Кириллон алфавит

Кириллон алфавит (кириллицæ дæр) у рагон славяйнаг алфавит, кæцы X æнусы дыккаг æмбисы сарæзта Охриды Климент, æмæ йын радта йæ ахуыргæнæг Кириллы ном. Кирилл æмæ Мефодий, нырыккон зонадон уырнæнмæ гæсгæ, кириллцæ нæ, фæлæ глаголицæ сарæзтой. Кириллон алфавиты глаголицæйы тæваг дæр зыны, фæлæ йæ дамгъæтæй фылдæр бердзенаг алфавитæй сты.

Кириллон алфавитæй фыстой славяйнаг чырыстæттæ (уæлдайдæр хуссар æмæ скæсæйнаг дæлкъордты адæмтæ), уыимæ румынаг адæм дæр. Румынийы кириллон алфавитæй латинагмæ рацыдысты æрмæст XIX æнусы (уыимæ æнусы астæу пайда кодтой хæццæ алфавитæй — уыдысты дзы куыд кириллон, афтæ латинаг дамгъæтæ дæр, зæгъæм, «клоs вine» [клос вине]Википедийы ис уыцы фыссынады дæнцæг).

1708—1711 азты Пётр I реформæты фæрцы славяйнаг дамгъæтæ райстой сæ нырыккон уынд, афтæ хуынд «граждайнаг шрифт».

Кириллон алфавиты йæ фыццаг сконд бæрæг нæу, фæлæ йæ классикон «рагон славяйнаг» сконды ис 43 дамгъæйы. Уыдоны нæмттæ ивынцы бынæттон традицимæ гæсгæ, таблицæйы сты уырыссаг традицийы верси:

ДамгъæФыссынадНымæцоннысаниуæгЗæлынадНомА30px1 [а] азБ30px  [б] бу́киВ30px2 [в] ве́диГ30px3 [г] глаго́льД30px4 [д] добро́Е, Є30px5 [э] естьЖ30px  [ж'] живе́теЅ30px6 [дз'] зело́Ꙁ, З40px7 [з] земля́И30px8 [и] и́жеІ, Ї30px10 [и] иК30px20 [к] ка́коЛ30px30 [л] лю́диМ30px40 [м] мысле́теН30px50 [н] нашО30px70 [о] онП30px80 [п] поко́йР30px100 [р] рцыС30px200 [с] сло́воТ30px300 [т] тве́рдоОУ, Ꙋ40px(400) [у] укФ30px500 [ф] фертХ30px600 [х] херѠ40px800 [о] оме́гаЦ40px900 [ц’] цыЧ40px90 [ч’] червьШ30px  [ш’] шаЩ30px  [ш’т’] ([ш’ч’]) щаЪ30px  [ъ] ерꙐ30px  [ы] еры́Ь30px  [ь] ерьѢ30px  [æ], [ие] ятьЮ30px  [йу] юꙖ30px  [йа] А йотированноеѤ30px  [йэ] Е йотированноеѦ30px(900) [эн] юс малыйѪ30px  [он] юс большойѨ30px [йэн] юс малый йотированныйѬ30px [йон] юс большой йотированныйѮ30px60[кс] ксиѰ30px700[пс] псиѲ30px9 [θ], [ф] фита́Ѵ30px400[и], [в]и́жица

Рагондæр кириллон фыст, кæцыйы датæ бæлвырд у, у Болгарийы паддзах Самуилы фыст. Уый у паддзахы хионты цыртыл конд. Фысты ис азы кой — 993. Цырт ссардтой XIX æнусы кæрон, ныр Македонийы паддзахад кæм и, уыцы бæстæйыКривчик В.Ф., Можейко Н.С., Старославянский язык. Изд. 2-е, доп. Минск, "Вышейш. школа", 1974. 304 с..

 Кириллон алфавит æмæ компьютертæ 
Кириллон алфавитæй фысгæ æвзæгтæн цы клавитуарæйы равæрдтытæ ис, уыдон æппæндæр иухуызон не сты. Зæгъæм, болгайраг æмæ уырыссаг равæрдтыты ’хсæн иудзинад бынтондæр нæй — æрмæст дамгъæ «З» иу бынаты у (кæс схемæтæ).

Иронау фыссынмæ стандартон кириллон (уырыссаг) шрифтæй уæлдай хъæуы æрмæст иунæг дамгъæ — Æ. Уый тыххæй ирон равæрдтытæ сты уырыссаг клавиатурæйы бындурыл, фæлæ дзы дамгæ Æ лæууы ЭИрон клавиатурæ // Ironau.ru кæнæ Щ-йы бынаты. Ирон клавиатурæйæ ис фыссæн куыд иронау, афтæ уырыссагау дæр.

Популярондæр кодировкæтæ кириллон тексттæ дарынмæ сты KOI8-R, Windows-1251 æмæ UTF-8.

 Кæс 
 Кириллон алфавитæй фысгæ æвзæгты номхыгъд

 Фиппаинæгтæ 

Категори:Алфавиттæ