ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ

ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮਾਰੋਹ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮੇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1954 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਕੌਮੀ ਫ਼ਿਲਮ ਇਨਾਮ ਦੀ ਵੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਇਨਾਮ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਜਿਊਰੀ ਦੇ ਮੈਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

 ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਉੱਤੇ ਕਰਾਏ ਗਏ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਦੁਆਰਾ 1953 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 20,000 ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। 21 ਮਾਰਚ 1954 ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਇਨਾਮ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜ ਇਨਾਮ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਿੱਘਾ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫ਼ਿਲਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਲਈ ਬਿਮਲ ਰਾਏ (ਦੋ ਵਿੱਘਾ ਜ਼ਮੀਨ), ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ (ਦਾਗ), ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ (ਬੈਜੂ ਬਾਵਰਾ) ਅਤੇ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਨੌਸ਼ਾਦ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।

 ਇਨਾਮ 
ਹੁਣ ਇਹਨਾਂ ਇਨਾਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਕੇ 31 ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਰਿਟਿਕਸ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਕ ਨਹੀਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਆਲੋਚਕ ਇਸ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

 ਇਨਾਮਾਂ ਦੀ ਲਿਸਟ 
 ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫ਼ਿਲਮ
 ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
 ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰ
 ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰਾ
 ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ
 ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰਾ
 ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖ਼ਲਨਾਇਕ
 ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਵਾਂ ਅਦਾਕਾਰ
 ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਵੀਂ ਅਦਾਕਾਰਾ
 ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
 ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੀਤਕਾਰ
 ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕ
 ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕਾ
 ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਹਾਣੀ

 ਕੀਰਤੀਮਾਨ 
ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਰਸਕਾਰ
 ਬਲੈਕ (2005) = 11
 ਦਿਲਵਾਲੇ ਦੁਲਹਨੀਆ ਲੇ ਜਾਏਂਗੇ (1995) ਅਤੇ ਦੇਵਦਾਸ (2002) = 10

ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਰਸਕਾਰ
 ਗੁਲਜ਼ਾਰ = 20 (ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਡਾਇਲਾਗ (4), ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਆਲੋਚਕ ਪੁਰਸਕਾਰ (1), ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ (1), ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੀਤਕਾਰ (11), ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ (1), ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਹਾਣੀ (1), ਜ਼ਿੰਦਗੀਭਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਪੁਰਸਕਾਰ (1))
 ਏ. ਆਰ. ਰਹਮਾਨ = 15 (ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ (10), ਆਰ. ਡੀ. ਬੁਰਮਨ ਪੁਰਸਕਾਰ (1), ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਸਕੋਰ (4))
 ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ = 15 (ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰ (5), ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰ (ਆਲੋਚਕ) (3), ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ (3), ਜ਼ਿੰਦਗੀਭਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਪੁਰਸਕਾਰ (1), ਪਾਵਰ ਪੁਰਸਕਾਰ (1), ਸੁਪਰਸਟਾਰ ਆਫ਼ ਦ ਮਿਲੇਨੀਅਮ ਪੁਰਸਕਾਰ (1), 40 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਕਰਨ 'ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਪੁਰਸਕਾਰ (1))
 ਸ਼ਾਹ ਰੁਖ ਖ਼ਾਨ = 15 (ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰ (8), ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰ (ਆਲੋਚਕ) (2), ਬੈਸਟ ਖ਼ਲਨਾਇਕ (1), ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਵਾਂ ਅਦਾਕਾਰ (1), ਪਾਵਰ ਪੁਰਸਕਾਰ (2), ਸਵਿਸ ਕੰਸਲੇਟ ਟਰਾਫ਼ੀ ਖ਼ਾਸ ਪੁਰਸਕਾਰ (1))

 ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਲਈ ਵੱਧ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
 ਬਿਮਲ ਰੌਏ = 7
 ਯਸ਼ ਚੋਪੜਾ = 4
 ਰਾਜ ਕਪੂਰ = 4
 ਸੰਜੇ ਲੀਲਾ ਭੰਸਾਲੀ = 4

ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰ ਲਈ ਵੱਧ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
 ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ = 8 
 ਸ਼ਾਹ ਰੁਖ ਖ਼ਾਨ = 8

ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰ (ਆਲੋਚਕ) ਲਈ ਵੱਧ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
 ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ = 3
 ਮਨੋਜ ਬਾਜਪੇਈ = 3

ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ ਵੱਧ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
 ਨੂਤਨ = 5 
 ਕਾਜੋਲ = 5
 ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ = 4
 ਮਾਧੁਰੀ ਦਿਕਸ਼ਿਤ = 4

ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰਾ (ਆਲੋਚਕ) ਲਈ ਵੱਧ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
 ਤਬੂ = 4
 ਮਨੀਸ਼ਾ ਕੋਇਰਾਲਾ = 3

ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ ਲਈ ਵੱਧ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
 ਪ੍ਰਾਣ = 3
 ਅਮਰੀਸ਼ ਪੁਰੀ = 3
 ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ = 3
 ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ = 3
 ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ = 3

 ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ ਵੱਧ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
 ਨਿਰੂਪਾ ਰੌਏ = 3
 ਫ਼ਰੀਦਾ ਜਲਾਲ = 3
 ਜਯਾ ਬੱਚਨ = 3
 ਰਾਣੀ ਮੁਖਰਜੀ = 3
 ਸੁਪ੍ਰਿਯਾ ਪਾਠਕ = 3

 ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਲਈ ਵੱਧ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
 ਏ. ਆਰ. ਰਹਮਾਨ = 10
 ਸ਼ੰਕਰ ਜੈਕਿਸ਼ਨ = 9

ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੀਤਕਾਰ ਲਈ ਵੱਧ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
 ਗੁਲਜ਼ਾਰ = 11
 ਜਾਵੇਦ ਅਖ਼ਤਰ = 8

ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕ ਲਈ ਵੱਧ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
 ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ = 8
 ਮੋਹੰਮਦ ਰਫੀ = 6

ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕਾ ਲਈ ਵੱਧ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
 ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ = 7
 ਅਲਕਾ ਯਗਨਿਕ = 7
 ਸ਼੍ਰੇਆ ਘੋਸ਼ਲ = 5

ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਲਈ ਵੱਧ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
 ਸਰੋਜ ਖ਼ਾਨ = 8
 ਫਾਰ੍ਹਾ ਖ਼ਾਨ = 6

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲੀਵੁੱਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ