ਨੰਦ ਸਿੰਘ

ਜੇਮਾਦਾਰ ਨੰਦ ਸਿੰਘ, ਵੀਸੀ, ਐਮਵੀਸੀ (24 ਸਤੰਬਰ 1914 – 12 ਦਸੰਬਰ 1947) ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕਰਾਸ (ਵੀਸੀ) ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਕਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਮਹਾਂ ਵੀਰ ਚੱਕਰ (ਐਮਵੀਸੀ) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਭਾਰਤੀ ਸਨਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੀਸੀ ਜੇਤੂਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

 ਫੌਜੀ ਕੈਰੀਅਰ 

 ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ 
ਉਹ 29 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ 1/11ਵੀਂ ਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਕਟਿੰਗ ਨਾਇਕ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਕਾਰਨਾਮਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਵੀਸੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

11/12 ਮਾਰਚ 1944 ਨੂੰ ਬਰਮਾ (ਹੁਣ ਮਿਆਂਮਾਰ) ਦੇ ਮਾਂਗਡੌ-ਬੁਥੀਦੌਂਗ ਰੋਡ 'ਤੇ, ਨਾਇਕ ਨੰਦ ਸਿੰਘ, ਹਮਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੁਆਰਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਮਸ਼ੀਨ-ਗਨ ਅਤੇ ਰਾਈਫਲ ਫਾਇਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੜ੍ਹੀ ਚਾਕੂ-ਧਾਰੀ ਰਿਜ ਉੱਤੇ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੱਟ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਹਿਲੀ ਖਾਈ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਫਿਰ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਵੀ ਦੂਜੀ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਖਾਈ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।

 ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ 
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਜੇਮਾਦਾਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਯੂਨਿਟ 1 ਸਿੱਖ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਜਾਂ 1947 ਦੇ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਸੀ ਜੋ ਅਕਤੂਬਰ 1947 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜਾਂ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ।

12 ਦਸੰਬਰ 1947 ਨੂੰ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਡੀ ਕੋਏ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਲਟਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਉਰੀ ਦੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਬਟਾਲੀਅਨ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਰਾਸ਼ ਪਰ ਸਫਲ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਮਸ਼ੀਨ-ਗਨ ਫਟਣ ਨਾਲ ਘਾਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਮਹਾਵੀਰ ਚੱਕਰ (MVC) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਭਾਰਤੀ ਸਨਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੀਸੀ ਜੇਤੂਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀਆਂ ਨੇ ਜੇਮਾਦਾਰ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਵੀਸੀ ਰਿਬਨ ਕਾਰਨ ਪਛਾਣ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਮੁਜ਼ੱਫਰਾਬਾਦ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਟਰੱਕ 'ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਲਾਊਡ ਸਪੀਕਰ ਨਾਲ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਪਰੇਡ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਹਰ ਭਾਰਤੀ ਵੀਸੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਿਪਾਹੀ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੂੜੇ ਦੇ ਡੰਪ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਬਰਾਮਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਮੁੱਖ ਹਵਾਲੇ 

 ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕਰਾਸ 
ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕਰਾਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:

 ਮਹਾਵੀਰ ਚੱਕਰ 

ਮਹਾਵੀਰ ਚੱਕਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:

 ਵਿਰਾਸਤ 
ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਪਿੰਡ ਬਹਾਦਰਪੁਰ ਹੁਣ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਬਰੇਟਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਹੀਦ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ ਹੈ। ਬਠਿੰਡਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੁੱਤ (ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੌਜੀ ਚੌਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰ ਵਜੋਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕਰਾਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਂਵੀਰ ਚੱਕਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1914
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1947
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ