ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ

ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾhttp://legislativebodiesinindia.nic.in/Punjab.htm Homepage ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇੱਕਸਦਨੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਇਹ 117 ਮੈਂਬਰੀ ਸਦਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 16ਵੀਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹੈ। ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਚੋਣ 117 ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

 ਇਤਿਹਾਸ 
 ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ 
ਇੱਕ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕੌਂਸਲ 'ਭਾਰਤੀ ਕੌਂਸਲਾਂ ਐਕਟ, 1861' ਅਧੀਨ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ. ਇਹ ਸਿਰਫ 'ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਐਕਟ 1919' ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਧਾਨ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, 'ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਐਕਟ 1935' ਦੇ ਤਹਿਤ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ 175 ਮੈਂਬਰੀ ਨਾਲ ਗਠਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1937 ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਤਲਬ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1947 ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਰਤਮਾਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਪੂਰਵ ਵਿਉਂਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 79 ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

 1947 - ਵਰਤਮਾਨ 
15 ਜੁਲਾਈ 1948 ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੱਠ ਰਿਆਸਤਾਂ ਨੇ ਇਕੋ ਅਹੁਦੇ ਪੈਪਸੂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਰਚਿਆ। ਅਪ੍ਰੈਲ 1952 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ (ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ) ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਪਰਿਸ਼ਦ (ਉੱਪਰੀ ਸਦਨ)। 1956 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਨੂੰ ਪੁਨਰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਪੰਜਾਬ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੀ ਸੀਟਾਂ 40 ਸੀਟਾਂ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 46 ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 1957 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ 51 ਹੋ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ 1966 ਵਿੱਚ ਸੋਧਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਹਰਿਆਣਾ , ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਵਿਧਾਨ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ 40 ਸੀਟਾਂ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੂੰ 50 ਸੀਟਾਂ ਲਈ 104 ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1 ਜਨਵਰੀ 1970 ਨੂੰ, ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਸਦਨੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 2022 ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ
ਇਥੇ ਸਿਰਫ ਉਹਨਾ ਦਲਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਨੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ
 ਰੈਂਕ ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ % ਵਿੱਚ ਵੋਟ 1  ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ 117  92 42.01 23.71 2  ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ 117  18  22.98 38.50 3  ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ  97  3 17.68 25.24 4  ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ  68 2 6.60  5.39

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਗਵਰਨਰ ਦੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (1897-1920)ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ 1897-2013, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪ੍ਰਾਂਤਿਕ ਅਸੈਂਬਲੀ, ਲਾਹੌਰ - ਪਾਕਿਸਤਾਨ, 2015

ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਾਰਜਕਾਲ ਪਹਿਲੀ  ਵਿਲਿਅਮ ਮਕੈਕਵਰਥ ਯੰਗ 1 ਨਵੰਬਰ 1897 - 28 ਫਰਵਰੀ 1902 ਚਾਰਲਸ ਮੋਂਟਗੋਮਰੀ ਰਿਵਜ਼ 10 ਨਵੰਬਰ 1902 - 28 ਫਰਵਰੀ 1907 ਡੈਨਜ਼ਲ ਚਾਰਲਸ ਜੇਲ ਇਬਟਸਨ 29 ਜੁਲਾਈ 1905 5 ਅਗਸਤ 1905 ਲੂਈ ਵਿਲੀਅਮ ਡੇਨ 3 ਜੁਲਾਈ 1909 ਦੂਜੀ  12 ਮਾਰਚ 1910 - 14 ਦਸੰਬਰ 1912 ਤੀਜੀ 4 ਜਨਵਰੀ 1913 - 18 ਅਪ੍ਰੈਲ 1913 ਮਾਈਕਲ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਓਡਵਾਇਅਰ 19 ਸਤੰਬਰ 1913 - 19 ਅਪ੍ਰੈਲ 1916 ਚੌਥੀ 12 ਜੂਨ 1916 - 7 ਅਪ੍ਰੈਲ 1919 ਐਡਵਰਡ ਡਗਲਸ ਮੈਕਲੇਗਨ 10 ਨਵੰਬਰ 1919 - 6 ਅਪ੍ਰੈਲ 1920 ਹਰਬਰਟ ਜਾਨ ਮੇਨਾਰਡ  21 ਨਵੰਬਰ 1918 - 12 ਦਸੰਬਰ 1918

ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (1921-1936)
ਪ੍ਰਧਾਨ
 ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ਕਾਰਜਕਾਲ) ਨਾਮ ਕਾਰਜਕਾਲ ਰਾਜਪਾਲ ਪਹਿਲੀ (8 ਜਨਵਰੀ 1921 - 27 ਅਕਤੂਬਰ 1923) ਮੌਂਟਾਗੂ ਸ਼ੇਅਰਡ ਡੇਵਸ ਬਟਲਰ 8 ਜਨਵਰੀ 1921 21 ਮਾਰਚ 1922 ਐਡਵਰਡ ਡਗਲਸ ਮੈਕਲੇਗਨ ਹਰਬਰਟ ਐਲੇਗਜ਼ੈਂਡਰ ਕਾਸਨ 10 ਮਈ 1922 27 ਅਕਤੂਬਰ 1923 ਦੂਜੀ (2 ਜਨਵਰੀ 1924 - 27 ਅਕਤੂਬਰ 1926) 2 ਜਨਵਰੀ 1924 16 ਜਨਵਰੀ 1925 ਐਡਵਰਡ ਡਗਲਸ ਮੈਕਲੇਗਨ ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮ ਮੈਲਕਮ ਹੈਲੀ ਸ਼ੇਖ਼ ਅਬਦੁਲ ਕਾਦਿਰ 16 ਜਨਵਰੀ 19254 ਸਤੰਬਰ 1925 ਸ਼ਹਾਬ-ਉਦ-ਦੀਨ ਵਿਰਕ 3 ਦਸੰਬਰ 1925 27 ਅਕਤੂਬਰ 1926 ਤੀਜੀ (3 ਜਨਵਰੀ 1927 - 26 ਜੁਲਾਈ 1930) 4 ਜਨਵਰੀ 1927 26 ਜੁਲਾਈ 1930 ਵਿਲੀਅਮ ਮੈਲਕਮ ਹੈਲੀ ਅਤੇ ਜੌਫਰੀ ਫਿਸ਼ਰਵੇ ਮੋਂਟੋਰਮੇਂਸੀ  ਚੌਥੀ  (24 ਅਕਤੂਬਰ 1930 - 10 ਨਵੰਬਰ 1936) 25 ਅਕਤੂਬਰ 193024 ਜੁਲਾਈ 1936 ਜੀਓਫਰੀ ਫਿਟਜ਼ੇਰਵੇਅ ਮਾਂਟਮੋਰਨਰਸੀ, ਸਿਕੰਦਰ ਹਯਾਤ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਹਰਬਰਟ ਵਿਲੀਅਮ ਐਮਰਸਨ ਛੋਟੂ ਰਾਮ 20 ਅਕਤੂਬਰ 1936 10 ਨਵੰਬਰ 1936

ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ
 ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ  ਨਾਮ ਕਾਰਜਕਾਲ ਪਹਿਲੀ ਸਰਦਾਰ ਮਹਿਤਾਬ ਸਿੰਘ 23 ਫਰਵਰੀ 192124 ਅਕਤੂਬਰ 1921 ਮਨੋਹਰ ਲਾਲ3 ਨਵੰਬਰ 192127 ਅਕਤੂਬਰ 1923 ਦੂਜੀ ਸ਼ੇਖ਼ ਅਬਦੁਲ ਕਾਦਿਰ 5 ਜਨਵਰੀ 1924 16 ਜਨਵਰੀ 1925ਮੋਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ 5 ਮਾਰਚ 192527 ਅਕਤੂਬਰ 1926 ਤੀਜੀ ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ 5 ਜਨਵਰੀ 192721 ਜੁਲਾਈ 1927 ਹਬੀਬੁੱਲਾ21 ਜੁਲਾਈ 1927 26 ਜੁਲਾਈ 1930 ਚੌਥੀ ਹਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ 8 ਨਵੰਬਰ 1930 17 ਜਨਵਰੀ 1931 ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ 2 ਮਾਰਚ 1931 10 ਨਵੰਬਰ 1936

 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਸਪੀਕਰ 
ਨੰ.ਨਾਮਕਦੋ ਤੋਂਕਦੋ ਤੱਕਪਾਰਟੀਵਿਧਾਨ ਸਭਾਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ (1937-1947) 1 ਸ਼ਹਾਬ-ਉਦ-ਦੀਨ ਵਿਰਕ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ 1937 16 ਮਾਰਚ 1945ਯੂਨੀਅਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ 1 2ਸਤਿਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘਾ21 ਮਾਰਚ 19464 ਜੁਲਾਈ 1947 2 ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ (1947-ਹੁਣ ਤਕ) 1 ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ 1 ਨਵੰਬਰ 1947 20 ਜੂਨ 1951 ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ - 2 ਸਤ ਪਾਲ 5 ਮਈ 1952 18 ਅਪ੍ਰੈਲ 1954 ਪਹਿਲੀ | 3 ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ 18 ਮਈ 1954 ਅਪ੍ਰੈਲ 1957 ਅਪ੍ਰੈਲ 1957 13 ਮਾਰਚ 1962 ਦੂਜੀ 4 ਪ੍ਰਬੋਧ ਚੰਦਰਾ 14 ਮਾਰਚ 1962 18 ਮਾਰਚ 1964 ਤੀਜੀ 5 ਹਰਬੰਸ ਲਾਲ ਗੁਪਤਾ 25 ਮਾਰਚ 1964 19 ਮਾਰਚ 1967 6 ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਾਨ 21 ਮਾਰਚ 1967 13 ਮਾਰਚ 1969 ਅਕਾਲੀ ਦਲ - ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਚੌਥੀ 7 ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ 14 ਮਾਰਚ 1969 ਮਾਰਚ 1972 ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ 5 ਵੀਂ ਮਾਰਚ 19723 ਸਤੰਬਰ 1973ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ 6 ਵੀਂ 8 (i) ਕੇਵਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ 25 ਸਤੰਬਰ 1973 30 ਜੂਨ 1977 9 (i) ਰਵੀ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ 1 ਜੁਲਾਈ 1977 27 ਜੂਨ 1980 ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ 7 ਵੀਂ 10 ਬ੍ਰਿਜ ਭੂਸ਼ਨ ਮੇਹਰਾ 1 ਜੁਲਾਈ 1980 13 ਅਕਤੂਬਰ 1985ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਗਰਸ 8 ਵਾਂ 9 (ii) ਰਵੀ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ 15 ਅਕਤੂਬਰ 1985 27 ਮਈ 1986 ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ 9 ਵੇ 11 ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਿਨਹਾਸ 2 ਜੂਨ 1986 15 ਮਾਰਚ 1992 12 ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਅਜਨਾਲਾ 17 ਮਾਰਚ 1992 9 ਜੂਨ 1993ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਗਰਸ 10 ਵੀਂ 13 ਹਰਨਾਮ ਦਾਸ ਜੌਹਰ 21 ਜੁਲਾਈ 1993 23 ਨਵੰਬਰ 1996 14 ਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਡੱਲੇਕੇ 23 ਦਸੰਬਰ 1996 2 ਮਾਰਚ 1997 15 (i) ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਟਵਾਲ 4 ਮਾਰਚ 1997 20 ਮਾਰਚ 2002ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ 11 ਵੀਂ 8 (ii) ਕੇਵਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ 21 ਮਾਰਚ 2002 15 ਮਾਰਚ 2007ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ 12 ਵੀਂ 16 ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਕਾਹਲੋ 16 ਮਾਰਚ 2007 19 ਮਾਰਚ 2012 ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ 13 ਵੀਂ 15 (ii) ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਟਵਾਲ 20 ਮਾਰਚ 2012 27 ਮਾਰਚ 2017 14 ਵੀਂ 17 ਰਾਣਾ ਕੇ ਪੀ ਸਿੰਘ 27 ਮਾਰਚ 2017 19 ਮਾਰਚ 2022  ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ 15 ਵੀਂ18ਕੁਲਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧਵਾਂ19 ਮਾਰਚ 2022 ਮੌਜੂਦਾ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ 16ਵੀਂ 

 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਉੱਪ ਸਪੀਕਰ 
 ਨਾਮਕਦੋ ਤੋਂਕਦੋ ਤੱਕ ਪਾਰਟੀਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ (1937-1947)ਦਸੌਂਧਾ ਸਿੰਘ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ 1937 7 ਅਪ੍ਰੈਲ 1941ਯੂਨੀਅਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ 1941 16 ਮਾਰਚ 1945 ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ 26 ਮਾਰਚ 19464 ਜੁਲਾਈ 1947 ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ (1947-ਹੁਣ ਤਕ) ਠਾਕੁਰ ਪੰਚਾਂ ਚੰਦ 03.11.1947 20.03.1951 ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸ਼ੈਨੋ ਦੇਵੀ 26.03.1951 20.06.1951 ਡਾ. ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਢਿਲੋਂ 10.05.1952 17.05.1954 ਸਵਰੂਪ ਸਿੰਘ 19.05.1954 28.02.1962 ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸ਼ੈਨੋ ਦੇਵੀ 19.03.1962 31.10.1966 ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੋਹਨ 27.03.1967 27.11.1967 ਅਕਾਲੀ ਦਲ - ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ 08.12.1967 23.08.1968 ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬ੍ਰਿਗ. ਬਿਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ 20.03.1969 24.04.1970 28.07.1970 13.10.1971 ਡਾ. ਕੇਵਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ 28.03.1972 25.09.1973 ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਸੀਬ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ 28.09.1973 30.04.1977 ਪੰਨਾ ਲਾਲ ਨਾਇਰ 08.07.1977 17.02.1980 ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਗੁਆਇਜਰ ਸਿੰਘ 08.07.1980 26.06.1985 ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਗਰਸ ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਕਾਹਲੋ 05.11.1985 06.05.1986 ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ 02.06.1986 05.03.1988 ਰੋਮੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਡੋਗਰਾ 07.04.1992 07.01.1996 ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਗਰਸ ਨਰੇਸ਼ ਠਾਕੁਰ 28.02.1996 11.02.1997 ਸਵਰਨ ਰਾਮ 18.06.1997 26.07.1997 ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਬਲਦੇਵ ਰਾਜ ਚਾਵਲਾ 23.12.1997 31.12.1999 ਸਤਪਾਲ ਗੋਸੈਨ 05.09.2000 24.02.2002 ਪ੍ਰੋ. ਦਰਬਾਰੀ ਲਾਲ 26.06.2002 10.03.2003 ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਬੀਰ ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ 27.03.2003 09.07.2004 ਪ੍ਰੋ. ਦਰਬਾਰੀ ਲਾਲ 12.07.2004 03.2007 03.2007 10.03.2012 ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦਿਨੇਸ਼ ਸਿੰਘ 20.03.2012 11.03.2017 ਅਜਾਇਬ ਸਿੰਘ ਭੱਟੀ 16.06.2017 ਮੌਜੂਦਾ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ

 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ 
ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਲਈ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਕੁੰਜੀਆਂ





ਨੰ. ਨਾਮ ਕਾਰਜਕਾਲਪਾਰਟੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1 ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਭਾਰਗਵ 1937 1940ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ 2 ਲਾਲਾ ਭੀਮ ਸੈਨ ਸੱਚਰ 1940 1946 3 ਇਫਤਿਖ਼ਾਰ ਹੁਸੈਨ ਖਾਂ ਮਾਮਦੋਟ 1946 1947 ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ  - ਖਾਲੀ 15 ਅਗਸਤ 1947 17 ਅਪ੍ਰੈਲ 1952 - 1 ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ 17 ਅਪ੍ਰੈਲ 1952 ਅਪ੍ਰੈਲ 1957 ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ - ਖਾਲੀ ਅਪ੍ਰੈਲ 1957 ਅਪ੍ਰੈਲ 1962 - 2 ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਅਪ੍ਰੈਲ 19625 ਜੁਲਾਈ 1966 ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ - ਖਾਲੀ 5 ਜੁਲਾਈ 1966 1 ਨਵੰਬਰ 1966 - 2 ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 1 ਨਵੰਬਰ 1 9 66 8 ਮਾਰਚ 1967 ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ 3 ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਰਾੜੇਵਾਲਾ 9 ਮਾਰਚ 196724 ਨਵੰਬਰ 1967 ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ - ਖਾਲੀ24 ਨਵੰਬਰ 1967 17 ਫਰਵਰੀ 1969 - 4ਮੇਜਰ ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ 17 ਫਰਵਰੀ 1969 14 ਜੂਨ 1971 ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ - ਖਾਲੀ  14 ਜੂਨ 1971 16 ਮਾਰਚ 1972 - 5 ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ 16 ਮਾਰਚ 1972 2 ਅਕਤੂਬਰ 1972ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ 6 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ2 ਅਕਤੂਬਰ 197230 ਅਪ੍ਰੈਲ 1977 - ਖਾਲੀ  30 ਅਪ੍ਰੈਲ 1977 19 ਜੂਨ 1977 - 7 ਬਲਰਾਮ ਜਾਖੜ 19 ਜੂਨ 1977 17 ਫਰਵਰੀ 1980 ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ - ਖਾਲੀ  17 ਫਰਵਰੀ 1980 7 ਜੂਨ 1980 - 6 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ 7 ਜੂਨ 1980 7 ਅਕਤੂਬਰ 1983 ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ - ਖਾਲੀ 7 ਅਕਤੂਬਰ 1983 29 ਸਤੰਬਰ 1985 - 8 ਗੁਰਬਿੰਦਰ ਕੌਰ ਬਰਾੜ 29 ਸਤੰਬਰ 1985 11 ਮਈ 1987 ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ - ਖਾਲੀ  11 ਮਈ 1987 25 ਫਰਵਰੀ 1992 - 9 ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਕੈਥ 25 ਫਰਵਰੀ 1992 12 ਫਰਵਰੀ 1997 ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ 10 ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਭੱਠਲ 12 ਫਰਵਰੀ 1997 28 ਨਵੰਬਰ 1998 ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ 11ਚੌਧਰੀ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ 28 ਨਵੰਬਰ 1998 26 ਫਰਵਰੀ 2002 6 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ 26 ਫਰਵਰੀ 2002 1 ਮਾਰਚ 2007 ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ 10 ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਭੱਠਲ 1 ਮਾਰਚ 2007 14 ਮਾਰਚ 2012 ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ 12 ਸੁਨੀਲ ਜਾਖੜ 14 ਮਾਰਚ 2012 11 ਦਿਸੰਬਰ 2015 13 ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੀ 11 ਦਿਸੰਬਰ 2015 11 ਨਵੰਬਰ 2016 - ਖਾਲੀ 11 ਨਵੰਬਰ 2016 16 ਮਾਰਚ 2017 - 14 ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਕਾ 16 ਮਾਰਚ 2017 9 ਜੁਲਾਈ 2017 ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ 15 ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ 9 ਜੁਲਾਈ 2017 26 ਜੁਲਾਈ 2018 16 ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ 27 ਜੁਲਾਈ 2018 ਮੌਜੂਦ 

 ਅੰਤ੍ਰਿਮ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ (1947-1951) 
3 ਜੂਨ 1947 ਨੂੰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਜਿਸ ਨੂੰ 1946 ਵਿੱਚ ਚੁਣ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਸਰੀ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵੰਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਵੋਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵੰਡ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਮੌਜੂਦਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੌਜੂਦਾ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਨਵੇਂ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਕੇ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ।
ਪੂਰਬੀ ਭਾਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੌਜੂਦਾ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਨਵੇਂ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਕੇ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ। ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 79 ਮੈਂਬਰ ਸਨ.ਪੰਨਾ xxviii-xxix ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਕੰਪੰਡਿਅਮ।

15 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਭਾਰਗਵ ਦੀ ਅੰਤਰਿਮ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ.

1 ਨਵੰਬਰ 1947 ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅੰਤਰਿਮ ਅਸੈਂਬਲੀ ਬੈਠੀ। ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਉਸੇ ਦਿਨ ਸਪੀਕਰ ਚੁਣੇ ਗਏ ਅਤੇ 2 ਦਿਨ ਬਾਅਦ 3 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਠਾਕੁਰ ਪੰਚਨ ਚੰਦ ਨੂੰ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ।

6 ਅਪ੍ਰੈਲ 1949 ਨੂੰ ਭੀਮ ਸੈਨ ਸੱਚਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ ਦੂਜੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਭਾਰਗਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੇਭਰੋਸਗੀ ਮਤਾ ਲਿਆਂਦਾ। ਡਾ. ਭਾਰਗਵ ਇੱਕ ਵੋਟ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। ਮਤੇ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ 40 ਵੋਟਾਂ ਤੇਂ 39 ਵਿਰੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ।

ਉਸੇ ਦਿਨ ਭੀਮ ਸੈਨ ਸੱਚਰ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਚੁਣਿਆ ਅਤੇ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1949 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ। ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਸੱਸਰ ਨੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ 18 ਅਕਤੂਬਰ 1949 ਨੂੰ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ।

ਠਾਕੁਰ ਪੰਚਨ ਚੰਦ ਨੇ 20 ਮਾਰਚ 1951 ਨੂੰ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਛੱਨੋ ਦੇਵੀ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਅੰਤਰਿਮ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੂੰ 20 ਜੂਨ 1951 ਨੂੰ ਭੰਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਪਿਛਲੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ 
250px 
 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ  ਕਾਰਜਕਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੋਟਪਹਿਲੀ ਬੈਠਕਭੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਮਿਤੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ  15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1937 19 ਮਾਰਚ 1945 ਯੂਨੀਅਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿਭਾਜਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹਿੰਸਾ ਕਾਰਨ ਵਧਾਈ ਗਈ  221 ਮਾਰਚ 19464 ਜੁਲਾਈ 1947 ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ  - 1 ਨਵੰਬਰ 1947 20 ਜੂਨ 1951 ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਅੰਤਰਿਮ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ 13 ਮਈ 1952 31 ਮਾਰਚ 1957 2 24 ਅਪ੍ਰੈਲ 1957 1 ਮਾਰਚ 1962 3 13 ਮਾਰਚ 1962 28 ਫਰਵਰੀ 1967 5 ਜੁਲਾਈ 1966 ਤੋਂ 1 ਨਵੰਬਰ 1966 ਤਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੁਅੱਤਲ ਰਹੀ। 4 20 ਮਾਰਚ 1967 23 ਅਗਸਤ 1968 ਅਕਾਲੀ ਦਲ - ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਅਸੈਂਬਲੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਹੀ ਭੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ। 5 13 ਮਾਰਚ 1969 13 ਜੂਨ 1971 ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਹੀ ਭੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ। 6 21 ਮਾਰਚ 1972 30 ਅਪ੍ਰੈਲ 1977 ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਅਪਾਤਕਾਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਵਧਾਈ ਗਈ। 7 30 ਜੂਨ 1977 17 ਫਰਵਰੀ 1980 ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਭੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ। 8 23 ਜੂਨ 1980 26 ਜੂਨ 1985 ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ6 ਅਕਤੂਬਰ 1983 ਤੋਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੁਅੱਤਲ ਸੀ। 9 14 ਅਕਤੂਬਰ 1985 11 ਮਈ 1987 ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਭੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ। 10 16 ਮਾਰਚ 1992 11 ਫਰਵਰੀ 1997 ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ 11 3 ਮਾਰਚ 1997 26 ਫਰਵਰੀ 2002 ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ 1221 ਮਾਰਚ 2002 27 ਫਰਵਰੀ 2007 ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ 13 1 ਮਾਰਚ 2007 ਮਾਰਚ 2012 ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ 14 ਮਾਰਚ 2012 11 ਮਾਰਚ 2017 15 24 ਮਾਰਚ 2017ਹੁਣ ਤਕ  ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ

ਹੋਰ ਵੇਖੋ

ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਚੋਣਾਂ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ)

 ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ
ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ਅਬੋਲਿਸ਼ਨ) ਐਕਟ, 1969
 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 1977
 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 1992
 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 1997
 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2002
 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2007
 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2012
 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2017

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ