ਯੂਰਪ

ਯੂਰਪ ਇੱਕ ਮਹਾਂਦੀਪ ਹੈ। ਇਹ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਯੂਰੇਸ਼ੀਆ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਰਪ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਜਨਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਖੇਤਰਫਲ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਮਹਾਂਦੀਪ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਗੋਲੇਪੱਥ 'ਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੂਰਬੀ ਗੋਲੇਪੱਥ 'ਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ ਦੁਆਰਾ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਰੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। 1850 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ, ਊਰਾਲ ਅਤੇ ਕਾਕੇਸ਼ਸ ਪਹਾੜਾਂ, ਊਰਾਲ ਨਦੀ, ਕੈਸਪੀਅਨ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਟਰਕਸੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਜਲਮਾਰਗਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਦੁਆਰਾ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ  ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "Europe" (pp. 68–69); "Asia" (pp. 90–91): "A commonly accepted division between Asia and Europe ... is formed by the Ural Mountains, Ural River, Caspian Sea, Caucasus Mountains, and the Black Sea with its outlets, the Bosporus and Dardanelles."

ਖੇਤਰ
ਉੱਤਰੀ ਯੂਰਪ ਯੂਰਪੀ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਜਾਂ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ 2011 ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਇੱਕ ਰਪਟ ਮੁਤਾਬਕ ਉੱਤਰੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਦਸ ਮੁਲਕ ਅਤੇ ਮੁਥਾਜ ਖੇਤਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ: ਡੈੱਨਮਾਰਕ (ਫ਼ਰੋ ਟਾਪੂ ਸਮੇਤ), ਇਸਤੋਨੀਆ, ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ (ਅਲਾਂਡ ਸਮੇਤ), ਆਈਸਲੈਂਡ, ਆਇਰਲੈਂਡ, ਲਾਤਵੀਆ, ਲਿਥੁਆਨੀਆ, ਨਾਰਵੇ (ਸਵਾਲਬਾਰਡ ਅਤੇ ਜਾਨ ਮੇਅਨ), ਸਵੀਡਨ, ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ (ਗਰਨਜ਼ੇ, ਮੈਨ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਜਰਸੀ ਸਮੇਤ)।
ਦੱਖਣੀ ਯੂਰਪ ਯੂਰਪੀਅਨ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਦੱਖਣੀ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਯੂਰਪ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਸਪੇਨ, ਦੱਖਣੀ ਫਰਾਂਸ, ਇਟਲੀ, ਸਾਬਕਾ ਯੁਗੋਸਲਾਵੀਆ, ਅਲਬਾਨੀਆ, ਯੂਨਾਨ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਟੂਰਿਜ਼ ਦੀ ਪੂਰਬੀ ਤਾਰੇ ਅਤੇ ਮਾਲਟਾ ਆਦਿ ਦੇ ਏਡੀਰੀਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਵਿੱਚ ਤੱਟ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰਬੀਆ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਡੈਨਿਊਬ ਨਦੀ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਸਾਗਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖ਼ਿੱਤੇ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਇਲਾਕਾ ਮੈਦਾਨੀ ਹੈ। ਬੇਲਾ ਰਸ, ਮਾਲਦੋਵਾ, ਰੋਮਾਨੀਆ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦਕਿ ਕਾਕੇਸ਼ਸ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਰਦ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਮੱਢ ਯੂਰਪ ਦੇ ਵਾਅਜ਼ ਗੁਰ ਉੱਡ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਉੱਤਰੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਬਾਲਟਿਕ ਰਿਆਸਤਾਂ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਰੂਸ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਦਾ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਰੋਮ ਦਾ ਵਿਕਾਸ , ਰੋਮਨ ਰਿਪਬਲਿਕ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਨੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ, ਰੋਮਨ ਸਮਰਾਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਈਸਾਈਅਤ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ, ਲੈਟਿਨ ਵੈਸਟ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਕ ਈਸਟ, ਪੱਛਮ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਪਤਨ, ਸ਼ਾਰਲਮੇਨ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ, ਵਾਈਕਿੰਗ ਇਨਜੰਸੰਸ, ਈਸਟ-ਵੈਸਟ ਫਿਸ਼ਮ, ਬਲੈਕ ਡੈਥ, ਰੈਨਾਈਸੈਂਸ, ਡਿਸਕਵਰੀ ਦੀ ਉਮਰ, ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਾਊਂਟਰ-ਰਿਫਾਰਮੈਂਸ ਆਫ ਦ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ, ਐਗ ਆਫ ਐਨਲਾਈਕੇਨਮੈਂਟ, ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਇਨਕਲਾਬ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਦੋ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ, ਸ਼ੀਤ ਯੁੱਧ, ਨਾਟੋ ਦਾ ਗਠਨ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸੰਘ।
ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਰਪ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਮੱਧ ਯੂਰਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਯੂਰਪੀ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਵਿਚਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਲਾਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀਤ ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਕੋਲ ਮੁੜ ਉੱਭਰ ਕੇ ਆਈ ਜਿਸਨੇ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਰਪ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ।Lecture 14: The Origins of the Cold War. Historyguide.org. Retrieved on 2011-10-29.

 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 


ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਯੂਰਪੀ ਇਲਾਕੇ ਅਨੇਕਾਂ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹੇਠ ਦਿੱਤੀ ਸਾਰਨੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਵਰਗੀਕਰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਹੈ।
ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੇ 27 ਮੈਂਬਰ ਮੁਲਕ ਆਰਥਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਇਕੱਤਰਤ ਹਨ; ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਆਪ ਯੂਰਪ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਭੂਗੋਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਸਮਾਜ-ਭੂਗੋਲਕ ਸਮੱਗਰੀ ਪ੍ਰਤਿ-ਹਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਰੋਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੈ।

 ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਮ, ਝੰਡੇ ਸਮੇਤ ਖੇਤਰਫਲ(ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ.) ਅਬਾਦੀ(1 July 2002 est.) ਅਬਾਦੀ ਘਣਤਾ(ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ.) ਰਾਜਧਾਨੀ  28,748 3,600,523 125.2 ਤਿਰਾਨਾ  468 68,403 146.2 ਅੰਡੋਰਾ ਲਾ ਵੈਲਾ  29,800 3,229,900 101 ਯੇਰੇਵਾਨ 83,858 8,169,929 97.4 ਵੀਏਨਾ  86,600 9,000,000 97 ਬਾਕੂ  207,600 10,335,382 49.8 ਮਿੰਸਕ  30,510 10,274,595 336.8 ਬ੍ਰਸਲਜ਼  51,129 4,448,500 77.5 ਸਾਰਾਯੇਵੋ  110,910 7,621,337 68.7 ਸੋਫ਼ੀਆ  56,542 4,437,460 77.7 ਜ਼ਾਗਰੇਬ   9,251 788,457 85 ਨਿਕੋਸੀਆ  78,866 10,256,760 130.1 ਪ੍ਰਾਗ   43,094 5,368,854 124.6 ਕੋਪਨਹੈਗਨ   45,226 1,415,681 31.3 ਤਾਲਨ   336,593 5,157,537 15.3 ਹੈੱਲਸਿੰਕੀ   547,030 59,765,983 109.3 ਪੈਰਿਸ   69,700 4,661,473 64 ਤਬਿਲਸੀ   357,021 83,251,851 233.2 ਬਰਲਿਨ   131,940 10,645,343 80.7 ਐਥਨਜ਼   93,030 10,075,034 108.3 ਬੂਡਾਪੈਸਟ   103,000 307,261 2.7 ਰਿਕਜਾਵਿਕ   70,280 4,234,925 60.3 ਡਬਲਿਨ   301,230 58,751,711 191.6 ਰੋਮ   2,724,900 15,217,711 5.6 ਅਸਤਾਨਾ   64,589 2,366,515 36.6 ਰੀਗਾ   160 32,842 205.3 ਫ਼ਾਦਤਸ   65,200 3,601,138 55.2 ਵਿਲਨੀਅਸ   2,586 448,569 173.5 ਲਕਸਮਬਰਕ ਸ਼ਹਿਰ   25,713 2,054,800 81.1 ਸਕੋਪੀਏ   316 397,499 1,257.9 ਵਾਲੈਟਾ   33,843 4,434,547 131.0 ਕੀਸ਼ੀਨਾਊ   1.95 31,987 16,403.6 ਮੋਨਾਕੋ   13,812 616,258 44.6 ਪੌਡਗੋਰਿੱਟਸਾ   41,526 16,318,199 393.0 ਐਮਸਟਰਡੈਮ  324,220 4,525,116 14.0 ਆਸਲੋ   312,685 38,625,478 123.5 ਵਾਰਸਾ   91,568 10,409,995 110.1 ਲਿਸਬਨ   238,391 21,698,181 91.0 ਬੁਖਾਰੇਸਟ   17,075,400 142,200,000 26.8 ਮਾਸਕੋ   61 27,730 454.6 ਸੈਨ ਮਰੀਨੋ ਸ਼ਹਿਰ http://webrzs.statserb.sr.gov.yu/axd/en/popis.htm  2002 Census 88,361 7,495,742 89.4 ਬੈਲਗ੍ਰੇਡ   48,845 5,422,366 111.0 ਬ੍ਰਾਟਸਲਾਵਾ   20,273 1,932,917 95.3 ਲੂਬਲਿਆਨਾ   504,851 45,061,274 89.3 ਮਦਰਿਦ   449,964 9,090,113 19.7 ਸਟਾਕਹੋਮ   41,290 7,507,000 176.8 ਬਰਨ   783,562 71,517,100 93 ਅੰਕਾਰਾ   603,700 48,396,470 80.2 ਕੀਵ   244,820 61,100,835 244.2 ਲੰਡਨ   0.44 900 2,045.5 ਵੈਟਿਕਨ ਸਿਟੀ Total 10,180,000 731,000,000 70

Within the above-mentioned states are several regions, enjoying broad autonomy, as well as several de facto independent countries with limited international recognition or unrecognised. ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ:

 ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਨਾਮ, ਝੰਡੇ ਸਮੇਤ ਖੇਤਰਫਲ(km²) ਅਬਾਦੀ(1 July 2002 est.) ਅਬਾਦੀ ਘਣਤਾ(per km²) ਰਾਜਧਾਨੀ   8,432 216,000 29 ਸੁਖੂਮੀ  (ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ) 1,552 26,008 16.8 ਮੈਰੀਹੈਮ  (ਡੈੱਨਮਾਰਕ) 1,399 46,011 32.9 ਤੋਰਸ਼ਾਵਨ  (ਬਰਤਾਨੀਆ) 5.9 27,714 4,697.3 ਜਿਬਰਾਲਟਰ   (ਬਰਤਾਨੀਆ) 78 64,587 828.0 ਸੇਂਟ ਪੀਟਰ ਪੋਰਟ   (ਬਰਤਾਨੀਆ) 572 73,873 129.1 ਡਗਲਸ   (ਬਰਤਾਨੀਆ) 116 89,775 773.9 ਸੇਂਟ ਹੇਲੀਅਰ   10,887 2,126,708 220 ਪ੍ਰਿਸਟੀਨਾ  11,458 138,800 12 ਸਤੇਪਨਾਕਰਟ  3,355 265,100 78 ਨਿਕੋਸੀਆ   3,900 70,000 18 ਤਸਖਿਨਵਾਲੀ  ਸਵਾਲਬਾਰਡ ਅਤੇ ਜਾਨਮੇਯਨ ਟਾਪੂ (ਨਾਰਵੇ) 62,049 2,868 0.046 ਲਾਂਗਈਅਰਬਿਅਨ   4,163 537,000 133 ਤਿਰਸਪੋਲ

ਹਵਾਲੇ

ਸਰੋਤ
 ਨੈਸ਼ਨਲ ਜੀਓਗਰਾਫਿਕ ਸੁਸਾਇਟੀ (2005). National Geographic Visual History of the World. Washington, D.C.: National Geographic Society. .



ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 

 ਯੂਰਪੀ ਸਭਾ
 ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ
 The Columbia Gazetteer of the World Online Columbia University Press
 "Introducing Europe" from Lonely Planet ਯਾਤਰਾ ਗਾਈਡਾਂ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਨਕਸ਼ੇ
 Borders in Europe 3000BC to the present Geacron Historical atlas
 Online history of Europe in 21 maps

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਂਦੀਪ