ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ

ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ (ਪੀਵੀਸੀ) ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਫੌਜੀ ਸਜਾਵਟ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਬਹਾਦਰੀ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ "ਅੰਤਮ ਬਹਾਦਰ ਦੇ ਚੱਕਰ" ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ "ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬਹਾਦਰੀ" ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। , ਇਹ ਮੈਡਲ 21 ਵਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 14 ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਸਨ ਅਤੇ 16 ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ। 21 ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 20 ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦਾ ਹੈ। ਮੇਜਰ ਸੋਮਨਾਥ ਸ਼ਰਮਾ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਈ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਨੇ ਪੀਵੀਸੀ (ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ) ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭੱਤੇ ਅਤੇ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਅਜੋਕੇ ਭਾਰਤੀ ਬਹਾਦਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ 1834 ਵਿੱਚ ਲਾਰਡ ਵਿਲੀਅਮ ਬੈਂਟਿੰਕ ਦੁਆਰਾ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਮੈਰਿਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਰਸਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1902 ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਮੈਰਿਟ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਵੇਂ ਪੁਰਸਕਾਰ 26 ਜਨਵਰੀ, 1950 ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, 15 ਅਗਸਤ, 1947 ਤੋਂ ਪਿਛਲਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ। ਪੀਵੀਸੀ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕਰਾਸ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮੈਡਲ ਆਫ਼ ਆਨਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।

 ਡਿਜ਼ਾਇਨ 
ਇਸ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਸਵਿਤਰੀ ਖਾਨੋਲਕਰ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਅਫਸਰ ਸ੍ਰੀ ਵਿਕਰਮ ਖਾਨੋਲਕਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਗੋਲ ਅਕਾਰ ਦਾ ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਆਸ 1.375 ਇੰਚ ਜਾਂ 3.49 ਸਮ ਦਾ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਸਮੇਂ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੂਚਕ ਸੀ। ਸ਼ਬਦ  ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ 'ਚ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਾਮਨੀ ਰੰਗ ਦੇ ਰਿਬਨ (32 mm ਜਾਂ 1.3 ਇੰਚ ਲੰਮਾ) ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਲਟਕਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ
250px|thumb|ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਜੀਵਤ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ: ਯੋਗੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਯਾਦਵ, ਬਾਨਾ ਸਿੰਘ, ਅਤੇ ਸੰਜੇ ਕੁਮਾਰ
ਪੀਵੀਸੀ ਨੂੰ 21 ਵਾਰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 14 ਨੂੰ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 16 ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ। 21 ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, 20 ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦਾ ਹੈ। ਗ੍ਰੇਨੇਡੀਅਰਜ਼, ਤਿੰਨ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੋਰਖਾ ਰਾਈਫਲ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਨੇ 1, 8, ਅਤੇ 11 ਗੋਰਖਾ ਰਾਈਫਲ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਹਰੇਕ ਕੋਲ ਇੱਕ ਪੀਵੀਸੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਹੈ।

, ਫਲਾਇੰਗ ਅਫਸਰ ਨਿਰਮਲ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1971 ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੂਬੇਦਾਰ ਮੇਜਰ ਬਾਨਾ ਸਿੰਘ, ਸੂਬੇਦਾਰ ਸੰਜੇ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਯੋਗੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਯਾਦਵ ਹੀ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜੀਵਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ।

 ** ਰੈਂਕ ਅਵਾਰਡ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰੈਂਕ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਨਾਮ  ਰੈਂਕ ** ਯੂਨਿਟ  ਮਿਤੀ  ਟਕਰਾਅ  ਜਗ੍ਹਾ ਹਵਾਲੇ100px ਸੋਮਨਾਥ ਸ਼ਰਮਾਮੇਜਰਕੁਮਾਊਂ ਰੈਜੀਮੈਂਟ *  ਬੜਗਾਮ ਦੀ ਲੜਾਈ  ਬੜਗਾਮ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ100px Jadunath Singh ਨਾਇਕ  ਰਾਜਪੂਤ ਰੈਜੀਮੈਂਟ * 1947 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ   ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ100px Rama Raghoba Rane ਸੈਕਿੰਡ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟਬੰਬੇ ਸੈਪਰਸ   1947 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ  ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ100px Piru Singh ਕੰਪਨੀ ਹਵਲਦਾਰ ਮੇਜਰਰਾਜਪੂਤਾਨਾ ਰਾਈਫਲਜ਼ *   1947 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ  ਟੀਟਵਾਲ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ100px ਕਰਮ ਸਿੰਘਲਾਂਸਨਾਇਕਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ   1947 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ  ਟੀਟਵਾਲ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ100px Gurbachan Singh Salariaਕੈਪਟਨ1 ਗੋਰਖਾ ਰਾਈਫਲਜ਼ *  ਕਾਂਗੋ ਸੰਕਟ  ਐਲਿਜ਼ਾਬੇਥਵਿਲੇ, ਕਟੰਗਾ, ਕਾਂਗੋ100px   Dhan Singh Thapaਮੇਜਰ8 ਗੋਰਖਾ ਰਾਈਫਲਜ਼   ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਜੰਗ  ਲਦਾਖ਼, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ100px ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘਸੂਬੇਦਾਰਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ * ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਜੰਗ  ਟੋਂਗਪੇਨ ਲਾ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਸਰਹੱਦੀ ਏਜੰਸੀ, ਭਾਰਤ100px ਸ਼ੈਤਾਨ ਸਿੰਘਮੇਜਰਕੁਮਾਊਂ ਰੈਜੀਮੈਂਟ  *  ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਜੰਗ  ਰੇਜਾਂਗ ਲਾ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ100pxਅਬਦੁਲ ਹਾਮੀਦਕੰਪਨੀ ਕੁਆਟਰ ਮਾਸਟਰ ਹਵਲਦਾਰਦ ਗ੍ਰੇਨੇਡੀਅਰਸ *ਅਸਲ ਉੱਤਰ ਦੀ ਲੜਾਈਖੇਮਕਰਨ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ100px Ardeshir Taraporeਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਪੂਨਾ ਹੌਰਸ *  ਚਵਿੰਡਾ ਦੀ ਲੜਾਈ  ਫਿਲੌਰਾ, ਸਿਆਲਕੋਟ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ100px Albert Ekkaਲਾਂਸ ਨਾਇਕਬ੍ਰਿਗੇਡ ਆਫ ਦਿ ਗਾਰਡਜ਼ * ਹਿੱਲੀ ਦੀ ਲੜਾਈ  ਗੰਗਾਸਾਗਰ, ਅਗਰਤਲਾ, ਭਾਰਤ100px ਨਿਰਮਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂਫਲਾਈਂਗ ਅਫਸਰਨੰਬਰ 18 ਸਕੁਐਡਰਨ ਆਈ.ਏ.ਐਫ*   1971 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗਸ੍ਰੀਨਗਰ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ100px Arun Khetarpalਸੈਕਿੰਡ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟਪੂਨਾ ਹੌਰਸ* ਬਸੰਤਰ ਦੀ ਲੜਾਈ  ਬਾਰਾਪਿੰਡ-ਜਰਪਾਲ, ਸ਼ੱਕਰਗੜ੍ਹ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ100px Hoshiar Singh Dahiyaਮੇਜਰਦ ਗ੍ਰੇਨੇਡੀਅਰਸ    ਬਸੰਤਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਬਸੰਤਰ ਨਦੀ, ਸ਼ੱਕਰਗੜ੍ਹ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ100px ਬਾਨਾ ਸਿੰਘਨਾਇਬ ਸੂਬੇਦਾਰਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਲਾਈਟ ਇਨਫੈਂਟਰੀ   ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਰਾਜੀਵ  ਸਿਆਚਿਨ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ100px Ramaswamy Parameshwaranਮੇਜਰਮਹਾਰ ਰੈਜੀਮੇਂਟ*   ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪਵਨ  ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ100px Manoj Kumar Pandey ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ  11 ਗੋਰਖਾ ਰਾਈਫਲਜ਼*   ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿਜੇ  ਖਲੂਬਰ ਟੌਪ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ100px Yogendra Singh Yadavਗ੍ਰੇਨੇਡੀਅਰਦ ਗ੍ਰੇਨੇਡੀਅਰਸ    ਟਾਈਗਰ ਹਿੱਲ ਦੀ ਲੜਾਈ  ਟਾਈਗਰ ਹਿੱਲ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ100px ਸੰਜੇ ਕੁਮਾਰ ਰਾਈਫਲਮੈਨਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਈਫਲਜ਼     ਕਾਰਗਿਲ ਜੰਗ ਕਾਰਗਿਲ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ100px ਕੈਪਟਨ ਵਿਕਰਮ ਬੱਤਰਾਕੈਪਟਨਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਈਫਲਜ਼  *   ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿਜੇ  ਕਾਰਗਿਲ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ

 ਨੋਟ 
ਨੋਟਸ

ਹਵਾਲੇ

 ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 





ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ