ਲਕਸਮਬਰਗ

ਲਕਸਮਬਰਗ (ਲਕਸਮਬਰਗੀ: Groussherzogtum Lëtzebuerg, ਜਰਮਨ: Großherzogtum Luxemburg) ਯੂਰਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਲਕਸਮਬਰਗ ਸ਼ਹਿਰ। ਇਸਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ, ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਲਕਸਮਬਰਗੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਇੱਕ ਰਾਜਾ-ਸਮਾਨ ਗਰੈਂਡ ਡਿਊਕ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਲਕਸਮਬਰਗ ਸਿਟੀ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਸੰਸਥਾਗਤ ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਅਦਾਲਤ, ਜੋ ਕਿ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਨਿਆਂਇਕ ਅਥਾਰਟੀ ਹੈ। ਨੀਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਲਕਸਮਬਰਗ ਦੇ ਬੈਲਜੀਅਮ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਨਾਲ ਨੇੜਲੇ ਇਤਿਹਾਸਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਬੰਧ ਹਨ। ਲਕਸਮਬਰਗ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਲੋਕ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ: ਲਕਸਮਬਰਗ, ਇੱਕ ਜਰਮਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ, ਲਕਸਮਬਰਗ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਲਕਸਮਬਰਗ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਡਚੀ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ; ਫ੍ਰੈਂਚ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

2,586 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (998 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਦੇ ਖੇਤਰਫਲ ਦੇ ਨਾਲ, ਲਕਸਮਬਰਗ ਯੂਰਪ ਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ।  2025 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 690,947 ਸੀ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਯੂਰਪ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦੇ ਨਾਲ; ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਲਕਸਮਬਰਗ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਰਾਜਾ, ਗ੍ਰੈਂਡ ਡਿਊਕ ਗੁਇਲਾਉਮ ਪੰਜਵਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਗ੍ਰੈਂਡ ਡਚੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਲਕਸਮਬਰਗ ਕਾਉਂਟੀ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਰਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਚੜ੍ਹਤ ਇਸ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਹੈਨਰੀ VII, 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਰੋਮਨ ਸਮਰਾਟ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਲਕਸਮਬਰਗ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹੈਬਸਬਰਗ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਆਇਆ, ਅਤੇ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਲਕਸਮਬਰਗ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਆਕਾਰ ਘਟਿਆ। 1815 ਵਿੱਚ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਦੀ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ 1867 ਵਿੱਚ ਲਕਸਮਬਰਗ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ।

ਲਕਸਮਬਰਗ ਇੱਕ ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਉੱਨਤ ਹੈ ਅਤੇ IMF ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ PPP-ਅਡਜਸਟਡ GDP ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਜੀਵਨ ਸੰਭਾਵਨਾ, ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉੱਚ ਦਰਜੇ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਲਕਸਮਬਰਗ ਨੂੰ 1994 ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[20] ਲਕਸਮਬਰਗ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ, OECD, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ, ਨਾਟੋ ਅਤੇ ਬੇਨੇਲਕਸ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।Timeline: Luxembourg – A chronology of key events  BBC News Online, 9 September 2006. Retrieved 8 October 2006. ਇਸਨੇ 2013 ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

 ਹਵਾਲੇ 

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੈਂਂਡ ਲੌਕਡ ਦੇਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਟੋ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼