ਕਡੱਪਾ ਜ਼ਿਲਾ

ਕਡੱਪਾ ਜ਼ਿਲਾ,  ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ  ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਇਲਸੀਮਾ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤੂਰ, ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ  ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮ ਅਤੇ ਕੁਰਨੂਲ, ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਨੇੱਲੌਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਅਨੰਤਪੁਰ ਦਾ ਨਾਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚੋਂ  ਹੋਕੇ ਪੇਨਨਾਰ ਨਦੀ ਵਗਦੀ ਹੈ  ।

ਇਤਹਾਸ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ

ਇਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਇਤਹਾਸ ਗਿਆਤ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ  ਮੌਰਿਆ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਆਉਂਦਾ ਸੀ  ।  ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ  ਸਾਤਵਾਹਨ  ਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣ ਗਿਆ  ।  ਕਡੱਪਾ ਦਾ ਨਾਮ ਗਡਾਪਾ ਤੋਂ  ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ  ਤੇਲਗੂ  ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਤਲੱਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ - ਚਰਮ ਜਾਂ ਪਾਰਸੀਮਾ । ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਤੀਰੂਪਤੀ ਮੰਦਰ  ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੇਵੀ ਕਡੱਪਾ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਸਨ  ।

ਇੱਥੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਥਾਂ ਪੇੱਦਾ ਦਰਗਾਹ ਜਾਂ ਅਮੀਨ ਪੀਰ ਦਰਗਾਹ ਵੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਜਰਤ ਖਵਾਜਾ ਸਇਯਦ ਸ਼ਾਹ ਪੀਰੂੱਲਾਹ ਮੁਹੰਮਦ-ਉਲ-ਹੁਸੈਨੀ ਨੇ ਜੀਵ ਸਮਾਧੀ ਲਈ ਸੀ  ।  ਇਸਨੂੰ ਦੂਜਾ ਅਜਮੇਰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ।

ਮਸਜਿਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਫਾਰਸੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਮਸਜਦ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ੧੬੯੧ ਵਿੱਚ  ਔਰੰਗਜੇਬ  ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ  ।  ਕਡੱਪਾ ਦਾ ਸੇਂਟ ਮੇਰੀ ਦਾ ਗਿਰਜਾ ਘਰ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮਾਂ ਮੇਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਮਾ ਨੂੰ  ਰੋਮ ਦੇ ਲਿਆਕੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ  ।

ਇਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ੧੮੦੮ ਵਿੱਚ ਜਿਲਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ।

ਆਬਾਦੀ
 ਕੁੱਲ - 2,601,797 
 ਮਰਦ - 1,318,093
 ਔਰਤਾਂ - 1,283,704
 ਪੇਂਡੂ - 2,014,044
 ਸ਼ਹਿਰੀ - 587,753
 ਰਾਜ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਫ਼ੀਸਦੀ - 15.74%

ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਤਰ
ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ 
 ਕੁੱਲ - 1,420,752 
 ਮਰਦ - 867,054
 ਔਰਤਾਂ - 553,698

ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਤਰ 
 ਕੁੱਲ - 62.83%
 ਮਰਦ - 75.83%
 ਔਰਤਾਂ - 49.54%

ਕੰਮ ਕਾਜੀ 
 ਕੁੱਲ ਕੰਮ ਕਾਜੀ - 1,940,214
 ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਕਾਜੀ - 1,614,799
 ਸੀਮਾਂਤ ਕੰਮ ਕਾਜੀ- 325,415
 ਗੈਰ ਕੰਮ ਕਾਜੀ- 2,961,206

ਧਰਮ (ਮੁੱਖ ੩)
 ਹਿੰਦੂ - 2,181,572
 ਮੁਸਲਮਾਨ - 386,900
 ਇਸਾਈ - 28,978

ਉਮਰ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਤੋਂ 
 ੦ - ੪ ਸਾਲ- 225,438
 ੫ - ੧੪ ਸਾਲ- 586,524
 ੧੫ - ੫੯ ਸਾਲ- 1,579,759
 ੬੦ ਸਾਲ ਅਤੇ ਵੱਧ - 210,076

ਕੁੱਲ ਪਿੰਡ - 876

 ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ