੰ ਕੈਨਕਨ, ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ 2004 ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਪੋਲ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 27 ਜੁਲਾਈ 2005 ਨੂੰ ਮਸੂਰੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਮਹਿਲਾ ਪੁਲਿਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਏਪੀਜੇ ਅਬਦੁਲ ਕਲਾਮ, ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਸਨ। ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਡੀਜੀਪੀ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਬਿਊਰੋ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਸਿਖਲਾਈ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ, ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਚੌਧਰੀ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਰੁਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣਾ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਟੀਵੀ ਲੜੀ 'ਉਡਾਨ' ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾਈ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਜੀਵਨ ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ। ਇਹ ਲੜੀ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਕਵਿਤਾ ਚੌਧਰੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਚੌਧਰੀ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਰੁਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣਾ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼ 'ਉਡਾਨ' ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾਈ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਜੀਵਨ ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ। ਇਹ ਸੀਰੀਜ਼ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਕਵਿਤਾ ਚੌਧਰੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

 ਮੌਤ 
26 ਅਗਸਤ 2019 ਨੂੰ, ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਦੀ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਤੋਂ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਦੇਖਭਾਲ ਹੇਠ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਦਾ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਵਰਲੀ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਛੱਡ ਗਈ ਹੈ। ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਲਾਅ ਐਂਡ ਆਰਡਰ ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੱਥ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਡੀਜੀਪੀ ਸੀ।" 27 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਸਮਾਗਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਇਨਾਮ 
 1989 ਵਿੱਚ ਲੰਬਚਿਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੈਡਲ।
 1997 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੈਡਲ।
 ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਅਵਾਰਡ ਫਾਰ ਐਕਸੀਲੇਂਟ ਆਲ ਰਾਊਂਡ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਅਤੇ ਬਤੌਰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵੂਮੈਨ ਅਚੀਵਰ, 2004।

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2019
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ