ਕੁੱਤਾ

ਘਰੋਗੀ ਕੁੱਤਾ (Canis lupus familiaris), ਸਲੇਟੀ ਬਘਿਆੜ (Canis lupus) ਦੀ ਉਪਜਾਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਥਣਧਾਰੀ (Mammalia) ਵਰਗ ਦੇ ਮਾਸਖੋਰੇ (Carnivore) ਗਣ ਦੀ ਬਘਿਆੜ-ਲੂੰਬੜ (Canidae) ਕੁੱਲ ਦਾ ਜੀਅ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਘਰੋਗੀ ਕੁੱਤਾ ਸ਼ਬਦ, ਪਾਲਤੂ ਅਤੇ ਅਵਾਰਾ ਦੋਵੇਂ ਭਾਂਤਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਲਤੂ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਜਾਨਵਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਲਣ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਜਾਨਵਰ ਹੈ। ਇਸ ਜਾਤੀ ਦੀ ਮਾਦਾ ਨੂੰ ਕੁੱਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੁੱਤਿਆਂ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਵੰਸ਼ 15,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬਘਿਆੜਾਂ ਤੋਂ ਪਾਲਤੂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਚਾਹੇ 33,000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਹੱਡ ਸਾਈਬੇਰੀਆ ਅਤੇ ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕੁਲ ਅਖੀਰਲੇ "ਅਧਿਕਤਮ ਯਖ-ਨਦੀ ਯੁੱਗ" ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦੀ ਨਾ ਰਹਿ ਸਕੀ। ਭਾਵੇਂ ਐੱਮ-ਡੀ.ਐੱਨ.ਏ. ਦੀ ਜਾਂਚ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬਘਿਆੜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸਗਤ ਪਾੜ ਕੁਝ 100,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਪਰ 33,000 ਸਾਲ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਕੋਈ ਵੀ ਨਮੂਨੇ ਰੂਪ ਪੱਖੋਂ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਪੁਰਾਤਨ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਮੁੱਲਾ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਕੁੱਤਾ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ 'ਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੁੱਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਿਕਾਰ, ਇੱਜੜਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ, ਭਾਰ ਢੁਆਈ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਸੈਨਾ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ, ਜੋਟੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਹਾਲ 'ਚ ਹੀ ਅਪੰਗ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ। ਇਸੇ ਕਰਦੇ ਇਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ "ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਸਾਥੀ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਮਾਸ ਵੀ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2001 ਤੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਤਕਰੀਬਨ 40 ਕਰੋੜ ਕੁੱਤੇ ਹਨ।

ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਸਲਾਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਸੌ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਵਟੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰੂਪ, ਅਕਾਰ ਅਤੇ ਕੰਮਾਂ ਵਾਸਤੇ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਚੋਣਵੇਂ ਨਸਲ-ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਕੁੱਤਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭੋਂ-ਥਣਧਾਰੀ ਜਾਨਵਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਲੂਕੀ ਭਿੰਨਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਪਿੱਠ ਦੇ ਉਭਾਰ ਤੱਕ ਨਾਪੀ ਗਈ ਲੰਬਾਈ ਚਿਹੂਆਹੂਆ ਵਿੱਚ 6 ਇੰਚ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਇਰਿਸ਼ ਬਘਿਆੜਹਾਊਂਡ ਵਿੱਚ 2.5 ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਰੰਗ ਭਾਂਤ-ਭਾਂਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ 'ਚ ਚਿੱਟੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਲੇਟੀ 'ਚੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਕਾਲੇ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਭੂਰੇ ਅਤੇ ਲਾਲ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਖਾਕੀ ਅਤੇ ਬਦਾਮੀ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੱਤ ਲੰਮੀ ਜਾਂ ਛੋਟੀ, ਖੁਰਦਰੀ ਤੋਂ ਉੱਨ-ਵਰਗੀ, ਸਿੱਧੀ, ਘੁੰਗਰਾਲੀ ਜਾਂ ਕੂਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਸਲਾਂ ਇਸ ਜੱਤ ਨੂੰ ਲਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਵਿਵਹਾਰ, ਸੰਵੇਦੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਗੁਣਾਂ ਲਈ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਆਕਾਰ, ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਭਿੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਪੂਛ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ), ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜਬਾੜੇ ਜੋ ਲਗਭਗ 42 ਦੰਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੁੰਘਣ, ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਦੇਖਣ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਤ ਇੰਦਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਕੁੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਘਣ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਦੀ ਉੱਚ ਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗਤ ਤੀਬਰਤਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੁੱਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨਾ, ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ, ਭਾਰ ਖਿੱਚਣਾ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਾਥੀ, ਥੈਰੇਪੀ, ਅਪਾਹਜ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਫੌਜ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ।

ਕੁੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਗਾਹਾਂ, ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ, ਆਵਾਜ਼, ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ (ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਸਮੇਤ), ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਸੰਚਾਰ (ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ, ਫੇਰੋਮੋਨ ਅਤੇ ਸੁਆਦ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਵਧੇਰੇ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਵਿਲੱਖਣ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ; ਇਸ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖ-ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਅਕਸਰ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ 'ਤੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੋਸਤ" ਦਾ ਉਪਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 700 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ 1 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਗਈ ਹੈ। ਕੁੱਤਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 34-40% ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 20% ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲਗਭਗ 75% ਕੁੱਤੇ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਅਤੇ ਅਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।

 ਵਰਗੀਕਰਨ 

ਕੁੱਤੇ ਕੈਨਿਡਾਏ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪਾਲਤੂ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਘਿਆੜਾਂ ਅਤੇ ਡਿੰਗੋ ਦੇ ਨਾਲ ਕੈਨਿਸ ਲੂਪਸ ਦੀ ਉਪ-ਜਾਤੀ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੈਨੇਟਿਕ ਅਧਿਐਨ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੁੱਤੇ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 27,000 ਅਤੇ 40,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬਘਿਆੜਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 14,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬਘਿਆੜਾਂ ਤੋਂ ਪਾਲਤੂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਬੋਨ-ਓਬਰਕੈਸਲ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼, ਜੋ 14,000 ਅਤੇ 15,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਫ਼ਨਾਏ ਗਏ ਸਨ, ਇੱਕ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤੇ ਵਜੋਂ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਹਨ। ਡਿੰਗੋ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁੱਤੇ 8,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗਤਾ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀਕਰਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ।

ਕੁੱਤਿਆਂ, ਬਘਿਆੜਾਂ ਅਤੇ ਡਿੰਗੋ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਵੱਖਰੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 1758 ਵਿੱਚ, ਸਵੀਡਿਸ਼ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਕਾਰਲ ਲਿਨੀਅਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ, ਸਿਸਟਮਾ ਨੈਚੁਰਾਏ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਕੁੱਤੇ, ਬਘਿਆੜ ਅਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਗਿੱਦੜ ਨੂੰ ਕੈਨਿਸ (ਜੋ ਕਿ "ਕੁੱਤੇ" ਲਈ ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ) ਜੀਨਸ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਕੈਨਿਸ ਫੈਮਿਲੀਅਰਿਸ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ, ਅਗਲੇ ਪੰਨੇ 'ਤੇ, ਸਲੇਟੀ ਬਘਿਆੜ ਨੂੰ ਕੈਨਿਸ ਲੂਪਸ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ। ਲਿਨੀਅਸ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਉੱਪਰ ਉੱਠਦੀ ਪੂਛ (ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਕੌਡਾ ਰਿਕਰਵਾਟਾ) ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਘਿਆੜ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਮੰਨਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੈਨਿਡ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। 2005 ਦੇ ਮੈਮਲ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਆਫ਼ ਦ ਵਰਲਡ ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਮੈਮਲੋਲੋਜਿਸਟ ਡਬਲਯੂ. ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਵੋਜ਼ਨਕਰਾਫਟ ਨੇ ਬਘਿਆੜ ਨੂੰ ਕੈਨਿਸ ਲੂਪਸ ਦੀ ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੋ ਹੋਰ ਉਪ-ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ: ਫੈਮਿਲੀਅਰਿਸ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ 1758 ਵਿੱਚ ਲਿਨੀਅਸ ਦੁਆਰਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਡਿੰਗੋ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਮੇਅਰ ਦੁਆਰਾ 1793 ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਵੋਜ਼ਨਕਰਾਫਟ ਵਿੱਚ ਹਾਲਸਟ੍ਰੋਮੀ (ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੁੱਤਾ) ਨੂੰ ਡਿੰਗੋ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਾਮ (ਜੂਨੀਅਰ ਸਮਾਨਾਰਥੀ) ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਵਰਗੀਕਰਨ 1999 ਦੇ ਮਾਈਟੋਕੌਂਡਰੀਅਲ ਡੀਐਨਏ ਅਧਿਐਨ ਦੁਆਰਾ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਡਿੰਗੋ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁੱਦਾ ਹੈ। ਡਿੰਗੋ ਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਕੁੱਤਿਆਂ ਵਜੋਂ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨਾ ਡਿੰਗੋ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਜਾਂ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਡਿੰਗੋ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵਜੋਂ ਮੰਨਣ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਡਿੰਗੋ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਡਿੰਗੋ ਵਰਗੀਕਰਨ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੀਤੀਆਂ, ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰਵੱਈਏ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। 2019 ਵਿੱਚ, IUCN/ਸਪੀਸੀਜ਼ ਸਰਵਾਈਵਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕੈਨਿਡ ਸਪੈਸ਼ਲਿਸਟ ਗਰੁੱਪ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਡਿੰਗੋ ਅਤੇ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਕੈਨਿਸ ਫੈਮਿਲੀਅਰਿਸ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ IUCN ਲਾਲ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

ਹਵਾਲੇ

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 

 Biodiversity Heritage Library bibliography for Canis lupus familiaris
 Fédération Cynologique Internationale (FCI) – World Canine Organisation
 Dogs in the Ancient World, an article on the history of dogs
 View the dog genome  on Ensembl
 Genome of Canis lupus familiaris (version UU_Cfam_GSD_1.0/canFam4), via UCSC Genome Browser
 Data of the genome of Canis lupus familiaris, via NCBI
 Data of the genome assembly of Canis lupus familiaris (version UU_Cfam_GSD_1.0/canFam4), via NCBI

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁੱਤੇ