ਓਮ

ॐ (ਓਮ)  ਜਾਂ ਓਅੰਕਾਰ ਦਾ ਨਾਮਾਂਤਰ ਪ੍ਰਣਵ ਹੈ। ਇਹ ਈਸ਼ੁਵਰ ਦਾ ਵਾਚਕ ਹੈ। ਈਸ਼ੁਵਰ ਨਾਲ ਓਅੰਕਾਰ ਦਾ ਵਾਚੀ-ਵਾਚਕ-ਭਾਵ ਸੰਬੰਧ ਨਿੱਤ ਹੈ, ਸੰਕੇਤਕ ਨਹੀਂ। ਸੰਕੇਤ ਨਿੱਤ ਜਾਂ ਸਵੈਭਾਵਕ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਜਾਹਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਸਰਵਪ੍ਰਥਮ ਓਅੰਕਾਰਰੂਪੀ ਪ੍ਰਣਵ ਦਾ ਹੀ ਸਫਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਦਨੰਤਰ ਮੱਤ ਕਰੋੜ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਵਾਚੀ ਆਤਮੇ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਮਾਇਆ ਦੇ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿ ਕਰ ਛਲੀਆਂ ਸ੍ਰਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕਾਬੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧੇ ਸ਼ੁੱਧ ਮਾਇਆਜਗਤ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਅੱਧੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਜਾਂ ਮਲੀਨ ਛਲੀਆਂ ਜਗਤ ਵਿੱਚ।
ਬਣਤਰ
ਓਮ ਸ਼ਬਦ ਤਿੰਨ ਸ਼ਬਦਾਂ, ਓ+ਅ+ਮ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਓ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਸਮੇਂ ਆਵਾਜ਼ ਪੇਟ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ, ਅ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਸਮੇਂ ਆਵਾਜ਼ ਛਾਤੀ ਚੋਂ ਅਤੇ ਮ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਸਮੇਂ ਆਵਾਜ਼ ਕੰਠ ਚੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੇਟ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ,ਛਾਤੀ ਅਤੇ ਕੰਠ 'ਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਜੀ ਅਰਥਾਤ ਨੀਲਕੰਠ ਦਾ ਵਾਸ(ਨਿਵਾਸ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 
 ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ

 ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
 Aum in the Upanishads, Bhagavad Gita, and Yoga Sutras 
 About.com on Aum in Hinduism 
 Improbable research: The repetitive physics of Om

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੰਤਰ