ਸਰਦਾਰ ਪੰਛੀ

ਸਰਦਾਰ ਪੰਛੀ (ਅਸਲ ਨਾਮ: ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ, ਜਨਮ 14 ਅਕਤੂਬਰ 1932)ਸਾਹਿਤਕੀ ਆਬਸ਼ਾਰ,ajitweekly ਪੰਜਾਬੀ, ਉਰਦੂ ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸ਼ਾਇਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਵਾਰਿਸ  ਅਤੇ ਏਕ ਚਾਦਰ ਮੈਲੀ ਸੀ  ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਵੀ ਲਿਖੇ ਹਨ।ਉਰਦੂ ਦੀ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਨੂੰ ਦਮ ਨਾ ਤੋੜਨ ਦਿਓ-ਸਰਦਾਰ ਪੰਛੀ
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵੇ
ਸਰਦਾਰ ਪੰਛੀ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ, (ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੰਜਾਬ) ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ 14 ਅਕਤੂਬਰ 1932 ਨੂੰ ਸਰਦਾਰ ਫੌਜਾ ਸਿੰਘ ਬਿਜਲਾ ਤੇ ਸਰਦਾਰਨੀ ਜੀਵਨ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਰੱਖਿਆ। ਉਹ ਤੇਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਡਰ ਅਤੇ ਬੇਵਿਸਾਹੀ ਦੇ ਸਾਏ ਹੇਠ ਭਾਰਤ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਪਰਵਾਸ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।Sardar Panchhi - a poet against narrow ideologies - Neeraj Bagga,Tribune News Service
ਨਮੂਨਾ ਸ਼ਾਇਰੀ
ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਤੇ ਵਿਕੇ ਵਿਕੀਆਂ ਫ਼ਿਰ ਟਹਿਣੀਆਂ,
ਰੁੱਖ ਦੀ ਬਾਕੀ ਬਚੀ ਸੀ ਜੋ ਛਾਂ ਵਿਕ ਗਈ।
ਹੁਣ ਪਰਿੰਦੇ ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਨੂੰ ਘਰ ਕਹਿਣਗੇ;
ਜਿੱਥੇ ਉੱਗਿਆ ਸੀ ਰੁੱਖ ਉਹ ਵੀ ਥਾਂ ਵਿਕ ਗਈ।

ਮਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਏ ਕੈਸਾ ਮਜ਼ਾ,
ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਮਮਤਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ;
ਬੁਰਕੀ ਬੁਰਕੀ ਦਾ ਮੁੱਲ ਜਾਣਦੇ, ਐਪਰਾਂ,
ਰੋਟੀ ਬਦਲੇ ਸੀ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਵਿਕ ਗਈ।
ਕਿਤਾਬਾਂ
ਮਜ਼ਦੂਰ ਕੀ ਪੁਕਾਰ
ਸਾਂਵਲੇ ਸੂਰਜ
ਸੂਰਜ ਕੀ ਸ਼ਾਖ਼ੇਂ
ਅਧੂਰੇ ਬੁੱਤ
ਦਰਦ ਕਾ ਤਰਜੁਮਾ
ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਆਇਨਾ
ਵੰਝਲੀ ਦੇ ਸੁਰ
ਸ਼ਿਵਰੰਜਨੀ
ਨਕ਼ਸ਼-ਏ-ਕ਼ਦਮ
ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਮੇਂ ਆਪ
ਉਜਾਲੋਂ ਕੇ ਹਮਸਫ਼ਰ
ਗੁਲਿਸਤਾਨ-ਏ-ਅਕ਼ੀਦਤ
ਬੋਸਤਾਨ-ਏ-ਅਕ਼ੀਦਤ
ਪੰਛੀ ਦੀ ਪਰਵਾਜ਼
ਕ਼ਦਮ ਕ਼ਦਮ ਤਨਹਾਈ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
http://www.tribuneindia.com/2009/20090117/aplus1.htm
https://www.youtube.com/watch?v=fmeKdukkxJY

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਵੀ