Тыва

Тыва́ (официалон ном у Тывайы Республикæ; , ) у Уæрæсейы республикæ Скæсæн Сыбыры, лæууы Красноярсчы край, Хакаси, Буряти, Иркутсчы облæст æмæ Алтайы Республикæйы ’хсæн, хуссары æмæ скæсæны та — Монголимæ арæн. Тывайы сæйраг сахар у Кызыл.

Республикæйы хицауады сæрдар у Кара-оол Шолбан.

Тывайы æмæ Скæсæн Сыбыры æппæты бæрзонддæр хохы цъупп у Монгун-Тайга.

 Административон дих 
400px|left|thumb|Тувайы административон дих
Республикæйы ис 17 районы æмæ 5 сахары.

 I Сахар Кызыл
 II Сахар Ак-Довурак
 Бай-Тайгайы кожуун
 Барун-Хемчичы кожуун
 Дзун-Хемчичы кожуун
 Каа-Хемы кожуун
 Кызылы кожуун
 Монгун-Тайгайы кожуун
 Овюры кожуун
 Пий-Хемы кожуун
 Сут-Холы кожуун
 Тандыйы кожуун
 Тере-Холы кожуун
 Тес-Хемы кожуун
 Тоджайы кожуун
 Улуг-Хемы кожуун
 Чаа-Холы кожуун
 Чеди-Холы кожуун
 Эрзины кожуун

 Цæрджытæ 
Æдæппæт цæрджыты нымæц у 317 056 адæймаджы, уыдонæй 51,22% цæрынц сахарты.
Националон сконд 1959-2002 азмæ гæсгæ:
Адæм19591970197919892002Тувайæгтæ 57,0 % 58,6 % 60,5 % 64,3 % 77,0 %Уырыс 40,1 % 38,3 % 36,2 % 32,0 % 20,1 %Хакасæгтæ 1,0 % … … … …

 Разагъды тувайæгтæ 
 Шойгу Сергей —  уæлвæткон уавæрты фæдыл министр.
 Чинаг, Галсан — Тывайы фыссæг
 Ажикмаа-Рушева Наталья — балеринæ.
 Надя Рушева — Уæрæсейы нывгæнæг
 Мунзук Максим — Тывайы актёр

 Политикæ 
Тувæйы политиктæ:
 Анчимаа-Тока Хертек — Чысыл Хуралы президиумы сæрдар (1941−1944)
 Ооржак Шериг-оол — Тывайы фыццаг президент.
 Кара-оол Шолбан — Хицауады сæрдар
 Салчак Тока — ТАР-ы генералон секретар

 Галерей 

 Фиппаинæгтæ 

*