ਗੰਗਾ ਘਾਟੀ ਦੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੁ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀ

ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਜਿਹਨਾਂ ਬਹੁਤ ਧਰਤੀ ਭਾਗ ਪਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀ ਅਤੇ ਮੈਦਾਨੀ ਜਲਵਾਯੂ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹਿੱਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਘਣ ਜੰਗਲ, ਖੁੱਲੇ ਮੈਦਾਨ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀ ਇਹ ਨਦੀ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪਸ਼ੁ ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਵਨਸਤਪਤੀਯੋਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਛਲੀਆਂ ਦੀ 140 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ, 35 ਸਰੀਸ੍ਰਪ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ 42 ਸਤਨਧਾਰੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਜੀਵ -ਜੰਤੁਵਾਂਵਿੱਚ ਹਨ ਲੰਗੂਰ, ਲਾਲ ਬਾਂਦਰ, ਭੂਰੇ ਭਾਲੂ, ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਲੂੰਬੜੀ, ਚੀਤੇ, ਬਰਫੀਲੇ ਚੀਤੇ, ਭੌਂਕਣ ਵਾਲੇ ਹਿਰਣ, ਸਾਂਭਰ, ਕਸਤੂਰੀ ਮਿਰਗ, ਸੇਰੋ, ਬਰੜ ਮਿਰਗ, ਖਾਹਾ, ਤਹਰ ਆਦਿ। ਵੱਖਰਾ ਰੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਤੀਤਲੀਆਂ ਅਤੇ ਕੀਟਾਂ ਵੀ ਇੱਥੇ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਿਮਾਲਈ ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਂਦੀਸਾਰਿਕਾਵਾਂ, ਸਵਣਿਰਮ ਕਿਰੀਟਧਾਰੀ, ਪਾਸ਼ਚਾਤਿਅ ਰੰਗ - ਵਿਰੰਗੇ ਹੈਸੋੜ, ਸਾਖਿਵਾਂਮੋਨਾਲ ਅਤੇ ਕੋਕਲ ਤੀਤਰ, ਚਕਵੇ ਆਦਿ ਇੱਥੇ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੰਛੀ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਨਸਪਤੀਯੋਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹੈ ਹਨ। ਹਿਮਾਲਾ ਦਾ ਬਲੂਤ ਸਬਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ। ਹੋਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਬੁਰਾਂਸ, ਸਫੇਦ ਸਰੋ (ਏਵੀਜ ਪੀਂਡਰੋ), ਸਵੱਛ ਦਰਖਤ (ਪਾਈਸਿਆ ਸਮਿਲ ਬਿਆਨਾ), ਸਦਾਬਹਾਰ ਦਰਖਤ (ਸਾਈਪ੍ਰੇਸਸ ਤਰੂਲੋਸ) ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਦੇਵਦਾਰ ਆਦਿ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਬਲੂਤ ਦੇ ਦਰਖਤ ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹੈ ਤਾਂ ਪੈਂਗਰ (ਏਸਕਿਉਲਸ ਈਡਿਕਾ), ਕਬਾਸੀ (ਕੋਰਿਲਸ ਜੈਕੁਮੋਂਟੀ), ਕੰਜੁਲਾ (ਏਸਰ ਕੈਸਿਅਮ) ਅਤੇ ਰੀਂਗਾਲ (ਜਾਨਸੇਰੇਸਿੰਸ) ਇਸ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰਰਣਾਂਗ, ਫੈਲਣਾ ਬੂਟੇ ਅਤੇ ਸ਼ੈਵਾਕ ਦੀ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤਾਇਤ ਹੈ।

ਸੰਦਰਭ