Камерун

Камеру́н (,  ), официалон ном у Камеруны Республикæ (, ) у унитарон республикæ центрон æмæ ныгуылæн Африкæйы. Йæ сыхæгтæ сты Нигери ныгуылырдыгæй, Чад цæгат-скæсæнырдыгæй, Централон Африкæйы Республикæ скæсæнырдыгæй, хуссарырдыгæй та — Габон, Конгойы Республикæ æмæ Экваториалон Гвиней. Хуссар-скæсæны Камерунæн ис денджызмæ бацæуæн — Атлантикон фурды Гвинейы бакæлæнмæ.

Бæстæ хонынц «Африкæйы миниатюрæ», уый тыххæй æмæ тынг алыхуызон у æрдзæй, культурæйæ, ландшафтæй. Ис дзы денджызы былгæрæттæ, æдзæрæгран, саваннæ, къæвда-хъæдтæ, хæхтæ. Бæстæйы бæрзонддæр хох у Камеруны хох (4040 м).

Камеруны цæрынц дыууæ сæдæйæ фылдæр алыхуызон адæмтæ, æвзагон æмæ культурон къордтæ. Камерун зындгонд сси йæ хигъæдон музыкæйæ, уæлдайдæр макоссæ æмæ бикутси стилтæй, æмæ йæ æнтыстджын футболон командæйæ. Официалон æвзæгтæ сты англисаг æмæ францаг, уый тыххæй æмæ Камеруны зæххытæ кæддæр уыдысты Стыр Британи æмæ Францы дæлбар.

Европæйæгтæ (португайлаг денджыздзаутæ) Камеруны былгæронмæ ’рбацыдысты XV æнусы. Ссардтой дзы тынг бирæ креветкæтæ — æмæ бæстæ дæр афтæ схуыдтой, Рио-душ-Камаронш, ома «креветкæты цæугæдон». Креветкæ ахсын ныр дæр у Камеруны ахсджиагдæр куыстытæй иу.

1884-æм азы Камерун сси Германы империйы колони, фæлæ Фыццаг дунеон хæсты фæстиуæгæн колони дихгонд æрцыд Стыр Британи æмæ Францы ’хсæн. Камеруны зæххытæ хæдбардзинад куы райстой, уæд бæстæ хуынди Камеруны Федералон Республикæ, 1972-æм азæй фæстæмæ — Камеруны Иугонд Республикæ, 1984-æм азæй та хуымæтæджы Камеруны Республикæ.

Камерун, Африкæйы иннæ паддзахæдтимæ абаргæйæ, у стабилон æмæ æдас. Уый фæрцы бæстæмæ гуылф кæнынц лигъдæттæ. Ахæм цæрджыты нымæц у 97 мины бæрц, уыдонæй фылдæр ЦАР æмæ Чадæй. Камеруны мидæг ма карзгомау сты Камеруны, англисагау æмæ францагау дзурдыжыты ’хсæн, стæй чырыстæттæ æмæ пысылмæтты ’хсæн ахастдзинæдтæMacDonald, Brian S. (1997). "Case Study 4: Cameroon", Military Spending in Developing Countries: How Much Is Too Much? McGill-Queen's University Press. P. 69..

 Фиппаинæгтæ 

*