Æвзагзонынад

Æвзагзонынад (æвзагахуырад дæр, лингвистикæ дæр) у, æвзæгтæ чи иртасы, ахæм зонад.

Æвзагзонынадæн йæ иртасинаг у:
 адæймаджы æвзаг æмткæй; алы æвзаджы дæр цы ис, уый (иумæйаг æвзагзонынад);
 конкретон æвзæгтæ сæрмагондæй (сæрмагонд æвзагзонынад).

Æвзаг иртасынæн цæттæ нæу, лингвист æвзаджы системæ ныхасы факттæй рацаразы. Ныхасы архайды фæстиуæгæн фæзынынц тексттæ — гъе тексттæ иртасынæй базонæн и æвзаджы структурæ. Иуæй-иу хатт системæйы хицæн хæйттæ сбæлвырд кæнынæн аразынц лингвистикон эксперименттæ дæр.

Æвзагзонынады иртæстытæ ахъаз сты æвзæгтæ ахуыр кæнынмæ, кæссын-фыссыны зонындзинæдтæ парахат кæнынмæ, дзырдуæттæ æмæ тæлмацгæнæн программæтæ аразынмæ, ног терминтæ æрымысынмæ æмæ афтæ дарддæр.

 Къабæзтæ 
Иумæйаг æмæ сæрмагонд æвзагзонынады иртæст цæуы æвзагон системæйы алы къæпхæн дæр:
 фонетикæ, фонологи — мыр, хъæлæс, фонемæ, дамгъæ.
 морфологи — морфемæ, дзырд, дзырдивынад.
 синтаксис — дзырдбаст, хъуыдыйад.
 семантикæ — нысаниуæг, стиль.
 прагматикæ — ныхас цардимæ куыд баст у, дзурджытæ сæ нысæнттæм гæсгæ куыд архайынц.

 Номдзыд иртасджытæ 

 Абайты Васо
 Апресян, Дереничы фырт Юрий
 Вежбицка, Аннæ
 Гримм, Якоб
 Гумбольдт, Вильгельм
 Зализняк, Анатолийы фырт Андрей
 Панини
 Сепир, Эдуард
 Соссюр, Фердинанд де
 Хомский, Ноам
 Шёгрен, Андреас
 Якобсон, Осипы фырт Роман

 Æвзæгты бирæхуызондзинад 

Æвзагзонынады сæрмагонд хæйттæ сæ иртасинагмæ гæсгæ дих кæнынц афтæ:
 сæрмагонд æвзаг куы иртасынц (японистикæ иртасы япойнаг æвзаг);
 сæрмагонд æвзæгты къорд куы иртасынц (иранистикæ иртасы ирайнаг æвзæгтæ, балканистикæ та — балкайнаг æвзæгтæ).

 Цардæгас æвзæгтæ 
 Англисаг æвзаг
 Араббаг æвзаг
 Ирон æвзаг
 Кæсгон æвзаг
 Китайаг æвзаг
 Немыцаг æвзаг
 Польшæйаг æвзаг
 Румынаг æвзаг
 Урду
 Уырыссаг æвзаг
 Францаг æвзаг
 Эсперанто
æмæ æндæртæ.

 Мард æвзæгтæ 
 Латинаг æвзаг
 Скифаг æвзаг
 Согъдаг æвзаг
æмæ æндæртæ.

*