Америкæйы Иугонд Штаттæ

Америкæйы Иугонд Штаттæ кæнæ Америчы Иугонд ШтаттæРусско-осетинский словарь: около 25 000 слов/сост. В.И. Абаев. — Изд. 3-е. Владикавказ: Ир, 2013 — 487 с. () у президентон республикæ, арæзт у фæндзай штатæй æмæ иу федералон районæй. Бæстæйы фылдæр хай ис Цæгат Америкæйы. Уым йæ 48 штаты ахсынц зæххытæ Сабыр фурдæй Атлантикон фурдмæ, цæгаты сты æмарæн Канадæимæ, хуссары та — Мексикæимæ. Йæ штаттæй иу, Аляскæ, ис Цæгат Америкæйы цæгат-ныгъуылæны, æмæ йын ис арæн Канадæимæ, скæсæны, æмæ Уæрæсеимæ, ныгъуылæны. Гавайи, штат, у Сабыр фурды архипелаг. Уый йеддæмæ ма Сабыр фурды æмæ Карибы денджызы дары цалдæр территорийы, кæдон штаттæ не сты. АИШ-ы сæйраг сахар у Вашингтон, стырдæр сахар та Нью-Йорк. Йæ зæххыты фæзуат у 9,83 милуан км², æмæ у æртыккаг стырдæр бæстæ. 314 милуан цæрæгимæ дæр ахсы æртыккаг бынат. АИШ у зæххы стырдæр экономикон æмæ политикон тыхтæй иу.

Абоны АИШ-ы зæххытыл фыццаг бацардысты рагон индейæгтæ. Уыдон Цæгат Америкæмæ бацыдысты 15 000 азы размæ, æмæ сæ фæдæттæ уым нырмадæр цъусæй цæрынц. Индейæгтæ тынг цъус кæнын байдыдтой Европæйæгты колонизаци XVII æнусы куы байдыдта, уый фæстæ. Колонизаци фылдæр цыд Англисæй. АИШ-ы бындур равзæрд Атлантикон фурды былыл Æртындæс бритайнаг колонийæ, кæдон сарæзтой сæхи экономикæ æмæ политикон системæ. Уыдон растадысты бритайнæгтæ сын сæ хъалонты политикæмæ кæй бырстой, уый тыххæй. Уый бындурыл 1775-æм азы байдыдта хæст. 1776-æм азы 4-æм июлы уыцы æртындæс колонийы минæвæрттæ рауагътой Хæдбардзинады Сидт, кæцымæ гæсгæ сæвзæрд АИШ. Ног бæстæ, Францы æххуысæй, Британийы рамбылдта. АИШ-ы нырыккон конституци ист æрцыд 1778-æм азы 17-æм сентябры. Уымæ гæсгæ АИШ-ы штаттæ систы иу республикæйы хай.

АИШ у ИНО-йы Æдасдзинады Ныхас æмæ НАТО-йы уæнг.

 Цæрджытæ 

 Административон дих 

АИШ-ы сконды ис 50 штаты.

+ АИШ-ы штаттæ № ШтатАнглисаг номПосты код Бындурæвæрд Цæрджытæ (2014) Фæзуат Административон центр Стырдæр сахар Тырыса 1 Айдахо Idaho ID1890-æм азы 3 июлы   Бойсе Бойсе border|45px 2 Айовæ Iowa IA1846-æм азы 28 декабры   Де-Мойн Де-Мойн border|45px 3 Алабамæ Alabama AL1819-æм азы 14 декабры   Монтгомери Бирмингем border|45px 4 Аляскæ Alaska AK1959-æм азы 3 январы    Джуно Анкоридж border|45px 5 Аризонæ Arizona AZ1912-æм азы 14 февралы    Финикс Финикс border|45px 6 Арканзас Arkansas AR1836-æм азы 15 июны    Литл-Рок Литл-Рок border|45px 7 Вайоминг Wyoming WY1890-æм азы 10 июлы    Шайенн Шайенн border|45px 8 Вашингтон Washington WA1889-æм азы 11 ноябры    Олимпи Сиэтл border|45px 9 Вермонт Vermont VT1791-æм азы 4 мартъийы    Монтпилиер Берлингтон border|45px 10 Вирджини Virginia VA1788-æм азы 25 июны    Ричмонд Вирджини-Бич border|45px 11 Висконсин Wisconsin WI1848-æм азы 29 майы    Мадисон Милуоки border|45px 12 Гавайи Hawaii HI1959-æм азы 21 августы    Гонолулу Гонолулу border|45px 13 Делавэр Delaware DE1787-æм азы 7 декабры    Довер Уилмингтон border|45px 14 Джорджи Georgia GA1788-æм азы 2 январы    Атлантæ Атлантæ border|45px 15 Иллинойс Illinois IL1818-æм азы 3 декабры    Спрингфилд Чикаго border|45px 16 Индианæ Indiana IN1816-æм азы 11 декабры    Индианаполис Индианаполис border|45px 17 Калифорни California CA1850-æм азы 9 сентябры    Сакраменто Лос-Анджелес border|45px 18 Канзас Kansas KS1861-æм азы 29 январы    Топикæ Уичито border|45px 19 Кентукки Kentucky KY1792-æм азы 1 июны    Франкфорт Луисвилл border|45px 20 Колорадо Colorado CO1876-æм азы 1 августы    Денвер Денвер border|45px 21 Коннектикут Connecticut CT1788-æм азы 9 январы    Хартфорд Бриджпорт border|45px 22 Луизианæ Louisiana LA1812-æм азы 30 апрелы    Батон-Руж Ног Орлеан border|45px 23 Массачусетс Massachusetts MA1788-æм азы 6 февралы    Бостон Бостон border|45px 24 Мейн Maine ME1820-æм азы 15 мартъийы    Огастæ Портленд border|45px 25 Миннесотæ Minnesota MN1858-æм азы 11 майы    Сент-Пол Миннеаполис border|45px 26 Миссисипи Mississippi MS1817-æм азы 10 декабры    Джэксон Джэксон border|45px 27 Миссури Missouri MO1821-æм азы 10 августы    Джефферсон-Сити Канзас-Сити border|45px 28 Мичиган Michigan MI1837-æм азы 26 январы    Лансинг Детройт border|45px 29 Монтанæ Montana MT1889-æм азы 8 ноябры    Хеленæ Биллингс border|45px 30 Мэриленд Maryland MD1788-æм азы 28 апрелы    Аннаполис Балтимор border|45px 31 Небраскæ Nebraska NE1867-æм азы 1 мартъийы    Линкольн Омахæ border|45px 32 Невадæ Nevada NV1864-æм азы 31 октябры    Карсон-Сити Лас-Вегас border|45px 33 Ныгуылæн Вирджини West Virginia WV1863-æм азы 20 июны    Чарлстон Чарлстон border|45px 34 Нью-Джерси New Jersey NJ1787-æм азы 18 декабры    Трентон Ньюарк border|45px 35 Нью-Йорк New York NY1788-æм азы 26 июлы    Олбани Нью-Йорк border|45px 36 Нью-Мексико New Mexico NM1912-æм азы 6 январы    Санта-Фе Альбукерке border|45px 37 Нью-Хэмпшир New Hampshire NH1788-æм азы 21 июны    Конкорд Манчестер border|45px 38 Огайо Ohio OH1803-æм азы 1 мартъийы    Колумбус Кливленд border|45px 39 Оклахомæ Oklahoma OK1907-æм азы 16 ноябры    Оклахомæ-Сити Оклахомæ-Сити border|45px 40 Орегон Oregon OR1859-æм азы 14 февралы    Сейлем Портленд border|45px 41 Пенсильвани Pennsylvania PA1787-æм азы 12 декабры    Гаррисберг Филадельфи border|45px 42 Род-Айленд Rhode Island RI1790-æм азы 29 майы   Провиденс Провиденс border|45px 43 Теннесси Tennessee TN1796-æм азы 1 июны    Нашвилл Мемфис border|45px 44 Техас Texas TX1845-æм азы 29 декабры    Остин Хьюстон border|45px 45 Флоридæ Florida FL1845-æм азы 3 мартъийы    Таллахасси Джэксонвилл border|45px 46 Хуссар Дакотæ South Dakota SD1889-æм азы 2 ноябры    Пирр Су-Фолс border|45px 47 Хуссар Каролинæ South Carolina SC1788-æм азы 23 майы   Колумби Колумби border|45px 48 Цæгат Дакотæ North Dakota ND1889-æм азы 2 ноябры    Бисмарк Фарго border|45px 49 Цæгат Каролинæ North Carolina NC1789-æм азы 21 ноябры    Роли Шарлотт border|45px 50 Ютæ State of Utah UT1896-æм азы 4 январы    Солт-Лейк-Сити Солт-Лейк-Сити border|45px Æдæппæт          

 Кæс ноджы 
 Америкæйы Конфедеративон Штаттæ

 Фиппаинæгтæ 

*