Саубарæг

Саубарæг у абырджыты бардуаг ирон мифологийы, талат кæнынмæ æмæ балцмæ чи цæуы, уыдоны чи хъæхъхъæны, ахæм.

 Саубарæджы дзуар 
Куыд дзурынц, афтæмæй Саубарæджы дзуар кæддæриддæр сау бæхыл æмæ сау дарæсы вæййы, давынмæ æмæ стигъынмæ цы фыдгæнджытæ фæцæуы, уыдон разæй. Саубарæджы дзуар кадджыты æвдыст цауы, куыд Уастырджийы антипод, афтæ, хицæн вариантты та – холыдзуан æхсæвдзу бирæгъты бардуагæй. Саубарæджы дзуар Уæлладжыры комы йеддæмæ никуы кувынц, Бызмæ хæстæг йæ номыл ис хъæды къох. Куыд дзырдтой, афтæмæй уыцы къохы йæ бон бамбæхсын уыдис алы фыдгæнæгæн дæр. Иуæй-иу таурæгътæм гæсгæ Саубарæджы къох уыдис фæрныджы дзуары бадæн дæр. Фæрныджы дзуары та нымадтой æппæт фыдгæнджыты, суанг марджыты бардуагыл дæр. Бызы хъæуы-иу алы уалдзæг дæр Саубарæджы номыл уыдис бæрæгбон, алы хæдзары дæр æргæвстой нæл фыс, хъæугуывдæн та – æхсæны фæрæзтæй æлхæд гал, стыр цæджджинæгты æхсыстой бæгæны, уагътой арахъхъ. Куывдмæ-иу æрцыдысты хæстæджытæ æмæ хъæуæй æндæр рæттæм алидзæг адæм. Бæрæгбон-иу ахаста иу цалдæр боны. Саубарæджы дзуар ХVII-ХVIII æн. райдианæй фæстæдæр нæ фæзындаид, ома йæ фæзынд ын ахæссæн ис иры мыггæгты ’хсæн тохы дугмæ, тæлæт-ныббырстытæ сабыргай æфтиаджы ахсджиаг фæрæз куы сысты, уыцы заманмæ. Къæрныхтæн æмæ абырджытæн уыдис сæхи æвзаг – «Абырджыты æвзаг».Дзадзиты А.Б., Дзуццаты Х.В., Хъараты С.М. — Ирон адæмы этнографи æмæ мифологи, Дзæуджыхъæу: Терек, 1994 аз, 284 ф.

Агънаты Гæстæн йæ чиныг «Ирон æгъдаутты» афтæ афыссы Субарæджы культАгънаты Г. — Ирон æгъдауттæ, Дзæуджыхъæу: Урсдон, 1999, 176 ф.:

 Фиппаинæгтæ 

Категори:Ирон мифологи
Категори:Ирон уырнынæдтæ