Куыртта

Куыртта — ирон таурæгъмæ гæсгæ уыдыс куырттатæгты рагфыдæл, Тæгайы ’фсымæр.

 Таурæгътæ 
Иу таурæгъмæ гæсгæ, Хæкъуынайы хохы сæр кæнæ та Уæлæсыхы кæддæр цардысты дыууæ æфсымæры — Тæга æмæ Куыртта.Тлатты Æмзор. Тлаттæ: Мыггаджы хабæрттæ. — Дзæуджыхъæу: Ир, 2004 — 103 ф.

Мыггагон таурæгъмæ гæсгæ, Куырттайæн уыд æртæ фырты: Уæлæсых, Найфон æмæ Тимбол (Тымбол, ТемболКуырттаты ком æмæ куырттатæгтæ / Чиныг сарæзта Хъантемыраты Æ. — Дзæуджыхъæу: Аланыстон, 2011 — 496 ф. Т. 2., Темболат).Гаглойты З. Д. Ирон мыггæгтæ. — 2-аг баххæстгонд рауагъд. — Цхинвал: «Республика», 2017. — 372 с.

Уæлæсыхæн уыд цыппар фырты: Цæлыкк, Цопан, Богъ, Демир. Цæлыккæн уыд иу фырт Тохти, Цопанæн дæр иу фырт, йæ ном Хъара. Богъæн йæ фырт хуынд Сха, Демиры фырт та хуынд Созан. Афтæмæй Уæлæсыхы цæуæтæй равзæрдысты ахæм ирон мыггæгтæ: Цæлыккатæ, Тохтиатæ, Цопанатæ, Хъаратæ, Богъатæ, Схантæ, Демыратæ, Созанатæ. Ацы мыггæгтæн сæ фыдæл иу кæй уыд, уымæ гæсгæ уыдысты æрвадæлтæ.

Найфонæн дæр уыд цыппар фырты: Худзи, Гайт, Фарни æмæ Борси. Худзийæн уыд фырт, йæ ном Хæдарц, Гайты фырт та хуынд Церек. Найфоны байзæддагæй равзæрд ахæм ирон мыггæгтæ: Хуыдзиатæ, Хæдарцатæ, Гайттатæ, Церекатæ, Фæрниатæ, Борсиатæ. Ацы мыггæгтæ дæр æрвадæлтæ сты, уыд сын иу фыдæл — Найфон.

Тымболæн дæр уыд цыппар фырты: Гуыри, Еси, Арисхан, Тези. Гуырийæ равзæрд Гуыриаты мыггаг, Есийы номæй — Есиаты мыггаг. Арысханæн уыд дыууæ фырты: Хæмæт æмæ Уæрдасен. Арысхан æмæ йæ фыртты нæмттæй равзæрдысты ахæм ирон мыггæгтæ: Арысхантæ, Хæмæттæ, Уæрдасентæ. Тымболы байзæддагæй цы мыггæгтæ фæзындысты, уыдон дæр æрвадæлтæ уыдысты. 

 Равзæрд 
 Ос-Бæгъатыр → Сидæмон → ? → ? → КуырттаГутнов Ф. К. Средневековая Осетия.— Владикавказ: Ир, 1993. 229 с.
 Ос-Бæгъатыр → ? → ? → КуырттаМарзоев И.Т. Тагиата: привилегированное сословие Тагаурского общества Северной Осетии. Монография. Сев.-Осет. ин-т гум. и соц. исслед. Владикавказ, 2012. – 500 с.

 Кæс ноджы 
 Куырттайы мæсыг

 Фиппаинæгтæ 



Категори:Ирыстоны истори
Категори:Куырттаты ком