ਮਹਾਰਾਣਾ ਭੂਪਾਲ ਸਿੰਘ

ਮਹਾਰਾਣਾ ਭੂਪਾਲ ਸਿੰਘ (1884 - 4 ਜੁਲਾਈ 1955) ਮੇਵਾੜ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ੋਦੀਆ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਸਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1948 ਤੋਂ 4 ਜੁਲਾਈ 1955 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਰਾਜਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵੀ ਸੀ।

 ਜੀਵਨ 
ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 1884 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮੇਵਾੜ ਅਤੇ ਉਦੈਪੁਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਣਾ ਵਜੋਂ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ।Brian Masters, Maharana: the story of the rulers of Udaipur (1990), p. 107  ਉਹ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਧਰੰਗੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। 28 ਜੁਲਾਈ 1921 ਨੂੰ, ਮੇਵਾੜ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਜਿਕ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੱਦੀ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਭੂਪਾਲ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਵਾਰਸ ਵਜੋਂ ਆ ਗਈ।William Warren, Jill Gocher, Shiv Niwas Palace, Udaipur (Tuttle Publishing, 2007, ) ਉਹ 1930 ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਬਣਿਆ।Jawaharlal Nehru, Selected works of Jawaharlal Nehru, vol. 6 (1987), p. 140 1947 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿੰਘ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਵੇਂ ਡੋਮੀਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਕੋਟਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਰ ਭੀਮ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 18 ਅਪ੍ਰੈਲ 1948 ਨੂੰ ਉਹ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਰਾਜਪ੍ਰਮੁਖ ਬਣਿਆ। 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1949 ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਮਹਾਂ ਰਾਜਪ੍ਰਮੁਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਨੂੰ 15 ਅਕਤੂਬਰ 1946 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਆਨਰੇਰੀ ਮੇਜਰ-ਜਨਰਲ (ਪਹਿਲਾਂ ਆਨਰੇਰੀ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ-ਕਰਨਲ 4 ਅਗਸਤ 1939), ਆਨਰੇਰੀ ਕਰਨਲ, ਇੰਡੀਅਨ ਗ੍ਰੇਨੇਡੀਅਰਜ਼, 1 ਜੂਨ 1954 ਦੇ ਖਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਭਗਵਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਬਣਾਇਆ।

ਭੂਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜਗ ਨਿਵਾਸ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਚੋਲਾ ਝੀਲ ਦੇ ਇੱਕ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਮੁਰੰਮਤ ਅਤੇ ਬਹਾਲੀ ਕੀਤੀ। ਮਹਿਲ ਹੁਣ ਇੱਕ ਲਗਜ਼ਰੀ ਹੋਟਲ ਵਜੋਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਿਸ਼ੋਦੀਆ ਰਾਜਵੰਸ਼