Картлис цховреба

«Картлис цховреба» ( — «Картлийы/Гуырдзыстоны цард») у æстæуккаг æнусты фыст гуырдзиаг азгайфыстыты æмбырдгонд, у гуырдзиаг историйыл иууыл ахсджиагдæр ратæдзæн. Сфæлдыстæуыд XII æнусы.Rapp, Stephen H. (2003), Studies in Medieval Georgian Historiography: Early Texts And Eurasian Contexts, passim. Peeters Publishers, .

Гуырдзыстоны историйæ йеддæмæ стыр ахадындзинад йын ис Ирыстоны историйы иртасæнты: кæд иу алайнаг азгайфыст дæр нæ рæстæгмæ нæ фервæзт, Картлис Цховребайы ис ссарæн аллон паддзæхты æмæ аллон паддзахады цауты кой дæр: Урдуре, Дургулел, Ос-Бæгъатыр æмæ æндæртыл.Гаглойти, Юрий Сергеевич. Алано-Георгика : сведения грузинских источников об Осетии и осетинах / Ю. С. Гаглойти. — Владикавказ : ИР, 2007. — 235

 Азгайфыст 
Азгайфыст æрæмбырдæуыд бирæ æндæрхуызон фыстытæй, кæцытæ фыст æрцыдысты IX—XIV æнусты. Сæ рафысты рæстæг æмæ чи сæ ныффыста, уый зонынадон æхсæнæды у æппынæдзух быцæуты сæр. Ахсджиагдæр автортыл нымайынц Леонти Мровели æмæ Джуаншер Джуаншерианийы. Кæд бирæ ахуыргондтæ æнхъæлынц, йæ фыццаг рауагъд XI æнусы кæй æрцыд, цалдæртæ, кæй æхсæн ахсджиагдæр бынат ахсы профессор Кирилл Туманов, афтæ æнхъалынц, æмæ 800-æм азмæ ’ввахс йæ фыссын байдыдтой. Йæ æрыгондæр тексттæ фыст æрцыдысты XIV æнусы. Каноныл кæй нымайынц, уыцы верси æрфидар кодта Картлийы паддзах Вахтанг VI XVIII æнусы.

 Къухфыстытæ  
Ныры рæстæджы кæмæй пайда кæнынц, уыцы къухфыстытæ сæхæдæг сты æрыгон: уыдонæн сæ рагондæр хуыйны Анасеули кæнæ Анна-ус-паддзахы къухфыст, æрфыстæуыд 1479-1495 азты фæлтæры. Æндæр къухфыст ис ноджы æрыгондæр, хуыйны Мариамисеули кæнæ Мариам-ус-паддзахы къухфыст, æрфыстæуыд 1633-1645/1646 азты. Фæлæ уыдонæй йеддæмæ ма ис Картлис цховребайы сомихаг тæлмæц, кæцы хуыйны Гуырдзиæгты истори (Patmut'iwn Vrats'): уый, иртæсджытæм гæсгæ, тæлмацгонд æрцыд XII æнусы, йæ рагондæр ирвæзгонд къухфыст та фыст æрцыд 1279-1311 азты.

 Сконд 
 Ирон ном  Гуырдзиаг ном  Гуырдзиаг номы транслитераци  Рафыссæны рæстæг  Авторы ном  Цы рæстæгыл дзуры Картлийы паддзæхты цард  ცხოვრება ქართუელთა მეფეთა  tskhovreba kartuelta mepeta  XI æнус  Леонти Мровели  V æнус нæ дуджы æгъоммæ — IV æнус ныры дуджы Вахтанг Горгасалийы цард  ცხოვრება ვახტანგ გორგასლისა  tskhovreba vakhtang gorgasalisa  XI æнус  Джуаншер Джуаншериани  V-VIII æнустæ Арчилы хъизæмардзинад  წამება წმიდისა და დიდებულისა არჩილისი  tsameba tsmidisa da didebulisa archilisi  XI æнус  Леонти Мровели кæнæ Джуаншер Джуаншериани  736–786  Картлийы хроникæ  მატიანე ქართლისა  matiane kartlisa  XI æнус  æнæном автор  786–1072  Паддзæхты паддзах Давиды цард  ცხოვრება მეფეთ მეფისა დავითისი  tskhovreba mepet mepisa davitisi  XII æнус  æнæном автор  1072–1125  Багратионты цард æмæ таурæгъ  ცხოვრება და უწყება ბაგრატონიანთა  tskhovreba da utsqeba bagratonianta  XI æнус  Сумбат Давитисдзе  VI æнус — 1031 Лаша Гиоргийы рæстæджы азгæйфыст  ლაშა-გიორგის დროინდელი მატიანე  lasha-giorgis droindeli matiane  1223 аз  Гиорги-паддзахы историк  1125-1223  Паддзахиуæггæнджыты истори æмæ кадгæнæн  ისტორიანი და აზმანი შარავანდედთანი  istoriani da azmani sharavandedtani  XIII æнус  афтæ хуынд Тамар-паддзахы фыццаг историк  1156-1212  Паддзæхты паддзах Тамары цард  ცხოვრება მეფეთ მეფისა თამარისი  tskhovreba mepet mepisa tamarisi  1210-1213  Басили Эзосмодзгвари (афтæ хуынд Тамар-паддзахы дыккаг историк)  1184–1210/1213  Сæдæ азы хроникæ  ასწლოვანი მატიანე  astslovani matiane  XIV æнус  æнæном автор  1212-1318 

 Бæлвырдзинад 
Бирæ нырыккон ахуыргæндтæ, се ’хсæн Иване Джавахишвили, афтæ æнхъæлынц, æмæ «Картлис цховребайы» рагондæр хайттæм гæсгæйæ иртасæг хъуамæ тынг æрæхстджын уа, уымæн æмæ æцæг историон цаутæ дзы баст сты æрымысгæ хъуыдытæ æмæ мифологимæ, æмæ бирæ хатт афтæ вæййы, æмæ историон цау мифологион сфалдыстадæй нæй гæнæн ахицæн кæнын. Фæлæ уæддæр критикон анализ æвдисы, «Картлис цховребайы» фылдæр хай æууæндгæгæнæн кæй у, уый: ацы текстты цаутæн сæ хай æндæр антикон рæстæгы авторты куыстыты дæр æвдыст цæуынц, КЦ йæхæдæг та æвдисы æрмæст Гуырдзыстоны цаутæ нæ, фæлæ йæ сыхæг бæстæты дæр: Ирыстон, Сомихыстон, æппæт Кавказ, Иран, хазартæ æмæ а. д.

 Фиппаинæгтæ 

 Æддаг æрмæг 
Картлис цховребайы корпус гуырдзиаг æвзагыл 
Картлис цховреба гуырдзиаг æвзагыл
Картлис цховреба англисаг æвзагыл
Картлис цховреба уырыссаг тæлмацы
Картлис цховреба англисаг æвзагыл — раздæры сайты айдæн
Kartlis Cxovreba / Historia Iberorum / Гуырдзыстоны цард (гуырдзиаг æвзагыл)

Категори:Литературон уацмыстæ алфавитмæ гæсгæ
Категори:Гуырдзыстоны истори