ਬਰਨਾਰਡਾ ਅਲਬਾ ਦੀ ਹਵੇਲੀ

ਬਰਨਾਰਡਾ ਅਲਬਾ ਦੀ ਹਵੇਲੀ () ਸਪੇਨੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਫੇਦੇਰੀਕੋ ਗਾਰਸੀਆ ਲੋਰਕਾ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਅਕਸਰ ਇਸਨੂੰ ਬਲਡ ਵੈੱਡਿੰਗ ਅਤੇ ਯੇਰਮਾ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਇੱਕ "ਪੇਂਡੂ ਤਿੱਕੜੀ" ਵਜੋਂ ਵਾਚਦੇ ਹਨ। ਲੋਰਕਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ "ਸਪੇਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਤਿੱਕੜੀ" ਦੀ ਆਪਣੀ ਯੋਜਨਾ (ਜਿਹੜੀ ਉਹਦੇ ਕਤਲ ਹੋਣ ਤੱਕ ਅਧੂਰੀ ਰਹੀ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀMaurer (1992, ix).

ਪੰਜਾਬੀ ਰੁਪਾਂਤਰਣ
ਇਹ ਮੂਲ ਤੌਰ ਤੇ ਲੋਰਕਾ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਸਪੇਨੀ ਨਾਟਕ ਹੈ,  ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਰੁਪਾਂਤਰਣ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁਕਮੀ ਦੀ ਹਵੇਲੀ ਹੈ।ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਵੱਕਾਰੀ ‘ਸਰਸਵਤੀ ਸਨਮਾਨ’ ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ ਦੀ ਝੋਲੀ

 ਕਹਾਣੀ 
ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਬਦਬੇ ਰੱਖਣ ਬਰਨਾਰਡਾ ਅਲਬਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੇ ਸੋਗ ਭਰਿਆ ਜੀਵਣ ਜਿਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਬਰਨਾਰਡਾ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਬੇਟੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 20 ਤੋਂ 39 ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਵਰਜਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੋਗ ਦੀ ਮਿਆਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਅਲੱਗ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਣਾਅ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਰਿਵਾਰਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੋਗ ਦੀ ਰਸਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਧੀ ਐਂਗੁਸਟਿਆਸ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਿਮਾਨ ਉੱਥੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਹ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ ਸੀ। ਬਰਨਾਰਡਾ ਇਹ ਮੰਨ ਕੇ ਧੂੰਆਂ ਉਡਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸੁਣ ਰਹੀ ਸੀ। ਐਂਗੁਸਟਿਆਸ ਨੂੰ ਬਰਨਾਰਡਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਰਨਾਰਡਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪਤੀ ਆਪਣੀਆਂ ਚਾਰ ਧੀਆਂ ਲਈ ਸਿਰਫ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਰਕਮ ਛੱਡ ਗਿਆ ਸੀ। ਐਂਗੁਸਟਿਆਸ ਦੀ ਦੌਲਤ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ, ਆਕਰਸ਼ਕ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਪੇਪੇ ਅਲ ਰੋਮਾਨੋ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਸਧਾਰਨ ਐਂਗੁਸਟਿਆਸ ਨੂੰ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦਮ ਘੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਅਡੇਲਾ ਅਚਾਨਕ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਤ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਸੋਗ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾਂ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਉਸ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਸੁਆਦ ਉਦੋਂ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਂਗਸਟੀਆਸ ਦਾ ਪੇਪੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਪੋਂਸੀਆ, ਬਰਨਾਰਡਾ ਦੀ ਨੌਕਰਾਣੀ, ਅਡੇਲਾ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਐਂਗੁਸਟਿਆਸ ਸ਼ਾਇਦ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਰ ਜਾਵੇਗੀ। ਦੁਖੀ, ਅਡੇਲਾ ਆਪਣੇ ਹਰੇ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਭੱਜਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਚਾਨਕ ਉਹ ਪੇਪੇ ਨੂੰ ਸੜਕ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਅਡੇਲਾ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਦੌੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਨੌਕਰਾਣੀ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੈਡਰੂਮ ਦੀ ਖਿੜਕੀ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਦਿੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਪੋਂਸੀਆ ਅਤੇ ਬਰਨਾਰਡਾ ਨੇ ਉਪਰਲੀਆਂ ਮੰਜ਼ਲਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ, ਬਰਨਾਰਡਾ ਐਂਗੁਸਟਿਆਸ ਨੂੰ ਮੇਕਅਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ ਕਿ ਐਂਗੁਸਟਿਆਸ ਸੋਗ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰੇਗੀ, ਬਰਨਾਰਡਾ ਨੇ ਹਿੰਸਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਮੇਕਅਪ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੋਰ ਬੇਟੀਆਂ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਰਨਾਰਡਾ ਦੀ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਾਂ ਮਾਰੀਆ ਜੋਸੇਫਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਰੀਆ ਜੋਸੇਫਾ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬਰਨਾਰਡਾ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਆਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗੀ। ਬਰਨਾਰਡਾ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਅਡੇਲਾ ਅਤੇ ਪੇਪੇ ਦਾ ਗੁਪਤ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਅਡੇਲਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਾਰਟੀਰੀਓ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੇਪੇ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਡੇਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਉਦੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਤਾਜ਼ਾ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਔਰਤ ਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਤਣਾਅ ਉਦੋਂ ਭੜਕ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬਰਨਾਰਡਾ ਨੇ ਬੰਦੂਕ ਨਾਲ ਪੇਪੇ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ। ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਗੋਲੀ ਚੱਲਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਮਾਰਟੀਰੀਓ ਅਤੇ ਬਰਨਾਰਡਾ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੇਪੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਡੇਲਾ ਦੂਜੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਡੇਲਾ ਦੇ ਕੰਨ ਦੀ ਗੋਲੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਮਾਰਟੀਰੀਓ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੇਪੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਘੋੜੀ ਤੇ ਭੱਜ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਰਨਾਰਡਾ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾੜੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇੱਕ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ-ਬਰਨਾਰਡਾ ਤੁਰੰਤ ਅਡੇਲਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਤਾਂ ਬਰਨਾਰਡਾ ਅਤੇ ਪੋਂਸੀਆ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਪੋਂਸੀਆ ਦੀ ਚੀਕ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਡੇਲਾ, ਇਹ ਨਾ ਜਾਣਦਿਆਂ ਕਿ ਪੇਪੇ ਬਚ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਲਗਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਨਾਟਕ ਦੀਆਂ ਅੰਤਿਮ ਸਤਰਾਂ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਬਰਨਾਰਡਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਇਹ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਕਿ ਅਡੇਲਾ ਅਤੇ ਪੇਪੇ ਦਾ ਉਸ ਦੇ ਨੈਤਿਕ ਜ਼ਾਬਤੇ ਕਾਰਨ ਸੰਬੰਧ ਸੀ। ਉਹ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਡੇਲਾ ਦੀ ਕੁਆਰੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇ। ਬਰਨਾਰਡਾ ਆਪਣੀਆਂ ਬੇਟੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਟਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨੀ ਨਾਟਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੇਦੇਰੀਕੋ ਗਾਰਸੀਆ ਲੋਰਕਾ ਦੇ ਨਾਟਕ