ਗਦਰ

ਗੁੰਮਦੀ ਵਿੱਟਲ ਰਾਓ (31 ਜਨਵਰੀ 1949 - 6 ਅਗਸਤ 2023), ਜਿਸਨੂੰ ਗਦਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੇਲੰਗਨਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ, ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸੀ। ਗੱਦਾਰ ਨਕਸਲਵਾਦੀ-ਮਾਓਵਾਦੀ ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਦਰਜੇ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ।

ਗੱਦਾਰ ਨੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਕਸਲੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1975 ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੂਪੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਜਾਤੀ ਜ਼ੁਲਮ ਅਤੇ ਦਲਿਤਾਂ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅਨਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਵਾਜ਼ ਬਣੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ-ਲੈਨਿਨਵਾਦੀ) ਪੀਪਲਜ਼ ਵਾਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿੰਗ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨ ਨਾਟਯ ਮੰਡਲੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1987 ਵਿੱਚ ਕਰਮਚੇਡੂ ਕਤਲੇਆਮ ਵੱਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ₹1 ਕਰੋੜ ਦੇ ਨਕਦ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

 ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਅੰਦੋਲਨ 
ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਉਭਾਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਗਦਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਰਾਜ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੇਠਲੀਆਂ ਜਾਤਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦਲਿਤਾਂ ਅਤੇ ਪੱਛੜੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਰਾਜ ਲਈ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਨਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇ ਓਸੀ ਅਤੇ ਬੀਸੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ। ਉਸਨੇ ਗੌਡ ਦੇ ਏਪੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਗੋਲੀ ਮਾਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੇਵੇਂਦਰ ਗੌਡ ਦੀ ਐਨਟੀਪੀਪੀ (ਨਵਾ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਪ੍ਰਜਾ ਪਾਰਟੀ) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ।

 ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਮੌਤ 
ਗੰਭੀਰ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ, ਗੱਦਾਰ ਨੂੰ 20 ਜੁਲਾਈ 2023 ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ 3 ਅਗਸਤ 2023 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਬਾਈਪਾਸ ਸਰਜਰੀ ਹੋਈ। ਸਰਜਰੀ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੌਰਾਨ, 6 ਅਗਸਤ 2023 ਨੂੰ 74 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਫੇਫੜਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

 ਪੁਰਸਕਾਰ 

 ਨੰਦੀ ਪੁਰਸਕਾਰ: 

 1995: ਓਰੇ ਰਿਕਸ਼ਾ ਦੁਆਰਾ "ਮੱਲੇਥੀਗਾ ਕੁ ਪੰਡੀਰੀ ਵੋਲੇ" ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਗੀਤਕਾਰ ਲਈ ਨੰਦੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ) 
 2011: ਜੈ ਬੋਲੋ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਪੁਰਸ਼ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਲਈ ਨੰਦੀ ਪੁਰਸਕਾਰ

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ