ਭਾਈ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ

ਭਾਈ ਹਿੰਮਤ ਰਾਏ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ: ਭਾਈ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ) ਪੰਜਾਂ ਪਿਆਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਤੀਸਰੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸਨ। ਆਪ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਮਾਲ ਦੇਵ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਲਾਲ ਦੇਵੀ ਜੀ ਸੀ। ਆਪ ਜਗਨਨਾਥਪੂਰੀ ਦੇ ਵਾਸੀ ਸਨ ਅਤੇ ਪੁਜਾਰੀ ਜਾਤੀ ਦੇ ਝਿਉਰ ਸਨ। ਆਪ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੌਵੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਆਪ ਦਾ ਜਨਮ 1661 ਬਿ: ਜੇਠ 15 ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਆਪ 1705 ਬਿ: ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਸਨ।

 ਜੀਵਨੀ 
 ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1661 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਗਨਨਾਥ ਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।Singh, Patwant (1989). The Golden Temple, South Asia Books. . ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਝਿਵਰ (ਝੀਰ ਜਾਂ ਝਿਉਰ ਵੀ) ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸੀ।  ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਲਜ਼ਾਰੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਧੰਨੋ ਸੀ।

 ਬਾਅਦ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਉਹ ਦਸਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦਪੁਰ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਹ 1699 ਵਿੱਚ ਆਨੰਦਪੁਰ (ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਤਖ਼ਤ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਖਾਲਸਾ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਰੂਪ ਦੇਣ ਦੀ ਰਸਮ ਦੌਰਾਨ ਗੁਰੂ ਦੁਆਰਾ ਬੁਲਾਏ ਗਏ ਸੱਦੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੀਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਆਨੰਦਪੁਰ ਵਿਖੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਮੁਖੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਹ 7 ਦਸੰਬਰ 1704 ਜਾਂ 1705 ਨੂੰ ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ। ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਫੰਡਕ (ਸ਼ਿਕਾਰੀ) ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਅਣਜਾਣ ਭਗਤ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

 ਵਿਰਾਸਤ 
ਭਾਈ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਚਿਲਡਰਨ ਪਾਰਕ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਆਰਤੀ ਸਾਹਿਬ, ਪੁਰੀ, ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

 ਹਵਾਲੇ 

 ਗ੍ਰੰਥ ਸੂਚੀ 
Chhibbar, Kesar Singh, Bansavallnamd Dasdn Pdlshdhidn Kd. Chandigarh, 1972
Knir Singh, Cur/nlds Pdtshdfu 10. Chandigarh, 1968
Santokh Singh, Bhai, Sn Gur Pratap Suraj Granth. Amritsai, 1927–33

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1705
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1661
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸੰਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸ਼ਹੀਦ